# data[].attributes.headline
Μια ευχή για καλή αρχή!!

# data[].attributes.subject
Μια ευχή για καλή αρχή!!

# data[].attributes.attachment_link.title
Μια ευχή για καλή αρχή!!! - Google Jamboard

# data[].attributes.attachment_link.description
The version of the browser you are using is no longer supported. Please upgrade to a supported browser. Dismiss

# data[].attributes.headline
Τα «μικρά» μας μεγαλούργησαν!

# data[].attributes.subject
Τα «μικρά» μας μεγαλούργησαν!

# data[].attributes.headline
Από τη λέπρα στο σήμερα...

# data[].attributes.subject
Από τη λέπρα στο σήμερα...

# data[].attributes.attachment_link.title
Οι δαχτυλοδειχτούμενοι

# data[].attributes.headline
Ορισμός της λέπρας με calligramme.

# data[].attributes.subject
Ορισμός της λέπρας με calligramme.

# data[].attributes.attachment_link.title
Παγκόσμια ημέρα κατά της Λέπρας

# data[].attributes.headline
Η Καλλίπολη «καλλιγραφεί» πάνω στο Ζάννειο!!

# data[].attributes.subject
Η Καλλίπολη «καλλιγραφεί» πάνω στο Ζάννειο!!

# data[].attributes.headline
Και ένας άλλος ορισμός , ποιητικός αυτή τη φορά!

# data[].attributes.subject
Και ένας άλλος ορισμός , ποιητικός αυτή τη φορά!

# data[].attributes.attachment_link.title
Χαϊκού Ηρώ Μπαλτουμά (1)

# data[].attributes.headline
Όσο υπάρχουν τέτοια παιδιά υπάρχει ελπίδα!!

# data[].attributes.subject
Όσο υπάρχουν τέτοια παιδιά υπάρχει ελπίδα!!

# data[].attributes.attachment_link.title
Λογοτεχνία Ηρώ Μπαλτουμά τελικό(1)

# data[].attributes.headline
Η δύναμη μέσα στα  παιδιά!!!

# data[].attributes.subject
Η δύναμη μέσα στα  παιδιά!!!

# data[].attributes.attachment_link.title
ΠΟΙΗΜΑ-Kαλτσή-Σταυρούλα (1)

# data[].attributes.headline
ΧΡΟΝΟΓΡΑΜΜΗ: Η ΧΟΛΕΡΑ ΣΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ

# data[].attributes.subject
ΧΡΟΝΟΓΡΑΜΜΗ: Η ΧΟΛΕΡΑ ΣΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ

# data[].attributes.body
ΕΛΠΙΔΑ ΒΕΛΒΕ - ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΟΥΔΡΟΥ / ΜΑΡΙΑ ΠΑΤΕΡΑΚΗ - ΓΕΛ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ

# data[].attributes.attachment_link.title
Π.Α.Ν.Δ.Η.Μ.Ι.Ε.Σ. 2021-22 ΕΛΠΙΔΑ ΒΕΛΒΕ - ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΟΥΔΡΟΥ, ΜΑΡΙΑ ΠΑΤΕΡΑΚΗ - ΓΕΛ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ

# data[].attributes.headline
H Χολεριασμένη του Παπαδιαμάντη: δυο σκηνές, μέσα από  comic της Ματίνας και της Όλγας!!

# data[].attributes.subject
H Χολεριασμένη του Παπαδιαμάντη: δυο σκηνές, μέσα από  comic της Ματίνας και της Όλγας!!

# data[].attributes.attachment_link.title
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης comic 

# data[].attributes.headline
Η Λογοτεχνία γεννά μουσική και εικόνες: Η Ξένη του Λυκούδη...αλλιώς.

# data[].attributes.subject
Η Λογοτεχνία γεννά μουσική και εικόνες: Η Ξένη του Λυκούδη...αλλιώς.

# data[].attributes.body
Από το γραπτό στο πολυτροπικό κείμενο.

# data[].attributes.attachment_link.title
Π.Α.Ν.Δ.Η.Μ.Ι.Ε.Σ. eTwinning 2021-22 Η ΞΕΝΗ: Η ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΓΕΝΝΑ  ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΕΣ

# data[].attributes.headline
Όταν μιλάς σε φίλους που σε στηρίζουν! Λουΐζα ευχαριστούμε!

# data[].attributes.subject
Όταν μιλάς σε φίλους που σε στηρίζουν! Λουΐζα ευχαριστούμε!

# data[].attributes.attachment_link.title
Το Λωβοκομείο Χίου που μας γοητεύει και μας εκπλήσσει με την ιστορία του

# data[].attributes.attachment_link.description
Το Λωβοκομείο της Χίου είναι το μακροβιότερο Λεπροκομείο της Ελλάδας με συνεχή παρουσία 6 περίπου αιώνων ταγμένο στην περίθαλψη των ασθενών από λέπρα. Αναφέρεται ως το «Καθαριότερο» και ως το πλέον «καλώς διοικούμενο ίδρυμα» το οποίο παρείχε ανέσ

# data[].attributes.headline
Αυτό δεν είναι το τέλος...

# data[].attributes.subject
Αυτό δεν είναι το τέλος...

# data[].attributes.attachment_link.title
Αυτό δεν είναι το τέλος... - Google Jamboard

# data[].attributes.attachment_link.description
The version of the browser you are using is no longer supported. Please upgrade to a supported browser. Dismiss

# data[].attributes.headline
Tα Χαϊκού της Ματίνας Ναδάλη (Zάννειο Π.ΓΕΛ) σε μορφή calligrammes από τη Λουκία Κοντοπούλου (ΓΕΛ Καλλίπολης)

# data[].attributes.subject
Tα Χαϊκού της Ματίνας Ναδάλη (Zάννειο Π.ΓΕΛ) σε μορφή calligrammes από τη Λουκία Κοντοπούλου (ΓΕΛ Καλλίπολης)

# data[].attributes.attachment_link.title
Calligrammes-Λουκίας-Κοντοπούλου-ΓΕΛ-Καλλίπολης

# data[].attributes.headline
Και αυτό από την αγαπημένη φίλη Λουΐζα που έζησε εκεί και πήγαινε βόλτα στο χώρο!!!

# data[].attributes.subject
Και αυτό από την αγαπημένη φίλη Λουΐζα που έζησε εκεί και πήγαινε βόλτα στο χώρο!!!

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Αρχαιολογία Online

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
από Archaeology Newsroom

Μοναδικό κτιριακό συγκρότημα λόγω της ιδιαίτερης κατασκευής αλλά και της μνήμης που συνοδεύει την ιστορία του, καθώς πρόκειται για το μακροβιότερο υγειονομικό ίδρυμα της χώρας, το Λωβοκομείο της Χίου χαρακτηρίσθηκε χθες μνημείο από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού σε κοινή συνεδρίασή τους.

Εγκαταλελειμμένο σήμερα, με φθορές, βανδαλισμούς και κλοπές αντικειμένων και υλικών -τον περασμένο Απρίλιο άγνωστοι έκλεψαν από την εκκλησία του Αγίου Λαζάρου ασημοποίκιλτη εικόνα της Αγίας Υπακοής και άλλες εικόνες, καθώς και τα κηροπήγια του ναού- το συγκρότημα αποτελεί, όπως αναφέρθηκε στο συμβούλιο, σημαντική μαρτυρία για την ιστορία και την εξέλιξη της αρχιτεκτονικής των ειδικών νοσηλευτικών ιδρυμάτων στην Ελλάδα, ταυτόχρονα χώρο μνήμης και αναφοράς για την τοπική κοινωνία αλλά και τεκμήριο για την ιστορία της ιατρικής στη χώρα.

Το Λωβοκομείο, που η λειτουργία του σταμάτησε το 1959 είναι ίδρυμα ιδιωτικού δικαίου και τα οικήματα και η ακίνητη περιουσία του ανήκουν στον Οίκο Αγάπης, στο Διοικητικό Συμβούλιο του οποίου πρόεδρος είναι ο εκάστοτε Μητροπολίτης Χίου. Σημαντική είναι όμως η χρονολογία ίδρυσής του, το 1378, από τους Γενουάτες, που παρέμειναν στο νησί μεταξύ του 1346 και του 1566. Βρίσκεται στα βορειοδυτικά της πόλης της Χίου στην κοιλάδα του Σίφη σε 548 στρέμματα, ενώ οι εγκαταστάσεις του καταλαμβάνουν έκταση 1.820 τ.μ. Στη μακρά διάρκεια της λειτουργίας του μάλιστα, πολλά ονόματα δόθηκαν στην περιοχή για τον "εξορκισμό" της ασθένειας, όπως Αγία Υπακοή, Άγιος Λάζαρος, Καλό Χωριό, Ιερόν κατάστημα, "Μέσα κει", Λαζαρέτο, Λωβοχώρι. Η εμφάνιση της λέπρας στο νησί αποδίδεται από Έλληνες ιστορικούς σε μετανάστες ή αιχμαλώτους από την Ασία, ενώ κάποιοι Ευρωπαίοι περιηγητές αναφέρουν ότι οφειλόταν στα αλίπαστα ψάρια που κατανάλωνε ο χριστιανικός πληθυσμός στις ημέρες των νηστειών.

Το ίδρυμα συνέχισε να λειτουργεί και κατά την Τουρκοκρατία, μάλιστα Σουηδός περιηγητής που παρέμεινε στο νησί για δύο χρόνια (1711-1712) αναφέρει το λεπροκομείο ως "θαυμάσιο κτήμα". Το 1822, όταν η Χίος πυρπολήθηκε από τους Τούρκους και οι κάτοικοί της σφαγιάσθηκαν, την ίδια τύχη είχαν και οι τρόφιμοι του ιδρύματος. Μερικά χρόνια αργότερα επαναλειτούργησε, αλλά οι συνθήκες για τους ασθενείς ήταν πλέον άθλιες. Ώσπου το 1881 ο μεγάλος σεισμός της Χίου καταστρέφει το συγκρότημα ολοσχερώς.

Οι πρώτες προσπάθειες για την ανοικοδόμησή του ξεκίνησαν από τις αρχές του 20ού αιώνα. Στην έκκληση, που απευθύνθηκε προς τις μεγάλες χιώτικες οικογένειες που ζούσαν στο εξωτερικό να συνεισφέρουν, η ανταπόκριση ήταν μεγάλη. Ο έρανος συγκέντρωσε σχεδόν 4.000 λίρες Αγγλίας. Ο Μιλτιάδης Καλβοκορέσης, που πρωτοστατούσε στην προσπάθεια, ανέλαβε την ετήσια καταβολή 100 λιρών για τη διατροφή των ασθενών ενώ τον συνέδραμαν τρεις γιατροί. Ο Ροδοκανάκης, ο Δερμιτζάκης και ο Πιταούλης.

Η ανακαίνιση ολοκληρώθηκε το 1911 και τα νέα κτίρια ήταν υπερσύγχρονα, αντισεισμικά, με αλεξικέραυνο, με δίκτυα παροχής νερού στις κουζίνες και στα λουτρά και με αποχετευτικό σύστημα. Η νέα είσοδος απέκτησε μνημειώδη μορφή, οι θύρες και τα παράθυρα έχουν τοξωτή απόληξη και κεντρικό κλειδί, οι όψεις του κτιρίου είναι επιχρωματισμένες σε δύο αποχρώσεις, κεραμιδί και ώχρας με ενδιάμεσες σκοτίες, ενώ πλούσιος διάκοσμος υπάρχει και στους ενδιάμεσους χώρους που συνδέουν τις μονάδες. Άλλωστε τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή του έφθασαν από το εξωτερικό: τα κολωνάκια της οροφής είχαν χυτευθεί στο Λονδίνο, τα κεραμίδια ήταν από τη Μασσαλία, ενώ τα τούβλα από τη Μικρά Ασία, πιθανότατα από τις Ερυθρές.

Αλλά και οι παροχές στους ασθενείς ήταν σημαντικές για την εποχή: Τα στρώματα είχαν φτιαχτεί στο Λονδίνο από κοκοφοίνικα για να αναπνέει το δέρμα, στο μπάνιο είχαν συνεχή ροή ζεστού νερού. Εφαρμόστηκαν επίσης διάφορες πρωτοποριακές θεραπείες για την καταπολέμηση της αρρώστιας.

Μεταξύ των κτισμάτων υπάρχουν επίσης ο στάβλος, το πλυντήριο, τα περιστύλια, στέρνες, κρήνη κ.λπ. αλλά και δύο εκκλησίες: η Παναγία της Αγίας Υπακοής η οποία καταστράφηκε το 1822 από τους Τούρκους, ανακατασκευάσθηκε αλλά κατέρρευσε το 1881 από το σεισμό και έκτοτε παραμένει ερειπωμένη, και ο Άγιος Λάζαρος. Αρχικά μάλιστα και οι δύο ήταν λατινικές, καθώς η ίδρυσή τους φαίνεται ότι έγινε από τους Γενουάτες, στη συνέχεια όμως αποδόθηκαν στην χριστιανική κοινότητα

Ο χαρακτηρισμός του Λωβοκομείου ως μνημείου δεν αρκεί ωστόσο για την προστασία του χώρου, καθώς απαιτούνται εκτεταμένες εργασίες συντήρησης ώστε να διασωθεί μέσα στο χρόνο, ενώ μία ενδεχόμενη νέα χρήση θα ήταν φυσικά το ιδανικότερο.

# data[].attributes.attachment_link.title
Μνημείο χαρακτηρίσθηκε το Λωβοκομείο της Χίου - Αρχαιολογία Online

# data[].attributes.attachment_link.description
Μοναδικό κτιριακό συγκρότημα λόγω της ιδιαίτερης κατασκευής αλλά και της μνήμης που συνοδεύει την ιστορία του, καθώς πρόκειται για το μακροβιότερο υγειονομικό ίδρυμα της χώρας, το Λωβοκομείο της Χίου χαρακτηρίσθηκε χθες μνημείο από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού σε κοινή συνεδρίασή τους.

# data[].attributes.headline
Ο ορισμός της λέπρας σε calligramme!

# data[].attributes.subject
Ο ορισμός της λέπρας σε calligramme!

# data[].attributes.body
Ένα χέρι βοηθάει...του Θεού...των γιατρών...των Ανθρώπων..

# data[].attributes.attachment_link.title
Τα μετά θάνατον - Η χολεριασμένη - Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης-1-10

# data[].attributes.headline
Comic: Σκηνή από τη "Χολεριασμένη" του Αλ.Παπαδιαμάντη της Ματίνας Ναδάλη (Ζάννειο Πρότυπο ΓΕΛ Πειραιά)

# data[].attributes.subject
Comic: Σκηνή από τη "Χολεριασμένη" του Αλ.Παπαδιαμάντη της Ματίνας Ναδάλη (Ζάννειο Πρότυπο ΓΕΛ Πειραιά)

# data[].attributes.body
Όποιος θέλει να το δουλέψει και να το συνεχίσει, ας μου δώσει το μέιλ του για να του στείλω τις εικόνες που χρησιμοποίησα.

# data[].attributes.headline
Κρήτη: Στη Μεσκινιά του Ηρακλείου

# data[].attributes.subject
Κρήτη: Στη Μεσκινιά του Ηρακλείου

# data[].attributes.body
Εκεί που ζούσαν για 187 χρόνια, από το 1717 έως το 1904 (που μεταφέρθηκαν στη Σπιναλόγκα) οι λεπροί του Ηρακλείου...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Όλοι γνωρίζουμε τη Σπιναλόγκα ως τόπο διαμονής των λεπρών. Πριν, όμως, μεταφερθούν σ' αυτήν, που ζούσαν οι λεπροί; Έχουμε αναρωτηθεί;
Την απάντηση μας δίνει η αρχαιολόγος Λιάνα Σταρίδα, μαζί με πολύτιμες πληροφορίες για τη "Μεσκινιά" του Ηρακλείου.

Η "Μεσκινιά", από το "Μισκίν" που στα τουρκικά σημαίνει λεπρός, ταυτίζεται με το σημερινό προάστιο της Χρυσοπηγής. Εκεί ζούσαν για 187 χρόνια, από το 1717 έως το 1904 (που μεταφέρθηκαν στη Σπιναλόγκα) οι λεπροί του Ηρακλείου...

Οι συνθήκες ήταν άθλιες. Οι λεπροί ζούσαν μέσα σε σπηλιές και δεν είχαν δικαίωμα να κάνουν εμπόριο, ακόμη και να πωλούν τα αβγά των πουλερικών τους, από φόβο μη μεταδοθεί η ασθένεια. Ήταν υποχρεωμένοι να ζουν με ό,τι παρήγαγαν μόνοι τους και από ελεημοσύνες...

Έφευγαν κάθε μέρα από τις σπηλιές τους και πήγαιναν στην πύλη του Αγίου Γεωργίου (ή Πύλη Λαζαρέτο), που βρίσκεται στην αρχή της Λεωφόρου Ικάρου, ζητώντας το έλεος εκείνων που έμπαιναν στην πόλη από το συγκεκριμένο σημείο των τειχών. Οι ίδιοι δεν είχαν το δικαίωμα εισόδου...

Με την πάροδο των ετών, οι συνθήκες ζωής στη Μεσκινιά, κάπως βελτιώθηκαν. Για παράδειγμα το 1890 κατασκευάστηκε ένας χαζινές (τουρκόβρυση), που υπάρχει μέχρι και σήμερα στη Χρυσοπηγή.

Μερικά χρόνια μετά, το 1904, ακολούθησε η μεταφορά των λεπρών στη Σπιναλόγκα. Οι σπηλιές της Μεσκινιάς συνέχισαν να κατοικούνται από ανθρώπους που δεν είχαν στον ήλιο μοίρα, χριστιανούς και οθωμανούς, μέχρι τη Μικρασιατική Καταστροφή. Τότε έφυγαν οι Τούρκοι από τις σπηλιές και τη θέση τους πήραν Έλληνες πρόσφυγες.
Οι σπηλιές αυτές υπάρχουν ακόμα;
Όπως μας εξήγησε η κ. Σταρίδα, οι περισσότερες, έχουν ενσωματωθεί στα υπόγεια των σύγχρονων οικοδομών. Υπάρχουν, όμως, ακόμα και σήμερα κάποιες οι οποίες είναι ορατές...

Ανάμεσα στις σύγχρονες οικοδομές, βρίσκονται και οι... σπηλιές!

Θέλαμε να τις δούμε οπωσδήποτε... Πήγαμε στη Χρυσοπηγή και εντυπωσιαστήκαμε. Μια γειτονιά που βρίσκεται τόσο κοντά στο Ηράκλειο και δεν είχε τύχει να επισκεφθούμε ποτέ πριν... Κι αυτό παρότι μέλη της οικογένειάς μας σύχναζαν επί χρόνια στο ιστορικό καφενείο του Πίπη...

To ιστορικό καφενείο του Πίπη στη Χρυσοπηγή...

Πλην μίας, όλες οι σπηλιές που εντοπίσαμε βρίσκονται στην οδό Μαραθωνομάχων. Η εν λόγω οδός ξεκινά από τη γέφυρα των Πατελών και καταλήγει χαμηλά στη Λεωφόρο Εθνικής Αντιστάσεως (περίπου στο Mac Donald's). Γι' αυτό, λοιπόν, οι λεπροί ζητιάνευαν στην Πύλη του Αγίου Γεωργίου. Από τις 4 πύλες εισόδου στο Ηράκλειο, η συγκεκριμένη βρισκόταν πιο κοντά τους...

Το αξιοσημείωτο είναι πως η Χρυσοπηγή, που με τα σημερινά μέσα και τη σημερινή μορφή της πόλης, είναι ένα κοντινό στο Ηράκλειο προάστιο, τότε ήταν μακριά! Όπως περιέγραφε γιατρός της εποχής, που συγκέντρωνε πληροφορίες για τη λέπρα, βρισκόταν "σε απόσταση ενός τετάρτου της ώρας από το Ηράκλειο, με γαϊδουράκι"...
Καμιά φορά πάνε και σήμερα απόκληροι στις σπηλιές...
Κατά την επίσκεψή μας στις σπηλιές της οδού Μαραθωνομάχων, διαπιστώσαμε πως κάποιες από αυτές εξακολουθούν κατά διαστήματα να δίνουν στέγη σε κάποιους απόκληρους της ζωής...

Και στη σημερινή εποχή καταφεύγουν προσωρινά στις σπηλιές απόκληροι της ζωής...

Νοιώσαμε κι ένα δέος που βρισκόμασταν εκεί... Καταλαβαίνουμε απόλυτα τους κατοίκους που επιθυμούν, όπως μας είπε η κ. Σταρίδα, να αναδείξουν τις σπηλιές αυτές και να κάνουν ένα μικρό μουσείο για την ιστορία της γειτονιάς τους...

Αναλυτικά, το κείμενο που έχει γράψει και που φυλάσει στο πολύτιμο αρχείο της η κ. Σταρίδα, αναφέρει για τη Μεσκινιά:

"Η Μεσκινιά, η συνοικία με τα στενά σοκάκια και τα σπίτια τα χτισμένα στις πλαγιές και στις σπηλιές φιλοξένησε για 187 χρόνια τους λεπρούς της Κρήτης. Εκατοντάδες άνθρωποι στέγασαν τον πόνο αλλά και τα όνειρά τους σε σπίτια χωμένα μέσα στη γη και έζησαν εκεί μέχρι το 1904, όταν πήραν τον δρόμο για τη Σπιναλόγκα.

Η ιστορία της Χρυσοπηγής, όπως λέγεται σήμερα η συνοικία, είναι συνυφασμένη με τον βενετσιάνικο οικισμό του Μαρουλά (από το όνομα της κοιλάδας του Μαρουλά που έφτανε περίπου έως τη σημερινή γέφυρα των Πατελών), με το Λαζαρέτο του Χάνδακα, με τα πολεμικά γεγονότα ιδιαίτερα της τελευταίας περιόδου της πολιορκίας του Χάνδακα και με τη νόσο της λέπρας.

Τα ανατολικά προάστια του Ηρακλείου τη δεκαετία του 1950. Λήψη από ΒΙ.ΠΕ.

Η συνοικία χαρακτηρίζεται από δυο υψώματα, "τα υψώματα του Μαρουλά", κοντά στο εξωτερικό φρούριο του Αγίου Δημήτριου. Ο οικισμός εγκαταλείφθηκε το 1648, όταν άρχισε η πολιορκία της πόλης. Στην τελευταία φάση της πολιορκίας, από εκεί ξεκίνησαν οι σφοδρές επιθέσεις των Οθωμανών εναντίον της οχύρωσης από την πλευρά του προμαχώνα και της παραλίας Sabbionara.
Τα δύο Λαζαρέτα του Ηρακλείου και τα κουδούνια των λεπρών...
Στους βενετσιάνικους χάρτες, αποτυπώνονται ο οικισμός και το Λαζαρέτο στο ανατολικό τμήμα της πόλης του Ηρακλείου. Τα Λαζαρέτα, στα χρόνια της ενετικής κυριαρχίας, ήταν ιδρύματα που αποτελούσαν χώρο υποδοχής των ταξιδιωτών κυρίως από την Ανατολή, περιέθαλπαν τους πάσχοντες από λοιμώδεις ασθένειες, όπως π.χ. την πανώλη, και φιλοξενούσαν σε συνθήκες απομόνωσης τους λεπρούς χωρίς τις στοιχειώδεις ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης.

Στην ενετική Candia αναφέρονται δύο Λαζαρέτα έξω από τα τείχη. Το ένα έξω από τα πύλη του Παντοκράτορα (Χανιώπορτα) και το δεύτερο στο ανατολικό τμήμα της πόλης (Μανδράκι, τώρα Αλικαρνασσός).

Μετά την κατάκτηση της Κρήτης από τους Οθωμανούς, ατόνησε η απομόνωση στα Λαζαρέτα, με αποτέλεσμα, οι λεπροί, φρικτά ανθρώπινα κατάλοιπα μιας σκληρής μοίρας, να κυκλοφορούν ζητιανεύοντας ανάμεσα στους κατοίκους της πόλης, εφοδιασμένοι με ένα κουδούνι που χτυπούσε στο πέρασμά τους.
Οι λεπροί της Κρήτης μεταφέρθηκαν στη Μεσκινιά...
Η Μεσκινιά, ο συνοικισμός των λεπρών, δημιουργήθηκε μετά το 1717, στο προάστιο του Μαρουλά το οποίο εμφανίζεται στους χάρτες στην ευρύτερη περιοχή της Τρυπητής, που ονομαζόταν Γκιολλούκ (Βάλτος) με αμμώδες και βαλτώδες έδαφος (σημερινός Πόρος).

Το 1717 μεταφέρθηκαν οι λεπροί του Χάνδακα, όλων των αστικών κέντρων της Κρήτης και κάθε επαρχίας στις σπηλιές των υψωμάτων του Μαρουλά. Όπως γράφει ο Στέφανος Ξανθουδίδης στο "Χάνδαξ - Ηράκλειο" που εκδόθηκε το 1927, ο Τούρκος Γενικός Διοικητής του νησιού Μεχμέτ Πασάς έδωσε εντολή στον καδή και στον αγά των γενίτσαρων να αναζητήσουν και να συγκεντρώσουν τους λεπρούς της πόλης και να βρουν κατάλληλο χώρο εκτός της πόλης για να τους εγκαταστήσουν.

Σε πρώτο πλάνο το γήπεδο αντισφαίρισης, πίσω τα εργοστάσια Αλεπουδέλη και στο βάθος το προάστιο της Χρυσοπηγής. Λήψη από τον επιπρομαχώνα Zane, μπροστά από το ξενοδοχείο Ατλαντίς. Ηράκλειο, δεκαετία 1940.

Στο σχετικό έγγραφο της 3 Σιεβάλ 1129 (1717), αναφέρεται: "Ελλόγιμε Ιεροδίκα του Χάνδακος και εξοχώτατε Αγά Σεκσουντζή Μπασί. Επειδή οι έτι και νυν εκτός της πόλεως και εις διάφορα μέρη αυτής διαμένοντες λεπροί, παρακωλύουν και προκαλούν δια της παρουσίας των την αηδίαν των άλλων δούλων του θεού, δια τούτο δέον να γίνη επισταμένη έρευνα και επιθεώρησις, και οπουδήποτε ευρίσκονται τοιούτοι να περισυλλεχθούν και αποσταλούν εις άλλο κατάλληλον μέρος εκτός του φρουρίου. Λόγω της σοβαρότητος του πράγματος εφιστώμεν την προσοχήν υμών, όπως καταλάβητε πάσαν φροντίδα και μη παραμένη ουδείς εκ των λεπρών τούτων από σήμερον και εις το εξής εντός της πόλεως...[...] Επί τούτοις εφιστάται η προσοχή και μέριμνα υμών προς ακριβή εφαρμογήν της παρούσης".
Τα τρια σενάρια για τη δημιουργία των σπηλιών...
Για τις σπηλιές της Μεσκινιάς δεν έχουμε σαφή στοιχεία. Θα μπορούσε να ήταν φυσικές σπηλαιώσεις μέσα στη φυσική αργιλώδη μάργα που διευρύνθηκαν και διαμορφώθηκαν από τους λεπρούς για να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες. Ωστόσο, σύμφωνα με τουρκικά έγγραφα, οι σπηλιές λαξεύτηκαν την περίοδο της πολιορκίας του Χάνδακα από τους Τούρκους στρατιώτες για να χρησιμοποιηθούν ως καταλύματα, ενώ μια τρίτη εκδοχή, που αγγίζει τα όρια του θρύλου, οι σπηλιές του Μαρουλά λαξεύτηκαν από τους στρατιώτες του Νικ. Φωκά κατά την πολιορκία του αραβικού Χάνδακα από τον Νικ. Φωκά.

Σύμφωνα με τουρκικά έγγραφα οι σπηλιές λαξεύτηκαν την περίοδο της πολιορκίας του Χάνδακα από Τούρκους στρατιώτες, που τις χρησιμοποιούσαν ως καταλύματα.

Ο αριθμός των λεπρών που εγκαταστάθηκαν αρχικά εκεί δεν μας είναι γνωστός. Πάλι όμως σε τουρκικό έγγραφο διαβάζουμε ότι ο αριθμός των μαγαράδων (όπως ονομάζονταν οι σπηλιές) ανερχόταν σε 165. Ίσως, την περίοδο που άρχισε να δημιουργείται το λεπροχώρι, να ζούσαν και κάποιοι άλλοι απόκληροι εκεί, αφού με το όνομα "Μεσκινιά" με το οποίο μετονομάσθηκε ο Μαρουλάς από το "Μισκιν" που στα τουρκικά σημαίνει λεπρός, είχε και την έννοια του φτωχού, του άθλιου, του εγκαταλελειμμένου.

Οι σπηλιές ονομάζονταν "μαγαράδες" από τους Τούρκους, σύμφωνα με τους οποίους ήταν 165 στον αριθμό.
Έχτισαν εκκλησία ζητιανεύοντας οι λεπροί...
Για 187 χρόνια, από τα 1717 έως το 1904 που οι λεπροί μεταφέρθηκαν στη Σπιναλόγκα, το κολαστήριο της Μεσκινιάς έπρεπε να πάρει τη μορφή μιας συγκροτημένης κοινωνίας για να καλύπτονται οι στοιχειώδεις συνθήκες διαβίωσης. Στο κέντρο του οικισμού τους, έχτισαν την εκκλησία της Παναγίας της Χρυσοπηγής μέσα σε σπηλιά, στη θέση όπου σήμερα βρίσκεται ο ναός της Ζωοδόχου Πηγής.

Καθημερινά κατευθύνονταν προς το Μεγάλο Κάστρο και στριμώχνονταν στην Πύλη του Αγίου Γεωργίου (Λαζαρέτου) για να ζητήσουν ελεημοσύνη. Όσα χρήματα τούς περίσσευαν τα διέθεταν για να φτιάξουν την εκκλησία τους, όπου μέχρι και σήμερα υπάρχουν ασημένια δισκοπότηρα, ευαγγέλια και διάφορα αναθήματα της εποχής.

Αρκετοί ήταν εξαθλιωμένοι και είχαν εγκαταλειφθεί τελείως. Το "ενδιαφέρον" των οθωμανικών αρχών για την απομόνωση των λεπρών συμβάδιζε με τη μεγάλη διάδοση της λέπρας στην Κρήτη τον 18ο και τον 19ο αιώνα, όπως, άλλωστε, πιστοποιούν οι πυκνές αναφορές των περιηγητών.
Η περιγραφή δύο περιηγητών...
Ένας ανώνυμος περιηγητής με τα στοιχεία A. B. D., πολυταξιδεμένος έμπορος και ναυτικός έφτασε στη Κρήτη από την Κωνσταντινούπολη στα 1754 και: "Βρήκε το λαό εξουθενωμένο από τη τυραννία και τη φτώχεια. Πρόσεξε τη μεγάλη διάδοση της λέπρας στο νησί. Οι άρρωστοι ήταν εγκατεστημένοι κατά αποικίες, δύο λεύγες έξω από τις πόλεις, σε μικρές καλύβες με καλαμοσκεπή και λασπόχωμα. Ήταν πολυάριθμοι και αποζούσαν από τη καλλιέργεια μικρών χωραφιών γύρω από τις καλύβες και την ελεημοσύνη των περαστικών. Η όψη τους ήταν τρομακτική. Όλο το σώμα τους σκεπάζεται από μια φρικτή κρούστα. Παντρεύονται μεταξύ τους".

Ένας άλλος περιηγητής, ο Claude Savary ήλθε στην Κρήτη το 1797 μετά από περιοδεία στις Κυκλάδες. Είδε τις θλιβερές αποικίες των λεπρών πλάι στους δημόσιους δρόμους και περιέγραψε το φρικτό θέαμα: "Η φρικτή αυτή αρρώστια μόνο την ελληνική φτωχολογιά σημαδεύει. Κι αυτό επειδή η λέπρα προσβάλλει όσους τηρούν τις σαρακοστές και τρέφονται μόνο με παστόψαρα , ελιές, τυρί και πίνουν παλιόκρασα. Αυτή η δίαιτα προκαλεί φλεγμονή στο αίμα και οδηγεί στη λέπρα. Απόδειξη ότι η λέπρα δεν εμφανίζεται διόλου στους πλούσιους Οθωμανούς που τρώνε όλο το χρόνο κρέατα, ρύζι, λαχανικά. Το ίδιο αναφέρει για τους Γάλλους, ούτε έπαθε κανείς τους λέπρα μέσα στα 100 χρόνια που ζούσαν στη Κρήτη".
Η περιγραφή των δύο γιατρών...
Ο Αυστριακός γιατρός και βοτανολόγος F. W. Sieber που περιηγήθηκε στο νησί από τον Γενάρη μέχρι τον Νοέμβριο του 1817, συνάντησε συνοικίες λεπρών έξω από τις πόλεις της Κρήτης αλλά και μεμονωμένους σε χωριά. Στον Χάνδακα συνάντησε: "για πρώτη φορά τους λεπρούς που ζουν σ' ένα προάστιο προ του φρουρίου της πόλεως και δεν επιτρέπεται ποτέ να μπαίνουν σ' αυτή". "Πήγαμε στο προάστιο των λεπρών. Οι μισοί κατοικούν σε υπόγειες τρύπες και άλλοι σε κάτι άθλιες καλύβες. Πολλών απ' αυτούς έχει πάθει το μυαλό τους και φαίνονται σαν κοιμισμένοι, άλλοι πάλι είναι μοχθηροί και άλλοι επίβουλοι και κακοήθεις, καθώς ζουν χωρίς καμία τάξη και επιτήρηση και έχουν τελείως εγκαταλειφθεί, τους περιφρονεί όλος ο κόσμος και αυτοί ζουν μια αδιάντροπη ζωή".

Η μόνη σπηλιά που εντοπίσαμε εκτός της οδού Μαραθωνομάχων...

Χρήσιμες για τη Μεσκινιά του Ηρακλείου είναι και οι πληροφορίες που συγκρατεί από την περιήγησή του ο γιατρός Δημήτριος - Αλέξανδρος Ζαμπάκος ή Zambaco Pacha, που επισκέφθηκε την Κρήτη την άνοιξη του 1888. Στο βιβλίο του Voyages Chez les Lepreux ερευνώντας για την λέπρα γράφει: "...Η Μεσκινιά [του Ηρακλείου] είναι χτισμένη σε ένα ύψωμα απ' όπου απολαμβάνει κανείς μια θαυμάσια θέα.

Αυτό το χωριό, το οποίο έχει κτιστεί από τους λεπρούς και ανήκει σ' αυτούς, βρίσκεται σε απόσταση ενός τετάρτου της ώρας από το Ηράκλειο, με γαϊδουράκι. Τα περίπου 120 σπίτια του, τα περισσότερα χτισμένα με πέτρες, στεγάζουν σήμερα 130 λεπρούς, σύμφωνα με την δήλωση του ιερέα τους. Η τοπική διοίκηση χορηγεί στον καθέναν απ' αυτούς ένα καρβέλι ψωμί την ημέρα, που ζυγίζει περίπου 1200 γραμμάρια. Μερικοί απ' αυτούς έχουν στην κατοχή τους κάποιο σπιτάκι ή κτήματα στον τόπο της καταγωγής τους, απ' όπου εξασφαλίζουν ένα μικρό εισόδημα. Κατ' εξαίρεση, υπάρχουν τρεις ή τέσσερις οικογένειες στο Λεπροχώρι που έχουν χτίσει εκεί ωραίες μικρές επαύλεις. Όμως, αυτοί που στερούνται τα προς το ζην - και που είναι οι περισσότεροι - ζουν από την επαιτεία".
Στους γάμους μεταξύ τους απέδιδε την εξάπλωση της λέπρας καθηγητής...
Μετά την επίσκεψή του στο νησί ο καθηγητής γεωλογίας και βοτανολογίας Βίκτωρ Ρολέν έγραψε τα εξής: "Τους απαγορεύεται να κάνουν εμπόριο, ακόμη και να πωλούν τα αβγά των πουλερικών τους από φόβο μη μεταδοθεί η ασθένεια. Είναι υποχρεωμένοι να ζουν απ' ό,τι παράγουν από τα κηπούλια τους και από ελεημοσύνες". Ο ίδιος σημείωνε ότι αν και το 1838 σε όλη την Κρήτη ζούσαν περίπου 300-400 λεπροί, δύο δεκαετίες μετά είχαν αυξηθεί σημαντικά και απέδιδε την εξάπλωση στο γεγονός ότι είχαν το δικαίωμα να παντρευτούν μεταξύ τους.
Όταν οι συνθήκες στη Μεσκινιά άρχισαν να καλυτερεύουν...
Από το 1852 και μετά, πολλοί λεπροί άρχισαν να φέρνουν μαζί τις οικογένειες τους. Την ίδια χρονιά, όταν διοικητής του Μεγάλου Κάστρου ήταν ο Βελιουδίν πασάς, ξεκίνησε η διανομή μιας οκάς ψωμιού την ημέρα σε κάθε άρρωστο.

Με την πάροδο του χρόνου, η "Μεσκινιά" έγινε ένας μικτός χώρος κατοικίας λεπρών και υγιών ανθρώπων που είχε τον μπακάλη, τον τσαγκάρη, τον φούρναρη, τον πρακτικό γιατρό. Νερό δεν υπήρχε και οι κάτοικοι υδρεύονταν από πηγάδια. Σε χρονιές ανομβρίας, οι ιδιοκτήτες των πηγαδιών δεν επέτρεπαν στους λεπρούς να πάρουν νερό. Μετά από επίμονες προσπάθειες των λεπρών, το 1890 κατασκευάστηκε από τον Αβδούλ Κερίμ Πασά ένας χαζινές (τουρκόβρυση), που υπάρχει μέχρι και σήμερα στη Χρυσοπηγή.

Πάνω από τους κρουνούς υπάρχει εντοιχισμένη μαρμάρινη επιγραφή που αναφέρει: "Η βρύση αυτή χτίστηκε ην εποχή που ήταν μουτεσερίφης (υποδιοικητής) της Κάνδιας ο εξοχότατος Φερείκης (αντιστράτηγος) Αβδούλ Κερίμ Πασάς και είναι μία από τις αγαθοεργίες του Δήμου Ηρακλείου. 1890".
Τι απέγινε όταν πήραν τους λεπρούς στη Σπιναλόγκα;
Το 1904, μετά τη μεταφορά των λεπρών στη Σπιναλόγκα, οι μαγαράδες της Μεσκινιάς συνέχισαν να κατοικούνται από φτωχικές οικογένειες και τρωγλοδύτες, χριστιανούς και οθωμανούς, μέχρι τη Μικρασιατική καταστροφή και την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1924, που έφυγαν οι Τούρκοι και τη θέση τους πήραν Έλληνες πρόσφυγες.

Μετά την απομάκρυνση των φτωχών λεπρών εγκαταστάθηκαν στις σπηλιές φτωχοί μη λεπροί (Φωτ: Μιχάλης Ναλετάκης 1959).

Ένα χρόνο μετά την εγκατάσταση των προσφύγων, πρόβαλλε το ζήτημα της αλλαγής του ονόματος από Μεσκινιά σε Χρυσοπηγή...

Σήμερα η Χρυσοπηγή έχει αλλάξει όψη ριζικά. Σύγχρονα σπίτια, μαγαζιά, ύδρευση, φωτισμός, νέα πνοή ζωής, τίποτα με δύο λόγια δεν έχει μείνει πάνω της που να θυμίζει τις άδοξες εποχές , εκτός από τις σπηλιές, πολλές από τις οποίες είναι σήμερα ορατές από την οδό Μαραθωνομάχων και άλλες, οι περισσότερες, έχουν ενσωματωθεί στα υπόγεια των σύγχρονων οικοδομών".
Εκ μέρους του www.voltarakia.gr Φωτογραφίες: Οι σύγχρονες, με το λογότυπο, είναι του Στέφανου Ραπάνη (all rights reserved), οι υπόλοιπες προέρχονται από το αρχείο της κ. Σταρίδα. ευχαριστούμε θερμά την αρχαιολόγο Λιάνα Σταρίδα, τόσο για την ιδέα της ανάρτησης, όσο και για την ευγενική παραχώρηση του υλικού.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
κινηματογράφος

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
συγχρονη τέχνη

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
βόλτες παιδί

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
βόλτες παιδιά

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
πολιτιστικές εκδηλώσεις

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
καλοκαιρινές εκδηλώσεις

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
χριστουγεννιάτικες εκδηλώσεις

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
τσάρκα τσάρκες

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
δωρεάν εκδηλώσεις

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
εκδηλώσεις παιδί

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ημερολόγιο εκδηλώσεων

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
συμβαίνουν στην πόλη

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
εθελοντισμός

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
δραστηριότητες

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
επιλογές για έξοδο

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
παρουσιάσεις

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
συνεστιάσεις

# data[].attributes.attachment_link.title
Η γειτονιά των λεπρών με τις σπηλιές στο Ηράκλειο...

# data[].attributes.attachment_link.description
Όλοι γνωρίζουμε τη Σπιναλόγκα ως τόπο διαμονής των λεπρών. Πριν, όμως, μεταφερθούν σ' αυτήν, που ζούσαν οι λεπροί; Έχουμε αναρωτηθεί; Την απάντηση μας δίνει η αρχαιολόγος Λιάνα Σταρίδα, μαζί με πολύτιμες πληροφορίες για τη "Μεσκινιά" του Ηρακλείου. Η "Μεσκινιά", από το "Μισκί...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ο Πειραιάς το 1854 έμελλε να πληρώσει ακριβά την απόπειρα των εθνικών διεκδικήσεων, καθώς η κατοχή που του επιβλήθηκε από τους Αγγλο-γάλλους, δεν επέφερε μόνο την ταπείνωση, αλλά και την απαίσια χολέρα που αποδεκάτισε την πόλη σχεδόν ολοκληρωτικά!

Το μίασμα αποβιβάσθηκε στην πόλη μεταφερόμενο από τον γαλλικό στρατό της Κριμαίας που είχε καταφθάσει στον Πειραιά μέσω οπλιταγωγών πλοίων ως στρατός Κατοχής. Ο Όθωνας γράφει στο ημερολόγιό του: "η χολέρα μάστιζε τον γαλλικό στρατό εν Πειραιεί και οι αρχηγοί των είχον την ανοησίαν να το κρύπτουν επιμελώς σκάπτοντες δια νυκτός μέγαν λάκκον, όπου ερρίπτοντο οι νεκροί αφανώς".
Γάλλοι στον Πειραιά 1854
Τα πρώτα χολερικά συμπτώματα φάνηκαν στον Πειραιά στις 25 Ιουνίου 1854. Αμέσως σχηματίσθηκε ένα ιατροσυνέδριο με σκοπό την λήψη μέτρων, που εξέδωσε παραγγέλματα προς τις εφημερίδες. Όμως ουδείς τα έλαβε υπόψη καθώς τα κρούσματα ήταν περιορισμένα εντός του Γαλλικού αρχικά και αργότερα του Αγγλικού Νοσοκομείου που ομοίως είχε δημιουργηθεί. Μόνο όταν η επιδημία είχε εξαπλωθεί σε όλη την πόλη διατάχθηκε ο αποκλεισμός του Πειραιά, με σχηματισμό στρατιωτικής ζώνης. Αντί αυτό όμως να ευχαριστήσει τους κατοίκους της Αθήνας, απεναντίας τους δυσαρέστησε τόσο που οι εφημερίδες γεμάτες από παράπονα διαμαρτύρονται για παρεμπόδιση συγκοινωνίας!
"Πέρα βρέχει!" έλεγαν οι Αθηναίοι αμέριμνοι μη γνωρίζοντας το μέγεθος του κινδύνου. Δυστυχώς γι΄ αυτούς η βροχή ήταν κοντά. Όλα τα ιατρικά συνέδρια που λάμβαναν χώρα για την αντιμετώπιση της χολέρας, δεν είχαν πλήρη αντίληψη της σοβαρότητας της κατάστασης όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό. Τα μέτρα αποκλεισμού έμειναν στα χαρτιά
Ο κόσμος τότε δεν είχε ακριβή γνώση της φρικτής χολέρας, ακόμα και η ονομασία της ήταν για πολλούς μπερδεμένη! Άλλοι την έλεγαν χολέρα, χόλερα, χολόρροια και χολεριά! Άλλοι την αποκαλούσαν "ξένη", καθώς την είχαν φέρει τα γαλλικά στρατεύματα. Ο αποκλεισμός του Πειραιά δεν τηρήθηκε καθόλου! Την απαγόρευση δεν την κρατούσαν ούτε τα στρατεύματα κατοχής.

Ο Μπάμπης Άννινος καταγράφει με τον δικό του τρόπο την χολέρα του 1854, προσθέτοντας κι αυτός την μαρτυρία του δίπλα σε αυτήν του Εμμανουήλ Λυκούδη και αυτή του Δραγούμη. Η αξία όμως της συγκεκριμένης μαρτυρίας είναι μεγάλη, καθώς καταγράφει τα περιστατικά με ημερομηνίες, δίνοντας μορφή ημερολογίου.
Άγγλος Αξιωματικός μπήκε σε εμπορικό κατάστημα στον Πειραιά να αγοράσει φανέλες. Ο έμπορος δεν είχε και γι' αυτό ζητούσε να μεταβεί στην Αθήνα για να φέρει τις φανέλες που του ζητούσαν! Ο Άγγλος που λίγο πριν ήταν ο πελάτης, αποδείχθηκε ότι ήταν ο αρμόδιος για την χορήγηση των αδειών εξόδου! Έτσι συγκατατέθηκε προθύμως να παραβιάσει το υγειονομικό μέτρο του αποκλεισμού για χάρη των φανελών! Άναβαν φωτιές τον Αύγουστο για να περιορίσουν την επιδημία!​
Ως απολυμαντικό μέσο θεωρούσαν τότε τις φωτιές που άναβαν μέρα νύχτα στους δρόμους για τον καθαρισμό της ατμόσφαιρας. Τον Αύγουστο η χολέρα εξαπλώνεται και οι μολυσμένοι πεθαίνουν μέσα σε λίγες ώρες. Οι κάτοικοι του Πειραιά μεταναστεύουν σωρηδόν σε Αίγινα, Ύδρα, Σύρο. Στην έρημη πόλη μόνο 60 οικογένειες μένουν!

Η επιδημία είναι πλέον φονικό όπλο. Από τους 20 μολυσμένους οι 18 πεθαίνουν. Στα τέλη του Αυγούστου οι θάνατοι αραιώνουν, καθώς δεν υπάρχουν κάτοικοι στον Πειραιά για να πεθάνουν. Η πόλη είναι έρημη!
Ως απολυμαντικό μέσο θεωρούσαν τότε τις φωτιές που άναβαν μέρα - νύχτα στους δρόμους για τον καθαρισμό της ατμόσφαιρας Περιοχή "Το Μνήμα του Γάλλου"
Ο θάνατος δεν εξαιρεί βεβαίως τον στρατό Κατοχής και κυρίως τους Γάλλους. Οι απώλειές τους υπολογίζονται σε 800 στρατιώτες, καθώς τόσοι κατέφθασαν αργότερα από τη Γαλλία για να αντικαταστήσουν τους πεθαμένους της χολέρας. Οι Γάλλοι νεκροί θάβονταν στο Φάληρο, σε νεκροταφείο που ορίσθηκε αργότερα για τον σκοπό αυτό λίγο πιο μακριά από τον λοφίσκο που -όπως ανέφερε και ο Όθωνας- είχαν ανοίξει αρχικώς κρυφά τον τεράστιο λάκκο για να θάβουν τους πρώτους νεκρούς, πιστεύοντας κι αυτοί από άγνοια πως ένας μόνο λάκκος θα ήταν αρκετός! (Σχετικός ο νόμος του 1858 "Περί παραχωρήσεως εκτάσεως τινος γης εν Πειραιεί εις τας Κυβερνήσεις Αγγλίας και Γαλλίας")
"H χολέρα μάστιζε τον γαλλικό στρατό εν Πειραιεί και οι αρχηγοί των είχον την ανοησίαν να το κρύπτουν επιμελώς σκάπτοντες δια νυκτός μέγαν λάκκον, όπου ερρίπτοντο οι νεκροί αφανώς" (Βασ. Όθωνας - Περιοχή "Το Μνήμα του Γάλλου") Η Πειραιώτες αναζητούν καταφύγιο στην Αίγινα
Η χολέρα μεταφέρθηκε από τους φυγάδες Πειραιώτες και στα νησιά όπου κατέφυγαν. Στη Σύρο η χολέρα σκότωσε 300! Βεβαίως η Ερμούπολη αριθμούσε τότε 25.000 άτομα πληθυσμό. Όμως, επειδή φοβήθηκαν την περίπτωση του Πειραιά, το νησί εγκαταλείφθηκε από τους μισούς του κατοίκους. Που μπορούσε όμως κάποιος να καταφύγει φεύγοντας από τον Πειραιά για να σωθεί; Στην Αίγινα οι κάτοικοι λιθοβολούσαν τους φυγάδες. Δύο χιλιάδες Πειραιώτες έμεναν στις εξοχές της Αίγινας, καθώς δεν μπορούσαν να πλησιάσουν την πόλη.

Η συρροή ήταν τέτοια που ακόμα και οι χειρότεροι στάβλοι νοικιάζονταν αντί αδράς αμοιβής. Φυγάδες από την Σύρο μετέδωσαν το μίασμα στην Μύκονο! Μέσα σε λίγες μόλις ώρες, είχαν πεθάνει κι εκεί 29 άτομα!
Η χολέρα φτάνει στην Αθήνα "κρυμμένη" στα ρούχα ενός νεκρού από τη Σύρο
Μέσα σε αυτό το κακό η Αθήνα είχε μείνει σχεδόν αλώβητος. Το μίασμα είχε φθάσει μόνο μέχρι την περιφέρειά της. Η πόλη φαίνεται ότι είχε σωθεί. Στον Πειραιά περί τα τέλη του Σεπτεμβρίου του 1855 δεν είχαν σημειωθεί άλλοι θάνατοι. Η Χολέρα φαίνεται ότι είχε σταματήσει. Τα μέτρα παραμελούνται, η ζώνη ατονεί.

Οι κάτοικοι επιστρέφουν να συνεχίζουν την ζωή τους. Ασχολούνται πιο πολύ με τη φωτιά που αποτέφρωσε το Βασιλικό Τυπογραφείο παρά με την χολέρα!

Λέγεται ότι τότε, καταφθάνει από την Σύρο ένα κιβώτιο που περιέχει ρούχα ατόμου που πέθανε στο νησί από τη χολέρα. Τα ρούχα παραλαμβάνονται από την οικογένεια του νεκρού που διαμένει στην Αθήνα.

Η οικογένεια τα παραδίδει με τη σειρά της προς καθαρισμό σε μια πλύστρα η οποία τα καθαρίζει μαζί με την βοήθεια μιας άλλης. Οι δύο αυτές γυναίκες είναι τα πρώτα θύματα, μιας χολέρας που μπαίνει στην Αθήνα να κατασπαράξει ότι δεν έκανε πρώτα!

Η χολέρα επιστρέφει πιο ορμητική! Μεταξύ των κρουσμάτων αυτή τη φορά συγκαταλέγεται και η αδελφή του Ιλάρχου Αγγελόπουλου γνωστός στους ιστορικούς του Πειραιά από τις περίφημες περιγραφές της πόλης.
Απερίγραπτος ο νέος τρόμος. Γενική φυγή πληθυσμού σε Αθήνα και Πειραιά!
Η Αστυνομία μέσα σε τρεις ημέρες εκδίδει 12.000 διαβατήρια! Τα σπίτια εγκαταλείπονται με ανοιχτές τις πόρτες. Περιουσίες κατακλέβονται, ενώ όλοι τρέχουν στον δρόμο έντρομοι.

Οι αμαξηλάτες βρίσκουν την ευκαιρία για πλουτισμό. Το δρομολόγιο Πειραιά - Αθήνα που κόστιζε 5 δραχμές, έφτασε τις 300! Οι Αθηναίοι κατασκήνωναν στον ελαιώνα που χώριζε τις δύο πόλεις!
Η χολέρα χτυπά Μαρούσι και Κηφισιά
Φήμες διαδίδονται για διάφορες πόλεις της Ελλάδας επίτηδες, ώστε οι χολεριασμένοι φυγάδες να μην καταφεύγουν σ΄ αυτές! Σε "καθαρά" μέρη συγκροτούνται από ένοπλους πολίτες αποσπάσματα που πυροβολούν τους φυγάδες να μην πλησιάσουν. Ακόμα και οι γιατροί αρνούνταν πλέον να εξετάσουν χολεριασμένους.

Έλεγαν στους συγγενείς που πήγαιναν να τους ειδοποιήσουν: "Τρίψτε τον κι έφθασα". Εννοείται πως ο ασθενής πέθαινε κατά τη διάρκεια των εντριβών προτού να φανεί ο γιατρός.

Όλες οι εκδόσεις των εφημερίδων σταμάτησαν. Αλλά και τους υγιείς φυγάδες δεν τους περιμένει καλύτερη τύχη. Λίγο έξω από την πόλη παραμονεύουν ληστρικές συμμορίες που ξέρουν πως οι κάτοικοι φεύγουν κουβαλώντας πολύτιμα αντικείμενα. Αφού τους ληστεύουν στη συνέχεια τους φονεύουν.

Η χολέρα δεν εξαιρεί τους τρανούς και τους σπουδαίους. Τότε είναι που πεθαίνει και ο δάσκαλος του Γένους Γεννάδιος, ο ήρωας της Φιλικής Εταιρείας Αναγνωστόπουλος, ο πρώην βουλευτής Σκύρου Αντωνιάδης! Όταν φυσά νοτιάς η χολέρα οργιάζει.
"Τρέμετε πάντες! ο νότος φυσά το κακό πλησιάζει"
Οι ιερείς διενεργούν λιτανείες στους δρόμους, οι υπάλληλοι δεν πηγαίνουν στις εργασίες τους, τα πάντα σταματούν. Αυτή την φορά οι ρόλοι αντιστρέφονται. Τα θύματα των Αθηνών είναι περισσότερα από τον Πειραιά. Άπειρος κόσμος συρρέει τώρα στον Πειραιά. Διατίθενται πολεμικά ατμόπλοια για να μεταφέρουν οικογένειες αλλού. Το ίδιο κάνει κι ο γαλλικός στρατός κατοχής. Φεύγει από τον Πειραιά και πηγαίνει στις Κουκουβάουνες.

Οι Πειραιώτες αρχικά νομίζουν πως οι Γάλλοι κάτι ξέρουν που καταφεύγουν εκεί και τους ακολουθούν.

Μετά όταν όμως βλέπουν ότι και εκεί η χολέρα μαστίζει λένε αναμεταξύ τους "Σιγά μην πάω στις Κουκουβάουνες", έκφραση που διατηρήθηκε μέχρι σήμερα!
Οι απαγορεύσεις και η εκμετάλλευση
Η Αστυνομία σε όσους έχουν μείνει εντός πόλης, κάνει ανακοινώσεις δια τυμπανοκρουσίας. Όλες απαγορευτικές. Απαγορεύεται οι πολίτες να περπατούν στους δρόμους, απαγορεύεται τα καταστήματα να μένουν ανοικτά, ενώ τα οινοπωλεία θα κλείνουν στις επτά το απόγευμα. Αυτό δημιουργεί κι άλλο πανικό, καθώς κάποιοι πιστεύουν πως η χολέρα μεταδόθηκε από το κρασί!

Τα μέτρα αυτά οδηγούν εκτός άλλου και τον λαό στην πείνα! Ο πλουτισμός από μαυραγορίτες κυριαρχεί!

Το σύνθημα που κυριαρχεί από στόμα σε στόμα είναι "Σωζέτω έκαστος εαυτόν"!
Οι πυραμίδες με τους ζωντανούς-νεκρούς
Στις 14 Νοεμβρίου η επιδημία φθάνει στο ανώτατο σημείο της. Μετά αρχίζει η βαθμιαία ύφεση. Στο μεταξύ ουδείς μπορούσε με βεβαιότητα να απαριθμήσει τους νεκρούς, σε Αθήνα και Πειραιά, καθώς σπανίως γίνονταν κηδεία μεμονωμένη. Επρόκειτο για ομαδικές κηδείες σε λάκκους που μετά καλύπτονταν από ασβέστη. Αλλού οι πεθαμένοι στοιβάζονταν σε πυραμίδες 100 και 150 ατόμων, με πολλούς εξ αυτών να είναι ακόμα ζωντανοί.

- "Και επειδή έπασχον από σπασμούς ολόκληρος η αποτρόπαιος εκείνη πυραμίδα, κλονίζονταν από το τίναγμα και το θέαμα σου πάγωνε το αίμα" γράφει ο Μπ. Άννινος. Κάποιοι Γάλλοι νοσοκόμοι που έμειναν στις θέσεις τους δέχονται δώρο από την ελληνική κυβέρνηση μετά τη λήξη της επιδημίας, ένα χρυσό ρολόι!

Η 21η Νοεμβρίου 1855 θεωρείται ως η ημερομηνία που η χολέρα αρχίζει να λαμβάνει τέλος. Οι φυγάδες επανέρχονται σταδιακά και ενθουσιασμένοι από τον σωσμό τους το ρίχνουν στην μέθη. Στις 20 Δεκεμβρίου του 1855 ανακοινώνεται ο τελευταίος θάνατος από χολέρα. Οι ιστορίες από την εποχή εκείνη αμέτρητες, θα μπορούσαν να καταγραφούν σε τόμους ολόκληρους. Οικογένειες ολόκληρες χάθηκαν και τα κλειδιά των έρημων πια σπιτιών τους παραδίδονταν στην Αστυνομία. Ενώ άνθρωποι που έτυχε να βρίσκονται μεθυσμένοι στον δρόμο, θάφτηκαν ζωντανοί, καθώς τους εξέλαβαν ως χολεριασμένους.

Και καθώς οι μεθυσμένοι σκεπασμένοι σε πρόχειρο λάκκο σηκώνονται κάποια στιγμή, ο κόσμος νομίζει πως οι χολεριασμένοι δεν πεθαίνουν, αλλά βρυκολακιάζουν. Ηρωική μορφή η Μαρία Υψηλάντου το γένος Μουρούζη που μένει στην Αθήνα και ουδέποτε φεύγει για να φροντίσει 300 ορφανά συστήνοντας πρόχειρο ορφανοτροφείο που αργότερα η θα τεθεί υπό την προστασία της Βασίλισσας Αμαλίας και θα γίνει γνωστό ως Αμαλίειον Ορφανοτροφείο.
Μηχανή του Χρόνου
Ακολουθήστε το Alfavita στo Google News
Προσλήψεις Ειδικής Αγωγής: Τρόπος ένταξης σε Επικουρικούς Πίνακες 2022 Πανεπιστήμιο Πατρών: Ξεκινάει η 1η ΕΤΗΣΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ Εκπαιδευτικών στον ΑΥΤΙΣΜΟ στην Ελλάδα Πίνακες Ειδικής Αγωγής: Το κορυφαίο σεμινάριο στην Ελλάδα ΑΣΕΠ: Το ΠΙΟ ΕΥΚΟΛΟ online Lower - Proficiency (90 μόρια) σε 2 ημέρες Μόνο 111 ευρώ ECDL | Πιστοποίηση Υπολογιστών για ΑΣΕΠ μόνο 95 ευρώ μέσα σε 2 ημέρες

# data[].attributes.attachment_link.title
Άγνωστη ιστορία: Η επιδημία χολέρας που αποδεκάτισε τον Πειραιά το 1854 - Μεταφέρθηκε από Γάλλους στρατιώτες

# data[].attributes.attachment_link.description
Ο Πειραιάς το 1854 έμελλε να πληρώσει ακριβά την απόπειρα των εθνικών διεκδικήσεων, καθώς η κατοχή που του επιβλήθηκε από τους Αγγλο-γάλλους, δεν επέφερε μόνο την ταπείνωση, αλλά και την απαίσια χολέρα που αποδεκάτισε την πόλη σχεδόν ολοκληρωτικά! Το μίασμα αποβιβάσθηκε στην πόλη μεταφερόμενο από τον γαλλικό στρατό της Κριμαίας που είχε καταφθάσει στον Πειραιά μέσω οπλιταγωγών πλοίων ως στρατός Κατοχής.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Λέπρα. H ασθένεια που χάραξε τις μνήμες όσων τη βίωσαν και τις σελίδες της ιστορίας όσων την διάβασαν. Οι καταραμένοι... Αυτός ήταν ο χαρακτηρισμός που απεδίδετο στους λεπρούς. Σε εκείνους/ες τους/ τις στιγματισμένους/ες και δακτυλοδεικτούμενους/ες. Σε εκείνα τα εκτρώματα της φύσης, που, ατυχώς, έτυχε να γνωρίσουν μια εκ των χειρότερων ασθενειών των τελευταίων αιώνων.

Είναι όλοι/ες τους απόκληροι/ες. Εξόριστοι/ες μέσα στην ίδια τους τη χώρα και πολλές φορές μια ανάσα από τον τόπο τους. Ποιος πόνος ήταν άραγε πιο αβάσταχτος; Των ανίατων πληγών; Ή της ψυχής; Η λύτρωση κι από τους δυο ήταν το αιώνιο ταξίδι.

Η Νόσος του Χάνσεν

Σε αυτό το άρθρο δεν θα μας απασχολήσουν ορισμοί, ακριβείς καταγραφές κρουσμάτων και θανάτων. Τα επιδημιολογικά δεδομένα, όπως και με τον κορωνοϊό, ας τα εναποθέσουμε στους λοιμωξιολόγους κι ας τα αφήσουμε για λίγο στην άκρη! Για εσάς, παρ' όλα αυτά, που δεν γνωρίζετε, η λέπρα ή αλλιώς Νόσος του Χάνσεν είναι μια λοιμώδης ασθένεια. Το μυκοβακτήριο της λέπρας ανακάλυψε, το 1873, ο Νορβηγός ιατρός Γκέρχαρντ Αρμάουερ Χάνσεν. Η λέπρα αλλοίωνε δερματικά και παραμόρφωνε τους/ τις ασθενείς, οι οποίοι/ες κατέληγαν συνήθως από φυματίωση και μολύνσεις. Σήμερα, ευτυχώς είναι ιάσιμη. Εξαιτίας της ύψιστης μεταδοτικότητας της ασθένειας, οι νοσούντες/ούσες έπρεπε να μεταφερθούν και να απομονωθούν σε κάποιο λεπροκομείο. Στα αυστηρώς περιορισμένα σύνορα των οποίων, η ζωή κυλούσε δύσκολα, αργά, μακάβρια.

Σαν σήμερα

Το άρθρο αποτελεί ένα καθαρά φωτογραφικό αφιέρωμα στη λέπρα, όπως αυτή απαθανατίστηκε από τον Ελληνικό φακό του τότε, αλλά και του σήμερα ανάμεσα στα συντρίμμια. Σαν σήμερα 31/1, όπως και κάθε τελευταία Κυριακή του Ιανουαρίου, η Διεθνής Ένωση κατά της Λέπρας ( ILEP) και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας γιορτάζουν την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Λέπρας.

Τα λεπροκομεία της Ελλάδας: Αθήνα, Χίος, Σάμος, Λέρος, Σπιναλόγκα.

Λεπροκομείο Αθηνών

Κατά την πενταετία 1930-1935 πολλοί/ές ασθενείς μεταφέρθηκαν στο Νοσοκομείο Λοιμωδών Νόσων της Αγίας Βαρβάρας Αθηνών από την Κρήτη. Ασθενείς μεταφέρονταν στην Αθήνα για πολλά ακόμη χρόνια, καθώς όλα τα λεπροκομεία άρχισαν να κλείνουν. Μετά από χρόνια, άλλωστε, η ασθένεια έγινε ιάσιμη.

Λεπροκομείο Χίου

Αποτέλεσε πράγματι το πρώτο λεπροκομείο/λωβοκομείο της Ελλάδας.

Το Λωβοκομείο της Χίου ιδρύεται το 1378 από Γενουάτες. Στο ολοκαύτωμα της Χίου το 1822 χιλιάδες Χιώτες σφαγιάστηκαν από τους Τούρκους. Μέχρι το 1835 το κτήριο ερημώνει, έπειτα από πέντε εναπομείναντες λεπρούς.

Το 1881, άλλη μια συμφορά χτυπά συθέμελα το Λωβοκομείο της Χίου. Ένας από τους φονικότερους σεισμούς της Ελλάδας γκρεμίζει τα πάντα στο πέρασμά του.

Μετά το φονικό σεισμό, ανοίγει ξανά τις κλίνες του πόνου του, το 1911. Θα λειτουργήσει μέχρι το 1959 και οι τελευταίοι 8 ασθενείς θα μεταφερθούν στην Αθήνα. Σήμερα στέκεται εκεί. Αγέρωχο κι εγκαταλελειμμένο, μαρτυρώντας τη μακάβρια ιστορία του.

Λεπροκομείο Σάμου

Αποτελεί το μεγαλύτερο Λεπροκομείο της Ελλάδας μαζί με τη Σπιναλόγκα. Ιδρύεται το 1890 κι εγκαινιάζεται το 1896.

To μέρος, μέχρι και σήμερα, συνιστά θα χαρακτήριζα ένα γεωγραφικό και όχι μόνο, περιθώριο, εν συγκρίσει με τον υπόλοιπο πολεοδομικό ιστό.

Το μέρος μοιάζει απόκοσμο και φρικιαστικό, απομονωμένο από σπίτια. Οι εικόνες μαρτυρούν τη ζωή των καταραμένων που έσβηνε τόσο αργά. Τόσο βασανιστικά. Σαν Καβαφικό κερί.

Λεπροκομείο Λέρου

Η Λέρος "δυστυχώς" θυμάται. Και πώς άραγε να ξεχάσει; Η λέπρα σχεδόν την εξαφάνισε από το χάρτη, με εκατοντάδες ψυχές να χάνονται.

Στη Λέρο οι ασθενείς απομονώνονταν σε ένα λεπροκομείο κοντά στο κύμα, το Ρωμαϊκό Φρούριο.

Αργότερα, οι ασθενείς μεταφέρθηκαν σε ένα νέο μικρό λεπροκομείο. Αυτό κτίστηκε βορειότερα του, ήδη πλέον ετοιμόρροπου, Ρωμαϊκού Φρουρίου.

Σήμερα στο χώρο πετούν μόνο κοράκια, θρηνώντας ακόμη τα ανελέητα κι άτεγκτα χρόνια της αρρώστιας.

Λεπροκομείο Σπιναλόγκας

Όταν ακούει κάποιος/α τη λέξη λέπρα, το μυαλό του πάει αυτόματα στη Σπιναλόγκα. Αποτέλεσε πράγματι το μεγαλύτερο λεπροκομείο της χώρας, δεν ήταν όμως το πρώτο. Τον Μάιο του 1903, έπειτα από απόφαση της Κρητικής Πολιτείας, η Σπιναλόγκα γίνεται "υποχρεωτικός χώρος απομονώσεως των λεπρών". Και η μελανή ιστορία της νησίδας αρχίζει να γράφεται. Ήταν ένα στολίδι, που μύριζε θάνατο. Τόσο κοντά από την απέναντι όχθη, μα και τόσο μακριά!

Στην απέναντι πλευρά η ζωή βεβαίως και κυλούσε. Μπορεί αργά, μακάβρια, μα είχε δημιουργηθεί, όπως και να 'χει, μια ξεχωριστή κι απομονωμένη κοινωνία. Η ανάγκη να σμίξουν κάπου στη μέση της θάλασσας οι δυο πλευρές ταλάνιζε το μυαλό, τόσο των "καθαρών", όσο και των "καταραμένων".

Μια πραγματικότητα

Δεν αρκούσε να είσαι απομονωμένος/η εκεί. Πολλοί/ές έμπαιναν στη λίστα για να "δοκιμαστούν" πάνω τους πληθώρα θεραπειών. Οι πιο τολμηροί/ές έπαιρναν το ρίσκο, για να γίνουν κάτι σαν πειραματόζωα, με αβέβαια και θανατηφόρα πολλές φορές αποτελέσματα.

Το σύμβολο

Η νησίδα γίνεται σύμβολο. Σύμβολο για μια ολόκληρη ιστορία. Ίσως η Σπιναλόγκα να αποτέλεσε αυτό το σήμα κατατεθέν, παρότι υπήρχαν κι άλλα σπουδαία μέρη απομόνωσης για τους/ τις λεπρούς/ές, διότι υπήρχε πάντα η οπτική επαφή. Όσοι/ες βρίσκονταν στην Ελούντα "έβλεπαν" ως απέναντι. Και τούμπαλιν. Σε μέρη όπως η Σάμος, τα λεπροκομεία ήταν απομονωμένα και δεν πήγαινε κανείς εκεί. Η οπτική, όμως, επικοινωνία στην περίπτωση της Σπιναλόγκας ήταν γεωγραφικά αναπόφευκτη. Ένας/μια λεπρός/ή, έβλεπε να τον/την περιμένει, απέναντι στην Ελούντα, η ζωή και η ελευθερία του/ της. Οι οποίες σκορπίζονταν στη θάλασσα με ένα γλυκόπικρο αγέρι.

Ο Επαμεινώνδας Ρεμουντάκης εκτοπίστηκε στη Σπιναλόγκα σε ηλικία 21 ετών. Έμεινε εκεί έως το τέλος λειτουργίας της, το 1957. Έχει μείνει στην ιστορία ως ο "Θρύλος της Σπιναλόγκας". Χάρη στον δικό του αγώνα το νησί ανέβασε το βιοτικό του επίπεδο και κατάφερε να αναγνωριστεί στον έξω κι υγιή κόσμο. Η Σπιναλόγκα φέρει το όνομά του!

Οδεύοντας προς το τέλος

Το Νεκροταφείο του Λεπροκομείου βρίσκεται στην πίσω πλευρά της νησίδας, στον προμαχώνα Donato. Αν επιθυμούσατε να βρείτε κάποιον/α πρόγονό σας που έζησε και θάφτηκε εκεί, όπως εγώ, είναι μάλλον μάταιος κόπος. Ενώ στην αρχή υπήρχαν τάφοι ατομικοί και οικογενειακοί, με ονόματα, στην πορεία αυτό άλλαξε. Όταν η ασθένεια θέριζε δεκάδες από στιγμή σε στιγμή, η ανάγκη του "χώρου" ήταν επιτακτικότατη. Οι ομαδικές κι ανώνυμες ταφές ήταν η μόνη λύση. Το σημείο, παρόλα αυτά, ήταν το ιδανικό για τους χτίστες, επειδή η θάλασσα με το μαγικό της πέπλο θα γαλήνευε και θα ταξίδευε όλες τις ταλαιπωρημένες ψυχές που έζησαν εκεί. Η θάλασσα ήταν η αρχή του αιώνιου ταξιδιού τους.

Ό,τι αντίκριζε κανείς/ καμιά περνώντας την πελώρια, μπρούτζινη καγκελόπορτα. Η "spina lunga", δηλαδή το μακρύ αγκάθι, όπως το ονόμασαν οι κατακτητές του οι Ενετοί, κλείνει τις πόρτες του το 1957. Έκτοτε παρέμεινε εκεί κουβαλώντας τις μελανές του μνήμες. Μνήμες από τις ζωές των καταραμένων.

Πόνος, νοσταλγία για το σπίτι, δυσκολίες, θάνατος. Μα κι ομορφιά, ανάπαυση, δέσιμο, συνεργασία. Κάθε φορά που θα συναντώ τη λέξη "λέπρα" τα συναισθήματα είναι ανάμεικτα. Και θα είναι πάντα εκεί όλα, γραμμένα σε κάποιο βιβλίο. Σε ένα βιβλίο ίσως παλιό, με κιτρινισμένες από το χρόνο σελίδες. Που όμως θα μας θυμίζει πάντα τις μέρες εκείνες, που αντικειμενικά, μας θυμίζουν αρκετά από τη σύγχρονη επιδημιολογική μας πραγματικότητα!

"Σιγά εδώ, μη ταράξεις την ιεράν ανάπαυσιν των τεθνημένων", έγραψε ο αγαπημένος Αβδρέας Κάλβος, στην Τρίτη Ωδή, Εις Θάνατον.

Παρόμοια άρθρα:

Ακολουθήστε τις σελίδες μας σε καιγια περισσότερη έμπνευση.

# data[].attributes.attachment_link.title
Λέπρα: μνήμες καταραμένων μέσα από φωτογραφίες

# data[].attributes.attachment_link.description
Λέπρα. H ασθένεια που χάραξε τις μνήμες όσων τη βίωσαν και τις σελίδες της ιστορίας όσων την διάβασαν. Οι καταραμένοι... Αυτός ήταν ο χαρακτηρισμός που απεδίδετο στους λεπρούς. Σε εκείνους/ες τους/ τις στιγματισμένους/ες και δακτυλοδεικτούμενους/ες. Σε εκείνα τα εκτρώματα της φύσης, που, ατυχώς, έτυχε να γνωρίσουν μια εκ των χειρότερων ασθενειών των τελευταίων αιώνων.

# data[].attributes.headline
Σε καραντίνα ο Πειρα

# data[].attributes.body
Σε καραντίνα ο Πειραιάς το 1970!

# data[].attributes.headline
Η Ηρώ μας συγκινεί...

# data[].attributes.subject
Η Ηρώ μας συγκινεί...

# data[].attributes.attachment_link.title
Χαϊκού Ηρώ Μπαλτουμά

# data[].attributes.headline
Καινούρια έννοια η καραντίνα;; Σκέψεις σε μία σελίδα

# data[].attributes.subject
Καινούρια έννοια η καραντίνα;; Σκέψεις σε μία σελίδα

# data[].attributes.attachment_link.title
Συμπόσιο για καραντίνα

# data[].attributes.headline
Λέπρα, μια διατριβή...

# data[].attributes.subject
Λέπρα, μια διατριβή...

# data[].attributes.headline
«Ημερολόγιο» Ειρήνης - Ελισάβετ!!

# data[].attributes.subject
«Ημερολόγιο» Ειρήνης - Ελισάβετ!!

# data[].attributes.body
Δεν έχω λόγια!!!Μόνο συγκίνηση και έπαινο!

# data[].attributes.attachment_link.title
Λέπρα ημερολόγιο docx

# data[].attributes.headline
Άρθρο που βρήκε η Ειρήνη και η Ελισάβετ για το «ημερολόγιό» τους

# data[].attributes.subject
Άρθρο που βρήκε η Ειρήνη και η Ελισάβετ για το «ημερολόγιό» τους

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το νησί των λεπρών

Η Σπιναλόγκα παρά την μεγάλη και πολυτάραχη ιστορία της είναι κυρίως γνωστή σήμερα σαν το νησί των λεπρών.

Το 1903 στην Κρήτη ιδρύεται Λεπροκομείο στη Σπιναλόγκα για την απομόνωση όσων έπασχαν από τη νόσο του Χάνσεν από τον υγιή πληθυσμό.

Δεν είχε βρεθεί ακόμα το φάρμακο για τη λέπρα και η κολλητική νόσος ήταν ο φόβος και ο τρόμος των ανθρώπων. Οι χανσενικοί ήταν απομονωμένοι σε περιοχές (μεσκινιές) έξω από τις πόλεις περιμένοντας να ζήσουν από την φιλευσπλαχνία των διαβατών.

Στην Κρήτη διατηρούνται ακόμα τα τοπωνύμια Μεσκινιά, για παράδειγμα στο Ρέθυμνο και στο Ηράκλειο. Ειδικά στο Ηράκλειο πρόκειται για τη συνοικία Χρυσοπηγή που βρίσκεται νότια από τη Λεωφόρο Ικάρου, πριν τη συνοικία Πόρος.

Ηταν η εποχή που ο κόσμος πανικοβάλλονταν από τη λέπρα και οι λεπροί έπρεπε να φορούν κουδούνια για να προειδοποιούν τον κόσμο να απομακρύνεται έγκαιρα από κοντά τους. Τότε δεν γνώριζαν ότι το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού έχει φυσική ανοσία στην ασθένεια αυτή και ότι ο κίνδυνος μόλυνσης ήταν πολύ μικρότερος από όσο νόμιζαν. Ποιος όμως θα ρίσκαρε να μολυνθεί από μια ανίατη, θανατηφόρο ασθένεια;

Έτσι ένα νησάκι ήταν ιδανική λύση για να απομακρυνθούν από τον υγιή πληθυσμό οι χανσενικοί και να αισθανθούν ασφαλείς οι υγιείς. Η Σπιναλόγκα ήταν ιδανική λύση γιατί πρόσφερε εύκολη επικοινωνία με τη στεριά για τη μεταφορά των ασθενών, τροφίμων και εφοδίων. Επίσης υπήρχαν πολλά άδεια σπίτια σ' αυτή μετά την αποχώρηση των μουσουλμάνων κατοίκων της.

Στις 30 Μαίου του 1903 υπογράφηκε η απόφαση για να μετατραπεί η Σπιναλόγκα σε νησί των λεπρών και μεταφέρθηκαν 250 ασθενείς από διάφορα μέρη της Κρήτης. Μετά το 1913 η Κρήτη ενώθηκε με την Ελλάδα και άρχισαν να έρχονται ακόμα περισσότεροι άρρωστοι στη Σπιναλόγγα, ενώ αργότερα δέχτηκε ασθενείς ακόμα και από άλλες χώρες και χαρακτηρίστηκε σαν Διεθνές Λεπροκομείο.

Η λέπρα ή νόσος του Χάνσεν

Η νόσος του Χάνσεν εξακολουθεί να ταλαιπωρεί ακόμα και σήμερα τους ανθρώπους. Σε πολλές χώρες, όπως η Ελλάδα, η νόσος έχει εξαφανιστεί, αλλά δεν συμβαίνει το ίδιο στην Ινδία, στην Αφρική και τη Λατινική Αμερική.

Το 2001 νόσησαν από λέπρα 763.000 άνθρωποι, κυρίως στη νοτιο-ανατολική Ασία (668.000), ενώ ο αριθμός νέων περιστατικών μειώθηκε σε 300.000 το 2005.

Η λέπρα οφείλεται στο Μυκοβακτηρίδιο της λέπρας (mycobacterium leprae), που είναι συγγενικό με το μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης. Ο μικροοργανισμός αυτός ανακαλύφθηκε από τον γιατρό G.A.Hansen το 1873, γι αυτό και η λέπρα λέγεται επίσημα Νόσος του Χάνσεν.

Η νόσος είναι μεταδοτική όταν υπάρχει συχνή επαφή με ασθενή, αλλά το μεγαλύτερο μέρος (95%) του πληθυσμού έχει φυσική ανοσία.

Σήμερα υπάρχουν φάρμακα που θεραπεύουν τη λέπρα και όσοι κάνουν την κατάλληλη θεραπεία μπορούν να έχουν μια κανονική ζωή χωρίς να μεταδίδουν την ασθένεια. Ωστόσο η λέξη "λεπρός" εξακολουθεί να αποτελεί κοινωνικό στίγμα και είναι ένας από τους κύριους λόγους που κάποιοι ασθενείς δεν αναζητούν ιατρική βοήθεια στα πρώτα στάδια της ασθένειας.

Η καθημερινή ζωή των χανσενικών στην Σπιναλόγκα

Οι ασθενείς στην Σπιναλόγκα δικαιούνταν ένα μικρό επίδομα μηνιαίως, που συχνά δεν κάλυπτε τη διατροφή και τα φάρμακά τους. Ηταν μια περίοδος που το ελληνικό κράτος τυραννιόταν από διαδοχικούς πολέμους (Μακεδονικός, Βαλκανικοί, Α' & Β' Παγκόσμιοι, Εμφύλιος). Συνεπώς η Ελλάδα προσπαθούσε με δυσκολία να σταθεί οικονομικά στα πόδια της, γεγονός που δυσχέραινε τη θέση των χανσενικών στη Σπιναλόγκα. Οι συνθήκες ζωής των χανσενικών ήταν ιδιαίτερα δύσκολες. Αναφορές μάλιστα λεπρών μιλάνε για εξαθλίωση.

Η σημαντική αλλαγή ήρθε τη δεκαετία του 1930 όταν στην Σπιναλόγκα μεταφέρθηκε ο Επαμεινώνδας Ρεμουνδάκης. Ο Ρεμουνδάκης, που ήταν τριτοετής φοιτητής της Νομικής όταν αρρώστησε, φαίνεται πως ήταν ο άνθρωπος που περιμένανε οι υπόλοιποι μέχρι τότε για να διεκδικήσουν ανθρώπινες συνθήκες ζωής.

"Ημασταν μαζί. Ηταν σπουδαίος άνθρωπος και η φοβερή αρρώστια τον είχε καταδικάσει σε τύφλωση και αποκοπή του χεριού..." Μανόλης Φουντουλάκης.

"Περπατώντας στον δρόμο της Σπιναλόγκας, σταμάτησε και κράτησε την αναπνοή σου. Από κάποιο χαμόσπιτο τριγύρω σου θα ακούσεις τον απόηχο από κάποιο μοιρολόγι μιας μάνας, μιας αδελφής ή τον αναστεναγμό ενός άνδρα. Αφησε δύο δάκρυα από τα μάτια σου και θα δεις να λαμπυρίζουν εκατομμύρια δάκρυα που πότισαν αυτόν τον δρόμο". Επ. Ρεμουνδάκης

Έτσι τα σπίτια στην Σπιναλόγκα ασβεστώθηκαν μετά από πολλά χρόνια, άνοιξε ο περιμετρικός δρόμος, συστάθηκε υπηρεσία καθαριότητας των εξωτερικών χώρων, έχτισαν θέατρο, κινηματογράφο και από τα μεγάφωνα του δρόμου ακουγόταν συνεχώς κλασική μουσική.

Ανθρωποι ερωτεύτηκαν και παντρεύτηκαν στη Σπιναλόγκα. Εκαναν παιδιά, που μερικά από αυτά μεγάλωσαν μαζί τους χωρίς να αρρωστήσουν ποτέ.

Φρόντιζαν ο ένας τον άλλο, έκαναν όποια δουλειά μπορούσαν για να καλυτερέψουν τη ζωή τους, λειτουργούσαν δικό τους καφενείο και κουρείο, είχαν την εκκλησία τους τον Αγιο Παντελεήμονα, όπου λειτουργούσε ένας γενναίος ιερέας που χωρίς να είναι άρρωστος δέχτηκε εθελοντικά να μοιραστεί τη ζωή του με αυτή των εξόριστων λεπρών.

Η "Αδελφότητα Ασθενών Σπιναλόγκας" που ίδρυσε ο Ρεμουνδάκης έπαιξε καταλυτικό ρόλο στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης. Η ζωή στο νησί των λεπρών άρχισε να θυμίζει κάτι από αυτή που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν στα σπίτια τους για να μεταφερθούν στη Σπιναλόγκα.

Από το 1948 και μετά ο αριθμός των λεπρών στη Σπιναλόγκα άρχισε να μειώνεται γιατί τότε ανακαλύφθηκε το πρώτο φάρμακο κατά της φρικτής αυτής αρρώστειας.

Το Λεπροκομείο έμεινε ανοιχτό μέχρι το 1957, οπότε οι τελευταίοι 20 ασθενείς μεταφέρθηκαν σε λεπροκομείο στην Αθήνα. Στο μεταξύ πολλοί είχαν θεραπευτεί και επέστρεψαν στα σπίτια τους.

Από τότε και στο εξής η Σπιναλόγκα εγκαταλείπεται και λεηλατείται, ενώ πολλά αρχιτεκτονικά μέλη των οικοδομών της στολίζουν τα πολυτελή ξενοδοχεία της περιοχής της Ελούντας.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
νόσος χάνσεν

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
μυκοβακτηριδιο λεπρας

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
επαμεινωνδας ρεμουνδακης

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
λεπροι σπιναλογκα

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
αδελφότητα ασθενών σπιναλόγκας

# data[].attributes.attachment_link.title
Το νησί των λεπρών Σπιναλόγκα

# data[].attributes.attachment_link.description
Η Σπιναλόγκα έγινε το νησί των λεπρών το 1903. Λεπροί από την Κρήτη και την Ελλάδα μεταφέρθηκαν στη Σπιναλόγκα το 1903 και το Λεπροκομείο της Σπιναλόγκας λειτούργησε μέχρι το 1957. Ο Ρεμουνδάκης βοήθησε να ζήσουν καλύτερα οι λεπροί στη σπιναλόγκα

# data[].attributes.headline
Η Ξένη του 1854

# data[].attributes.subject
Η Ξένη του 1854

# data[].attributes.body
Το βιβλίο του Λυκούδη δημοσιεύτηκε το 1893:περιγράφει πώς εξαπλώθηκε η επιδημία της χολέρας στον Πειραιά κατά τη διάρκεια του Κριμαϊκού πολέμου...

# data[].attributes.attachment_link.title
Η Ξένη του 1854

# data[].attributes.headline
Η ιστορία της Λέπρας στην Ελλάδα

# data[].attributes.subject
Η ιστορία της Λέπρας στην Ελλάδα

# data[].attributes.headline
Μερικά Χαϊκού...

# data[].attributes.subject
Μερικά Χαϊκού...

# data[].attributes.body
Σε αυτό το σημείο να τονίσω ότι είμαι θετική, οπότε δείξτε επιείκεια. 🤣

# data[].attributes.headline
Οι θετικές μας σκέψεις 1

# data[].attributes.subject
Οι θετικές μας σκέψεις 1

# data[].attributes.headline
Σαλαμίνα: το λοιμοκαθαρτήριο!

# data[].attributes.subject
Σαλαμίνα: το λοιμοκαθαρτήριο!

# data[].attributes.body
Στη Σαλαμίνα δεν πήγαιναν μόνο για μπάνιο!

# data[].attributes.headline
Χίος: λωβοκομείο κοινώς λεπροκομείο!

# data[].attributes.subject
Χίος: λωβοκομείο κοινώς λεπροκομείο!

# data[].attributes.body
Εκτός από την μαστίχα η Χίος είχε και λεπρούς!

# data[].attributes.attachment_link.title
Τα_κτίρια_του_Λωβοκομείου_Χίου

# data[].attributes.headline
Λοιμοκαθαρτήριο και στα Κύθηρα...

# data[].attributes.subject
Λοιμοκαθαρτήριο και στα Κύθηρα...

# data[].attributes.attachment_link.title
Κύθηρα Μνημεία | Λοιμοκαθαρτήριο στο Καψάλι, (Λαζαρέτο)/Lazareto

# data[].attributes.headline
Το Ευαγγέλιο των δέκα λεπρών

# data[].attributes.subject
Το Ευαγγέλιο των δέκα λεπρών

# data[].attributes.attachment_link.title
αρχείο λήψης

# data[].attributes.attachment_link.title
Στιγμιότυπο οθόνης (1079)

# data[].attributes.attachment_link.title
Πώς αντιμετωπίζουμε τις επιδημίες χολέρας

# data[].attributes.attachment_link.title
ΛΕΠΡΑ: ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΑΛΛΑ ΥΠΑΡΚΤΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

# data[].attributes.headline
Χολέρα σήμερα στον κόσμο...

# data[].attributes.subject
Χολέρα σήμερα στον κόσμο...

# data[].attributes.attachment_link.description
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι υπάρχει τεράστιος κίνδυνος η χολέρα και ο κοροναϊός να σημειώσουν ταυτόχρονη κορύφωση, σε μια χώρα που ήδη υποφέρει από την απουσία υγειονομικού προσωπικού και λειτουργικών εγκαταστάσεων

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Παγκόσμια Ημέρα Κατά της Λέπρας

Η παγκόσμια ημέρα κατά της λέπρας έχει καθιερωθεί ανά τον κόσμο την τελευταία Κυριακή του Ιανουαρίου. Ξεκίνησε το 1954 από τον Γάλλο συγγραφέα και φιλάνθρωπο Raoul Follereau, προκειμένου να αφυπνίσει και να ενημερώσει τον κόσμο για την αρχαία αυτή ασθένεια, για την πρόληψη & τη θεραπεία της.

Η ημερομηνία της Παγκόσμιας Ημέρας κατά της λέπρας επιλέχθηκε έτσι ώστε να συμπίπτει με την επέτειο της δολοφονίας του Ινδού μαχητή της ελευθερίας Μαχάτμα Γκάντι στις 30 Ιανουαρίου του 1848. Ο Γκάντι αφιέρωσε μεγάλο μέρος της ζωής του στον αγώνα για βοήθεια των ανθρώπων που νοσούσαν από λέπρα.

Σχετικά με τη λέπρα

Η ασθένεια πήρε το όνομά της από το αρχαίο ελληνικό ρήμα "λέπω" που σημαίνει ξεφλουδίζω, λόγω του ξεφλουδίσματος του δέρματος που προκαλεί η νόσος.

Ο G. H. Armauer Hansen το 1873 στην Νορβηγία ανακάλυψε το βακτήριο Mycobacterium leprae, το οποίο είναι υπεύθυνο για την εξάπλωση της ασθένειας. Ήταν η πρώτη φορά που ανακαλύφθηκε βακτήριο το όποιο προκαλούσε βλάβες στον ανθρώπινο οργανισμό.

Η λέπρα είναι μια μολυσματική ασθένεια η οποία προσβάλλει το δέρμα και τα νεύρα. Το κύριο σύμπτωμα της νόσου είναι η εμφάνιση μεμονωμένων κόκκινων κηλίδων στο δέρμα, οι οποίες όσο περνά ο καιρός μεγαλώνουν και εξαπλώνονται σε ολόκληρο το σώμα.

Η λέπρα ξεκίνησε από την Ινδία και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο δυτικό κόσμο. Ονομάζεται λέπρα ή αλλιώς Νόσος του Χάνσεν.

Η λέπρα δεν είναι ιδιαίτερα μεταδοτική και ο τρόπος μετάδοσής της δεν είναι απολύτως γνωστός. Η νόσος είναι μεταδοτική όταν υπάρχει συχνή επαφή με ασθενή, αλλά το μεγαλύτερο μέρος (95%) του πληθυσμού έχει φυσική ανοσία.

Η λέπρα, αυτή καθεαυτή, δε θεωρείται θανατηφόρος ασθένεια. Εάν όμως δεν διαγνωστεί και θεραπευτεί έγκαιρα μπορεί να προκαλέσει απονέκρωση των νεύρων και να οδηγήσει σε παραμορφώσεις, μολύνσεις, ακρωτηριασμούς, τύφλωση και άλλες επιπλοκές. Ο θάνατος μπορεί να επέλθει από τις συνέπειες της νόσου, όπως μολύνσεις ή φυματίωση.

Στις ημέρες μας η λέπρα μπορεί με φάρμακα να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά και να αποφευχθεί η μετάδοσή της.

Παρόλο που υπάρχει η εντύπωση ότι η λέπρα είναι νόσος των αρχαίων χρόνων, η οποία έχει πλέον εξαφανιστεί, στην πραγματικότητα υπάρχουν πολλές χιλιάδες νέα κρούσματα παγκοσμίως, ιδιαίτερα σε χώρες όπως η Ινδία.

Στην Ελλάδα όπως και στις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες δεν υπάρχει καταγραφή περιστατικών λέπρας.

Σε χώρες όπως η Ινδία και το Μπαγκλαντές οι άνθρωποι με λέπρα αντιμετωπίζουν ακόμη κοινωνικό ρατσισμό, στιγματίζονται και αποκλείονται από πάσης φύσεως κοινωνικά δρώμενα. Στην Ινδία είναι ακόμη σε ισχύ 17 νόμοι, οι οποίοι στρέφονται κατά των ανθρώπων που νοσούν από λέπρα.

Όταν δεν είχε ακόμη ανακαλυφθεί η θεραπεία της λέπρας και τα κρούσματα στην Ελλάδα πλήθαιναν αποφασίστηκε να μετατραπεί η Σπιναλόγκα σε νησί των λεπρών. Στις 30 Μαίου του 1903 υπογράφηκε η απόφαση και μεταφέρθηκαν 250 ασθενείς από διάφορα μέρη της Κρήτης. Είχε τότε υπολογιστεί ότι στην Κρήτη υπήρχαν 600 λεπροί στους 320.000 κατοίκους. Στη συνέχεια το 1913 μετά την ένωση της Κρήτης στην Ελλάδα μεταφέρονταν λεπροί από ολόκληρη τη χώρα, καθώς και από άλλες χώρες, έως ότου η Σπιναλόγκα χαρακτηρίστηκε Διεθνές Λεπροκομείο. Το 1948 ανακαλύφθηκε το πρώτο φάρμακο κατά της λέπρας, κάποιοι ασθενείς θεραπεύτηκαν και σταδιακά οι κάτοικοι του νησιού μειώνονταν. Το 1957 η Σπιναλόγκα έκλεισε τις πόρτες τις οριστικά.

Η Μικρή Laxmipriya από την Ινδία διαγνώστηκε με λέπρα το 2014, με το θάρρος της όμως κατάφερε να νικήσει τη μολυσματική αυτή ασθένεια.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
νόσος του χάνσεν

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
παγκόσμια ημέρα κατά της λέπρας

# data[].attributes.attachment_link.title
Παγκόσμια ημέρα κατά της λέπρας

# data[].attributes.attachment_link.description
Παγκόσμια Ημέρα Κατά της Λέπρας Η παγκόσμια ημέρα κατά της λέπρας έχει καθιερωθεί ανά τον κόσμο την τελευταία Κυριακή του Ιανουαρίου. Ξεκίνησε το 1954 από τον Γάλλο συγγραφέα και φιλάνθρωπο Raoul Follereau, προκειμένου να αφυπνίσει και να ενημερώσει τον κόσμο για την αρχαία αυτή ασθένεια, για την πρόληψη & τη θεραπεία της.

# data[].attributes.attachment_link.description
Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα (MSF) είναι μια διεθνής, ανεξάρτητη, ιατρική ανθρωπιστική οργάνωση.

# data[].attributes.headline
Κ. Τσόκλης: ζωγραφίζοντας στη Σπιναλόγκα

# data[].attributes.subject
Κ. Τσόκλης: ζωγραφίζοντας στη Σπιναλόγκα

# data[].attributes.attachment_link.title
"ΕΣΥ Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΛΕΠΡΟΣ"

# data[].attributes.headline
Το νησί της λησμονιάς!

# data[].attributes.subject
Το νησί της λησμονιάς!

# data[].attributes.attachment_link.title
ΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΛΗΣΜΟΝΙΑΣ

# data[].attributes.headline
Τα μπλουζ του Αγίου Ιακώβου (Νοσοκομείο Λέπρας)- τζαζ!

# data[].attributes.subject
Τα μπλουζ του Αγίου Ιακώβου (Νοσοκομείο Λέπρας)- τζαζ!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
St. James Infirmary Blues by Oh_You_Pretty_Things on Mixcloud

Το St. James Infirmary Blues ή St. James Infirmary είναι ένα παραδοσιακό τραγούδι που η ιστορία του ξεκινάει στην Αγγλία του 18ου αιώνα. Ο μύθος λέει ότι ο τίτλος προέρχεται από το Νοσοκομείο του Αγίου Ιακώβου στο Λονδίνο, ένα θρησκευτικό ίδρυμα για τη θεραπεία της λέπρας. Εναλλακτικά, το τραγούδι ήταν γνωστό και είχε εκδοθεί σε δίσκους και ως "Gambler's Blues","The Unfortunate Rake" ή "The Young Man Cut Down in His Prime."

Πρόκειται για ένα αυθεντικό μπλουζ με κύριο θέμα την απώλεια. Η αρχική ιστορία των στίχων αναφερόταν σε έναν στρατιώτη ο οποίος ξόδευε όλα του τα χρήματα σε πόρνες έως ότου πέθανε από αφροδίσιο νόσημα. Υπάρχουν παραλλαγές του που συνήθως έχουν έναν αφηγητή να λέει την ιστορία ενός νεαρού άνδρα που η ζωή του κόβεται στην ακμή της, ενώ στις περισσότερες εκδοχές το κεντρικό πρόσωπο είναι μια νεαρή γυναίκα. Κοινό σημείο ο θάνατος που έρχεται σαν αποτέλεσμα ηθικά αμφισβητήσιμης συμπεριφοράς. Για παράδειγμα, όταν το τραγούδι πέρασε τον Ατλαντικό, έμφαση στους στίχους δόθηκε στα τυχερά παιχνίδια και το αλκοόλ που ήταν πηγές πολλών κακών για την κοινωνία, οδηγώντας πολλούς νέους έμμεσα ή άμεσα στο θάνατο. Στην δημοφιλέστερη εκδοχή τους οι στίχοι μιλούν για έναν άνδρα ο οποίος μόλις έχει γυρίσει από το νοσοκομείο στο οποίο έχει αντικρίσει το άψυχο "γλυκό" κορμί της αγαπημένης του και προσεύχεται για την γαλήνη της ψυχής της.

Το τραγούδι έγινε ευρέως γνωστό κατά τη διάρκεια της άνθισης της τζαζ και ήδη από το 1930 τουλάχιστον δεκαοκτώ διαφορετικές εκδόσεις είχαν κυκλοφορήσει από πολλούς μουσικούς. Έκτοτε αμέτρητες εκτελέσεις και σε διάφορα μουσικά είδη έχουν ηχογραφηθεί από καλλιτέχνες όπως οι Bing Crosby, Janis Joplin, Van Morrison, The White Stripes και άλλοι.

Το 1929 ο τραγουδοποιός και λάτρης της τζαζ Joe Primrose (ψευδώνυμο του Irving Mills), ο οποίος είναι υπεύθυνος για τις σταδιοδρομίες των Cab Calloway, Duke Ellington, Benny Goodman, Raymond Scott και πολλών άλλων, κατοχυρώνει το τραγούδι.

Η πιο δημοφιλής εκτέλεση του St. James Infirmary είναι αυτή του Louis Armstrong στην ηχογράφηση του 1928. Αξιοσημείωτη είναι και αυτή του Cab Calloway σε μια έκδοση του 1933 για τη ταινία κινουμένων σχεδίων Betty Boop "Snow White" των αδερφών Fleischer, όπου ο Calloway παρέχει εκτός από τα φωνητικά και τις χορευτικές κινήσεις για τον απόκοσμο χαρακτήρα του καρτούν Kόκο ο κλόουν.

Εδώ το βίντεο
http://youtu.be/aDATXtewPrg

# data[].attributes.attachment_link.title
Τα μπλουζ του Αγίου Iακώβου

# data[].attributes.attachment_link.description
St. James Infirmary Blues by Oh_You_Pretty_Things on Mixcloud Το St. James Infirmary Blues ή St. James Infirmary είναι ένα παραδοσιακό τραγούδι που η ιστορία του ξεκινάει στην Αγγλία του 18ου αιώνα. Ο μύθος λέει ότι ο τίτλος προέρχεται από το Νοσοκομείο του Αγίου Ιακώβου στο Λονδίνο, ένα θρησκευτικό ίδρυμα για τη θεραπεία της λέπρας.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Τις μολυσματικές ασθένειες που προκάλεσαν Επιδημίες στην Ελλάδα τον 19ο και τον 20ο αιώνα παρουσιάζει η "Μηχανή του Χρόνου" με τον Χρίστο Βασιλόπουλο τη Δευτέρα 31 Μαΐου στο COSMOTE HISTORY HD.

Η εκπομπή προβάλλεται σε επανάληψη την Κυριακή 6 Ιουνίου στις 5 το απόγευμα.

Η "Μηχανή του Χρόνου" παρουσιάζει την φονική επιδημία χολέρας σε Πειραιά και Αθήνα το 1854, όταν τα αγγλογαλλικά στρατεύματα απέκλεισαν το λιμάνι κατά τη διάρκεια του Κριμαϊκού Πολέμου.

Ιστορικοί αναλύουν πώς οι Γάλλοι στρατιώτες μετέφεραν την ασθένεια από το μέτωπο του πολέμου και οι επιτελείς τους απέκρυψαν τα κρούσματα. Σταδιακά η χολέρα εξαπλώθηκε στον κατεχόμενο Πειραιά και καταγράφηκαν οι πρώτοι νεκροί ανάμεσα στον πληθυσμό.

Η εκπομπή καταγράφει τα υγειονομικά μέτρα της εποχής και τις τρομακτικές καταστάσεις που έζησαν οι κάτοικοι στην προσπάθειά τους να ξεφύγουν από τη θανατηφόρα ασθένεια. Το λιμάνι ερημώθηκε, αλλά οι Πειραιώτες δεν ήταν ευπρόσδεκτοι σε άλλες περιοχές.

Η εκπομπή παρουσιάζει πως η θανατηφόρος νόσος εξαπλώθηκε στην Αθήνα, πιθανώς από έναν έμπορο που έσπασε την καραντίνα για να μεταφέρει φανέλες, έπειτα από εντολή των Αγγλογάλλων. Υπολογίζεται ότι από τη χολέρα πέθανε το 30% του πληθυσμού της Αθήνας.

Η "Μηχανή του Χρόνου" ταξιδεύει ακόμα στη Θεσσαλονίκη των αρχών του 20ου αιώνα, κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων.

Ο συνωστισμός και οι άθλιες συνθήκες υγιεινής στο μέτωπο και τα στρατόπεδα ήταν οι καλύτεροι παράγοντες για την εμφάνιση επιδημικών ασθενειών. Το 1913 η Ελληνική κυβέρνηση κατάφερνε να περιορίσει τα κρούσματα χολέρας με μαζικούς εμβολιασμούς σε στρατιώτες και πολίτες.

Ιστορικοί περιγράφουν την κατάσταση στη Θεσσαλονίκη κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου το 1915, όταν χιλιάδες στρατιώτες της Αντάντ αποβιβάστηκαν στο λιμάνι της πόλης. Το μεγαλύτερο πρόβλημα που έπρεπε να αντιμετωπίσουν ήταν η ελονοσία, που αποτελούσε ενδημικό φαινόμενο και η μάστιγα του πληθυσμού.

Οι χωματόδρομοι, τα στάσιμα νερά και τα έλη ήταν εστίες μολύνσεως που προσέλκυαν σμήνη κουνουπιών, τα οποία με τη σειρά τους τσιμπούσαν τους ανθρώπους.

Το 1915, η Στρατιά της Ανατολής στη Θεσσαλονίκη ανέδειξε ως μείζον υγειονομικό πρόβλημα την ελονοσία. Ιστορικοί μιλούν στον Χρίστο Βασιλόπουλο και αποκαλύπτουν ότι τουλάχιστον το 40% των στρατευμάτων στο Μακεδονικό Μέτωπο νόσησε από ελονοσία, με αποτέλεσμα οι νεκροί του μετώπου να είναι λιγότεροι από αυτούς που πέθαναν από παθολογικά αίτια.

Η εκπομπή εστιάζει στα εκτεταμένα υγειονομικά μέτρα που έλαβε το ιατρικό προσωπικό της Αντάντ με αποξηράνσεις ελών και χορήγηση κινίνης στους πολίτες - το μόνο αποτελεσματικό φάρμακα κατά της ελονοσίας εκείνη την εποχή.

Οι Άγγλοι και οι Γάλλοι δημιούργησαν υγειονομικές εγκαταστάσεις στην περιοχή Καραμπουρνάκι της Καλαμαριάς, φέρνοντας στην Ελλάδα πρωτοποριακό και απαραίτητο ιατρικό εξοπλισμό, που στη συνέχεια αξιοποίησε και το ελληνικό κράτος.

Η έρευνα της εκπομπής φωτίζει τις τραγικές συνέπειες του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, που γέννησε και τη μεγαλύτερη πανδημία του 20ού αιώνα. Την Ισπανική Γρίπη.

Η επιδημία ξεκίνησε από ένα στρατόπεδο στο Κάνσας της Αμερικής και οι συνεχείς μετακινήσεις των αμερικανικών στρατευμάτων την μετέφεραν στην Ευρώπη.

Η μεγάλη διαφορά της ισπανικής γρίπης σε σχέση με τον κοινό ιό της γρίπης είναι ότι "χτύπησε" και νέους ανθρώπους, κυρίως τους φαντάρους που πέθαναν μαζικά.

Γιατροί και ερευνητές περιγράφουν τα μέτρα που έλαβε η Ελληνική Κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της ισπανικής γρίπης στην Ελλάδα. Οι αρχές πρότειναν την αποφυγή συνωστισμού και έκλεισαν καφενεία, σχολεία, θέατρα και κινηματογράφοι.

Η εκπομπή αποκαλύπτει τα γιατροσόφια της εποχής και τις επικίνδυνες "συνταγές" που περιλάμβαναν ακόμη και υδράργυρο. Οι επιτήδειοι εκμεταλλεύτηκαν την αγωνία των πολιτών και κυκλοφόρησαν ακατάλληλα σκευάσματα για την αντιμετώπιση της επιδημίας.

Αν και η ισπανική γρίπη δεν επηρέασε την Ελλάδα σε μεγάλο βαθμό, τα θύματα της παγκοσμίως θεωρείται ότι ξεπέρασαν τα 50 εκατομμύρια. Η πανδημία της γρίπης του 1918 ανέδειξε και την αξία ενός οργανωμένου συστήματος δημόσιας υγείας στον δυτικό κόσμο που μόλις είχε βγει από τον Μεγάλο Πόλεμο και επούλωνε τις πληγές του.

Στην εκπομπή μιλούν:

Βλάσης Βλασίδης - Αναπληρωτής καθηγητής Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Γρηγόρης Μπρέντας - Πρόεδρος Κέντρου Ιστορίας Αμπελοκήπων Θεσσαλονίκης

Παρασκευάς Σαββαΐδης - Καθηγητής Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών, ΑΠΘ

Ιωάννης Καλλιαρέκος - Ιστορικός

Ευγενία Μπουρνόβα - Ιστορικός, ΕΚΠΑ

Δρ. Μαρία Κεκροπούλου - Ιστορικος, Ιόνιο Πανεπιστήμιο

Στέφανος Μίλεσης - Πρόεδρος Φιλολογικής Στέγης Πειραιά

Ιωάννης Παπαδόπουλος - Ομότιμος καθηγητής Ιατρικής, ΕΚΠΑ

Γεώργιος Ανδρούτσος - Ομότιμος καθηγητής Ιατρικής Σχολής, ΕΚΠΑ

Μαριάννα Καραμάνου - καθηγήτρια ιστορίας και ηθικής της ιατρικής, ΕΚΠΑ

Ντόρα Βακιρτζή - Πρόεδρος Ινστιτούτου Κοινωνικής Δυναμικής

Σίσσυ Κολυβά - Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου Ελληνικού Ινστιτούτου Παστέρ

Αλκιβιάδης Βατόπουλος - καθηγητής μικροβιολογίας, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής

Θανάσης Μπαρλαγιάννης - Επιστημονικός συνεργάτης στο Τμήμα Ιστορίας και Φιλοσοφίας της επιστήμης, ΕΚΠΑ

Φωτεινή Στυλιανοπούλου - Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου Ελληνικού Ινστιτούτου Παστέρ

Σπύρος Μιχαλέας - Επιστημονικός Συνεργάτης στο εργαστήριο Ιστορίας και Ηθικής της ιατρικής, ΕΚΠΑ

Η εκπομπή προβάλλεται κάθε Δευτέρα στις 21.00 και σε επανάληψη κάθε Κυριακή στις 17.00, στο COSMOTE HISTORY HD. Όλα τα επεισόδια της σειράς είναι διαθέσιμα on demand στην υπηρεσία COSMOTE TV PLUS.

Για να λαμβάνετε στο email σας μια επιλογή από τα καλύτερα άρθρα της Μηχανής του Χρόνου

# data[].attributes.attachment_link.title
Οι επιδημίες στην Ελλάδα του 20ου Αιώνα. Πως αντιμετωπίστηκε η χολέρα, η ελονοσία και η ισπανική γρίπη. Οι ασθένειες των χαρακωμάτων και η οργάνωση της Δημόσιας Υγείας. Νέα εκπομπή - ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

# data[].attributes.attachment_link.description
Τις μολυσματικές ασθένειες που προκάλεσαν Επιδημίες στην Ελλάδα τον 19ο και τον 20ο αιώνα παρουσιάζει η "Μηχανή του Χρόνου" με τον Χρίστο Βασιλόπουλο τη Δευτέρα 31 Μαΐου στο COSMOTE HISTORY HD . Η εκπομπή προβάλλεται σε επανάληψη την Κυριακή 6 Ιουνίου στις 5 το απόγευμα.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η ζωή κύκλους κάνει. Σήμερα κυριαρχεί ο φόβος για τον covid-19 και τις επιπτώσεις του. Τις βιώνουμε εδώ και δύο χρόνια,. Πριν 51 χρόνια, τέτοιες μέρες, Οκτώβριο του '70, ο φόβος λεγόταν χολέρα. Όχι αυτή των συνταγματαρχών που είχαν κάτσει στον σβέρκο μας με το έτσι θέλω, αλλά η άλλη. Η κανονική! Και μας χτυπούσε την πόρτα.

Είχε ξεκινήσει το... ταξίδι της στις αρχές της δεκαετίας του '60 από την Άπω Ανατολή. Θέριζε στο Πακιστάν, στο Αφγανιστάν, στις Φιλιππίνες και με τα χρόνια έφθασε και στις πύλες της Ευρώπης, την Τουρκία.

Στον ευρωπαϊκό νότο σήμανε συναγερμός.

Η Ελλάδα ήταν ο αδύναμος κρίκος. Πλοία πήγαινα ν κι έρχονταν από την Τουρκία.
Ήδη είχαν αρχίσει μαζικοί εμβολιασμοί, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό.
Απόδειξη το ρεπορτάζ στην πρώτη σελίδα της Απογευματινής (22 Οκτωβρίου)

Ξεκινά πρόγραμμα εμβολιασμού. Ένα εκατομμύριο πολίτες, σε παραμεθόριες περιοχές, αλλά και σε αστυνομικούς, τελωνειακούς, υπαλλήλους λιμανιών και αεροδρόμια, βρίσκεται σε εξέλιξη.

Όλα πάνε καλά; Μπορεί να μην υπάρχουν αντιεμβολιαστές, αλλά τα προβλήματα αρχίζουν όταν στον Πειραιά φθάνει το ελληνικής ιδιοκτησίας κρουαζιερόπλοιο "Στέλα Οσεάνκς" και 109 επιβάτες του μπαίνουν σε καραντίνα!

Το θέμα υποβαθμίζεται στον φιλοκυβερνητικό "Ελεύθερο Κόσμο". Τότε δεν υπήρχε "λίστα Πέτσα", αλλά οι δεσμοί ήταν ισχυρότεροι. Η εφημερίδα δεν ήταν φιλοχουντική. Είχε στρώσει το δρόμο για την έλευσή της από το 1966 που πρωτοκυκλοφόρησε.

Επιστρέφουμε στο λιμάνι του Πειραιά εκείνη τη μέρα, την 20η Οκτωβρίου 1970. Και τότε υπήρχε πιστοποιητικό εμβολιασμού. Απαγορευόταν η είσοδος σε ανεμβολίαστους. Υπήρχαν 109 επιβάτες του από Αμερική, Αγγλία και Γερμανία που είχαν εμβολιαστεί μόλις δύο μέρες νωρίτερα, ενώ πλήρως εμβολιασμένοι θα λογίζονταν την 7η μέρα από τη λήψη του εμβολίου.

Οι επιβάτες διέκοψαν την κρουαζιέρα και μεταφέρθηκαν σε ξενοδοχείο του Παλαιού Φαλήρου για να συμπληρώσουν το επταήμερο.

Παράλληλα εντάθηκε το εμβολιαστικό πρόγραμμα

Τελικά, ενώ η χολέρα πέρασε στην Ευρώπη, ειδικά στην Ανατολική, στην Ελλάδα δεν υπήρξαν κρούσματα, ή τουλάχιστον δεν ανακοινώθηκαν. Υπήρξε και πάλι κριτική για τον τρόμο διαχείρισης κι αυτής της επιδημίας από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ). Απόδειξη το πρωτοσέλιδο θέμα των "Νέων" στις 22 Οκτωβρίου:

Οι γελοιογράφοι βρήκαν θέμα. Ήταν ένα διάλειμμα στις πολλές απαγορεύσεις.
Οι εμβολιασμοί συνεχίστηκαν σε όλο τον κόσμο. Στην Κύπρο μάλιστα εμβολιάστηκε το 75% του πληθυσμού. Όσο για το συγκεκριμένο στέλεχος της χολέρας ολοκλήρωσε τον κύκλο του μόλις το 2011 αφού οδήγησε στο θάνατο εκατομμύρια ανθρώπους, ειδικά στις φτωχότερες χώρες της Ασίας και της Αφρικής.

# data[].attributes.attachment_link.title
Σε καραντίνα στον Πειραιά το 1970! Όταν η χολέρα χτύπησε την πόρτα της Ελλάδας

# data[].attributes.attachment_link.description
Η ζωή κύκλους κάνει. Σήμερα κυριαρχεί ο φόβος για τον covid-19 και τις επιπτώσεις του. Τις βιώνουμε εδώ και δύο χρόνια,. Πριν 51 χρόνια, τέτοιες μέρες, Οκτώβριο του '70, ο φόβος λεγόταν χολέρα. Όχι αυτή των συνταγματαρχών που είχαν κάτσει στον σβέρκο μας με το έτσι θέλω, αλλά η άλλη.

# data[].attributes.headline
1. Ραδιοφωνικό θέατρο βασισμένο στις φωνές των παιδιών μας και στη λογοτεχνική τους αποδελτίωση!

# data[].attributes.subject
1. Ραδιοφωνικό θέατρο βασισμένο στις φωνές των παιδιών μας και στη λογοτεχνική τους αποδελτίωση!

# data[].attributes.attachment_link.title
ραδιοφωνικό μικρόφωνο

# data[].attributes.headline
2. Κινησιολογική απόδοση της σκέψης σε συνδυασμό με φιλολογικές ρήσεις!

# data[].attributes.subject
2. Κινησιολογική απόδοση της σκέψης σε συνδυασμό με φιλολογικές ρήσεις!

# data[].attributes.headline
3. Διαβάζουμε και ζωγραφίζουμε!

# data[].attributes.subject
3. Διαβάζουμε και ζωγραφίζουμε!

# data[].attributes.headline
4. Το δικό μας παραμύθι με σκίτσα ! Ίσως και με κίνηση!!Γιατί όχι;

# data[].attributes.subject
4. Το δικό μας παραμύθι με σκίτσα ! Ίσως και με κίνηση!!Γιατί όχι;

# data[].attributes.headline
5. Μόνο οι Ιάπωνες και ο Σεφέρης γράφουν Χαϊκού; Όχι βέβαια!!

# data[].attributes.subject
5. Μόνο οι Ιάπωνες και ο Σεφέρης γράφουν Χαϊκού; Όχι βέβαια!!

# data[].attributes.headline
6. Αφού έχουμε και μια γαλλική culture ας παίξουμε και με τα calligrammes! Φοβού Apollinaire!

# data[].attributes.subject
6. Αφού έχουμε και μια γαλλική culture ας παίξουμε και με τα calligrammes! Φοβού Apollinaire!

# data[].attributes.headline
7. Πού είναι η χαρά παρά στα κόμικ;;;

# data[].attributes.subject
7. Πού είναι η χαρά παρά στα κόμικ;;;

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
A CREATIVE TOOL FOR EVERYONE

Young and old, classes, occasional comics readers and serious fans.

The app is intended first and foremost for use by teachers and pupils in primary and secondary school. Co-funded by the Ministry of Education and Youth, and the BnF (French National Library), BDnF was developed in response to a call for innovative projects launched by the Ministry of Education. The BDnF app is the fruit of close collaboration between the BnF's teams and classroom teachers, in order to meet their needs as fully as possible. The project was designed and tested at every stage by a focus group of both primary- and secondary-school teachers who used the app in real classroom conditions and gave us their feedback, making the app uniquely suitable for classroom use.

Above and beyond the classroom, BDnF can be used by anyone, young or old, whole families or individual comics fans, just for fun. There is plenty in it for budding comics creators too, because the creation tools make it easy to compose innovative formats.

# data[].attributes.attachment_link.description
A CREATIVE TOOL FOR EVERYONE Young and old, classes, occasional comics readers and serious fans. The app is intended first and foremost for use by teachers and pupils in primary and secondary school. Co-funded by the Ministry of Education and Youth, and the BnF (French National Library), BDnF was developed in response to a call for innovative projects launched by the Ministry of Education.

# data[].attributes.headline
8. Ως ιστορικοί να έχουμε και μια χρονογραμμή! Σωστά;

# data[].attributes.subject
8. Ως ιστορικοί να έχουμε και μια χρονογραμμή! Σωστά;

# data[].attributes.attachment_link.title
Tiki-Toki Timeline Maker: Beautiful web-based timeline software

# data[].attributes.attachment_link.description
Create beautiful interactive timelines that you can share on the web. The perfect timeline maker for company history timelines and school projects.

# data[].attributes.headline
9.Γράφουμε τις σκέψεις μας σε όποιο είδος κειμένου μας αρέσει....

# data[].attributes.subject
9.Γράφουμε τις σκέψεις μας σε όποιο είδος κειμένου μας αρέσει....

# data[].attributes.attachment_link.title
μολύβι - Βικιλεξικό

# data[].attributes.headline
Παπαδιαμάντης : ο άνθρωπος του Θεού

# data[].attributes.subject
Παπαδιαμάντης : ο άνθρωπος του Θεού

# data[].attributes.body
Δεν είστε άνθρωποι εσείς; Δεν είστε Χριστιανοί; Λίγο νερό....

# data[].attributes.attachment_link.title
Παπαδιαμάντης

# data[].attributes.headline
Το γνωστό άγνωστο Νησί

# data[].attributes.subject
Το γνωστό άγνωστο Νησί

# data[].attributes.body
Με τη Σπιναλόγκα δεν ασχολήθηκαν μόνο Έλληνες συγγραφείς.

# data[].attributes.headline
Κριμαϊκός πόλεμος!

# data[].attributes.subject
Κριμαϊκός πόλεμος!

# data[].attributes.body
Η χολέρα είναι Ξένη; Πάντως σίγουρα δεν είναι άνθρωπος. Και όμως έγινε και μάλιστα άνθρωπος δολοφόνος!

# data[].attributes.headline
Έρωτας στη Σπιναλόγκα

# data[].attributes.subject
Έρωτας στη Σπιναλόγκα

# data[].attributes.body
Καζαντζάκη και Κορνάρος :δύο συγγραφείς περιγράφουν...κάτι που πονάει!

# data[].attributes.attachment_link.title
Η άρρωστη πολιτεία

# data[].attributes.headline
Η αγάπη της μάνας

# data[].attributes.subject
Η αγάπη της μάνας

# data[].attributes.body
Αρρώστια vs Μητρική αγάπη, σημειώσατε 2!

# data[].attributes.attachment_link.title
Βαρδιάνος στα Σπόρκα

# data[].attributes.headline
Τι  ξέρουμε , τι ψάχνουμε , τι θέλουμε!!

# data[].attributes.subject
Τι  ξέρουμε , τι ψάχνουμε , τι θέλουμε!!

# data[].attributes.body
Σπιναλόγκα: στο μυαλό των περισσότερων η Λέπρα είναι κάτι το αποτρόπαιο...και όμως η Σπιναλόγκα φαίνεται τόσο όμορφη από μακρυά!

# data[].attributes.body
ΛΟΒΩΚΟΜΕΙΟ ΧΙΟΥ: Η Ιστορικός-Αρχαιολόγος κα Πολύνα Αναστασάκη απαντάει στις ερωτήσεις της Όλγας Κοκορόσκου και της Λουκίας Κοντοπούλου (ΓΕΛ Καλλίπολης)

# data[].attributes.headline
Ραδιοφωνικό θέατρο

# data[].attributes.subject
Ραδιοφωνικό θέατρο

# data[].attributes.attachment_link.title
Π.Α.Ν.Δ.Η.Μ.Ι.Ε.Σ. eTwinning 2021-22 ΒΑΡΔΙΑΝΟΣ ΣΤΑ ΣΠΟΡΚΑ

# data[].attributes.headline
Οι θετικές μας σκέψεις 2

# data[].attributes.subject
Οι θετικές μας σκέψεις 2

# data[].attributes.attachment_link.title
Στιγμιότυπο οθόνης (1080)

# data[].attributes.body
H Ράνια χορεύει στη γη της Μυτιλήνης για όσους ταξίδεψαν στον ουρανό.

# data[].attributes.attachment_link.title
Π.Α.Ν.Δ.Η.Μ.Ι.Ε.Σ.  eTwinning 2021-22  Rania's dance

# data[].attributes.headline
 Comic: Σκηνή από τη "Χολεριασμένη" του Αλ.Παπαδιαμάντη της Όλγας Κοκορόσκου (ΓΕΛ Καλλίπολης)

# data[].attributes.subject
 Comic: Σκηνή από τη "Χολεριασμένη" του Αλ.Παπαδιαμάντη της Όλγας Κοκορόσκου (ΓΕΛ Καλλίπολης)

# data[].attributes.attachment_link.title
Comic Όλγα Κοκορόσκου

# data[].attributes.headline
Μια σύντομη αναφορά στη λέπρα από διεθνή άποψη...

# data[].attributes.subject
Μια σύντομη αναφορά στη λέπρα από διεθνή άποψη...

# data[].attributes.headline
Οι 10 Λεπροί και ο συμβολισμός τους...

# data[].attributes.subject
Οι 10 Λεπροί και ο συμβολισμός τους...

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου Προδρόμου Καρέα

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Εἰσερχομένου αὐτοῦ εἴς τινά κώμην ἀπήντησαν αὐτῷ δέκα λεπροὶ ἄνδρες, οἳ ἔστησαν πόρρωθεν, καὶ αὐτοὶ ἦραν φωνὴν λέγοντες· ᾿Ιησοῦ ἐπιστάτα, ἐλέησον ἡμᾶς. καὶ ἰδὼν εἶπεν αὐτοῖς· πορευθέντες ἐπιδείξατε ἑαυτοὺς τοῖς ἱερεῦσι. καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ὑπάγειν αὐτοὺς ἐκαθαρίσθησαν. εἷς δὲ ἐξ αὐτῶν, ἰδὼν ὅτι ἰάθη, ὑπέστρεψε μέτὰ φωνῆς μέγάλης δοξάζων τόνν Θεόν, καὶ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ εὐχαριστῶν αὐτῷ· καὶ αὐτόνς ἦν Σαμαρείτης. ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ᾿Ιησοῦς εἶπεν· οὐχὶ οἱ δέκα ἐκαθαρίσθησαν; οἱ δὲ ἐννέα ποῦ; οὐχ εὑρέθησαν ὑποστρέψαντες δοῦνάι δόξαν τῷ Θεῷ εἰ μὴ ὁ ἀλλογενὴς οὗτος; καὶ εἶπεν αὐτῷ· ἀνάστὰς πορεύου· ἡ πίστίς σου σέσωκέ σε.(Λουκ. 17, 12-19).
Ἦ ταν δέκα λεπροί. Εἶναι φρικτό νά βλέπεις ἕνα λεπρό, πόσο μᾶλλον νά δεῖς δέκα μαζί. Ἕνα σῶμα καλυμμένο ὁλόκληρο, ἀπὸ τὴν κορφὴ ὡς τὰ νύχια, μὲ ἄσπρες κηλῖδες, κακοφορμισμένες πληγές, ποὺ στήν ἀρχὴ δημιουργοῦν φαγούρα κι ἔπειτα καῖνε σὰν φλόγα. Ἕνα σῶμα πού φθείρεται συνέχεια καὶ λειώνει. Ἕνα σῶμα πού ἔχει περισσότερο πύον παρὰ αἷμα. Ἕνα σῶμα πού μυρίζει τόσο ἐξωτερικὰ ὅσο κι ἐσωτερικά. Κι ὅταν ἡ λέπρα προσβάλει τό στόμα, τήν μύτη ἢ τὰ μάτια, φαντάζεστε τί ἀέρα ἀνασαίνει ὁ λεπρὸς ἀπὸ τό γεμάτο πύον στόμα του, τὶ γεύση ἔχει αὐτό πού τρώει, καὶ πῶς τοῦ φαίνεται ὁ κόσμος πού βλέπει ἀπὸ τὰ γεμάτα πύον μάτια του.

Σύμφωνα μέ τόν Νόμο τοῦ Μωυσῆ, στούς λεπροὺς ἀπαγορευόταν νὰ ἔλθουν σ' ὁποιαδήποτε ἐπαφή μέ τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους... Κι οἱ λεπροί, γιά νά ἐμποδίσουν τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους νά τοὺς πλησιάσουν, τοὺς φώναζαν ἀπὸ μακριά, μὲ τό μοναδικὸ ὄνομα πού ἀναφέρεται στόν Νόμο γι' αὐτούς: "Ἀκάθαρτος! Ἀκάθαρτος!" Ἀναφέρεται στόν Νόμο: "Καὶ ὁ λεπρὸς ἐν ᾧ ἐστιν ἡ ἁφή, τὰ ἱμάτια αὐτοῦ ἔστω παραλελυμένα καὶ ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ ἀκάλυπτος, καὶ περὶ τὸ στόμα αὐτοῦ περιβαλέσθω, καὶ ἀκάθαρτος κεκλήσεται" (Λευϊτ. 13, 45). Τὰ ῥοῦχα του πρέπει νά εἶναι σχισμένα, γιά νά φαίνεται ἡ λέπρα του. Τό κεφάλι του νά εἶναι ἀκάλυπτο, καὶ τό στόμα του καλυμμένο, γιά τόν ἴδιο λόγο. Καὶ, κυρίως, ἔπρεπε νά φωνάζουν: "Ἀκάθαρτος! Ἀκάθαρτος!" Ἀπομακρύνονταν ἀπό τίς πόλεις καὶ τὰ χωριά καὶ ζοῦσαν χειρότερα κι ἀπὸ τὰ ζῶα, περιφρονημένοι καὶ ξεχασμένοι. Ἀναφέρεται στό Λευϊτικό: "Πάσας τὰς ἡμέρας, ὅσας ἐὰν ᾖ ἐπ᾿ αὐτὸν ἡ ἁφή, ἀκάθαρτος ὢν ἀκάθαρτος ἔστάι, κεχωρισμένος καθήσεται, ἔξω τῆς παρεμβολῆς αὐτοῦ ἔστάι ἡ διατριβή." (Λευϊτ. 13, 46). Τοὺς λογάριαζαν νεκρούς, ἀλλ' ἡ μοῖρα τους ἦταν χειρότερη κι ἀπὸ τῶν νεκρῶν.

Μιά μέρα ὁ Κύριος Ἰησοῦς, ἡ πηγὴ τῆς ὑγείας, τοῦ κάλλους καὶ τῆς δύναμης, πέρασε κοντὰ ἀπ' αὐτὰ τὰ ἀνθρώπινα ῥάκη, αὐτὰ τὰ δύσοσμα ὑπολείμματα τῆς ζωῆς. Μόλις οἱ λεπροὶ κατάλαβαν πὼς δίπλα τους περνοῦσε Ἐκεῖνος, σήκωσαν τήν φωνή τους ἀπὸ μακριὰ καὶ εἶπαν: "Ἰησοῦ ἐπιστᾶτα, ἐλέησον ἡμᾶς".Πῶς γνώριζαν οἱ ταλαίπωροι αὐτοὶ ἄνθρωποι γιά τόν Ἰησοῦ καὶ τήν δύναμη πού εἶχε νά τοὺς βοηθήσει, ἀφοῦ δέν εἶχαν ἐπικοινωνία μέ τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους; Θά πρέπει κάποιος ἀπὸ ἐκείνους πού τοὺς ἄφηνε ἀπὸ μακριὰ ψωμὶ στόν δρόμο, νά τοὺς εἶχε πληροφορήσει γιά τὰ νέα. Ἡ φήμη τοῦ νέου θαυματουργοῦ στόν κόσμο, ποὺ θὰ μποροῦσε νά τοὺς ἐνδιαφέρει, θὰ πρέπει νά εἶχε φτάσει στ' αὐτιὰ τους. Ὅλα τ' ἄλλα πού γίνονταν στόν κόσμο, ὅπως οἱ ἀλλαγὲς τῶν ἀρχόντων κι οἱ πόλεμοι ἀνάμεσα στά ἔθνη, ἡ ἵδρυση κι ἡ καταστροφὴ τῶν πόλεων, οἱ ἐορταστικὲς ἐκδηλώσεις, οἱ πυρκαγιὲς κι οἱ σεισμοί, ὅλ' αὐτὰ τοὺς ἦταν ἐντελῶς ἀδιάφορα. Πνιγμένοι μέσα στό πύον, τό μόνο πού θὰ σκέφτονταν ἦταν ἡ ἀθλιότητά τους καὶ ἴσως Ἐκεῖνος πού θὰ μποροῦσε νά τοὺς ἀπαλλάξει ἀπό τίς πληγές, τὰ ῥάκη καὶ τό πύον καὶ νά τοὺς ντύσει μέ τόν ἔνδυμα τῆς ὑγείας. Ἄκουσαν γιά τόν Κύριο Ἰησοῦ καὶ σίγουρα πληροφορήθηκαν κάποιες ἐξαιρετικὲς περιπτώσεις, ποὺ ὁ Κύριος θεράπευσε λεπροὺς σὰν κι ἐκείνους (Λουκ. 17, 12). Θὰ νοσταλγοῦσαν λοιπὸν τήν μοναδική εὐκαιρία νά βρεθοῦν μπροστὰ στόν Κύριο.

Κάπου στήν ἄκρη τῆς πεδιάδας τῆς Γαλιλαίας, ἐκεῖ πού ὁ δρόμος ἀρχίζει ν' ἀνηφορίζει πρὸς τήν Σαμάρεια, τόν περίμεναν. Καὶ νά ποὺ ἡ εὐτυχισμένη καὶ μοναδικὴ εὐκαιρία πού περίμεναν τοὺς πλησίασε, ὄχι κατὰ τύχη, ἀλλά μέ τὴν πρόνοια τοῦ Θεοῦ. Εἶδαν τόν Χριστόν νά περνάει ἀπὸ ἐκεῖ μὲ τοὺς μαθητὲς Του κι ἔκραξαν μέ μεγάλη φωνή: "Ἰησοῦ ἐπιστάτα, ἐλέησον ἡμᾶς!". Γιατὶ τόν ὀνόμασαν Ἐπιστάτη; Ἐπειδή ἡ λέξη αὐτὴ εἶναι πιὸ ἐπιβλητικὴ ἀπὸ τό "διδάσκαλος". Ἐπιστάτης δέν εἶναι μόνο ὁ διδάσκαλος, ἀλλὰ ἐκεῖνος πού ἐποπτεύει, ποὺ καθοδηγεῖ, πού μέ τὰ λόγια, τό παράδειγμα καὶ τήν μέριμνά Του ὁδηγεῖ τοὺς ἀνθρώπους στόν δρόμο τῆς σωτηρίας. Γιατί τότε δέν τόν ὀνόμασαν "Κύριο", πού εἶναι ἀκόμα πιὸ ἐπιβλητικὴ λέξη ἀπὸ τό "ἐπιστάτης"; Ἐπειδή δέν εἶχαν γνωρίσει ἀκόμα τήν δύναμη καὶ τὴν ἐξουσία τοῦ Χριστοῦ.

Ἐλέησον ἡμᾶς, κραύγαζαν. "Καὶ ἰδὼν εἶπεν αὐτοῖς· πορευθέντες δείξατε ἑαυτοὺς τοῖς ἱερεῦσι". Καὶ καθὼς πήγαιναν στούς ἱερεῖς, στόν δρόμο καθαρίστηκαν. Σὲ προηγούμενη περίπτωση θεραπείας λεπρῶν, ὁ Κύριος ἔκτεινε τόν χέρι Του κι ἀκούμπησε τόν λεπρὸ λέγοντας: "Θέλω, καθαρίσθητι. καὶ εὐθέως ἡ λέπρα ἀπῆλθεν ἀπ' αὐτοῦ" (Λουκ. ζ' 13). Τώρα ὅμως ὄχι μόνο δέν ἄγγιξε τοὺς λεπρούς, μὰ δέν τοὺς πλησίασε κἄν, ἦταν μακριὰ τους, ἀφοῦ, "ἔστησαν πόρρωθεν, καὶ αὐτοὶ ἦραν φωνήν". Τοὺς μιλοῦσε ἀπὸ ἀπόσταση.

Γιατὶ ὁ Κύριος τοὺς ἔστειλε στούς ἱερεῖς; Ἐπειδή οἱ ἱερεῖς εἶχαν τό καθῆκον νά τοὺς κηρύξουν ἀκαθάρτους καὶ νά τοὺς ἀποκλείσουν ἀπὸ τὴν κοινωνία, ὅπως εἶχαν καὶ τό δικαίωμα νά δηλώσουν πώς εἶναι θεραπευμένοι καὶ καθαροί, γιά νά ξαναγυρίσουν κοντὰ στούς ἀνθρώπους (Λευϊτ. 13, 34,44). Ὁ Κύριος δὲν θὰ καταργήσει τόν Νόμο, καθὼς μάλιστα ὁ Νόμος δέν ἐμποδίζει τόν ἔργο Του, ἀλλὰ μᾶλλον τόν ἐνισχύει σ' αὐτὴν τὴν περίπτωση. Οἱ ἴδιοι οἱ ἱερεῖς θὰ πείθονταν πώς οἱ δέκα λεπροὶ καθαρίστηκαν, ἀφοῦ βεβαιώθηκαν γι' αὐτό. Οἱ δέκα λεπροὶ ἄκουσαν τί τοὺς εἶπε ὁ Κύριος καί πού τοὺς ἔστειλε καὶ ξεκίνησαν γιά τό χωριό, νά ἐκτελέσουν τὴν ἐντολὴ Του. Νά, ὅμως, ποὺ καθὼς βάδιζαν, ἡ λέπρα τους καθαρίστηκε, ἐξαφανίστηκε. "Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ὑπάγειν αὐτοὺς ἐκαθαρίσθησαν" (Λουκ. 17, 14). Κοίταξαν τὰ σώματά τους καὶ διαπίστωσαν πώς εἶχαν γίνει καθαροί, ὑγιεῖς. Κοίταζαν ὁ ἕνας τόν ἄλλον κι ἔκαναν τὴν ἴδια διαπίστωση. Οἱ πληγές, τό πύον κι ἡ δυσοσμία εἶχαν ἑξαφανιστεῖ. Μόνο τὰ ἴχνη τῆς φοβερῆς ἀρρώστιας εἶχαν μείνει, γιά νά μαρτυροῦν τήν θεραπεία τους.

Ποιός θὰ μποροῦσε νά πεῖ πώς τό θαῦμα αὐτό τοῦ Χριστοῦ δέν ἦταν ἀνώτερο ἀπὸ ἀνάσταση νεκρῶν; Ἄς ἐγκύψουμε βαθύτερα στό γεγονὸς πῶς, μ' ἕνα Του λόγο, τὰ λεπρὰ σώματα πού τὰ εἶχε καταφάγει ἡ ἀρρώστια, ξαφνικὰ καθαρίστηκαν, ἔγιναν καλά; Ὅσο ἐμβαθύνει κανεὶς στό θαῦμα αὐτό, ἀναγνωρίζει κι ὁμολογεῖ πώς θνητός ἄνθρωπος δέν μπορεῖ ν' ἀρθρώσει τέτοιο λόγο. Μόνο ὁ Θεὸς μπορεῖ νά προφέρει αὐτόν τόν θεραπευτικὸ λόγο, μέσα ἀπὸ τὰ ἀνθρώπινα χείλη Του. Εἶναι ἀλήθεια πώς ὁ λόγος αὐτός βγῆκε ἀπὸ ἀνθρώπινα χείλη. Εἶναι σίγουρο ὅμως πώς προῆλθε ἀπὸ τὰ ἴδια βάθη, ἀπ' ὅπου κι ὁ λόγος τῆς δημιουργίας τοῦ κόσμου. "Αὐτός εἶπε καὶ ἐγενήθησαν".

Ὑπάρχουν λόγια καὶ λόγια. Ὑπάρχουν λόγια ἁγνὰ κι ἀναμάρτητα, ποὺ εἶναι καὶ λόγια δυνάμεως. Τὰ λόγια αὐτὰ προέρχονται ἀπὸ τὴν πρωταρχικὴ πηγὴ τῆς αἰώνιας Ἀγάπης. Οἱ πύλες ὁλόκληρης τῆς δημιουργίας εἶναι ἀνοιχτὲς μπροστὰ τους. Τὰ πάντα, ἄνθρωποι, ἀσθένειες καὶ πνεύματα τοὺς ὑποτάσσονται. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ λόγια διασπαστικά, ὠμά, ποὺ τὰ ἔχει νεκρώσει ἡ ἁμαρτία. Τὰ λόγια αὐτὰ δέν ἔχουν μεγαλύτερη ἐπιρροὴ ἀπ' ὅση ἔχει τό σφύριγμα τοῦ ἀνέμου ἀνάμεσα στίς καλαμιές. Ὅσα τέτοια νεκρὰ λόγια κι ἂν ἀκουστοῦν, παραμένουν τόσο ἀνίσχυρα, ὅσο ὁ καπνός πού προσκρούει σὲ σιδερένια πόρτα.

Ἀναλογιστεῖτε ὅμως πόση ἀπερίγραπτη ἀνακούφιση καὶ παρηγοριά νιώθουμε, ὅταν γνωρίζουμε σὲ πόσο δυνατό καὶ στοργικὸ Κύριο ἀνήκουμε! "Πάντα ὅσα ἠθέλησεν ὁ Κύριος ἐποίησεν, ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐν τ ῇ γ ῇ" (Ψαλμ. 134, 6). Αυτός εἶναι ὁ Κύριος τῆς ζωῆς, Αὐτός κυβερνᾶ τὴν ἀρρώστια, Αὐτός δίνει τοὺς νόμους τῆς φύσης, εἶναι ὁ νικητὴς τοῦ θανάτου. Δέν δημιουργηθήκαμε ἀπὸ τὴν ἀλόγιστη φύση. Εἴμαστε δοῦλοι τοῦ ζωντανοῦ Θεοῦ πού ἀγαπᾶ τόν ἄνθρωπο. Δέν εἴμαστε πλάσματα τῆς τύχης. Εἴμαστε πλάσματα Ἐκείνου πού δημιούργησε ὅλους τοὺς πρεσβυτέρους ἀδελφοὺς μας, τοὺς ἀγγέλους, τοὺς ἀρχαγγέλους κι ὅλα τ' ἀθάνατα ὄντα τοῦ οὐρανοῦ. Ἂν ὑποφέρουμε σ' αὐτὴ τήν ζωή, Ἐκεῖνος γνωρίζει τό νόημα καὶ τόν σκοπὸ τῶν βασάνων μας. Ἂν μᾶς ἔκανε λεπρούς ἡ ἁμαρτία, ὁ λόγος Του εἶναι ἰσχυρότερος ἀπὸ τήν λέπρα, εἴτε σωματική εἶναι αὐτή εἴτε πνευματική. Τήν ὥρα πού πνιγόμαστε, τό σωστικὸ χέρι Του εἶναι κοντὰ μας. Τήν ὥρα πού πεθαίνουμε, μᾶς περιμένει στήν ἄλλη πλευρὰ τοῦ τάφου.

Ἂς γυρίσουμε τώρα στήν διήγηση τοῦ Εὐαγγελίου, στήν θεραπεία τῶν λεπρῶν. Ἂς ῥίξουμε μιά ματιά στήν καθαρὴ ἀπεικόνιση τῆς εὐγνωμοσύνης καὶ τῆς ἀγνωμοσύνης. Τὶ ἔκαναν οἱ λεπροὶ αὐτοὶ ὅταν διαπίστωσαν πώς εἶχαν θεραπευτεῖ ἀπὸ τήν λέπρα τους; Μόνο ὁ ἕνας ἀπ' αὐτοὺς γύρισε γιά νά εὐχαριστήσει τόν Χριστό. Οἱ ἄλλοι ἐννιὰ τράβηξαν τόν δρόμο τους. Οὔτε πού σκέφτηκαν νά γυρίσουν καὶ νά εὐχαριστήσουν τόν Εὐεργέτη καὶ Σωτήρα τους.

"Εἷς δὲ ἐξ αὐτῶν, ἰδὼν ὅτι ἰάθη, ὑπέστρεψε μετὰ φωνῆς μεγάλης δοξάζων τόν Θεόν. καὶ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ εὐχαριστῶν αὐτῷ· καὶ αὐτός ἦν Σαμαρείτης" (Λουκ. 17, 15, 16). Ὁ εὐγνώμων αὐτός ἄνθρωπος, μόλις εἶδε πώς εἶχε ἁπαλλαγεῖ ἀπὸ τήν φοβερὴ ἀρρώστια του, ἔνιωσε τὴν ψυχὴ του ν' ἀνασαίνει ἀνάλαφρα. Ἦταν σὰν νά εἶχε βγάλει ἀπὸ μέσα του κάποια φαρμακερὰ φίδια. Ἡ πρώτη του σκέψη λοιπὸν ἦταν νά τρέξει καὶ νά εὐχαριστήσει Ἐκεῖνον πού τόν ἔσωσε ἀπ' αὐτὴν τήν φοβερὴ ἀθλιότητα. Λίγο νωρίτερα εἶχε κράξει, "Ἰησοῦ ἐπιστάτα, ἐλέησον ἡμᾶς". Τώρα ξανασήκωσε τήν φωνή του καὶ βροντοφώναξε ἀπὸ τὰ βάθη τῆς ψυχῆς του κι ἀπὸ τὰ καθαρὰ χείλη του εὐχαρίστησε τόν Θεό. Δέν τοῦ ἔφτασε αὐτό ὅμως. Ἔτρεξε ἀμέσως νά βρεῖ τόν Εὐεργέτη του, νά τοῦ ἐκφράσει τίς εὐχαριστίες του. Μόλις ἔφτασε κοντὰ στόν Χριστό ἔπεσε μπροστὰ Του νά τόν προσκυνήσει. Γονάτισε τώρα ὄχι μέ πονεμένα πόδια ἀπό τίς ἀνοιχτὲς πληγές, ἀλλά μέ πόδια θεραπευμένα καὶ ὑγιῆ. Εἶχε πιὰ ἕνα σῶμα τελείως ὑγιές, μιά καρδιά γεμάτη χαρά καὶ δυό μάτια γεμάτα δάκρυα.

Αὐτός ἦταν ἀληθινὸς ἄνθρωπος. Στιγμὲς νωρίτερα ἦταν μιά μᾶζα ἀπὸ πυώδη σάρκα. Τώρα ξανάγινε ἄνθρωπος. Στιγμὲς νωρίτερα ἦταν ἀπόβλητος ἀπὸ τήν ζωή τῶν ἀνθρώπων. Τώρα ξανάγινε ἄξιο μέλος τῆς κοινωνίας τους. Στιγμὲς νωρίτερα ἦταν μιά θλιβερὴ σάλπιγγα πού ἠχοῦσε μονότονα μιά μόνο λέξη: "Ἀκάθαρτος! Ἀκάθαρτος!". Τώρα μεταβλήθηκε σὲ μιά θριαμβευτική σάλπιγγα πού ἀνέπεμπε εὐχαριστίες καὶ δοξολογίες στόν Θεό.

Αὐτός ὁ ἕνας καὶ μοναδικὸς θεραπευμένος κι εὐγνώμων ἄνθρωπος δέν ἦταν Ἰουδαῖος, ἀλλὰ Σαμαρείτης. Οἱ Σαμαρεῖτες δέν ἦταν Ἰουδαῖοι ἀλλὰ οὔτε καὶ καθαρόαιμοι Ἀσσύριοι ἢ μιγάδες ἀπὸ Ἀσσύριους καὶ Ἰουδαίους γονεῖς. Ἦταν οἱ Ἀσσύριοι ἐκεῖνοι πού κάποτε ἐγκατέστησε ὁ βασιλιὰς Σαλμανάσαρ σὲ τόπους τῆς Συρίας, ἀφοῦ μετακίνησε ἀπὸ ἐκεῖ τοὺς Ἰουδαίους στήν Ἀσσυρία (Β΄ Βασ. 17, 3-6, 24). Τό ὅτι ὁ εὐγνώμων αὐτός ἄνθρωπος ἦταν καθαρόαιμος Ἀσσύριος προκύπτει κι ἀπὸ τὰ λόγια τοῦ Κυρίου πού τόν ὀνόμασε ἀλλογενῆ.

"Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· οὐχὶ οἱ δέκα ἐκαθαρίσθησαν; οἱ δὲ ἐννέα ποῦ; οὐχ εὑρέθησαν ὑποστρέψαντες δοῦναι δόξαν τῷ Θεῷ εἰ μὴ ὁ ἀλλογενὴς οὖτος;" (Λουκ.17, 17-18). Πόσο εὐγενικὰ μέμφεται τοὺς ἀγνώμονες ὁ Κύριος! Ῥώτησε μόνο ἂν θεραπεύτηκαν κι αὐτοὶ καὶ γιατὶ δὲν γύρισαν νά τόν εὐχαριστήσουν. Δὲν ῥώτησε, βέβαια, ἐπειδὴ ὁ ἴδιος δέν ἤξερε ὅτι εἶχαν θεραπευτεῖ ὅλοι. Ὄχι. Γνώριζε πώς θὰ θεραπευτοῦν προτοῦ κἄν τοὺς δεῖ καὶ τοὺς συναντήσει. Ἔκανε ὅμως τὴν ἐρωτήση σὰν μιά εὐγενική ἐπίπληξη. Ἐμεῖς, ὅταν δίνουμε ἕνα νόμισμα σὲ κάποιον ἐπαίτη, ἐκνευριζόμαστε καὶ ξεσποῦμε σὲ διαμαρτυρίες ἂν δὲ μᾶς εὐχαριστήσει. Σκεφτεῖτε τώρα πόσο θὰ ἐκνευριζόμασταν καὶ θὰ καταγγέλαμε τοὺς ἐννιὰ αὐτοὺς ἀνθρώπους, ἂν ὑποτεθεῖ πώς εἴχαμε τήν δύναμη καὶ τοὺς ἔχουμε θεραπεύσει ἀπὸ τέτοια φοβερὴ ἀρρώστια κι ἐκεῖνοι δὲν γύρισαν νά μᾶς ποῦν οὔτε ἕνα εὐχαριστῶ.

Οἱ μέρες μας εἶναι γεμάτες ἀπὸ ὀργισμένους ἀνθρώπους ἐνάντια στούς ἀγνώμονες. Ὁ ἀέρας πού μᾶς περιβάλει εἶναι γεμάτος ἀπὸ μίση καὶ ὕβρεις πού ἐκστομίζονται ἀπὸ χείλη ἀνθρώπων καθημερινά, ἀπὸ φυλακῆς πρωίας μέχρι νυκτός, πρὸς τοὺς ἀγνώμονες. Πόσο μικρὰ ὅμως εἶναι αὐτά πού κάνει ὁ ἄνθρωπος, σὲ σχέση μέ τὰ μέγιστα πού ἀκούραστα καὶ ἀδιάλειπτα κάνει ὁ Θεὸς γιά τοὺς ἀνθρώπους, ἀπὸ τήν στιγμή πού γεννήθηκαν ὡς τόν θάνατό τους! Ὁ Θεὸς ὅμως ποτὲ δὲ μέμφεται, ποτὲ δέν ὀργίζεται στόν ἀγνώμονα, ἀλλὰ τόν ἐπιπλήττει εὐγενικὰ καὶ ῥωτάει ὅσους τόν λατρεύουν στόν ναό: "Ποῦ εἶναι τὰ ἄλλα παιδιά Μου; Δέν ἔδωσα τὴν ὑγεία σὲ χιλιάδες; Γιατὶ βρίσκονται μόνο λίγες δεκάδες στόν ναό Μου; Δὲν δίνω τό φῶς τοῦ ἡλίου σὲ ἑκατομμύρια; Γιατὶ εἶστε μόνο λίγες ἑκατοντάδες οἱ εὐγνώμονες; Δέν ὀμόρφηνα τοὺς ἀγρούς, δέν τοὺς γέμισα μέ πλούσια σοδειά, μὲ κάθε χόρτο γιά τὰ κοπάδια; Γιατὶ εἶστε μόνο λίγοι ἐσεῖς πού γονατίζετε μέ εὐχαριστία μπροστά Μου; Ποῦ εἶναι τὰ ἄλλα παιδιά Μου; Ποῦ εἶναι οἱ δυνατοὶ καὶ ἰσχυροί πού κυβερνοῦν τὰ ἔθνη μέ τήν δική Μου δύναμη καὶ ἰσχύ; Ποῦ εἶναι οἱ ἰσχυροί, ποῦ οἱ ἐπιτυχημένοι πού πλούτισαν ἀπὸ τὰ πλούτη Μου καὶ πέτυχαν χάρη στό ἔλεός Μου; Ποῦ εἶναι οἱ εὐτυχισμένοι πού ἀντλοῦν τὴν ὑγεία καὶ τὴν εὐτυχία ἀπὸ τήν δική Μου πηγή; Ποῦ εἶναι οἱ γονεῖς πού τὰ παιδιὰ τους τὰ βοηθάω νά μεγαλώσουν καὶ νά γίνουν δυνατοί; Ποῦ εἶναι οἱ δάσκαλοι πού τοὺς χορηγῶ σοφία καὶ γνώση; Ποῦ εἶναι ὅλοι οἱ ἄρρωστοι πού θεράπευσα; Ποῦ εἶναι ὅλοι οἱ ἁμαρτωλοὶ πού καθάρισα τίς ψυχὲς τους ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, σὰν νὰ ἦταν ἀπὸ λέπρα;". Ποῦ εἶναι!

Προσέξτε, "εἰ μὴ ὁ ἀλλογενὴς οὖτος"! Μόνο αὐτός γύρισε γιά νά εὐχαριστήσει. Εἶναι ὅμως κανένας ξένος, ἀλλογενής, στόν Χριστό; Δέν ἦρθε γιά νά σώσει ὅλους τοὺς ἀνθρώπους κι ὄχι μόνο τοὺς Ἰουδαίους; Οἱ Ἰουδαῖοι ὑπερηφανεύονταν ἐπειδὴ ἦταν ὁ "περιούσιος", ὁ ἐκλεκτός λαὸς τοῦ Θεοῦ, πὼς εἶχαν γνώση τοῦ Θεοῦ, πὼς ἀπ' αὐτὴν τὴν ἄποψη ξεπερνοῦσαν κάθε ἄλλο ἔθνος στή γῆ. Ὑπάρχει ὅμως ἕνα παράδειγμα πού φανερώνει τό σκότος τοῦ μυαλοῦ τους καὶ τήν σκληρότητα τῆς καρδιᾶς τους. Ἕνας Ἀσσύριος, εἰδωλολάτρης, εἶχε πιὸ φωτισμένο μυαλὸ καὶ πιὸ εὐγενικὴ καρδιά ἀπὸ τοὺς αὐτοθαυμαζόμενους Ἰουδαίους.Ἡ ἱστορία αὐτή μέ τοὺς ἐκλεκτοὺς ἢ τοὺς μὴ ἐκλεκτούς, δυστυχῶς ἐπαναλαμβάνεται καὶ στίς μέρες μας. Καὶ σήμερα κάποιοι εἰδωλολάτρες ἔχουν πιὸ ἀνοιχτό μυαλὸ καὶ πιὸ εὐγνώμονα καρδία πρὸς τόν Θεὸ ἀπὸ πολλοὺς χριστιανούς. Ὑπάρχουν μωαμεθανοί, ἢ βουδιστὲς πού ντροπιάζουν πολλοὺς χριστιανούς μέ τίς καρδιακὲς προσευχὲς τους στόν Θεὸ καὶ τήν θερμή εὐγνωμοσύνη τους πρὸς Ἐκεῖνον.

Ἡ παραβολὴ τελειώνει μέ τὰ λόγια τοῦ Σωτήρα μας πρὸς τόν εὐγνώμονα Σαμαρείτη: "Καὶ εἶπεν αὐτῷ· ἀναστὰς πορεύου· ἡ πίστις σου σέσωκέ σε" (Λουκ. 17, 19). Προσέξτε τήν μεγαλοσύνη τῆς ταπείνωσης τοῦ Κυρίου, τὴν ἀρχοντιὰ Του! Ὁ ἴδιος χαίρεται νά ὀνομάζει τοὺς ἀνθρώπους συνεργάτες Του στά μέγιστα καὶ καλὰ ἔργα Του. Θέλει ἔτσι νά ἐνισχύσει τό ἠθικὸ τῆς ταπεινωμένης καὶ ὑποτιμημένης ἀνθρωπίνης ὕπαρξης. Εἶναι ὑπεράνω τῆς ἀνθρωπίνης ὑπερηφάνειας καὶ ματαιότητας καὶ θέλει νά μοιράσει τήν δική Του ἀξία μέ ἄλλους, τὰ πλούτη Του μέ τοὺς φτωχούς, τήν δόξα Του μέ τοὺς ἀπόρους καὶ τοὺς θλιμμένους.

"Ἡ πίστις σου σέσωκέ σε". Ὁ Σαμαρείτης εἶχε πραγματικὰ πιστέψει, ὅπως κι οἱ ἄλλοι ἐννιὰ λεπροί. Ἂν δέν εἶχαν πιστέψει στήν δύναμη τοῦ Κυρίου, δὲν θὰ φώναζαν "Ἰησοῦ ἐπιστάτα, ἐλέησον ἡμᾶς". Σέ τὶ τοὺς χρησίμευε ὅμως ἡ πίστη τους; Μέ τὴν ἴδια πίστη θὰ μποροῦσαν νά φωνάξουν σὲ χιλιάδες διασήμους γιατροὺς τοῦ κόσμου: "Ἐλεῆστε μας, θεραπεῦστε μας!" Ὅλα ὅμως θ' ἀπέβαιναν μάταια. Ἄν κάποιος ἀπ' αὐτοὺς τοὺς χιλιάδες θνητοὺς γιατροὺς τοῦ κόσμου τοὺς εἶχε θεραπεύσει, πιστεύετε πώς θ' ἀπέδιδε τήν θεραπεία στήν πίστη τοῦ ἀρρώστου ἢ στήν δικὴ του ἱκανότητα κι ἐπιστημοσύνη; Δὲν συνηθίζουν οἱ γιατροὶ τοῦ κόσμου νά ξεπερνοῦν σιωπηλά τίς εὐχαριστίες τῶν ἀρρώστων γιά τὴν ἀποκατάσταση τῆς ὑγείας τους, δίνουν μεγάλη ἔμφαση στήν δικὴ τους ἀξία καὶ συμμετοχή. Αὐτὴ εἶναι ἡ συμπεριφορὰ τοῦ ἀνθρώπου πρὸς ἄνθρωπο. Ὁ Χριστός ὅμως συμπεριφέρεται διαφορετικὰ στούς ἀνθρώπους. Ὁ Χριστός ἔχει ἕνα βαγόνι γεμάτο σιτάρι κι ὁ λεπρὸς Σαμαρείτης πρόσθεσε ἕνα σπυρὶ σιτάρι στό φορτίο. Τό φορτίο μέ τό σιτάρι εἶναι ἡ θεϊκὴ Του δύναμη καὶ ἐξουσία. Τό σπυρὶ τοῦ λεπροῦ εἶναι ἡ πίστη του στόν Χριστό. Ὁ Χριστός ἀγαπᾶ πραγματικὰ τόν ἄνθρωπο καὶ δέν ὑποτιμᾶ τό μικρὸ σπυρί, ἀλλ' ἀντίθετα θὰ τόν τιμήσει περισσότερο ἀπὸ τό δικὸ Του μεγάλο φορτίο. Γι' αὐτό καὶ δὲν λέει, ὅπως θὰ 'λέγε κάθε ἄνθρωπος σὲ τέτοια περίπτωση: "Τό φορτίο μου μέ τό σιτάρι θὰ σὲ θρέψει". Δέν λέει, "Ἐγὼ σὲ ἔσωσα", ἀλλὰ "ἡ πίστις σου σέσωκέ σε". Πόση μεγαλοψυχία κρύβεται στά λόγια αὐτά! Πόσο μεγάλη εἶναι γιά ὅλους μας ἡ διδαχὴ Του! Πόσο μεγάλη εἶναι ἡ ἐπίπληξη στήν ἀνθρώπινη ἰδιοτέλεια κι ὑπερηφάνεια!

Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς

Γιὰ τοὺς δέκα Λεπροὺς
Ἡ καρδιά μας θὰ πρέπει νά φλέγεται ἀπὸ εὐγνωμοσύνη. Ἡ εὐχαριστία μᾶς ἑνώνει μέ τὸν ζῶντα κι ἀθάνατο Θεό. Ἂν δέν εἴμαστε ἑνωμένοι μαζὶ Του σ' αὐτὴ τήν ζωή, τότε δὲν θὰ Τὸν δοῦμε οὔτε στήν αἰωνιότητα.
Δέκα λεπροὶ ἦλθαν στόν Κύριο· δέκα ἄνθρωποι πού ἦταν τελετουργικὰ ἀκάθαρτοι καὶ γι' αὐτὸ εἶχαν ἀπορριφθεῖ ἀπὸ τὴν κοινότητά τους, ἀδυνατοῦσαν νά παραβρεθοῦν στήν κοινὴ λατρεία στόν Ναό, ἀδυνατοῦσαν νά πλησιάσουν τίς κατοικίες τῶν ἀνθρώπων ἐπειδὴ ἡ ἀρρώστεια τους μποροῦσε νά μεταδοθεῖ στούς ἄλλους: θὰ μποροῦσαν νά μολυνθοῦν, νά ἀρρωστήσουν θανατηφόρα.

Ἦλθαν στόν Κύριο καὶ στάθηκαν μακρυὰ ἐπειδὴ γνώριζαν ὅτι δέν εἶχαν δικαίωμα νά πλησιάσουν, νά Τὸν ἀγγίξουν καθὼς ἔκανε ἡ αἱμορροοῦσα καὶ θεραπεύτηκε. Ἀπὸ μακρυὰ κραύγασαν γιά ἔλεος, καὶ ὁ Κύριος τοὺς θεράπευσε· τοὺς ἔστειλε στούς ἱερεῖς γιά νά καθαριστοῦν τυπικά. Δέκα πῆγαν καὶ οἱ ἐννέα δέν γύρισαν πίσω ποτέ. Ἕνας ἀπ' αὐτοὺς ἀνακαλύπτοντας καθ' ὁδὸν ὅτι θεραπεύτηκε, ἄφησε κάθε ἄλλο ἐνδιαφέρον ἐκτὸς ἀπὸ τὴν εὐγνωμοσύνη σ' Ἐκεῖνον πού τὸν κατέστησε ὑγιῆ ψυχικὰ καὶ σωματικά. Ἐπέστρεψε καὶ εὐχαρίστησε τὸν Κύριο, καὶ τὸ Εὐαγγέλιο μᾶς λέει ὅτι ἦταν Σαμαρείτης, ἕνας ἄνθρωπος πού δέν ἀνῆκε στήν Ἑβραϊκὴ κοινότητα, ἕνας ἄνθρωπος δίχως δικαιώματα στόν λαὸ τοῦ Ἰσραήλ, ἕνας ἄνθρωπος πού δέν ἦταν μόνο ξένος ἀλλὰ ἀπορριπτέος.

Γιατὶ ὁ ἴδιος ὁ Χριστὸς τὸν ῥωτᾶ, πῶς συμβαίνει καὶ οἱ ἐννέα ἀπ' αὐτοὺς δέν σκέφτηκαν νά ἐπιστρέψουν; Ἐπειδὴ ἔνοιωσαν ὅτι τήν στιγμή πού καθαρίστηκαν ἐπανῆλθαν πλήρεις ἐν μέσω τοῦ λαοῦ τοῦ Ἰσραήλ· δέν χρειάζονταν τίποτα περισσότερο, εἶχαν τὰ πάντα.

Ὁ Σαμαρείτης ἤξερε ὅτι καθαρίστηκε, ὅτι θεραπεύτηκε, ἀποκαταστάθηκε δίχως νά ἔχει κανένα δικαίωμα στήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καὶ σὲ τούτη τήν πράξη τοῦ Χριστοῦ. Δέν εἶναι ἀλήθεια ὅτι ἡ εὐγνωμοσύνη ἀνθίζει στίς καρδιὲς μας πιὸ δυνατὰ ὅταν αὐτό πού δεχόμαστε δέν τὸ ἀξίζουμε, ὅταν εἶναι ἕνα θαῦμα θεϊκῆς καὶ ἀνθρώπινης ἀγάπης; Ὅταν νομίζουμε ὅτι ἀξίζουμε κάτι καὶ τὸ δεχόμαστε, τὸ δεχόμαστε σὰν νά μᾶς ὀφείλεται· αὐτὸ ἔκαναν καὶ οἱ ἐννέα Ἑβραῖοι. Ἀλλὰ ὁ Σαμαρείτης ἤξερε ὅτι δέν εἶχε δικαίωμα στό ἔλεος τοῦ Θεοῦ, στό θαῦμα τῆς θεραπείας, καὶ ἡ καρδία του γέμισε μ' εὐγνωμοσύνη.

Αὐτὸ δέν ἰσχύει καὶ σ' ἐμᾶς; Πράγματι! Πράγματι ἔχει νά κάνει μ' ἐμᾶς δυστυχῶς, ἐπειδὴ ὅλοι μας νοιώθουμε ὅτι ἔχουμε δικαιώματα: δικαίωμα στό ἀνθρώπινο ἐνδιαφέρον, δικαίωμα στήν ἀγάπη, σὲ ὅ,τι μπορεῖ νά μᾶς δώσει ἡ γῆ καὶ οἱ ἀνθρώπινες σχέσεις, δικαίωμα στήν φροντίδα τοῦ Θεοῦ καὶ στήν πρὸς ἐμᾶς ἀγάπη. Καὶ γι' αὐτό, ὅταν δεχόμαστε ἕνα δῶρο εἴμαστε ἐξωτερικὰ εὐγνώμονες, λέμε ἕνα ἐπιπόλαιο "εὐχαριστῶ"· ἀλλὰ αὐτὸ δέν μεταμορφώνει τήν σχέση μας, εἴτε πρὸς τὸν Θεό, εἴτε πρὸς ἐκείνους πού ὑπῆρξαν ἐλεήμονες πρὸς ἐμᾶς. Τὸ δεχόμαστε ὅπως μᾶς ἁρμόζει καὶ εἴμαστε εὐγνώμονες σ' ἐκείνους πού ἔπαιξαν καθοριστικὸ ῥόλο στό νά μᾶς ἀποδοθεῖ αὐτό πού "ἁπλῶς" εἴχαμε δικαίωμα νά ἔχουμε.

Ὁ πρῶτος Μακαρισμὸς μᾶς μιλάει ἐν προκειμένω ξεκάθαρα: Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι, διότι σ' αὐτοὺς ἀνήκει ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ.. Ποιοί εἶναι "οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι;" Δέν εἶναι ἐκεῖνοι πού εἶναι ἁπλῶς πτωχοί· ἡ φτώχεια δέν προκαλεῖ τίς μεγάλες ἀρετὲς ἀπὸ μόνη της· "πτωχοὶ τῷ πνεύματι", εἶναι ἐκεῖνοι πού στήν καρδία καὶ στό μυαλό, μ' ὅλο τους τὸ εἶναι, γνωρίζουν ὅτι δέν κατέχουν τίποτα πού δέν εἶναι δῶρο καὶ δέν ἀξίζουν τίποτα ἀπ' ὅ,τι μᾶς δίνεται δωρεάν. Ἂς τὸ σκεφτοῦμέ λίγο αὐτό.

Δέν ἀποκτήσαμε ὑπόσταση ἀπὸ δικὴ μας θελήση· ὁ Θεὸς μᾶς ἔδωσε ὑπάρξη, ὄχι μ' ἐντολή, ἀλλά μέ μιά πράξη ἰσχῦος. Ἀπὸ μιά πράξη ἀγάπης, ἐπειδὴ μᾶς ἀγάπησε τόσο ὥστε μᾶς ἔδωσε ὑπόσταση. Μὲ αὐτὴν τὴν πράξη μᾶς λέει: Σᾶς ἀγαπῶ! Δίχως ἐσᾶς ὁ κόσμος πού δημιούργησα δέν θὰ ἦταν ὁλοκληρωμένος στά μάτια μου· ἀλλὰ ἔχω πίστη ὅτι δέν θὰ προδώσετε τὴν ἐμπιστοσύνη μου. Ἐλπίζω στό καλό πού ὑπάρχει μέσα σας. Ἡ ἀγάπη μου δέν θὰ λαθέψει ποτέ, ἡ πίστη καὶ ἡ ἐλπίδα μου σ' ἐσᾶς θὰ παραμείνουν ἀκλόνητες - ἀνταποκριθῆτε σ' αὐτές. Τὸ θαῦμα εἶναι ὅτι, ὅσο λίγο κι ἂν πιστεύουμε στόν Θεό, Ἐκεῖνος πιστεύει σ' ἐμᾶς. Αὐτὸ δέν εἶναι θαῦμα; Καὶ ὑπάρχουμε μόνο ἐξαιτίας αὐτῆς τῆς πίστης τοῦ Θεοῦ σ' ἐμᾶς, ἐξαιτίας αὐτῆς τῆς ἐλπίδας καὶ τῆς ἀγάπης πού μᾶς περιέβαλε.

Καὶ ἂν πᾶμε λίγο πιὸ πέρα, δέν ὑπάρχουμε ἁπλῶς- εἴμαστε ζωντανοί μέ τὴν ἀναπνοὴ τοῦ Θεοῦ πού μᾶς κάνει ὁμοίους Του, ἱκανοὺς νά Τὸν γνωρίζουμε! Καὶ ἀποκαλύφθηκε σ' ἐμᾶς μέ τόσους πολλοὺς τρόπους, ἀλλὰ ἐν τέλει στήν Ἐνσάρκωσή Του: ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς ἔγινε ἄνθρωπος γιά ἐμᾶς γιά νά δοῦμε πόσο ἔχουμε ἀγαπηθεῖ ἀπὸ Ἐκεῖνον, πόσο σπουδαῖοι εἴμαστε στά μάτια Του, καὶ πόσο πραγματικὰ σπουδαῖοι εἴμαστε ἐν δυνάμει στήν ἀνθρωπίνη μας φύση. Κοινωνοῦντες τὸν Χριστὸ μποροῦμε νά γίνουμε ὅλοι υἱοὶ καὶ θυγατέρες τοῦ Ζῶντος Θεοῦ, μέτοχοι τῆς Θεϊκῆς φύσεως. Καὶ γιά νά τὸ ἐπιτύχει αὐτὸ ὁ Χριστὸς μᾶς πρόσφερε τήν ζωή Του, τήν διδασκαλία Του, τὸν θάνατό Του, τὴν συγχώρεση πού ἔδωσε σ' ἐκείνους πού Τὸν σταύρωσαν: "Ἄφες αὐτοῖς· οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιοῦσι!" Αὐτὸ μᾶς ἀφορᾶ συνεχῶς, μέρα μέ τὴν μέρα, ἀπὸ τὴν Ἀνάστασή Του καὶ τήν διακήρυξη τῆς ἀνθρωπίνης δόξας μας, ἀφοῦ κάθησε στά δεξιὰ τοῦ Θεοῦ, λέει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος. "Ἂν θέλεις νά ξέρεις πόσο σπουδαῖος εἶναι ὁ ἄνθρωπος, κοίταξε στόν θρόνο τοῦ Θεοῦ· θὰ δεῖς τὸν Ἀνθρωπο καθισμένο στά δεξιὰ τῆς δόξης"!

Δέν εἶναι σ' μᾶς ἀρκετὸ νά εἴμαστε εὐγνώμονες ἐνώπιον ὁποιασδήποτε ἄλλης δωρεᾶς πού μᾶς παραχωρήθηκε: ἡ ἀγάπη τῶν πιὸ κοντινῶν μας προσώπων καὶ ἄλλων πού νοιάζονται, ἡ ἀσφάλεια τῆς ζωῆς, τῆς τροφῆς, τοῦ ἀέρα, ἡ ὑγεία. Ἀλλὰ ὅλοι μας τὰ θεωροῦμε δεδομένα· δέν εἴμαστε "πτωχοὶ τῷ πνεύματι"· θεωροῦμε σὰν νά μᾶς τὰ ὠφείλουν· γιατὶ νά εἴμαστε εὐγνώμονες πού μᾶς δίνεται ὅ,τι δικαιούμαστε; Γιατὶ δέν μᾶς δίνει ὁ Θεὸς ὅ,τι ἔχει ὑποχρέωση νά μᾶς δώσει; Αὐτὴ εἶναι ἡ στάση μας, δέν τὸ διατυπώνουμε τόσο ὠμά, ἀλλὰ ζοῦμε ἔτσι!

Ὁ Σαμαρείτης δέν ἔκανε τὸ ἴδιο· δέν εἶχε κανένα δικαίωμα νά μοιραστεῖ κάτι πού ἦταν δικαίωμα τοῦ λαοῦ τοῦ Ἰσραὴλ καὶ τοῦ δόθηκε! Καὶ ἡ εὐγνωμοσύνη του ἦταν φλεγομένη, λάμπουσα!

Δέν μποροῦμε νά μάθουμε κάτι ἀπ' αὐτόν; Κι ἐπίσης, δέν μποροῦμε νά συνειδητοποιήσουμε πόσο ὑπέροχο θὰ ἦταν ἂν ἀπὸ εὐγνωμοσύνη ζούσαμε κατὰ αὐτὸν τὸν τρόπο ὥστε νά δώσουμε χαρὰ στόν Κύριο, τήν χαρά ὅτι δέν μᾶς δημιούργησε μάταια, ὅτι δέν πιστεύει μάταια σ' μᾶς, ὅτι δέν μᾶς ἐμπιστεύτηκε μάταια, ὅτι ἡ ἀγάπη πού λάβαμε εἶναι τώρα σαρκωμένη, ὄχι μόνο συναισθηματικά, ἀλλὰ στήν πράξη!

Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος λέει ὅτι εἶναι μεγαλύτερη χαρὰ νά δίνεις ἀπὸ τὸ νά παίρνεις· εἶναι αὐτὴ ἡ στάση μας; Ἂν εἴμαστε ἀληθινὰ εὐγνώμονες γιά τὰ χαρίσματα πού εἶναι δικὰ μας πόσο γενναιόδωρα, μὲ πόση χαρὰ θὰ προσφέραμε στόν καθένα γύρω μας μέσα ἀπὸ μιά πράξη ἀγάπης πού θὰ ἦταν τὸ μερίδιο μας στήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἂν συνειδητοποιήσαμε ὅτι ὅλα πού ἔχουμε στήν ψυχή, στό σῶμα, σὲ καταστάσεις τῆς ζωῆς συμβαίνουν ἐπειδὴ ὁ Θεὸς μᾶς ἔστειλε στόν κόσμο σὰν ἀγγελιοφόρους Του νά φέρουμέ τὴν θεϊκὴ παρουσία μέ τίμημα ἂν χρειαστεῖ τήν ζωή μας πόσο εὐγνώμονες θὰ εἴμασταν καί πῶς θὰ ζούσαμε ἔτσι πού ὁ Θεός πού θὰ κοίταζε τὸν καθένα ἀπὸ ἐμᾶς, θὰ ἔλεγε: νά ἕνας μαθητής μου πού κατανόησε τὸ θέλημά μου καὶ ζεῖ σύμφωνα μ' αὐτό!

Ἂς προβληματιστοῦμε· ἂς μάθουμε νά ζοῦμε μ' εὐγνωμοσύνη, μὲ τήν χαρά ὅτι ἀγαπηθήκαμε μέσα ἀπὸ τὴν κοινωνία μας μὲ τὸν Θεό, ἀλλὰ γνωρίζοντας ὅτι πρόκειται γιά μιά πράξη εὐγνωμοσύνης, χαρισμένης γενναιοδωρίας, δέν ἔχουμε δικαιώματα καὶ ὅμως κατέχουμε τὰ πάντα. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος εἶπε τοῦτο: Δέν ἔχω τίποτα καὶ ὅλα τὰ κατέχω. Ὁ καθένας μας θὰ μποροῦσε νά εἶναι τόσο πλούσιος μέσα στήν ἀπόλυτη πτωχεία, πλούσιος ἀπὸ τὴν ἀγάπη, τήν δύναμη καὶ τὸν πλοῦτο τοῦ Θεοῦ.

Ἂς προβληματιστοῦμε καὶ ἂς προσφέρουμέ στόν Θεό, μὲ μιά πράξη εὐγνωμοσύνης ὄχι μόνο στά λόγια, πού ἀμυδρὰ νοιώσαμε, ἀλλὰ ἔμπρακτα στήν ζωὴ μας: ἂς Τοῦ δώσουμε τήν χαρά καὶ τήν βεβαιότητα ὅτι δέν μᾶς δημιούργησε μάταια, δέν ἔζησε καὶ δέν πέθανε μάταια γιά ἐμᾶς, ὅτι εἴμαστε ἀληθινοὶ μαθητὲς Του πού ἔχουμε καταλάβει καὶ θέλουμε νά ζήσουμε τὸ Εὐαγγέλιό Του. Ἀμήν.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ἡ θεραπεία τῶν δέκα Λεπρῶν

# data[].attributes.attachment_link.description
Εἰσερχομένου αὐτοῦ εἴς τινά κώμην ἀπήντησαν αὐτῷ δέκα λεπροὶ ἄνδρες, οἳ ἔστησαν πόρρωθεν, καὶ αὐτοὶ ἦραν φωνὴν λέγοντες· ᾿Ιησοῦ ἐπιστάτα, ἐλέησον ἡμᾶς. καὶ ἰδὼν εἶπεν αὐτοῖς· πορευθέντες ἐπιδείξατε ἑαυτοὺς τοῖς ἱερεῦσι. καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ὑπάγειν αὐτοὺς ἐκαθαρίσθησαν.

# data[].attributes.headline
Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, Ομιλία 61η: Στη ΙΒʼ Κυριακή του Λουκά για τους δέκα λεπρούς

# data[].attributes.subject
Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, Ομιλία 61η: Στη ΙΒʼ Κυριακή του Λουκά για τους δέκα λεπρούς

# data[].attributes.headline
Ο Μέγας Βασίλειος και η προσφορά του

# data[].attributes.subject
Ο Μέγας Βασίλειος και η προσφορά του

# data[].attributes.attachment_link.title
Γιατί ο Άγιος Βασίλειος έμεινε ως Μέγας στην ιστορία

# data[].attributes.attachment_link.description
Ο Άγιος Βασίλειος πρώτα πρώτα μοίρασε την περιουσία του στους φτωχούς δεν κράτησε τίποτα για τον εαυτό του.

# data[].attributes.headline
Βαρδιάνος στα Σπόρκα

# data[].attributes.subject
Βαρδιάνος στα Σπόρκα

# data[].attributes.body
Οι τρεις σας φιλόλογοι «κόψανε-ράψανε» τον Παπαδιαμάντη. Ποιοι θα μας τον ζωντανέψουν;; Περιμένουμε!

# data[].attributes.attachment_link.title
Βαρδιάνος στα σπόρκα

# data[].attributes.headline
Ένας σύγχρονος Άγιος: Ο Άγιος Νικηφόρος ο Λεπρός

# data[].attributes.subject
Ένας σύγχρονος Άγιος: Ο Άγιος Νικηφόρος ο Λεπρός

# data[].attributes.attachment_caption
Ο κρυφός γελαστός άγιος τού Αιγάλεω

# data[].attributes.headline
Γέροντας Ευμ

# data[].attributes.body
Γέροντας Ευμένιος Σαριδάκης: ο άγιος φίλος των λεπρών