# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze lekcje w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.title
Półwyspy, wyspy, wody oblewające Ameryki

# data[].attributes.attachment_link.description
Rysunek z opisami - Przeciągnij i upuść pinezki na odpowiednie miejsce na rysunku.

# data[].attributes.attachment_link.title
Amazonia – „zielone płuca świata” #3 [ Ameryka Północna i Ameryka Południowa ]

# data[].attributes.attachment_link.title
Wyrywa Drzewa, Unosi Krowy, Auta - TORNADO - Niszczycielska Siła Coraz Częściej w Polsce!

# data[].attributes.attachment_link.description
Uczeń identyfikuje skutki występowania tornad i cyklonów tropikalnych w Ameryce Północnej

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
AFRYKA

Rozwiąż zadania i wpisz cyfry we właściwej kolejności, by otworzyć sejf.

Etiopia - problemy głodu i niedożywienia

Środowisko przyrodnicze Afryki

Rolnictwo Afryki

Przemysł i usługi w Afryce

Afryka

Kenia - turystyczny potencjał

Kasia Kulus

#$%ERROR

*

**

***

****

*****

Kokosów na sprawdzianie :D

# data[].attributes.attachment_link.title
Środowisko przyrodnicze Arktyki i Antarktyki. Prace badawcze. | Genially

# data[].attributes.attachment_link.title
Badania w Arktyce i Antarktyce - zpe.gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.attachment_link.title
Środowisko przyrodnicze obszarów polarnych #1 [ Obszary okołobiegunowe ]

# data[].attributes.attachment_link.title
Środowisko przyrodnicze Arktyki i Antarktyki | klasa 8

# data[].attributes.attachment_link.title
Stany Zjednoczone - potęga gospodarcza świata

# data[].attributes.body
emat: Ludność Ameryki

1. Fale migracji:

- I fala - okres prekolonialny (Aleuci, Inuici, Majowie, Aztekowie, Inkowie)

- II fala - okres kolonialny (wielkie odkrycia geograficzne)

- III fala - niewolnictwo

- IV fala - od XIX wieku

2. Obecni mieszkańcy:

- Metysi (potomkowie Indian i rasy białej)

- Mulaci (potomkowie rasy czarnej i białej)

- Zambosi (potomkowie rasy żółtej i czarnej)

3. Sytuacja rdzennych mieszkańców:

- znaczne wyniszczenie (negatywne skutki odkryć geograficznych, wypieranie rdzennych kultur)

- rezerwaty

- asymilacja

- rozpad tradycyjnych indiańskich społeczeństw (załamanie roli wodza, zanikanie języków plemiennych)

4. Obecnie Amerykę zamieszkuje około 1 mld ludzi.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Tornado to inaczej trąba powietrzna, która występuje prawie na wszystkich kontynentach, również w Europie i w Polsce. Zjawiska tego nie zaobserwujemy jednak na Antarktydzie. Tornada występujące w Stanach Zjednoczonych mają największą siłę.

Warunkiem powstania tornada jest „spotkanie się" ciepłych i wilgotnych mas powietrza znad Zatoki Meksykańskiej z zimnymi i ciężkimi masami powietrza znad Gór Skalistych. W wyniku „spotkania" dochodzi do powstania potężnej chmury burzowej, tzw. Cumulonimbusa, a w wyniku różnicy ciśnień powstaje wiatr. Tworzy się charakterystyczny lej, który dotyka ziemi.

Aleja Tornad to obszar obejmujący stany Teksas, Oklahoma, Kansas, Kolorado, Nebraska i Dakota Południowa.

Prędkość tornad mierzona jest w skali Fujity (wym. fudżity) - od EF0 do EF5, gdzie EF5 oznacza prędkość wiatru nawet do 300 km/h. Jest to skala oceniająca poziom intensywności tornad na podstawie zniszczeń zabudowy i rzadziej roślin. Zniszczenia mogą być ogromne - taka siła wiatru pozwala nie tylko porwać dachy budynków, samochody czy zwierzęta gospodarskie, ale nawet zniszczyć budynki do samych fundamentów. Zasięg działania Tornad jest jednak relatywnie mały - pas zniszczeń może mieć maksymalnie kilkaset metrów szerokości, choć znane są tornado, których szerokość mierzono w kilometrach, należą one do rzadkości. Tornado może jednak przebyć długą drogę, z reguły kilka do kilkunastu kilometrów, lecz w USA zdarzały się tornada (następujące po sobie kilka tornad), których łączny pas zniszczeń wynosił ponad 300 kilometrów.

Zjawiskiem o wiele groźniejszym od trąby powietrznej jest cyklon tropikalny. Jest to najpotężniejszy rodzaj wiatru znany na ziemi, którego siła potrafi równać z ziemią całe miasta. Do wystąpienia cyklonu konieczne jest spełnienie dwóch podstawowych czynników:

ciepła woda oceaniczna o temperaturze minimalnej 25 stopni Celsjusza i głębokości minimalnej 50 m;

odległość minimum 500 km na północ lub południe od równika (co umożliwia zaistnienie siły Coriolisa wprowadzającej powietrze w ruch wirowy). Z tego powodu cyklony tropikalne występują niemal wyłącznie w strefie zwrotnikowej.

Cyklon tropikalny jest potężnym układem niskiego ciśnienia, w którym tworzą się chmury burzowe z charakterystycznym okiem cyklonu w jego centralnej części. Oko cyklonu to wir o średnicy około 20-30 km, w którym jest bezwietrznie. Poza nim powstają burze oraz silny wiatr, którego prędkość to ok. 300 km/h.

Skutki cyklonu tropikalnego:
Cyklony tropikalne są różnie nazywane. W zależności gdzie występują. I tak

w USA nazywane są huraganami;

we wschodniej Azji - tajfunami;

W zachodniej Azji i wschodniej Afryce - cyklonami;

a na północno-zachodnich i północno-wschodnich wybrzeżach Australii to willy - willy;

Najbardziej znane huragany: Katrina, Ivan, Emily, Andrew, Rita, Wilma.

Ewolucja i przemieszczanie się huraganu Harvey, 25 sierpnia 2017.
Animację udostępniamy dzięki uprzejmości NASA's Earth Observatory.
Żródło: www.naukaoklimacie.pl, Marcin Popkiewicz i prof. Szymon P. Malinowski, Opublikowano: 2017-09-10 12:38, aktualizacja: 2017-09-11 10:30.
Dla zainteresowanych;

# data[].attributes.attachment_link.description
Tornado to inaczej trąba powietrzna, która występuje prawie na wszystkich kontynentach, również w Europie i w Polsce. Zjawiska tego nie zaobserwujemy jednak na Antarktydzie. Tornada występujące w Stanach Zjednoczonych mają największą siłę. Warunkiem powstania tornada jest „spotkanie się" ciepłych i wilgotnych mas powietrza znad Zatoki Meksykańskiej z zimnymi i ciężkimi masami powietrza znad Gór Skalistych.

# data[].attributes.attachment_link.title
Quizizz — The world’s most engaging learning platform

# data[].attributes.attachment_link.description
Find and create gamified quizzes, lessons, presentations, and flashcards for students, employees, and everyone else. Get started for free!

# data[].attributes.attachment_link.title
Kl. VIII Środowisko przyrodnicze Ameryki

# data[].attributes.attachment_link.description
NaCoBeZu: Uczeń:ustala prawidłowości w ukształtowaniu powierzchni Ameryki Północnej i Południowej na podstawie map tematycznych

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Środowisko przyrodnicze ameryki

Ameryka północna i Ameryka Południowa

kl. VIII

Amerykę Północną zamieszkuje około 574 mln ludzi

Na kontynencie znajduje się najpotężniejsze pod względem gospodarczym państwo świata - STANY ZJEDNOCZONE

Ameryka Północna

Ameryka Północna zajmuje obszar 24,2 mln km²

Aż 17% jej powierzchni stanowią wyspy

Największą z nich jest Grenlandia (2,2 mln km²) - największa wyspa świata

Rozległą Nizinę Amazonki pokrywa największy obszar wilgotnego lasu równikowego na Ziemi

Amerykę Południową zamieszkuje 418 mln ludzi

Największym państwem jest BRAZYLIA

Powierzchnia Ameryki Południowej wynosi 17,8 mln km²

Około 1/3 obszaru zajmuje dorzecze Amazonki

Ameryka Południowa

Ameryka Środkowa to część Ameryki Północnej, znajdująca się pomiędzy przesmykiem Tehuantepec w Meksyku a Przesmykiem Panamskim. Do Ameryki Środkowej zalicza się także wyspy - Wielkie i Małe Antyle oraz Bahamy.

Ameryka Łacińska obejmuje wszystkkie kraje położone na południe od Stanów Zjednoczonych. Są to w większości byłe kolonie hiszpańskie bądź portugalskie. Region ten wyodrębniono na podstawie podobieństw kulturowo- historycznych.

Ameryka łacińska i Ameryka środkowa

Przez wielu ten wytwór ludzkich rąk jest uważany za 8 cud świata. Do jego powstania przyczyniły się trudności wynikające z przepływu towarów pomiędzy Oceanami - Spokojnym i Atlantyckim. Długość kanału panamskiego wynosi 80 km. Podróż drogą morską ze wschodnich do zachodnich wybrzeży Stanów Zjednoczonych skróciła się o około 8 tys. mil morskich.Kanał jest cały czas unowocześniany i poszerzany!

Aconcagua 6962 m n.p.mArgentyna

Denali 6190 m n.p.m.USA (Alaska)

Południkowy układ głównych form rzeźby terenu,

W zachodnich częściach kontynentów ciągną się potężne systemy górskie - KORDYLIERY w Ameryce Północnej i ANDY w Ameryce Południowej,

Najwyższe szczyty to: DENALI ( 6190 m n.p.m.) oraz ACONCAGUA (6962 m n.p.m.),

Centralna część kontynentów to pas równin i nizin, w Ameryce Północnej to obszar WIELKICH RÓWNIN, rozległe NIZINY WEWNĘTRZNE oraz NIZINA ZATOKOWA,

W Ameryce Południowej w skład pasa nizin wchodzą: NIZINA AMAZONKI, NIZINA ORINOKO, NIZINA LA PLATY,

Na wschodnich wybrzeżach kontynentów rozciągają się stare góry i wyżyny, w Ameryce Północnej APPALACHY ( najwyższy szczyt MITCHELL - 2037 m n.p.m.), a w Ameryce Południowej WYŻYNA GUJAŃSKA, WYŻYNA BRAZYLIJSKA oraz WYŻYNA PATAGOŃSKA .

PASY RZEŹBY TERENU

UKSZTAŁTOWANIE TERENU

Linia brzegowa

Ameryka Północna ma najwyższy wskaźnik rozwinięcia linii brzegowej.Znaczną część kontynentu stanowią wyspy oraz półwyspy stanowią ok 25%. Największą wyspą jest Grenlandia Ameryka Południowa jest zwartym kontynentem. o mało urozmaiconej linii brzegowej. Wyspy i półwyspy stanowią ok 1% . Największą wyspą jest Ziemia Ognista.

BUDOWA GEOLOGICZNA

Budowa geologiczna Ameryki silnie odzwierciedla się w ukształtowaniu powierzchni obu kontynentów. Na tarczach oraz platformach prekambryjskich położone są niziny i wyżyny. Appalachy, stare góry o łagodnych stokach znajdują się w strefie fałdowań kaledońskich i hercyńskich. Kordyliery i Andy to młode góry fałdowe, które leżą na styku płyt litosfery (kontynentalnych- północno i południowoamerykańskiej oraz oceanicznych- m.in. pacyficznej i Nazca) w aktywnej strefie sejsmicznej. Częstymi zjawiskami są tam trzęsienia ziemi oraz wybuchy wulkanów.

Uskok San Andreas

O aktywności sejsmicznej Kordylierów świadczą liczne pęknięcia skorupy ziemskiej w ich obrębie. Najbardziej znany jest uskok San Andreas w kalifornii. Ma on około 1200 km długości i stanowi granicę między dwiema płytami litosfery: pacyficzną oraz północnoamerykańską. Płyty te przemieszczają się względem siebie średnio 5 cm na rok. Najpotężniejsze trzęsienie na tym obszarze miało miejscs w 1906 roku w San Francisco; zginęło wówczas ponad 3 tys. osób, a ponad 200 tys. straciło dach nad głową.

Cyklon − rodzaj cyrkulacji atmosferycznej typowej dla niżów barycznych, wirowy układ wiatrów w obrębie niżu (przemieszczają się po liniach spiralnych od zewnątrz do środka)

Trąba powietrzna - zjawisko pogodowe, którym jest sięgający ziemi pionowy wir wiatru. Powstaje, gdy zderzają się ze sobą dwie masy powietrza o znacznie zróżnicowanej temperaturze

STREFY KLIMATYCZNE I ROŚLINNOŚĆ AMERYKI

Ogromne kontrasty klimatyczne występujące w Ameryce wynikają między innymi ze zróżnicowania wysokości terenu nad poziomem morza oraz z występowania prądów morskich. Warunki klimatyczne panujące na obu kontynentach wpływają z kolei na rozmieszczenie zbiorowisk roślinnych.

KLIMAT RÓWNIKOWY WILGOTNY

W wilgotnym klimacie równikowym Amazonii suma opadów atmosferycznych w ciągu roku jest bardzo duża. Występuje tam wilgotny las równikowy, lokalnie nazywany selvą.

KLIMAT ZWROTNIKOWY SUCHY

Wybitnie suchy klimat niektórych regionów Ameryki sprzyja powstawaniu pustyń. Jedną z nich jest leżąca w Ameryce Południowej Atakama.

KLIMAT UMIARKOWANY CIEPŁY KONTYNENTALNY SUCHY

Obszary położone w tym klimacie porasta roślinność stepowa. W Ameryce Północnej jest nazywana prerią, a w Ameryce Południowej pampą.

KLIMAT UMIARKOWANY CHŁODNY KONTYNENTALNY

W Ameryce Północnej, w strefie klimatu umiarkowanego chłodnego, dominuje las iglasty - tajga. Rosną tam między innymi świerki, jodły, sosny i modrzewie.

KLIMAT OKOŁOBIEGUNOWY SUBPOLARNY

Największe systemy rzeczne leżą po wschodnie stronie Andów i Kordylierów,

Należą one do zlewiska Oceanu Atlantyckiego,

W Ameryce Północnej to system Missisipi-Miccouri,

W Ameryce Południowej system najpotężniejszej rzeki świata - Amazonki (40% powierzchni kontynentu),

We wschodniej części Ameryki Północnej znajduje się jedne z największych zespołów jezior słodko-wodnych - Wielkie Jeziora, powstałe na skutek ruchów tektonicznych, a następnie zostały przekształcone w wyniku działalności lądolodu

W ich skład wchodzą: Jezior Górne, Michigan, Huron, Erie i Ontario,

Na obszarze Ameryki Południowej jezior jest znacznie mniej. Największe z nich to jezioro Maracaibo.

Północną Kanadę oraz Alaskę, znajdujące się w zasięgu klimatu subpolarnego, porasta tundra. Tworzy ją roślinność karłowata: krzewinki, trawy, mchy i porosty.

WODY POWIERZCHNIOWE

W Ameryce: Południowej w Wenezueli znajduje się najwyższy wodospad świata - Salto del AngelPółnocnej na granicy Kanady i USA największy - Niagara

WODY POWIERZCHNIOWE

Jezioro Titicaca

Położone w Andach jest to największe wysokogórskie jezioro na Ziemi. Jego powierzchnia to ponad 8 tys. km². Titicaca jest także najwyżej położonym jeziorem żeglownym świata (3812 m n.p.m.). Przez jego obszar przebiega granica państwowa między Paru a Boliwią. Wyspa słońca leżąca w południowej części jeziora jest uważana za miejsce święte przez kilka milionów Indian mieszkających w obu krajach.

Poopo(wyschnięte)

Jezioro poopo

Wyschnięte bezodpływowe słone jezioro w Boliwii. Położone w środkowych Andach, było trzecim pod względem wielkości wysokogórskim jeziorem na Ziemi. Powierzchnia: 1340 km² Głębokość maksymalna: 3 m Wysokość: 3690 m n.p.m.Jezioro Poopó było zasilane w wodę przez jedyną rzekę wypływającą z jeziora Titicaca, Desaguadero. Brzegi były zabagnione, muliste, zasiedlone przez kolonie flamingów. Jest jedną z pozostałości dawnego jeziora Ballivián.

Poćwicz

Zapoznaj się

Mapa Ameryki

Notatka- uzupełnij

Sprawdź-Notatka

Wioletta Orłowska

1. Wykonaj notatkę 2. Poćwicz mapę

Praca domowa

# data[].attributes.attachment_link.title
Top 10 Poorest African Countries in 2024/2025

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover the top 10 poorest African countries in the world for 2024/2025. Learn about the challenges they face.

# data[].attributes.attachment_link.title
Plaga szarańczy w Afryce. Kontynentowi grozi głód | Onet100

# data[].attributes.headline
Prezentacja zrobiona z podręcznikiem - super

# data[].attributes.subject
Prezentacja zrobiona z podręcznikiem - super

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak wygląda życie w  NAJWIĘKSZYCH SLUMSACH W INDIACH?

# data[].attributes.attachment_link.description
Dziś przeniesiemy się do niezwykłego państwa w Azji – do Indii.Są one niezwykłe, gdyż wypełnia je mnóstwo zapachów, kolorów, dźwięków, legend i tajemnic – jako że są bardzo, bardzo stare. Są też tak ogromne, że na ich terenie Polska zmieściłaby się aż dziesięć razy! Wiecie, jak nazywają się mieszkańcy Indii? To nie Indianie, lecz Hindusi.

# data[].attributes.body
Temat

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Cel lekcji: Dowiesz się z czego słynie gospodarka Afryki

Przemysł i usługi w Afryce

Cel lekcji: Dowiesz się, z czego słynie gospodarka Afryki?

określa rolę tradycyjnych i nowoczesnych działów gospodarki w rozwoju wybranych krajów Afryki;

Na południe od Sahelu to Afryka prawdziwa-Czarny Ląd-do XIX wieku nie było tam struktur państwowych.

W XVI wieku kupcy - Anglicy, Francuzi i Holendrzy zakładają FAKTORIE-placówki handlowe .

W XV wieku głównie Portugalczycy docierają do Afryki Zachodniej Od XVI do XIX wieku trwa najtragiczniejszy z okresów w dziejach Afryki - handel niewolnikami.

W ciągu 400 lat wywieziono z Afryki około 65 ml. Ludzi, z czego 15 mln dotarło do Ameryki, a 40 mln straciło życie podczas podróży. Handel zakończył się w pierwszej połowie XIX wieku. I wtedy Europejczycy zaczęli poznawać Afrykę i zaczął się kolonializm!!!

Jedyne państwa, które nie były koloniami to dzisiejsza Etiopia i Liberia

zróżnicowanie PKB w wybranych państwach Afryki
czynniki ograniczające rozwój gospodarki w Afryce
surowce mineralne Afryki i obszary ich występowania na
nowoczesne działy gospodarki Afryki i rolę chińskich inwestycji na kontynencie
cechy gospodarki krajów Afryki na podstawie analizy danych statystycznych
rozwój i znaczenie usług w Afryce

Państwa europejskie podzieliły Afrykę na terytoria zależne nie biorąc pod uwagę ani stosunków etnicznych, elementów geograficznych czy kulturowych i tak powstały proste granice.

Procesy uzyskiwania niepodległości zakończyły się w drugiej połowie XX wieku.

2011-podział Sudanu. Obecnie 55 państw
Rudy metali kolorowych i szlachetnych oraz diamenty

diamenty: zwłaszcza Demokratyczna Republika Konga, Botswana, RPA, Angola i Zimbabwe

rudy miedzi: pas miedzionośny na pograniczu Demokratyczna Republika Konga i Zambii

złoto: głównie RPA i Ghana

rudy żelaza: RPA

Dlaczego bogata Afryka jest biedna?

Afrykę czeka dalszy rozwój przemysłu i infrastruktury

Chińskie inwestycje w Afryce

Planeta Nowa - podręcznik do geografii dla klasy ósmej

https://view.genial.ly/5ea59aae59aa2b0da8ddd9cc/presentation-3-przemysl-i-uslugi-w-afryce

# data[].attributes.attachment_link.title
Przemysł i usługi w Afryce by Anna Maria on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Cel lekcji: Dowiesz się z czego słynie gospodarka Afryki Przemysł i usługi w Afryce Cel lekcji: Dowiesz się, z czego słynie gospodarka Afryki? określa rolę tradycyjnych i nowoczesnych działów gospodarki w rozwoju wybranych krajów Afryki; Na południe od Sahelu to Afryka prawdziwa-Czarny Ląd-do XIX wieku nie było tam struktur państwowych.

# data[].attributes.attachment_link.title
Indie | Szanuj granice innych ludzi i nie pozwól przekraczać własnych

# data[].attributes.attachment_link.description
Fragment odcinka „Indie – Światło w Kalighat” z 5. sezonu serialu dokumentalnego „Efekt Domina” przygotowany na potrzeby realizacji scenariusza zajęć pt. „Szanuj granice innych ludzi i nie pozwól przekraczać własnych” dla grupy wiekowej 13–15 lat.

# data[].attributes.attachment_link.title
Australia   Najmniejszy kontynent  Tajemnicza ziemia Aborygenów

# data[].attributes.attachment_link.title
TOP 10 - ZWIERZĘTA AUSTRALII | ranking Dobrze Pojechane

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wyspa Tasmania, Półwysep Jork, Wielkie Góry Wododziałowe, Wielka Zatoka Australijska, Jezioro Eyre, Morze Koralowe, Wielka Pustynia Wiktorii, Zatoka Karpentaria, Wyspa Nowa Gwinea, Wielka Pustynia Piaszczysta, rzeka Murray-Darling, Ocean Indyjski, Ocean Spokojny.

# data[].attributes.attachment_link.description
Wyspa Tasmania, Półwysep Jork, Wielkie Góry Wododziałowe, Wielka Zatoka Australijska, Jezioro Eyre, Morze Koralowe, Wielka Pustynia Wiktorii, Zatoka Karpentaria, Wyspa Nowa Gwinea, Wielka Pustynia Piaszczysta, rzeka Murray-Darling, Ocean Indyjski, Ocean Spokojny.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
warstwa wodonośna, źródło artezyjskie, warstwa nieprzepuszczalna.

Ranking

Ta tablica wyników jest obecnie prywatna. Kliknij przycisk Udostępnij, aby ją upublicznić. Ta tablica wyników została wyłączona przez właściciela zasobu. Ta tablica wyników została wyłączona, ponieważ Twoje opcje różnią się od opcji właściciela zasobu.

Wymagane logowanie

Opcje

Zmień szablon

Materiały interaktywne

Więcej formatów pojawi się w czasie gry w ćwiczenie.

# data[].attributes.attachment_link.description
Przeciągnij i upuść szpilki na odpowiednie miejsce na rysunku.. warstwa wodonośna, źródło artezyjskie, warstwa nieprzepuszczalna.

# data[].attributes.attachment_link.title
TOP 10 najpiękniejszych miejsc w Australii | Dobrze Pojechane

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
- potęga gospodarcza świata

Cele
Cel ogólny zajęć:
Zapoznanie ze znaczeniem gospodarczym Stanów Zjednoczonych w świecie.
Cele szczegółowe zajęć:

Uczeń na przykładzie Doliny Krzemowej wyjaśnia przyczyny rozwoju technopolii oraz jej znaczenie w rozwoju gospodarki opartej na wiedzy.

Uczeń wykorzystując dane statystyczne określa rolę Stanów Zjednoczonych w gospodarce światowej.

Uczeń wyjaśnia przyczyny i ocenia zjawisko marnowania się ogromnych ilości pożywienia na przykładzie Stanów Zjednoczonych.

Podstawowe wiadomości o USA

Powierzchnia: 9,37 mln km² (czwarta na świecie)

Stolica: Waszyngton (702 tys. mieszkańców)

Stany Zjednoczone są jednym z największych państw świata, a poza obszarem kontynentalnym należą do nich liczne wyspy - terytoria zależne na Oceanie Atlantyckim oraz Oceanie Spokojnym.

źródło - podręcznik Planeta Nowa 8 - Nowa Era

Podstawowe wiadomości o USA

Liczba ludności: 327 milionów (2018 - trzecia na świecie)

Obecnie ludność miejska stanowi 81,6% ogółu mieszkańców. Wyraźnie większa gęstość zaludnienia występuje we wschodniej i środkowej (w rejonie Wielkich Jezior) części kraju oraz w pasie wybrzeża nad Oceanem Spokojnym (Los Angeles). Najsłabiej zaludnione pozostają Kordyliery i Wielkie Równiny.

Rozmieszczenie ludności jest nierównomierne i spowodowane zróżnicowaniem warunków przyrodniczych. Ludność zamieszkuje obszary odznaczające się nizinną rzeźbą terenu, łagodnym klimatem i wysokim poziomem rozwoju gospodarczego.

źródło - epodręczniki.pl

Film - YouTube

Co wpłynęło na to, że Stany Zjednoczone stały się potęgą gospodarczą na świecie?

https://www.menti.com/d8gkd38bbg

Sprostowanie do filmu - obecny prezydent USA -Joe Biden

https://www.youtube.com/watch?v=Mv5DRsqRt2A&feature=emb_logo

Czynnikami społeczno‑politycznymi sprzyjającymi rozwojowi USA były i są:

masowa imigracja ludzi przedsiębiorczych i dążących do sukcesu, posiadających kapitał

i doświadczenie;

jedność państwa i brak zagrożenia zewnętrznego (Stany Zjednoczone graniczą na północy z Kanadą i z Meksykiem na południu);

wielkie możliwości rozwoju wsparte rynkami finansowymi, niezwykle mobilną siłą roboczą i wysoką kulturą przedsiębiorczości;

rozwój badań naukowych, wprowadzanie nowych technologii oraz praktycznie stały wzrost gospodarczy;

niskie bezrobocie - w latach 2000-2008 wynosiło ono ok. 5%, w 2010 roku wzrosło do 9,6%, czego przyczyną był kryzys gospodarczy na świecie, a w 2014 roku ponownie spadło do 6,4%.

Udział wybranych państw w tworzeniu produktu światowego brutto oraz w światowym imporcie i eksporcie

Produkt światowy brutto - wartość wszystkich wytworzonych towarów i świadczonych usług na świecie w ciągu roku.

PKB stanowi 25 % produktu światowego brutto;

wytwarza się tu i zużywa ok. 1/5 wyprodukowanej energii elektrycznej;

USA to najwiekszy importer i eksporter towarów na świecie;

bogata baza surowców - zajmują czołowe miejsca w wydobyciu węgla kamiennego i brunatnego, gazu ziemnego i ropy naftowej a także rud miedzi oraz srebra i złota.

ważną rolę odgrywa tu przemysł wysokiej technologii - USA uchodzi za jego kolebkę. Znajduje się tu Dolina Krzemowa - najstarszy i najwiekszy ośrodek high-tech na świecie.

źródło - podręcznik Planeta Nowa 8 - Nowa Era

Dolina Krzemowa i firmy tam istniejące

Gospodarka USA - gospodarka oparta na wiedzy

oprócz Doliny Krzemowej na terenie tego kraju zlokalizowanych jest wiele innych technopolii (obszarów skupiających dużą liczbę zakładów przemysłu high-tech). Dominuje w nich przemysł elektroniczny, przemysł lotniczy i kosmiczny, a także oparty na stosowaniu biotechnologii.

źródło - podręcznik Planeta Nowa 8 - Nowa Era

Gospodarka USA - państwo to jest jednym z największych producentów i zarazem konsumentów żywności

rolnictwo jest rozwinięte na wysokim poziomie, w którym podstawową rolę odgrywają farmy - prywatne wielkoobszarowe gospodarstwa, charakteryzujące się wysoką mechanizacją i specjalizacją produkcji

źródło - podręcznik Planeta Nowa 8 - Nowa Era

Na północy kraju uprawia się kukurydzę i soję.

Na żyznych glebach w środkowej części uprawia się pszenicę.

Na obszarach mniej zasobnych w wodę występują łąki i pastwiska.

Na południu rozwinęło się rolnictwo plantacyjne nastawione na uprawę bawełny i trzciny cukrowej.

Marnowanie żywności

Dużą produkcję żywności umożliwiają:

źródło - podręcznik Planeta Nowa 8 - Nowa Era

Według szacunków w Stanach Zjednoczonych każdego roku marnuje się około 60 mln t żywności

wartej w przybliżeniu 160 mld USD

Zastanówmy się jakie są tego przyczyny i oceńmy to zjawisko marnowania się ogromnych ilości pożywienia w Stanach Zjednoczonych.

Jak sądzicie, czy jest to problem tylko Stanów Zjednoczonych?

https://www.menti.com/5c3oxhkrk7

https://moje.epodreczniki.pl/dolacz/223419

Oczami podróżnika

Wirtualna wycieczka po Stanach Zjednoczonych

Kliknij na zdjęcie a przeniesie Cię w świat, który warto zobaczyć w USA. Używaj myszki, albo klawiatury do sterowania panoramą.

Praca domowa

Kliknij na domek a przeniesie Cię do aplikacji Ticku.

Pamiętaj , aby w miejscu na wpisanie nr. z dziennika wpisać również swoje imię, nazwisko i klasę.

Formularz Google -ewaluacyjny

https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeFq9d2oUNMH-mVSRYmryNo6d-1oR2bO7r3sYgZiKBBmtsHBw/viewform

Do przygotowania tej prezenatcji wykorzystałam podręcznik Planeta Nowa 8, e.podręczniki.pl oraz zasoby Internetu

# data[].attributes.attachment_link.title
Stany Zjednoczone - potęga gospodarcza świata

# data[].attributes.attachment_link.description
potęga gospodarcza świata Cele Cel ogólny zajęć: Zapoznanie ze znaczeniem gospodarczym Stanów Zjednoczonych w świecie. Cele szczegółowe zajęć: Uczeń na przykładzie Doliny Krzemowej wyjaśnia przyczyny rozwoju technopolii oraz jej znaczenie w rozwoju gospodarki opartej na wiedzy. Uczeń wykorzystując dane statystyczne określa rolę Stanów Zjednoczonych w gospodarce światowej.

# data[].attributes.attachment_link.title
Indie kraj kontrastow spolecznych i gospodarczych.   Klasa 8

# data[].attributes.attachment_link.title
Bliski Wschod kultura i gospodarka.   Klasa 8

# data[].attributes.attachment_link.title
Wulkanizm i trzesienia ziemi w Azji.      Klasa 8

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Odkrywamy Chiny - gigantyczny i różnorodny kraj, w którym ścierają się różne interesy. Przyglądamy się dysproporcjom między Wschodem i Zachodem, Chińczykom Han i mniejszościami. A podróż rozpoczynamy w Wuhan - mieście, w którym wybuchła pandemia Covid-19.

arte.tv na wszystkich Twoich urządzeniach

Oglądaj nasze programy na komputerze, smartfonie, tablecie lub Smart TV.

Program jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Wszelkie prawa zastrzeżone - ARTE G.E.I.E. 4, quai du chanoine Winterer CS 20035F - 67080 Strasbourg Cedex - France

# data[].attributes.attachment_link.title
Na rewersie mapy - Chiny, jeden kraj, wiele twarzy - Obejrzyj cały dokument | ARTE

# data[].attributes.attachment_link.description
Odkrywamy Chiny - gigantyczny i różnorodny kraj, w którym ścierają się różne interesy. Przyglądamy się dysproporcjom między Wschodem i Zachodem, Chińczykom Han i mniejszościami. A podróż rozpoczynamy w Wuhan - mieście, w którym wybuchła pandemia Covid-19. arte.tv na wszystkich Twoich urządzeniach Oglądaj nasze programy na komputerze, smartfonie, tablecie lub Smart TV.

# data[].attributes.attachment_link.title
INDIE - Brzydota, prostytucja, slumsy, kasty i nie tylko...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
BLISKI WSCHÓD -kultura i gospodarka

Bliski Wschódto region na pograniczu Azji, Afryki i Europy. Zalicza się tu kraje leżącew rejonie Zatoki Perskiej orazu wschodnich wybrzeży Morza Śródziemnego

Bliski Wschód kojarzony jest z islamem, ropą naftową, bogatymi szejkami, kulturą arabską, pustyniami, konfliktami zbrojnymi.

Kraje Bliskiego Wschodu:Arabia Saudyjska, Jemen, Oman, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Katar, Bahrajn, Kuwejt, Irak, Iran, Turcja, Syria, Liban, Izrael, Jordania, Egipt oraz Autonomia Palestyńska

Rub al Chali - pustynia piaszczysta na Półwyspie Arabskim

Wielka Pustynia Słona w Iranie(klimat podzwrotnikowy)

Zniszczenia spowodowane trzęsieniem Ziemi (2012 r. granica irańsko-azerbejdżańska)

Stare Miastow Jerozolimie podzielone na 4 dzielnice: chrześcijańską, muzułmańską, żydowskąi ormiańską

Ściana Płaczuw Jerozolimie

Meczet Imama(Isfahan - Iran)wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO

Kaba - świątynia na dziedzińcu Najświętszego Meczetu w Mekce

ISLAM95 % mieszkańców Bliskiego Wschoduto Muzułmanie.Religia wywiera bardzo duży wpływ na życie jej wyznawców.

Czarny Kamień wmurowany w ścianę świątyni Al - Kaba jest największą świętością muzułmanów. Świątynia ta może pomieścić ok. 4 mln pielgrzymów, znajduje się w Mekce.

Muzułmanie modlą się pięć razy dziennie z twarzą zwróconą ku Mekce, świętemu miejscu wyznawców Islamu.

Kobiety noszą strój, który szczelnie zakrywa ich ciało i włosy.Żony są podporządkowane mężowi, zaś dzieci - rodzicom.

Koran - święta księga, której nakazów i zakazów należy przestrzegać.

Ramadan to miesiąc, w którym muzułmanie od wschodu słońca do zachodu poszczą (obowiązuje ich zakaz jedzenia i picia), wieczorem mogą spożywać posiłki.

Rafineria ropy naftowej w Arabii Saudyjskiej

Prawie 50 % światowych zasobów ropy naftowej i 40 % gazu pochodzi z krajów Bliskiego Wschodu. Bogate złoża posiadają Arabia Saudyjska, Iran, Irak, Kuwejt, niewielkie Jordania i Liban.Ropa naftowa jest podstawą rozwoju ekonomicznego,wzrostu poziomu gospodarczego.

Wydobycie ropyw Zatoce Perskiej

Kraje wydobywające ropę naftową należą do organizacji OPEC, (której członkowie decydują o cenie, wielkości wydobycia).

Główna ulica w Rijadzie stolicy Arabii Saudyjskiej

Sztuczna wyspa Palm Island (Dubaj -ZEA)

Centrum Dubaju (ZEA) z najwyższą w swiecie wieżą Burdż Chalifa (828 m)

Duże zyski z eksportu ropy naftowej przyczyniły się do rozwoju darmowej edukacji i opieki medycznej. Rozwinął się przemysł przetwórczy, wybudowano nowoczesne apartamentowce, biurowce, nastąpił rozwój uniwersytetów, usług finansowych.

Strefa wolnoclowa na lotniskuw Dubaju

Kraje Bliskiego Wschodu oferują wiele atrakcji turystycznych. Rozwój komunikacji ułatwia przemieszczanie się.

Odsalarnia wody morskiej nad Zatoką Perską

Konflikt izraelsko- arabski zapoczątkowanyw 1948 r. (dotyczył krajów arabskich i Palestyńczyków), toczył się przez następne lata

Strefa Gazy, działania zbrojne wojsk Izraela przeciwko Palestyńczykom

Następstwa konfliktów zbrojnych:1) Cierpienie i śmierć czasem niewinnych osób, w tym dzieci.2) Osłabienie gospodarki.3) Zniszczenie domów, szpitali, dróg.4) Wzrost cen ropy naftowej na rynkach światowych.5) Migracje ludności.

Wzgórza Golan konflikt Izrael, Syria, Liban

Żołnierze amerykańscy (Bagdad - Irak)II Wojna w Zatoce Perskiej

Amerykańskie samoloty bojowe nad płonącymi polami naftowymiw Kuwejcie(Operacja"Pustynna Burza"1991 r.)

Aleppo (Syria)po ataku terrorystycznym2012 r.

Fale protestów na Bliskim Wschodzie i w północnej Afryce (2011-2013). Żądania: poprawa warunków życia, walka z bezrobociem i korupcją, zniesienie cenzury, wolne wybory. W Libii i Syrii protesty przerodziły się w krwawe wojny domowe (600 tys. ofiar w Syrii)

Kryzys migracyjnyW 2015 rokuz krajów Bliskiego Wschodu wyemigrowało do Europy ok. 2 mln. ludzi

W prezentacji wykorzystano materiały pochodzące z podręcznika Planeta Nowa 8, wydawnictwa Nowa Era; strony www.epodreczniki.pl; www.telewizjarepublika.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
Bliski Wschód - kultura i gospodarka by mmazela37 on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
BLISKI WSCHÓD -kultura i gospodarka Bliski Wschódto region na pograniczu Azji, Afryki i Europy. Zalicza się tu kraje leżącew rejonie Zatoki Perskiej orazu wschodnich wybrzeży Morza Śródziemnego Bliski Wschód kojarzony jest z islamem, ropą naftową, bogatymi szejkami, kulturą arabską, pustyniami, konfliktami zbrojnymi.

# data[].attributes.attachment_link.description
Click here to edit this text Bliski Wschód - kultura i gospodarka Poznasz państwa leżące na Bliskim Wschodzie. Zapoznasz się ze zróżnicowaniem ludności i religijnym regionu, a także dowiesz się, jaki wpływ ma religia na życie muzułmanów. Poznasz cechy charakterystyczne gospodarki oraz konflikty zbrojne i akty terroryzmu na Bliskim Wschodzie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Niezwykly Swiat - Indie cz.1 - Lektor PL - 64 min

# data[].attributes.attachment_link.title
Niezwykly Swiat - Kenia cz. 1 - Lektor PL - 64 min.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Terra Australis to łacińska nazwa oznaczająca 'ziemię południową'. Tego tajemniczego lądu poszukiwano na półkuli południowej w XVIII wieku, w tzw. okresie wielkich odkryć geograficznych. W 1770 roku wyprawa Jamesa Cooka dopłynęła do wschodnich wybrzeży nieznanego lądu i od tego momentu najmniejszy kontynent na Ziemi znalazł się w strefie wpływów imperium brytyjskiego. Obecnie, co jest także wyjątkowe, cały kontynent zajmuje jedno państwo - Związek Australijski - które utworzono w 1901 roku.

jak odczytać treść map ogólnogeograficznych i tematycznych;

jak dokonać opisu wybranych cech środowiska przyrodniczego na podstawie treści map tematycznych;

że cechy środowiska przyrodniczego wpływają na sposób gospodarowania na danym obszarze.

określać położenie geograficzne i wielkość powierzchni Australii;

dokonywać charakterystyki cech środowiska przyrodniczego Australii na podstawie map tematycznych;

wymieniać gatunki organizmów reliktowych i endemicznych występujących w Australii oraz wyjaśniać przyczyny ich przetrwania na tym lądzie;

wskazywać przyrodnicze i historyczne przyczyny niskiej gęstości zaludnienia i nierównomiernego rozmieszczenia ludności;

wskazywać związki między rozmieszczeniem głównych działów gospodarki a składnikami środowiska przyrodniczego Australii.

Indeks górny Australia jest najmniejszym kontynentem na Ziemi. Jej powierzchnia wynosi 7,7 mln km 2 2, co stanowi zaledwie 5,2% ogólnej powierzchni wszystkich lądów na Ziemi. Zwarty blok lądu leży w całości na półkuli południowej, a przez jego środek przebiega zwrotnik Koziorożca.

Najdalej na północ wysuniętym punktem Australii jest Przylądek Jork: 10°42'S. Z kolei na południe najdalej wysunięty jest Przylądek Wilsons Promontory: 39°05'S. Maksymalna rozciągłość południkowa wynosi ponad 3 tys. km.
Wschodnie i północne wybrzeże Australii oblewa Ocean Spokojny, a wybrzeża południowe i zachodnie - wody Oceanu Indyjskiego. Australia ma raczej słabo rozwiniętą linię brzegową. Jedynymi większymi zatokami są leżąca na południu Wielka Zatoka Australijska i wcinająca się między dwa półwyspy - Ziemię Arnhem i Półwysep Jork - Zatoka Karpentaria. Do Australii zalicza się też wyspę Tasmanię oddzieloną od głównego lądu Cieśniną Bassa. Zwartość lądu i położenie geograficzne wpływa na cechy środowiska przyrodniczego tego najbardziej odosobnionego kontynentu na świecie.

Australia jest lądem równinnym i mało urozmaiconym pod względem ukształtowania powierzchni. Średnia wysokość terenu wynosi tam zaledwie 292 m n.p.m. Na mapie hipsometrycznej Australii doskonale widoczne są trzy wielkie formy ukształtowania powierzchni.

Największym regionem zajmującym zachodnią część kontynentu jest Wyżyna Zachodnioaustralijska. Wznosi się ona na wysokość od 300 m n.p.m. do 600 m n.p.m. Charakterystycznym elementem ukształtowania powierzchni są tam rozległe obniżenia terenu, które zajmują pustynie i półpustynie. We wschodniej i północnej części regionu leżą pasma górskie zbudowane z odpornych skał, sięgające do 1500 m n.p.m. W środkowej i wschodniej części lądu leży Nizina Środkowoaustralijska rozciągająca się szerokim pasem od Zatoki Karpenteria na północy po Wielką Zatokę Australijską na południu. Środkową część tego regionu zajmuje Wielki Basen Artezyjski.

to nieckowate zagłębienie zamknięte ze wszystkich stron, utworzone przez naprzemianlegle ułożone warstwy skał nieprzepuszczalnych i przepuszczalnych (wodonośnych). Po przewierceniu się przez warstwy nieprzepuszczalne poziom wody w otworze podnosi się pod wpływem ciśnienia hydrostatycznego. Jeśli ciśnienie to jest odpowiednio duże, woda może wypłynąć/wytrysnąć na powierzchnię - mamy wówczas do czynienia z wodami artezyjskimi. Jeśli ciśnienie hydrostatyczne jest mniejsze, to poziom wody podniesie się, ale nie wypłynie ona samoczynnie na powierzchnię - są to wody subartezyjskie.
W Australii wody artezyjskie znajdują się na dużych głębokościach: od kilkuset metrów do kilku kilometrów. Rozmiary basenów artezyjskich dochodzą do setek tysięcy kmIndeks górny 2 ². Największymi z nich są: Wielki Basen Artezyjski o powierzchni 1,6 mln kmIndeks górny 2 ², Basen Murray, Basen Wschodniego Gippslandu, Basen Północno‑Zachodni.

zwartość lądu leżącego między równoleżnikami 11°S a 39°S, symetrycznie względem zwrotnika Koziorożca;

bariera górska wzdłuż wschodniego wybrzeża;

rozległy, wyrównany obszar kontynentu w części zachodniej i środkowej;

układ prądów morskich - zimny prąd opływający wybrzeże zachodnie, ciepły prąd płynący wzdłuż wschodniego wybrzeża;

cyrkulacja atmosferyczna charakterystyczna dla strefy międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej.

Wzdłuż wschodnich wybrzeży Australii ciągnie się stary masyw Wielkich Gór Wododziałowych. Stoki górskie są tam łagodne, a linię grzbietową tworzą wyrównane wierzchowiny leżące na wysokości od 800 m n.p.m. do 1800 m n.p.m. Najwyższym pasmem są Alpy Australijskie przekraczające 2 tys. m n.p.m., w których znajduje się najwyższy szczyt Australii - Góra Kościuszki o wysokości 2230 m n.p.m. Nazwę nadał jej Paweł Edmund Strzelecki - polski badacz południowo‑wschodniej części tego kontynentu.

Zapewne udało ci się rozwiązać zadanie umieszczone w pierwszej części tematu i wiesz, że 22 grudnia na półkuli południowej rozpoczyna się astronomiczne lato, a Słońce góruje wówczas na zwrotniku Koziorożca. Tak więc położenie geograficzne Australii powoduje, że najcieplejszym miesiącem jest styczeń, a najchłodniejszym - lipiec. Pozostałymi czynnikami klimatotwórczymi są:

W Australii przeważają gorące i suche typy klimatu zwrotnikowego występujące we wnętrzu lądu i na jego zachodnich wybrzeżach. Na północy panują gorące odmiany klimatu podrównikowego z dość wysokimi opadami. Z kolei wybrzeża południowe objęte są klimatem podzwrotnikowym wilgotnym, również z dość wysokimi opadami.
Klimat Australii wpływa na pozostałe elementy środowiska przyrodniczego, a ich wzajemne oddziaływania warunkują powstanie charakterystycznych krajobrazów na tym lądzie. Klimat zwrotnikowy gorący i suchy zajmujący największy obszar w Australii kształtuje sieć wodną na tym kontynencie. Australia jest najuboższym w wody powierzchniowe lądem na ziemi - aż 44% powierzchni w środkowej części Australii zajmuje obszar bezodpływowy, na którym występują suche doliny rzek okresowych wypełniające się wodami po sporadycznych, obfitych opadach. Okresowe rzeki i strumienie nazywane są . Ważnym elementem sieci wodnej Australii są słone jeziora i solniska znajdujące się w dnach niecek. Największym z nich jest jezioro Eyre leżące w depresji 12 m p.p.m. w środkowej części lądu. Jego powierzchnia zmienia się w zależności od wysokości opadu. Jedyną dużą stałą rzeką Australii jest Murray mająca źródła w Alpach Australijskich. Wraz z największym swym dopływem - rzeką Darling - tworzy najważniejszy system rzeczny na tym lądzie. Australia ma jednak znaczne zasoby wody słodkiej znajdujące się w basenach artezyjskich. Powierzchnia ich obejmuje ok. 1/3 kontynentu. Największym z nich jest Wielki Basen Artezyjski leżący w środkowej części Niziny Środkowoaustralijskiej.

Wysokość opadów i ich roczny przebieg decydują o rozmieszczeniu naturalnych formacji roślinnych. W środkowej części kontynentu występują pustynie i półpustynie. Zbiorowiskiem roślinnym typowym dla tych obszarów jest składający się z suchych krzewów eukaliptusowych lub akacjowych tworzących zwarte zarośla. Rozmieszczenie naturalnych formacji roślinnych przedstawia mapa poniżej.

Porównaj mapę klimatyczną i mapę stref roślinnych oraz podaj współzależności między rozmieszczeniem naturalnych formacji roślinnych a roczną sumą opadów.

Blok kontynentalny stanowiący dzisiejszą Australię już ok. 50 mln lat temu oddzielił się od prakontynentu Gondwany i cały czas pozostawał w odosobnieniu. Ten czynnik wpłynął na wielką odrębność flory i fauny na tym lądzie. Szacuje się, że 85% gatunków roślin to endemity, czyli organizmy występujące wyłącznie na obszarach o ograniczonym zasięgu i dostosowane do lokalnych warunków środowiskowych.
Wczesne oddzielenie się Australii od pozostałych lądów, zwartość lądu, przewaga obszarów, na których występuje suchy i gorący klimat, późne pojawienie się ssaków łożyskowych umożliwiły przetrwanie gatunków zwierząt, które wyginęły na innych kontynentach. Do osobliwych grup zwierząt należą stekowce i torbacze.

Stekowce są prymitywnymi ssakami mającymi cechy gadów i ptaków. Są jajorodne, ale młode ssą mleko matki tak jak inne ssaki. Zachowały się dwa gatunki tych zwierząt: dziobak żyjący w wodach oraz kolczatka żyjąca głównie na terenach pustynnych.
Torbacze australijskie mają wiele cech wspólnych z ssakami łożyskowymi, ale ich rozwój przebiega inaczej. Zapłodnienie i początkowy rozwój płodu zachodzi wewnątrz ciała matki. Jednak dość wcześnie embrion opuszcza układ rozrodczy samicy i przenosi się do torby, gdzie przywiera do sutka matki i tam następuje dalszy jego rozwój. Torbacze to symbole Australii - nadrzewne koale czy kangury występujące w Australii w kilkunastu gatunkach, np. kangur olbrzymi, kangur rudy, kangur drzewny, skalniak żółtonogi.
Bardzo rzadkie są workowate drapieżniki: diabeł tasmański, niełaz plamisty. Spośród gadów wymienić trzeba krokodyle, żółwie, węże i jaszczurki. Niezwykle bogaty i odrębny jest świat ptaków, do którego należą liczne odmiany papug, ptaki rajskie, altanniki i ptaki nielotne - emu oraz kazuary.
Ssaki łożyskowe, np. drobne gryzonie czy nietoperze, dotarły do Australii dość późno, bo wraz z pierwszymi grupami kolonizatorów. Wyjątkiem są zdziczałe psy dingo, które przybyły na kontynent z Aborygenami znacznie wcześniej.

Australię przed przybyciem Europejczyków zamieszkiwała ludność pierwotna - Aborygeni. Nazwa ta wywodzi się od łacińskiego słowa aborigines oznaczającego właśnie pierwotnych mieszkańców. Szacuje się, że pod koniec XVIII wieku ląd australijski zamieszkiwało ok. 500 tys. tubylców. Prowadzili oni zbieracko‑łowiecki tryb życia. Posługiwali się bardzo prostymi narzędziami i rodzajami broni. Nie znali nawet łuku, chociaż wynaleźli bumerang - niezwykły przyrząd służący do polowania na ptaki. Bumerang wyrzucony w odpowiedni sposób, jeśli chybi celu, zatacza łuk i wraca w pobliże myśliwego.
Aborygeni stanowią obecnie stosunkowo niewielką grupę ludności liczącą ok. 400 tys. Część z nich do dzisiaj zamieszkuje słabo zaludnione i niezagospodarowane wnętrze lądu, a część próbuje dostosować się do nowych warunków społecznych.

W latach 1776-1868 Wielka Brytania utworzyła w Australii kolonię karną. Zsyłano tu przestępców i przymusowo osiedlano. Szacuje się, że do Australii zesłano karnie ponad 160 tys. osób. Wielki napływ ludności z Europy nastąpił w latach 1851-1870, gdy w Australii wybuchła gorączka złota. W 1860 roku na obszarze Australii żyło już 1,2 mln ludzi. Złoto odkrył Paweł Edmund Strzelecki podczas swoich badań Australii w latach 1839-1840. Jednak na prośbę ówczesnego gubernatora brytyjskiego zataił to odkrycie.

Współczesne społeczeństwo australijskie powstało w wyniku imigracji ludności pochodzącej z Wielkiej Brytanii - stanowią oni obecnie ponad 80% ludności kraju. Inne narodowości, w tym także Polacy, to zdecydowana mniejszość. Polonia australijska liczy obecnie ok. 200 tys. osób.
Imigranci zasiedlali głównie wybrzeża południowo‑wschodnie, gdzie klimat sprzyja osadnictwu. Rozmieszczenie ludności w Australii wykazuje ogromne dysproporcje między wybrzeżami a obszarami wewnątrz kontynentu. Wszystkie większe miasta Australii, z wyjątkiem stolicy - Canberry (390 tys. mieszkańców), powstały na wybrzeżu. Wiele z nich to duże porty oceaniczne. Ludność miejska stanowi aż 89,4% ogółu mieszkańców. Największymi miastami są: Sydney (4,8 mln), Melbourne (4,2 mln), Brisbane (2,2 mln) ), Perth (1,8 mln), Adelaide (1,3 mln). Ludność pozamiejską stanowią farmerzy mieszkający na ogromnych farmach, co sprawia, że zabudowania pozamiejskie są bardzo rozproszone. W Australii nie wytworzyły się osiedla wiejskie takie jak na innych kontynentach.
W 2015 roku Australia liczyła 23,9 mln mieszkańców, a średnia gęstość zaludnienia na 1 kmIndeks górny 2 ² wynosiła tylko 3 osoby.

Historia osadnictwa w Australii wpłynęła na tempo rozwoju gospodarczego, a cechy środowiska przyrodniczego zdecydowały o tym, gdzie i które działy gospodarki mogły się rozwinąć.
Australia to kontynent bardzo ubogi w wodę. Mimo to aż 53,4% jej powierzchni jest użytkowane rolniczo. Największy obszar - 47,1% powierzchni państwa - zajmują łąki i pastwiska, które jednak pokryte są rzadką i suchą roślinnością półpustynną i sawannową.

wzrost powierzchni obszarów sztucznie nawadnianych;

wzrost zużycia nawozów sztucznych;

zwiększenie mechanizacji zarówno w produkcji roślinnej, jak i hodowli zwierząt (np. maszyny do strzyżenia owiec);

wykorzystanie lotnictwa zarówno w transporcie płodów rolnych, jak i w zabiegach agrotechnicznych.

Głównymi magazynami wody dla rolnictwa są baseny artezyjskie. Najważniejsze znaczenie w rolnictwie australijskim ma hodowla zwierząt - owiec i bydła. Tereny wypasu owiec znajdują się na obszarze Wielkiego Basenu Artezyjskiego i w dorzeczu Murray‑Darling. Aż 3/4 całego pogłowia owiec stanowią merynosy. Rasa ta daje doskonałej jakości cienką wełnę i jest dobrze dostosowana do warunków środowiskowych terenów półsuchych. Australia od lat zajmowała 1. miejsce pod względem pogłowia owiec oraz produkcji wysokogatunkowej wełny. Obecnie zajmuje 2. miejsce na świecie (za Chinami) pod względem pogłowia owiec (75,5 mln szt.) oraz w eksporcie wełny (18,6% całego światowego eksportu). Duże znaczenie ma ekstensywny chów bydła występujący na północy państwa i w środkowej części Gór Wododziałowych. Z kolei wokół wielkich miast rozwija się intensywna hodowla bydła, głównie mlecznego.

Rolnictwo Australii jest silnie uzależnione od warunków środowiska przyrodniczego. Czynnikami intensyfikacji produkcji rolnej są:

W uprawach dominują zboża, chociaż plony z jednego ha nie są zbyt wysokie, np. pszenica 17,6 dt/ha (w Polsce 44,3 dt/ha). Ogromna powierzchnia uprawna umożliwia uzyskanie wielkich nadwyżek artykułów rolnych. Australia jest czołowym eksporterem produktów rolnych: wełny, mięsa, pszenicy czy cukru z trzciny cukrowej.

Od czasu rozpoczęcia kolonizacji przywieziono do Australii, świadomie lub nieświadomie, wiele gatunków roślin i zwierząt żyjących na innych kontynentach. Znalazły tu one dobre warunki do rozwoju i przez to wpływają na środowisko przyrodnicze tego lądu. Najbardziej znanym przypadkiem jest wprowadzenie królika, który szybko rozprzestrzenił się w południowej Australii, stając się plagą niszczącą tereny pastwiskowe. Wielka liczba tych gryzoni ogranicza rozwój akacji, zjada ogromne ilości trawy (np. 5 królików zjada tyle trawy co 1 owca), przyczynia się do erozji gleby.

Australia jest kontynentem zasobnym w różnorodne surowce mineralne. Do końca XIX wieku rozwijała się gospodarka oparta na wywozie surowców głównie do Wielkiej Brytanii. W wyniku przemian, jakie przyniosły dwie wielkie wojny w XX wieku oraz rozpad Imperium Brytyjskiego, Australia rozwinęła gałęzie przemysłu przetwórczego, stając się jednym z najbogatszych państw świata. Obecna struktura zatrudnionych jest charakterystyczna dla państw o wysokim poziomie rozwoju gospodarczego.

Australia to najmniejszy kontynent na Ziemi mający powierzchnię 7,7 mln kmIndeks górny 2 ² i leżący w całości na półkuli południowej, symetrycznie po obu stronach zwrotnika Koziorożca.

W ukształtowaniu powierzchni Australii wyróżnia się trzy wielkie regiony: Wyżynę Zachodnioaustralijską, Nizinę Środkowoaustralijską i Wielkie Góry Wododziałowe.

Najwyższy szczyt Australii to Góra Kościuszki - 2230 m n.p.m.

Położenie geograficzne Australii wpływa na typy klimatu: północną część lądu obejmuje klimat podrównikowy wilgotny, środkową i zachodnią (największy obszar) - klimat zwrotnikowy suchy, południową - klimat podzwrotnikowy.

Zachodnia i środkowa część kontynentu obejmująca ok. 60% lądu jest pozbawiona stałych wód powierzchniowych. Wielkimi zbiornikami wody są tam baseny artezyjskie.

Wczesne oddzielenie się lądu Australii od prakontynentu Gondwany wpłynęło na odrębność flory i fauny - 85% gatunków organizmów to endemity.

W latach 1788-1868 Australia była kolonią karną dla brytyjskich przestępców. W 1901 roku na terytorium całego kontynentu utworzono państwo Związek Australijski, które zajmuje 6. miejsce na świecie pod względem powierzchni. Do dzisiaj jest to kraj słabo zaludniony - tylko 3 osoby na 1 kmIndeks górny 2 ². Ludność jest rozmieszczona bardzo nierównomiernie - najgęściej zaludnione są południowo‑wschodnie wybrzeża, a najsłabiej wnętrze lądu.

Pierwotna ludność Australii - Aborygeni - została wyparta na obrzeża pustyń; obecna ich liczba to ok. 400 tys.

Związek Australijski należy do państw o wysokim poziomie rozwoju gospodarczego. Pomimo niedoborów wody ma dobrze rozwinięte rolnictwo - m.in. hodowla owiec i bydła, a także uprawa pszenicy, jęczmienia i trzciny cukrowej. Podstawą gospodarki rolnej na terenach półsuchych są wody z basenów artezyjskich.

Różnorodność i obfitość surowców mineralnych umożliwiła rozwój górnictwa. Przemysł przetwórczy rozwinął się głównie w miastach leżących na południowo‑wschodnich wybrzeżach.

nieckowate zagłębienie terenu, w podłożu którego znajdują się naprzemianlegle ułożone warstwy skał nieprzepuszczalnych oraz przepuszczalnych - wodonośnych; taki układ warstw skalnych sprawia, że po wywierceniu otworu w dnie basenu woda pod wpływem ciśnienia hydrostatycznego samoczynnie wypływa (wytryskuje) na powierzchnię

lokalna nazwa suchego koryta rzeki epizodycznej w Australii

lokalna nazwa formacji roślinnej złożonej z suchych i twardolistnych zarośli krzaczastych występujących na półpustyniach Australii

Działem gospodarki zapewniającym wysokie dochody jest górnictwo. Australia to potentat w wydobyciu węgla kamiennego - 408 mln t w 2013 roku i 4. miejsce na świecie (największy producent tego surowca na półkuli południowej). Wydobycie tego surowca odbywa się w znaczącym stopniu relatywnie tanią metodą odkrywkową. Australia posiada też znaczne zasoby węgla brunatnego oraz rud metali, jak: żelazo, aluminium, miedź, mangan, ołów. Wielkie znaczenie ma także pozyskiwanie złota (9,5% wydobycia światowego i 2. miejsce na świecie), a także srebra i diamentów. Większość surowców mineralnych wydobywa się w południowo‑wschodniej części kontynentu. Natomiast we wnętrzu ważnymi obszarami górniczymi są leżące na Nizinie Środkowoaustralijskiej Broken Hill, Mount Isa i Tennnt Creek.
Przemysł przetwórczy rozwinął się w wielkich miastach leżących na wybrzeżach w południowo‑wschodniej części państwa. Wielkimi okręgami przemysłowymi są Sydney i Melbourne, a nieco mniejszymi - Brisbane i Adelaide. Na południowo‑zachodnim wybrzeżu ważnym ośrodkiem przemysłu jest Perth.
Surowce wytwarzane przez rolnictwo oraz surowce mineralne są eksportowane. Handel zagraniczny ma wielkie znaczenie dla budżetu państwa. Australia eksportuje swoje wyroby głównie do Chin (ok. 1/4 całego eksportu), Japonii, Korei i Indii. Na te cztery państwa przypada aż 60% całego eksportu. W imporcie największymi partnerami są Chiny, Stany Zjednoczone i Japonia.
Dokonajmy analizy danych przedstawiających strukturę eksportu i importu Australii według grup towarów.

Dane wskazują, że Australia jest państwem sprzedającym głównie surowce - ich łączny udział przekracza 60% całości eksportu. Wielkie znaczenie w eksporcie mają także towary pochodzenia rolniczego - 10%. W imporcie najważniejsze są maszyny, sprzęt transportowy i wyroby przemysłowe, których łączny udział sięga 70% całości importu.
Związek Australijski, mimo że leży na półkuli południowej, jest zaliczany do państw bogatej Północy. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca w 2014 roku wyniósł 61,2 tys. USD. Pod tym względem Australię wyprzedzają tylko cztery kraje: Luksemburg, Norwegia, Katar i Szwajcaria.

# data[].attributes.attachment_link.title
Australia - środowisko przyrodnicze, cechy gospodarki

# data[].attributes.attachment_link.description
Terra Australis to łacińska nazwa oznaczająca 'ziemię południową'. Tego tajemniczego lądu poszukiwano na półkuli południowej w XVIII wieku, w tzw. okresie wielkich odkryć geograficznych. W 1770 roku wyprawa Jamesa Cooka dopłynęła do wschodnich wybrzeży nieznanego lądu i od tego momentu najmniejszy kontynent na Ziemi znalazł się w strefie wpływów imperium brytyjskiego.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Blog podróżniczy - podróż dookoła świata | ŚWIAT na Własną Rękę

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W Australii widzieliśmy wielu reprezentantów tutejszej fauny, a zwierzęta, które tu spotkasz oczarują Cię. W żadnym dotąd odwiedzonym kraju, nie wykrzyczeliśmy z siebie tylukrotnie „Wooow!". Dodatkowo cieszy fakt, że wszystkie te zwierzaki widzieliśmy w ich naturalnym środowisku! Czy wśród nich znajdą się straszne pająki i węże, o których tyle opowiada się poza Australią? Przekonajmy się!

W tym artykule wskażemy Ci miejsca, w których spotkaliśmy reprezentantów australijskiej fauny. Pochodzą one z naszego doświadczenia lub opowieści naszych znajomych. W Australii znajdziesz wiele miejsc, w których możesz wypatrzeć kangury, koale czy wombaty. My podajemy Ci nasze typy.

Zwierzęta w Australii - kogo możesz spotkać?

1. Kangury

Wiadomo! To symbol Australii, w końcu na żadnym innym kontynencie ich nie spotkamy. Potrafią skoczyć nawet na wysokość 3 metrów, a skok może być długości 9 metrów! Największym wśród kangurów jest kangur rudy żyjący na Outbacku. U kangurów bardzo ciekawie przebiega ciąża, bowiem małe kangurzątko po 35 dniach pobytu w macicy samo przechodzi do sutków osłoniętych torbą lęgową, gdzie przebywa przez 5-11 miesięcy. W tym czasie zdarza my się opuszczać torbę i zapoznawać z otoczeniem.

Trudno się nie zgodzić, że te torbacze wyglądają niesamowicie. Niestety nie są zbyt mądre, ponieważ często wyskakują przed drogę samochodom, a rażące światło aut paraliżuje je na jezdni. W trakcie naszego 2-miesięcznego roadtripa, widzieliśmy mnóstwo kangurów, niestety często były to szkielety leżące przy drodze lub świeże mięso, przy którym ucztowały orły.

Gdzie je spotkać? Park Narodowy Wilsons Promontory, Cape Hillsborough, Outback (najwięcej spotkaliśmy w północnej części Austali Południowej), parki w Zatoce Fleurieu, np. Deep Creek Conservation Park

2. Małe kangurki Wallabie

Długość ich ciała wynosi od 45 do 105 cm, a ogon od 33 do 75 cm. Wallabie ze zdjęcia (skalniak) jest odmianą żyjącą w skałach, blisko wody. Słodziaki, prawda?

Gdzie je spotkać? Magnetic Island

3. Koale

Kolejny przedstawiciel torbaczy. Żywi się liśćmi eukaliptusa (czasem zjada też liście innych roślin), średnio 0,5 kg do 1 kg dziennie. Rzadko pije wodę, większość dnia przesypia! Eukaliptus dla nowo narodzonej koali jest toksyczny. Aby organizm malutkiej koali nauczył się trawić jego liście, taka koala zjada odchody swoich rodziców.

Gdzie je spotkać? Great Ocean Road (Kennett River), Magnetic Island

4. Dingo

Choć wygląda jak pies, to osobny gatunek. Nie szczeka, żywi się kangurami, królikami i zwierzętami domowymi. Dingo wygląda bardzo niegroźnie, jednak wiele osób uprzedzało nas przed jego atakiem. Lepiej nie ryzykować!

Gdzie je spotkać? Kakadu National Park, Outback (niedaleko Ormiston Gorge)

5. Kazuary

Potężne ptaki nieloty. W całej Australii jest ich ok. 1200. Osiągają masę nawet 85 kg. Żywią się orzechami, owocami, a sporadycznie jaszczurkami i rybami. Posiadają potężne pazury i charakterystyczną kostną wypustkę na głowie. Mogą zrobić krzywdę człowiekowi, nawet zabić - niestety zdarzały się takie wypadki.

Gdzie je spotkać? Etty Bay, Mission Beach

6. Emu

Największy ptak w Australii, drugi największy na świecie (pierwszym jest struś). Tak jak kazuar jest ptakiem nielotem. Jest wszystkożercą, zjada głównie owoce, nasiona oraz owady. Pije wodę raz dziennie, ale w dużych ilościach. Samce wysiadują jajka, w tym czasie samice składają następne. W razie zagrożenia broni się, uderzając nogami, a dzięki temu, że ma mięśnie łydek, jego nogi są bardzo silne!

Gdzie je spotkać? Outback (a w miejscowości Erldunda znajduje się farma, na której żyją Emu)

7. Krokodyle

W Australii żyją krokodyle słonowodne oraz słodkowodne. Bardzo polecamy udać się na rejs po rzece Daintree, dla nas to były świetnie wydane pieniądze (dużo mniejsze niż trzeba by wydać w Kakadu National Park). Krokodyle są zmiennocieplne, więc warto mieć na uwadze, że gdy temperatura powietrza jest dużo wyższa niż 28 stopni, krokodyle nie wychylają się nad powierzchnię. Dlatego najlepiej wybrać się w mniej upalne dni, a jeżeli trudno o takie, to poranek jest najlepszą porą dnia!

Gdzie je spotkać? Podczas rejsu po rzece Daintree, łodzie wypływają z Daintree Village (25 AUD od osoby). W Kakadu National Park można wykupić rejs po rzece, w trakcie krokodyle są nawet karmione, co jest dodatkową atrakcją (cena zaporowa, ok. 100 AUD od osoby). W Quennsland przy niemal każdym zbiorniku wodnym zobaczycie ostrzeżenia o występowaniu krokodyli.

8. Dzikie konie

Te zwierzęta określane są w Australii jako Brumby/Brumbee. Sprowadzono je na kontynent australijski w 1788 roku celem wykorzystania w rolnictwie, transporcie czy przemyśle wydobywczym. Same uciekały do buszu lub uwalniał je człowiek. Wyglądają jak znane nam wszystkim konie, ale te nie mają swoich właścicieli. Żyją dziko na australijskim Outbacku, przede wszystkim na Terytorium Północnym.

Gdzie je spotkać? Mereenie Loop na Outbacku

9. Moloch straszliwy

Żywi się mrówkami. Ma ciekawy sposób picia wody - nie używa dziubka, a naciera ciałem o wilgotną trawę. Może wytrzymać wiele tygodni bez wody, więc świetnie sobie radzi na pustynnych terenach. Kolce, którymi jest pokryte jego ciała mają służyć jako ochrona przed drapieżnikami (ptaki, węże, goanny).

Gdzie go spotkać? The Red Centre (okolice Uluru)

10. Inne jaszczurki

Warany

Mogą osiągać długość nawet 2 metrów. Odgrywają istotną rolę w aborygeńskiej kulturze, często uwieczniane w postaci malowideł. Stanowiły źródło pokarmu rdzennych mieszkańców Australii, a ponadto olej z warana stosowano w aborygeńskiej medycynie (dziś również do zdobycia w aptekach). Te sprytne gady chętnie podkradały turystom jedzenie z talerza!

Gdzie je spotkać? Whitsunday Island (Whitehaven Beach)

Kątogłówka wielka

Spędza czas na konarach drzew więc niełatwo ją zauważyć. Samce mogą osiągać nawet pół metra długości z ogonem. Dobrze się maskują. Udało nam się ją zlokaliwoać tylko dzięki temu, że inni ludzie wskazywali ją sobie na ścieżce do Josephine Falls.

Gdzie ją spotkać? Północne Queensland - my widzieliśmy w drodze do Josephine Falls (okolice Cairns)

11. Woły domowe

Pierwotnie żyły w Azji Południowo-Wschodniej. Stamtąd w czasach historycznych zostały sprowadzone do Europy, Afryki, Ameryki, Australii i Japonii. Mają bardzo szerokie i znacznie rozstawione racice, które stanowią ważny element przystosowania do życia w bagniskach, na mokradłach i na przybrzeżnych płyciznach.

Gdzie je spotkać? Kakadu National Park

12. Orły australijskie

Największe ptaki drapieżne na kontynencie. Żywią się mięsem królików, owiec, czy potrąconych na drogach zwierząt, jak np. kangurów.

Gdzie je spotkać? Outback, przy drogach ucztują przy mięsie zabitych kangurów

13. Termity

Pojedyncze kopce można spotkać w północym Queensland, ale to na Outbacku zobaczycie całe ich mnóstwo. Zarówno te małe, gęsto zgrupowane, ale również te ogromne, pojedyncze gniazda (nazywane katedarami), które wysokością mocno nas przerastają! W Parku Narodowym Litchfield znajdują się tzw. magnetyczne termitiery tworzone przez jeden z gatunków termitów. Kopce te są spłaszczone wzdłuż linii północ-południe, by zawsze jedna strona była zacieniona. Czy ktoś mi wyjaśni, skąd ten gatunek termitów wie, jak budować takie gniazda?

Gdzie je spotkać? Północny Outback, Kakadu National Park, Litchfield National Park

14. Nietoperze

W tropikach północnej Australii żyje największy gatunek nietoperzy na świecie - rudawka, nazywana potocznie latającym lisem. Wielkością przypomina psa! Rudawki większość dnia spędzają w lasach tropikalnych, szukając pożywienia. Mimo tego w ciągu dnia na drzewie tuż przy bibliotece miejskiej w Cairns widzieliśmy ogromną grupę!

Gdzie je spotkać? Cairns, Queensland

15. Pustelniki

Jeśli idziesz plażą i nagle muszelki zaczynają uciekać, nie panikuj. Prawdopodobnie spotkałeś pustelniki! By chronić miękki, workowaty odwłok pustelnik ukrywa go w znalezionych muszlach martwych mięczaków, w których zamieszkuje (stąd nazwa).
Gdzie je spotkać?
Wagait Beach (okolice Darwin)

16. Najmniejsze pingwinki świata

Mają zaledwie 33 cm wysokości. Wychodzą tuż po zmroku na ląd by pozować do zdjęć! Ten gatunek to Pingwin Mały. Kolejny słodziak!

Gdzie je spotkać? St Kilda Beach, Phillip Island

17. Inne ptaki

Tu każdy ptak jest niezwykły, przysięgam! Nawet gołąb ma irokeza, przez co nie jest taki pospolity. Oprócz wyglądu australijskie ptaki potrafią zaskoczyć dźwiękiem. Pamiętam, jak podczas pierwszych dni na Antypodach usłyszeliśmy małpi chichot. Spojrzeliśmy na siebie zdezorientowani, bo przecież w Australii nie ma małp! Okazało się, że to kukabura chichotliwa (jej zdjęcia niestety nie mamy). Trudno się nie zgodzić z tym, że zwierzęta w Australii są wyjątkowe!

18. Foki

Największy gatunek fok futrzastych na świecie znajduje się w Narooma i jej okolicach (Nowa Południowa Walia). Mogą ważyć nawet do 300 kg. Wylegują się przy kamieniach w pobliżu Australia Rock. Można wynająć łódź i popłynąć około 30 minut na wyspę Montague. Nam jednak wystarczyło obserwowanie ich z bliska w Narooma.

Gdzie je spotkać? Narooma, Montague Island

19. Płaszczki

Płaszczki są rozprzestrzenione w ciepłych i tropikalnych wodach całego świata. Zwykle prowadzą przydenny, często nocny tryb życia. Niektóre zakopują się w podłożu. Ta konkretna ze zdjęcia pływała przy pomoście w Narooma, czekając na szczątki ryb, wyrzucone przez rybaków do wody.

Gdzie je spotkać? Narooma

20. Kolczatki

Regularnie polują na mrówki i termity. Mają znakomicie rozwinięty węch i słuch, natomiast wzrok ma bardzo słaby. Wyczuwając niebezpieczeństwo, kolczatka podnosi igły na sztorc i zwija się w kulkę (jak na zdjęciu).

Gdzie je spotkać? My widzieliśmy w stanie Nowa Południowa Walia, na terenie winnicy. Można je również zobaczyć w Deep Creek Conservation Park

Zwierzęta w Australii - kogo nie zdołaliśmy wypatrzeć?

Wombaty

Prowadzą nocny tryb życia i dają się łatwo oswajać. Mają układ trawienny przystosowany do spożywania twardej roślinności i wyjątkowo wolny metabolizm. Potrzebują 14 dni dla dopełnienia całkowitego cyklu trawiennego, dlatego też nie charakteryzują się ruchliwością. Wombaty kopią w ziemi lub pod wapiennymi skałami systemy nor z wieloma wyjściami. Długość korytarzy może osiągać do 20 m.

My niestety ich nie zobaczyliśmy, bo wombaty wychodzą po zachodzie. Widzieliśmy tylko dziury, w których się chowają, ale nie mieliśmy czasu, żeby czekać do zachodu!

Gdzie je spotkać? Park Narodowy Wilsons Promontory

Dzikie wielbłądy

Zostały sprowadzone do Australii w XIX wieku z Arabii, Indii i Afganistanu jako zwierzęta pociągowe. Gdy na kontynent dotarły silniki spalinowe - zwierzęta okazały się zbędne i wypuszczono je na wolność.

Gdzie je spotkać? rozległe tereny Outbacku

Wieloryby

Można je zobaczyć w okresie maj-wrzesień, wówczas migrują w kierunku północy. Próbowaliśmy je wypatrzeć w Victor Harbour, ale nie udało nam się. Trzeba mieć spore szczęście, żeby tak trafić, aby przepływający wieloryb wynurzył się znad wód oceanu!

Gdzie je spotkać? Wybrzeże w Sydney, zatoka Fleurieu (np Victor Harbour)
Postawiliśmy nogę w niemalże każdym stanie Australii. Brakuje nam Australii Zachodniej, a jestem pewna, że podróż przez ten teren dostarczyłaby nam kolejnych reprezentantów do kolekcji!
Pewnie niejedna osoba, myśląc „zwierzęta w Australii", szukała w tym wyliczeniu pająków i węży. Zdziwieni? W Australii, wbrew temu, co się słyszy, nie jest tak łatwo zobaczyć groźnego pająka czy węża. Przez całe 3 miesiące widzieliśmy jednego małego węża, który uciekał w trawę i sporo nephili - pająków, które choć są spore i robią wrażenie, nie są groźne dla człowieka. Nawet na Outbacku nie widzieliśmy żadnego redbacka czy huntsmana, przed którymi nas ostrzegano (nie powodują śmierci, ale objawy takie jak nudności i ból mogą się utrzymywać kilka dni).

Jeśli podobał Wam się ten artykuł i chcielibyście dać wyraz docenienia naszej pracy, prosimy o udostępnienie i polubienie naszego profilu w mediach społecznościowych!

# data[].attributes.attachment_link.title
Jakie zwierzęta możesz spotkać w Australii? - Blog podróżniczy - podróż dookoła świata | ŚWIAT na Własną Rękę

# data[].attributes.attachment_link.description
W Australii widzieliśmy wielu reprezentantów tutejszej fauny, a zwierzęta, które tu spotkasz oczarują Cię. W żadnym dotąd odwiedzonym kraju, nie wykrzyczeliśmy z siebie tylukrotnie „Wooow!". Dodatkowo cieszy fakt, że wszystkie te zwierzaki widzieliśmy w ich naturalnym środowisku! Czy wśród nich znajdą się straszne pająki i węże, o których tyle opowiada się poza Australią?

# data[].attributes.attachment_link.description
Zrozumiesz na przykładzie Azji jaki jest związek między przebiegiem granic płyt litosfery, a występowaniem wulkanów i trzęsień Ziemi. Poznasz skutki oraz sposoby zapobiegania skutkom zjawisk wulkanicznych i trzęsień ziemi. wiedza w pigułce Formacja himalajska Zderzenie płyty indyjskiej i płyty azjatyckiej oraz powstanie Himalajów. Nie pokazuje wszystkich procesów.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przed Wami tablica, na której znajdziecie najważniejsze informacje o Ameryce. Klikajcie w napisy, ikony, powtórzcie teorię oraz znajomość mapy, wykonajcie zadania online.Kliknij w szarą łapkę w prawym górnym rogu, a dowiesz się, gdzie zostały ukryte materiały. Zapraszam Was także do wypełnienia aktywnej karty pracy, która pomoże Wam uporządkować wiadomości .

linia brzegowa

wody powierzchniowe

największe

Na początek kilka wiadomości wstępnych. Rozwiąż zadanie. Przepisz zdania do zeszytu.
https://learningapps.org/watch?v=p6qombrhk20
Pobierz na komputer kartę pracy, jest ona aktywna, możesz ją wypełnić na komputerze, przy zadaniach Prawda/ Fałsz oraz A, B, C, D wystarczy kliknąć prawidłową odpowiedź, w pozostałe ramki odpowiedź wpisz komputerowo. Jeśli masz taką możliwość, wypełniona kartę pracy możesz wydrukować i wkleić do zeszytu lub odesłać nauczycielowi do sprawdzenia.
https://drive.google.com/file/d/1seyWWlRnfu_DxHoBQg_HrqGTmm92iavO/view?usp=sharing
Zapraszam do obejrzenia prezentacji, której autorami są uczniowie klasy 8 SP w Żabim Rogu
https://docs.google.com/presentation/d/1ENb5FXKSLA-tMT_HwwddCr-VdU_vF0SHJh1fUGfN2K0/edit?usp=sharing
Kanada i Stany Zjednoczone quiz, uważaj na pytania, w których poprawnych odpowiedzi jest więcej

quizizz.com/join/quiz/5e8636c5a87771001b5275de/start?from=soloLinkShare&referrer=5af974b80688790019e37253

# data[].attributes.attachment_link.title
Ameryka - powtórzenie publikacja by Katarzyna Steffen on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Przed Wami tablica, na której znajdziecie najważniejsze informacje o Ameryce. Klikajcie w napisy, ikony, powtórzcie teorię oraz znajomość mapy, wykonajcie zadania online.Kliknij w szarą łapkę w prawym górnym rogu, a dowiesz się, gdzie zostały ukryte materiały. Zapraszam Was także do wypełnienia aktywnej karty pracy, która pomoże Wam uporządkować wiadomości .

# data[].attributes.attachment_link.title
The Deforestation of the Amazon (A Time Lapse)

# data[].attributes.attachment_link.description
Video made with Biteable. The World's Simplest Video Maker

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jump to

Sections of this page

Accessibility Help

Press alt + / to open this menu

Facebook

Email or phone | Password
| |

Forgot account?

Create new account

You’re Temporarily Blocked

It looks like you were misusing this feature by going too fast. You’ve been temporarily blocked from using it.

English (US)

Español

Français (France)

中文(简体)

العربية

Português (Brasil)

Italiano

한국어

Deutsch

हिन्दी

日本語

Sign Up

Log In

Messenger

Facebook Lite

Watch

Places

Games

Marketplace

Facebook Pay

Oculus

Portal

Instagram

Bulletin

Local

Fundraisers

Services

Voting Information Center

Groups

About

Create Ad

Create Page

Developers

Careers

Privacy

Cookies

Ad choices

Terms

Help

Contact Uploading & Non-Users

Settings

Activity log

Meta © 2022

# data[].attributes.attachment_link.title
Quizizz - The world's most engaging learning platform

# data[].attributes.attachment_link.description
Find and create gamified quizzes, lessons, presentations, and flashcards for students, employees, and everyone else. Get started for free!

# data[].attributes.body
escape room

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Your browser does not support the video tag.

# data[].attributes.attachment_link.title
Escape room - urbanizacja w Ameryce by Iza Kleinszmidt on Genially

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wzdłuż zachodnich wybrzeży rozciąga się łańcuch górski Kordylierów, którego częścią są Góry Skaliste. Nieco dalej na wschód znajdują się wyżyny zajmujące największe obszary w Kandzie. W ich południowej części występuje preria- obszar porośnięty roślinnością trawiastą. Obszary nizinne znajdują się and Oceanem Atlantyckim oraz wokół Zatoki Hudsona.

w Kanadzie jest zróżnicowany i zależy od szerokości geograficznej.

Na północy Kanady występuje klimat subpolarny i polarny. Większość tego terenu porasta W centrum kraju występuje klimat kontynentalny chłodny, a tereny w jego zasięgu porośnięte są Na południu występuje klimat umiarkowany ciepły: bliżej wybrzeży - morski (lasy liściaste) i kontynentalny wewnątrz kraju (stepy nazywane tu prerią) tajgą. tundra.

Na tak znaczne zróżnicowanie klimatyczne Kanady największy wpływ mają:
Cyrkulacja powietrza nad terytorium Kanady powoduje ekstremale różnice wartości temperatury powietrza w centrum kraju w ciągu roku WPŁYW PRĄDÓW MORSKICH NA KLIMAT Prądy morskie są to jakby ogromne "rzeki" płynące w powierzchniowych wodach mórz i oceanów. Dzielimy je na:

ciepłe - temperatura wody jest wyższa niż temperatura wód otaczających, przyczyniają się do zwiększenia temperatury i wilgotności, na obszarach obok których przepływają

zimne - temperatura wody jest niższa niż temperatura wód otaczających. wpływają na ochłodzenie i osuszenie klimatu, na obszarach obok których przepływają.

Wpływ prądów na klimat Kanady widać szczególnie na wschodnim wybrzeżu. Obszary objęte klimatem subpolarnym znajdują się na tej samej szerokości geograficznej, na której za zachodnim wybrzeżu występuje klimat umiarkowany ciepły. Ciepłe prądy morskie opływają zachodnie wybrzeże - Prąd Północnoatlantycki i Prąd Alaski - nie tylko powodują ogrzanie terenu nadbrzeżnego, lecz także obfite opady. Dlatego na zachodnim wybrzeżu:

odnotowuje się najwyższe roczne sumy opadów w Ameryce Północnej,

są tam wyjątkowo łagodne zimy.

Zasięg północnej granicy lasów Wynikiem specyficznego układu stref klimatycznych jest nietypowy układ stref roślinnych. Około 34% powierzchni Kandy pokrywają lasy, największą część zajmują lasy iglaste- tajga. Granica występowania lasów we wschodniej części Kanady kończy się na równoleżniku 52*N,natomiast w zachodniej części, na półwyspie Alaska, którego część leży w zasięgu tego kraju, tajga sięga za koło podbiegunowe północne. znacza to, że w tym samym miejscu zimą Ważną rolę w rolnictwie mają leśnictwo i rybołówstwo. Przemysł i handel Kanada posiada bogate złoża surowców mineralnych: ropy, naftowej, gazu, złota, diamentów, niklu i uranu, dlatego przemysł wydobywczy jest znaczącym źródłem dochodów państwa. Największy udział w tworzeniu PKB mają jednak usługi finansowe oraz handel. być -40*C, a latem +30*C. Po tej lekcji:

scharakteryzujesz cechy klimatu Kanady,

dowiesz się, jakie czynniki wpływają na specyficzny układ stref klimatycznych w tym kraju,

określisz zasięg północnej granicy lasów,

poznasz cechy rolnictwa Kanady.

Zimą nad Kanadą z reguły tworzy się rozległy wyż. Powoduje on długie utrzymywanie się arktycznego powietrza, które może przemieszczać się na południowy zachód i południowy wschód w kierunku ośrodków niżowych. Dlatego też w centrum Kanady zimy z reguły są bardzo mroźne i śnieżne.

Latem nad Kanadą powstaje rozległy niż. Nad obszar tego kraju docierają wtedy ciepłe, czasem nawet gorące masy powietrza z ośrodków wyżowych znajdujących się na południe od Kanady.

Rolnictwo Kanady jest towarowe i wysoko zmechanizowane; dominują duże gospodarstwa rolne ( farmy ) o średniej pow. 200 ha (zwłaszcza na zachodzie).

Dobre warunki klimatyczne i glebowe południowej i południowo-wschodniej Kanady spowodowały, jest ona eksporterem płodów rolnych. Uprawia się tu rośliny typowe dla tej strefy klimatycznej takie jak pszenicę, jęczmień, owies, ziemniaki oraz buraki cukrowe.

Południowo - środkowa Kanada to rozległe obszary prerii, które stanowią naturalne pastwiska dla hodowli bydła i owiec.

Kanada- środowisko przyrodnicze a rozwój rolnictwa.

Wykonaj zadania w zeszycie ćwiczeń ( str 63 - zad 1,2,3 oraz 5,6 ze str. 65)

# data[].attributes.attachment_link.description
Wzdłuż zachodnich wybrzeży rozciąga się łańcuch górski Kordylierów, którego częścią są Góry Skaliste. Nieco dalej na wschód znajdują się wyżyny zajmujące największe obszary w Kandzie. W ich południowej części występuje preria - obszar porośnięty roślinnością trawiastą. Obszary nizinne znajdują się and Oceanem Atlantyckim oraz wokół Zatoki Hudsona.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1

2

4

Instrukcja obsługi

znaczki z numerkiem (muszą się otworzyć) obowiązkowe

strzałki - informacje uzupełniające

zobacz wasze prezentacje - 8a

3

5

Miasta Ameryk bardzo się od siebie różnią, zarówno pod względem wielkości jak i jakości życia.

Ciekawym miastem jest Brasilia- stolica Brazylii, która została zaprojektowana na planie lecącego kondora lub samolotu, a wybudowana w niecałe 4 lata.

Na osi dłuższej (wzdłuż skrzydeł) usytuowano dzielnice mieszkaniowe, wzdłuż osi krótszej (korpus) zlokalizowano budowle użyteczności publicznej (kulturalne, handlowe, sportowe, religijne), a na jej początku (głowa) budynki rządowe

Powstała wewnątrz kontynentu, bo chciano w ten sposób odciągnąć część ludności z przeludnionego wybrzeża.

Brasilia oraz prezentowana niżej Hawana zostały wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.

inne "kolorowe miasto"

Dla zainteresowanych film wyjaśniający nieco różnice pomiędzy europejskimi i amerykańskimi miastami.

Wokół wielkich centrów miast USA rozwijają się intensywnie ciągnące się na olbrzymich obszarach suburbia, czyli osiedla domków jednorodzinnych.

Powstają one w wyniku procesu suburbanizacji (rozwoju strefy podmiejskiej). Przyczyną tego zjawiska jest uciekanie zamożnej ludności z centrum miasta (od korków i hałasu) do cichych zakątków pod dużą metropolią.

Suburbia.Pragnienie posiadania własnego domu z ogródkiem to część american dream.

Innym intrygującym zjawiskiem dotyczącym miast Ameryki, jest proces dezurbanizacji, czyli zjawiska upadku miasta.

Problem ten dotknął miasto Detroit w USA – niegdyś kolebkę motoryzacji tego kraju. Stopniowe wyludnianie oraz silny rozrost przedmieść doprowadziły do bankructwa miasta w 2013 roku. Upadłe Detroit jest miastem w opłakanym stanie, a wiele budynków znajduje się w ruinie. Niektórzy mieszkańcy zaczęli nawet w centrum miasta uprawiać ziemię.

Zrujnowane budynki w Detroit

Ku przypomnieniu.....

Aglomeracja - duży zespól miejski - czyli duże miasto i rozwijające się wokół niego osiedla.

Aglomeracja monocentryczna- jedno duże miasto, które pełni funkcję nadrzędną i wokół niego inne mniejsze miasta wzajemnie z nim powiązane.

Aglomeracja policentryczna- KONURBACJA czyli kilka miast o różnej wielkości, z których żadne nie pełni roli nadrzędnej, powiązanych ze sobą funkcjonalnie (np wszystkie są portami, są w nich kopalnie) i komunikacyjnie

A megalopolis to megamiasta i ich strefy podmiejskie połączone ze sobą, czyli takie aglomeracje giganty.

Ameryki są słabo zaludnionymi kontynentami. Dzisiaj W Amerykach żyje ok. miliarda osób, średnia gęstość zaludnienia wynosi 23 osoby na 1 km kwadratowy, podczas gdy w Azji - 100, a w Europie 70 os/km.

Rozmieszczenie ludności w Ameryce jest bardzo nierównomierne, o czym zdecydowały głównie trzy czynniki:

warunki naturalne ( klimat i ukształtowanie terenu, występowanie surowców naturalnych, rodzaj gleb)

poziom rozwoju gospodarczego krajów/regionów

historia zasiedlania kontynentów ( o czym było na poprzedniej lekcji)

Spójrz na mapę gęstości zaludnienia (podobną znajdziesz w podręczniku na stronie 127)

Jeśli przyjrzałeś się mapie to na pewno zauważyłaś/eś, że najwięcej osób mieszka na wschodnim wybrzeżu obu Ameryk – nad Oceanem Atlantyckim. Dużym zaludnieniem cechują się także Antyle oraz obszar Wielkich Jezior na granicy USA i Kanady.

Wykonaj teraz na podstawie mapy ćwiczenie 1 (str. 60) z zeszytu ćwiczeń lub kliknij w link poniżej

https://learningapps.org/watch?v=pbybuwiwj20

Urbanizacja -proces rozwoju miast.

Wskaźnik urbanizacji mówi nam jaki procent ludności danego obszaru mieszka w miastach. Zapisz w zeszycie, że wskaźnik urbanizacji w Amerykach jest wysoki.

Wskaźnik urbanizacji obu Ameryk wynosi 80%, czyli 8 na 10 osób mieszka w mieście.

To bardzo dużo. Dla porównania w Polsce wynosi ok. 60%, a w Europie ok. 70%.

Wysoki poziom urbanizacji cechuje z reguły kraje wysokorozwinięte, ale w Amerykach nie jest to regułą. W wielu krajach Ameryki Południowej mamy do czynienia ze zjawiskiem zwanym urbanizacją pozorną ( tempo rozwoju miasta jest wolniejsze niż napływ do niego nowych mieszkańców), wynikającą z braku pracy na wsi, a nie rozwojem przemysłu i usług w miastach.

MEGALOPOLIS - to rozległa strefa miejska, powstaje w wyniku łączenia się rozrastających się miast i zespołów miejskich. Obecnie w USA wyróżniamy co najmniej trzy megalopolis.

1. Najstarszym i najbardziej zaludnionym (50 milionów osób na osi o długości około 1000 km) jest położone na wschodnim wybrzeżu USA BosWash (Boston- Nowy Jork-Filadelfia - Baltimore-Waszyngton).

2. Megalopolis Wielkich Jezior położone nad Wielkimi Jeziorami w USA i Kanadzie

(inne spotykane nazwy to ChiPits (Chicago-Pittsburgh i ChicaTor (Chicago-Toronto).Znajduje się tu również wspomniane wcześniej Detroit.

3. Megalopolis kalifornijskie - na zachodnim wybrzeżu USA, ciągnące się od San Diego do San Francisco (SanSan), w którym największe aglomeracie to San Francisco i Los Angeles.

Megalopolis w Ameryce Południowej:

MEGALOPOLIS BRAZYLIJSKIE obejmujące Sao Paolo, Rio de Janeiro i Nova Iguaçu, skupia ponad trzydzieści cztery miliony mieszkańców.

Pomyśl i zapisz w zeszycie, czym charakteryzują się te obszary (megalopolis). Możesz dla sprawdzenia swoich wiadomości zrobić ćw. 3 ze str. 60 (zeszyt ćwiczeń)

lub tutaj

https://learningapps.org/watch?v=pss43wbhj20

Intensywny proces urbanizacji doprowadził do powstania miast-gigantów.

Znajduje się tu sześć aglomeracji, których liczba ludności przekroczyła 10 mln.

Są to: Meksyk, Nowy Jork, Los Angeles w Ameryce Północnej oraz Sao Paulo, Rio de Janeiro i Buenos Aires w Ameryce Południowej.

Największym z miast w Amerykach jest Sao Paulo (Brazylia). Szacuje się, że mieszka w nim 12 milionów osób, a w całej aglomeracji – nawet ponad 20 milionów.

Z kolei największym miastem Ameryki Północnej jest Meksyk, w którym mieszka 9 milionów osób, a w całej aglomeracji około 20 milionów.

Biedna ludność ucieka ze wsi do miast w poszukiwaniu lepszego życia, jednak tempo rozwoju miasta jest wolniejsze niż napływ do niego nowych mieszkańców.

W ten sposób warunki życia w mieście dramatycznie się pogarszają, a na przedmieściach powstają chaotycznie budowane dzielnice nędzy nazywane w Brazylii i Meksyku fawelami, a w Peru barriadas.

Fawela w Rio de Janeiro Fawela w Sao Paulo

Barriadas w Limie

Zobacz jak wygląda życie w fawelach lub przeczytaj o warunkach życia w slamsach w podręczniku na stronie 129

Po obejrzeniu filmu (lub przeczytaniu) zapisz w zeszycie 3 problemy, z którymi zmagają się mieszkańcy faweli.

linki do prezentacji

Peru

Kolumbia

Argentyna

# data[].attributes.attachment_link.title
Urbanizacja w Ameryce by Iwona Gąsiorek on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Urbanizacja w Ameryce ✌️ - Presentation

# data[].attributes.headline
📹 Quiz o zwierzętach Amazonii i innych lasów równikowych

# data[].attributes.subject
📹 Quiz o zwierzętach Amazonii i innych lasów równikowych

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zaznacz poprawną odpowiedź, aby przejść do następnego pytania.

Quiz w Poczekalni. Zawiera nieodpowiednie treści? Wyślij zgłoszenie

# data[].attributes.attachment_link.title
Czy znasz nazwy zwierząt żyjących w wilgotnych lasach równikowych?

# data[].attributes.attachment_link.description
W wilgotnych lasach równikowych, zwanych inaczej lasami deszczowymi żyje wiele zwierząt. Czy potrafisz odgadnąć ich nazwy po ich zdjęciach? Życzę powodzenia!