# data[].attributes.body
Maistrak asko Saturrarango espetxean preso egon ziren. Eta horien aurkako zigorrak dira emakumeen kasuan entzutetsuenak. Errepublika garaian derrigorrezko hezkuntza ezarri zuten, eta asko izan ziren eraikitako eskola berriak. Andre asko aritu ziren horietan lanean.

# data[].attributes.body
http://www.argia.eus/argia-astekaria/2164/saturrarango-kartzela
http://www.berria.eus/albisteak/128404/ez_zenaren_memoria.htm

# data[].attributes.body
- Emakumeak hasi ziren cartzelara joaten gerra hasi aurretik.
- Oso gaizki tratatzen zioten.
- Beren pertenentziak eta seme-alabek kentzen zizkioten.
- Gozaria pasatzen zuten.
- Idasteko makinan, garbitzen platerrak eta lurran lan egitenn zuten.
-16 urtetik 80 urteraino emakumeak zeuden.
- 3 urtetik gora zituzten umeak eramaten zituzten.
- 1938tik 1944era 4000 emakume eta haurrek pasa ziren kartzelatik.
- Mojak otoitz egitera  agintzen  zizkioten.
-

# data[].attributes.body
- Mojak oso gogorrak ziren.
- Matxinadak ez zeuden.
- Umeei kentzen zieten.
- Janari gutxi ematen zieten eta horrela asko hil ziren janegurez.
- Asko, gaixotasunez hil ziren, ez zeukatelako medikamenturik.
- Zigorrak oso gogorrak ziren.
- Otoitza egitea behartzen zituzten.
- kartezelan 700 presak sartzen ziren gutxi gora behera.
-

# data[].attributes.body
1- "Janaria sartzen zuen baina, ez zen emakumeentzako eta ez umeentzako, mojarentzako baizik." Ana Morales ( presa)
2- "Hotza asko pasatzen zuten, erreko alkohola edaten zuten hotza ez pasatzeko." Balbina Lasheras (presa)
3- "Ume politak kalera eramaten zuten janaria ezkatzeko." Ana Morales (presa)
4- Mojak disziplina oso gogorra jartzen zuten.
5-  Mojak janaria eskutatzen zuten etxe batean eta "casa de los cerdos" izendatu zuten. Balbina lasheras (presa)
6- Emakumeak negarrez zeuden leihoan, zeren bere umeak eraman egin zutelako. 3 urtekin gora zituzten umeak  eraman zituzten.
7- Janaria oso zikina zegoen eta orrela Balbina Lasheras ez  zuen jaten.
8- Kartzelan hil ziren 120 emakume eta 57 ume. Jana faltagatik eta gaixotasunagatik.

# data[].attributes.body
-1938tik 1944etara, milaka emakume eta haur kartzelaratu zituzten Saturraran.
- Lehen bi hotel ziren (Astigarraga eta Saturraran )
- 38an Donosti, Asturia,Galizia eta Bizkaiatik lehen emakumeak eraman zuten.
- 1940an 1500 presotik gora zegoen Saturrarango kartzelan, Madrilen 400 emakume eta Malagan 200.
- Arantzazu Velez de Mendizabal ¨Pantera Blanca¨, ( Ama Nagusia),
Oso ezaguna izan zen kartzelan.
- Zigor asko zeuden kartzelan ,baina Mendizabalek gehien erabiltzen zuena sotora eramatera zen.

-Espetxe batean 3 urte pasa ondoren, beste batera bidaltzen zituzten.

# data[].attributes.body
Saturrarango espetxea Ondarrun kokatu zen, emakumeen espetxea izan zen.  Monjek zuzentzen zuten espetxe hau. Infernu bat izan zen bertan preso egon ziren ehundaka emakume eta haien seme-alabentzat. Haur ugari gosez hil ziren bertan, beste asko lapurtuak izan ziren familia falangistei emateko, ehundaka emakume urez betetako ziegatan sartuak izan ziren aste luzez.

# data[].attributes.body
Esandak
Egiak: 4000 emakume baino gehiago egon ziren. 16 urtetik 80 urte arte.
Gehienak errepublikanoak ziren.

# data[].attributes.body
Esandak
Egiak: Espetxea irekia egon zen 1938tik 1944 arte. 120 emakume eta 57 ume hil ziren

# data[].attributes.body
1- Victoria eta bere semearen topaketa gezurra da.
2- Juliaren ihesa gezurra da.

# data[].attributes.body
1- Juliaren ihesaren bukaera gezurrezkoa da.

# data[].attributes.body
1- Ama nagusiaren txilibitua gezurra da.
2- Bi mutilen laguntza gezurra da.

# data[].attributes.headline
Marcos, Mikel.F eta kieran. Benetako historioa

# data[].attributes.subject
Marcos, Mikel.F eta kieran. Benetako historioa

# data[].attributes.body
"Ez zeuden koltxoiak, mahaiak ezta non ezertzeko lekua eta lurrean jan egin behar genuen". Carmina Merodio
"Gehien markatu zitzaidana Saturraranen izan zen umeen hilketa jarraia, zeren mojak esnea ezeztatzen zieten".
Carmina Merodia
"Gezurra ezaten zieten etxetik ateratzeko eta kartzela eramateko.
Janari gutxi ematen zuten.
Espainietik etorritako nezka asko kartzela horretara eramaten zuten". Balbina Lasheras
"Nire semea gaizorik zegoenez ezin zidaten atera niri asasinatzeko eta errejidorea esan zuen niri nire semea bizitza salbatu zidala" Ana Morales
"Espioia izateaz salatu zidaten"
Ana Morales
"Gauez errejidorearen giltzak entzuten zirenean esan nahi zuen norbait hilko zutela" Ana Morales

# data[].attributes.body
Esandak

# data[].attributes.body
1- Victoriaren ihesa fikzioa da.
2- Moja batek, ezkutuan, janaria ematea emakumeei fikzio da.

# data[].attributes.body
1- Euria egitea lurperaketaren momentuan gezurra da.
2- Umeak ez du bere ama ezagutzen.

# data[].attributes.body
1- Gezurra da mojak hiltzaileak izan zirela.

# data[].attributes.body
1- Seme-alabak kentzen zituzten modua ez zen hain zotila.
2-Jangelako errebuelta fikzioa da.

# data[].attributes.body
1- Pedrok Victoriaren semeari gutunak ematea fikzioa da.
2- Espetxean, "Cara al sol" abesten zuten bitartean, eskuak itxi, ukabilak egiteko gezurra da.

# data[].attributes.body
1- Juliaren lurperaketan "La internacional"  abesteagatik ez zigortzea gezurra da.
2-  Bi moja atxikiak izatea fikzioa da.

# data[].attributes.body
1- Victoriaren semeak ama ez ezagutzea fikzioa da.

# data[].attributes.body
1- Pedro eta Victoriaren artean dagoen harremana gezurra da.
2- Jesusaren traizioa gezurra da.