# data[].attributes.body
https://www.kdg.be/sites/default/files/20200811_-_online_lesbrochure.pdf

# data[].attributes.headline
Samen aan de slag met kwaliteitsvolle interactie (prof. dr. Kris Van den Branden)

# data[].attributes.subject
Samen aan de slag met kwaliteitsvolle interactie (prof. dr. Kris Van den Branden)

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=M5OEDfQubH4&feature=youtu.be

# data[].attributes.body
https://www.grotekansen.be/nl/kwaliteitsvolle_interacties/2
- Britt

# data[].attributes.attachment_link.description
Met deze werkbladen kan je het zelfvertrouwen van de leerlingen verhogen. Door het indelen van leerlingen in expertgroepen en vervolgens in gemengde groepen hebben de leerlingen elkaar ...

# data[].attributes.attachment_link.description
Met deze werkbladen kan je het zelfvertrouwen van de leerlingen verhogen. Door het indelen van leerlingen in expertgroepen en vervolgens in gemengde groepen hebben de leerlingen elkaar ...

# data[].attributes.headline
Werkstuk diversiteit en hoe omgaan met diversiteit

# data[].attributes.subject
Werkstuk diversiteit en hoe omgaan met diversiteit

# data[].attributes.body
file:///home/chronos/u-695b8cddf585917b145919ebc394f03ff4aaee2f/MyFiles/Downloads/vanavermaet_sierens_diversiteit_is_de_norm_2010.pdf

# data[].attributes.body
https://www.klascement.net/downloadbaar-lesmateriaal/40666/het-oude-egypte-expertisegroepjes/?previous

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
(Een kopie van) het beroemdste graf van de beroemdste Egyptische farao is te bekijken onder het station van Luik, in een aanschouwelijke tentoonstelling voor jong en oud. Er zijn ook échte archeologische voorwerpen en een bijzonder verhaal van het Belgische koningshuis: in 1922 was koningin Elisabeth een van de eerste bezoekers van het geopende graf van Toetanchamon.

Tijdreizen is het: met de roltrap afdalen in het witte, futuristische station Luik-Guillemins tot in de donkere kelder, voor de tentoonstelling "Toetanchamon. De ontdekking van de vergeten farao". Een initiatief van de organisatie die eerder "Ik was 20 in '45" opzette.

De meest mythische ontdekking uit de geschiedenis van de archeologie

"Het is een verhalende en educatieve expo," zegt Dimitri Laboury, hoogleraar kunstgeschiedenis en egyptologie aan de universiteit van Luik. De timing is niet toevallig: "We naderen de 100e verjaardag van de ontdekking van het graf van Toetanchamon, de meest mythische ontdekking uit de geschiedenis van de archeologie."

Ook in 2022 is het 200 jaar geleden dat Jean-François Champollion de hiëroglyfen kon ontcijferen aan de hand van de beroemde steen van Rosetta, een steen waarop dezelfde tekst in verschillende schriften was genoteerd.

De Britse kunstenaar Howard Carter hing al enige tijd rond in Egypte toen hij de rijke lord Carnarvon ontmoette, die zijn zoektocht naar het graf van Toetanchamon wilde sponsoren. Het was de tijd dat veel amateurs en avonturiers aan archeologie deden. Toen de Amerikaanse zakenman Theodore Davis er de brui aan gaf en verklaarde dat de Vallei der Koningen "uitgeput was", nam Carter zijn vergunning om te graven en te zoeken over. Hij had wél succes.

Op 4 november 1922 vond Carter de treden die naar het graf leiden; op 26 november 1922 brak hij door de muur van de voorste kamer. Carnarvon vroeg of hij iets kon zien. Carters antwoord was legendarisch: "Yes, wonderful things!".

En wat voor wonderlijke dingen: een volgestouwde grafkamer met duizenden objecten, alles samen wel 250 kilo goud. En natuurlijk de sarcofaag van farao Toetanchamon met het beroemde masker van goud, lapis lazuli en andere stenen.

De ontdekking van het graf staat centraal op de expo, met schitterende foto's van Harry Burton, die een fotostudio had ingericht vlakbij. Het waren die foto's die in de krant kwamen en van de ontdekking instant wereldnieuws maakten. "Voor de ontdekking geloofde niemand in de onderneming, daarna was er enorm veel belangstelling; het openen van het graf van Toetanchamon was erg gemediatiseerd," zegt egyptoloog Dimitri Laboury.

Authentiek en nagemaakt

Echte voorwerpen uit het graf zelf zijn niet te zien in Luik. Het beroemde gouden masker komt Egypte niet meer uit; andere grafobjecten zijn aan een rondreis bezig en zijn op dit moment te zien in de Saatchi Gallery in Londen.

Luik laat soortgelijke archeologische voorwerpen zien uit dezelfde periode (1500-1300 voor onze tijdrekening). Ze komen uit musea in België, de rest van Europa en uit privécollecties: veel stenen bas-reliëfs met mooie figuren, gebruiksvoorwerpen, juwelen, parfumflesjes... "Er liggen veel schatten in Europese musea, die niet altijd bekend zijn bij het grote publiek," zegt Dimitri Laboury.

Toch kom je in Luik ook de beroemde sarcofaag, het masker, de troon, de dolken en andere attributen van Toetanchamon tegen. Het zijn kopieën, die in Egypte zelf zijn vervaardigd onder toezicht van monumentenzorg. Door vaklui, net als duizenden jaren geleden.

Veel decors zijn netjes nagebouwd: de grafkamer, een zaal uit het koninklijk paleis, het atelier van een beeldhouwer, de tent van de archeologen, de Nijlboot waarmee de gefortuneerde buitenlanders de vordering van de opgravingen kwamen bezichtigen.

"Het graf was bijna intact, wel geplunderd maar veel minder dan andere graven. Die ongeschonden staat geeft ons de kans om de persoon te leren kennen die er in lag," zegt egyptoloog Dimitri Laboury. "Tot aan de ontdekking van zijn graf was hij onbekend, en nu is Toetanchamon zonder meer de bekendste farao van allemaal." De expo gaat in op de stamboom van "koning Toet" en zijn politieke en religieuze belang, zelfs al werd hij maar 18 jaar oud. Maar er is nog genoeg mysterie om de verbeelding te blijven prikkelen.

Belgisch koninklijk bezoek

Ook de Belgische koningin Elisabeth was in 1922 aangestoken door het Toet-virus. Ze was al enkele keren in Egypte geweest, onder meer met haar tante, de Oostenrijkse keizerin Sissi. Na de ontdekking van Carter en Carnarvon was ze niet te houden: drie maanden later al ging ze het graf van Toetanchamon binnen, samen met haar zoon, de latere koning Leopold III.

"In de expo tonen we haar foto-album met postkaarten, eigen foto's en een notitieboekje," zegt Dimitri Laboury. Er zijn ook mooie foto's waarop Elisabeth zelf staat, nogal warm gekleed voor Egypte met een wit vossenbontje. Ze was niet enkel toerist; ze richtte gelijk ook een egyptologische stichting op voor wetenschappelijk onderzoek.

De egyptomanie bleef duren. In 1926 werd een adellijk gemaskerd bal gegeven in het Egmontpaleis in Brussel, waarop Marie-José, de dochter van Elisabeth, als een soort Nefertiti haar opwachting maakte.

Merchandising

Toetanchamon werd een merk; allerlei producten kregen zijn naam, tot talkpoeder en laxeermiddelen toe. Hergé tekende lord Carnarvon als "lord Carnaval", een gemummificeerde figuur in "De sigaren van de farao". In andere albums komt dan weer ene professor Bergamot voor, en die staat voor Jean Capart, de eerste egyptoloog van ons land, die koningin Elisabeth naar Egypte vergezelde.

Dat alles probeert de expo in Luik te vertellen, voor een breed publiek, ook voor kinderen en scholen. "Ook mijn zoon met het syndroom van Down komt langs met zijn school en ook hij zal er iets aan hebben," maakt een trotse Dimitri Laboury zich sterk.

De expo " Toetanchamon. De ontdekking van de vergeten farao" tot 31 mei 2020 onder het station Luik-Guillemins.

liveblog Coronacrisis

Analyse Ivan De Vadder

Verenigde Staten

Zonnepanelen

liveblog Coronacrisis

Analyse Ivan De Vadder

# data[].attributes.attachment_link.title
Het lijkt wel tijdreizen: onder futuristische station van Luik kan u nu beroemde graf van farao Toetanchamon ontdekken

# data[].attributes.attachment_link.description
(Een kopie van) het beroemdste graf van de beroemdste Egyptische farao is te bekijken onder het station van Luik, in een aanschouwelijke tentoonstelling voor jong en oud. Er zijn ook échte archeologische voorwerpen en een bijzonder verhaal van het Belgische koningshuis: in 1922 was koningin Elisabeth een van de eerste bezoekers van het geopende graf van Toetanchamon.

# data[].attributes.body
https://repository.han.nl/han/handle/20.500.12470/95

# data[].attributes.attachment_link.description
Met deze werkbladen kan je het zelfvertrouwen van de leerlingen verhogen. Door het indelen van leerlingen in expertgroepen en vervolgens in gemengde groepen hebben de leerlingen elkaar ...

# data[].attributes.headline
Boek: Omgaan met diversiteit in de klas: kwalitatief onderzoek bij leerkrachten Economie over hun noden, bekommernissen en wensen inzake binnenklasdifferentiatie

# data[].attributes.subject
Boek: Omgaan met diversiteit in de klas: kwalitatief onderzoek bij leerkrachten Economie over hun noden, bekommernissen en wensen inzake binnenklasdifferentiatie

# data[].attributes.body
Raadplegen via deze link: https://oatd.org/oatd/record?record=handle\:1942\%2F29335

# data[].attributes.body
https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2020/11/14/meer-dan-honderd-recent-ontdekte-sarcofagen-met-mummies-voorgest/

# data[].attributes.body
Denken als een rebel: waarom diversiteit de sleutel is tot succes

# data[].attributes.body
https://www.nationalgeographic.nl/geschiedenis-en-cultuur/2017/12/3500-jaar-oude-egyptische-graven-ontdekt-een-ervan-met-een-mummie

# data[].attributes.body
https://www.klascement.net/downloadbaar-lesmateriaal/40666/het-oude-egypte-expertisegroepjes/?previous#preview

# data[].attributes.body
video over de 'magie' van het Oude Egypte. Deze video werd gemaakt door het Rijksmuseum van Oudheden.

# data[].attributes.headline
Waarom diversiteit tot de kern van onderwijs hoort

# data[].attributes.subject
Waarom diversiteit tot de kern van onderwijs hoort

# data[].attributes.body
Verslag van het VLOR: https://assets.vlor.be/www.vlor.be/attachment/verslag%204%20Vanavermaet.pdf

# data[].attributes.body
https://www.klascement.net/downloadbaar-lesmateriaal/40666/het-oude-egypte-expertisegroepjes/?previous

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Het Terracottaleger - Een grafgift voor de eerste keizer van China

# data[].attributes.attachment_link.description
Het Terracottaleger is een archeologische vondst die bestaat uit zo'n 8000 terracottafiguren. Een indrukwekkende grafgift, die meer dan 2200 jaar geleden wordt meegegeven aan de eerste keizer van China.

# data[].attributes.body
https://www.demorgen.be/meningen/sorry-sorry-sorry-meneer-zei-een-leerling-die-met-hoofddoek-mijn-klas-binnenliep~bf8109d9/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De opgravingen gaan overigens nog altijd voort en de ene ontdekking leidt volgens de egyptologen al snel tot een andere. Saqqara ligt enkele tientallen kilometer ten zuiden van de piramiden van Giza nabij de hoofdstad Cairo. Het grafveld is duizenden jaren lang in gebruik geweest. Een van de meest bekende monumenten in Saqqara is de trappiramide van farao Djoser die dateert uit het Oude Rijk rond 2.700 voor Christus. Die piramide was de voorloper van de latere echte piramides met vlakke zijkanten in Giza en andere plaatsen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Meer dan honderd recent ontdekte sarcofagen met mummies voorgesteld in Saqqara in Egypte

# data[].attributes.attachment_link.description
De opgravingen gaan overigens nog altijd voort en de ene ontdekking leidt volgens de egyptologen al snel tot een andere. Saqqara ligt enkele tientallen kilometer ten zuiden van de piramiden van Giza nabij de hoofdstad Cairo. Het grafveld is duizenden jaren lang in gebruik geweest.

# data[].attributes.body
Website met allerlei informatie over coöperatief leren. Deze website werd ontworpen door docenten aan de Arteveldehogeschool.

Bron:
http://cooperatieflerenolo.weebly.com/

# data[].attributes.body
http://www.steunpuntgok.be/downloads/gokfiche_tip_06.pdf

# data[].attributes.body
Tosca Menten
Dummie de mummie en de tombe van Achnetoet

# data[].attributes.headline
Mummies en de geheimen van het Oude Egypte

# data[].attributes.subject
Mummies en de geheimen van het Oude Egypte

# data[].attributes.body
https://historiek.net/grafgiften-hunebedden-egypte-betekenis/137699/

# data[].attributes.body
Emily Rose Oachs

Het graf van Toetanchamon

# data[].attributes.body
https://www.beeldvanegypte.nl/kunst-en-kunde/130-grafgiften

# data[].attributes.body
https://webserver.kempel.nl/kennisobjecten/KO%20HdK%20CL/materiaal/Artikelen/JSW%20CL.pdf

# data[].attributes.attachment_link.title
Coöperatief leren in een krachtige leeromgeving

# data[].attributes.attachment_link.description
Handleiding voor studenten, docenten en begeleiders die in hun instelling meer (willen) gebruikmaken van coöperatieve leermethoden in krachtige leeromgevingen.

# data[].attributes.body
https://www.klascement.net/downloadbaar-lesmateriaal/40666/het-oude-egypte-expertisegroepjes/?previous

# data[].attributes.body
https://www.klasse.be/215196/groepswerk-taken-eerlijk-verdelen/

# data[].attributes.body
Pakket dat bestaat uit drie PowerPoint-bestanden en drie pdf-bestanden met volgende thema's: farao’s, mummies, goden en hiërogliefen. Met als extra Toetanchamon.

Pakket downloaden via volgende link: https://www.rmo.nl/onderwijs/primair-onderwijs/egypte-pakket-in-de-klas/

# data[].attributes.body
https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.425023613.html/co%C3%B6peratieve-werkvormen/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Geplaatst op 30 november 2021

17 coöperatieve werkvormen

Bij coöperatief leren zijn er veel verschillende werkvormen die de leerkracht in kan inzetten. Dit artikel doet een greep uit deze werkvormen en behandeld er 17 één voor één. Per werkvorm wordt aangeven voor welke groepen hij geschikt is en welke samenwerkingsvaardigheden aan de orde komen. Ook staat er een indicatie van de tijdsduur. Onderaan het artikel vind je een handige tabel, waarin alles overzichtelijk is samengevat.

Kijk voor meer werkvormen het artikel coöperatieve leerstrategieën. Er is ook een boek over cooperatieve leerstrategieën beschikbaar.

1. Denken - Delen - Uitwisselen

De leerkracht geeft een opdracht of stelt een vraag. De leerlingen krijgen een á twee minuten om over het antwoord na te denken. Daarna overleggen ze in tweetallen. Tenslotte worden de antwoorden klassikaal uitgewisseld. Het is een handige werkvorm om voorkennis te activeren of om te oriënteren op een opdracht. Maar de leerkracht kan deze vorm ook bij zelfstandige verwerking inzetten. Ook voor reflectie of terugblik is hij geschikt. Deze werkvorm is geschikt voor groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen zijn: luisteren en informatie uitwisselen. De tijdsduur is ongeveer vijf minuten.

2. Flitsen

De leerkracht leert de kinderen een bepaalde vaardigheid, bijvoorbeeld de tafel van 6. Dan deelt hij flitskaarten uit, waarbij aan de ene kant de som staat en aan de andere kant het antwoord. Het is het handigst als elke leerling een eigen setje maakt. De kinderen gaan in tweetallen zitten. De één leest de tafelsom voor, de ander noemt het antwoord. Als het goed is, krijgt hij het kaartje. Als het antwoord fout is, dan gaat het kaartje onderop de stapel. Dit gaat net zo lang door tot de leerling de hele stapel heeft. Daarna wisselen de kinderen van rol. Aan het einde bespreekt de leerkracht klassikaal na hoe het ging. Deze werkvorm kan ingezet worden als zelfstandige verwerking. Hij is erg handig bij het automatiseren van rekenen, spelling, topografie en jaartallen. Deze werkvorm is geschikt voor groep 3 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen zijn: hulp geven/vragen en wachten op elkaar. De tijdsduur is ongeveer tien tot vijftien minuten.

3. Om-de-beurt

De kinderen zitten in tweetallen. De leerkracht stelt een vraag waarbij meerdere, korte antwoorden mogelijk zijn. Een voorbeeldvraag is: Welke landen in Europa ken je? De kinderen geven om de beurt een antwoord. Dat kan mondeling, maar ook op een gezamenlijk blaadje. Daarna volgt een klassikale afronding, waarbij enkele leerlingen hun antwoorden noemen. Deze werkvorm kan tijdens diverse momenten van de les ingezet worden. Hij is geschikt voor groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen zijn: luisteren, evenredig deelnemen. De tijdsduur is ongeveer vijf tot tien minuten.

4. Dobbelen

In de klas wordt een tekst gelezen en nabesproken. Daarna gaan de kinderen in groepjes zitten. Elk groepje heeft één of twee dobbelstenen, waarop bijvoorbeeld staat: 'wie, wat, waar, wanneer, hoe, waarom,'. Op de andere dobbelsteen kunnen werkwoordsvervoegingen staan, zoals: 'is, kan, doet, wil, heeft, zal'. Met de twee woorden die gegooid worden, maakt een van de leerlingen een vraag, die de groepsgenoten vervolgens beantwoorden. Daarna mag de volgende leerling gooien. Tenslotte volgt de klassikale nabespreking. Deze werkvorm is geschikt als zelfstandige verwerking bij tekstbegrip van taal en zaakvakken. Hij is geschikt voor groep 4 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen zijn: luisteren, op elkaar wachten. De tijdsduur is in totaal ongeveer vijftien tot dertig minuten.

5. Duo's

De leerkracht stelt heterogene duo's samen en legt de opdracht uit. De leerlingen maken om de beurt een som, waarbij zij hardop denken. Als de ene leerling een som maakt, dan observeert de ander en geeft hij hulp als dat nodig is. De leerkracht bespreekt dit klassikaal na. Deze werkvorm kan ingezet worden bij begeleide inoefening of zelfstandige verwerking. Hij is geschikt voor groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen zijn: overleggen, aanmoedigen, hulp geven/vragen en op elkaar wachten. De tijdsduur is in totaal ongeveer tien tot vijftien minuten.

6. Imiteer

De leerkracht maakt heterogene groepjes van vier leerlingen. Die gaan in tweetallen tegenover elkaar zitten. Ze maken van karton (of mappen) een wandje, zodat ze niet kunnen zien wat de ander achter de wand doet. Één tweetal maakt een ontwerp, op papier of van blokken. Als dat klaar is, moet het andere tweetal dit ontwerp namaken. Ze mogen niet kijken, maar alleen vragen stellen. Als de tweede groep klaar is met imiteren, dan vergelijken de kinderen het resultaat. Ze bespreken na wat wel goed ging en -als de ontwerpen verschillen- wat een volgende keer beter kan. Deze werkvorm is geschikt als zelfstandige verwerking en het stimuleert de taal- en denkontwikkeling. Hij is geschikt voor groep 1 en 2. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen zijn: luisteren en aanwijzingen geven. De tijdsduur is in totaal ongeveer tien tot vijftien minuten.

7. Interviews

De leerkracht vertelt over welk onderwerp de kinderen elkaar gaan interviewen en maakt tweetallen. De leerlingen bedenken welke vragen zij willen stellen en schrijven ze op. Daarna interviewen de leerlingen elkaar, waarbij ze ook goed doorvragen. Tenslotte volgt de klassikale nabespreking. Deze werkvorm is geschikt om informatie, meningen en oplossingsstrategieën uit te wisselen. Interviewen stimuleert het creatief denken en het tekstbegrip. De leerkracht kan deze werkvorm inzetten als oriëntatie of om de voorkennis te activeren, maar ook als zelfstandige verwerking of reflectieopdracht. Deze werkvorm is geschikt voor groep 5 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: vragen stellen, luisteren en samenvatten wat de ander heeft verteld. De tijdsduur is ongeveer vijftien minuten.

8. Woordenweb

Elk groepje krijgt een vel papier, met een cirkel in het midden. In die cirkel staat het onderwerp. De leerlingen schrijven/tekenen om de beurt iets over het onderwerp. Elk groepslid heeft een eigen kleur pen, zodat de leerkracht achteraf kan zien wat de inbreng van iedere leerling was. Als dat klaar is, geven de leerlingen met pijlen de relaties tussen de begrippen/tekeningen weer. Bij de pijlen mag ook iets geschreven worden. De leerkracht hangt alle woordenwebben op en uit elk groepje mag een leerling hun woordenweb toelichten. Het woordenweb kan op diverse momenten van de les ingezet worden, maar is vooral effectief bij het activeren van de voorkennis. Deze werkvorm is geschikt voor groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren, overleggen en besluiten nemen. De tijdsduur is ongeveer vijftien minuten.

9. Brainstorm

Bij het brainstormen geeft de leerkracht een opdracht aan de groepjes. Een voorbeeld is: Bedenk in drie minuten zoveel mogelijk dingen die je kunt maken van crêpepapier. Ze verzinnen dan in snel tempo ideeën. De leerlingen borduren voort op de ideeën van de andere groepsleden. Elke inbreng is waardevol, ook gekke ideeën. Een van de kinderen is schrijver. Daarna is de klassikale nabespreking van de resultaten. De brainstorm is bruikbaar als oriëntatie of om de voorkennis te activeren. Hij nodigt uit tot creatief denken. Deze werkvorm is geschikt voor groep 3 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren en elkaar de kans geven om inbreng te hebben. De tijdsduur is ongeveer tien minuten.

10. Genummerde hoofden

Alle kinderen in het groepje krijgen een nummer. De leerkracht geeft een opdracht, waar aan het eind iedereen een antwoord op moet weten. Elke leerling denkt voor zichzelf hierover na en schrijft het antwoord op. Daarna vertellen ze om de beurt hun antwoord aan de andere groepsleden. Ze overleggen wat het juiste antwoord is, dit moet elke leerling aan het einde weten. Tenslotte noemt de leerkracht een nummer. In elk groepje heeft het kind met dat nummer de taak om aan de klas te vertellen wat hun groepsantwoord is. Deze werkvorm kan op verschillende momenten van de les ingezet worden. Hij is geschikt voor groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: overleggen en overeenstemming bereiken. De tijdsduur is ongeveer 5 minuten.

11. Legpuzzel

De leerkracht verdeelt de leerstof in gelijke delen. De leerlingen zitten in heterogene stamgroepen. De leerkracht vertelt wat de uitkomst van het groepswerk is, bijvoorbeeld een presentatie, werkstuk of toets. Daarna krijgt elk groepslid een nummer. Vervolgens gaan alle nummers 1 bij elkaar zitten. En de nummers 2, 3 en 4 ook. Dit heten de expertgroepjes. De nummers 1 krijgen een onderdeel van de lesstof, en de andere groepjes ook. Zij verdiepen zich in de tekst en bedenken hoe ze de informatie kunnen vertellen aan hun stamgroepje. Daarna gaat iedereen terug naar zijn stamgroepje. Daar vertellen de kinderen om de beurt wat ze geleerd hebben. De leerlingen voegen alle informatie samen en maken er bijvoorbeeld een presentatie of werkstuk van. Tenslotte evalueert de leerkracht met de leerlingen het groepsresultaat. De legpuzzel is een vorm van zelfstandige verwerking. Deze werkvorm is erg geschikt voor zaakvakken. Hij is in te zetten van groep 4 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: overleggen, luisteren en uitleg geven. De tijdsduur is één of meer lessen.

12. Placemat

Elk groepje van vier leerlingen krijgt een vel papier, met in het midden een rechthoek. Vanuit de hoeken van de rechthoek trekken de kinderen lijnen naar de hoeken van het papier. Op die manier ontstaan er nog vier vakken, voor elk groepslid een.. De leerkracht geeft een opdracht en elke leerling schrijft in zijn eigen vak zijn ideeën en antwoorden op. Daarna gaan de leerlingen overleggen en formuleren ze een gemeenschappelijk antwoord. Dat schrijven ze op in de gemeenschappelijke rechthoek. Daarop volgt de klassikale uitwisseling. De placemat is een vorm van zelfstandige verwerking. Deze werkwijze van de placemat werkvorm is in te zetten van groep 3 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren, overleggen en overeenstemming bereiken. De tijdsduur is tien tot vijftien minuten.

13. Puzzels

Elk groepje van vier leerlingen krijgt een envelop met kaartjes. Op die kaartjes staan stukjes tekst of (bij jonge kinderen) plaatjes. De kinderen lezen hun kaartjes voor aan de andere groepsleden. De anderen moeten goed luisteren, ze mogen de kaartjes niet zien. In het geval van plaatjes, vertellen de leerlingen wat er op de plaatjes te zien is. Als iedereen geweest is, dan pas gaan kinderen de kaartjes in de goede volgorde leggen. Elke leerling moet aan het einde het verhaal kunnen vertellen. Bij de klassikale nabespreking wijst de leerkracht één leerling per groep aan die het verhaal navertelt of samenvat. De puzzel is een vorm van zelfstandige verwerking. Deze werkvorm is in te zetten van groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren en hulp geven/vragen. De tijdsduur is tien tot vijftien minuten.

14. Rotonde

De leerkracht geeft elk groepje een opdracht, bijvoorbeeld: Noem een woord dat rijmt op... De leerlingen geven om de beurt een antwoord, dit kan zowel mondeling als schriftelijk. Bij de klassikale nabespreking vraagt de leerkracht naar de groepsresultaten. De rotonde kan op diverse momenten van de les ingezet worden. Hij is vooral geschikt voor open vragen met korte antwoorden. Deze werkvorm is in te zetten van groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren en evenredig deelnemen. De tijdsduur is vijf tot tien minuten.

15. Binnencirkel - buitencirkel

De leerlingen vormen twee cirkels. De leerkracht stelt een open vraag, bijvoorbeeld: welke historische persoon vind jij een held, en waarom? De kinderen in de buitencirkel geven antwoord, de kinderen in de binnencirkel luisteren. Daarna geven de kinderen van de binnencirkel hun antwoord. Vervolgens draait de buitencirkel vijf plaatsen door. Dan stelt de leerkracht een nieuwe vraag en geven weer de kinderen in de buitencirkel eerst antwoord. Daarna geven de kinderen van de binnencirkel hun antwoord. Deze werkvorm kan ingezet worden bij begeleide inoefening of als zelfstandige verwerking. Hij is in te zetten van groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren en evenredig deelnemen. De tijdsduur is tien tot vijftien minuten.

16. Hoeken

De leerkracht geeft toelichting bij de hoeken. In de hoeken hangen bijvoorbeeld papieren met stellingen. De leerlingen lopen naar de hoek waar zij het mee eens zijn. Daar overleggen ze in duo's waarom ze voor die hoek gekozen hebben. Vervolgens steken de kinderen over naar de tegenovergestelde hoek en vormen een duo met iemand uit die hoek. De een is dan dus voor de stelling, de ander is er tegen. Ze beargumenteren hun keuze en onthouden wat de ander vertelt. Tenslotte gaat iedereen terug naar zijn eigen hoek en vertelt de redenen waarom andere kinderen voor een andere hoek hebben gekozen. Bij de klassikale nabespreking vraagt de leerkracht aan kinderen waarom hun partner voor een andere hoek heeft gekozen. De hoeken zijn een vorm van zelfstandige verwerking. Deze werkvorm is in te zetten van groep 3 tot en met 8. Hij is ook voor jongere kinderen te gebruiken, maar dan is het beter om voor onderwerpen of materialen te kiezen. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren en samenvatten. De tijdsduur is tien tot vijftien minuten.

17. Wandel - Wissel uit

Alle leerlingen verspreiden zich onafhankelijk van elkaar in het lokaal. Als de leerkracht 'Sta stil!' roept, dan stopt iedereen. Elke leerling vormt een duo met degene die het dichtst bij staat. De leerkracht stelt een vraag of geeft een opdracht. De duo's wisselen hun antwoorden uit. Deze werkvorm lijkt erg op de binnen- en buitencirkel. Hij kan ingezet worden bij begeleide inoefening, zelfstandige verwerking of als reflectieopdracht. Deze werkvorm is geschikt voor groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren en informatie uitwisselen. De tijdsduur is ongeveer vijf minuten.

Handig overzicht van alle werkvormen

Boek over coöperatief leren

Coöperatieve werkvormen voor elke groep en ieder vak

Coöperatieve leerstrategieën Handboek coöperatief leren

Heb je vragen over dit thema? Stel ze in de onderwijs community binnen de Wij-leren.nl Academie!

Gerelateerd

[extra-breed-algemeen-kolom2]

# data[].attributes.attachment_link.description
Bij coöperatief leren zijn er 17 werkvormen die de leerkracht kan inzetten. In dit artikel worden 17 coöperatieve werkvormen behandeld. Het zijn werkvormen met actieve deelname.

# data[].attributes.body
https://assets.vlor.be/www.vlor.be/attachment/verslag%204%20Vanavermaet.pdf

# data[].attributes.headline
Onderzoek naar het effect van de werkvormkeuze op de leerprestaties van leerlingen (6e leerjaar) 

# data[].attributes.subject
Onderzoek naar het effect van de werkvormkeuze op de leerprestaties van leerlingen (6e leerjaar) 

# data[].attributes.body
https://libstore.ugent.be/fulltxt/RUG01/001/295/960/RUG01-001295960_2010_0001_AC.pdf

# data[].attributes.headline
Zo maak je van groepswerk meer dan gekakel

# data[].attributes.subject
Zo maak je van groepswerk meer dan gekakel

# data[].attributes.body
Tips om groepswerk vlotter te laten verlopen.

Bron:
https://www.klasse.be/1509/zo-maak-je-van-groepswerk-een-succes/

# data[].attributes.headline
werkvormen voor een interactieve klaspraktijk in het basisonderwijs 

# data[].attributes.subject
werkvormen voor een interactieve klaspraktijk in het basisonderwijs 

# data[].attributes.body
http://www.cteno.be/assets/downloads/cteno/werkvormen_interactieveklaspraktijk_bundel.pdf

# data[].attributes.body
https://www.klasse.be/251140/taal-leren-in-een-diverse-klas/

# data[].attributes.body
https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/13345089/coOperatief_leren.pdf?1336725018=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3DCooperatief_leren.pdf&Expires=1613992163&Signature=SPsT4~vzwmh979YCC7v8Sgz8IcWu1blo-fMo8fa9l5DGUKf4FB0w4ty8Ya8baeilELwGCtOnVMnESQ4Vji2d8L70768J40QzeddDcXkq85P297g-en1Y7NQFXhyL-K0TeHgyEXiOSDB6aBmg9bV-byvc2CB-cdac-biWkHsC7osXeQKpPFbKn4kuQNsg9dH7jLl-Q7IFEjk5ocX7GOwL2yxSimj9YH5JbP2tXKt26nr0tSLyTa7gfhxlv1xbU9K5Ek4Ov8F6-vsLyD8Ot2WcBLzCfuYh7sM8zkN1LV2BWLeunK-h9Ljrr7BxnPVUruRBQllBf-TmK-9GqCNJ9GJLKw__&Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA

# data[].attributes.body
Bron over coöperatieve werkvormen (website studenten)
Wat, Waarom en hoe coöperatieve werkvormen.

# data[].attributes.body
https://dspace.library.uu.nl/handle/1874/290006

# data[].attributes.headline
Iedereen bij de les met coöperatieve leerstrategieën

# data[].attributes.subject
Iedereen bij de les met coöperatieve leerstrategieën

# data[].attributes.body
Voorbeelden van vijf coöperatieve leerstrategieën in de klas.

Bron:
https://www.klasse.be/131998/cooperatieve-leerstrategieen/