# data[].attributes.body
Czas zaborów to ważny okres dla kształtowania się polskiej kultury. Musieliśmy walczyć z antypolską polityką zaborców, które miały na celu zniszczyć naszą tożsamość narodową. Dbano o zachowanie j. polskiego, kultury, polskich tradycji i wyznania katolickiego które było utożsamiane z polską. Te oto wartości były pielęgnowane m. in. w domach i kościołach. Na przełomie XIX i XX w. polska nauka rozwijała się w zaborze austriackim tak jak kultura. W Galicji działało polskie szkolnictwo i uczelnie wyższe - Uniwersytet Jagielloński w Krakowie i Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie.  Funkcjonowały także teatry oraz inne instytucje kulturalne i naukowe. Wydawano tez polską prasę a w 1873 r. w Krakowie otwarto Akademię Umiejętności, która skupiała wybitnych polskich naukowców. Do ważnych ośrodków kulturowych poza Galicją należały Warszawa, Poznań i Wilno.
Na ilustracji widoczny Uniwersytet Jagielloński zwany też Collegium Novum.

# data[].attributes.body
Po klęsce powstania zaczęto krytykować idee romantyczne. Uważano że pod ich wpływem Polacy wywoływali powstania które przyniosły olbrzymie straty narodowe. Wywodzący się głównie z inteligencji zwolennicy nowego kierunku - pozytywizmu przeciwstawiali się działalności a za najważniejszy cel uznali rozwój gospodarczy społeczny Polski. Pozytywiści chcieli wprowadzać w życie swoje cele przez prace organiczną i pracę u podstaw. Pracy organiczną rozumiano jako wspólny wysiłek całego społeczeństwa. Działalność ta była prowadzona we wszystkich trzech zaborach ale najaktywniej w pruskim. Zadaniem pracy u podstaw było rozbudzenie świadomości narodowej i edukacja ludu jako najliczniejszej warstwy stanowiącej jego podstawę. Literacka twórczość okresu pozytywizmu służyła upowszechnianiu nowych idei. Ważną rolę odgrywała tzw. literatura postyczniowa która nawiązywała do wydarzeń powstańczych. Wybitni polscy pisarze pozytywizmu to między innymi Eliza Orzeszkowa i Bolesław Prus.

# data[].attributes.body
Umacnianiu tożsamości narodowej Polaków ważną rolę odgrywała historia. Nastąpił rozwój badań historycznych, historycy podejmowali publicznie dyskusje z literaturą zaborców aby przybliżyć Polakom prawdziwy obraz ich dziejów. Wydarzenia z przeszłości zwłaszcza za czasów jej świetności stały się ważnym tematem dzieł sztuki i literatury. Najbardziej znane powieści historyczne to utwory Henryka Sienkiewicza zasłynął on jako twórca pozytywistycznych krytykujących polską rzeczywistość, wkrótce zaczął pisać utwory ku pokrzepieniu serc, aby podtrzymywały na duchu Polaków w okresie zaborców. Do największych dzieł należy osadzona w realiach XVII-wiecznej Rzeczypospolitej trylogia: Ogniem i mieczem, Potop i Pan Wołodyjowski.
Dużą popularność przyniosła również powieść Krzyżacy. W drugiej połowie XIX wieku nurt malarstwa historycznego reprezentował przede wszystkim Jan Matejko. Uwiecznił on ważne wydarzenia dziejów Rzeczypospolitej, między innymi Bitwy pod Grunwaldem Hołd Pruski czy zwycięstwo pod Wiedniem. Dzieła o tematyce Narodowej tworzyli Juliusz i Wojciech Kossakowie oraz Wojciech Gregson. Na przełomie XIX i XX wieku powstały dramaty historyczne Stanisława Wyspiańskiego: Warszawianka i noc listopadowa. Ogromne znaczenie dla Polaków miała pieśń Rota pisarki Marii Konopnickiej. Twórczość Pozytywistów przyczyniła się do ukształtowania nowoczesnego narodu polskiego. Dzięki niej Polacy ugruntowali świadomość swojej przeszłości.

# data[].attributes.body
Mimo licznych represji ze strony zaborców na przełomie XIX i XX w. intensywnie rozwijała się polska kultura. Żyjący w tym czasie twórcy pragnęli podnieść na duchu zniewolonych Polaków

# data[].attributes.body
Poruszał w swych utworach wiele problemów społecznych. Jego najwybitniejszą powieścią jest "Lalka" w której opisał społeczeństwo polskie końca XIX w. i nawiązał do powstania.

# data[].attributes.body
Był autorem licznych powieści. Jego kunszt pisarski został doceniony w 1905 r. pisarza uhonorowano Literacką Nagrodą Nobla za całokształt twórczości. Dla polaków pod zaborami miało to wielkie znaczenie.

# data[].attributes.body
Sławny polski malarz.Na obrazach przedstawiał ważne polskie wydarzenia takie jak: hołd pruski czy bitwa pod grunwaldem miały przypominać polakom czasy świetności.

# data[].attributes.body
wybitny polski dramatopisarz i malarz. jego utwór wesele jest uznawany za jeden z najważniejszych polskich dramatów XX w.

# data[].attributes.body
zasłynęła jako wybitna poetka, a także autorka nowel i bajek dla dzieci. W swojej twórczości poruszała tematykę patriotyczną i spoleczną.

# data[].attributes.body
Jedna w najwybitniejszych polskich aktorek w teatrze. występowała m.in. w spektaklach dramatycznych Wiliama Szekspira i Juliusza Słowackiego.

# data[].attributes.body
W sztuce europejskiej pod koniec XIX wieku pojawił się nowy nurt - modernizm. zwolennicy głosili hasło "sztuka dla sztuki' Najważniejszy był pomysł artysty. Modernizm bardzo szybko dotarł na Ziemię polskie. Nową epokę nazwaną młodą Polską. Na oznaczenie nowego kierunku używano określenia neoromantyzm - młodopolscy artyści do motywów typowych dla romantyzmu. swobodnych styl życia artystów (Cyganerii) i awangardowe tendencje. budziły niechęć konserwatywnych środowisk. W Polsce nastąpił rozwój literatury (zwłaszcza poezji i dramatu). Najwybitniejsi przedstawiciele młodopolskich literatury to:

# data[].attributes.headline
Głównymi ośrodkami rozwoju sztuki stały się Kraków i Zakopane

# data[].attributes.subject
Głównymi ośrodkami rozwoju sztuki stały się Kraków i Zakopane

# data[].attributes.headline
Malarstwo polskie przełomu XIX i XX wieku

# data[].attributes.subject
Malarstwo polskie przełomu XIX i XX wieku

# data[].attributes.body
W sztuce drugiej połowy XIX w. pojawiły się nowe kierunki, m.in. impresjonizm i kubizm. Na polskich ziemiach rozwijał się realizm. Pomimo wielkiego wpływu jaki na polskich artystów miała sytuacja polityczna, w tym okresie powstało wiele wybitnych dzieł o uniwersalnym charakterze.

# data[].attributes.headline
a. "Dzieci w ogrodzie" - Władysław Podkowiński 1892 r.

# data[].attributes.subject
a. "Dzieci w ogrodzie" - Władysław Podkowiński 1892 r.

# data[].attributes.headline
b. "Piaskarze" - Aleksander Gierymski 1887 r.

# data[].attributes.subject
b. "Piaskarze" - Aleksander Gierymski 1887 r.

# data[].attributes.headline
Początki kultury masowej na ziemiach polskich 

# data[].attributes.subject
Początki kultury masowej na ziemiach polskich 

# data[].attributes.body
Rozwój pracy oraz radia umożliwił twórcom dotarcia do Rzeszy odbiorców, nie tylko do najbogatszej elity. Skutkiem było powstanie pod koniec XIX wieku kultury popularnej (masowej) , skierowanej do ogółu społeczeństwa. Kultura ta narodziła się w Europie Zachodniej i Stanach Zjednoczonych, jednak wkrótce trafiła na ziemie polskie. Jej odbiorcami byli głównie mieszkańcy bardzo szybko rozwijających się miast pojawiły książki i czasopisma zainwestowano w ogródkowe organizowane latem na świeżym powietrzu teatry oraz wiele imprez sportowych. Na samym początku dużym zainteresowaniem cieszyło się kino. Film wyświetlano na tzw. kinematografiach. Nowym przedsięwzięciem były Także ogródki jordanowskie zainicjowane w Krakowie. Miały służyć dzieciom do zabawy i rozwoju fizycznego. Pośród młodzieży zyskiwał na popularności skauting który przez sport i wypoczynek kształtował miłość do ojczyzny. Twórcą skautingu był Andrzej Małkowski autor powiedzenia: Pamiętajcie, że nie w tym jest dwa człowiek, co przemyślał i przeżył, Ale co zrobił dobrego na świecie.

# data[].attributes.body
korzystałam z książki a zdjęcia załączyłam z internetu.