# data[].attributes.body
"Pag dumot" ...

Dili angay ipa iral ang pag dumot...

When I was in grade-4 akong papa na minyo ug lain sa dihang wla pa sya ma minyo atimado kaayo me niya labaw nako kay ako raman Ang babae sa upat me ka mag soon.

so sa dihang Wala pa sya ma minyo pag mata namo okay na ang tanan kana bang pag mata nimo nka prepared na tanan igo nalang maligo tapos lakaw sa skwelahan..

Abtan ug pila ka buwan sa pag panaygon ni papa Kay every ber months manaygon mana akong amahan Kay lagi pobre me.

Sa dihang pag panaygon sa akong amahan naka Kita syag babae so siguro gwapa to sa mata niya na babae so pag uli niya gi sultihan me na mamalayi na daw, so kami sab nga natingala Kay direct man na ka isa pa galing Kita hyst🧟...

pero sa pag ingon ato niya dako kaayo mig kalipay kay Kuno duha nay mag atiman namo atong panahona so okay pa sa una nilang pag ipon nilang mag tiayon......

Sadihang na abtan napud ug pila ka months murag Wala namaybpaki akong amahan namo tanan niyang attention naa na sa asawa niya.

Pero ato nga time okay lang Kay wala paman me pasakiti niya gi agwanta nako miskan feel nako Wala na sya kabalo na anak ko niya.😿

Ato na time duol na sila 1yr na mag tiayon tapos akong amahan Kay kusog naa kaayo mag pa sakit namo tapos dili pa jud latigo na bakos ang gamit pa jud niya putaw or kabilya ...😔

pero okay lang gi agwanta lang namo miskan dili man unta dako among Sala Kay igo raman unta mag kabo ug tubig sa tabay/ atabay inig uli gikan sa school tapos bukid man among gi put an 2hrs mag lakaw me paingon sa school tpos mang gawas 4pm ....

Tapos inig uli namo ana pang hugas me Kay daghan ug hugason Kay diman kabalo mang hugas iyang asawa na dili man unta ika gawas ug balay Kay basin ma alaan ug mamarangay🤭😅tapos pag human ug pang hugas mangabo napud ug tubig unya gikan sa balay duol sab isa ka oras paingon sa kab anan😪 so mao to usahay dili nami mo lakaw Kay ma gabin an me inig uli.

Tapos pag uli namo among baon na flash light Kay katong naa sa lighter unya inig ma basa mura nag Christmas light🥲

Unya pag uli ninyo paka buntag wa napud tubig Kay among kinabo gi himasa man so pag mata namo abi rapud namog na yabo diay to na yabo sa lawas sa babae.

Kada human sa ni papa ug latos namo always ko nag pray na unta Lord naay pamilya nako mo sagop kanang ma feel nako Ang pag higugma miskan Lord na dili me kadugo Basta ma feel lang nako Ang love..

Ana nga time nag pray ko always tapos nag sugod nakog decision miskan Wala ko kabalo Kong asa ko paingon Kay nag bulag sila sa akong inahan months palang gi byaan nako so wala pako kaila sa side sa akong inahan..

Tapos side sa akong amahan dili sab ma duolan Kay mismo sila mo look down nimo nimo

... the way sila mo sulti nimo. ..,'kana maka human ug skwela na di mana maka graduate miskan highschool..'

Pero akong gi buhat Wala ko ming reac gi accept nako ilang sulti tapos palusot sa pikas dunggan .,

pero ana nga time ga pray pud ko na unta maka Kita ko sa dagway sa akong inhan para m ilhan nako iyang nawong tapos after ana gusto ko ipa ila ko niya sa iyang side..

After sa akong mga prayer akong papa murag na feel na nako nga ug maka panakit siya murag halos patyon nako niya Kay ug dili sipaon pusilon ug marble gun tapos atong time na gi sipa ko niya..,

Gamay nlang jud kulang pa tusok ko sa kawayan na talinis kaayo ug na abut ko ato siguro mag mahay ba sya or di nako ma Kita niya ako na time😭

Tapos didto ko nag sugod ug dumot niya tapos kada pasakiti niya nako Ang Gina litok "LAYAS KAY WALA KAY PULOS"

So ato nga time Kay sa ma Patay ko niya ming LAYAS ko total always man sya mag sulti ug Layas Kay kuno walay PULOS ming layas ko pero ato nga time pag layas nako naka ila nako sa side sa akong inahan.

Pag layas nako kusog kaayong baha kay ulan man ato na time while nag baklay ko bit² sa akong isa ka short na basa ug panty pra inig abot sa balay sa akong ma padulngan e hay² Aron inig ka mala naa nkoy ma suot...,

Sa dihang ming layas ko naka decision nako na mo Hawa Kay dili naman ko nila pa sak on sa balay

Didto nako na remember akong prayer na siguro mao nani tubag sa akong prayr. 4hrs ko nag baklay gikan sa bukid paingon sa lungsod sa akong apuho ming labang kug tulay na Taga hawak nako Ang tubig..

Pero wla ko gi batig ka hadlok miskan gamay. ming layas ko gikan sa Lola sa asawa ni papa pero ato nga time wa ko gi batig ka kulba ug ka hadlok.,

Dako kaayo akong pag dumot nila ato na time pero always sab ko nag pray na Wala koy simba² ato kas ka rko naka sud ug Simbahan.

So pag abot nako sa akong apuhan lipay kaayo sila Kay kuno naka laag ko . So wala pud sila kahibaw na ming layas diay ko ..,

So gipa ilis ko nila tapos gi sugdan nakog pangutana pag tubag nako...

Wa na suko na kaayo akong apuhon gi patawag na akong amahan ug Ang iyang asawa topos pag abot nila sa balay sa akong apohan ga contact nag pulis akong apuhon Kay ipa preso niya Kay daghan na kaayo akong lagom / labhag sa lawas.

So gipa decide nako nilang Lolo

pero miskan unsa ka dako kaayo akong pag dumot nila gi pili nako nga dili ipa preso Kay miskan patyon ko sa akong amahan wa koy ma himo Kay dako kaayo akong gugma nila wa pud koy ma himu Kai miskan Bali-balihon amahan Ra gihapon namo siya.

Wa nako sya gi pa preso pero wa nako ming kuyog niyag uli Kay naka balo ko mao to Ang sign ni Lord para sa Ang future Thankful kaayo ko Kay gi tubag sa Ginoo akong prayer na miskan Wala koy simba² ato nga time.

Thankful sab kaayo ko sa akong amahan ug sa ika duha niyang asawa Kay siguro ug Wala to na ingon ato unya pobre kaayo dili sab ko ma pa human sa akong ginikanan Kay Ultimo bugas mamaylo pako sa silingan namo ug duha ka takos panihapon unya ma hatagan pajud ka mka dawat paka daan ug sakit na estorya.

so thankful kaayo ko nila Kay Kong wla na ingon ato wla tingali ko nka patong ug college or mis kan elementary wla ko nka graduate Kay pobre tapos walay ika gasto.

So sa tanan nakong prayer ato nga time na Wala ko mag handom na mahitabo pero Ang tubag ni God is labaw pa sa akong gi 🙏 Ang ming abot sa akong life .

Thankful sab ko nila miskan wa nako na feel ilang love nako pero ako gi pa feel nako na naa silay anak na proud kaayo na sila akong ginikanan dili nako ika ulaw sila Kay kung dili tungod nila wa sab ko.

"THE KEY IS IN THE BASEMENT OF YOUR HEART"

(BAN)

# data[].attributes.body
When I was around in junior highschool ma feel gyud nako na lahi ilang pag atiman nako ug sa akong ate Kay kung akong ate mag ka sakit ila jud pang ga on ug maayo pero kung akoy mag ka sakit I really feel na Dili kaayo ko nila atimanon Taga an rakog tambal nya kung mo laag akong ate sugtan ra nila bisag Dili mananghid pero kung Ako manganghid ko daghan pa kaayo ug yaw² I know na mas maguwang akong ate pero same rami na Teenager nya as a teenager mangita baya jud kag care sa imong pamilya ma o nang kung mag away me sa akong ate grabe kaykog lagot Niya gukoron nako siyag knife ma o nang tawgon ko nilag maldita Kay what I feel is that mas favorite nila akong ate kaysa nako Kay Lage maldita pero Wala sila kahibalo na all I need is that na ila sad e pa feel nako na importante ko

(JMB)

# data[].attributes.body
"Nalain/Nahiubos"

I had a junior high school friend who was like my sibling, she is a very simple girl as me. Nagka amega mi niya atong pag junior high school namo, ang among pagka amega kay nikalit lang nga nagkasood mi kay lagi classmate raman pod mi og permi mi mag uban. Kato nga time kay pareha jud mi og decisions in life like we're talking about our future nga bisan mo matured enough nami kay mag uban gihapon mi. Pag graduate namo kay wala nami contact, after graduation sod sa pila ka adlaw didto nag sugod nga wala nami contact since junior high school paman wala pajud kaayo na uso before ang social media until nga wala najud mi communicate sa usa'g-usa. Nag dagan ang panahon, mura'g nalimot-limot najud pod mi. And then, one day nay ni friend request which is my junior high school friend, akong ge accept og nag chat mi nagka mustaay sa usa'g usa. Nag met mi once kay mag laag2 og mag kaon2 just like what we did before, pero nakita jud nako nga nausab siya mura'g na feel napod nako mura siya'g nag compete sa akoa I don't know pero na feel nako og mura ko og nalain ato. Sa second time namo nga nag sabot mi manglaag duha, ni chat siya nga maglaag daw mi sa Ayala, sakto sad nga naa ko'g Ayala ato, ni "okay" rapod ko kay lagi amega. Nagpaabot ko niya within 1 hour kapin, napungot napod ko. Nay ni pop-up message from her og niana "dae dili ko ka dayun" didto nga naglagot najud ko og wa nako ni chat. Sukad ato wala nako ni tagad kay nahiubos ko nga wala jud siya'y klaro, dako kaayo siya og kausaban. Wala nako nanagad niya og siya wala napod, sakto rasad siguro nga mag stop among pagka best friend kay nalain ko niya as what she act like basta can't explain.

(JMTR)

# data[].attributes.headline
Naa juy usahay na makabati ta na wala jud tay maduolan maskin sa atuang pamilya, labi na dli kaayo sila open ouh hilig maminaw sa imuha mao nang naay usahay makahunahuna tag dli maayo sa atuang kaugalingon ouh maapektohan atuang himuon na desisyon para sa atuang kaugalingon na maka pamahay natu.

# data[].attributes.subject
Naa juy usahay na makabati ta na wala jud tay maduolan maskin sa atuang pamilya, labi na dli kaayo sila open ouh hilig maminaw sa imuha mao nang naay usahay makahunahuna tag dli maayo sa atuang kaugalingon ouh maapektohan atuang himuon na desisyon para sa atuang kaugalingon na maka pamahay natu.

# data[].attributes.body
(JGSV)

# data[].attributes.body
"Regret"

Way back sa akong highschool life naa rajud permi sakong huna-huna ang puros lingaw, wala nay paki sa tanan ky ga sgeg lingaw-lingaw nga wala nako ka bantay. Then hantud sa wala nako ka bantay ang tan-aw sa ubang tao sobra nakays tanan to the point nga dili na maminaw sa tambag ug badlongon ky sa akoa pa "LIFE IS TOO SHORT" man jud nya bisag ing ana dapat jud diay nay limit ky para dili ka mag mahay-mahay sa imong gibuhat. Be mindful sa imong actions para maka tarung kag decide if it is good or bad ba kana sya para at the end no regrets.

"DO WHAT EVER MAKES YOU HAPPY BUT KNOW YOUR LIMITATIONS"

(JIS)

# data[].attributes.body
Kami ay isang pamilya na mahirap lamang labing dalawa kaming magkakapatid Ang panganay Namin ay lalake at pangalawa babae at ako Ang pang anim dahil may kakambal ako.sa totoo lang kami ay sempling pamilya at mahirap Ang trabaho Ng tatay ko ay magsasaka Ang nanay ko Naman. House wife Hindi Nakapagtapos Ang aking Kuya at. Ate sa pag aaral dahil sa hirap Ng buhay Ang iba ko Naman mga Kapatid nag aaral pa .Noong nag aaral pa ako sa high school Hindi ako nakaranas Ng bagong bag at damit dahil sa hirap Ng buhay Minsan uma absent pa ako sa pag aaral para mag lako Ng isda para makatulong sa pamilya ko at makabili Ng papel.at bagong bag tapos ulam.minsan pa nga Ang kinakain Namin ay camote at saging . napapaisip ako Makapagtapos kaya ako Ng highschool Ang ginawa ko nag sikap ako Hindi sumuko at dumating na nga yong Araw na Nakapagtapos ako Ng highschool Ang saya Pala sa pakiramdam Nakatapos ako .pero Hindi pa dito nagtatapos Ang aking kwento .Araw Araw ako nagdadasal sa panginoon at Nagpapasalamat na kahit Mahirap Hindi kami pinababayaan .Isang Araw umuwi Ang Auntie ko galing cebu kina usap nya ako ako na dadalhin Niya ako sa cebu para makapag aral Ng senior high .at pagkatapos non kinausap ko rin Ang aking mga magulang pinayagan Nila ako .nag desisyon ako Nasumama sa cebu Noong Marso 2019 pagdating ko dito sa cebu anglungkot Pala na mahiwalay kasa pamilya ko Minsan na iiyak nalang ako pero Hindi ako pwedi magpadala sa emosyon kaya nag aral ako at nagtrababo Dahil.may pangarap ako sa buhay na Makapagtapos sa senior high at college para sa pamilya ko at dumating na nga yong pinakamasayang Araw Nakapagtapos ako Ng senior high at Ang desisyon na ipagpatuloy ko Ang aking pag aral sa college at Ngayon second year college na sana Makapagtapos. Ang natutunan ko sa buhay kahit Anong hirap or pagsubog Ang ating pinag dadaanan .Hindi Dapat Tayo sumuko dahil nandyan Naman ang panginoon Hindi Tayo pababayaan tutulogan Niya Tayo kahit Anong hirap sa buhay Mananatili tayong Mananampalataya sa kanya .

# data[].attributes.body
“ Wa pag ila “

So one time akong pagumangkon og ang anak sa akong tiyo nag duwa tapos nag away gi badlong sa akong papa paghuman ni ana ang iyang anak gi dapatan kono sya pero naa jod naka kita nga wala gi dapatan nag buhat2 rag istorya iyang anak nga bayot so lagot kay sya padungog2 syag datu kono mi mora silag na sakit sa tao nga ni angat gamay sa cg paniguha lain sa ilng bout nay mo angat nga dili sila ang ni angat ko mao to gi kiha niya akong papa and that day pajod i think grade 9 ko gi settle nila sa barangay hall tapos pag uli sa akong papa wapa sya ka sud sa amo naa pas gawas karsada gi sumbag sya og na tumba jod akong papa kay tiguwang na akong papa sa kalagot naku naka hibaw sa nahitabo na nag buhat kog big decision nga DILI NAKU SILA ILHON NGA RELATIVES NAMO pero kahibaw mn jod ta ang gaba di mag saba so pagka ugma ana gi atake akong tito lisud syag ginhawa nanagyo sila og pasaylo sa iyang nabuhat gipasaylo mn sya sa akong papa but ako wala never in my life mag pasaylo niya og wala najod naku siya gi ila nga relatives tanan niya pamilya

JUM

# data[].attributes.body
“Painful Words”

Once upon a time charHAHAHA, pag gr 10 nako gaplano akong unbiological mother nga dad on ko niya sa canada ig graduate nako ug grade 10.  But akong grandmother kay daghan na kaau ug storya nga bati like “LARGA2 MAO GAHAPON WAKAY PADULNGAN, SIG LARGA DI GEHAPON KA MAKATRABAHU KAY MASAKITON KYKA, LARGA2 DILI GEHAPON MI MAKAPAHIMOS NMO” grabeh kaau sya ug down sa akoa mao to sa sakit nga storya akong nadungog , nag decide nalang ko nga dle ko modayun ug larga since ga agad raman sdt akong mommy sa decision nako.

Tungod sa akong kalagot ug kasakit,naka decision ko’g lahos-lahos.

-NN

# data[].attributes.body
"I wish I had her/his life"

Back when I was 6 yrs old bulag na akong mother and father the reason is financial, so gidala me ni mama sa akong lola which is iyahang mama pud. So basically ddto jud me gadako sa akong lola and then si mama is ni abroad sya and everytime nga magpadala na akoa mama (dili jud sya dako mga money pero ghagoan jud to ni mama) e treat me ni lola ug Jollibee and then kana ganing feeling nga complete family mo sa isa ka table like I wish kami pud.I wish ing ana pud ka lovely among family. Everyday I pray na Lord unta mag balik na cla mama ug papa besag dili nalng para nila duha para nalng namo sa ilang mga anak I prayed almost 8 yrs until now and sometimes I question God na "Wala pa lagy nmo tubaga akong prayers Lord" but God answered through bible sa

"Isaiah 60:22 When the time is right, I, the Lord, will make it happen. "

-JJT

# data[].attributes.body
"Unta ako nalang"

Way back 2010 when I was in Mindanao ma feel gyd naku ang gasakit ug ka hiubos sa akong ginikanan Kay tungod mas g priority nila akong ate kaysa naku:( mkaingon nalang kog "unta ako nlng ang nahimong ate para sab maka experience kog e priority sa akong parents ug mo skwela me akong bawon Kay 5 pesos nya ka ate 20 d tantong sakit chaar.Pero kanang tanan akong gdawat Kay lagi need mag pa kumbaba kumbaga. 2015 ni stop kog JSH para moarig Cebu para mangitag work Kay lagi highschool napd akong ate need shag financial support so ni insist ko na mo stop nlng ko ug ako na ang bahala sa tanan gastuon sa balay sa akong ate paras iyang allowance. Sakit bation na ni sacrifice ko for my ate pero wala favorite sha so paubos ghapon ko Kay lagi manghod rata. That day nakakita nkug work here sa cebu ngsogod na ang kalbaryo sa akong life patay² mo trabaho para nila sahay sweldo naku wala nay ako ky gahatag na nku nila tanan pero sge lang buotan mn ko oky ra ghapon akong matubag. 2017 3rd year college na unta akong ate sa dihang ng uyab² ug nagpaborot agooy hugno akong kalibutan mkaingon kog " Lord ngano man nganong ing ani man gkapoy naku nya Mao rani akong madawat" yes sakit halos patay2 kog trabaho para sa iyaha pero Mao ranay balita ako makuha. Human ana ng talk me sa ako parents ug ate ang pinaka worst na sakit ako nakuha Kay kini"sge lang dai saon man disgrasya mn imong ate ayaw na kasuko niya Kay naa namn na" like wow .pero bisan pamn ngpaubos ghpon ko ug ng pray ko na unta mkaya naku ning tanan yes gkapoy ko pero wah ko ngpadala mong nkadisisyon ko ako nalay. Mopadyon ug skwela para d masayang ang tanan and now 2nd year college nku gkaloy an tawon ko chaar.Bisan pamn sa mga kasakit akong nakuha sa akong parents ug sa ako ate I still loved them gdawat nku ila sorry ug karon okay name d na same before. Bisan unsa kasakit imong maagian pilia ghapon ang magpaubos ug magpasaylo sa usa ka tawo yes we have different kind of situation in life epatigbabaw ghapon ang love sa atong pamilya ayaw panimaws.bawsig kamaayo ug paghigugma:)

(JDI)

# data[].attributes.body
" I hope they value me as what i achieves"

Way back when i was in high school. Sa title pa lang maka pangluod na awh chr hehe. Bitaw seryoso high school pa lang ginabuhat na nako akong best but maka compared gihapon ko sa akong parents to the other people, because dili nako ma achieve ilang expectation nga with medals or with honors. Ni abot ko sa point that i've so depress, hilak taga gabie because of having low score and grades. Like maka ingon ko bogoa nako oy. Labi na sa isturya ni mama nga mayta gi patay na lang taka katong bata paka but also it was my mistake man pud kay naka buhi kog isturya nga wala na nako nahuna-hunaan. But then nag mahay pud ko nga naka sulti kog ingon ato. Ni abot kos point nga after mamatay si lolo and papa ni papa, naka ingon ko lo take me with you na please your apo is tired na po. Pero instead og mag suicidal thoughts ko nag pray ko nga gina ingclude nako na mayta mag change nag attitude silang mama og papa towads me. It because sa ilang action and words maka down sa akoa mentally and physically. And then suddently nga ni paso ko pag graduate og Grade 12 agto nag sugod ang miracle nga behavior nilang mamag papas akoa. Dili gihapon mawala and struggles sa kinabuhi and kaylangan lang gud kay dika mo give up. At akoy mag iiwan ng isang katangang.

NOT ALL OUR WHEELS IS ALWAYS UP, SOMETIMES WE FALLING DOWN FOR US TO LEARN, TO BE STRONG, AND TO MOLTIVATE OUR SELF TO COUNTINUE.

-EJS

# data[].attributes.body
"Abandoned"

Once upon a time, in the golden days of my childhood, our family was a beacon of happiness. My father, a tireless worker, labored to provide for us, while my nurturing mother attended to my siblings and me. Yet, the tapestry of our joy began to unravel beneath the looming shadows.

The harmony we once shared succumbed to stormy clashes, transforming from mere disagreements to intense physical altercations. A palpable heaviness hung in the air. It was during these tumultuous times that my mother unveiled the painful truth – my father's infidelity, a betrayal echoing beyond baseless jealousy and wild behavior.

Despite the multiple wounds inflicted upon her heart, my mother, a portrait of enduring love, forgave my father repeatedly. She bore the weight of his transgressions, sacrificing for the sake of us, her beloved children. But as the pattern of betrayal persisted, my mother summoned the courage to make a heart-wrenching decision – to part ways with a love that could no longer weather the storm.

It wasn't a singular or even a second betrayal that led to this watershed moment; it was the accumulation of wounds that proved irreparable. In the aftermath, as the fragments of our once-complete family scattered, the echoes of the shattered bond left indelible marks on my sisters and me, forever shaping the narrative of our lives.

MAC