# data[].attributes.body
werk een van de oncologische aandoeningen uit en deel de informatie met elkaar:
- waarom hebben ouderen en verhoogd risico op kanker? wat is het, welke vormen zijn er, welke symptomen/klachten, risico's, welke diagnostiek wordt er ingezet, behandeling (medicamenteus/niet medicamenteus) (chemo/radiotherapie), nieuwe behandel methode (geef een voorbeeld) belasting voor de cliënt en familie? complicaties, pijnbestrijding, meetinstrumenten, prognose, wat is jouw rol als verpleegkundige, etc.

# data[].attributes.body
Waarom hebben ouderen meer risico?
Ouderen hebben een grotere kans op het krijgen van huidkanker omdat zij relatief meer zonnestralen op hun huid hebben gehad.
Vormen
https://www.gezondheidsplein.nl/aandoeningen/huidkanker/video/welke-vormen-van-huidkanker-zijn-er-video-1-van-5/item44894
Klachten
Symptomen huidkanker

• een moedervlek wordt dikker, verandert van kleur of krijgt een grillige vorm

• jeuk aan een moedervlek

• een korstje of zweertje op een moedervlek

• bloedende moedervlekken

• bleekroze huidafwijkingen met in het midden een witte, ruwe, schilferige plek

• gladde, glazige knobbeltjes die langzaam groeien, eventueel met zweertjes en korstjes eromheen

Diagnostiek
Als je met een huidaandoening bij je huisarts komt, dan zal deze de verandering in je huid beoordelen, eventueel een klein stukje weefsel wegnemen (biopt), een diagnose stellen en aansluitend direct starten met de behandeling. Ook kun je worden doorverwezen naar een specialist, bijvoorbeeld een dermatoloog of een plastisch chirurg. In sommige gevallen wordt geen biopt genomen, maar kiest de arts ervoor het hele knobbeltje in één keer te verwijderen.

Behandeling

Immunotherapie (behandeling met medicijnen die een afweerreactie tegen kankercellen stimuleren)

Lokale chemotherapie (behandeling met celdodende medicijnen)

Bevriezing (cryotherapie)

Operatie (chirurgie)

Bestraling (radiotherapie)

Fotodynamische therapie (behandeling met licht)

Curettage (wegschrapen) in combinatie met elektrocoagulatie (dichtschroeien)

Complicaties

Ernstige moeheid

Cardiotoxiciteit oftewel hartschade

Secundaire myelodysplasie of secundaire acute myeloïde leukemie

Onvruchtbaarheid en voortijdig optredende menopauze (de overgang)

Pijnbestrijding
- Paracetamol
- NSAIDS
- Opioïden
- Complementaire zorg
- Anti epilepticum
- Anti deprisivum
- Radiotherapie
- Spinaalkatheter
- Invasieve behandeling

Meetinstrumenten
Ozon Monitoring Instrument (OMI) OMI is 's werelds eerste meetinstrument dat in één dag de volledige atmosfeer zeer gedetailleerd (tot op stadsniveau, 20 x 20 km2) in kaart brengt.

Prognose
De prognose voor mensen met kwaadaardige melanomen is de laatste vijfentwintig jaar sterk verbeterd en mensen met een melanoom hebben nu redelijk goede vooruitzichten. Ongeveer driekwart van de mensen waarbij een melanoom wordt verwijderd zal geen verdere problemen ontwikkelen.

De prognose is afhankelijk van de fase waarin de tumor verkeert. De meeste gevallen van fase één melanoom worden genezen met een kleine chirurgische ingreep om de tumor te verwijderen (zie hierboven). De meeste gevallen van fase twee worden ook genezen door een kleine operatie (maar iets minder genezingskans dan fase één). Voor fase drie is er nog steeds een kans op genezing,  maar veel minder dan bij fase één of twee. Mensen met fase vier melanoom (gevorderd en gemetastaseerd melanoom) genezen waarschijnlijk niet maar behandeling kan vaak de voortgang van de kanker wel vertragen.

De behandeling van kanker is een gebied in ontwikkeling van de geneeskunde. Nieuwe behandelingen worden verder ontwikkeld en de informatie over de prognose hierboven is zeer algemeen. De specialist die jouw geval kent, kan preciezere informatie over jouw vooruitzichten geven en je vertellen hoe goed jouw type en stadium van kanker waarschijnlijk zal reageren op de behandeling.

Rol VP
Vragen beantwoorden.
Voorlichting geven.
Observeren en rapporteren.

# data[].attributes.body
wat is prostaatkanker?
Prostaatkanker is kanker van de prostaat. Prostaatkanker ontstaat in de klierbuisjes van de prostaat. Hierdoor verandert de structuur van de klierbuisjes. Een arts kan deze verandering soms voelen als een vergroting of een verharding van de prostaat.
welke vormen prostaatkanker:
- Een goedaardige afwijking is een abnormale vergroting van de prostaat. Dit komt doordat het bindweefsel, het spierweefsel en de klierbuisjes toenemen. Een ander woord hiervoor is benigne prostaathyperplasie (BPH).
- Prostaatkanker is een kwaadaardige afwijking.

diagnostiek:
-rectaal onderzoek: de arts voelt met zijn vinger via de anus en de endeldarm of de prostaat vergroot is en/of afwijkingen vertoont
-bloedonderzoek: hierbij kijkt de arts naar de hoeveelheid PSA in uw bloed. PSA is een eiwit dat alleen door de prostaat wordt gemaakt. Bij prostaatkanker kan de hoeveelheid PSA in het bloed verhoogd zijn.
vervolg:
wanneer de arts vermoed dat er prostaatkanker is, verwijst hij de patient door naar de uroloog. de uroloog herhaald het rectaal onderzoek en het bloedonderzoek en doet uitgebreiderdere onderzoeken, zoals een echografie via de anus. soms neemt de uroloog dan een biopt weg.
wanneer de uitslag een kwaadaardige tumor is, dan is er soms verder onderzoek nodig, dit ligt eraan hoever de tumor is.
onderzoeken:
- botscan
- MRI- scan
- CT- scan
- PET-CT- scan
- lymfeklierverwijdering.

belasting voor de client/ fam:
fam: voor naasten van de client komen er meer taken bij. de zorg kan erg intensief zijn. deze mensen worden ookwel mantelzorgers genoemd.
client: voor iemand met kanker veranderd er veel in het leven. mensen kunnen niet alles meer doen wat ze gewend waren. mensen moeten zelf steeds meer onderzoeken hoe ze zoveel mogelijk zelfstandig verder kunnen leven. dit zijn mogelijkheden om zelfstandig keuzes te kunnen maken over de toekomst met kanker:
- zelf informatie zoeken over ziekenhuizen. mensen kunnen dan bewuste keuzes maken over de behandeling
- in overleg met arts zelf de behandeling kiezen.

# data[].attributes.body
Kanker komt vooral bij oudere mensen voor. Ruim 40% van alle mensen met kanker is ouder dan 70 jaar. In een lichaamscel moeten een aantal veranderingen plaatsvinden voordat deze zich als een kankercel gaat gedragen. Naarmate mensen ouder worden, neemt de kans op fouten in de celdeling te herstellen af. Daarom is kanker een ziekte die vooral bij oudere mensen voorkomt.

# data[].attributes.body
- Een verhoogde psa-waarde. ( psa is natuurlijk eiwit dat in de prostaat word gemaakt.
- Plas klachten
Soms wordt prostaatkanker pas ontdekt doordat uitzaaiingen op andere plaatsen in het lichaam klachten geven. Als prostaatkanker uitzaait, is dat vaak naar de botten. Hierdoor kunt u pijn in de botten krijgen. Uitzaaiingen in de wervelkolom kunnen rugklachten geven.

# data[].attributes.body
Waarom hebben ouderen een verhoogd risico op kanker?
Hoe ouder je wordt, hoe groter de kans op het ontwikkelen van kanker. Dit is waarschijnlijk te wijten aan het feit dat met het voortgaan van de tijd een opeenstapeling van schade aan de cellen in het lichaam optreedt. Ook wordt de lichaamseigen afweer en weerstand tegen abnormale cellen minder goed als je ouder wordt. Zoals het vermogen om beschadigde cellen te herstellen. En het immuunsysteem wat abnormale cellen kan vernietigen kan minder efficiënt worden als je ouder wordt. Zo kan een beschadigde cel uiteindelijk overleven en zich vermenigvuldigen tot een tumor. De meeste tumoren ontwikkelen zich bij oudere mensen.

# data[].attributes.body
Borstkanker kan op alle plaatsen in de borst ontstaan.

Een ander woord voor borstkanker is mammacarcinoom. Er zijn allerlei soorten borstkanker.

Hieronder bespreken we de volgende soorten:

Ductaal

Lobulair

Carcinoom in situ

Invasief

Hormoongevoeligheid (oestrogeen (ER) , progesteron (PR))

HER2

Triple negatief

Zeldzame vormen: de ziekte van Paget, Tubulair carcinoom, inflammatoir carcinoom (ontstekingsborstkanker) en phyllodes tumor

Ductaal of lobulair

Ductaal, betekent dat de kanker is ontstaan in een melkgang.

Lobulair, betekent dat de kanker is ontstaan in de melkklier.

Ductale kankers komen het meest voor: in 85 procent van de gevallen gaat het om een ductale vorm van borstkanker.

Carcinoom in situ

Het kan ook zijn dat er bij jou een borstkanker in situ gevonden wordt, dit heet ook wel carcinoom in situ. Dit betekent dat het een voorstadium van borstkanker is. Ook dit voorstadium kan weer worden onderverdeeld naar de plek waar het ontstaat: ductaal carcinoom in situ (DCIS) of lobulair carcinoom in situ (LCIS). Dit voorstadium van kanker wordt ook wel niet-invasief genoemd.

Invasief

Je spreekt van invasieve borstkanker wanneer de kankercellen zich verder verspreiden dan de plek waar ze zijn ontstaan. Dit is niet hetzelfde als uitgezaaide borstkanker. Je spreekt pas van uitgezaaide borstkanker als de kankercellen zich buiten de borst hebben verspreid.

Ook invasieve borstkanker kun je weer onderverdelen naar de plek waar het ontstaan is:

Invasief ductaal carcinoom ontstaat in de melkgangen en kan daarbuiten verder gaan groeien. Het invasief ductaal carcinoom is de meest voorkomende vorm van borstkanker en kan aanvoelen als een harde knobbel.

Invasief lobulair carcinoom ontstaat in de melkklieren. De tumor is vaak alleen te voelen als een algehele zwelling van de borst. Op een mammografie of bij een MRI is de lobulaire tumor niet altijd goed te zien. Onder een microscoop worden kleine tumorcellen zichtbaar, die in strengen liggen. Lobulaire tumoren komen minder vaak voor dan ductale tumoren: bij 5 tot 15 procent van de borstkankers is lobulair. De prognose van hormoongevoelig ductaal carcinoom is hetzelfde als van een lobulair carcinoom. Deze vormen worden daarom vaak op dezelfde manier behandeld.

Meer soorten tegelijk

Niet alle kanker in de borst hoeft van dezelfde soort te zijn. Er kunnen zich in één borst verschillende soorten kanker tegelijk voordoen, bijvoorbeeld zowel een ductaal en lobulair carcinoom.

Hormoongevoelig of hormoonongevoelig

Dit heet ook wel hormoon-positief en hormoon-negatief. Hormoongevoelig betekent dat hormonen de tumor kunnen stimuleren om te groeien en te delen. Wanneer de hormonen de tumor niet kunnen stimuleren om te groeien, spreek je van hormoonongevoelige borstkanker. Dat is belangrijk om te weten voor de behandeling, hormonale therapie werkt namelijk alleen bij hormoongevoelige borstkanker. De hormonen waar de tumor gevoelig voor kan zijn, zijn oestrogeen en progesteron. Een hormoongevoelige tumor kan dus oestrogeen(ER)-positief en/of progesteron(PR)-positief zijn. 80% van alle borstkankers is oestrogeen positief. Ongeveer 65% van deze oestrogeen-positieve tumoren is ook progesteron-positief.

HER2/neu

HER2/neu is een eiwit dat op je cellen zit. Het wordt ook wel HER2 genoemd, dit staat voor Humane Epidermale groeifactor Receptor 2. Als je te veel van dit eiwit op een cel hebt, wordt de groei te veel gestimuleerd en kan er kanker ontstaan. Je spreekt dan van HER2/neu -positieve kanker. Dit is belangrijk om te weten, omdat er bestaan medicijnen die zich specifiek op dit eiwit richten. Deze doelgerichte therapie werkt alleen bij HER2/neu positieve kanker.

Triple negatieve borstkanker

Wanneer de kankercellen negatief zijn voor oestrogeen, progesteron en HER2/neu, spreek je van triple negatieve borstkanker. Drie keer negatief dus. Bij deze vorm van borstkanker hebben hormonale therapie en trastuzumab (merknaam Herceptin) dus geen effect.

# data[].attributes.body
Borstkanker is een kanker die zich in en om het borstweefsel van vrouwen en mannen ontwikkelt. Een ander woord voor borstkanker is mammacarcinoom.

Het lichaam bestaat uit miljarden bouwstenen: de cellen. Ons lichaam maakt voortdurend nieuwe cellen aan om te groeien, of om beschadigde en verouderde cellen te vervangen. Bij celdeling ontstaan uit één cel twee nieuwe cellen. Ook die delen zich weer. Zo zijn er dagelijks miljoenen celdelingen. Normaal regelt het lichaam de celdeling goed. In elke cel zit informatie die bepaalt wanneer de cel moet gaan delen en daar weer mee moet stoppen.

Ongewone celdeling
Bij zo veel celdelingen kan er wel eens iets misgaan. Dit kan gebeuren door toeval, maar ook door schadelijke invloeden, bijvoorbeeld door roken of  te veel zonlicht. Meestal zorgen reparatiegenen voor herstel van de schade. Maar soms werkt dat beschermingssysteem niet. De genen die de deling van een cel regelen, maken dan fouten. Bij een aantal fouten in dezelfde cel, kan die cel zich ongecontroleerd gaan delen. Zo kan er kanker ontstaan.

# data[].attributes.body
Hoe ouder je wordt, hoe groter de kans op het ontwikkelen van kanker. Dit is waarschijnlijk te wijten aan het feit dat met het voortgaan van de tijd een opeenstapeling van schade aan de cellen in het lichaam optreedt. Ook wordt de lichaamseigen afweer en weerstand tegen abnormale cellen minder goed als je ouder wordt. Zoals het vermogen om beschadigde cellen te herstellen. En het immuunsysteem wat abnormale cellen kan vernietigen kan minder efficiënt worden als je ouder wordt. Zo kan een beschadigde cel uiteindelijk overleven en zich vermenigvuldigen tot een tumor. De meeste tumoren ontwikkelen zich bij oudere mensen.

# data[].attributes.body
Knobbeltje of plek in de borst

een knobbeltje in de borst

anders aanvoelende plek in de borst

Een knobbeltje of plekje is vaak iets stugger of harder is dan de rest van het borstweefsel. Soms is het kogelrond en glijdt het onder de vingers weg als een knikker. Maar het kan ook aanvoelen het als een verdikte schijf of als een strengetje achter de tepel.

Veranderingen aan of rond de tepel

ingetrokken tepel

afscheiding uit de tepel, zoals bruin, groen, waterig, melkachtig of bloederig vocht

verandering van de tepel of tepelhof, bijvoorbeeld zwelling, roodheid, huidvervelling, schilfertjes of een plekje dat op eczeem lijkt

Veranderingen aan de huid van de borst

deukjes of kuiltjes in de huid

een wondje dat niet geneest

een verdikte huid waar putjes in zitten. De huid van de borst ziet er dan uit als een sinaasappelschil.

Andere veranderingen

een borst die warm aanvoelt en rood is

een zwelling in de oksel

# data[].attributes.body
Longkanker is een ernstige aandoening van de longen. Een longtumor ontstaat wanneer bepaalde longcellen niet meer normaal functioneren en zich op een abnormale en ongecontroleerde wijze vermenigvuldigen. De meeste longkankers ontstaan in een vertakking (bronchus) van de longen. Men spreekt dan ook vaak van bronchuscarcinoom.

# data[].attributes.body
Niet-kleincellige longkanker: Bij niet-kleincellige longkanker gaat het om kanker in vrij grote cellen.
1. Plaveiselcelcarcinoom
2. Adenocarcinoom
3. Grootcellig carcinoom

Kleincellige longkanker: Bij deze vorm van longkanker gaat het om hele kleine, kwetsbare cellen, die zich razendsnel delen.

# data[].attributes.body
Leeftijd is de belangrijkste risicofactor – hoe ouder u bent, hoe groter het risico op prostaatkanker. Meer dan de helft van alle mannen met prostaatkanker zijn ouder dan 70. Prostaatkanker is vrij zeldzaam bij mannen onder de 50.

Familiegeschiedenis – bij mannen die een vader of broer hebben met prostaatkanker is het risico op het ontwikkelen van prostaatkanker twee keer zo hoog.

Dit geldt vooral wanneer de leeftijd waarop de kanker bij een familielid werd gevonden lager dan 60 jaar is.

Etnische achtergrond – prostaatkanker komt vaker voor bij mannen van het zwarte ras, of de daarmee gemengde nakomelingen, in vergelijking met blanke of Aziatische mannen.

Voedingspatroon: uw voedingspatroon kan mogelijk uw risico op het ontwikkelen van prostaatkanker beïnvloeden. Onderzoek suggereert dat een verhoogde inname van zuivelproducten het risico zou kunnen vergroten. Er is ook enige aanwijzing dat een ingrediënt in tomaten en soja-producten – lycopeen – het risico op prostaatkanker verlaagt.

# data[].attributes.body
Er zijn verschillende behandelingen voor prostaatkanker. Vaak worden die in combinatie van elkaar gegeven. De behandeling hangt af van de ziekte en de conditie. Er bestaan twee soorten behandelingen:
- Een behandeling die gericht is op genezing.
- Een behandeling die erop gericht is om de klachten te verminderen en de ziekte af te remmen.
Als er uitzaaiingen plaats zijn gevonden, dan is de kans op genezen vaak niet meer mogelijk. Er wordt dan een behandeling gegeven om de klachten te verminderen. Is dit niet het geval? Dan wordt de cliënt behandeld met een genezende behandeling.

Soorten:
- Hormoontherapie
- Chemotherapie
- Operatie
- Radiotherapie
- Brachytherapie
- Radiumtherapie

# data[].attributes.body
Het artsenteam bestaat vaak uit een chirurg, plastisch chirurg, radioloog, patholoog, radiotherapeut-oncoloog, internist-oncoloog en nucleair geneeskundige.
Dit kunnen de volgende onderzoeken zijn:

nog een keer een lichamelijk onderzoek

Mammografie

Echografie van de borst

MRI van de borst

punctie

biopsie

# data[].attributes.body
Erfelijke aanleg voor borstkanker

Bij 5 tot 10% van de vrouwen met borstkanker speelt erfelijkheid een rol. Iemand met een erfelijke aanleg voor borstkanker heeft ook meer risico op het krijgen van deze ziekte.

Eerdere borstaandoening

Bij 15 tot 20% van de vrouwen die zijn genezen van borstkanker ontstaat binnen 20 jaar een tweede keer borstkanker. Na borstkanker is er dus verhoogde kans op kanker in de andere borst.

Sommige goedaardige afwijkingen kunnen een hogere kans op borstkanker geven. De controles in het ziekenhuis worden hier op aangepast.

Vrouwelijke hormonen: oestrogeen en progesteron

Hoe langer de borsten zijn blootgesteld aan de vrouwelijke hormonen oestrogeen en progesteron, hoe groter de kans op borstkanker. Daarom is er een verhoogde kans op borstkanker voor vrouwen die:

jong hun eerste menstruatie hadden (voor het 12e jaar), vooral in combinatie met een late overgang (na het 55e jaar)

geen of weinig zwangerschappen hebben

na hun 35e een eerste kind krijgen

geen of kort borstvoeding geven

de anticonceptiepil slikken

overgewicht hebben

DES-moeder zijn en tussen de 45 en 65 jaar oud

Dicht borstklierweefsel

Het borstweefsel bestaat uit melkklieren en vetweefsel. Als u meer melkklieren en minder vetweefsel heeft, heet dit dicht borstklierweefsel. Vrouwen met zeer dicht borstweefsel hebben een hoger risico op borstkanker dan vrouwen met gewoon borstklierweefsel.

Niet wetenschappelijk aangetoond

In de afgelopen jaren zijn er een aantal andere mogelijke oorzaken van borstkanker onderzocht. Van deze factoren is niet wetenschappelijk aangetoond dat ze kunnen bijdragen aan het ontstaan van borstkanker.

Grootte van borsten
soms wordt gedacht dat vrouwen met grote borsten meer kans hebben op het krijgen van borstkanker. Dat is niet juist: er is geen relatie tussen de grootte van de borsten en het risico op borstkanker.

Deodorant en anti-transpirant

Er verschijnen regelmatig berichten in de media die suggereren dat het gebruikt van deodorant borstkanker kan veroorzaken. Het gaat dan over de stoffen parabenen en aluminiumchloorhydraat. Er is op dit moment nog onvoldoende bewijs dat er een relatie is tussen het gebruik van bepaalde deodoranten/anti-transpiranten en het krijgen van borstkanker, ook als de oksel onthaard is.

Zonnebrandcrème

Er is geen verband gevonden tussen het smeren van zonnebrandcrème en borstkanker. Het is juist onverstandig om het niet te gebruiken: zonnebrandcrème beschermt tegen huidkanker.

Beugelbeha’s

Beugelbeha’s zijn geen risicofactor voor borstkanker. Deze beha's worden wel eens afgeraden na een borstoperatie, omdat ze de afvoer van de lymfe kunnen belemmeren.

# data[].attributes.body
HIFY-therapie is een nieuw soort methode. De arts brengt de arts via de endeldarm een flexibele buis in de prostaat. Er worden geluidsgolven die ervoor zorgen dat het prostaatweefsel gaat trillen. Er ontstaat een warmte die kankercellen doodt. Tijdens de behandeling wordt er een verdoving toegediend.

# data[].attributes.headline
welke symptomen/klachten horen er bij longkanker? 

# data[].attributes.subject
welke symptomen/klachten horen er bij longkanker? 

# data[].attributes.body
Een aanhoudende hoest.

Bloed ophoesten of slijm met bloed erin.

Lichte pijn in de borst.

Vermoeidheid en weinig energie.

Gewichtsverlies.

Kortademigheid of piepende ademhaling – met name als het gezwel zich bevindt in één van de hoofdluchtwegen en de luchttoevoer deels blokkeert.

# data[].attributes.body
De meest toegepaste behandelingen bij borstkanker zijn:

operatie

bestraling

chemotherapie

hormonale therapie (medicamenteus)

doelgerichte therapie

Borstprothese en reconstructie

Nieuwe behandelmethoden:

Beweging tijdens chemotherapie

Al een aantal jaren wordt in meerdere ziekenhuizen tijdens de chemotherapie bewegingstherapie aangeboden. De bedoeling was om bijwerkingen te verminderen. In het Antoni van Leeuwenhoek is nu een onderzoek hiernaar afgerond. Daaruit blijkt dat vrouwen met borstkanker die een bewegingsprogramma volgden tijdens de chemotherapie, minder last hadden van vermoeidheid, conditieverlies, misselijkheid en pijnklachten in vergelijking met vrouwen die geen bewegingsprogramma volgden.

# data[].attributes.body
Bestraling en late gevolgen
Bestraling kan bijwerkingen geven. Gebieden die bestraald zijn, geven levenslang risico. Bloedvaten en spieren kunnen door bestraling beschadigd raken. Dit verhoogt de kans op aderverkalking en vernauwde bloedvaten. Bovendien verhoogt bestraling ook de kans op een nieuwe vorm van kanker. Deze ontstaat vaak pas laat, ongeveer tien jaar na de bestraling. Relatie met de oorspronkelijke behandeling is niet altijd aan te tonen. Het risico op een nieuwe vorm van kanker is hoger wanneer er meer bestralingen zijn uitgevoerd in het verleden.

De afgelopen jaren worden lagere doses gebruikt bij het bestralen van kanker. Hierdoor is het risico op late gevolgen door bestralingen aanzienlijk lager.

Chemotherapie en late gevolgen
Chemotherapie kan ook tot ver na de behandeling effecten hebben. Concentratieverlies door chemotherapie wordt ook wel 'chemobrein' genoemd en heeft vaak ingrijpende gevolgen. Dit leidt vaak tot moeite met werken onder tijdsdruk, een lager werk- en denktempo en moeite met plannen en organiseren. Bepaalde middelen die gebruikt worden bij chemotherapie verhogen het risico van een beschadigde hartspier of veroorzaken ritmestoornissen.

Het risico hierop is groter als je jonger bent dan vijftig, bij hoge bloeddruk, roken en een tweede reeks chemokuren. Sommige gevolgen van chemotherapie kunnen al meteen tijdens of kort na de behandeling optreden. Het zijn dus eigenlijk geen ‘late effecten’, toch noemen we ze hier omdat je er tot lang nadat je kanker hebt gehad last van kunt houden.

# data[].attributes.body
- uitzaaiingen
- dood
- achteruitgang van conditie

# data[].attributes.body
- Blaasfunctie stoornissen
- Incontinentie
- Erectie stoornissen
- Uitzaaiingen
- Onvruchtbaarheid na operatie

# data[].attributes.body
- ct scan
- pet scan
- bronchoscopie
- longpunctie
- TNM waarde

# data[].attributes.body
Een of een combinatie van de volgende behandelingen worden toegepast:

bestraling (radiotherapie)

chemotherapie

immuuntherapie

lobectomie (operatie)

targeted therapy

pneumonectomie (operatie)

# data[].attributes.body
Pijnbestrijding kan met:

pijnstillers: eerst gewone pijnstillers, daarna morfine. Morfine krijg je in tabletvorm of via een infuus. Als morfine nauwkeurig wordt gedoseerd geeft het geen verslavingsverschijnselen;

bestraling: bij botpijnen helpt bestraling van het bot tegen de pijn;

de injectie van een radio-isotoop (een radioactieve kern): een radio-isotoop schakelt de zenuwuiteinden uit, waardoor pijn verdwijnt. Tien tot twintig dagen na injectie treed pijnverlichting op. De werking duurt een aantal maanden, waarna de behandeling herhaald kan worden. Deze behandeling heeft net als andere pijnbestrijding geen invloed op je normale dagelijkse bezigheden.

radiofrequente therapie: hierbij stuurt een naald een korte elektrische puls naar een zenuwbaan in het pijnlijke gebied en neemt de pijn af. Behandeling gebeurt onder locale verdoving. Soms neemt de pijn eerst toe en zijn extra pijnstillers nodig. Na zes weken moet de pijnvermindering optimaal zijn.

Onderzoek naar vernieuwende pijnstillende behandeling

Het UMC Utrecht doet onderzoek naar een vernieuwende pijnstillende behandeling van kanker die naar het bot is uitgezaaid. De bottumoren worden met ultrageluid verhit waardoor zenuwen in de buitenbekleding van het bot afsterven. De behandeling is bedoeld voor (borstkanker)patiënten die al bestraald zijn en nog steeds pijn hebben.

# data[].attributes.body
Paracetamol 500 mg plus codeïne 20-60 mg tablet tot maximaal 8 maal daags

Tramal capsule 3 maal daags 50-100 mg

TramalCR 2 maal daags 100-200 mg of in druppelvorm.

De Pijnpleister (Durogesic): in deze pleister wordt fentanyl gebruikt als werkzame stof. Vanuit deze pleister komt de fentanyl via de huid in het lichaam. Dat gebeurt in ongeveer 72 uur, waardoor de pleister maar eens in de twee of drie dagen vervangen hoeft te worden; startdosis 25 microgram per uur. Daarnaast leidt de pleister tot minder obstipatie.

Morfine met vertraagde afgifte (“slow release”) 1-2 maal daags met een startdosis van 20-60 mg per dag. Dankzij de vertraagde afgifte hoeft de patiënt het medicijn maar één of twee keer keer per dag in te nemen.

Methadon. Een pijnstiller als methadon kan gebruikt worden als alternatief voor de “slow release”-morfines of voor de pijnpleister met fentanyl; 5-10 mg om de 4 tot 8 uur als tablet.

# data[].attributes.body
De kans om borstkanker de overleven is de laatste jaren gestegen. Dit komt enerzijds doordat mensen door goede voorlichting eerder naar de huisarts gaan als zij iets aan hun borst merken. Maar het komt ook omdat er steeds betere onderzoeken en nieuwe behandelmethoden zijn

Gemiddeld is vijf jaar na diagnose 87% van de borstkanker patiënten nog in leven. Maar omdat de overlevingskansen van veel dingen afhankelijk, bijvoorbeeld van het stadium, zit er veel verschil per patient. Over het algemeen geldt dat hoe hoger het stadium is, hoe lager de overleving is. Vrijwel iedereen met stadium 1 borstkanker is na drie jaar nog in leven. Na 10 jaar is nog 94% van de borstkanker patiënten met stadium 1 nog in leven. Bij stadium 4 is na drie jaar nog 42% in leven, na vijf jaar nog 22% en na 10 jaar nog 9% in leven.

Hoe groot de individuele kans is om borstkanker te overleven, hangt af van aantal factoren. De belangrijkste zijn:

soort borstkanker, waarbij het onderscheid tussen ‘in situ' (nog niet doorgroeiend in de omliggende weefsels) en ‘invasief' (wel doorgroeiend) belangrijk is;

grootte van de tumor;

uitzaaiing naar de lymfeklieren;

uitzaaiingen op andere plaatsen in het lichaam.

# data[].attributes.body
- Begeleiding bieden
- Voorlichting geven
- Vragen beantwoorden
- Observeren/rapporteren
-  Medicatie toedienen
- Andere disciplines inschakelen

# data[].attributes.headline
Nieuwe behandel methode (geef een voorbeeld):Bestralingstherapie kan ook een palliatieve functie hebben, bijvoorbeeld bij patiënten die moeite met slikken hebben. In dat geval kan door bestraling de tumor verkleind worden, waardoor het slikken makkelijker wordt. Hetzelfde geldt bij tumoren die de luchtwegen blokkeren en die het ademhalen bemoeilijken. Tenslotte kan bestraling in zijn palliatieve toepassing ook de pijn verlichten die afkomstig is van kankercellen die zich hebben verspreid naar het beenderstelsel en naar het ruggenmerg.

# data[].attributes.subject
Nieuwe behandel methode (geef een voorbeeld):Bestralingstherapie kan ook een palliatieve functie hebben, bijvoorbeeld bij patiënten die moeite met slikken hebben. In dat geval kan door bestraling de tumor verkleind worden, waardoor het slikken makkelijker wordt. Hetzelfde geldt bij tumoren die de luchtwegen blokkeren en die het ademhalen bemoeilijken. Tenslotte kan bestraling in zijn palliatieve toepassing ook de pijn verlichten die afkomstig is van kankercellen die zich hebben verspreid naar het beenderstelsel en naar het ruggenmerg.

# data[].attributes.headline
Belasting voor de cliënt en familie?:Voor de patiënt is het heftig om te horen te krijgen dat je kanker hebt. Diegene wilt graag weten wat de prognose en de behandelingen zijn. Ook is dit belangrijk voor naasten en familieleden. 

# data[].attributes.subject
Belasting voor de cliënt en familie?:Voor de patiënt is het heftig om te horen te krijgen dat je kanker hebt. Diegene wilt graag weten wat de prognose en de behandelingen zijn. Ook is dit belangrijk voor naasten en familieleden. 

# data[].attributes.headline
Complicaties:1. PijnDe patiënt ervaart eerst een lichte pijn, die af en toe terug de kop opsteekt. Na een tijdje wordt ze echter heviger en zal ze meer constant aanwezig zijn.2. Pleurale effusieWe spreken van pleurale effusie wanneer er zich in de borstholte abnormaal veel vocht ophoopt. Dit kan een reactie zijn op de kanker in de longen, of op de uitzaaiing van de kanker buiten de longen. 3. KortademigheidWanneer de longkanker de luchtwegen vernauwt, kan de patiënt last krijgen van kortademigheid. 4. 4. Bloed ophoestenDe kankercellen kunnen bloedingen in de luchtwegen veroorzaken. Dat bloed komt dan vrij tijdens hoestreacties. Soms gaat het om een erg kleine hoeveelheid, maar het kan ook zeer ernstig zijn.5. UitzaaiingEen van de belangrijkste en gevaarlijkste complicaties van longkanker is uitzaaiing, waarbij de kankercellen zich verspreiden en andere organen aantasten. Bij longkanker gaat het vaak om de andere long, de hersenen, de beenderen, de lever en de bijnieren.6. OverlijdenDe overlevingskansen van patiënten met longkanker liggen doorgaans zeer laag. De ziekte kent meestal een dodelijke afloop, zeker wanneer zij zich in een gevorderd stadium bevindt. Een vroege diagnose verhoogt dus je kansen om longkanker te overleven

# data[].attributes.subject
Complicaties:1. PijnDe patiënt ervaart eerst een lichte pijn, die af en toe terug de kop opsteekt. Na een tijdje wordt ze echter heviger en zal ze meer constant aanwezig zijn.2. Pleurale effusieWe spreken van pleurale effusie wanneer er zich in de borstholte abnormaal veel vocht ophoopt. Dit kan een reactie zijn op de kanker in de longen, of op de uitzaaiing van de kanker buiten de longen. 3. KortademigheidWanneer de longkanker de luchtwegen vernauwt, kan de patiënt last krijgen van kortademigheid. 4. 4. Bloed ophoestenDe kankercellen kunnen bloedingen in de luchtwegen veroorzaken. Dat bloed komt dan vrij tijdens hoestreacties. Soms gaat het om een erg kleine hoeveelheid, maar het kan ook zeer ernstig zijn.5. UitzaaiingEen van de belangrijkste en gevaarlijkste complicaties van longkanker is uitzaaiing, waarbij de kankercellen zich verspreiden en andere organen aantasten. Bij longkanker gaat het vaak om de andere long, de hersenen, de beenderen, de lever en de bijnieren.6. OverlijdenDe overlevingskansen van patiënten met longkanker liggen doorgaans zeer laag. De ziekte kent meestal een dodelijke afloop, zeker wanneer zij zich in een gevorderd stadium bevindt. Een vroege diagnose verhoogt dus je kansen om longkanker te overleven

# data[].attributes.headline
Pijnbestrijding:Om de pijn te bestrijden zijn er verschillende mogelijkheden afhankelijk van de conditie en de plek waar de pijn zit, en de uitbreiding. Medicamenteus met langwerkende morfine preparaten en een zo’n nodig medicijn voor doorbraakpijn, gecombineerd met paracetamol 3-4 x 1000 mgr. Als de pijn gelokaliseerd is kan soms worden bestraald. Soms wordt ook palliatieve – symptoombestrijdende – chemotherapie gegeven. In een uitzonderlijk geval kan zelfs operatie worden overwogen.

# data[].attributes.subject
Pijnbestrijding:Om de pijn te bestrijden zijn er verschillende mogelijkheden afhankelijk van de conditie en de plek waar de pijn zit, en de uitbreiding. Medicamenteus met langwerkende morfine preparaten en een zo’n nodig medicijn voor doorbraakpijn, gecombineerd met paracetamol 3-4 x 1000 mgr. Als de pijn gelokaliseerd is kan soms worden bestraald. Soms wordt ook palliatieve – symptoombestrijdende – chemotherapie gegeven. In een uitzonderlijk geval kan zelfs operatie worden overwogen.

# data[].attributes.headline
Prognose:De vooruitzichten voor iemand met longkanker zijn helaas vaak niet goed. De reden is dat de ziekte meestal pas ontdekt wordt in een later stadium.Als de kanker met succes bestreden wordt is er altijd een verhoogde kans dat hij later terugkomt.De prognose hangt sterk af van het type kanker en de stagering.De prognose is sterk afhankelijk van het stadium waarin de tumor ontdekt wordt. Patiënten met tumoren in stadium I hebben een overlevingskans op 5 jaar van 60 tot 70%. Voor stadium II daalt dit tot 40 à 50%.Stadium III patiënten hebben minder dan 30% kans om nog te leven na 5 jaar.Voor stadium IV patiënten is het zelfs minder dan 5%.

# data[].attributes.subject
Prognose:De vooruitzichten voor iemand met longkanker zijn helaas vaak niet goed. De reden is dat de ziekte meestal pas ontdekt wordt in een later stadium.Als de kanker met succes bestreden wordt is er altijd een verhoogde kans dat hij later terugkomt.De prognose hangt sterk af van het type kanker en de stagering.De prognose is sterk afhankelijk van het stadium waarin de tumor ontdekt wordt. Patiënten met tumoren in stadium I hebben een overlevingskans op 5 jaar van 60 tot 70%. Voor stadium II daalt dit tot 40 à 50%.Stadium III patiënten hebben minder dan 30% kans om nog te leven na 5 jaar.Voor stadium IV patiënten is het zelfs minder dan 5%.

# data[].attributes.headline
Wat is jouw rol als verpleegkundige:Begeleiden van mensen met kanker, naasten en familieleden. In contact laten komen met verschillende disciplines; arts, palliatief team, MMZ etc. 

# data[].attributes.subject
Wat is jouw rol als verpleegkundige:Begeleiden van mensen met kanker, naasten en familieleden. In contact laten komen met verschillende disciplines; arts, palliatief team, MMZ etc. 

# data[].attributes.body
MUST - bij afvallen
VAS - pijn score
Decubitus score - bij bedlegerigheid
vochtlijst - bij intake
Valrisico

# data[].attributes.body
Naast de verpleegkundige zorgtaken neemt de oncologieverpleegkundige een aantal zorgtaken van de specialist over en kan hij of zij bijvoorbeeld behandelingen instellen of medicijnen voorschrijven.
Tijdens de behandeling neemt de oncologieverpleegkundige regelmatig contact op met de patiënt om te vragen hoe het gaat.