# data[].attributes.body
to plastyczny kierunek w sztuce, przede wszystkim w malarstwie, rozwijający się głównie we Francji w latach 70. i 80. XIX w.

# data[].attributes.headline
Impresjoniści nie chcieli odwzorowywać rzeczywistości, lecz nałożyć na niego filtr doznań, które w danej chwili odczuwali oni sami lub bohaterowie ich dzieł. 

# data[].attributes.subject
Impresjoniści nie chcieli odwzorowywać rzeczywistości, lecz nałożyć na niego filtr doznań, które w danej chwili odczuwali oni sami lub bohaterowie ich dzieł. 

# data[].attributes.body
Cechy malarstwa impresjonistycznego to przede wszystkim sprawne manipulowanie światłem i cieniem. Artyści impresjonizmu zacierali granicę rzeczywistości i fikcji, kreując coś pośredniego – przejście pomiędzy światami. Granicę tego co realne i tego co duchowe dobitnie oddał wybitny polski przedstawiciel impresjonizmu – Władysław Podkowiński. Jego „Szał Uniesień” można zinterpretować jako moment przejścia z jednej strony na drugą.

# data[].attributes.body
To właśnie dwa elementy impresjonizmu – cień i światło - nadawały obrazom nierzeczywisty wymiar. Miały zmieniać kolory, wyostrzać lub rozmywać kontury, nadawać dynamikę rzeczom, postaciom i krajobrazom. Charakterystyka impresjonizmu została dobitnie ukazana przez Pierre Auguste Renoir w obrazie „Bal w Moulin de La Galete”. Oprócz gry światłem Renoir użył tam również innej cechy impresjonizmu w sztuce – inspiracji miejskim życiem.

# data[].attributes.body
Oddanie ruchu i emocji mu towarzyszącym było częstym motywem prac malarzy impresjonistów. Edgar Degas i jego „Lekcja Tańca” jest tego doskonałym przykładem. Taniec, jako jeden z najbardziej kochanych przez artystów tamtego okresu rodzajów ruchu, znalazł się na wielu obrazach impresjonistycznych.

# data[].attributes.body
Impresjoniści nie porzucili natury na rzecz człowieka, czego dobrym przykładem jest wywodząca się z tego okresu Twórczość Claude Moneta „Nenufary” czy „Ogród w Giverny”.

# data[].attributes.body
Na swoim obrazie  „Impresja. Wschód słońca” Claude Monet ukazał port w Hawrze skąpany w porannej mgle i dymie uchodzącym z kopcących kominów. Mimo, że sam artysta urodził się w Paryżu, pierwsze lata życia spędził właśnie w Hawrze, nadmorskim mieście w Normandii.

# data[].attributes.body
Vincent van Gogh (1853 - 1890) to holenderski malarz. Swojej artystycznej pasji poświęcił się stosunkowo późno, wcześniej zaś parał się różnymi zawodami (był m.in. antykwariuszem i kaznodzieją). Jego dzieła cechują: intensywny kolor, bogata faktura oraz pewna deformacja rysunku. Cieniem na jego życiu – zarówno tym osobistym, jak i artystycznym – kładła się choroba psychiczna, która doprowadziła go do przedwczesnej, samobójczej śmierci. Niezrozumiany za życia, Van Gogh doceniony został dopiero po śmierci. Dziś jego obrazy warte są miliony dolarów.

# data[].attributes.body
Słoneczniki uznawane są za najbardziej rozpoznawalne arcydzieła malarstwa światowego. Powstało ogółem 11 obrazów o tej tematyce.
”Słoneczniki” w 1987 roku wylicytowano za kwotę 39, 9 milionów dolarów, co w tamtym czasie stanowiło rekord za obraz w historii aukcji sztuki.

# data[].attributes.body
Artyści od wieków szukają inspiracji do swoich dzieł w naturze. Ich wyobraźnię rozbudzają pola, łąki, lasy, zachody i wschody słońca, ale mało kto porywał się na nocne niebo, łagodny bezkres, przejmujący swym ogromem i dziwnie kojący. Trzeba było szaleńca, by zechciał uchwycić nocne niebo w tak niezwykły sposób. Tym szaleńcem był Vincent van Gogh.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Vincent van Gogh Gwiaździsta noc, 1889
olej, płótno, 73,7 × 92,1 cm, Museum of Modern Art, Nowy Jork, USA

Artyści od wieków szukają inspiracji do swoich dzieł w naturze. Ich wyobraźnię rozbudzają pola, łąki, lasy, zachody i wschody słońca, ale mało kto porywał się na nocne niebo, łagodny bezkres, przejmujący swym ogromem i dziwnie kojący. Trzeba było szaleńca, by zechciał uchwycić nocne niebo w tak niezwykły sposób. Tym szaleńcem był Vincent van Gogh. Gwiaździsta noc to sztandarowe dzieło tego niedocenionego geniusza. Geniusza, który zdecydował się być artystą dopiero w wieku 27 lat i tworzył przez zaledwie 10 lat. Ale to wystarczyło, żeby na zawsze zmienić historię sztuki.

Inność nie jest lubiana. Trudna do zniesienia, ciąży i uwiera. Być może dlatego Vincent van Gogh - artysta o wymagającym charakterze, burzliwym idealistycznym podejściu i „grubym", fakturowym malarstwie - był tak bardzo niepopularny w swoich czasach. Dziś hołubiony, we własnych czasach odtrącany, poniewierany przez los i zupełnie niedoceniony jako artysta. Za życia sprzedał tylko jeden obraz. Pisał w listach do swojego brata Theo:

„Mam straszną potrzebę - wypowiem to słowo - religii; toteż wychodzę nocą, żeby malować gwiazdy."

Historia powstania obrazu Gwiaździsta noc jest niemal tak poetycka, jak samo dzieło. Kompozycja powstała w 1889 roku w dość niecodziennym otoczeniu szpitala psychiatrycznego Saint-Paul-de-Mausole w Saint-Rémy, na południu Francji. Vincent van Gogh przez całe swoje życie cierpiał z powodu zaburzeń psychicznych oraz trudności związanych z epilepsją. W okresie powstawania dzieła jego stan był poważny, a hospitalizacja wydawała się jedynym wyjściem.

Ale cofnijmy się do 23 grudnia 1888 roku, kiedy to doszło do słynnego epizodu podczas kłótni z Gauguinem. Różnica charakterów dwóch artystów, ale też zmiana w życiu ukochanego brata Theo, który się nim opiekował, a teraz w liście donosił, że zakochał się w Johannie Bonger i zamierza się z nią ożenić, doprowadziły Vincenta do aktu autoagresji, podczas którego odciął sobie ucho.

Odsunięty na drugi plan przez brata, porzucony przez przyjaciela, coraz częściej odczuwał napady choroby, co doprowadziło do tego, że musiał ulec naciskom otoczenia na podjęcie leczenia. Vincent początkowo niechętny, powoli ulegał śródziemnomorskiemu urokowi francuskiego miasteczka. Z jego szpitalnego okna rozciągał się podobno przepiękny widok na gaje oliwne, wzgórza Alpilles.

Urokliwa reklama szpitala pokazuje je jako wymarzone miejsce na kuracje, a w rzeczywiści był to zimny klasztor przekształcony w szpital dla obłąkanych.

Mimo ascetycznych warunków był to bardzo płodny okres w twórczości van Gogha. Stworzył tam 142 obrazy. Szlifował swój styl, wielokrotnie malując wijące się cyprysy, kłębiące się chmury i pofałdowane zbocza prowansalskich gór.

To właśnie bajeczna natura stała się punktem wyjścia dla jednego z nielicznych obrazów artysty malowanych z wyobraźni. Dzieło wzbogacone zostało o liczne inspiracje z Paryża. Po 2 latach tam spędzonych artysta nasiąknął wpływem francuskich impresjonistów oraz japońskiego drzeworytu. Jak twierdzi Martin Bailey to właśnie Wielka fala w Kanagawie Hokusaia wpłynęła na kompozycję Gwiaździstej nocy.

Gwiaździsta noc nie jest jednak dziełem stworzonym pod wpływem chwilowej inspiracji. Vincent wielokrotnie wspominał o chęci zrealizowania motywu nocy na płótnie, już w 1888 roku w liście do swojej siostry Willeminy pisał:

„Chcę teraz koniecznie namalować rozgwieżdżone niebo. Często wydaję mi się, że noc jest jeszcze bogatsza w kolory niż dzień, ubarwiona najintensywniejszymi fioletami, błękitami i zieleniami. Jeśli przyjrzysz się uważnie, to zobaczysz, że niektóre gwiazdy są cytrynowe, inne mają odcień różowy, zielony i błękitny jak niezapominajki. Bez zgłębienia tematu jest oczywiste, że aby namalować rozgwieżdżone niebo, nie wystarczy umieścić białe kropki na błękitnej czerni."

Z tych słów możemy wnioskować, że dzieło to stanowi efekt dojrzałych przemyśleń twórczych van Gogha, choć niektórzy doszukują się w niej odbicia zażywanych przez niego leków, bądź destabilizacji psychicznej. Wiele jest teorii dotyczących tego obrazu. Niektórzy szukają dowodów na to, że Vincent odtworzył dokładny wygląd nieboskłonu z czerwca 1889 roku. Inni teoretycy zwracają uwagę na fakt, iż stanowi on odbicie duchowych uniesień artysty i jest nawiązaniem do Apokalipsy św. Jana. Jeszcze inni dostrzegają podobieństwo układu gwiazd w obrazie do naukowych szkiców galaktyk spiralnych. Praca ta od lat inspiruje artystów, poetów, religioznawców i naukowców.

Vincent, kosmos i NASA

W 2004 naukowcy z NASA dzięki użyciu Teleskopu Hubble'a sfotografowali gwiazdę oraz otaczający ją gaz i pył międzygwiazdowy, podobieństwo do przedstawienia z obrazu van Gogha sprzed ponad 100-tu lat było tak duże, że zaczęto badać jak to możliwe, że artysta nie mający naukowej wiedzy był w stanie przedstawić skomplikowane zjawisko turbulencji. Fizyk José Luis Aragón z Uniwersytetu w Meksyku starał się dowieść, że dzieło van Gogha dość dobrze pokazuje schemat rozchodzenia się turbulencji. Być może jednak wyjaśnienie jest inne.

W 1845 roku William Parsons naszkicował spiralną galaktykę M51, zwaną Galaktyką Wir, a już w 1880 ukazała się popularyzująca astronomię książka autorstwa Camille Flammarion Astronomie Populaire, w której opublikowano ilustrację na podstawie jego rysunku. Może to ona stała się inspiracją dla van Gogha. Czy widział ją w Paryżu czy też znajdowała się w szpitalnej bibliotece - nie wiadomo.

Gwiaździsta noc nie była pierwszym nokturnem Vincenta van Gogha. Rok wcześniej namalował Taras kawiarni w nocy oraz Gwiaździstą noc nad Rodanem.

W tym przedstawieniu gwiaździstej nocy koncentruje się jednak na odbiciu światła gwiazd na powierzchni wody, a nie na nocnym niebie. Oba dzieła stanowią swoje ciekawe uzupełnienie.

Ważne jest jednak jakie emocje budzi w nas Gwiaździsta noc. Ta wibrująca kompozycja, bazująca głównie na spiralnych formach, kontrastujących z dolną częścią obrazu, zapełnioną geometrycznymi bryłami domów okolicznego miasteczka zachwyca swym bezpretensjonalny przekazem.

Złowrogie, ciemne cyprysy zamieszczone na pierwszym planie dzieła, przez niektórych interpretowane są jako symbol śmierci właśnie. Na panoramie nocnego nieba artysta namalował ponoć Wenus, choć sam nazwał ją „poranną gwiazdą". Sekwencja gwiazd na obrazie przypomina natomiast drogę mleczną. Wszystko to żywe, pulsujące, nieomal namacalne, sprawiające wrażenie, że to właśnie my stoimy w oknie i w tajemniczym półśnie chłoniemy piękno francuskiego pejzażu.

Victor Baldin i jego walizka

Jeszcze jedna ciekawa historia wiąże się z powstaniem Gwiaździstej nocy, a dotyczy właściwie szkicu przygotowanego przez artystę w procesie narodzin dzieła. W 1908 roku dzieło to trafiło do Kunsthalle Bremen, jednak wkrótce zaginęło w zawierusze II wojny światowej. Szkic przez przypadek odnalazł jeden z żołnierzy Armii Czerwonej, Victor Baldin.

Na zamku Karnzow, niedaleko Berlina, gdzie stacjonowała jego jednostka, jak się okazało, ukryta była kolekcja z Bremen. Gdy żołnierze przesunęli szafę, ujrzeli przed sobą drzwi do piwnicy, która stanowiłaby raj dla niejednego miłośnika sztuki. Kiedy wezwano Baldwina, po podłodze fruwały rysunki i grafiki, a żołnierze bez skrupułów po nich deptali. Baldwin przed wojną studiował architekturę i miał zajęcia z historii sztuki, więc od razu docenił wartość odkrytych skarbów. Chciał przewieźć dzieła sztuki samochodem, ale nie uzyskał na to zgody przełożonych, dlatego postanowił wypakować je z passe-partout i zabrać do walizki. Była to jedyna możliwość, żeby je ocalić. Młodemu żołnierzowi udało się spakować 364 dzieła, w tym szkic Gwiaździstej nocy van Gogha. Wrócił z drogocennym ładunkiem z powrotem do Związku Radzieckiego. Jakaż musiała być jego radość, gdy po trudach i cierpieniach wędrówki otworzył walizkę i ujrzał w niej nie tylko szkic van Gogha, ale też prace artystów takich jak Dürer, Veronese, Van Dyck, Rembrandt, Tiepolo, Degas czy Toulouse-Lautrec. Po skatalogowaniu dzieł przekazał je Muzeum Architektury w Moskwie, ale ze względu na skomplikowaną proweniencję dzieł obecnie przechowywane są w Ermitażu i nie są prezentowane szerokiej publiczności w Rosji, nigdy też nie wróciły do Niemiec.

Oryginalna Gwiaździsta noc jest na szczęście dostępna dla wszystkich miłośników sztuki w Museum of Modern Art w Nowym Jorku.

Bibliografia:
1. https://www.theartnewspaper.com/blog/starry-night-is-held-by-russian-government?fbclid=IwAR0ccJ3kOOd5TodkjYn5ejOHIOySjH6K-6wwdvMHwlJGrCRk8ql-Tk6iaK0 [dostęp 17.03.2019]
2. Martin Bailey, Starry Night: Van Gogh at the Asylum, 2018.
3. David Brooks, The Paintings: Starry Night (ang.). Vincent van Gogh Gallery. [dostęp 17.03.2019].
4. Michael Benson, Cosmigraphics: Picturing Space Through Time, Nowy Jork 2014.
5. J.L. Aragon, Turbulent luminance in impassioned van Gogh paintings, https://arxiv.org/pdf/physics/0606246v2.pdf.
6. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k96291926/f193.image

# data[].attributes.attachment_link.title
Vincent van Gogh „Gwiaździsta noc" " Niezła sztuka

# data[].attributes.attachment_link.description
Vincent van Gogh Gwiaździsta noc, 1889 olej, płótno, 73,7 × 92,1 cm, Museum of Modern Art, Nowy Jork, USA Artyści od wieków szukają inspiracji do swoich dzieł w naturze. Ich wyobraźnię rozbudzają pola, łąki, lasy, zachody i wschody słońca, ale mało kto porywał się na nocne niebo, łagodny bezkres, przejmujący swym ogromem i dziwnie kojący.

# data[].attributes.headline
"Gwieździsta noc" Vincentego van Gogha na wiele sposobów.

# data[].attributes.subject
"Gwieździsta noc" Vincentego van Gogha na wiele sposobów.

# data[].attributes.attachment_link.title
Vincent van Gogh „Gwiaździsta noc” kolorowanka

# data[].attributes.headline
"Gwieździsta noc" wysypana płatkami kwiatów, drobnymi kawałkami liści i owocami jagód. Ta praca po prostu zapiera dech w piersiach i jest jedyna w swoim rodzaju.

# data[].attributes.subject
"Gwieździsta noc" wysypana płatkami kwiatów, drobnymi kawałkami liści i owocami jagód. Ta praca po prostu zapiera dech w piersiach i jest jedyna w swoim rodzaju.

# data[].attributes.attachment_link.title
1 - Gwieździsta noc Vincentego van Gogha na dziesięć sposobów.

# data[].attributes.headline
"Gwieździsta noc" wyklejona podłużnymi koralikami, albo cienkimi patyczkami różnej długości. Niby nic szczególnego, a efekt jest świetny.

# data[].attributes.subject
"Gwieździsta noc" wyklejona podłużnymi koralikami, albo cienkimi patyczkami różnej długości. Niby nic szczególnego, a efekt jest świetny.

# data[].attributes.headline
"Gwieździsta noc" wyklejona nakrętkami różnej wielkości to kolejna propozycja, która znalazła się na naszej liście. Nakrętki obecnie zbiera wielu z nas, czemu więc nie wykorzystać ich do wykonania takiej pracy? ;)

# data[].attributes.subject
"Gwieździsta noc" wyklejona nakrętkami różnej wielkości to kolejna propozycja, która znalazła się na naszej liście. Nakrętki obecnie zbiera wielu z nas, czemu więc nie wykorzystać ich do wykonania takiej pracy? ;)

# data[].attributes.headline
Kolejną propozycją jest mozaika, co prawda na pracy tej wykonana jest ona z  kawałków płytek, albo kolorowych szkiełek, jednak nigdzie nie jest powiedziane, że nie można ich zastąpić np. różnej wielkości i kształtu figurami wyciętymi np. z kolorowych kartonów?

# data[].attributes.subject
Kolejną propozycją jest mozaika, co prawda na pracy tej wykonana jest ona z  kawałków płytek, albo kolorowych szkiełek, jednak nigdzie nie jest powiedziane, że nie można ich zastąpić np. różnej wielkości i kształtu figurami wyciętymi np. z kolorowych kartonów?

# data[].attributes.headline
"Gwieździsta noc" 3d. Tego chyba jeszcze nie widzieliście. Zobaczcie jaka pomysłowa praca. Jak ją wykonać nie trzeba chyba opisywać. Widać to na pierwszy rzut oka.

# data[].attributes.subject
"Gwieździsta noc" 3d. Tego chyba jeszcze nie widzieliście. Zobaczcie jaka pomysłowa praca. Jak ją wykonać nie trzeba chyba opisywać. Widać to na pierwszy rzut oka.

# data[].attributes.headline
Coś dla miłośników klasycznego malowania.

# data[].attributes.subject
Coś dla miłośników klasycznego malowania.

# data[].attributes.headline
"Gwieździsta noc' może być również malowana farbami do tkanin. Zobaczcie jak pięknie prezentuje się na różnych częściach garderoby.  To jest po prostu obłęd.

# data[].attributes.subject
"Gwieździsta noc' może być również malowana farbami do tkanin. Zobaczcie jak pięknie prezentuje się na różnych częściach garderoby.  To jest po prostu obłęd.

# data[].attributes.headline
"Gwieździsta noc" wykonana metodą puentylizmu, czyli drobnych punktów i kropek.

# data[].attributes.subject
"Gwieździsta noc" wykonana metodą puentylizmu, czyli drobnych punktów i kropek.

# data[].attributes.headline
Mam nadzieję, że udało się Was zainspirować i każdy z Was znajdzie tutaj coś dla siebie. Mam nadzieję, że znajdzie się również ktoś, kto spróbuje swoich sił i wykona pracę w tym temacie zupełnie inaczej. Oczywiście, to co dzisiaj zobaczyliście, to są tylko propozycje. Wy możecie mieć zupełnie inne pomysły na tą pracę. Żeby Wam ułatwić pracę wrzucam szkic "Gwieździstej nocy", może to Was zachęci.

# data[].attributes.subject
Mam nadzieję, że udało się Was zainspirować i każdy z Was znajdzie tutaj coś dla siebie. Mam nadzieję, że znajdzie się również ktoś, kto spróbuje swoich sił i wykona pracę w tym temacie zupełnie inaczej. Oczywiście, to co dzisiaj zobaczyliście, to są tylko propozycje. Wy możecie mieć zupełnie inne pomysły na tą pracę. Żeby Wam ułatwić pracę wrzucam szkic "Gwieździstej nocy", może to Was zachęci.

# data[].attributes.attachment_link.title
How to Paint the Starry Night with Acrylic Paint Step by Step | Art Journal Thursday Ep. 24

# data[].attributes.attachment_link.title
How to paint The Starry Night, // Vincent van Gogh // Art Room.

# data[].attributes.headline
A teraz zabieraj się do pracy i stwórz własną interpretację "Gwiaździstej nocy"

# data[].attributes.subject
A teraz zabieraj się do pracy i stwórz własną interpretację "Gwiaździstej nocy"