# data[].attributes.headline
Czy można należeć jednocześnie do dwóch narodów?

# data[].attributes.subject
Czy można należeć jednocześnie do dwóch narodów?

# data[].attributes.body
Stefania Wilczyńska urodziła się w 1886 roku w Warszawie w silne związanej z polską kulturą zamożnej rodzinie żydowskiej. Skończyła elitarną szkołę średnią dla dziewcząt Jadwigi Sikorskiej, do której chodziła wcześniej m.in. Maria Skłodowska. Szkoła była znana z bardzo wysokiego poziomu nauczania oraz z tego, że wbrew zarządzeniom władz carskich, lekcje prowadzone były po polsku zamiast po rosyjsku i że po kryjomu uczono zakazanych przedmiotów - historii i literatury polskiej. Wilczyńska była wychowywana w duchu polskiego patriotyzmu, ale bliska jej była też idea budowy w Palestynie państwa żydowskiego. W 1909 r., po powrocie do Warszawy z zagranicznych studiów podjęła pracę w zaniedbanym domu dziecka dla żydowskich sierot. Wkrótce została mianowana jego kierowniczką. Tam poznała Janusza Korczaka. Gdy Korczak w 1912 r. otworzył Dom Sierot przy ul. Krochmalnej w Warszawie, to właśnie Wilczyńska odpowiadała za codzienne funkcjonowanie placówki. Kierowała nią podczas częstych nieobecności Korczaka.
W latach trzydziestych kilkakrotnie bywała w Palestynie. Gdy pojechała tam w 1938 r., myślała o pozostaniu na stałe. Była zmęczona trudnościami, na jakie napotykała w Polsce, również tymi związanymi z nierównym traktowaniem Żydów. Chciała pracować z dziećmi w kibucach - spółdzielczych gospodarstwach rolnych zakładanych w Palestynie na nowo zagospodarowywanych terenach pustynnych. Jak ostatecznie postąpiła: została w Palestynie, czy wróciła do Polski?

# data[].attributes.headline
Czy można należeć jednocześnie do dwóch narodów?

# data[].attributes.subject
Czy można należeć jednocześnie do dwóch narodów?

# data[].attributes.body
Przodkowie Juliusza Bursche przybyli na ziemie polskie z Niemiec (z Saksonii) na początku XIX wieku. Trudnili się tkactwem. Mieszkali w okolicach Łodzi. Niektórzy członkowie rodziny spolszczyli swoje nazwisko (zmienili jego pisownię na Bursze). Pamiętali jednak o swoim pochodzeniu, języku i kulturze. Wielu robiło kariery jako inżynierowie lub menedżerowie w dużych zakładach przemysłowych. Juliusz poszedł inną drogą: został księdzem ewangelickim (luterańskim), a następnie biskupem. W 1905 r. wybrano go zwierzchnikiem kościoła ewangelicko-augsburskiego w Królestwie Polskim. Funkcję zwierzchnika polskich luteranów pełnił również po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. W 1919 roku wziął udział w obradach konferencji pokojowej w Paryżu. Wypowiadał się tam w sprawie przynależności państwowej ziem zamieszkałych przez luteranów: Śląska Cieszyńskiego oraz Warmii i Mazur. Jakie zajął stanowisko?

# data[].attributes.headline
Co decyduje o przynależności narodowej człowieka?

# data[].attributes.subject
Co decyduje o przynależności narodowej człowieka?

# data[].attributes.body
Najstarsza wzmianka o rodzinie Szeptyckich pochodzi z XV wieku. Byli wtedy właścicielami kilku wsi w okolicach Sambora na Ukrainie. Andrzej Szeptycki w 1888 roku wstąpił do unickiego (grekokatolickiego) zakonu bazylianów. W 1892 roku przyjął święcenia kapłańskie, w 1899 został biskupem, a w 1901 r. grekokatolickim arcybiskupem lwowskim. Pełniąc tę godność, dbał o rozwój ukraińskiego życia społecznego w Galicji. Założył m.in. ukraińskie muzeum narodowe we Lwowie.

Brat Andrzeja, Stanisław, ukończył w 1888 roku austriacką akademię wojskową i został oficerem artylerii. W szeregach armii austro-węgierskiej rozpoczął I wojnę światową.  W 1916 r. poprosił o przeniesienie do Legionów Polskich. Co zrobią bracia, gdy zarówno Polska, jak i Ukraina ogłoszą w 1918 roku niepodległość i gdy wybuchnie polsko-ukraińska wojna o Lwów i Galicję Wschodnią?

# data[].attributes.headline
Co decyduje o przynależności narodowej człowieka?

# data[].attributes.subject
Co decyduje o przynależności narodowej człowieka?

# data[].attributes.body
Rodzina Bacewiczów mieszkała na początku XX wieku w Łodzi. Tu, w 1909 roku, urodziła się Grażyna Bacewicz, przyszła kompozytorka i skrzypaczka. Jej ojciec, Vincas Bacevičius był Litwinem, matka – Natalia Zdzitowicka, Polką. Ojciec Grażyny ukończył na Litwie szkołę pedagogiczną. Władze carskie starały się przeciwdziałać rozwojowi świadomości narodowej Litwinów. Dlatego nauczycieli - absolwentów tej szkoły wysyłały do pracy na tereny nielitewskie. W ten właśnie sposób Vincas trafił do Łodzi, gdzie poznał swoją przyszłą żonę. Grażyna miała dwóch braci – Kiejstuta i Witolda oraz siostrę - Wandę. Wszystkie dzieci kształciły się muzycznie i w wieku kilku- kilkunastu lat dawały już koncerty. W domu mówiło się po polsku, ale ojciec był gorącym litewskim patriotą. W polsko- litewskich sporach (np. o przynależność państwową Wilna) opowiadał się zdecydowanie po stronie litewskiej. Po I wojnie światowej, kiedy Litwa uzyskała niepodległość, zdecydował się na powrót do swojej ojczyzny. Co zrobiły dzieci: zostały w Polsce, czy wyjechały za ojcem na Litwę?

# data[].attributes.headline
Co decyduje o przynależności narodowej człowieka?

# data[].attributes.subject
Co decyduje o przynależności narodowej człowieka?

# data[].attributes.body
Przyszły historyk, Henryk Wereszycki, urodził się w 1898 roku we Lwowie. Jego matka pochodziła z żydowskiej rodziny, która przyjęła polską kulturę i język. Ojciec był Ukraińcem. Miał brata, Tadeusza. Obaj chodzili do polskiej szkoły średniej. Po wybuchu pierwszej wojny światowej wstąpili do Legionów Polskich. Jesienią 1918 roku wybuchły polsko - ukraińskie walki o Lwów. Żydowscy mieszkańcy miasta starali się zachować wobec nich neutralność. Z obawą patrzyli na obie strony konfliktu. Co zrobili wówczas Henryk i Tadeusz? Po której stronie się opowiedzieli?

# data[].attributes.headline
1. Przeczytajcie historię dotyczącą jednej rodziny/ postaci

# data[].attributes.subject
1. Przeczytajcie historię dotyczącą jednej rodziny/ postaci

# data[].attributes.body
2. Krótko porozmawiajcie o tym, jak odpowiedzieć na znajdujące się na końcu tekstu pytanie o to, co bohater/bohaterka tekstu mogła zrobić, w sytuacji konfliktu między narodami, z którymi była związana
3. Wybierzcie osobę, która zapisze waszą odpowiedź
4. Pamiętajcie, że piszecie o swoich przypuszczeniach, więc nie ma prawidłowych i nieprawidłowych odpowiedzi.
5. Wybierzcie osobę, która opowie całej grupie o waszej dyskusji i o tym, dlaczego właśnie tak odpowiedzieliście na pytanie