# data[].attributes.body
W latach 2024/25 i 2025/26 nasza szkoła uczestniczyć będzie w projekcie "Orientuj się!" realizowanym przez WUP w Rzeszowie

# data[].attributes.headline
Jak pomóc dziecku w wyborze szkoły średniej?

# data[].attributes.subject
Jak pomóc dziecku w wyborze szkoły średniej?

# data[].attributes.body
Drodzy Rodzice! - warto przeczytać!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Co roku w maju uczniowie klas 8 stają przed wyborem szkoły ponadpodstawowej. Aby ta decyzja była nie tylko trafna, ale i nie skutkowała dużym stresem i napięciem, warto się do niej przygotować wcześniej. Jak zatem mądrze wybrać szkołę średnią?

Dobrze jest zacząć od rozważenia wszystkich „za i przeciw" szkół, które nastolatek bierze pod uwagę. Kiedy podczas warsztatów i rozmów doradczych mówię ósmoklasistom, jakie to ważne, część z nich bagatelizuje ten fakt. To, co wówczas ich przekonuje to porównanie decyzji o wyborze szkoły do zakupu telefonu komórkowego. Kiedy pytam ich, czy przygotowują się do wymiany urządzenia na nowe i jak to robią, podnosi się las rąk. Ci odważniejsi opowiadają z nieukrywaną satysfakcją, w jaki sposób wybierają najlepszy model. Jeśli tak przygotowujemy się do takiej błahej decyzji, jak wybór telefonu, który służy nam 2, 3 lata, to ile uwagi powinien wymagać wybór szkoły, który wpływa na naszą przyszłość? Kolejne ważne zagadnienie to przejęcie kontroli nad tym, gdzie dziecko będzie się dalej uczyć. Chodzi o to, by „wybrać" placówkę, a nie zostać przez nią „wybranym". Jak to zrobić?

Czym się kierować, wybierając szkołę ponadpodstawową

1. Sprawdź, jaki rodzaj szkoły Twoje dziecko chce wybrać. Do dyspozycji ma:

Liceum - w którym uczy się na poziomie ogólnym wszystkich przedmiotów, podobnie jak w szkole podstawowej, ale minimum dwa z nich są realizowane na poziomie rozszerzonym. To oznacza, że przez 4 lata nastolatek będzie mieć codziennie od 2-4, a czasem nawet więcej godzin danego przedmiotu, zakres wiedzy z niego będzie szerszy i będzie wymagał od dziecka więcej uwagi i czasu. Liceum najczęściej wybierają uczniowie, którzy nie mają większych kłopotów z nauką, raczej lubią się uczyć, są systematyczni i chętni do pogłębiania wiedzy. Pamiętajmy, że liceum nie przygotowuje do wykonywania żadnego zawodu, nawet jeśli klasa ma profil policyjny, wojskowy czy medyczny. Uczniowie otrzymują wiedzę ogólną i mogą, ale nie muszą zdawać matury. Jest ona jednak konieczna, aby dostać się na studia. Jeśli Twoje dziecko nie zdecyduje się na zdawanie matury, to może kontynuować naukę w szkole policealnej, która trwa od 1 do 2 lat i kończy się egzaminem potwierdzającym kwalifikacje w zawodzie. Ucząc się w szkole policealnej Twoje dziecko zdobędzie określony zawód, taki jak np. opiekunka dziecięca, opiekun osoby niepełnosprawnej, higienistka stomatologiczna itp.

Technikum - nauka trwa w nim 5 lat. Technikum wybierają uczniowie, którzy wiedzą już, w jakiej dziedzinie chcą pracować. To szkoła, która w pierwszej kolejności przygotowuje do zawodu. Aby otrzymać tytuł technika np. weterynarii, informatyka, hotelarstwa Twoje dziecko będzie musiało zdać 2 egzaminy zawodowe zwane kwalifikacyjnymi kursami zawodowymi (KKZ). Są one przeprowadzane w klasie 3 i 4 w formie ustnej i pisemnej. Dopiero kiedy uczeń otrzyma pozytywny wynik z egzaminów i świadectwo ukończenia technikum, może liczyć na tytuł technika, co jest jego „przepustką" na rynku pracy. Tego typu szkoła również przygotowuje do matury i umożliwia kontynuację nauki na studiach. Pamiętaj, że Twoje dziecko w technikum będzie uczyło się aż 5 lat. Jeśli źle wybierze zawód, może być to dużym problemem.

Szkoła branżowa I stopnia jest szkołą trzyletnią, która przygotowuje do konkretnego zawodu np. kucharz, fryzjer, kelner, ogrodnik, mechatronik, elektryk itp. W tej szkole Twoje dziecko będzie uczyło się wiedzy praktycznej. Jeśli chodzi o harmonogram zajęć, zazwyczaj 2 dni tygodniu przeznaczane są na praktyki, a 3 dni na zajęcia w placówce. Również w tej szkole uczeń musi zdać jeden egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie. Kiedy otrzyma pozytywny wynik egzaminu i świadectwo ukończenia szkoły otrzymuje tytuł zawodowy. Po ukończeniu szkoły może podjąć pracę i dalej kontynuować naukę w 2-letniej szkole branżowej II stopnia, gdzie będzie zdawać kolejny egzamin zawodowy, aby otrzymać tytuł technika lub zdać maturę i studiować.

2. Zaproś dziecko do rozmowy i wspólnie zastanówcie się, których przedmiotów uczy się z przyjemnością, jaka dziedzina je interesuje. I nie chodzi tu jedynie o to, czy lubi przedmiot i nauczyciela, co zwykle idzie ze sobą w parze, ale czy treści i materiał są dla niego ciekawe.

3. Zastanówcie się, czy Twoje dziecko lubi się uczyć i nauka nie sprawia mu kłopotu. Może odwrocie - chętniej coś naprawia, majsterkuje, robi makijaż, projektuje biżuterię, szyje, dekoruje swój pokój, a nauka przedmiotów ogólnych jest dla niego wyzwaniem. W tym przypadku wybór liceum może nie być zbyt trafny.

4. Porozmawiajcie o tym, jakie nastolatek ma zainteresowania, pasje, czyli co lubi robić w wolnym czasie. Nawet jeśli są to gry komputerowe czy oglądanie filmów na YouTube, to warto się zastanowić, co jest w tym dla niego ciekawego i jakie treści go pasjonują.

5. Pomóż określić, jakie są mocne i słabe strony Twojego dziecka. Czy wolałoby np. pracę z:

ludźmi - aby im pomagać, nauczać, wyjaśniać, opiekować się nimi, słuchać ich,

przedmiotami - naprawiać je, konstruować, tworzyć, obsługiwać,

przyrodą i zwierzętami,

światem artystycznym - tworzyć, projektować, malować itp.

6. Istotne jest także, jaki jest stan zdrowia Twojego dziecka, zwłaszcza jeśli myśli o wyborze szkoły zawodowej. Zarówno w technikum, jak i szkole branżowej konieczne jest dostarczenie zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania danego zawodu. Jeśli więc Twoje dziecko jest pod opieką lekarza specjalisty, to przy najbliższej wizycie kontrolnej zapytaj go, czy może uczyć się, a potem pracować w określonym zawodzie i czy lekarz nie widzi przeciwwskazań.

7. Ważne, na ile Twoje dziecko jest gotowe, żeby poświęcić czas naukę, jakie ma aspiracje, ambicje. Jeśli nie lubi się uczyć, to zastanówcie się, czy wybór liceum lub technikum będzie dla niego dobry.

8. Odległość szkoły od miejsca zamieszkania - ta z pozoru błaha sprawa, która właściwie nie powinna przesądzać o wyborze szkoły, w momencie, kiedy już się do niej uczęszcza, staje się niezwykle ważna. Zazwyczaj nie bierzemy tego pod uwagę. Natomiast jeśli Twoje dziecko ma kłopot z porannym wstawaniem i spóźnia się do placówki, którą ma blisko domu to zastanówcie się, czy wybór szkoły ponadpodstawowej, do której trzeba dojeżdżać godzinę lub więcej nie będzie dla niego na tyle uciążliwy, że po pół roku zrezygnuje z nauki.

Rekrutacja

Aby dostać się do szkoły ponadpodstawowej trzeba zebrać odpowiednią liczbę punktów rekrutacyjnych między innymi za:

oceny na świadectwie - punktowane są 4 przedmioty, obowiązkowo język polski i matematyka oraz 2 przedmiotu do wyboru, wskazane przez szkołę ponadpodstawową,

dodatkowe punkty za świadectwo z wyróżnieniem, konkursy, olimpiady, zawody sportowe i artystyczne, wolontariat, działania na rzecz szkoły.

Pamiętaj, że do niektórych szkół obowiązują dodatkowe egzaminy np. do klas sportowych czy dwujęzycznych.
Na stronach kuratoriów oświaty danego województwa co roku publikowane są zarządzenia o terminach i warunkach rekrutacji do szkół ponadpodstawowych. Warto to sprawdzić.

Potrzebne dokumenty do szkoły ponadpodstawowej

Aby dostać się do szkoły ponadpodstawowej Twoje dziecko potrzebuje zebrać następujące dokumenty:

świadectwo ukończenia szkoły podstawowej,

zaświadczenie o wynikach egzaminu ósmoklasisty,

zaświadczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania określonego zawodu, jeśli dziecko wybiera technikum lub szkołę branżową,

zaświadczenia o udziale w konkursach, olimpiadach, o wolontariacie itp. Dokumenty warto zbierać już od klasy 6, a następnie przekazać wychowawcy, który umieści dokonania Twojego dziecka na świadectwie ósmoklasisty. Dodatkowe punkty mogą być bardzo przydatne w rekrutacji.

Wybór szkoły średniej jest ważny, ale nie wpłynie na losy Twojego dziecka tak bardzo, jak myślisz. Szkołę zawsze można zmienić, choć w praktyce nie jest to takie proste i wiąże się z licznymi konsekwencjami. Uczniowie klas 8 często skarżą się na napięcie, jakie dorośli, nauczyciele i rodzice tworzą wokół tematu wyboru szkoły. To im nie pomaga, dokłada tylko stresu i utrudnia proces wyboru. Oczywiście, warto przygotować się do tej decyzji jak najlepiej. Jeśli Twoje dziecko ma z nią kłopot, a Ty nie wiesz, jak mu pomóc, można zwrócić się o pomoc do doradcy zawodowego w rejonowej poradni psychologiczno-pedagogicznej. Warto również wybrać się na dni otwarte do wybranych szkół ponadpodstawowych, aby dopytać, jak wygląda w danej szkole nauka.

Marzena Jasińska
Trener, dyplomowany coach, doradca rodzinny. Od lat wspiera rodziców w konsultacjach indywidualnych oraz warsztatach psychoedukacyjnych. Swoją pracę opiera na filozofii Jespera Juula, założeniach Rodzicielstwa Bliskości oraz Porozumienia Bez Przemocy. Specjalizuje się w zakresie neurodydaktyki oraz uczenia się uczniów. Ekspert rozwoju osobistego, komunikacji, negocjacji. W swojej pracy zajmuje się także tematyką mediacji szkolnych, procesów grupowych, zarządzania zmianą w organizacji i zarządzania zespołem. Prywatnie mama dwóch dorosłych synów.

# data[].attributes.attachment_link.description
Co roku w maju uczniowie klas 8 stają przed wyborem szkoły ponadpodstawowej. Aby ta decyzja była nie...

# data[].attributes.attachment_link.title
Darmowy test osobowości, opisy poszczególnych typów, porady dotyczące związków i kariery zawodowej | 16Personalities

# data[].attributes.body
W bieżącym roku po raz pierwszy w ramach pomocy psychologiczno - pedagogicznej prowadzone są dla uczniów zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu. Uczestniczy w nich 8 uczniów z klas VII i VIII. Zajęcia prowadzone są w małych grupkach co trzy tygodnie dla poszczególnych uczniów. Forma zajęć - konsultacje, indywidualne wsparcie, rozmowa bardzo spodobała się uczestnikom. Wspólnie poznajemy siebie, szukamy mocnych stron, odkrywamy zainteresowania i predyspozycje zawodowe, by pomóc uczniom w wyborze dalszej kariery edukacyjnej, w konsekwencji zawodowej.

# data[].attributes.body
Dwóch nauczycieli w ramach projektu zdobywa kwalifikacje doradcy zawodowego, uczestnicząc w studiach podyplomowych.

# data[].attributes.body
Nasza szkoła zakwalifikowała się do projektu "Orientuj się!" realizowanego przez WUP w Rzeszowie.

Drodzy Uczniowie i Rodzice,

na obecnym etapie projektu nauczyciele różnych przedmiotów, edukacji wczesnoszkolnej uczestniczą w szkoleniach wspierających i podnoszących ich kompetencje.

# data[].attributes.headline
Zajęcia doradztwa zawodowego dla uczniów klas VII, VIII

# data[].attributes.subject
Zajęcia doradztwa zawodowego dla uczniów klas VII, VIII

# data[].attributes.body
W bieżącym roku szkolnym podobnie jak w latach poprzednich obowiązkowe zajęcia doradztwa zawodowego dla uczniów klas VII i VIII prowadzone będą w wymiarze 10 h. Klasa VIII - pierwszy semestr

Klasa VII - semestr II

# data[].attributes.headline
Program realizacji doradztwa zawodowego w ZS w Wólce Podleśnej w roku szkolnym 2024/25

# data[].attributes.subject
Program realizacji doradztwa zawodowego w ZS w Wólce Podleśnej w roku szkolnym 2024/25

# data[].attributes.attachment_link.title
Program realizacji doradztwa zawodowego w Zespole Szkól w Wólce Podleśnej w roku szkolnym 2024 - 25.DOCX

# data[].attributes.headline
Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego na lata 2024/25 do 2026/27

# data[].attributes.subject
Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego na lata 2024/25 do 2026/27

# data[].attributes.headline
Jak mądrze wspierać dziecko w wyborze szkoły?

# data[].attributes.subject
Jak mądrze wspierać dziecko w wyborze szkoły?

# data[].attributes.attachment_link.description
O pierwszych wyborach „kim będę” dziecko mówi już w przedszkolu. Zwykle rzadko to się sprawdza, jedn…

# data[].attributes.headline
Drogi zawodowe - cykl filmików pozwalający poznać bliżej wiele różnych zawodów.

# data[].attributes.subject
Drogi zawodowe - cykl filmików pozwalający poznać bliżej wiele różnych zawodów.

# data[].attributes.attachment_link.title
Cykl filmów „Drogi Zawodowe" - doradztwo zawodowe

# data[].attributes.headline
Czynniki ważne przy planowaniu kariery zawodowej.

# data[].attributes.subject
Czynniki ważne przy planowaniu kariery zawodowej.

# data[].attributes.body
Warto przeczytać - ten artykuł przeznaczony jest dla uczniów i rodziców. Zachęcam, aby w wolnym czasie poczytać. Może ułatwi wybory, których niedługo będą dokonywać ósmoklasiści.

# data[].attributes.attachment_link.title
Czynniki ważne przy planowaniu kariery zawodowej

# data[].attributes.attachment_link.description
Czynniki ważne przy planowaniu kariery zawodowej

# data[].attributes.headline
Najbardziej deficytowe zawody w roku 2023

# data[].attributes.subject
Najbardziej deficytowe zawody w roku 2023

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kierowcy ciężarówek i TIR-ów, pielęgniarki i położne oraz psycholodzy i psychoterapeuci - to najbardziej deficytowe grupa zawodowe w Polsce - z niedoborem kandydatów notowanym w największej liczbie powiatów w kraju. Tak wynika z tegorocznego Barometru Zawodów, którego dane „Rzeczpospolita" opisuje jako pierwsza. Według tej prognozy zapotrzebowania na pracowników w wybranych zawodach, którą od kilku lat opracowuje Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie, rozpoczynający się 2023 r. będzie drugim z rzędu bez profesji, która byłaby nadwyżkowa w skali całego kraju.

Natomiast pogorszenie koniunktury, związane także z wysoką inflacją, sprawiło, że krajowa lista zawodów deficytowych, w których będzie brakować kandydatów do pracy, skróciła się w tym roku z 30 do 27. Nadal jednak jest na niej wiele specjalności, których niedobór utrudni firmom prowadzenie biznesu, pogarszając też jakość edukacji i opieki zdrowotnej.

Polaku, lecz się sam

Niedobór kierowców ciężarówek i TIR-ów, których poszukuje nie tylko branża logistyczna i kurierska, ale też sektor turystyczny, będzie w tym roku dotykał pracodawców w 363, czyli w niemal 96 proc., powiatach. Przy czym w niemal co czwartym jest oceniany jako duży.

- Najbardziej doceniani są oczywiście kandydaci z doświadczeniem, najlepiej powyżej trzech lat, ale firmy gotowe są też zatrudniać pracowników bez żadnego doświadczenia, a nawet uprawnień - twierdzi Mateusz Żydek z agencji zatrudnienia Randstad. Według jej badań kierowcy są grupą, która w ostatnim czasie najczęściej zmieniała pracodawcę (41 proc.) kuszona najczęściej podwyżką wynagrodzenia.

Praktycznie w całej Polsce (w niemal dziewięciu na dziesięć powiatów) brakuje też pielęgniarek i położnych, przy czym w 84 powiatach deficyt kandydatek do tej ciężkiej i nie najlepiej płatnej pracy jest oceniany jako bardzo duży.

Pandemia nasiliła też niedobór lekarzy, deficytowych w 321 powiatach, i sprawiła, że w ubiegłym roku do grupy zawodów dotkniętych silnym niedoborem kadr trafili też psycholodzy i psychoterapeuci. Pogorszenie kondycji psychicznej Polaków, nasilone w minionym roku przez wojnę w Ukrainie i kryzys inflacyjny, zwiększa z roku na rok zapotrzebowanie na tych specjalistów, których niedobór jest odczuwalny w 329 powiatach.

Wakaty pomimo niżu

Chociaż przed kilkoma dniami minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział na antenie Radia ZET masowe zwolnienia w szkolnictwie związane z niżem demograficznym w szkołach średnich, to w 2023 r. na krajowej liście 27 deficytowych w tym roku zawodów są aż trzy grupy nauczycieli. Obok brakujących od lat nauczycieli przedmiotów zawodowych (ich niedobór dotyka szkół w dwóch trzecich powiatów), w tegorocznym Barometrze Zawodów trafili na nią również nauczyciele przedmiotów ogólnokształcących (deficytowi w 215 powiatach) oraz nauczyciele szkół specjalnych i oddziałów integracyjnych.

Marek Wójcik, pełnomocnik zarządu Związku Miast Polskich, tłumaczy, że jest to efekt zwiększonego o połowę rocznika, który w tym roku rozpoczął naukę w szkołach ponadpodstawowych. Ten efekt odwołanej przez PiS tzw. reformy sześciolatków będzie też widoczny w przyszłym roku, zwiększając zapotrzebowanie na nauczycieli w szkołach średnich. Zdaniem Wójcika samorządy mają ogromy problem z deficytem nauczycieli, szczególnie tych z przedmiotów ścisłych. Powodem, podobnie jak w przypadku sporej części innych zawodów deficytowych (w tym szczególnie pielęgniarek), są mało konkurencyjne pensje. - Ze strony samorządów apelujemy, by zatrzymać negatywny trend spadku nakładów na edukację w relacji do PKB - dodaje Wójcik.

Niedobór IT w miastach

Na krajowej liście deficytowych zawodów zwraca uwagę brak specjalistów IT, którzy - według badania firmy rekrutacyjnej Hays Poland - pozostaną jednymi z najbardziej pożądanych specjalistów, pomimo widocznych już oznak spowolnienia w branży IT. W tym roku zamierza ich rekrutować prawie cztery na dziesięć firm, a opublikowany jesienią raport Polskiego Instytutu Ekonomicznego i Organizacji Pracodawców Usług IT (SoDA) mówił o realnym niedoborze co najmniej 25 tys. specjalistów IT.

Jak jednak wynika z Barometru Zawodów, ten niedobór jest odczuwalny przede wszystkim w dużych miastach, w tym szczególnie w Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Wrocławiu i Gdańsku. Tam specjaliści IT będą w grupie deficytowych kandydatów. W skali całego kraju deficyt informatyków widać w co czwartym powiecie (to dwukrotnie mniej niż w przypadku nauczycieli przedmiotów ogólnokształcących). Przy czym spółki IT niezmiennie podkreślają zapotrzebowanie na doświadczonych specjalistów.

Z listy profesji dotkniętych niedoborem zniknęli z kolei piekarze, gdyż wzrost cen prądu i gazu wywołał kryzys w branży piekarniczej, grożąc upadłością wielu firm. Skutki problemów branży drzewnej i meblarskiej, którą dotknęły wzrost kosztów i załamanie na rynku nieruchomości, widać też po tym, że wśród deficytowych zawodów nie ma już stolarzy. Przesunęli się do najbardziej licznej grupy 141 zawodów, które w skali ogólnopolskiej będą w równowadze, choć w części powiatów firmy mogą odczuwać ich niedobór.

Podwyżkowe wyzwania firm

Pracodawcy są świadomi, że w warunkach dwucyfrowej inflacji niezbędne będą podwyżki wynagrodzeń, aby pozyskać i zatrzymać pracowników, w tym szczególnie przedstawicieli deficytowych zawodów. Na tę inflacyjną presję płacową zwracają uwagę eksperci firmy rekrutacyjnej Hays Poland, komentując wyniki jej raportu płacowego na 2023 r., w którym 81 proc. z prawie 2,7 tys. pracodawców ma w planach na ten rok podwyżki płac. To nawet większa grupa niż przed rokiem, gdy szykowało je 75 proc. badanych firm. Gwałtowne przyspieszenie inflacji wymusiło jednak większy zasięg podwyżek, które w ostatnich 12 miesiącach wprowadziło 83 proc. ankietowanych pracodawców. Najczęściej (ponad połowa badanych) podnosili wynagrodzenia o mniej niż 10 proc., czyli sporo poniżej tempa inflacji. Podobne plany firmy mają także na ten rok: co druga planuje podwyżki do 10 proc., a druga co do wielkości grupa (28 proc.) mówi w badaniu o 10-20-proc. wzroście płac. Jak ocenia Agnieszka Pietrasik, dyrektor wykonawcza Hays Poland, z uwagi na ograniczenia budżetowe tegoroczne podwyżki mogą być niższe niż w 2022 r., a część firm zapewne będzie podnosić stawki wyłącznie kluczowym fachowcom i specjalistom lub pracownikom niezwykle trudnym do pozyskania. Eksperci Polskiego Instytutu Ekonomicznego zwracają uwagę, że na plany pracodawców związane z podnoszeniem poziomu wynagrodzeń wpływa też wzrost płacy minimalnej od stycznia 2023 r. (o prawie 16 proc.). ∑

# data[].attributes.attachment_link.title
Najbardziej deficytowe zawody w Polsce w 2023 roku

# data[].attributes.attachment_link.description
Kierowcy ciężarówek i TIR-ów, pielęgniarki i położne oraz psycholodzy i psychoterapeuci - to najbardziej deficytowe grupa zawodowe w Polsce - z niedoborem kandydatów notowanym w największej liczbie powiatów w kraju. Tak wynika z tegorocznego Barometru Zawodów, którego dane „Rzeczpospolita" opisuje jako pierwsza.

# data[].attributes.headline
To może Ci pomóc w wyborze zawodu, a w konsekwencji szkoły. Barometr zawodów - sprawdź jakie w najbliższej przyszłości będzie zapotrzebowanie na zawody. 

# data[].attributes.subject
To może Ci pomóc w wyborze zawodu, a w konsekwencji szkoły. Barometr zawodów - sprawdź jakie w najbliższej przyszłości będzie zapotrzebowanie na zawody. 

# data[].attributes.attachment_link.description
Barometr zawodów - - prognozy zapotrzebowania na pracowników wśród małopolskich pracodawców.

# data[].attributes.headline
Spotkanie uczniów klas VIII z doradcą zawodowym z PUP w Rzeszowie

# data[].attributes.subject
Spotkanie uczniów klas VIII z doradcą zawodowym z PUP w Rzeszowie

# data[].attributes.headline
Spotkanie uczniów klas VIII z przedstawicielem zawodu - czy warto marzyć?

# data[].attributes.subject
Spotkanie uczniów klas VIII z przedstawicielem zawodu - czy warto marzyć?

# data[].attributes.headline
Program doradztwa zawodowego na rok szkolny 2022/2023 dla klas VII, VIII

# data[].attributes.subject
Program doradztwa zawodowego na rok szkolny 2022/2023 dla klas VII, VIII

# data[].attributes.headline
Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego na lata 2021/2022, 2022/23, 2023/24

# data[].attributes.subject
Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego na lata 2021/2022, 2022/23, 2023/24

# data[].attributes.headline
Spotkanie z przedstawicielem zawodu - adwokatem

# data[].attributes.subject
Spotkanie z przedstawicielem zawodu - adwokatem

# data[].attributes.body
Jesienią uczniowie klas VII i VIII uczestniczyli w spotkaniu z adwokatką Panią Joanną Giereś. Podczas spotkania, które miało miejsce w sali gimnastycznej naszej szkoły uzyskali szereg informacji dotyczących kuluarów zawodu adwokata. Poznali ścieżkę kariery edukacyjnej prowadzącej do zawodu, cechy charakteru, uzdolnienia, którymi powinien charakteryzować się kandydat.
Serdecznie dziękujemy Pani Joannie za przyjęcie zaproszenia i wzbogacenie wiedzy naszych uczniów na temat zawodu adwokata.

# data[].attributes.body
W styczniu 2022 r. uczniowie klas I - VI zostali zaproszeniu do udziału w Szkolnym Konkursie Plastycznym "Ginące zawody".
Głównym celem przedsięwzięcia było zainteresowanie uczniów zawodami, które są coraz rzadziej spotykane na rynku pracy.
Największym zainteresowaniem konkurs cieszył  się wśród najmłodszych uczniów, szczególnie klasy I.
Nagrodzone zostały prace uczniów:
1. Wojciech Chłanda  - klasa III
2. Wiktor Gielarowski - klasa I
3. Samuel Zapała - klasa I
4. Nadia Furgała - klasa II
5. Weronika Wrona - klasa IV
Wyróżniono prace:
1. Emilia Kuziara - klasa III
2. Sara Bogusz - klasa I
3. Mateusz Ryznar - klasa I
4. Julia Kot - klasa III
5. Hannna Kuziara - klasa I
6. Gabriela Kozieł - klasa I
7. Hanna Berkowicz - klasa I
8. Pola Furgała - klasa II
9. Julia Kot - klasa IV

Gorąco wszystkim gratulujemy!

# data[].attributes.body
W konkursie wzięli udział uczniowie z klas I – III oraz dzieci z „zerówki” z przedszkola. Dwie prace wykonali uczniowie klas starszych. Wszystkie prace zostały wyeksponowane na korytarzu szkolnym.  Analiza prac daje podstawy do stwierdzenia, że dzieci młodsze mają dużą świadomość tego kim chcieliby zostać w przyszłości. Nie mieli większych problemów
z narysowaniem ilustracji, która przedstawia ich, wykonujących
w przyszłości zawód marzeń.

Zwycięzcom – prace nagrodzone
i wyróżnione – wręczono dyplomy i nagrody.

Sponsorami nagród byli Państwo Anna i Józef Pietrzykowie, za co serdecznie im dziękujemy.

# data[].attributes.headline
Spotkanie z pisarzem Waldemarem Cichoniem

# data[].attributes.subject
Spotkanie z pisarzem Waldemarem Cichoniem

# data[].attributes.body
Zgodnie z planem 28 maja
o godzinie 9.00 uczniowie klas I - III uczestniczyli w spotkaniu online z autorem książeczek dla dzieci o kocie Cukierku.
Uczniowie niecierpliwie oczekiwali na gościa przed monitorami w klasach. Z ogromną uwagą wysłuchali opowieści
o historii powstania pomysłu na napisanie pierwszej książeczki
o kocie. Zobaczyli na ekranach głównego bohatera cyklu książeczek - kota Cukierka.
W. Cichoń w bardzo przystępny sposób opowiedział uczniom
o wszystkich osobach (zawodach), które uczestniczą
w powstawaniu książki - od napisania do wydania. Zachęcił wszystkich do podejmowania prób pisania opowiadań.
Dzieciom bardzo podobają się śmieszne historie, które przydarzają się Cukierkowi. Wiele osób zamówiło sobie książeczki, które z imienną dedykacją oraz podpisem autora dotarły do naszej szkoły. Zaciekawieni uczniowie po ich otrzymaniu już w szkole podczas przerw zaczęli je z zapałem czytać.

# data[].attributes.body
W konkursie wzięli udział uczniowie z klas I – III oraz dzieci z „zerówki” z przedszkola. Dwie prace wykonali uczniowie klas starszych. Wszystkie prace zostały wyeksponowane na korytarzu szkolnym.  Analiza prac daje podstawy do stwierdzenia, że dzieci młodsze mają dużą świadomość tego kim chcieliby zostać w przyszłości. Nie mieli większych problemów
z narysowaniem ilustracji, która przedstawia ich, wykonujących
w przyszłości zawód marzeń.

Zwycięzcom – prace nagrodzone
i wyróżnione – wręczono dyplomy i nagrody.

Sponsorami nagród byli Państwo Anna i Józef Pietrzykowie, za co serdecznie im dziękujemy.

# data[].attributes.body
Drogi Uczniu, znajdziesz tutaj informator o szkołach ponadpodstawowych. Po wyborze typu szkoły i powiatu, zobaczysz aktualną ofertę szkół. Następnie dokonujesz wyboru określonej szkoły i zostajesz przekierowany na jej stronę, gdzie zamieszczone są wszystkie potrzebne informacje.

# data[].attributes.headline
Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna nr 1 w Rzeszowie

# data[].attributes.subject
Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna nr 1 w Rzeszowie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ZADANIA PLACÓWKI

1. Wspomaganie wszechstronnego rozwoju dzieci i młodzieży, efektywności uczenia się, rozwiązywania konfliktów i problemów oraz innych umiejętności z zakresu komunikacji społecznej.

2. Udzielanie pomocy psychologiczno - pedagogicznej dzieciom i młodzieży z grup ryzyka, profilaktyka uzależnień i innych zachowań problemowych.

3. Terapia zaburzeń rozwojowych i innych zachowań dysfunkcyjnych.

4. Wspomaganie wychowawczej funkcji rodziny.

5. Pomoc uczniom w dokonywaniu wyboru kierunku kształcenia, zawodu i planowaniu kariery zawodowej.

6. Prowadzenie Edukacji prozdrowotnej wśród uczniów, rodziców i nauczycieli.

7. Pomoc rodzicom i nauczycielom w diagnozowaniu i rozwijaniu potencjalnych możliwości oraz mocnych stron uczniów.

8. Dodatkowe zdania powierzone przez Podkarpackiego Kuratora Oświaty.

W zakresie wspomagania wszechstronnego rozwoju dzieci i młodzieży, efektywności uczenia się, rozwiązywania konfliktów i problemów poradnia prowadzi:

konsultacje lekarskie

diagnozę gotowości do podjęcia nauki szkolnej

diagnozę przyczyn trudności w nauce

badania wad i opóźnień w rozwoju mowy

doradztwo i diagnozę dla dzieci i młodzieży z dysfunkcjami rozwojowymi lub niepełnosprawnej

przesiewowe badania psychologiczno-pedagogiczno-logopedyczne dzieci w wieku przedszkolnym celem wczesnego wykrywania deficytów rozwojowych

zajęcia integracyjno - adaptacyjne

psychoedukację w zakresie radzenia sobie w sytuacjach trudnych

zajęcia umożliwiające nabycie umiejętności w zakresie skutecznego komunikowania się i rozwiązywania sytuacji konfliktowych

W zakresie udzielania pomocy psychologiczno - pedagogicznej dzieciom i młodzieży z grup ryzyka, profilaktyki uzależnień i innych zachowań problemowych poradnia prowadzi:

badania psychologiczne dzieci i młodzieży z zaburzeniami w zachowaniu

zajęcia psychoedukacyjne na temat zdrowego trybu życia

propagowanie programów psychoedukacyjnych z zakresu bezpiecznego wypoczynku, bezpiecznych wakacji, zagrożeń wynikających z podejmowania zachowań ryzykownych

konsultacje dla nauczycieli i rodziców, pogadanki, prelekcje popularyzujące wiedzę psychologiczno - pedagogiczno - logopedyczną

W zakresie wspomagania wychowawczej funkcji rodziny poradnia prowadzi:

zajęcia psychoedukacyjne dla rodziców umożliwiające im nabywanie umiejętności wychowawczych

doradztwo dla rodziców dzieci i młodzieży niepełnosprawnych lub z dysfunkcjami rozwojowymi

działalność informacyjną dotyczącą możliwości korzystania ze szkoleń wyposażających w kompetencje wychowawcze

W zakresie terapii zaburzeń rozwojowych i zachowań dysfunkcyjnych poradnia prowadzi:

zajęcia indywidualne i grupowe o charakterze korekcyjno kompensacyjnym, terapię pedagogiczną

indywidualną i grupową terapię logopedyczną

indywidualną i grupową terapię psychologiczną wobec dzieci i młodzieży z trudnościami emocjonalnymi

zajęcia psychoedukacyjne kształtujące umiejętność radzenia sobie w sytuacjach trudnych

W zakresie pomocy uczniom dokonującym wyboru kierunku kształcenia, zawodu i planowaniu kariery zawodowej poradnia prowadzi:

warsztaty psychoedukacyjne wyboru drogi życiowej dla uczniów gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych

działalność informacyjną, doradztwo i konsultacje w zakresie możliwości kontynuowania nauki z uwzględnieniem indywidualnych preferencji zawodowych, stanu zdrowia

doradztwo i działalność informacyjną w zakresie możliwości kontynuacji nauki i nabywania dodatkowych kompetencji zawodowych

W zakresie pomocy rodzicom i nauczycielom w diagnozowaniu i rozwijaniu potencjalnych możliwości oraz mocnych stron uczniów poradnia prowadzi:

badania psychologiczno - pedagogiczne określające możliwości intelektualne dzieci i młodzieży

badania psychologiczno - pedagogiczne, logopedyczne i lekarskie dzieci i młodzieży z zaburzeniami widzenia, słuchu, dysfunkcją narządu ruchu oraz ze sprzężonymi deficytami rozwojowymi

doradztwo w zakresie dostosowania wymagań edukacyjnych do potrzeb i możliwości dziecka

konsultacje w zakresie rozwijania zainteresowań kierunkowych u dzieci i młodzieży wybitnie uzdolnionej

konsultacje w zakresie ukierunkowania zainteresowań i możliwości rozwijania zdolności dzieci i młodzieży

Inne zadania realizowane na bieżąco.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
poradnia psychologiczno-pedagogiczna nr 1 w rzeszowie

# data[].attributes.attachment_link.title
Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna Nr 1 w Rzeszowie / Formy pomocy

# data[].attributes.attachment_link.description
1. Wspomaganie wszechstronnego rozwoju dzieci i młodzieży, efektywności uczenia się, rozwiązywania konfliktów i problemów oraz innych umiejętności z zakresu komunikacji społecznej. 2. Udzielanie pomocy psychologiczno - pedagogicznej dzieciom i młodzieży z grup ryzyka, profilaktyka uzależnień i innych zachowań problemowych. 3. Terapia zaburzeń rozwojowych i innych zachowań dysfunkcyjnych. 4. Wspomaganie wychowawczej funkcji rodziny.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czym jest poradnictwo zawodowe i jakie są jego formy?

Poradnictwo zawodowe jest usługą rynku pracy, realizowaną przez powiatowe urzędy pracy i centra informacji i planowania kariery zawodowej działające w wojewódzkich urzędach pracy. Poradnictwo zawodowe polega na udzielaniu pomocy przez pracownika urzędu pracy w rozwiązywaniu problemów zawodowych osób zgłaszających się po taką pomoc do urzędu.

Pomoc może być świadczona w formie indywidualnego kontaktu pracownika urzędu z osobą potrzebującą pomocy lub za pośrednictwem łącza telefonicznego albo internetowego.

W ramach usługi poradnictwa zawodowego pracownicy urzędu prowadzą również grupowe spotkania w formie warsztatów z osobami potrzebującymi pomocy.

Kto może skorzystać z poradnictwa zawodowego?

Usługa poradnictwa zawodowego jest dostępna zarówno dla osób zarejestrowanych w powiatowym urzędzie pracy, jak i w węższym zakresie dla osób niezarejestrowanych oraz pracodawców i ich pracowników.

Jakich korzyści dostarcza usługa?

W ramach poradnictwa zawodowego możesz uzyskać pomoc m.in. w zakresie:

wyboru lub zmiany zawodu,

zaplanowania kariery zawodowej,

uzupełnienia kwalifikacji zawodowych,

określenia swoich kompetencji i zainteresowań,

zaplanowania rozwoju zawodowego.

Pamiętaj! Poradnictwo zawodowe w powiatowych urzędach pracy oraz w centrach informacji i planowania kariery zawodowej jest realizowane dla wszystkich zainteresowanych bezpłatnie zgodnie z następującymi zasadami:

dostępności

dobrowolności;

równości bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, orientację seksualną, przekonania polityczne i wyznanie religijne lub przynależność związkową;

swobody wyboru zawodu i miejsca zatrudnienia;

poufności i ochrony danych.

Podstawa prawna

# data[].attributes.attachment_link.title
Poradnictwo zawodowe - Powiatowy Urząd Pracy w Rzeszowie

# data[].attributes.attachment_link.description
Poradnictwo zawodowe jest usługą rynku pracy, realizowaną przez powiatowe urzędy pracy i centra informacji i planowania kariery zawodowej działające w wojewódzkich urzędach pracy. Poradnictwo zawodowe polega na udzielaniu pomocy przez pracownika urzędu pracy w rozwiązywaniu problemów zawodowych osób zgłaszających się po taką pomoc do urzędu.

# data[].attributes.body
Życzę Wam optymizmu
i szczęścia oraz tego, abyście mądrze wykorzystali zdobytą wiedzę i umiejętności.
Wierzę, że osiągnięte wyniki staną się przepustką do wymarzonej szkoły, a później na studia i będą znakomitym wstępem w dorosłe życie.
Powodzenia!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zawody przyszłości

Świat się zmienia. Zawody, które wczoraj gwarantowały spokój i dobrobyt, dzisiaj wypadają z rynku. Specjaliści prognozują, że wszyscy, którzy wiążą swoją przyszłość z komputerami, internetem i programowaniem, mogą spać spokojnie. Ale znajdzie się też praca i dla coacha i dla prawnika.

W jakiej sytuacji rynkowej będzie wkraczała na rynek pracy dzisiejsza młodzież? Świat zmienia się szybko, coraz trudniej przewidzieć nam przyszłe realia. Mimo tej niepewności, eksperci zgodnie przyznają, że na niektóre zawody przyszłości z pewnością warto zwrócić uwagę już dzisiaj. Jeszcze chętniej mówią o predyspozycjach, które będą już wkrótce będą niezbędne.

Za kilkanaście lat - to podkreślają wszyscy, którzy próbują przewidzieć przyszły rynek pracy - świat będzie bardzo doceniał otwartość na zmiany. W zmieniającej się błyskawicznie rzeczywistości żaden zawód nie zagwarantuje zatrudnienia od uniwersytetu po emeryturę. Najlepiej będą sobie radzili ludzie chcący się uczyć, dokształcać, zmieniać branże i wykorzystywać nadarzające się okoliczności. Już teraz nie pracujemy w jednej firmie przez całe zawodowe życie. Ten trend będzie się utrzymywał.
Po pierwsze - informatycy
Wygląda na to, że dzisiejszym licealistom i uczniom najłatwiej będzie znaleźć pracę, jeśli zwiążą swoją przyszłość z branżą IT. Zawody przyszłości to nieuchronnie wszystkie posady związane jest z obsługą komputerów, sztucznej inteligencji i wirtualnego świata. Komputery będą jeszcze mocniej obecne w naszym życiu niż są dzisiaj. Trzeba je będzie serwisować, konstruować, programować. Będą powstawały nowe technologie, kolejne aplikacje i sprzęty, które będą pomagały nam zarządzać codziennością. Już dzisiaj i przez kolejne lata na rynku pracy będą poszukiwani programiści. Prognozuje się, że coraz bardziej potrzebni będą ludzie potrafiący konstruować gry komputerowe, wirtualną rzeczywistość czy rozwijać aplikacje oraz sztuczną inteligencję.

Już na poziomie liceum można wybrać ścieżkę, która ułatwi w przyszłości dostanie się na informatykę. Jeśli dziecko zainteresowane jest komputerami i ma predyspozycje do uczenia się przedmiotów ścisłych, warto poszukać szkoły z rozszerzonym programem z matematyki i informatyki. Funkcjonują całe licea specjalizujące się w kształceniu umysłów ścisłych.
Po drugie - specjaliści
Nasze mamy i babcie wysyłały nas na prawo i medycynę. Nie myliły się. Nadal będzie dużo pracy dla absolwentów tych kierunków. Prawnicy będą mieli sporo zleceń w związku z rozwojem internetu, przeniesieniem do sieci szeregu usług. Cały ten rynek będzie wymagał uporządkowania i kodyfikacji, tym bardziej, że coraz bardziej obecna jest kolejna odsłona internetu - blockchain. Rozwój tej technologii sprawi, że wiele kwestii, które będą wymagały uregulowania prawnego. Szacuje się również, że coraz popularniejsze będą porady prawne udzielane wirtualnie. Połączenie wiedzy prawniczej oraz znajomości wirtualnego świata na pewno się przyda.

Przyszli lekarze również nie będą narzekali na brak zajęć. Potrzebni będą także inni pracownicy branży medycznej - pielęgniarki, fizoterapeuci. Z jednej strony starzejące się społeczeństwo będzie potrzebowało wsparcia medycznego, z drugiej - będziemy mieli coraz więcej czasu i pieniędzy na dbanie o własne zdrowie i dobrostan. Pracy nie zabraknie z pewnością również dla kosmetyczek, dietetyków, trenerów.

Poszukiwani będą także specjaliści do spraw logistyki, finansiści i menedżerowie. Jedną z najszybciej rozwijających się już teraz dziedzin jest biotechnologia. I to jeszcze długo się nie zmieni.
Zawody przyszłości dla humanistów
A jeśli dziecko nie lubi przedmiotów ścisłych? Bez obaw. Eksperci spekulują, że i humaniści nie będą głodowali. Życiowy sukces o wiele łatwiej osiągnąć, jeśli zawód przyszłości, który wybierze uczeń będzie zgodny z jego predyspozycjami i zainteresowaniami.

Ciągle potrzebni na rynku pracy będą ludzie dobrze władający językami obcymi. Świat się kurczy, coraz częściej współpracujemy z osobami mieszkającymi na drugiej półkuli - trzeba się umieć porozumieć. Ważne będzie też bezinwazyjne poruszanie wśród różnych kultur - poszukiwani będą fachowcy tłumaczący ich specyfikę.

Wciąż będą też potrzebni szkoleniowcy i nauczyciele, szczególnie tacy, którzy będą potrafili się poruszać po świecie e-learningu. Już teraz świetnie funkcjonują ludzie, którzy organizują swoje zawodowe życie wokół webinarów i szkoleń w sieci. Ten trend będzie się rozwijał. Nie zabraknie pracy dla psychoterapeutów, psychologów, coachów, a także dla tych wszystkich, którzy będą organizowali czas wolny, szczególnie ludziom starszym. Nie zapominajmy, że z dekady na dekadę będziemy mieli coraz więcej seniorów, dla których potrzebna będzie cała gama usług.
Umiejętności, w które warto zainwestować
Na nic jednak zda się najbardziej precyzyjnie wybrany zawód przyszłości, jeśli młody pracownik nie będzie posiadał umiejętności, które umożliwią mu funkcjonowanie w profesjonalnej rzeczywistości. Wszyscy eksperci we wszystkich opracowaniach są zgodni: przyszłość będzie należała do tych pracowników, którzy nie tylko opanowali jakąś dziedzinę wiedzy, ale posiadają szeroko rozwinięte tak zwane „umiejętności miękkie". Oprócz chęci do rozwoju i nauki, otwarcia na nowości i inność, coraz bardziej liczą się kompetencje społeczne. Pracownik przyszłości musi umieć pracować w zespole, a także zarządzać grupą ludzi, ale motywując ich i zagrzewając do pracy, a nie karząc i stresując.

Lata spędzone w liceum mogą się okazać kluczowe w wykształceniu tych umiejętności. Wybierając szkołę warto poszukać takiej, która stawia na samodzielność, tolerancję, międzykulturowość. Warto dowiedzieć się, czy w szkole, w której dziecko spędzi kilka lat, młodzież uczy się współpracować, czy rywalizować.

# data[].attributes.attachment_link.description
Świat się zmienia. Zawody, które wczoraj gwarantowały spokój i dobrobyt, dzisiaj wypadają z rynku. Specjaliści prognozują, że wszyscy, którzy wiążą swoją przyszłość z komputerami, internetem i programowaniem, mogą spać spokojnie. Ale znajdzie się też praca i dla coacha i dla prawnika.

# data[].attributes.headline
Kompetencje przyszłości które należy rozwijać...

# data[].attributes.subject
Kompetencje przyszłości które należy rozwijać...

# data[].attributes.body
Należą do nich:

Kreatywność

Umiejętności przetwarzania
i interpretacji złożonych informacji.

Przedsiębiorczość
i inicjatywa.

Przywództwo i zarządzanie innymi.

Podstawowe umiejętności cyfrowe.

Zaawansowane umiejętności informatyczne
i programowanie.

# data[].attributes.headline
Na jakie zawody będzie zapotrzebowanie na rynku pracy?

# data[].attributes.subject
Na jakie zawody będzie zapotrzebowanie na rynku pracy?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Każdego roku, do 1 lutego, MEiN ogłasza prognozę w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski". Oprócz zapotrzebowania na krajowym rynku pracy, obwieszczenie zawiera również wykaz potrzebnych zawodów w poszczególnych województwach.

Celem prognozy jest wskazanie w jakim kierunku powinna kształtować się oferta szkolnictwa branżowego w odniesieniu do potrzeb krajowego i wojewódzkiego rynku pracy.

Prognoza jest podzielona na części krajową i wojewódzką. Określa ona ułożone alfabetycznie zapotrzebowanie na pracowników w poszczególnych zawodach.

Prognoza na krajowym rynku pracy

Prognoza krajowa zawiera alfabetyczny wykaz 28 zawodów, dla których, ze względu na znaczenie dla rozwoju państwa, jest prognozowane szczególne zapotrzebowanie na rynku pracy. Ma ona na celu wspomaganie szkolnictwa branżowego poprzez stymulowanie oferty szkół prowadzących kształcenie zawodowe.

Zawody o szczególnym znaczeniu dla rozwoju państwa to: automatyk, dekarz, elektromechanik, elektronik, elektryk, kierowca mechanik, mechanik-monter maszyn i urządzeń, mechatronik, monter nawierzchni kolejowej, murarz-tynkarz, operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, operator maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych, operator obrabiarek skrawających, ślusarz, technik automatyk, technik automatyk sterowania ruchem kolejowym, technik budowy dróg, technik dekarstwa, technik elektroenergetyk transportu szynowego, technik elektronik, technik elektryk, technik energetyk, technik mechanik, technik mechatronik, technik programista, technik robotyk, technik spawalnictwa, technik transportu kolejowego.

W 2021 r. na liście krajowej pojawiły się po raz pierwszy 4 zawody:

Dekarz - aktualne i przewidywane zapotrzebowanie na pracowników znacznie przekracza liczbę kształconych obecnie osób i wynika z potrzeb rynkowych zidentyfikowanych w branży dekarskiej.

Technik dekarstwa (nowy zawód od września 2021 r.) - analizy rynku wykazały konieczność dalszego rozwoju kwalifikacji w zawodzie dekarz przez umożliwienie uzyskania bardziej zaawansowanych kwalifikacji i zapewnienie perspektyw rozwoju dla absolwentów zawodu.

Technik robotyk (nowy zawód od września 2021 r.) - zmiany technologiczne powodują zasadność, a nawet konieczność wprowadzenia tego zawodu. Odpowiednie zaawansowanie kwalifikacji i innowacyjny charakter zawodu będą stanowić o jego atrakcyjności wśród potencjalnych uczniów.

Monter nawierzchni kolejowej - zawód został dodany ze względu na planowany rozwój infrastruktury kolejowej, m.in. w związku z budową Centralnego Portu Komunikacyjnego, a także z planami rządu w zakresie rozwoju sieci kolejowej w Polsce.

W części wojewódzkiej prognoza określa ona alfabetyczny wykaz zawodów o istotnym lub umiarkowanym zapotrzebowaniu na wojewódzkim rynku pracy.

Pełny wykaz prognozowanego zapotrzebowania na zawody w skali kraju i z podziałem na województwa zawiera załącznik do obwieszczenia dostępny jest w Dzienniku Urzędowym RP „Monitor Polski".

Dodatkowe informacje - czym jest prognoza?

Każdego roku ministerstwo publikuje w formie obwieszczenia prognozę zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy.

Pierwszy z takich dokumentów został opublikowany w 2019 roku. Prognoza zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego ma na celu wspomaganie celowego i adekwatnego kształcenia zawodowego, a tym samym przyczynianie się do przeciwdziałania bezrobociu wśród absolwentów szkół prowadzących kształcenie zawodowe w Polsce.

Prognoza uwzględnia dane Instytutu Badań Edukacyjnych opracowane w szczególności na podstawie statystyki publicznej (Główny Urząd Statystyczny), danych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Systemu Informacji Oświatowej. Ważną rolę odgrywają również opinie rad sektorowych do spraw kompetencji i Rady Programowej do spraw kompetencji, a także ministrów właściwych dla zawodów szkolnictwa branżowego.

Prognoza stanowi syntetyczne ujęcie różnych źródeł opisujących tendencje na rynku pracy w kontekście strategii rozwoju państwa i regionów. Celem prognozy jest dostarczenie przesłanek do kształtowania oferty szkolnictwa branżowego adekwatnie do potrzeb krajowego i wojewódzkiego rynku pracy.

Procedury przetwarzania danych opracowane przez Instytut Badań Edukacyjnych (jednostka nadzorowana przez MEiN) pozwalają na wykorzystanie w sposób kompleksowy ogółu czynników wpływających na kształtowanie się podaży i popytu na pracę w perspektywie długofalowej. Celem było stworzenie prognozy zapotrzebowania na zawody na okres 5 lat, przy uwzględnieniu różnych dostępnych źródeł danych ekonomicznych, demograficznych i edukacyjnych na poziomie ogólnokrajowym i regionalnym, w przekroju branżowym.

Wpływ prognozy na szkoły

W ramach znowelizowanych przepisów prawa oświatowego, samorządy na 2022 rok otrzymają zwiększoną subwencję oświatową na szkoły kształcące w zawodach, na które prognozowane jest szczególne zapotrzebowanie na krajowym rynku pracy, wskazane w prognozie z roku 2021.

Dzięki opublikowanej prognozie, szkoły i organy prowadzące mogą zaplanować zawody, które będą uruchamiane w nowym roku szkolnym 2021/2022. Co istotne, decyzje podejmowane w tym zakresie, uwzględnią zróżnicowany sposób finansowania tych zawodów.

Prognoza zapotrzebowania na krajowym rynku pracy jest uwzględniana przy podziale subwencji, co roku dotyczy uczniów rozpoczynających naukę w danym zawodzie i ma zastosowanie przez cały cykl ich kształcenia. Takie rozwiązanie zapewnia stabilność finansową samorządów w kształceniu zawodowym. Mają dzięki temu pewność, że decyzja
o uruchomieniu kształcenia w zawodzie z listy zawodów o szczególnym znaczeniu dla rozwoju państwa przełoży się na wyższe finansowanie w ramach subwencji przez wszystkie lata nauki.

Departament Informacji i Promocji
Ministerstwo Edukacji i Nauki

# data[].attributes.attachment_link.title
Na jakie zawody będzie zapotrzebowanie na rynku pracy? - Ministerstwo Edukacji i Nauki - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Automatyk, dekarz, monter nawierzchni kolejowej, technik budowy dróg, technik programista, technik robotyk, technik spawalnictwa - to wybrane zawody szkolnictwa branżowego, na które prognozowane jest szczególne zapotrzebowanie na pracowników na krajowym rynku pracy. Już po raz trzeci Minister Edukacji i Nauki ogłosił w formie obwieszczenia prognozę zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy.

# data[].attributes.headline
Test predyspozycji zawodowych - rozwiąż bo warto!!!

# data[].attributes.subject
Test predyspozycji zawodowych - rozwiąż bo warto!!!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zastanawiasz się, kim chcesz zostać?
Nie wiesz, jakie studia wybrać?
W którym zawodzie sprawdzisz się najlepiej?

Wypełnij test kompetencji i dowiedz się, jaka praca będzie dla Ciebie najodpowiedniejsza.
Dopasuj swoje predyspozycje, cechy charakteru i zainteresowania do wymarzonego zawodu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Test do badania predyspozycji zawodowych

# data[].attributes.attachment_link.description
Umiem skutecznie zarażać innych swoim entuzjazmem. 1 Umiem skutecznie zarażać innych swoim entuzjazmem.…

# data[].attributes.attachment_link.description
O pierwszych wyborach „kim będę” dziecko mówi już w przedszkolu. Zwykle rzadko to się sprawdza, jedn…

# data[].attributes.body
FILTR preferencji

# data[].attributes.attachment_link.title
Filtr preferencji w pytaniach i odpowiedziach

# data[].attributes.attachment_link.description
Co to jest Filtr preferencji i jak działa? Skąd bierzemy dane? Dlaczego Filtr preferencji nie jest testem predyspozycji? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz w artykule. Zapraszam do lektury!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nieoczywiste drogi do przyszłości

Jeśli słowa ranking, progi punktowe, system rekrutacji, logowanie budzą niepokój, to zapewne jesteście Państwo rodzicami ósmoklasistów i razem z nimi stoicie przed decyzją wyboru szkoły.

Trzeba wybrać rodzaj szkoły, profil klasy, klimat i środowisko szkolnej społeczności. A przy okazji „trafić z wyborem" w poziom nie do końca znanych progów punktowych i nie do końca znanych wyników waszych dzieci.

Stoję dokładnie przed tym samym wyborem. Jestem mamą ósmoklasisty, psychologiem szkolnym znającym specyfikę nauki w liceum z perspektywy 20 lat pracy i psychoterapeutą pracującym z młodzieżą, co pozwala mi poznać świat szkoły z ich perspektywy.

Chcę podzielić się swoimi przemyśleniami na temat wyboru szkoły, popartymi lekturą licznych badań i ekspertyz - często zaskakujących dla nas, rodziców.
Potęgi klucz?
Niedawno, przeglądając stare zdjęcia, znalazłam w pudle z nimi pamiętnik. Kiedy byłam dzieckiem, miał go prawie każdy. Dzieciaki wpisywały sobie do nich wesołe wierszyki „ku pamięci", a dorośli sentencje. Znalazłam wpis mojego taty. Niebieskim atramentem, ozdabiając swój tekst wizerunkiem sowy siedzącej na gałęzi, tata napisał mi: „Ucz się, ucz, bo nauka to potęgi klucz".

Sentencję mojego taty przypomniałam sobie przed rozpoczęciem rekrutacji do szkół średnich. Kiedy po egzaminacyjnym stresie, który dla rodziców bywa większym napięciem, niż dla samych zdających nastolatków, wybierałam z synem szkołę. Jak większość rodziców obawiałam się, że słabo zdany egzamin i brak miejsca w wymarzonej szkole przekreśla szansę na przyszłość ich dziecka. Wynika to głównie z tego, że my wszyscy, rodzice ośmioklasistów, wychowani zostaliśmy w świecie, w którym dobre wyniki w szkole oraz sukces na egzaminach niemalże gwarantowały dostanie się do dobrego liceum, potem na studia, a w końcu znalezienie dobrej pracy. W związku z tym droga życiowa była prosta i rzeczywiście zawierała się w sentencji mojego taty: wiedza, dobre liceum, prestiżowa uczelnia, przyszłościowy kierunek studiów - i przed młodym człowiekiem rysowała się świetlana przyszłość.

Kiedy teraz, z synem, wybierałam dla niego szkołę, przeglądałam różne wyniki badań i znalazłam tam kilka zaskakujących wniosków. Uwaga! Współczesny świat, współczesny rynek pracy wyglądają zdecydowanie inaczej.
Nie matura, lecz.... kompetencje kluczowe
W czasach dawno minionych pojawiało się określenie „Nie matura, lecz chęć szczera zrobią z ciebie oficera" (wtedy pokazywało ono upadek klasy oficerów). Dziś powiedzenie to można by sparafrazować - nie matura, lecz kompetencje kluczowe.

Wyniki egzaminów, ani nawet wybór szkoły nie muszą wpływać na przyszłość naszych dzieci. „Ale jak to?" - pojawi się zapewne pytanie. Otóż: badania przeprowadzone na Bentley University na temat „Gotowości pracowników" pokazują, że 60% uczniów, 52% studentów i tylko 28% pracodawców uważa, iż dyplom wyższej uczelni gwarantuje sukces życiowy.

Badania prowadzone w firmie Ernst&Young pokazały, że nie ma związku pomiędzy wynikami na studiach a tym, jak pracownik radził sobie na pracy. Z tego względu podczas rekrutacji wycofano to kryterium w ocenie kandydatów.

Jak wynika z raportu Światowego Forum Ekonomicznego, opublikowanego w 2016 roku, 65 proc. dzieci rozpoczynających naukę w szkole podstawowej będzie w przyszłości pracować w zawodach, które jeszcze nie istnieją. Zdaniem ekspertów Personnel Service największy popyt będzie dotyczył zawodów, których nie da się zautomatyzować, których nie da się zastąpić sztuczną inteligencją. Przy czym podejmowane próby w tym zakresie bywają bardzo zaskakujące - sztuczna inteligencja zastępuje prezenterów telewizyjnych wiadomości, recepcję w hotelu, trawią próby nauczenia AI (z ang. Artifical Inteligence - sztucznej inteligencji) rozpoznawania emocji na podstawie tonu głosu, stawiania diagnozy psychologicznej, prowadzenia psychoterapii, ale także prowadzenia biura.

Obszar, w którym automatyzacja i sztuczna inteligencja nadal przegrywają z człowiekiem, to działania, w których przede wszystkim liczy się kreatywność.

Kreatywność była w 2015 wymieniana na trzecim miejscu wśród kompetencji, które - zdaniem ekspertów forum ekonomicznego w Davos - będą uchodziły za kluczowe w roku 2019. Na pierwszym miejscu znalazła się umiejętność rozwiązywania złożonych problemów, potem myślenie krytyczne, wspomniana już kreatywność, dalej umiejętność zarządzania ludźmi, umiejętność współpracy, inteligencja emocjonalna, rozsądek w podejmowaniu decyzji, zorientowanie na usługi, negocjacje i elastyczność poznawcza.

Potwierdzenia tego, jak ważne są kompetencje kluczowe można poszukać w świecie biznesu. Co łączy Billa Gatesa, Steva Jobsa, Marka Zuckerberga? Sukces? Tak. Kreatywność, wizja, wychodzenie poza zastałą rzeczywistość, umiejętność rozwiazywania problemów? Tak? Co jeszcze? Wszyscy wymienieni nie skończyli studiów. Przerwali je, zakładając biznes.
Zawodowo nie znaczy źle
Warto zastanowić się także nad tym, jakie jest nasze nastawienie do zawodów usługowych. Czy jesteśmy w stanie zaakceptować to, że nasze dziecko może być szczęśliwym hydraulikiem, kucharzem, motorniczym, kierowcą.

Coraz więcej profesji niewymagających wyższego wykształcenia zdobywa społeczne uznanie. Dzięki programom telewizyjnym ogromną popularność zdobywa zawód kucharza - szefa kuchni. Fryzjer - stylista fryzur to kolejny z promowanych w TV zawodów. Wysokie ceny usług, eleganckie salony w prestiżowych miejscach miasta zdecydowanie zmieniają oblicze tego zawodu. Wysokie stawki za usługi w branży budowlanej i remontowej oraz wzrastający popyt na mieszkania powodują, że fach związany z remontami i wykańczaniem wnętrz też staje się atrakcyjny i pozwala na uzyskiwanie satysfakcjonujących zarobków. „Fachowcy" to już nie są ludzie, którzy pracują za najniższe stawki. Na usługi wielu z nich trzeba zapisywać się z dużym wyprzedzeniem. To mistrzowie w swojej dziedzinie, osoby lubiące swoją pracę, czerpiące z niej wiele satysfakcji, także tę finansową.
Uczyć się uczenia
Według portalu Business Insider wielu ekspertów, managerów i prezesów firm o globalnym zasięgu twierdzi, że aktualnie najważniejszą umiejętnością jest zdolność szybkiego rozwoju i uczenia się. Umiejętność ta jest obecnie czynnikiem najistotniej wpływającym na tempo rozwoju kariery młodych ludzi. Często testuje się ją już na etapie rozmowy wstępnej.

Coraz częściej mówi się już nie tylko o umiejętności uczenia się, ale także o umiejętności zapominania, która określa elastyczność, z jaką przenosimy się z jednej procedury na inną, z obsługi jednego programu komputerowego na inny. Umiejętność oduczania się to również elastyczność poznawcza, godzenie się z tym, że nasze poglądy, przekonania są już nieaktualne, że w świetle nowych danych, nowych dowodów, rzeczywistość wygląda inaczej. To właśnie wyróżnia największych managerów, prezesów, dyrektorów kreatywnych - oni potrafią myśleć ciut dalej; wiedzą, że świat zmienia się szybko i potrafią przewidywać kierunek tych zmian, kreować nowe produkty i nowe usługi, rezygnując z dotychczasowych rozwiązań.

Kiedyś cenna była wiedza, autorytetem stawał się ten, kto mógł o sobie powiedzieć „wiem wszystko", teraz bardziej cenne jest nastawienie „wiem, że mogę się nauczyć wszystkiego".

Co w takim razie z wiedzą, dorobkiem kultury, literatury, historii, naukami przyrodniczymi? Klasyczna wiedza encyklopedyczna, czy nam się to podoba, czy nie, staje się coraz mniej przydatna w świecie, w którym każdy z nas w kieszeni ma smartfon z dostępem do internetu; za pomocą jednego kliknięcia zyskuje dostęp do zasobów bibliotek i muzeów. Za to zdobywanie wiadomości z różnych dziedzin, trening umysłu, rozwiązywanie zadań matematycznych, zdobywanie biegłości w precyzyjnym wypowiadaniu się i spisywaniu swoich myśli to działania niezbędne do rozwoju naszego mózgu. Każda wiadomość to nowe połączenie w naszym mózgu. Każdy z nas tworzy inną sieć połączeń, na podstawie własnych skojarzeń i przeżyć. Sieć ta jest ogromna, liczba neuronów budujących mózg to około 86 miliardów, a połączeń między nimi jest 150 bilionów (dla porównania w 2017 roku było blisko pół miliarda stron internetowych). Im więcej różnorodnych doświadczeń, im więcej wiadomości z różnych dziedzin zostało przyswojonych, tym więcej połączeń, tym bardziej elastyczny jest nasz mózg, a nasze myślenie bardziej twórcze.

Drugi obszar, w jakim potrzebna jest szeroka wiedza, obycie, oczytanie, to obszar kontaktów między ludźmi, możliwość włączenia się do rozmowy, wyrażenia swojej opinii, rozumienia języka kultury. I korzystania z tych zasobów. Mój 14-letni syn, podczas rozmowy prowadzonej przez nas ze znajomymi na temat historii i wysiedleń, z ogromną satysfakcją stwierdził, że warto było uczyć się historii, bo dzięki temu wie, o czym rozmawiamy i może włączyć się do rozmowy. Po wielu godzinach dyskusji o tym „do czego mu się to przyda" słowa te były balsamem na moje serce. Podobną satysfację odczuwał mój starszy syn, kiedy po obejrzeniu z nami kilku dzieł klasyki kina, poprzedzonych dłuuuugą dyskusją o sensowności takiego sposobu spędzania wolnego czasu, nagle zaczął rozumieć i odnajdywać szereg odniesień do tych filmów w języku potocznym, w kulturze. Teraz z wielką radością prowadzi z nami dialogi z wykorzystaniem tych cytatów.
Czego szukać w szkole?
Przedstawione powyżej dane pokazują, że warto odejść od tradycyjnej perspektywy rozwoju młodych ludzi, w której szkolne oceny były wyznacznikiem sukcesu. Wybierając placówkę warto spojrzeć na szkoły dla naszych dzieci z innej perspektywy niż z tylko, nomen omen, ranking Perspektyw.

Skoro warto stawiać na rozwój kluczowych umiejętności, a jak wiadomo w podstawie programowej takich obszarów jest zatrważająco mało, wybierając szkołę warto poszukać takiej, w której uczniowie mogą zdobywać wszechstronne doświadczenia (choć próżno szukać ich w programie nauczania). Gdy postawimy na pierwszym miejscu rozwój umiejętności, na plan drugi schodzi kwestia wyboru profilu klasy, czy ocen z przedmiotów.

Gdzie w takim razie szukać szansy na rozwój? Na co zwracać uwagę? Na przykład sprawdzić, czy uczniowie w wybranych szkołach odpowiadają za organizację dużych szkolnych imprez, szkolnych festiwali (w Warszawie Witkacy ma Sofę, Hoffmanowa - 12 Minut, Sempołowska - FOPA itd.). Przygotowując takie przedsięwzięcia młodzi ludzie uczą się poszukiwania sponsorów, partnerów medialnych, reklamodawców, promocji. Zresztą odpowiedzialność za jakiekolwiek szkolne przedsięwzięcie uczy planowania, dzielenia zadań, współpracy z zespołem, kierowania pracą innych. Wymiany międzynarodowe uczą elastyczności, odnajdywania się w nowym, czasem obcym kulturowo środowisku, radzenia sobie z codziennością. Informacji na ten temat warto szukać na stronie szkoły, zwykle w zakładce aktualności.

Wbrew pozorom, doświadczenia rozwijające kluczowe kompetencje, można zdobywać w wielu szkołach spoza rankingowej czołówki.

Dobrym polem do rozwoju są też debaty oksfordzkie, organizowane w wielu szkołach. Konieczność przygotowania argumentów, przedstawienia ich adwersarzom, obrony swojego stanowiska to świetny trening na przyszłość. Jeśli w szkole takich inicjatyw nie ma, uczniowie mogą dążyć do ich zorganizowania, szukając sojusznika w jakimś zaangażowanym nauczycielu.
Jeśli nie w szkole, to gdzie?
A co, jeśli młody człowiek trafi do „złej" szkoły, bez szans na jej zmianę? Zawsze pozostaje jeszcze poszukiwanie dróg rozwoju poza nią. Nie ma w szkole wymian? Niech nastolatek zorganizuje rodzinny wjazd, wyszuka potrzebne informacji, dokona rezerwacji, zaplanuje trasę. Nie ma koła filmowego? Zaplanujmy rodzinne wieczory filmowe, do których repertuar wybierają na zmianę rodzice i dzieciaki. Są jeszcze wolontariaty, domy kultury, zajęcia dodatkowe. Dobrze jest szukać miejsc, w których nasze dzieci będą spotykały się z mądrymi, twórczymi dorosłymi. Byłoby fantastycznie, gdyby mogli to być ich nauczyciele, ale jeśli tak nie jest, pomóżmy dzieciakom odnaleźć ich w świecie. Mój syn zainteresowanie filozofią rozwijał na obozie wspinaczkowym, na którym instruktorem jest nauczyciel etyki i filozof (a wspinaczka to jego wielka pasja).
Którą iść drogą?
Koniec szkoły to trudy okres. Trzeba zakończyć jeden etap nauki i przygotować się do rozpoczęcia kolejnego, który będzie miał ogromny wpływ na dorosłe życie naszych dzieci. Nic więc dziwnego, że wybór drogi budzi wiele emocji, pytań a nawet frustracji. Wybór szkoły czasem przypomina szukanie drogi wyjścia w obcym, ciemnym budynku. Jednak ta droga jest zupełnie inna, niż nam się wydaje. Co więcej, dróg może być tyle, ile jest dzieciaków. Rozwój i dochodzenie do sukcesu we współczesnym świecie wygląda zupełnie inaczej niż kiedyś i wymaga użycia zupełnie innych narzędzi.

# data[].attributes.attachment_link.title
Nieoczywiste drogi do przyszłości | NOWA ERA

# data[].attributes.attachment_link.description
Nieoczywiste drogi do przyszłości Jeśli słowa ranking, progi punktowe, system rekrutacji, logowanie budzą niepokój, to zapewne jesteście Państwo rodzicami ósmoklasistów i razem z nimi stoicie przed decyzją wyboru szkoły. Trzeba wybrać rodzaj szkoły, profil klasy, klimat i środowisko szkolnej społeczności.

# data[].attributes.body
Moi drodzy przed Wami poważne i trudne wybory zawodowe, które wiele razy zaważą na Waszej karierze i dalszym życiu. Jeżeli chcecie sprawdzić swoje predyspozycje zawodowe, dowiedzieć się więcej o szkołach lub być może po prostu znaleźć sposób na Siebie zapraszam do zapoznania się z zakładką ,,Doradztwo zawodowe'', na naszej stronie internetowej.

# data[].attributes.headline
Kompetencje Jutra -    Zawody Przyszłości

# data[].attributes.subject
Kompetencje Jutra -    Zawody Przyszłości

# data[].attributes.body
Kompetencje jutra, czyli czego przyszłość będzie wymagała od naszych dzieci

Poniżej link do krótkiego filmiku na temat książki oraz adres strony www.kompetencjejutra.eu

# data[].attributes.body
https://portal.librus.pl/rodzina/artykuly/osma-klasa-i-co-dalej-jak-pogodzic-aspiracje-z-realiami-rynku-pracy

# data[].attributes.body
Tworzenie testów, gier i quizów

# data[].attributes.attachment_link.title
Tworzenie testów, gier i quizów - Szkoła Medialna

# data[].attributes.headline
PRZYKŁADOWE PYTANIA, JAKIE MOŻESZ SOBIE ZADAĆ- O SOBIE -

# data[].attributes.subject
PRZYKŁADOWE PYTANIA, JAKIE MOŻESZ SOBIE ZADAĆ- O SOBIE -

# data[].attributes.headline
Kompetencje przyszłości które należy rozwijać...

# data[].attributes.subject
Kompetencje przyszłości które należy rozwijać...

# data[].attributes.body
Należą do nich:

Kreatywność

Umiejętności przetwarzania
i interpretacji złożonych informacji.

Przedsiębiorczość
i inicjatywa.

Przywództwo i zarządzanie innymi.

Podstawowe umiejętności cyfrowe.

Zaawansowane umiejętności informatyczne
i programowanie.

# data[].attributes.body
Quiz - Zawody w zawody

# data[].attributes.attachment_link.description
Join an activity with your class and find or create your own quizzes and flashcards.

# data[].attributes.headline
A może "Mapa Karier" czyli inspiracje do lekcji

# data[].attributes.subject
A może "Mapa Karier" czyli inspiracje do lekcji

# data[].attributes.body
z Mapa Karier

# data[].attributes.attachment_link.description
Mapa Karier to interaktywne narzędzie do prowadzenia doradztwa edukacyjno-zawodowego w szkole podstawowej, gimnazjum oraz indywidualnie. Zawiera informacje o zawodach zgodne z Polską Ramą Kwalifikacji oraz dane o rynku pracy pochodzące z Głównego Urzędu Statystycznego.

# data[].attributes.body
Twój typ osobowości!
odnajdź swój:

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jeśli chcesz zobaczyć wyniki testu innych osób, śledź naszą stronę na facebooku: arealme Polski

Myśliciel - Do spraw podchodzi w sposób logiczny, głęboko je analizuje.

Zawsze starasz się znaleźć logiczne wyjaśnienie dla spraw, które cię zaciekawią. Cechuje cię myślenie abstrakcyjne i teoretyczne. Bardziej interesuje cię kwestia poznania niż relacje społeczne z ludźmi. Jesteś spokojna/y, zachowawcza/y, elastyczna/y i tolerancyjna/y. Masz niezwykłe zdolności do wnikliwego analizowania danego problemu. Jesteś raczej sceptycznie nastawiona/y, więc zawsze wszystko analizujesz. Czasami bywasz zbyt oschła/y i bezwzględna/y.

Znane osoby o typie INTP: Albert Einstein, fizyk

Prorok - Przenosi idee i pomysły w sferę działań.

Jesteś zwinna/y, bystra/y, czujna/y, bezpośredni/a i potrafisz motywować innych. Potrafisz zmobilizować wszystkie siły, aby rozwiązać nurtujące problemy. Wiesz jak myśleć strategicznie i szukać nowych możliwości. Posiadasz intuicję do odczytywania ludzkich myśli i zachowań. Zwykłe życie ci nie wystarcza. Rzadko powtarzasz te same rzeczy. Szybko przechodzisz od jednego zagadnienia do następnego.

Znane osoby o typie ENTP: Sokrates, filozof

Kierownik - Wszystko ma pod kontrolą.

Bez wątpienia jesteś urodzoną/ym przywódcą. Potrafisz szybko wyłapać metody i działania, które nie przynoszą oczekiwanych rezultatów. Potrafisz na bieżąco wprowadzać i rozwijać nowy system działania, aby rozwiązać problemy organizacyjne. Lubisz robić długoterminowe plany i bez trudu je realizujesz. Masz szerokie horyzonty i we wszystkim jesteś świetnie zorientowana/y. Lubisz także wyrażać swoje opinie na forum.

Znane osoby o typie ENTJ: Napoleon Bonaparte, cesarz

Ekspert - Wyjątkowa/y i dążąca/y do doskonałości.

Myślisz kreatywnie. Niestrudzenie realizujesz swoje idee i pomysły, osiągając zamierzony cel. Potrafisz szerzej zrozumieć świat zewnętrzny i myślisz z wyprzedzeniem. Jak się w coś zaangażujesz, sporządzasz plan i realizujesz go. Jesteś niezależna/y i sceptyczna/y. Zawsze stawiasz poprzeczkę wysoko, bez względu na to, czy sobie czy innym.

Znane osoby o typie INTJ: Isaac Newton, fizyk

Społecznik - Wychwala zasługi innych.

Jesteś osobą odpowiedzialną, opiekuńczą, żarliwą i współczującą. Bez trudu dostrzegasz uczucia i potrzeby innych. W każdym potrafisz znaleźć potencjał i starasz się go rozwijać. Zawsze wspierasz rozwój osobisty i zespołowy. Jesteś bardzo taktowna/y, jeśli chodzi o pochwałę i krytykę. Jesteś wobec wszystkich lojalna/y i świetnie się z tobą współpracuje. Jesteś wpływowym liderem i potrafisz doskonale aktywizować innych.

Znane osoby o typie ENFJ: Martin Luther King, Jr., działacz na rzecz praw człowieka

Mentor - Rozjaśnia ciemność.

Zawsze doszukujesz się głębszego znaczenia pośród swoich myśli, w swoich relacjach z innymi ludźmi i ze światem materialnym. Starasz się zrozumieć postępowanie innych i masz przenikliwy wgląd w ludzi. W działaniu jesteś skrupulatna/y i wierna/y wyznawanym wartościom. Twoją misją jest zrobić coś dla innych ludzi. Potrafisz przy tym zachować odwagę, dobrą organizację i zdecydowanie.

Znane osoby o typie INFJ: Platon, filozof

Doradca - Wszystko jest możliwe.

Jesteś pełna/en pasji i wyobraźni. Dla ciebie życie jest pełne możliwości. Błyskawicznie znajdujesz powiązania między wieloma informacjami i pewnie działasz według własnych metod. Chętnie przyjmujesz ocenę na swój temat od otoczenia i jesteś równie skora/y do pochwał i wspierania innych. Jesteś spontaniczny i elastyczny. Posiadasz niezwykły dar improwizacji.

Znane osoby o typie ENFP: Tom Hanks, amerykański aktor

Filozof - Żyje we własnym idealnym świecie.

Jesteś idealistką/ą. Jesteś wierna/y własnym wartościom i wobec ważnych dla ciebie osób. Chciałabyś/Chciałbyś żyć w świecie pasującym do twoich wartości. Jesteś ciekawa/y świata. Zawsze potrafisz znaleźć dodatkowe możliwości i doprowadzasz do realizacji pomysłów. Starasz się zrozumieć innych i pomagasz im rozwinąć ich potencjał. Jeśli to nie stoi w sprzeczności z twoimi wartościami, jesteś elastyczna/y i potrafisz zaakceptować innych.

Znane osoby o typie INFP: J.K. Rowling - autorka książek o Harrym Potterze

Człowiek akcji - Rozwiązuje otaczające problemy z pełnią energii.

Jesteś swobodna/y i otwarta/y. Lubisz rozwiązywać praktyczne problemy, a twoje rozwiązania przynoszą natychmiastowy efekt. Nudzą cię koncepcje i teorie. Chciałabyś/Chciałbyś działać w pełni możliwości. Potrafisz wykorzystać sprzyjające momenty. Bedąc z ludźmi, wykorzystujesz każdą chwilę. Doceniasz wartości materialne i przyjemności z nich płynące. Uczysz się dzięki praktyce.

Znane osoby o typie ESTP: George W. Bush

Spryciarz - Spokojnie obserwuje, ale działa szybko.

Jesteś bardzo cierpliwa/y i elastyczna/y. Zazwyczaj jesteś cichym obserwatorem, lecz gdy pojawia się problem, starasz się go rozwiązać tak szybko, jak to możliwe. Zawsze rozważasz, co jeszcze można zrobić i rozwiązujesz praktyczne problemy, posługując się dostępnymi środkami. Zastanawiasz się nad przyczynami i skutkami rzeczy. Porządkujesz fakty w sposób logiczny i obiektywny. Przywiązujesz duże znaczenie do efektywności.

Znane osoby o typie ISTP: Steve Jobs, założyciel Apple

Aktor - Życie to twoja scena.

Jesteś otwarta/y, towarzyska/i i przyjazna/y. Kochasz życie i doceniasz przyjemności świata materialnego. Lubisz tworzyć coś nowego z innymi ludźmi. Wnosisz do pracy swoją bystrość i praktyczne nastawienie, co oznacza, że twoja praca jest także przyjemna. Jesteś bardzo swobodna/y. Potrafisz cieszyć się wszystkim, co naturalnie przychodzi. Szybko oswajasz się z nowym otoczeniem. Pracując z innymi ludźmi, bardzo szybko się uczysz.

Znane osoby o typie ESFP: Leonardo DiCaprio, aktor

Artysta - Pokazuje swoją twórczość, aby wzbogacić świat wewnętrzny.

Jesteś spokojna/y, przyjazna/y, wrażliwa/y i delikatna/y. Żyjesz chwilą i cieszysz się wszystkim, co dzieje się wokół. Potrzebujesz prywatnej przestrzeni, aby móc robić swoje rzeczy w swoim tempie. Kierujesz się sercem i jesteś lojalna/y wobec bliskich ci osób. Nie lubisz konfliktów i sporów. Nie narzucasz innym swoich poglądów i wartości.

Znane osoby o typie ISFP: Lady Gaga, wokalistka, autorka tekstów piosenek

Zarządca - Utrzymuje wszystko w ładzie i porządku.

Jesteś realistką/ą i praktykiem. Jesteś także twarda/y i stanowcza/y. Zaczynasz działać, jak tylko podejmiesz decyzję. Jesteś dobry we wdrażaniu projektów oraz mobilizacji wszelkich sił i osób do ukończenia działań. Chcesz osiągać swoje cele w najbardziej efektywny sposób. Dobrze sobie radzisz ze wszystkimi szczegółami. Masz swoje jasno sprecyzowane standardy i trzymasz się ich, mając nadzieję, że inni również je osiągną. Niezachwianie trzymasz się swojego planu.

Znane osoby o typie ESTJ: Emma Watson, aktorka

Inspektor - Postępuje w zgodzie z przyjętymi powszechnie zasadami, skrupulatnie i uważnie.

Jesteś cicha/y i poważna/y. Potrafisz wygrywać dzięki sile swoich przekonań, ostrożności i szczerości. Jesteś realistką/ą i oddanym pragmatykiem. Podejmujesz decyzje racjonalnie i realizujesz swoje zamierzenia krok po kroku, nie rozpraszając się. Wszystko organizujesz według ustalonego porządku. Zarówno w życiu zawodowym, jak i prywatnym jesteś wierna/y tradycjom.

Znane osoby o typie ISTJ: George Washington, prezydent Stanów Zjednoczonych i generał

Opiekun - Z pasją pomaga innym we wszystkim.

Jesteś serdeczna/y, skrupulatna/y i dobra/y we współpracy. Dążysz do harmonii i pracowicie starasz się stworzyć wokół siebie takie środowisko. Lubisz kończyć zadania na czas. Jesteś zawsze lojalna/y i martwisz się o innych. Potrafisz zauważać potrzeby innych i starasz się jak możesz, aby dać im to, czego pragną. Masz nadzieję, że ludzie zauważą twoją obecność i docenią to, co dla nich robisz.

Znane osoby o typie ESFJ: Anne Hathaway, aktorka

Strażnik - Ostrożnie i rozważnie troszczy się o innych.

Jesteś poważna/y, odpowiedzialna/y, spokojna/y i przyjazna/y. Zawsze wywiązujesz się z powieżonych zadań. W działaniu jesteś dokładna/y, ostrożna/y i staranna/y. Jesteś lojalna/y i taktowna/y. Zauważasz i zapamiętujesz wszystkie szczegóły i ludzi, którzy są dla ciebie ważni. Z całego serca troszczysz się o uczucia innych. I w pracy, i w domu wprowadzasz do otoczenia pokój i harmonię.

Znane osoby o typie ISFJ: Książę Karol, monarcha Wielkiej Brytanii, obecny mąż Camilli Parker Bowles, były mąż księżnej Diany, syn Elżbiety II, ojciec Williama i Harry'ego

Uwaga: celem tego testu jest znalezienie twoich wrodzonych predyspozycji. Jest to podobne do pytania, czy jesteś prawo czy leworęczny. Procent w danej figurze pokazuje tylko, jak bardzo jesteś pewna/y tego, czy jesteś prawo czy leworęczna/y w trakcie rozwiązywania testu. Każdy ma swoje własne predyspozycje. Niektóre z predyspozycji mogą być oczywiste, inne nie. Jeśli twój typ osobowości się zgadza, procent nie jest taki ważny. Nie można powiedzieć: jestem w 80% introwertykiem, tak jak nie można powiedzieć: jestem w 80% leworęczny. Nie ma dobrych i złych typów osobowości. Poznanie siebie nie jest po to, aby się zaszufladkować, ale aby rozwijać swoje mocne strony i kontrolować słabości.

# data[].attributes.attachment_link.description
Jeśli chcesz zobaczyć wyniki testu innych osób, śledź naszą stronę na facebooku: arealme Polski Myśliciel - Do spraw podchodzi w sposób logiczny, głęboko je analizuje. Zawsze starasz się znaleźć logiczne wyjaśnienie dla spraw, które cię zaciekawią. Cechuje cię myślenie abstrakcyjne i teoretyczne. Bardziej interesuje cię kwestia poznania niż relacje społeczne z ludźmi.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Informator o zawodach szkolnictwa branżowego

Miło nam poinformować, że Informator o zawodach szkolnictwa branżowego jest już gotowy. Informator powstał w ramach projektu Euroguidance Poland/ Eurodoradztwo Polska finansowanego z programu Erasmus+.

Informator zawiera szczegółowy opis 219 zawodów, podzielonych na 32 branże. Adresatami publikacji są uczniowie szkół podstawowych, ponadpodstawowych, ale także osoby dorosłe.

Informator został przygotowany w formie elektronicznej i znajduje się pod poniższym linkiem.

Informator o zawodach szkolnictwa branżowego (PDF, 288 MB)

# data[].attributes.attachment_link.title
Informator o zawodach szkolnictwa branżowego - doradztwo zawodowe

# data[].attributes.attachment_link.description
Informator o zawodach szkolnictwa branżowego Miło nam poinformować, że Informator o zawodach szkolnictwa branżowego jest już gotowy. Informator powstał w ramach projektu Euroguidance Poland/ Eurodoradztwo Polska finansowanego z programu Erasmus+. Informator zawiera szczegółowy opis 219 zawodów, podzielonych na 32 branże. Adresatami publikacji są uczniowie szkół podstawowych, ponadpodstawowych, ale także osoby dorosłe.

# data[].attributes.headline
Jak w przyszłości będzie wyglądała Twoja praca?

# data[].attributes.subject
Jak w przyszłości będzie wyglądała Twoja praca?

# data[].attributes.body
Sprawdz...

# data[].attributes.attachment_link.description
W raporcie „Rynek pracy przyszłości" zostały opisane 4. scenariusze rozwoju rynku pracy do 2030 r.: świat innowacji, świat korporacji, świat społecznie odpowiedzialnego biznesu oraz świat pracowników. Do którego świata będziesz należeć? Dowiedz się, rozwiązując quiz.

# data[].attributes.headline
Kompetencjometr - test predyspozycji zawodowych

# data[].attributes.subject
Kompetencjometr - test predyspozycji zawodowych

# data[].attributes.body
Kto szuka nie błądzi..., może jeszcze nie jest za późno.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kompetencjometr - łódzki test predyzpozycji zawodowych

# data[].attributes.attachment_link.description
Jeśli masz wątpliwości kim zostać w przyszłości i co robić by osiągnąć spełnienie zawodowe, zapraszamy Cię do wypełnienia naszego testu.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
„Nie graj, ucz się!"

„Jest taki leniwy!", „Tylko by siedział w tych swoich grach!", „Nic go nie interesuje" - to tylko kilka z komunikatów, które często można usłyszeć od rodziców nastolatków. Za nimi zazwyczaj pojawia się nagląca potrzeba znalezienia odpowiedzi na kwestie: „Jak go zmotywować do nauki?", „Co zrobić, aby odciągnąć go od multimediów?", „Jak go nakłonić, aby się zainteresował czymś wartościowym, zrozumiał, że szkoła jest ważna?", „Co mogę zrobić, aby był bardziej wytrwały i konsekwentny?".

Kiedy słyszę te pytania mocno czuję całą bezsilność i lęk, które pojawiają się w rodzicach młodych ludzi. Ich troskę o to, żeby dziecko nie zmarnowało swojego potencjału. Usilną chęć zrobienia czegoś, żeby pomóc mu rozwijać skrzydła. Bywa jednak, że to wszystko zostaje ukryte pod warstwą złości, frustracji i zniechęcenia. A te emocje kierują nas w stronę nacisku, przynaglania, kontroli. Stąd już krok dzieli od wpadnięcia w spiralę nakręcającej się walki z nastolatkiem. Walki, która donikąd nie prowadzi.

Im bardziej ty naciskasz, przynaglasz, kontrolujesz... tym silniej twoje dziecko okopuje się w swojej twierdzy. Nie dlatego, że chce ci zrobić na złość, albo „wie lepiej". Jego opór jest najbardziej naturalną, ludzką reakcją, jaka pojawia się w odpowiedzi na sytuację, gdy ktoś chce nam odebrać autonomię, możliwość decydowania o sobie. Można sobie to zresztą łatwo wyobrazić: jak byś się czuł/czuła, gdybyś wiedział/wiedziała, że twój partner z całych sił szuka sposobów na to, żeby zmotywować cię do częstszego (dokładniejszego) prasowania? Zwłaszcza wiedząc, że stanie nad żelazkiem jest ostatnią rzeczą, na jaką masz ochotę? Ja na samą myśl o takiej sytuacji odczuwam ścisk w żołądku, po którym pojawia się złość oraz chęć buntu. I wyrażenia głośnego: Nie! Nie! Nie!

„Zanim zaczniesz zmieniać - najpierw potrzebujesz zrozumieć": to pierwsza zasada motywowania.

Spróbujmy więc na chwilę wejść w buty, a może - lepiej powiedzieć - w głowę nastolatka, aby spojrzeć na świat jego oczami. Jak się za chwilę przekonasz, podróż w głąb mózgu młodego człowieka może pomóc nam lepiej zrozumieć jego motywacje.

Dorastanie, które jak wskazują naukowcy rozpoczyna się już w wieku około 10-11 lat i trwa nawet do 25. roku życia to czas bardzo intensywnych zmian w układzie nerwowym.

Ten okres można porównać do sytuacji wielkiego remontu, jaki decydujemy się przeprowadzić w naszym domu. To przemeblowanie bywa bardzo uciążliwe (pomyśl o całym tym bałaganie!), ale też ma swój sens np. zaadoptowania naszego lokum na bardziej funkcjonalne.

Podobnie rzecz wygląda w mózgu nastolatka. Po okresie intensywnego wzrastania oraz nasiąkania nowymi umiejętnościami i informacjami („Wszystko jest takie ważne i ciekawe!" - zdaje się mówić mózg małego dziecka), przychodzi czas specjalizacji. To moment weryfikacji, usuwania nadmiaru nagromadzonych do tej pory połączeń i czyszczenia wewnętrznych dysków, tak, aby całość funkcjonowała bardziej optymalnie i efektywnie.

Za tym całym przemeblowaniem idą również zmiany w motywacji. Tak, jak do tej pory cały świat wydawał się być ciekawy i warty odkrycia, tak teraz układ nagrody w mózgu (który jest w największej mierze odpowiedzialny za to, że nam się chce) staje się bardziej wybredny, żeby nie powiedzieć humorzasty. Szybko się do czegoś zapala, ale też bardzo łatwo zniechęca i nudzi... Rutyna, obowiązki, bierne siedzenie w jednym miejscu to coś, co powoduje, że ilość dopaminy w mózgu nastolatka niebezpiecznie spada, wprowadzając go samego w stan odrętwienia. Tym zaś, co pobudza do działania, zapala, dodaje energii jest wszystko, co nowe, nieodkryte, nieszablonowe, kreatywne, co wiąże się z możliwością podjęcia ryzyka, byciem w grupie. Można powiedzieć, że mózg nastolatka został przez biologię zaprogramowany do podboju świata i odkrywania nowych lądów, a nie biernego siedzenia w ławce i przyswajania bezużytecznej (w jego oczach) wiedzy.

„Do czego zmotywowane jest moje dziecko i co kryje się za jego wyborami?" - to pytanie, które warto mieć w głowie, jeśli chcemy lepiej zrozumieć i motywować nastolatka.

Weźmy pierwszy z brzegu przykład. W wielu domach toczy się ciągła walka o multimedia. Zanim jednak zaczniemy krytykować dziecko za marnowanie czasu w wirtualnym świecie, warto zastanowić się, jakimi motywacjami kieruje się nasz nastolatek włączając swoją elektronikę. Być może okaże się, że to jedno z nielicznych miejsc, w których ma możliwość zaspokojenia swoich podstawowych potrzeb: przynależności do grupy innych graczy, rozwijania swoich kompetencji (przeskakiwania kolejnych poziomów) czy poczucia sprawstwa i autonomii własnych działań.

Rada, która coraz mocniej się we mnie pojawia, gdy pada pytanie, jak motywować innych do działania jest taka, żeby odważyć się zwolnić. (W gruncie rzeczy to najtrudniejsze wyzwanie, jakie w tej sytuacji mogę przed tobą postawić!). Aby zaryzykować i zrezygnować, chociaż na chwilę, od poszukiwania skutecznych metod i strategii „naprawienia" swojego nastolatka. Dlaczego? Kiedy nasz umysł zaczyna się skupiać na poszukiwaniu rozwiązań, to - jak mocno nie byłoby to podszyte dobrymi intencjami - zaczynamy tracić z oczu drugą osobę. A ona szybko czuje, że jest w jakiś sposób wadliwa. Nic tak zaś nie podcina skrzydeł, jak poczucie, że nie spełniamy oczekiwań. A przecież nasze dzieci w swoim bogactwie i złożoności bardziej przypominają magię wschodzącego rankiem słońca niż zepsute krzesło, które trzeba naprawić. Czy podziwiając spektakl na porannym niebie zastanawiamy się, co w nim trzeba by zmienić? Nie. Po prostu pozwalamy sobie na bycie obecnym, zaciekawionym, otwartym.

Zadajmy sobie pytanie czy zamiast walczyć z tym, w co młodych ludzi wyposażyła natura, nie lepiej umiejętnie to wykorzystać? Zobaczyć cały ten potencjał, jaki ten czas ze sobą niesie. Wszak, jak podkreśla wielu naukowców, nigdy w swoim życiu nie będziemy aż tak kreatywni i otwarci na podbój świata, jak właśnie w okresie dorastania.

# data[].attributes.attachment_link.description
„Nie graj, ucz się!" „Jest taki leniwy!", „Tylko by siedział w tych swoich grach!", „Nic go nie interesuje" - to tylko kilka z komunikatów, które często można usłyszeć od rodziców nastolatków.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kliknij, żeby zarejestrować się jako bezrobotny w powiatowym urzędzie pracy z wykorzystaniem Internetu.

# data[].attributes.headline
Informacja o sytuacji na rynku pracy w województwie podkarpackim luty 2021 rok.

# data[].attributes.subject
Informacja o sytuacji na rynku pracy w województwie podkarpackim luty 2021 rok.

# data[].attributes.headline
Rozwijanie talentów ścieżki kariery dla osób z zespołem Aspergera i Autyzmem wysoko funkcjonującym. 

# data[].attributes.subject
Rozwijanie talentów ścieżki kariery dla osób z zespołem Aspergera i Autyzmem wysoko funkcjonującym. 

# data[].attributes.headline
Co wziąć pod uwagę przy wyborze zawodowu?

# data[].attributes.subject
Co wziąć pod uwagę przy wyborze zawodowu?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Co wziąć pod uwagę przy wyborze zawodu?

W wieku kilkunastu lat trudno jest określić, jaką drogę zawodową chce się w życiu wybrać. A właśnie w tym momencie trzeba podjąć decyzję o dalszej edukacji i przyszłej pracy. Jak wybrać dobrze?

Kim chcesz być? Odpowiedzi na tak postawione pytanie często się zmieniają, w zależności od bieżących zainteresowań, wyników w nauce.

Na przykład osoba, która lubi chemię i biologię, może myśleć o studiach medycznych, szczególnie jeśli w rodzinie lekarze są szanowani albo uważani za grupę zawodową, która zawsze będzie miała pracę.

Ale żeby zostać lekarzem nie wystarczy być dobrym z przedmiotów przyrodniczych i ścisłych. Nie wystarczy także opanowanie, zamiłowanie do igieł i strzykawek, odporność na widok krwi. Trzeba jeszcze szczególnych cech charakteru, np. cierpliwości, wytrwałości, dokładności, umiejętności podejmowania decyzji, odwagi, dużej odporności na stres i chęci pomagania. A także chęci przebywania wśród ludzi. Oczywiście studia medyczne może ukończyć także zamknięty w sobie introwertyk, który nie przepada za kontaktami społecznymi. Ale pewnie lepiej, by jako specjalizację wybrał raczej patologię niż pediatrię albo by zdecydował się na prowadzenie badań naukowych zamiast na pracę z pacjentami.
Praca marzeń
Żeby dobrze wybrać pracę dla siebie, trzeba więc trochę się o sobie dowiedzieć, lepiej siebie poznać. To nie jest wcale łatwe, wielu dorosłych ludzi nie potrafi powiedzieć, jakie są ich potrzeby, jakie wyznają wartości, co im daje energię, a co ich męczy i denerwuje. Pracują przez lata, aż nagle, w średnim wieku orientują się, że nie znoszą swojego zajęcia, że mieli inne marzenia, że czego innego potrzebują.

Część z nich decyduje się na zmianę zawodu. W dojrzałym wieku rozpoczynają nowe studia, kursy. Taka zmiana wymaga dużo wysiłku. Nie zawsze jest możliwa - w niektórych zawodach latami zdobywa się uprawnienia i wymagany staż, zanim zacznie się zarabiać na życie.
Indywidualne predyspozycje
Są młodzi ludzie, którzy niemal od kołyski wiedzą, w jakim pójdą kierunku - tak konkretne mają zainteresowania. Inni długo dochodzą do decyzji. Czasem kierują się tym, czego oczekują od nich rodzice, czasem wybierają pracę, w której zwykle dobrze się zarabia lub na którą w przyszłości będzie popyt. Warto tylko pamiętać, że choć pieniądze są ważne, to te zarabiane w znienawidzonej pracy - raczej szczęścia nie dają.

Dlatego zanim zdecydujesz się na kierunek szkoły policealnej, studiów, kursów czy na podjęcie konkretnej pracy, spróbuj lepiej poznać siebie i dowiedzieć się czegoś o swoich predyspozycjach. Pobierz nasz poradnik i sprawdź, jaki zawód pasuje do ciebie najlepiej.

# data[].attributes.attachment_link.title
Co wziąć pod uwagę przy wyborze zawodu? | NOWA ERA

# data[].attributes.attachment_link.description
Co wziąć pod uwagę przy wyborze zawodu? W wieku kilkunastu lat trudno jest określić, jaką drogę zawodową chce się w życiu wybrać. A właśnie w tym momencie trzeba podjąć decyzję o dalszej edukacji i przyszłej pracy. Jak wybrać dobrze? Kim chcesz być? Odpowiedzi na tak postawione pytanie często się zmieniają, w zależności od bieżących zainteresowań, wyników w nauce.

# data[].attributes.headline
Jak pomóc dziecku podjąć decyzję dalszego kształcenia?

# data[].attributes.subject
Jak pomóc dziecku podjąć decyzję dalszego kształcenia?

# data[].attributes.attachment_link.description
Praca nie musi być nudna. Wiesz co cię interesuje, ale nie wiesz jaki zawód jest dla Ciebie?

# data[].attributes.headline
Wolontariat nie zawiedzie – to pierwszy krok w stronę wymarzonego zawodu!

# data[].attributes.subject
Wolontariat nie zawiedzie – to pierwszy krok w stronę wymarzonego zawodu!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Autor: Urszula Leszczyńska; Ostatnia aktualizacja: 12.07.2022

A gdyby zacząć aktywność zawodową (właśnie - nie karierę, a raczej aktywność!) nie od wysyłania pustego CV do wymarzonego pracodawcy, ale od zdobywania kompetencji cenionych przez pracodawców jeszcze w trakcie edukacji szkolnej? Zachęć swoich uczniów do wolontariatu, który na pewno ich nie zawiedzie, ale zainspiruje do zdobywania coraz to nowych umiejętności i wiedzy, a przy tym pomoże im stawiać pierwsze kroki w stronę wymarzonego zawodu!

Aktywność zawodowa to nie zawsze pieniądze

Jak przygotować młodych ludzi na stawianie pierwszych kroków na rynku pracy? Czy Twoi uczniowie martwią się, jak zdobędą swoją pierwszą pracę, która da im satysfakcję i wysokie zarobki oraz pozwoli wykorzystać kompetencje, a może i hobby? Martwisz się, bo oczami wyobraźni widzisz już, jak w przyszłości wysyłają liczne CV do pracodawców, którzy odrzucają je z powodu braku doświadczenia? Ale gdzie mają zdobyć to doświadczenie, skoro aby podjąć nawet najmniej wymagającą pracę, potrzeba już czymś się wykazać? Z pomocą może przyjść im wolontariat - dzięki niemu Twoi uczniowie zdobędą doświadczenie, które w przyszłości na wiele sposobów przyda im się w rozwoju aktywności zawodowej!

Wolontariat jest wspaniałym uzupełnieniem aktywności zawodowej.

Wolontariuszki i wolontariusze rozwijają dzięki niemu umiejętności i nabierają doświadczenia, również podczas wolontariatu w formie job shadowingu, czyli „podglądaniu" z bliska, jak wygląda praca w danej organizacji. Korzyści dla rozwoju zawodowego dostrzegają również ci, którzy młodych ludzi przyjmują pod swoje skrzydła, tym samym umożliwiając im zrobienie czegoś dobrego dla społeczeństwa. Dzięki udziałowi w działaniach organizacji młody człowiek daje się poznać, a tym samym być może - jeśli się sprawdzi - będzie kiedyś pracować w danym miejscu. Sama organizacja zyskuje również nową perspektywę i świeże spojrzenie na wiele prowadzonych przez siebie działań i potencjalnego przyszłego pracownika. Udzielanie się jako wolontariuszka czy wolontariusz w organizacji pozarządowej pozwala również dostrzec, że ścieżka kariery w trzecim sektorze prowadzi nie tylko przez małe, lokalne stowarzyszenia, ale także duże, rozpoznawalne, nowocześnie zarządzane organizacje o zasięgu ogólnopolskim, a czasem i międzynarodowym, w którym pracują przedstawiciele najróżniejszych zawodów, co stwarza wiele okazji do rozwoju zawodowego dla pracownika.

﻿Wolontariat to inwestycja w samego siebie

Wolontariat to wspaniały sposób na poznawanie świata, siebie czy innych, odkrywanie nowych możliwości zawodowych, zrozumienie, jak działają firmy, organizacje i instytucje. Tym samym wolontariat zachęca do eksploracji nowych dziedzin, stanowisk, zespołów, daje nowe spojrzenie i poszerza horyzonty, jeśli chodzi o miejsca pracy i ich charakterystykę. A wszystko to bez wcześniejszego przygotowania w zakresie konkretnego zawodu ani wykazania się nabytymi kompetencjami - wystarczy entuzjazm do nauki i odkrywania. Wolontariat pomaga młodym ludziom rozwinąć kompetencje, chociażby poprzez oferowane w wielu organizacjach wewnętrzne szkolenia dla zespołu wolontariackiego (na przykład z komunikacji, pracy w zespole czy z dziedziny, którą dana organizacja się zajmuje). Później, w trakcie pracy, wolontariuszki i wolontariusze rozwijają również nowe umiejętności zupełnie „mimochodem" - poprzez wykonywanie zadań czy obcowanie z innymi w zespole.

Często słyszy się, że wolontariat sprzyja nabywaniu umiejętności, których uczniowie nie mają zwykle szansy rozwinąć w szkole. Z pewnością jest to prawda, jednak działania wolontariackie są również okazją dla młodych ludzi, by zdali sobie sprawę, że wiele cennych umiejętności już posiadają, a co za tym idzie - by poczuli się pewniejsi siebie. Wolontariat daje im zatem możliwość wykorzystania tych zasobów - kompetencji, talentów, wiedzy czy czasu - w praktyce, poza ławką szkolną. To także okazja do poznania swoich słabszych stron i trudności, a więc i wartościowe źródło informacji o preferencjach uczniów co do wykonywanych w przyszłości zawodów.

Wolontariat to także szkoła empatii z prawdziwego zdarzenia. Młodzi ludzie udzielają się na rzecz innych, na rzecz lokalnej społeczności, poświęcają swój czas i energię, by czynić dobro, by pomóc chorym, potrzebującym, by wspomóc kampanie społeczne. A jednocześnie zwiększają swój potencjał społeczny, umiejętność wczuwania się w innych, rozumienia ich emocji. Wolontariat zatem przynosi korzyści obustronne! Niezależnie od rodzaju wolontariatu - czy jest to wolontariat akcyjny czy na stałe - jest to zawsze nauka odpowiedzialności, dotrzymywania terminów, komunikacji i pracy w zespole, ponieważ zawsze wiąże się z działaniem w zorganizowanej grupie na rzecz innych.

Treść CV, tak problematyczną dla uczniów i tak oczekiwaną przez pracodawców, wolontariat zatem może wypełnić - i to prawdziwie wartościową treścią. Warto uczniom zwrócić uwagę na to, że nie chodzi tu o wymienienie wszystkich akcji wolontariackich, w których wzięli udział, ale tak naprawdę o doświadczenie per se, które przy wykonywaniu tych działań zdobyli. A żeby opisać to doświadczenie, muszą być go świadomi i potrafić je nazwać. Wolontariat może im właśnie pomóc w określeniu zdobytych kompetencji.

Gdzie szukać wolontariatu

Warto pokazać uczniom, jak i gdzie szukać ofert i okazji do działania społecznego. Będzie im dzięki temu łatwiej postawić pierwsze kroki w świecie wolontariatu. Przekonają się, ile jest różnych form zaangażowania się, z których mogą wybrać coś, co im pasuje. Również online - na stronie e-wolontariat znajdziesz liczne pomysły, jak uczniowie mogą udzielać się społecznie w internecie, a platforma TuDu pozwoli im bezpośrednio podjąć pierwsze działania jako e-wolontariuszki i e-wolontariusze (więcej o TuDu przeczytasz w tym artykule w punkcie 2. Wolontariat online)!

Zachęć uczniów do zaglądania na strony internetowe lokalnych centrów wolontariatu, ośrodków kultury, szpitali i ośrodków pomocy społecznej. A może pójdziecie razem na wycieczkę do jednego z tych miejsc, żeby cała klasa zobaczyła, jak wygląda praca wolontariuszki w miejscowym schronisku dla zwierząt albo jak wolontariusz może pomóc w bibliotece miejskiej?

Centra i kluby wolontariatu funkcjonują również przy wielu szkołach. Są łącznikami pomiędzy placówką edukacyjną i uczniami a fundacjami i stowarzyszeniami, które ochotniczek i ochotników poszukują. W Twojej szkole nie ma jeszcze takiego centrum? A może założysz je z uczniami i razem nawiążecie współpracę z lokalnymi organizacjami? W opracowaniu działań mogą pomóc Ci materiały przygotowane przez Centrum Edukacji Obywatelskiej o tym, jak zorganizować wolontariat szkolny. Możesz też zainspirować się działaniami istniejących już szkolnych klubów wolontariatu, jak na przykład tego w Górze czy w Lipianach.

Bardzo dobrymi źródłami wiedzy są również strona Ogólnopolskiej Sieci Centrów Wolontariatu, gdzie znajdziesz wiele inspiracji na temat tego, jak działać społecznie z młodymi ludźmi, oraz portal ngo.pl, gdzie uczniowie mogą znaleźć aktualne ogłoszenia organizacji poszukujących ochotniczek i ochotników.

Przypomnij też uczniom, że każda inicjatywa zaczyna się od entuzjazmu kilku osób: zachęć ich do zorganizowania wolontariatu na własną miarę i potrzeby! Jest wiele okazji do pomocy innym - uczniowie mogą sami zgłosić się do lokalnej biblioteki, świetlicy czy schroniska lub stworzyć Projekt Solidarności - działanie lokalne, na które można ubiegać się o dofinansowanie z Unii Europejskiej, w ramach którego młodzi ludzie rozwiną przeróżne kompetencje i zdobędą doświadczenie, przede wszystkim w tak cenionej na rynku pracy przedsiębiorczości i pracy w grupie.

Zawód z dalszej perspektywy

Znajomość języków obcych otwiera na dzisiejszym globalnym rynku pracy wiele drzwi. Wolontariat międzynarodowy może pomóc młodym ludziom nauczyć się języków obcych! Warto zachęcać uczniów do poszukiwania możliwości wyjazdów na wolontariat za granicą. A jest takich opcji bardzo dużo - chociażby workcampy czyli wyjazdy, podczas których wolontariuszki i wolontariusze z całego świata spotykają się, żeby na przykład organizować zajęcia dla dzieci albo odbudować zabytkowy zamek, czy coraz bardziej popularne wyjazdy workaway, czyli pomoc (na przykład w opiece nad dziećmi czy w gospodarstwie) w zamian za nocleg. Dzięki takim misjom wolontariackim młodzi ludzie nie tylko ćwiczą angielski, francuski czy hiszpański, ale uczą się też wielu innych rzeczy - poznają nową kulturę, widzą, jak wygląda dana praca z bliska, uczą się życia - krótko mówiąc: zdobywają doświadczenie.

Przeczytaj więcej na temat różnych sposobów na wyjazdy połączone z wolontariatem dla młodych ludzi w naszym wpisie "Nie tylko praca. 12 pomysłów na pierwsze doświadczenia zawodowe Twoich uczniów".

Wolontariat już teraz pojawia się w edukacji szkolnej, chociażby jako źródło dodatkowych punktów przy rekrutacji do szkół ponadpodstawowych, ale warto, żeby towarzyszyła mu refleksja nad rozwojem zawodowym i osobistym.

Jesteś doradcą zawodowym, nauczycielem albo szkolnym koordynatorem wolontariatu? Rozmawiaj z uczniami o wolontariacie, razem eksplorujcie istniejące inicjatywy w Waszej lokalnej społeczności, stwórzcie coś nowego, udzielajcie się, zobaczcie, jak wolontariat można wykorzystać w rozwoju edukacyjno-zawodowym. Dzięki temu wszyscy zyskają nowe umiejętności, odkryją nowe możliwości, poznają nowe zawody i miejsca, a jednocześnie zrobicie coś dobrego dla innych. A to najwspanialsza droga do satysfakcji i sukcesu zawodowego!

Zastanawiasz się nad wprowadzeniem e-wolontariatu w Twojej szkole? Polecamy Ci publikację Fundacji Dobra Sieć E-wolontariat w szkole. Dowiesz się z niej m.in. jak rozmawiać z uczniami o korzyściach bycia e-wolontariuszką i e-wolontariuszem (w rozdziale 3.), jakie są zasady formalnoprawne związane z wprowadzeniem e-wolontariatu w szkole (rozdział 5.) oraz w jaki sposób mówić o wolontariacie w klasie - w rozdziale 8. znajdziesz gotowe scenariusze lekcji, a w rozdziale 9. prawdziwe przykłady działających organizacji z wolontariatem hybrydowym bądź e-wolontariatem! (również zagraniczne - może będzie to dla Was inspiracja dla własnej inicjatywy lokalnej albo w internecie? Fundacja Dobra Sieć wydała też cały podręcznik o e-wolontariacie. Znajdziesz go tutaj.

Dostrzegasz inne korzyści z wolontariatu w stawianiu pierwszych kroków na rynku pracy? Masz pomysły, jak zaangażować młodzież w działania wolontariackie? Napisz do nas na adres: kontakt@mapakarier.org

# data[].attributes.attachment_link.title
Wolontariat nie zawiedzie - to pierwszy krok w stronę wymarzonego zawodu!

# data[].attributes.attachment_link.description
A gdyby zacząć aktywność zawodową (właśnie - nie karierę, a raczej aktywność!) nie od wysyłania pustego CV do wymarzonego pracodawcy, ale od zdobywania kompetencji cenionych przez pracodawców jeszcze w trakcie edukacji szkolnej? Zachęć swoich uczniów do wolontariatu, który na pewno ich nie zawiedzie, ale zainspiruje do zdobywania coraz to nowych umiejętności i wiedzy, a przy tym pomoże im stawiać pierwsze kroki w stronę wymarzonego zawodu!

# data[].attributes.headline
„Jeśli nie wiesz dokąd idziesz, pewnie tam nie dojdziesz.” Winston Groom

# data[].attributes.subject
„Jeśli nie wiesz dokąd idziesz, pewnie tam nie dojdziesz.” Winston Groom

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
„Jeśli nie wiesz dokąd idziesz, pewnie tam nie dojdziesz." Winston Groom

Wiesz już, że aby zmaksymalizować trafność decyzji o wyborze szkoły ponadpodstawowej - czeka Cię praca polegająca na zbieraniu informacji w 3 kluczowych obszarach. Wśród nich - obszar Ja - gruntownej wiedzy na temat własnej osoby jest punktem wyjścia. Właśnie od niego warto zacząć i należy zrobić to jak najszybciej. Dlaczego w takiej kolejności? Znając siebie, będzie Ci łatwiej dokonać rozeznania w zawodach, czy też w wybranych szkołach. Będziesz wiedział, które możesz brać pod uwagę, a o których lepiej z różnych względów zapomnieć i tym samym zaoszczędzisz sobie cenny czas.

Zanim odpowiesz na pytania znajdujące się w następnej zakładce ( ODPOWIEDZ NA PYTANIA O SOBIE) warto abyś dowiedział się jaka jest różnica pomiędzy najważniejszymi pojęciami określającymi daną osobę.

ZAINTERESOWANIA

wszystko to, co lubisz robić, czemu lubisz poświęcać wolny czas,

wszystko to, w zakresie czego chcesz pogłębiać swoją wiedzę i umiejętności,

przedmioty szkolne, których nauka jest dla Ciebie przyjemnością i nierzadko możesz wykraczać w tym celu poza program szkolny,

zainteresowania można podzielić na:
- edukacyjne (np. matematyczne, biologiczno-chemiczne, językowe)
- zawodowe (np. techniczne, społeczne, medyczne).

UZDOLNIENIA

wszystko to, czego uczysz się szybko i masz w tym zakresie najlepsze wyniki,

wszystko to, co przychodzi Ci łatwo nawet mimo niesprzyjających warunków - np. hałas, zmieniający się często nauczyciel, czy Twoja nieobecność w szkole,

uzdolnienia mogą wiązać się z różnymi dziedzinami, formami działalności oraz przedmiotami szkolnymi, jak np. uzdolnienia techniczne, przyrodnicze, społeczne czy też matematyczne, językowe, plastyczne.

UMIEJĘTNOŚCI

wszystko to, co umiesz robić - innymi słowy wszystko, co potrafisz wykonać (niekoniecznie szybko i z najlepszym rezultatem - co przypisać można uzdolnieniom),

mogą to być też umiejętności określane jako interpersonalne - współpraca w grupie, umiejętność nawiązywania kontaktu z innymi, umiejętność niesienia pomocy czy rozwiązywania problemów między ludźmi.

CECHY CHARAKTERU

charakter (osobowość) to wszystkie Twoje cechy, które „pokazujesz światu" w swoim zachowaniu, usposobieniu, stylu bycia,

przejawia się w Twoim zachowaniu wobec innych, w Twoim stosunku do obowiązków, nauki i pracy oraz w Twoim stosunku do samego siebie,

przykładowe cechy: koleżeński, uprzejmy, wyrozumiały, prawdomówny, a także: pracowity, systematyczny, punktualny, oszczędny,

pamiętaj także o swoich cechach negatywnych (wady - rzecz ludzka, jednak w pewnych sytuacjach mogąca wpływać na wybór szkoły, jak też zawodu: np. niesystematyczność, odkładanie zazwyczaj spraw na ostatnią chwilę, może być poważnym utrudnieniem w nauce w jednym z najlepszych LO w mieście, czy studiowaniu np. medycyny).

TEMPERAMENT

to nasz styl funkcjonowania na co dzień, który „pokazujemy" otoczeniu poprzez tempo, siłę i trwałość naszych reakcji - zachowań,

jest w dużej mierze wrodzony, tzn. raczej nie ma tendencji do zmiany (jak np. zainteresowania),

ludzie różnią się cechami temperamentu - zostały stworzone różne typologie temperamentu, do których warto sięgnąć przy wyborze szkoły,

już teraz jesteś w stanie określić:
- czy jesteś osobą opanowaną, czy wybuchową?
- czy możesz pracować długo i jednostajnie, czy też w takiej sytuacji szybko się męczysz i niecierpliwisz?
- czy pracujesz szybko, czy też powoli?
- czy potrafisz skupić się tylko na jednym zajęciu, czy też możesz jednocześnie skupiać uwagę na kilku czynnościach?
- czy chciałbyś pracować raczej w jednym miejscu, czy też mieć możliwość przebywania przynajmniej w paru miejscach w ciągu swojego dnia pracy?
SAMOOCENA

to ocena samego siebie, która obok wiedzy o sobie składa się na obraz siebie,

tworzy się na podstawie wszelkich informacji, jakie otrzymujesz od otoczenia na temat własnej osoby oraz na podstawie informacji, które sam posiadasz na temat własnej osoby,

w efekcie: to stopień, w jakim akceptujesz samego siebie oraz oceniasz swoje możliwości pod każdym względem,

to właśnie od samooceny zależy, czy swoje możliwości oceniasz adekwatnie (samoocena adekwatna) czy też ich nie doceniasz (samoocena zaniżona) lub nawet przeceniasz (samoocena zawyżona) - idąc tym tropem - będzie to wpływać na Twój wybór szkoły:

- jeśli Twoja samoocena jest zaniżona, prawdopodobnie nie spróbujesz nawet wybrać szkoły o której marzysz, z obawy przed niepowodzeniem w rekrutacji,
- jeśli natomiast przeceniasz swoje możliwości, możesz wybrać szkołę/szkoły do których niestety nie uda Ci się dostać.
WARTOŚCI

wszystko to, co jest dla Ciebie ważne, cenne i motywuje Cię do podejmowania działań w tym kierunku - a więc stanowi też cel Twoich dążeń,

w zakresie wyboru zawodu wartością może być dla Ciebie:

- prestiż zawodu,
- wysokie zarobki,
- kierownicze stanowisko,
- praca w dużym mieście,
- praca dająca możliwość podróżowania,

w zakresie wyboru szkoły wartość może dla Ciebie stanowić:

- prestiż szkoły,
- przygotowanie do matury, czy też zawodu,
- oferta nauki języków obcych,
- odległość od Twojego miejsca zamieszkania,
- atmosfera (nauczyciele, uczniowie),

warto zastanowić się nad własnymi wartościami i stworzyć własną hierarchię.

ODPOWIEDZ NA PYTANIA O SOBIE

Zanim zadecydujesz, w jakiej szkole chcesz kontynuować naukę, poświęć trochę czasu i znajdź odpowiedzi na poniższe pytania. Poznanie siebie to klucz do trafnego wyboru szkoły i zawodu, a tym samym klucz do Twojej zawodowej i osobistej satysfakcji. Co jest dla Ciebie ważne - zarówno w życiu, jak i w przyszłym zawodzie? To dobry czas, żeby się zastanowić. Przykładowa lista priorytetów i wartości: czas dla rodziny, przyjaciół i na życie prywatne, możliwość podróżowania, mieszkanie w określonym miejscu, szansa na awans, wysokie zarobki, robienie rzeczy ważnych lub pożytecznych, możliwość rywalizacji, prowadzenie własnej firmy, branie odpowiedzialności i kierowanie innymi, jasno określone zadania zawodowe, elastyczny czas pracy, stabilność zatrudnienia.

1. Czego najbardziej chciałbyś się nauczyć? (nie tylko w szkole)

2. Co lubisz, a czego nie lubisz robić w czasie wolnym?

3. Gdzie najchętniej spędzasz czas wolny?

4. Czy jest jakaś aktywność/dziedzina, którą mógłbyś nazwać swoją pasją/hobby?

5. Czy lubisz wyszukiwać informacje na określone tematy? Jakie to tematy?

6. Jakie swoje umiejętności lubisz rozwijać?

7. Czego nowego chciałbyś nauczyć się robić?

8. Jakie przedmioty szkolne lubisz najbardziej?

9. Jakie dokładnie zagadnienia w ramach tych przedmiotów interesują Ciebie najbardziej?

10. Czy jest przedmiot, który interesuje Ciebie tak bardzo, że wyszukujesz dodatkowe informacje i poszerzasz swoją wiedzę lub rozwijasz związane z nim umiejętności?

11. Jakie przedmioty szkolne są Twoją mocną stroną? (masz wrażenie, że wiedza szybko „wchodzi" Ci do głowy: dobrze i sprawnie radzisz sobie z ich nauką, jesteś uzdolniony w ich zakresie).

12. Czy brałeś udział w konkursach, olimpiadach lub zawodach? Jakich?

13. Czy uczęszczasz na zajęcia pozaszkolne, np. koła zainteresowań? Jakie to zajęcia?

14. Czy lubisz poznawać nowych ludzi?

15. Czy lubisz rozmawiać z ludźmi?

16. Kiedy czujesz się najlepiej - ucząc się/pracując w dużej grupie, małym zespole, a może wolisz uczyć się/pracować sam?

17. Czy lubisz być liderem zespołu?

18. Czy lubisz występować na forum - prezentować coś lub zabierać publicznie głos?

19. Czy dobrze współpracujesz w grupie?

20. Czy jesteś osobą zwinną? Wytrzymałą fizycznie? Szybką? Silną?

21. Czy masz jakieś problemy ze zdrowiem?

22. Czy jesteś osobą energiczną, bardzo aktywną, której wszędzie „pełno", czy też spokojną, lubiącą pracować i działać w ciszy, we własnym rytmie?

23. Czy lubisz, kiedy wokół Ciebie dzieje się dużo nowego, czy też preferujesz sytuacje i zadania, które dobrze znasz?

24. Co jest Twoją mocną stroną? (wymień co najmniej 3).

25. Co jest Twoją słabą stroną? (wymień co najmniej 3).

26. Co mógłbyś nazwać swoim talentem? Do czego masz „wrodzony dar"? Każdy z nas ma talenty - warto je odkryć.

27. Co uważasz za swoją największą wadę?

28. Co sprawia Ci trudność lub powoduje dyskomfort - np. wykonywanie zadań wymagających uzdolnień artystycznych, przebywanie na dużej wysokości itp.

29. Jak wyobrażasz sobie swoją wymarzoną pracę?

Przeczytaj także udostępnione na tej stronie listy pytań i odpowiedzi przydatnych w procesie wyboru szkoły i zawodu:

2. Najczęściej zadawane pytania O ZAWODACH

W kontekście wyboru przyszłego zawodu stan zdrowia ma bardzo ważne znaczenie, gdyż każde stanowisko pracy wymaga innych predyspozycji, również tych zdrowotnych. Najwięcej wymagań pod względem stanu zdrowia stawiają szkoły branżowe - oferujące zawody m.in.:

wymagające bardzo dobrej kondycji fizycznej i wytrzymałości, gdyż mogą wiązać się wysiłkiem fizycznym, pracą w pozycji stojącej;

pracą w trudnych warunkach wymagające dobrego wzroku, słuchu, zmysłu równowagi;

wymagające dobrej sprawności układu oddechowego, krążenia, nerwowego.

Konieczne jest, abyś znał swój stan fizyczny i zdrowotny, przebyte choroby, skłonności do chorób i posiadane wady. Pomocą w tym zakresie posłuży Ci lekarz rodzinny oraz w dalszej kolejności lekarz medycyny pracy.

Dysfunkcje Zdrowotne Ograniczające Wybór Zawodu

Najczęściej występujące schorzenia:

UKŁAD RUCHOWY

- najbardziej wskazane zawody to takie, które nie wymagają chodzenia czy stania, dużego wysiłku fizycznego, ponadto zawody wykonywane w temperaturze pokojowej, wewnątrz pomieszczenia, bez pyłu i wilgoci.

WADY POSTAWY - jeśli zostały zniwelowane za pomocą gimnastyki korekcyjnej, wówczas nie determinują w sposób znaczący wyboru zawodu;

SKRZYWIENIA KRĘGOSŁUPA - skrzywienia II stopnia są przeciwwskazaniem do prac stojących, chodzących i połączonych z dźwiganiem; skrzywienie III i IV stopnia jest kalectwem i stanowi przeciwwskazanie do każdej pracy fizycznej - wymaga leczenia szpitalnego i sanatoryjnego;

PŁASKOSTOPIE - płaskostopie II stopnia stanowi przeciwwskazanie do prac stojących, chodzących i połączonych z dźwiganiem; III stopień płaskostopia stanowi przeciwwskazanie do ciężkiej pracy fizycznej lub z elementami stania czy chodzenia;

OGRANICZENIA MOŻLIWOŚCI MANIPULACYJNYCH ZWIĄZANE Z USZKODZENIAMI PALCÓW I DŁONI ORAZ RUCHOMOŚCI STAWÓW - ograniczenie sprawności rąk i dłoni utrudnia/uniemożliwia naprawy, montaże, pomiary, sterowanie ręczne; ograniczenie sprawności kończyn dolnych stanowi przeciwwskazanie do prac związanych z przemieszczaniem się w terenie i w polu ograniczonym (sterowanie niektórymi zespołami maszyn), naprawą i montażem dużych obiektów.

UKŁAD WZROKOWY

UCZNIOWIE NIEWIDOMI - w wykonywaniu różnych zadań czynności wzrokowe są rekompensowane przez zmysł słuchu i/lub dotyku, stąd najbardziej wskazanymi zawodami są: muzyk, prawnik, instruktor rehabilitacji, masażysta, filolog, psycholog, informatyk;

UCZNIOWIE NIEDOWIDZĄCY (SŁABOWIDZĄCY) - niemożliwe jest pełne skorygowanie wady za pomocą okularów, wzrok jest jednak wykorzystywany do orientacji, kierowania i kontrolowania przebiegu pracy: w przypadku wyboru zawodu ważne jest ustalenie stopnia stabilizacji wady i ewentualnej możliwości jej progresji;

UCZNIOWIE Z KRÓTKOWZROCZNOŚCIĄ (czyli nieostrym widzeniem przedmiotów dalej położonych - korygowanym szkłami minusowymi) - przy dużej krótkowzroczności (powyżej 8 dioptrii) przeciwwskazane są wszelkie zawody wymagające wysiłku fizycznego, prace na wysokości, rusztowaniach; średnia krótkowzroczność (3-6 dioptrii) nie jest przeszkodą w wykonywaniu zawodu elektromechanika, krawca, chemika; zaś w zawodach, w których wymagana jest bardzo duża precyzja, rozróżnianie szczegółów i detali - przeciwwskazana jest nawet mała krótkowzroczność (1-3 dioptrii),

UCZNIOWIE Z NADWZROCZNOŚCIĄ (nieostrym widzeniem przedmiotów z bliska, korygowaną szkłami plusowymi) - przeciwskazane są zawody wymagające dużej precyzji, drobiazgowości, przywiązywania uwagi do detali,

UCZNIOWIE Z ASTYGMATYZMEM (niezbornością widzenia: zniekształconym i nieostrym obrazem w części pola widzenia, korygowaną za pomocą tzw. szkieł cylindrycznych); przeciwwskazane są wszelkie zawody wymagające precyzji, prawidłowej oceny odległości, zawody wymagające pracy na wysokości, obsługi maszyn w ruchu,

UCZNIOWIE ZE ŚLEPOTĄ JEDNEGO OKA (jednoocze faktyczne) lub z NIEDOWIDZENIEM JEDNOOCZNYM (jednoocze praktyczne: zaburzona jest ostrość widzenia tylko jednego oka), UCZNIOWIE Z ZEZEM (nieskojarzonymi ruchami gałek ocznych, w efekcie których każde oko odbiera inny obraz), UCZNIOWIE Z ZABURZENIAMI POLA WIDZENIA (ubytkami i ograniczeniami w polu widzenia): przeciwwskazane są zawody wymagające widzenia przestrzennego, pracy na wysokości, przy obsłudze maszyn w ruchu; w pracy konieczna jest także ochrona sprawnego oka (przed urazami mechanicznymi, termicznymi, chemicznymi, przeciążeniem),

UCZNIOWIE Z OCZOPLĄSEM (niemożnością utrzymania nieruchomo gałek ocznych): nie mogą wykonywać zawodów przemysłowych, wymagających precyzji, ponadto prac na wysokości czy pod ziemią, w niedostatecznym oświetleniu,

UCZNIOWIE Z ZABURZENIAMI WIDZENIA BARW (zależnie od typu zaburzenia: daltonizm - brak rozróżnienia barwy czerwonej i zielonej; protanopia - brak rozróżnienia barwy czerwonej; deuteranopia - brak rozróżniania barwy zielonej; tritanopia - brak rozróżniania barwy niebieskiej), stanowią przeciwskazanie do wykonywania zawodów, w których barwy i ich odcienie odgrywają ważną rolę, np. kucharz, fryzjer, krawiec, elektronik, informatyk,

UCZNIOWIE Z ZAĆMĄ (zmętnienie soczewki oka, które ogranicza do niego dopływ światła i utrudnia widzenie) stanowi ona przeciwwskazanie do wykonywania zawodów wymagających precyzji, prawidłowej percepcji kształtów, liter i cyfr, widzenia obuocznego,

UCZNIOWIE Z JASKRĄ (wzrost ciśnienia w gałce ocznej, często uwarunkowana genetycznie): uczniowie ci nie mogą wykonywać ciężkich prac fizycznych, w ruchu i na wysokościach, w warunkach promieniowania, w zmiennym oświetleniu, wymagających dużej precyzji i koncentracji na szczegółach,

UCZNIOWIE Z ZAPALENIEM SPOJÓWEK - przeciwwskazane są zawody, w których mogą występować czynniki uczulające: praca w pyle, kurzu, dymie, gazach drażniących, zmiennych warunkach termicznych, przy obsłudze maszyn i urządzeń w ruchu.

UKŁAD SŁUCHOWY I RÓWNOWAGI

UCZNIOWIE Z WADAMI SŁUCHU (głuchota - całkowity zanik słuchu lub tak ograniczony, że niemożliwe jest pełne skorygowanie go aparatem słuchowym co utrudnia orientację w otoczeniu i porozumiewanie się z innymi); przeciwskazane są zawody wymagające pracy z klientem, przy obsłudze i kontroli maszyn o sygnalizacji dźwiękowej, pracy w ruchu ulicznym, a także przy słabym oświetleniu

UCZNIOWIE Z NIEDOSŁUCHEM (uszkodzenie słuchu poddające się korekcji aparatem słuchowym): uczeń nie może wykonywać zawodów wymagających stałych kontaktów z klientami, pracy w hałasie (zawody przemysłowe), pracy na wysokości, rusztowaniach

UCZNIOWIE Z ZABURZENIAMI RÓWNOWAGI (skutkują one zwykle upadkami, urazami): uczeń nie może wykonywać zawodów przemysłowych, wymagających obsługi maszyn, używania ostrych narzędzi, stałego przemieszczania się, ponadto pracy na wysokości, w terenie, na nierównym podłożu

UCZNIOWIE Z WADAMI WYMOWY (bełkotanie - dyslalia, mowa nosowa, mowa niewyraźna, jąkanie): wady te stanowią przeciwwskazanie do wykonywania zawodów wymagających częstych zawodowych kontaktów z innymi ludźmi, a zwłaszcza publicznych wystąpień,

UCZNIOWIE Z PRZEWLEKŁYM NIEŻYTOWYM I ROPNYM ZAPALENIEM UCHA ŚRODKOWEGO: przeciwwskazane są zawody wymagające wysiłku fizycznego, związane z częstymi zmianami ciśnienia, w trudnych warunkach atmosferycznych, w zmiennej temperaturze, w hałasie

UCZNIOWIE ZE STANAMI ZAPALNYMI NOSA (przeciwwskazane są zawody narażające na kontakt z potencjalnymi alergenami - ważna jest ich wcześniejsza, dokładna diagnoza)

UCZNIOWIE Z ZABURZENIAMI SMAKU I WĘCHU stanowią przeciwwskazanie do pracy w zawodach gastronomicznych, związanych z piekarstwem, cukiernictwem, przetwórstwem spożywczym; w przypadku zaburzeń węchu zabronione jest także wykonywanie zawodów bazujących np. na ocenie zagrożeń dla środowiska za pomocą węchu.

UKŁAD NERWOWY

UKŁAD ODDECHOWY

- przeciwwskazane są zawody wymagające pracy w niekorzystnym środowisku, np. zapyleniu, wymagającym kontaktu z odczynnikami, związkami chemicznymi, tworzywami sztucznymi.

UCZNIOWIE Z PRZEWLEKŁYM ZAPALENIEM OSKRZELI - głównym przeciwwskazaniem są zawody wymagające pracy w zanieczyszczonym środowisku, narażające na kontakt z gazami drażniącymi, odczynnikami chemicznymi, pyłami.

UCZNIOWIE Z ASTMĄ OSKRZELOWĄ - ciężkie postacie uniemożliwiają pracę wymagającą jakiegokolwiek wysiłku fizycznego, również związane ze stresem czy napięciem; jeśli astma ma zdiagnozowane podłoże alergiczne - przeciwwskazane są zawody narażające na kontakt z określonym alergenem,

UCZNIOWIE Z GRUŹLICĄ PŁUC - przeciwskazana jest praca fizyczna, w trudnych warunkach klimatycznych, narażająca na kontakt z czynnikami chemicznymi, pyłami, ale też wymagająca stałych kontaktów z innymi ludźmi, ponadto przy produkcji żywności.

UKŁAD KRĄŻENIA

UKŁAD MOCZOWY

w/w schorzenia uniemożliwiają wykonywanie pracy fizycznej, zwłaszcza wymagającej dźwigania, pracy tylko w pozycji stojącej, pracy w terenie, w zmiennych warunkach atmosferycznych, w stale niskich temperaturach, a także w kontakcie z substancjami toksycznymi czy drażniącymi.

CHOROBY TKANKI ŁĄCZNEJ

UCZEŃ Z CHOROBĄ REUMATYCZNĄ (bóle i obrzęki stawów, zaburzenia pracy mięśnia sercowego, zmiany w układzie nerwowym pod postacią mimowolnych ruchów głowy, rąk),

UCZEŃ Z MŁODZIEŃCZYM REUMATOIDALNYM ZAPALENIEM STAWÓW (sztywność stawów, gorączka, często wysypka na klatce piersiowej i udach):uczeń nie może wykonywać zawodów wymagających pracy fizycznej, podnoszenia, dźwigania, pracy w zmiennych warunkach atmosferycznych,na wysokości, pod ziemią, w kontakcie z substancjami drażniącymi czy toksycznymi, a także pracy wymagającej dużej precyzji i koncentracji na szczegółach.

UKŁAD DOKREWNY (ENDOKRYNOLOGICZNY)

CHOROBY O PODŁOŻU ALERGICZNYM

- przeciwwskazania są uzależnione od alergenu: uczeń powinien unikać zawodów, w których może być narażony na kontakt z danym alergenem.

CHOROBY SKÓRY

- przeciwwskazane są zawody wymagające częstych kontaktów z innymi, reprezentacyjności, ponadto zawody wymagające kontaktu z czynnikami chemicznymi, olejami, smarami, substancjami toksycznymi, z wszelkimi potencjalnymi alergenami.

UCZEŃ Z ZABURZENIAMI ZMYSŁU DOTYKU - nie może wykonywać zawodów polegających na obsłudze urządzeń, pracach montażowych

UCZEŃ Z NADMIERNĄ POTLIWOŚCIĄ RĄK - nie może wykonywać zawodów opierających się na kontakcie z innymi w kontekście zabiegów pielęgnacyjnych, leczniczych, kosmetycznych, a także zawodów narażających na kontakt z prądem elektrycznym, wymagających ręcznej obsługi urządzeń,

UCZEŃ Z NADMIERNĄ SUCHOŚCIĄ SKÓRY - również dyskwalifikuje w zawodach wymagających bezpośredniego kontaktu z innymi (j.w), a także montażu drobnych elementów.

UKŁAD POKARMOWY

UCZEŃ Z CHOROBAMI WĄTROBY - m.in. wirusowe zapalenie wątroby (typu B, C, D) stanowi przeciwwskazanie do zawodów wymagających wysiłku fizycznego, kontaktów z materiałem biologicznym (zawody medyczne), zawodów gastronomicznych, ponadto kontaktu z czynnikami chemicznymi, toksycznymi,

UCZEŃ Z CHOROBĄ WRZODOWĄ ŻOŁĄDKA - nie może wykonywać zawodów wymagających ciężkiej pracy fizycznej, kontaktu z substancjami toksycznymi, zawodów gastronomicznych, a także narażających na stres.

Opracowanie:

(na podst. G. Sołtysińska „ABC doradcy zawodowego. Poradnictwo zawodowe dla osób niepełnosprawnych. Materiały dla szkolnego doradcy zawodowego", KOWEZiU, Warszawa 2010)

Elżbieta Swat-Padrok

Każdy zawód posiada pewne przeciwwskazania zdrowotne - jeżeli wybierasz się do technikum lub szkoły branżowej, będziesz musiał dostarczyć odpowiednie zaświadczenie od lekarza medycyny pracy, czy Twój stan zdrowia pozwala na wykonywanie czynności w wybranym przez Ciebie zawodzie.

Zanim podejmiesz decyzję odpowiedz sobie na kilka pytań.

Ankieta "Mój stan zdrowia" (autor: G. Sołtysińska)

1. Czy przejawiasz skłonności do chorób? Jeśli tak, to do jakich?

2. Czy lekarz zalecił Ci noszenie okularów, stosowanie wkładek ortopedycznych, noszenie aparatu słuchowego, wykonywanie ćwiczeń wyrównujących wady postawy?

3. Czy chorowałeś na jakąś ciężką chorobę? Jeśli tak, to na jaką?

4. Czy przebywałeś w szpitalach lub sanatoriach? Z jakiego powodu?

5. Czy jesteś pod stałą opieką lekarską?

6. Czy miałeś i czy masz nadal jakieś ograniczenia życiowe związane z przebytą chorobą?

7. Czy z powodu stanu zdrowia korzystałeś lub korzystasz ze specjalnych form kształcenia, np. z nauczania indywidualnego, zwolnienia z części zajęć (np. z wychowania fizycznego)?

8. Czy fakt aktualnej lub przebytej choroby, operacji, posiadania jakichś wad był już przyczyną odradzenia Ci przez kogoś (rodziców, nauczycieli, lekarzy) nauki w jakimś zawodzie?

# data[].attributes.attachment_link.title
O sobie | Centrum Doradztwa Zawodowego dla Młodzieży Poznań

# data[].attributes.attachment_link.description
„Jeśli nie wiesz dokąd idziesz, pewnie tam nie dojdziesz." Winston Groom Wiesz już, że aby zmaksymalizować trafność decyzji o wyborze szkoły ponadpodstawowej - czeka Cię praca polegająca na zbieraniu informacji w 3 kluczowych obszarach. Wśród nich - obszar Ja - gruntownej wiedzy na temat własnej osoby jest punktem wyjścia.

# data[].attributes.headline
Konflikty między dziećmi były, są i będą najważniejsze wiedzieć jak sobie z nimi poradzić.

# data[].attributes.subject
Konflikty między dziećmi były, są i będą najważniejsze wiedzieć jak sobie z nimi poradzić.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wielu rodziców ma różne oczekiwania dotyczące rodzeństwa, np. żeby się nie kłóciło i zgodnie bawiło albo by odnosiło się do siebie z życzliwością i szacunkiem. Oczywiście nie ma w tym nic złego, takie oczekiwania są w porządku. Tylko czy są realne? To, co rodzice przyjmują za cel swojego działania, będzie to działanie warunkować. Możemy założyć coś, co jest nieosiągalne i wtedy nasze działania będą przynosić nam wiele frustracji i rozczarowania. Jako rodzice mamy bowiem organiczny wpływ na relacje naszych dzieci - wpływ na daną relację mają tylko te osoby, które w niej uczestniczą. Jaka więc jest rola rodzica, kiedy dochodzi do spięć, kłótni czy bijatyk między rodzeństwem?

Kiedy na warsztatach pytam rodziców, jakie mają marzenia dotyczące relacji między rodzeństwem, to wielu z nich mówi o zgodzie, wspólnej zabawie i spędzaniu czasu. Uważają też, że nie powinny mieć miejsca kłótnie ani żadnego rodzaju agresja, a jeśli się pojawiają, to konieczna jest interwencja rodziców. Często obawiają się, że jeśli nie zareagują, to konflikt mocno zaważy na relacji dzieci.

Dlatego wielu rodziców stara się minimalizować powstające napięcia, choć konieczność takiej pomocy jest dla nich bardzo frustrująca. Trudno się z tym nie zgodzić, zwłaszcza, że rodzic próbuje czegoś niemożliwego. Jak pisze Małgorzata Stańczyk, nie da się uniknąć kłótni między dziećmi, ponieważ jest to żywa relacja. Konflikty między ludźmi nie zdarzają się wówczas, kiedy nie mają oni ze sobą nic wspólnego, nie ma między nimi żadnej interakcji, nie ma relacji. Tego nie da się powiedzieć o rodzeństwie, które razem się wychowuje, przebywa w jednym domu, ma wspólnych bliskich członków rodziny.

Dlaczego między rodzeństwem czasem nie dochodzi do spięć

Zdarza się tak, że między rodzeństwem bardzo rzadko lub prawie wcale nie dochodzi do spięć. Nie oznacza to jednak, że z tą relacją coś jest nie w porządku. Mogą być różne powody, np.:

spokojny temperament dzieci,

wzorce zachowań, które dzieci obserwują wykluczają wchodzenie w konflikty,

brak poczucia bezpieczeństwa (czasowy lub stały) np. z powodu przemocy lub kryzysu domowego, nieobecności jednego z rodziców - dzieci są wówczas tak mocno skoncentrowane na przywróceniu ładu rodzinnego, że nie dochodzi między nimi do nieporozumień,

duża różnica wieku między rodzeństwem - starsze dziecko dysponuje już lepszymi, bardziej dojrzałymi strategiami regulacji emocji i przyjmuje w stosunku do tego młodszego bardziej opiekuńczą postawę.

Rywalizacja czy dbanie o swoje potrzeby

Czy to, co się dzieje między rodzeństwem, naprawdę jest rywalizacją? Na przykład, kiedy mama pomaga w lekcjach starszemu bratu, młodszy wchodzi co chwila do pokoju, chcąc pokazać, jaki zbudował pojazd. Rodzeństwo rywalizuje ze sobą, powtarzając „ja będę pierwszy", „ja dostanę najlepszy kawałek tortu", „dlaczego jemu zawsze przyznajesz rację" itp.

Rodzice często irytują się, odpowiadając w takich sytuacjach:

Jak się zaraz nie uspokoicie, to nikt z was nic nie dostanie!

Mam tego dość, wychodzę!

O co tyle hałasu?

Jesteś starszy, więc rozumiesz, że nie mogę się rozdwoić!

Rywalizacja, zdaniem cytowanej już Małgorzaty Stańczyk, polega na tym, że jedno dziecko chce sprawić, aby to drugie miało gorzej. Rodzice zdecydowanie nie powinni w ten sposób interpretować zachowania dzieci.
Zachęcam, aby na takie sytuacje popatrzeć z perspektywy potrzeb. Zastanowić się, o jakie ważne dla siebie potrzeby dziecko próbuje zadbać dostępnymi dla siebie strategiami. To, że dzieci zabiegają o uwagę rodziców, jest czymś normalnym, naturalnym. To nie jest ani zazdrość, ani rywalizacja. Rodzic jest przecież niezbędny do zaspokojenia dziecięcych potrzeb, dlatego aby być zauważonym, usłyszanym i uwzględnionym, dziecko próbuje zatroszczyć się o siebie, dać rodzicom sygnał, że czegoś potrzebuje. Warto też pamiętać, że u młodszych dzieci zawsze na pierwszy plan wysuwają się ich własne, niezaspokojone potrzeby. Im dziecko młodsze, tym trudniej mu uwzględnić potrzeby brata czy siostry.

Dlatego też zachęcam, aby interpretować zachowania dzieci nie w kontekście rywalizacji, ale właśnie tego, że każde z nich próbuje w dostępny dla siebie sposób zatroszczyć się o coś ważnego dla siebie. Choć czasem trudno nam tego słuchać i na to patrzeć. Warto też zakładać, że dziecko ma dobre intencje, a poszukanie tego, o co chce zadbać, może naprawdę pomóc.

Dlaczego dzieci się kłócą

Czasami rodzice mają wrażenie, że dzieci po prostu lubią się kłócić. Wystarczy im mały, prawie nic nie znaczący bodziec (oczywiście nieznaczący z perspektywy rodzica) i awantura gotowa. Rodzicom trudno wytrzymać te kłótnie. Są one bardzo burzliwe, a dzieci nie przebierają w słowach, a często i w gestach. Zdarza się, że wg rodziców złość dziecka na brata czy siostrę utrwali się dziecku i doprowadzi do zerwania między nimi relacji. Dlatego wielu z nich interweniuje, mówiąc, np.:

Nie kłóćcie się, przecież się kochacie.

Nie mogę na to patrzeć, jak Wy się kłócicie i co do siebie wykrzykujecie.

Trzeba kochać brata (siostrę), a nie się z nim ciągle kłócić.

Słuchaj, bratu takich rzeczy się nie robi.

Jak zaraz nie przestaniecie się kłócić, to nikt nie dostanie tych klocków.

Warto się zastanowić, dlaczego interweniujemy, dlaczego tak trudno nam wytrzymać kłótnie dzieci?
Jak reagować na dziecięce kłótnie

Jesper Juul napisał, że jeśli rodzicom trudno jest wytrzymać kłótnie dzieci, powinien im powiedzieć: „słyszę, że się głośno kłócicie, boli mnie głowa, chcę odpocząć, potrzebuję spokoju itp., więc proszę kłóćcie się ciszej".

Czasami to, co pozostaje rodzicom do zrobienia w sytuacji kłótni między rodzeństwem to „zamknąć okna, żeby krzyki nie niosły się z hukiem po sąsiadach i zamknąć usta, by dzieciom w tym rozwojowym procesie nie przeszkadzać". Dorośli zwykle interpretują kłótnie między dziećmi jako sytuację, z którą one sobie nie poradzą, która jest przemocowa, w której dzieci się krzywdzą. Wtedy też nierzadko stają po stronie jednego z dzieci, wchodzą w rolę sędziego i wydają rozsądzający wyrok, czyja to wina i kto zaczął. Sędzia ma też dać sprawiedliwe rozwiązanie. Jeśli rodzic wchodzi w rolę sędziego, to bierze na siebie odpowiedzialność za rozstrzygnięcie sporu, przekazując dzieciom komunikat: „Nie wierzę, żebyście sobie sami poradzili. Nie macie dość kompetencji, żeby to rozwiązać". Rodzic również modeluje w ten sposób zachowanie, że kiedy mamy trudną sytuację, to musimy zwrócić się do kogoś silniejszego i to on ma decydujący głos.

Rozstrzygnięcie sporu przez rodzica-sędziego zawsze powoduje, że jedno z dzieci (albo czasem i oboje) czuje się pokrzywdzone i pozbawione pomocy. Sprawia też, że dziecko ma poczucie odrzucenia, nieakceptowania, winą obarcza brata (siostrę), po stronie którego rodzic stanął, które wziął w obronę. Wtedy niejako niechcący realizujemy scenariusz, którego tak bardzo chcemy uniknąć, doprowadzając do poczucia niesprawiedliwości, co zagraża relacji pomiędzy rodzeństwem.

Uwarunkowanie biologiczne

To, że kłótnie między dziećmi są tak burzliwe i tak częste, wynika też z biologii. Mózg dziecka jest skrajnie niedojrzały. Kora przedczołowa, która ma duże znaczenie właśnie w regulacji emocji (czyli w samoregulacji), dojrzewa dopiero pomiędzy 25-30 rokiem życia. Poza tym dzieci się kłócą, ponieważ sytuacja, w jakiej się znalazły, przerasta je, a brakuje im jeszcze sposobów na poradzenie sobie z napięciem i frustracją. Kłótnia jest więc też sposobem na rozładowanie napięcia.

Zanim rodzic zainterweniuje w kłótnię rodzeństwa, warto pamiętać, że dziecięce spory są bardzo intensywne (właśnie ze względu na niedojrzały mózg), ale też szybko przemijają bez większego śladu, szczególnie wtedy, kiedy dzieci otrzymają od dorosłego empatię. Oczywiście towarzyszenie dzieciom, które przeżywają silne emocje, jest dość wymagającym zadaniem dla rodzica.

Czego dzieci uczą się w konflikcie,

Konflikty są niezbędne do rozwoju dzieci. Uczą się w nich wielu przydanych umiejętności.

Ustalają reguły i zasady np. zabawy, choć zdarza się, że robią to bardzo intensywnie i burzliwie.

Ustalając reguły, uczą się negocjacji, a także zawierania kompromisów.

Uczą się asertywności - dbania o siebie i swoje granice, o swoje potrzeby, dbania o swoją autonomię.

Dowiadują się, że inni też mają granice i gdzie one leżą.

Uczą się kompetencji społecznych i relacyjnych.

Wspominana już przez mnie Małgorzata Stańczyk mówi, że dzieci prowadząc te negocjacje, często przypominają czołgi i daleko im do delikatności czy dyplomacji. Ale dzieje się tak właśnie dlatego, że dopiero uczą się, co to znaczy dbać o siebie i uwzględniać potrzeby innych.
Interwencja dorosłego - co pomaga, a co przeszkadza

Czy rodzic może pomóc bez wchodzenia w rolę sędziego, bez rozstrzygania kto zawinił i dyktowania tzw. sprawiedliwego rozwiązania? Oczywiście, że tak. Jak to zrobić? Robiąc mniej, ale będąc bardziej obecnym, czyli:

1. Mieć intencję zaopiekowania się każdym z dzieci. Zawsze w pierwszej kolejności opiekujemy się dzieckiem najbardziej rozregulowanym i to niezależnie do tego, czy jest ono ofiarą czy sprawcą. Nie od dziś przecież wiemy, że ofiara, czyli dziecko głośniej płaczące, mogło wcześniej zrobić lub powiedzieć coś trudnego i raniącego dla sprawcy, co w konsekwencji wywołało u niego tak duży stres i napięcie, że automatycznie uderzyło czy popchnął drugie dziecko.

2. Odróżnić oceny od własnych interpretacji. Kiedy oceniamy, zakładamy, że to my wiemy lepiej, co się wydarzyło, nawet będąc w inny pokoju. Oceniając, przypisujemy też jednemu z dzieci złe intencje i odpowiedzialność za to, że drugie dziecko płacze. To u niego powoduje złość, niechęć poczucie niezrozumienia i chęć odegrania się na bracie czy siostrze.

3. Warto zrezygnować z natychmiastowego i pospiesznego działania, ponieważ kiedy działamy w pośpiechu, to zwykle reagujemy automatycznie i to na wysokich emocjach, dokładając je do i tak już silnych przeżyć dzieci. Szybka i natychmiastowa reakcja jest konieczna, kiedy zagrożone jest życie lub zdrowie dzieci. Tymczasem w ich codziennych kłótniach raczej nie mamy takiego zagrożenia.

4. Przyjąć rolę mediatora, czyli osoby bezstronnej i wspierającej dzieci. Rodzic musi być wtedy spokojny i wyrzucić z głowy oceny, o których pisałam wcześniej. W mediacjach nie chodzi o to, żeby dzieci przestały się różnić, ale o to, żeby się mogły się usłyszeć.

Dziecięce bójki i kłótnie wcale nie świadczą o tym, że między rodzeństwem dzieje się coś złego i że rodzic musi interweniować. To jest po prostu nieodłączna część siostrzanej i braterskiej codzienności.
Warto pamiętać, że im więcej członków w rodzinie, tym większa liczba interakcji między nimi, a tym samym znacznie większe ryzyko napięć i nieporozumień. Każdy członek rodziny próbuje najlepiej jak potrafi i w dostępny dla siebie sposób zadbać o swoje potrzeby, które czasem się po prostu wykluczają. Pomocna może też być świadomość, że dzieci rosną, dojrzewają (ich płaty przedczołowe też) i że sytuacje waśni i nieporozumień będzie z roku na rok coraz mniej.

Źródła:
1. Małgorzata Stańczyk, Rodzeństwo. Jak wspierać relacje swoich dzieci, Wydawnictwo Mamania. Warszawa 2019.
2. Webinaria Małgorzata Stańczyk:

Jak wspierać relacje między rodzeństwem.

Rodzicielstwo oparte na szacunku.

3.Jesper Juul, Zamiast wychowania, Wydawnictwo MiND. Podkowa Leśna 2016.

Marzena Jasińska
Trener, dyplomowany coach, doradca rodzinny. Od lat wspiera rodziców w konsultacjach indywidualnych oraz warsztatach psychoedukacyjnych. Swoją pracę opiera na filozofii Jespera Juula, założeniach Rodzicielstwa Bliskości oraz Porozumienia Bez Przemocy. Specjalizuje się w zakresie neurodydaktyki oraz uczenia się uczniów. Ekspert rozwoju osobistego, komunikacji, negocjacji. W swojej pracy zajmuje się także tematyką mediacji szkolnych, procesów grupowych, zarządzania zmianą w organizacji i zarządzania zespołem. Prywatnie mama dwóch dorosłych synów.

# data[].attributes.attachment_link.description
Wielu rodziców ma różne oczekiwania dotyczące rodzeństwa, np. żeby się nie kłóciło i zgodnie bawiło albo by odnosiło się do siebie z życzliwością i szacunkiem. Oczywiście nie ma w tym nic złego, takie oczekiwania są w porządku. Tylko czy są realne? To, co rodzice przyjmują za cel swojego działania, będzie to działanie warunkować.

# data[].attributes.body
Drodzy uczniowie, to dla Was trudny czas, dość że pandemia, to jeszcze  egzamin ósmoklasisty. Trzeba zachować zimną krew i nie dać się zwariować. Jak sobie z tym wszystkim poradzić i opanować stres?...

# data[].attributes.attachment_link.description
Barometr zawodów - - prognozy zapotrzebowania na pracowników wśród małopolskich pracodawców.

# data[].attributes.body
Jak stworzyć internetowy test? Formularze Google

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak stworzyć internetowy test? Formularze Google

# data[].attributes.headline
 Drogi uczniu...                   Poniżej znajdują się różne rodzaje testów, występujące w poradnictwie zawodowym. Jedne badają osobowość, inne predyspozycje, umiejętności i talenty.        

# data[].attributes.subject
 Drogi uczniu...                   Poniżej znajdują się różne rodzaje testów, występujące w poradnictwie zawodowym. Jedne badają osobowość, inne predyspozycje, umiejętności i talenty.        

# data[].attributes.body
Test predyspozycji zawodowych:
http://www.e-zamek.pl/

http://predyspozycje-zawodowe.pl/

https://mlodziwlodzi.pl/kompetencjometr/

http://zawodowe.info/test-predyspozycji-zawodowych/

http://www.interklasa.pl/portal/index/web?webURL=/portal/dokumenty/doradztwo_testy/zawodowe_predyspozycje.htm

# data[].attributes.headline
Całe życie uczymy się.   Nauka jak do niej zmotywować?

# data[].attributes.subject
Całe życie uczymy się.   Nauka jak do niej zmotywować?

# data[].attributes.body
Wskazówki dla rodziców.

# data[].attributes.attachment_link.title
Amazingly Simple Graphic Design Software - Canva

# data[].attributes.attachment_link.description
Amazingly Simple Graphic Design Software - Canva

# data[].attributes.body
Zachęcam do projektowania Portfolio

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Udowodnij sobie
jak wiele potrafisz

W jednym miejscu za darmo gromadź historię swoich życiowych dokonań
i umiejętności. Planuj rozwój osobisty i zdobywaj wymarzoną pracę szybciej.
Zacznij już teraz, bezpłatnie z Moim Portfolio!

W 5 minut poznasz możliwości, które oferuje walidacja uczenia się poza edukacją formalną.

Portfolio może być jednym ze sposobów uzyskania dyplomów i certyfikatów zawartych w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji.

Szybko dodasz wykształcenie i doświadczenie

Uczysz się przez całe życie. Każde nowe doświadczenie może przynieść wiedzę, umiejętności i kompetencje społeczne. Czasem nie masz na nie twardych dowodów, ale nie znaczy to, że nie możesz ich wykazać pośrednio - poprzez opis danej sytuacji. Moje Portfolio pozwala Ci notować na bieżąco zarówno kompetencje, jak i to, co o nich świadczy (np. dyplomy, certyfikaty, odznaki, zdjęcia lub filmy zrobione przez Ciebie, teksty, grafiki, projekty, muzyka lub film Twojego autorstwa). I najważniejsze - możesz to robić stopniowo, kiedy tylko nauczysz się czegoś nowego albo z powodzeniem wykorzystasz kompetencje w praktyce.

Dlaczego warto korzystać z Mojego Portfolio?

Moje Portfolio pomoże Ci rozpoznać i nazwać wiele kompetencji, o których często nie pamiętasz lub nie zdajesz sobie sprawy z ich posiadania. Korzystając z aplikacji nazwiesz i udokumentujesz swoje kompetencje, co pozwoli Ci dostrzec swoje mocne strony, a także obszary i kierunki do rozwoju. Nowe cele edukacyjne i zawodowe możesz zaplanować samodzielnie lub z pomocą wybranego doradcy. Możesz też podzielić się zawartością portfolio z wybranymi pracodawcami/rekruterami.

Więcej o nas

Tworzenie teczki na bazie kompetencji z ZRK

W Moim Portfolio możesz wpisać swoje kompetencje ręcznie, ale wcale nie musisz. Skorzystaj z funkcji zaciągania zawartości ze Zintegrowanego Rejestru Kwalifikacji. Dzięki temu jednym kliknięciem włożysz do swojej teczki wiedzę, umiejętności i kompetencje społeczne z dyplomu szkolnego i uniwersyteckiego, oraz z wybranych innych certyfikatów. Pozwala Ci to też na podgląd kompetencji, które musisz zdobyć aby uzyskać te kwalifikacje.

Czytaj więcej

# data[].attributes.attachment_link.title
Strona główna - Moje Portfolio - Instytut Badań Edukacyjnych

# data[].attributes.attachment_link.description
Moje Portfolio to narzędzie do gromadzenia, porządkowania i udostępniania dowodów posiadanych efektów uczenia się.

# data[].attributes.body
Warto o tym wiedzieć.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Polska Rama Kwalifikacji (PRK), podobnie jak Europejska Rama Kwalifikacji (ERK), składa się z ośmiu poziomów. Każdy z nich jest opisywany za pomocą ogólnych stwierdzeń charakteryzujących wymagania w zakresie wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych, które muszą spełniać osoby posiadające kwalifikacje danego poziomu.

Unikatowym rozwiązaniem zastosowanym w Polsce jest wprowadzenie, obok charakterystyk uniwersalnych (pierwszego stopnia), charakterystyk poziomów PRK drugiego stopnia. Polska Rama Kwalifikacji obejmuje:

Charakterystyki pierwszego i drugiego stopnia stanowią spójną całość. Należy czytać je łącznie, by w pełni zrozumieć specyfikę poszczególnych poziomów.

Strukturę PRK przedstawia rysunek:

Sektorowe Ramy Kwalifikacji

Obok Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK) mogą powstawać sektorowe ramy kwalifikacji (SRK) [ pobierz broszurę informacyjną], które są obszarowym rozwinięciem charakterystyk typowych dla kwalifikacji o charakterze zawodowym.

Sektorowe ramy kwalifikacji przekładają założenia Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (ZSK) na realia branżowe, uwypuklając ich specyfikę i kierunki rozwoju.
Aktualnie do ZSK włączone zostały ramy dla czterech obszarów:
- sportu, [ pobierz publikację]
- turystyki, [ pobierz publikację]
- budownictwa, [ pobierz publikację]
- usług rozwojowych, [ pobierz publikację]
Opracowano projekty sektorowych ram dla kolejnych dziewięciu obszarów:
- sektora bankowego, [ pobierz publikację]
- IT, [ pobierz publikację]
- telekomunikacji, [ pobierz publikację, pobierz załącznik Zweryfikowana SRK Tele]
- przemysłu mody, [ pobierz publikację]
- zdrowia publicznego,
- handlu, [ pobierz publikację]
- rolnictwo,
- przemysłu chemicznego,
- energetyka,
- motoryzacji;
Planowane projekty sektorowych ram:
- górnictwo,
- oświata i wychowanie,
- nieruchomości;

Główną ideą przyjętą przy opracowaniu ram sektorowych jest tworzenie ich przez branżę dla branży. W proces powstawania ramy zaangażowane jest szerokie grono ekspertów reprezentujących różnorodne aspekty działalności w danym sektorze - reprezentantów pracodawców, izb i organizacji branżowych, przedstawicieli systemu wszystkich poziomów kształcenia (uczelnie, szkoły zawodowe, firmy szkoleniowe itp.) oraz przedstawicieli instytucji regulacyjnych. Wypracowany w takim gronie projekt jest następnie konsultowany w szerokim środowisku branżowym, które ostatecznie weryfikuje zgodność zapisów SRK z faktycznymi potrzebami sektora. Interesariusze branżowi są zatem jednocześnie twórcami i adresatami rozwiązań zawartych w ramie sektorowej.

SRK oferuje szereg korzyści:

czytelny plan budowania i rozwoju zespołu poprzez uporządkowanie zestawu kwalifikacji ważnych z punktu widzenia interesariuszy sektora, czyli poszukiwanych przez pracodawców,

jednolity i miarodajny sposób oceny potencjału pracowników - możliwy dzięki łatwości porównywania kwalifikacji i identyfikowania potrzeb pracodawcy,

wiarygodną weryfikację kompetencji kandydatów do pracy i przez to efektywniejszą rekrutację,

otwarte drzwi do współpracy na rynku europejskim, dzięki rozpoznawalności kwalifikacji i wiarygodności kompetencyjnej kapitału ludzkiego firmy,

pewne planowanie długoterminowych inwestycji i dróg rozwoju organizacji - dzięki możliwości identyfikowania luk kompetencyjnych na rynku oraz realnemu wpływowi na zmiany w programach kształcenia,

skuteczną odpowiedź na deregulację w branży - SRK umożliwia sporządzanie rekomendacji, czy standardów dotyczących zatrudnienia osób na poszczególnych stanowiskach w przedsiębiorstwie, bez potrzeby tworzenia nowych regulacji.

Ramy sektorowe są włączane do ZSK w drodze rozporządzenia wydawanego przez ministra koordynatora ZSK. Proces włączania SRK jest inicjowany przez ministra właściwego dla danej branży, z jego własnej inicjatywy lub na wniosek zainteresowanego podmiotu.

Rozporządzenie w sprawie znaków graficznych (z dnia 31 lipca 2019) - obowiązuje od 1 września 2019 roku.

(z dnia 13 lipca 2016) -
Rozporządzenie w sprawie znaków graficznych PRK obowiązuje do 31 sierpnia 2019 roku.

Uczelnie wyższe nadające kwalifikacje włączone do ZSK obowiązuje okres przejściowy - w okresie 12 miesięcy od dnia wejścia w życia rozporządzenia mogą stosować znaki graficzne PRK według starego jak i nowego wzoru.

Pozostałe podmioty od dnia 1 września 2019 roku zobligowane są do umieszczenia znaków graficznych PRK na dokumentach potwierdzających kwalifikacje włączone do ZSK tylko wg. nowego wzoru.

Tłumaczenie na języki angielski, niemiecki, francuski, rosyjski, hiszpański i łaciński treści zawartej w znaku graficznym Polskiej Ramy Kwalifikacji do stosownego umieszczania na dokumentach (dyplomach i świadectwach):
Tłumaczenia:

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

W przypadku dyplomów doktorskich wydawanych po łacinie Ministerstwo Edukacji Narodowej rekomenduje stosowanie poniższego tłumaczenia elementu tekstowego, które może być umieszczane pod znakiem graficznym PRK:
- Tłumaczenie obowiązuje od 1.09.2019 roku i dotyczy uczelni wyższych oraz pozostałych podmiotów.

Qualificatio completa in gradu octavo Structurae Polonae Qualificationum et Structurae Europaeae Qualificationum
------------------------------------

Qualificatio completa in gradu octavo Structurae Polonae Qualificationum

# data[].attributes.attachment_link.description
Polska Rama Kwalifikacji (PRK), podobnie jak Europejska Rama Kwalifikacji (ERK), składa się z ośmiu poziomów. Każdy z nich jest opisywany za pomocą ogólnych stwierdzeń charakteryzujących wymagania w zakresie wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych, które muszą spełniać osoby posiadające kwalifikacje danego poziomu.

# data[].attributes.headline
Kuratorium Oświaty               w Rzeszowie

# data[].attributes.subject
Kuratorium Oświaty               w Rzeszowie

# data[].attributes.attachment_link.title
Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (czeka na publikację w Dzienniku Ustaw)

# data[].attributes.body
Jak zrobić ankietę wykorzystując formularze Google

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Marketing internetowy - praktyczne porady

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak zrobić ankietę wykorzystując formularze Google

# data[].attributes.headline
FILMY ANIMOWANE O WYBORZE SZKOŁY I ZAWODU

# data[].attributes.subject
FILMY ANIMOWANE O WYBORZE SZKOŁY I ZAWODU

# data[].attributes.attachment_link.title
Filmy animowane o wyborze szkoły i zawodu - doradztwo zawodowe

# data[].attributes.attachment_link.description
Motywacja - co to jest i po co? (odcinek 3) Jaki jestem? Oto jest pytanie? (odcinek 5) Zainteresowania - [...]

# data[].attributes.body
Przyłapany - co to takiego?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Chciałabym przedstawić Ci ciekawy sposób na wzmacnianie pozytywnych zachowań a także budowanie adekwatnej samooceny dziecka. Sposób, który wpływa pozytywnie na budowanie relacji i w rezultacie sprzyja zmniejszaniu się ilości zachowań niepożądanych.

Metodę tą nazywam "Przyłapany". Sama nazwa, przewrotnie, nie brzmi zbyt przyjemnie, bowiem przyłapywanie zwykle kojarzy nam się z zauważaniem tego, co nie koniecznie jest fajne. Tym razem będę Cię zachęcać do czegoś całkiem innego. Tu, dla odmiany, przyłapywać będziemy się tylko na tym co miłe i przyjemne. Przyrównać to można do pracy detektywa, który jest bardzo czujny i potrafi wychwycić nawet najmniejsze drobiazgi.

To teraz szczegóły. Jak konkretnie to robimy?

➡ Każda osoba dostaje swój własny słoiczek, najlepiej ozdobiony własnoręcznie przez nią samą lub przynajmniej podpisany jej imieniem. Nie pomijamy tu żadnej osoby. Jeśli metodę stosujemy w domu - każdy mieszkaniec dostaje naczynie. Jeśli w klasie - tu również nie pomijamy nikogo (nauczyciel również dostaje swój słoik).

➡ Przygotowujemy dużo małych karteczek oraz łatwo dostępne przybory do pisania.

➡ Na karteczkach zapisujemy (lub rysujemy) POZYTYWNE rzeczy, na których przyłapaliśmy inną osobę z rodziny lub siebie samego ? - tak często jak tylko to jest możliwe. Karteczkę wrzucamy do słoika osoby przez nas chwalonej.

➡ Raz w tygodniu wszyscy spotykamy się by przeczytać zapisy na karteczkach, które znajdują się w pojemniku. Dobrze jeśli towarzyszy temu rozmowa na temat tego co nas szczególnie ucieszyło, co zdziwiło, czego nowego dowiedzieliśmy się o sobie.

Tak jak już wspominałam, metoda z powodzeniem może zostać zastosowana zarówno w domu jak i w klasie.

To co ważne, to by w słoiczku faktycznie znajdowały się kartki dodane nie tylko przez innych ale także te dodane przez siebie. To bowiem prowadzi do budowania samooceny nie tylko w oparciu o opinię innych osób, ale także przez to, co sami dostrzegamy w samych sobie.

Zachęcam do sprawdzenia jak ten sposób sprawdzi się u Ciebie.

Jestem psychologiem dziecięcym i specjalistą terapii pedagogicznej. Specjalizuję się w pracy z dziećmi i młodzieżą oraz rodzicami. Dzieciom towarzyszę w przeżywanych trudnościach oraz pomagam w wyrażaniu emocji z nimi związanymi.

więcej o autorze

# data[].attributes.attachment_link.title
"Przyłapany " - chwalenie trochę inaczej - Emocje Dziecka

# data[].attributes.attachment_link.description
Chciałabym przedstawić Ci ciekawy sposób na wzmacnianie pozytywnych zachowań a także budowanie adekwatnej samooceny dziecka. Sposób, który wpływa pozytywnie na budowanie relacji i w rezultacie sprzyja zmniejszaniu się ilości zachowań niepożądanych. Metodę tą nazywam "Przyłapany". Sama nazwa, przewrotnie, nie brzmi zbyt przyjemnie, bowiem przyłapywanie zwykle kojarzy nam się z zauważaniem tego, co nie koniecznie jest [...]

# data[].attributes.headline
Zajęcia z doradztwa zawodowego dla klas VII i VIII    w roku szkolnym 2022/2023 - 10 godz. lekcyjnych dla każdej klasy.

# data[].attributes.subject
Zajęcia z doradztwa zawodowego dla klas VII i VIII    w roku szkolnym 2022/2023 - 10 godz. lekcyjnych dla każdej klasy.

# data[].attributes.body
Klasa VIII - I semestr
Klasa VII - II semestr

# data[].attributes.headline
Wybieram świadomie - doradca zawodowy radzi "Szkoła branżowa - czym jest i czy warto ją wybrać"

# data[].attributes.subject
Wybieram świadomie - doradca zawodowy radzi "Szkoła branżowa - czym jest i czy warto ją wybrać"

# data[].attributes.attachment_link.title
WYBIERAM ŚWIADOMIE - doradca zawodowy radzi - "Szkoła branżowa - czym jest i czy warto ją wybrać?"

# data[].attributes.body
Film animowany

# data[].attributes.attachment_link.title
Polska Rama Kwalifikacji (film animowany o Polskiej Ramie Kwalifikacji)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Z przyjemnością informujemy, iż baza e-materiałów do kształcenia zawodowego na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej jest ciągle poszerzana. W zakładce „Kształcenie zawodowe" można znaleźć interaktywne i zgodne z aktualną podstawą programową e-materiały opracowane dla wybranych kwalifikacji i zawodów kształcenia zawodowego. Kolejne...

# data[].attributes.attachment_link.description
ORE - Ośrodek Rozwoju Edukacji jest publiczną placówką doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnokrajowym prowadzoną przez Ministra Edukacji Narodowej.

# data[].attributes.body
Formularze Google - tutorial

# data[].attributes.headline
Spotkanie z pisarzem Waldemarem Cichoniem

# data[].attributes.subject
Spotkanie z pisarzem Waldemarem Cichoniem

# data[].attributes.body
Dnia 28 maja 2021r. (piątek) odbędzie się w naszej szkole spotkanie online z pisarzem Waldemarem Cichoniem. Uczestniczyć w nim będą uczniowie klas I, II i III. Pan Cichoń jest autorem serii książek o kocie Cukierku. Poznamy bliżej zawód pisarza.

# data[].attributes.headline
Jak pomóc dziecku                         w efektywnej nauce?

# data[].attributes.subject
Jak pomóc dziecku                         w efektywnej nauce?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Choć w powszechnej świadomości osoba, która się uczy, to taka, która wiele godzin spędza w skupieniu, czytając książkę, to dla większości taka nauka wcale nie będzie najbardziej efektywna. Wystarczy spojrzeć w głąb naszej pamięci, by stwierdzić, że lepiej zapamiętaliśmy jakąś starą reklamę, treść chwytliwej piosenki czy widok z okna wakacyjnego pokoju niż proste tematy na klasówkę z matematyki lub historii w dowolnej klasie podstawówki czy liceum. A przecież to właśnie do klasówek uczyliśmy się do późna w nocy...

Warto na początku zaznaczyć, że każde dziecko może nauczyć się wszystkiego. Kluczem jest poznanie jego indywidualnych preferencji, własnego stylu uczenia się oraz odpowiednie dobranie metod. Co ważne, nie ma jednej recepty na efektywną naukę, która pasowałaby wszystkim. To bardzo indywidualna kwestia, uzależniona od szeregu różnych czynników i wielu wymiarów naszego indywidualnego stylu uczenia się.

Na przykład niektórym dzieciom nieustannie towarzyszy ruch - to tzw. kinestetycy. Potrzebują oni doświadczyć, dotknąć, by zrozumieć i zapamiętać, a ruch podtrzymuje u nich koncentrację na odpowiednim poziomie. Jeśli zatem Twoje dziecko, odrabiając pracę domową, nieustannie kopie nogą w biurko, buja się na krześle, chodzi po pokoju... najgorsze, co możesz w takich sytuacjach zrobić, to upominać je, by usiadło prosto i skupiło się na książce. Bo to właśnie tym sposobem blokujesz jego koncentrację. Przykłady można mnożyć. Jak zatem wspierać dziecko w efektywnej nauce?

Zanim Twoje dziecko zacznie się uczyć

Z nauką jest trochę tak jak z wyczynowym uprawianiem sportu. Zanim piłkarz wejdzie na boisko, musi zrobić rozgrzewkę. My też musimy wprowadzić nasze ciało i mózg w odpowiedni, pozytywny stan. Nie oczekuj, że Twoje dziecko po bardzo emocjonującej grze komputerowej, kłótni z kolegą lub kiedy przeżywa złą ocenę z matematyki z łatwością, natychmiast przystąpi do odrabiania pracy domowej.

Często nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak silnie emocje oddziałują na procesy uczenia się - mogą je wspierać, ale również bardzo skutecznie blokować. Dlatego warto uczyć dziecko, jak sobie z nimi radzić i pamiętaj, że wiara w siebie to najlepszy kapitał. Zestresowane, pozbawione pewności siebie dziecko w zasadzie niczego się nie nauczy, a nawet najmniejsza przeszkoda będzie wywoływała u niego frustrację, zniechęcenie, poczucie porażki.

Naucz dziecko wyciszania emocji, koncentracji na zadaniu, pozytywnego nastawienia do próbowania. Zaproponuj napicie się wody, rozciągnięcie ciała i wykonanie kilku głębszych oddechów, by ciało także było gotowe do pracy. Dopiero potem powinno zastanowić się, co jest do zrobienia, przygotować miniplan zadań do realizacji. W trakcie pracy zaoferuj mu swoją pomoc (np. przepytywanie), a po wszystkim - szczerze pochwal. Nauka w odpowiednim stanie emocjonalnym jest znacznie skuteczniejsza i mniej frustrująca.

Pomóż budować różne skojarzenia

Wiedza szkolna zbyt często pozbawiona jest kontekstu i przełożenia na otaczający świat. W efekcie nasze dzieci uczą się wielu rzeczy na pamięć, co nie służy zapamiętaniu treści na długo, a już zupełnie nie przyczynia się do ich zrozumienia.

Tymczasem pamiętamy tym lepiej, im więcej wytworzymy różnych skojarzeń, czyli asocjacji. Nasz mózg zapamiętuje to, co ciekawe, intrygujące, co wzbudziło nasze emocje. Natomiast naszej uwadze zupełnie umyka to, co nudne, z naszej perspektywy niepotrzebne, czego w naszym odczuciu nie wykorzystamy. Pozyskujemy też informacje różnymi zmysłami - czasem nie tymi, które preferujemy. Jeśli zaangażujemy wszystkie zmysły - przeczytamy, usłyszymy, wypowiemy i jeszcze te nowo pozyskane informacje w jakiś konkretny sposób wykorzystamy, możemy łatwiej zapamiętać przyswajany materiał.

Zatem zamiast „wkuwania", zaproponuj dziecku metody, które wspierają efektywne zapamiętywanie.

Zapewne nadal dobrze pamiętasz szkolne zasady, takie jak: „uje się nie kreskuje" czy „pamiętaj chemiku młody, wlewaj zawsze kwas do wody" - to świetne przykłady rytmizacji i skojarzeń.

Jest ich więcej. Przekonaj swoje dziecko, jak proste i zabawne może być np. zapamiętanie nazw wszystkich państw sąsiadujących z Polską. W ten sposób można nauczyć się wszystkich informacji, które wymagają zapamiętania w odpowiedniej kolejności.

Kolejną metodą są mnemotechniki. Pozwalają one na trwałe zapamiętywanie dzięki połączeniu informacji z obrazem, z jakąś historią, ze skojarzeniem. Moje dzieci nauczyły się wreszcie rozróżniać stalagmity od stalaktytów w jaskiniach. Każdy może takie skojarzenia budować samemu dla każdego tematu.

Daj szansę zrozumieć po swojemu

Wiedza egzekwowana w szkole prezentowana jest najczęściej w sposób podawczy, a informacje z poszczególnych przedmiotów nie łączą się ze sobą. Programy szkolne w dużej mierze koncentrują się na wiedzy wymaganej na egzaminach końcowych. Co zatem zrobić z kompetencjami i predyspozycjami, które wychodzą poza ten schemat? Z pewnością warto poznać profil wielorakich inteligencji własnego dziecka.

Ta wiedza nie tylko pozwoli docenić dziecko, lepiej rozwijać jego potencjał, ale również wykorzystać jego predyspozycje do wzmocnienia obszarów, których przyswajanie nie idzie mu tak łatwo. Uważa się, że wiedza weryfikowana na egzaminach, czyli z zakresu języka polskiego, obcego oraz matematyki to domena zaledwie około 20-25% uczniów (to grupa o dominującej inteligencji językowej oraz matematyczno-logicznej). Pozostali uczniowie mają zdecydowanie trudniej. Przejawiają głównie predyspozycje, których egzaminy końcowe nie sprawdzają. Co wcale nie oznacza, że ich wyjątkowe predyspozycje są mniej przydatne w dorosłym życiu, ani że powinno się o nich zapomnieć podczas nauki.

Osoby wzrokowe, z dobrze rozwiniętą inteligencją wizualno-przestrzenną, myślące obrazowo (choć nie tylko takie), zdecydowanie łatwiej zmierzą się z zagadnieniem, jeśli rozrysują je w formie mapy myśli. W centralnym punkcie mapy myśli znajduje się temat, a od niego odchodzą kolejne linie prezentujące poszczególne aspekty danego tematu. Ten sposób przygotowywania notatek w znacznym stopniu ułatwia zapamiętywanie poprzez zbudowanie sieci skojarzeń i słów kluczy.

Z kolei sekwencję zdarzeń, opowiadanie, opis procesu czy jakąś historię wielu osobom łatwiej będzie zapamiętać, opracowując je w formie linii czasu lub mapy zdarzeń.

Wspieraj świadomie

To zaledwie kilka przykładów na to, że wykorzystując różnorodne techniki i metody jesteś w stanie pomóc dziecku w efektywnej nauce. Angażując tyle samo czasu, możecie osiągnąć zdecydowanie lepsze efekty i podnieść motywację do pracy.

Nauka nie powinna kojarzyć się tylko ze żmudnym ślęczeniem nad książkami. Może stać się bardzo twórczym, ciekawym i pełnym wyzwań procesem. Pokaż dziecku, jak uczyć się aktywnie, we własnym stylu, zainspiruj je do poznawania siebie i otaczającego świata.

Pamiętaj, każdy ma swój własny przepis na przyjazną, efektywną naukę. Warto go poznać wspólnie z dzieckiem!

Autor: Wioletta Szymańska

Wszystkie przykłady metod i technik efektywnego uczenia się zostały zaczerpnięte z portalu indywidualni.pl, który umożliwia poznania indywidualnego stylu uczenia się i prezentuje sposoby na efektywną naukę.

# data[].attributes.attachment_link.description
Choć w powszechnej świadomości osoba, która się uczy, to taka, która wiele godzin spędza w skupieniu, czytając książkę, to dla większości taka nauka wcale nie będzie najbardziej efektywna. Wystarczy spojrzeć w głąb naszej pamięci, by stwierdzić, że lepiej zapamiętaliśmy jakąś starą reklamę, treść chwytliwej piosenki czy widok z okna wakacyjnego pokoju niż proste tematy na klasówkę z matematyki lub historii w dowolnej klasie podstawówki czy liceum.

# data[].attributes.attachment_link.description
Video made with Biteable. The World's Simplest Video Maker

# data[].attributes.headline
Dysfunkcje Zdrowotne Ograniczające Wybór Zawodu

# data[].attributes.subject
Dysfunkcje Zdrowotne Ograniczające Wybór Zawodu

# data[].attributes.body
W kontekście wyboru przyszłego zawodu stan zdrowia ma bardzo ważne znaczenie, gdyż każde stanowisko pracy wymaga innych predyspozycji, również tych zdrowotnych.

# data[].attributes.attachment_link.title
O sobie | Centrum Doradztwa Zawodowego dla Młodzieży Poznań

# data[].attributes.attachment_link.description
Wiesz już, że aby zmaksymalizować trafność decyzji o wyborze szkoły ponadpodstawowej - czeka Cię praca polegająca na zbieraniu informacji w 3 kluczowych obszarach. Wśród nich - obszar Ja - gruntownej wiedzy na temat własnej osoby jest punktem wyjścia. Właśnie od niego warto zacząć i należy zrobić to jak najszybciej.

# data[].attributes.attachment_link.title
Nowoczesne Doradztwo Zawodowe w Szkole Podstawowej

# data[].attributes.attachment_link.description
Nowoczesne Doradztwo Zawodowe w Szkole Podstawowej

# data[].attributes.attachment_link.title
Instytut Badań Edukacyjnych - Strona główna

# data[].attributes.attachment_link.description
Instytut Badań Edukacyjnych (IBE) jest placówką badawczą prowadzącą interdyscyplinarne badania naukowe nad funkcjonowaniem i efektywnością systemu edukacji w Polsce. Instytut uczestniczy w krajowych i międzynarodowych projektach badawczych, przygotowuje raporty, sporządza ekspertyzy oraz pełni funkcje doradcze.

# data[].attributes.headline
JAK ROZMAWIAĆ                    Z RODZICAMI                                 O DORADZTWIE ZAWODOWYM -                          na początek!

# data[].attributes.subject
JAK ROZMAWIAĆ                    Z RODZICAMI                                 O DORADZTWIE ZAWODOWYM -                          na początek!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nie należy bać się rodziców w szkole.

Trzeba natomiast pozyskiwać ich jako sojuszników,

bo to nie tylko ułatwi pracę nauczycielom,

ale też da lepsze wyniki edukacyjne

Piotr Kostrzyński, psycholog i dyrektor Społecznego LO nr 7 w Warszawie

Tylko jak to zrobić? Jak pozyskać rodziców jako sojuszników do realizacji działań w ramach doradztwa zawodowego? Nie jest łatwo pozyskać ich do współpracy w ogóle, a co dopiero w ramach doradztwa zawodowego. Nie oznacza to jednak, że należy rezygnować z jakichkolwiek (czy też kolejnych już) prób.

Poniższy cykl wskazówek jest oparty nie tylko na literaturze, ale też na doświadczeniach ze współpracy z rodzicami uczniów. Kieruję go przede wszystkim do doradców zawodowych i koordynatorów doradztwa zawodowego w szkołach podstawowych, a także do pozostałych nauczycieli, którzy mają kontakt z rodzicami uczniów. Przedstawię kluczowe obszary, na które warto zwrócić uwagę w celu nawiązania i utrzymania efektywnej współpracy z rodzicami podczas wspierania uczniów w planowaniu ścieżki edukacyjno-zawodowej.

Stąd też cykl będzie podzielony na 3 części:

Moim celem nie jest ukazanie znaczenia doradztwa zawodowego w szkole, bowiem w literaturze oraz Internecie można znaleźć wiele publikacji na ten temat. Od wielu lat w rozporządzeniach wydawanych przez MEN rozwijany jest wątek doradztwa zawodowego (ostatnio - zwłaszcza w szkole podstawowej). Każdy nauczyciel (i rodzic), z którym mam okazję rozmawiać, zdaje sobie sprawę z wagi tych działań. Często jednak te deklaracje nie idą w parze z zaangażowaniem w wybory edukacyjno -zawodowe dziecka, nie wspominając o realnych działaniach w ramach WSDZ.

Dlatego chcę skupić się na doradztwie zawodowym widzianym z perspektywy rodzica ucznia szkoły podstawowej: zarówno posiadającego wykształcenie wyższe, jak i tego, który go nie zdobył; pracującego za najniższą krajową pensję oraz tego, który aktualnie poszukuje zatrudnienia. Czym jest dla niego doradztwo zawodowe? Jakie ma oczekiwania wobec doradcy? I wreszcie: co mogłoby dać jemu (i jego dziecku) zaangażowanie się w działania z zakresu doradztwa zawodowego?

Przeanalizuj swoje dotychczasowe działania, wyciągnij wnioski zarówno z sukcesów, jak i porażek, w tym m.in.:

po raz kolejny zastanów się nad sojusznikami w gronie pedagogicznym, a przede wszystkim w osobie dyrektora. Nawet jeśli dyrektor nie jest doradcą zawodowym czy do tej pory nie traktował działań z zakresu doradztwa zawodowego z należytą uwagą, to na pewno zna przepisy. Zdaje sobie sprawę z tego, że takie działania w szkole są niezbędne i zyskują na coraz większym znaczeniu.

przemyśl swoje spotkania z rodzicami: czy były to wydarzenia samodzielne, czy połączone z zebraniami dla rodziców? W jaki sposób rodzice byli o nich informowani? Czy informacja dotyczyła również głównych wątków spotkania i korzyści, jakie osiągną dzięki uczestnictwu?

Informuj i raz jeszcze informuj

Warto zaznaczyć, że podstawą nawiązania współpracy z rodzicami w ramach doradztwa zawodowego (i nie tylko) powinna być przede wszystkim rzetelna informacja (osobista, za pomocą dziennika elektronicznego, na stronie internetowej i fb szkoły, w gablocie szkolnej przeznaczonej na doradztwo zawodowe).

Wiele trudności we współpracy z rodzicami może wynikać z niewystarczającej wiedzy rodziców, braku świadomości własnej roli i konkretnych oczekiwań ze strony nauczycieli. Może wiązać się z negatywnymi postawami rodziców wobec szkoły jako instytucji, których genezy można upatrywać w ich osobistych doświadczeniach. Zwraca na to uwagę Anna Symon w cyklu artykułów na temat współpracy rodziców ze szkołą. Na podstawie własnych obserwacji i różnych badań wnioskuje, że rodzice, w efekcie własnych doświadczeń szkolnych, bardzo często sprawiają wrażenie zranionych dorosłych z obniżoną samooceną; w większości nie mają zaufania do szkoły jako instytucji; edukację traktują jako usługę, a w przypadku niezadowolenia z jej poziomu oczekują od szkoły naprawy szkód, zadośćuczynienia. Tym samym prezentują cały wachlarz negatywnych postaw.

Zgodnie z powyższym załóż, że wszelkie formy komunikowania się z rodzicami w obszarze doradztwa zawodowego powinny mieć nie tylko walor informacyjny (przekazanie konkretnych treści), ale też perswazyjny (próba osłabienia czy zmiany ewentualnej, negatywnej postawy wobec doradztwa w szkole).

To dobry moment na przypomnienie, że każda postawa opiera się na trzech elementach:

poznawczym - w tym przypadku to wiedza rodzica o doradztwie zawodowym, przekonania na temat doradztwa zawodowego w szkole (np. zainteresowania dziecka mogą się jeszcze wiele razy zmienić, trudno o trafny wybór w szkole podstawowej, trudno o prawdziwe doradztwo zawodowe na tym etapie życia, co to da?...);

emocjonalnym - emocje i uczucia rodzica wobec doradztwa zawodowego w szkole;

behawioralnym - zachowania/działania podejmowane w ramach doradztwa zawodowego.

Postawy mogą różnić się genezą, a w konsekwencji „natężeniem" wspomnianych wyżej elementów, co ma kluczowe znaczenie w procesie ich ewentualnej zmiany. Postawa o źródłach poznawczych powstaje przede wszystkim w oparciu o informacje, fakty, konkretne dane, analizę zalet i wad dotyczących np. danego zjawiska, działania (w tym przypadku doradztwa zawodowego w szkole). Postawa o genezie emocjonalnej wynika ze sfery wartości, emocjonalnego ustosunkowania się do danego zjawiska niż z jego racjonalnej oceny (w tej sytuacji rodzic może po prostu odczuwać niechęć do działań z zakresu doradztwa zawodowego w szkole). Postawa o źródłach behawioralnych dotyczy obserwacji własnych zachowań (tu wobec działań z zakresu doradztwa zawodowego).

Ostatnia ważna kwestia dotyczy poziomu, na jakim mogą funkcjonować postawy: jawnego (rodzic jest tej postawy świadom; np. potrafi otwarcie przyznać, że wszelkie działania z zakresu doradztwa zawodowego w szkole podstawowej są niezwykle ważne) oraz ukrytego (jednak w sytuacji umożliwiającej zaangażowanie się w działania w tym obszarze nie podejmuje ich, nie uczestniczy także jako odbiorca w inicjatywach szkolnych z zakresu doradztwa zawodowego). W podanym wyżej przykładzie została opisana sytuacja, kiedy poziom jawny i ukryty postawy nie pokrywają się ze sobą.

Nawiązanie efektywnej współpracy z rodzicami w obszarze doradztwa zawodowego wymaga odpowiedniego przygotowania. Mam tu myśli m.in. nieustanną refleksję nad podejmowanymi działaniami, stałe wyobrażanie sobie rodziców jako osób, które mogą nie rozumieć tych działań, nie widzieć w nich sensu ani korzyści. Klucza do efektywnej współpracy z rodzicami w obszarze doradztwa zawodowego można szukać przede wszystkim w rzetelnej, konkretnej informacji oraz komunikacji uwzględniającej wszystkie elementy postaw. Jak to może wyglądać w praktyce - o tym w kolejnych częściach.

doradca zawodowy, psycholog

Symon A., Rola rodziców szkole: niechęć do współpracy.

https://edurada.pl/artykuly/rola-rodzicow-w-szkole-niech-c-do-wspo-pracy/

Symon A., Rola rodziców w szkole: partnerstwo i wspólne działanie.

https://edurada.pl/artykuly/rola-rodzicow-w-szkole-partnerstwo-i-wspolne-dzia-anie/

# data[].attributes.attachment_link.title
Aktualności | Centrum Doradztwa Zawodowego dla Młodzieży Poznań

# data[].attributes.attachment_link.description
Nie należy bać się rodziców w szkole. Trzeba natomiast pozyskiwać ich jako sojuszników, bo to nie tylko ułatwi pracę nauczycielom, ale też da lepsze wyniki edukacyjne Piotr Kostrzyński, psycholog i dyrektor Społecznego LO nr 7 w Warszawie Tylko jak to zrobić? Jak pozyskać rodziców jako sojuszników do realizacji działań w ramach doradztwa zawodowego?

# data[].attributes.headline
Zbiór testów i narzędzi diagnostycznych do wykonania w domu

# data[].attributes.subject
Zbiór testów i narzędzi diagnostycznych do wykonania w domu

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Narzędzia diagnostyczne dla doradców zawodowych

Część zamieszczonych tutaj materiałów dedykowana była do pracy z uczniami w gimnazjach. Nie oznacza to, że straciły one na aktualności. Proponowane narzędzia i publikacje należy dostosować do potrzeb uczniów klas 7-8 szkoły podstawowej oraz do danego cyklu kształcenia.
Pobierz - MŁOKOZZ Nowe narzędzia diagnostyczne i materiały metodyczne wspomagające rozpoznawanie zainteresowań zawodowych i predyspozycji zawodowych uczniów
GlobalFun Sp. Z o. o.

Filmy o zawodach

Poradniki dla rodzica i dla ucznia

Narzędzie diagnostyczne

Prezentacje multimedialne

Karta monitoringu rozwoju ucznia.

American Systems
Sp. z o. o.

Prezentacja szkoleniowa

Filmy o zawodach

Gra „Jak uspokoić smoka"

Poradnik dla ucznia

Lechaa Consulting
Sp. z o. o.

Filmy „Moje pasje"

Zestaw ćwiczeń

Kotwice mojej kariery - narzędzie

Aplikacje multimedialne

Publikacja upowszechniająca

Przewodnik dla nauczyciela

Informator dla rodziców/opiekunów

Testy TKK - program multimedialny

Nowa Era sp. z o. o.

Gra RPG "Zawodowe metamorfozy"

Segregator z kartami 194 zawodów

Przewodnik dla uczniów i rodziców

Szkolenia i Edukacja
Sp. z o.o.sp.k.

Zestaw 26 kart JobBox

# data[].attributes.attachment_link.title
Narzędzia diagnostyczne dla doradców zawodowych - doradztwo zawodowe

# data[].attributes.attachment_link.description
Narzędzia diagnostyczne dla doradców zawodowych Część zamieszczonych tutaj materiałów dedykowana była do pracy z uczniami w gimnazjach. Nie oznacza to, że straciły one na aktualności. Proponowane narzędzia i publikacje należy dostosować do potrzeb uczniów klas 7-8 szkoły podstawowej oraz do danego cyklu kształcenia.

# data[].attributes.headline
Konkurs plastyczny ,,Jak dorosnę, to zostanę''

# data[].attributes.subject
Konkurs plastyczny ,,Jak dorosnę, to zostanę''

# data[].attributes.body
Od 10.04.2021r.  do 14.05.2021r. trwa konkurs plastyczny w ramach doradztwa zawodowego dla wszystkich uczniów w szkole oraz Oddziału Przedszkolnego.

# data[].attributes.headline
WIEDZA I POSTAWY RODZICÓW A WYBORY EDUKACYJNE UCZNIÓW.

# data[].attributes.subject
WIEDZA I POSTAWY RODZICÓW A WYBORY EDUKACYJNE UCZNIÓW.

# data[].attributes.body
Zachęcam do zapoznania się
z poniższym materiałem.

# data[].attributes.headline
Animacja o Polskiej                   i Europejskiej Ramie Kwalifikacji

# data[].attributes.subject
Animacja o Polskiej                   i Europejskiej Ramie Kwalifikacji

# data[].attributes.attachment_link.title
Animacja o Polskiej i Europejskiej Ramie Kwalifikacji

# data[].attributes.headline
Wojewódzki Urząd Pracy        w Rzeszowie

# data[].attributes.subject
Wojewódzki Urząd Pracy        w Rzeszowie

# data[].attributes.attachment_link.title
Strona główna - Wojewódzki Urząd Pracy w Rzeszowie

# data[].attributes.attachment_link.description
Informacje dla pracodawców planujących zatrudnić obcokrajowców. Opis możliwości zatrudnienia obcokrajowców, a także obowiązków, jakie musi dopełnić pracodawca aby takie zatrudnienie mogło mieć miejsce. W tym dziale znajduje się również informacja o pośrednictwie pracy na terenie Unii Europejskiej EURES i sposobach poszukiwania pracownika poza granicami kraju.

# data[].attributes.headline
6 mitów na temat testów               w doradztwie zawodowym

# data[].attributes.subject
6 mitów na temat testów               w doradztwie zawodowym

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Testy w doradztwie zawodowym zawsze cieszyły się dużym zainteresowaniem. Sięgamy po nie chętnie w szkole podstawowej, przed wyborem studiów, przed zmianą pracy. Okazuje się jednak, że spotkanie z doradcą coraz częściej kojarzy się wyłącznie z wykonywaniem testów. Rodzic, który zapisuje dziecko na konsultację do CDZdM mówi, że chce zapisać dziecko na testy; że przydałyby mu się jakieś testy, itp. Pokłada w nich wszelkie nadzieje. Wyobraża sobie, że to jedyna szansa na trafny wybór. Sugeruje się tym, że ta metoda jest często stosowana w szkołach czy w poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Testy są wszechobecne, zatem wybór szkoły ponadpodstawowej również musi wiązać się z testami. Zobaczmy, czy musi oraz czy w ogóle może? Przedstawiam garść refleksji na ten temat, opartych na doświadczeniach doradców z CDZdM.

Mit 1: Doradca zawodowy zawsze stosuje testy

Każde spotkanie z uczniem doradca rozpoczyna od rozmowy. Nawiązuje kontakt oraz pozyskuje różne informacje, dzięki którym planuje dalsze działania. Zdarza się też, że pierwsze spotkanie opiera głównie na rozmowie. Dzieje się tak, gdy uczeń przejawia opór (nie przyszedł na spotkanie z własnej woli; trapią go problemy, które nie są związane z planowaniem kariery, itp.). Ponadto doradca może przeznaczyć spotkanie tylko na rozmowę, kiedy uczeń ma już jakiś pomysł i chce go jedynie skonsultować (takie sytuacje należą jednak do rzadkości w przypadku uczniów klas VII i VIII). Jeśli wskazane jest użycie testów - doradca wybiera te, które mogą być przydatne - są one bowiem dopasowywane do indywidualnych potrzeb ucznia.

W tym miejscu poruszę jeszcze inną kwestię. Dotyczy ona przede wszystkim naszych najmłodszych odbiorców: uczniów klas VII i VIII. Zastosowanie jakiegokolwiek testu nie będzie mieć większego sensu, jeśli uczeń nie potrafi czytać ze zrozumieniem. A zdarza się to, niestety dosyć często. Przed rozpoczęciem badania doradca informuje ucznia, że może zapytać, jeśli jakieś twierdzenie będzie dla niego niezrozumiałe. Często jednak, dopiero po wypełnieniu testu okazuje się, że takich twierdzeń było sporo, a uczeń nie dopytał o to, co było dla niego niejasne. W takiej sytuacji trudno uzyskać miarodajny wynik.

Mit 2: Testy są dobre dla każdego

Testy w doradztwie zawodowym dotyczą przede wszystkim zainteresowań, umiejętności, uzdolnień, preferencji zawodowych, osobowości, wartości. Mają inną specyfikę niż testy szkolne. Nie ma w nich złych odpowiedzi. Każda odpowiedź jest dobra, gdyż zawiera informację o uczniu. Testy te wymagają jednak wiedzy o sobie. Pod tym względem mogą sprawiać uczniowi większą trudność niż testy z przedmiotów szkolnych. Testy i rozmowa doradcza są dla niektórych uczniów pierwszą okazją do zastanowienia się nad sobą. To szansa na zadanie sobie pytań dotyczących tego, co jest ważne przy planowaniu kariery. Uczniowie często uświadamiają sobie dopiero, jak wiele jeszcze o sobie nie wiedzą. Świadczą o tym m.in. wszystkie pytania w testach, które musieli pozostawić bez jednoznacznej odpowiedzi (odpowiedź typu nie wiem).

Mit 3: Spotkanie z doradcą bez testów nie ma sensu

Ten mit jest dopełnieniem poprzedniego. I podobnie, może wynikać z braku wiedzy o tym, co jest niezbędne, aby zastosowanie testów miało sens. W tym przypadku pojawia się jednak negatywne nastawienie do spotkania z doradcą, na którym miałoby nie być (albo nie było) testów. Zdarza się czasem, że rodzic, który otrzyma taką informację przy zapisie dziecka na spotkanie z doradcą, jest rozczarowany. Nie wiadomo, czy będą testy? Jak to możliwe? Jak wspomniałam wyżej, podstawą każdego spotkania oraz efektywnego doradztwa jest zawsze rozmowa.

Dzięki rozmowie uczeń może zastanowić się nad tym, czym jest planowanie kariery oraz jakie kroki musi podjąć w tym kierunku. Może przeanalizować z doradcą obszary, które są kluczowe dla kariery. Oprócz tradycyjnych testów służą temu różne ćwiczenia i zadania. Mogą one dotyczyć mocnych stron, cech, umiejętności, wartości (w pracy i w życiu osobistym). W tym przypadku uczeń może dokonać selekcji spośród dostępnych przykładów (mocnych stron, wartości, cech i umiejętności, itd.). Te przykłady są dużym ułatwieniem, zwłaszcza dla ucznia klasy VII lub VIII. W trakcie rozmowy z doradcą może on nie tylko wybrać te, które do niego najbardziej pasują, ale przede wszystkim zastanowić się nad ich znaczeniem albo dopiero to znaczenie poznać.

Mit 4: Testy to szybki sposób na poznanie siebie

Uczniowie nie znają świata bez nowoczesnych technologii czy internetu. Ważny jest dla nich szybki dostęp do różnych informacji, najlepiej on-line i przy użyciu telefonu komórkowego. Dotyczy to również poznawania siebie i planowania kariery edukacyjno - zawodowej. Wykonanie testu dostępnego w sieci nie zajmuje wiele czasu. Nie każdy uczeń zdaje sobie jednak sprawę z tego, że w tej sytuacji również istotne jest skupienie i przemyślenie każdej odpowiedzi. Ważna jest możliwość dopytania, jeśli dane twierdzenie okaże się niezrozumiałe. Konieczna jest także refleksja na temat uzyskanego wyniku, przedyskutowanie go z rodzicem, rodzeństwem, doradcą zawodowym. To wszystko wymaga więcej niż kilku minut.

Wyniki testów wykonanych w sieci mogą być dodatkowym źródłem informacji na spotkaniu z doradcą zawodowym - powinny bowiem służyć jako materiał do dalszej pracy. Uczeń nie powinien ich jednak traktować w sposób ostateczny i przesądzający o wyborze kierunku dalszego kształcenia. Każdy test zajmuje kilka minut, ale to dopiero początek działań, związanych z planowaniem kariery. Dotyczy to również testów wykonanych podczas spotkania z doradcą zawodowym. Poznanie siebie, będące kluczem do planowania kariery edukacyjno - zawodowej, zawsze wymaga czasu.

Mit 5: Testy wskażą predyspozycje zawodowe

W tym miejscu użyteczna będzie terminologia. Większość testów określa się jako testy predyspozycji. Na poziomie samej nazwy może to nie mieć większego znaczenia. Testy predyspozycji, testy preferencji, testy zainteresowań - we wszystkich chodzi o poznanie siebie. Tymczasem rozróżnienie tych pojęć może pomóc w weryfikacji wyobrażeń na temat testów, a tym samym związanych z nimi oczekiwań. Posłużę się w tym celu definicjami autorstwa: Anny Weysenhoff, Ewy Kruk-Krymuli, Jacka Biłki, Mariana Piekarskiego (2011).

Preferencje zawodowe - to emocjonalne nastawienie ku pewnym zawodom, które nie jest zweryfikowane przez doświadczenie i wiedzę o możliwościach zdobycia danego zawodu i wymaganiach związanych z jego wykonywaniem. Przykładowo: uczeń może mieć pozytywne nastawienie do zawodu weterynarza, gdyż lubi kontakt ze zwierzętami. Ma psa, z którym czasem odwiedza klinikę weterynaryjną. Zawód ten wydaje mu się atrakcyjny, gdyż wiąże się z pomaganiem zwierzętom. Poza tym lekarz jest bardzo sympatyczny.

Zainteresowania zawodowe - to utrzymująca się tendencja do obserwowania i poznawania danego obszaru rzeczywistości, związanego z wykonywaniem określonego rodzaju pracy zawodowej. Ten sam uczeń poszukuje różnych informacji na temat zawodu weterynarza (np. w internecie). Chce się dowiedzieć, jakie są wymagania w tym zawodzie oraz jakie wykształcenie jest potrzebne. Podczas kolejnej wizyty chce zapytać weterynarza o to, w jaki sposób zdobył swój zawód.

Predyspozycje zawodowe - to właściwości anatomiczno-fizjologiczne, głównie budowa i funkcjonowanie układu nerwowego, w tym zadatki wrodzone, podlegające rozwojowi i warunkujące pomyślne wykonywanie zadań zawodowych. Ten sam uczeń zastanawia się, czy mógłby wykonywać zawód weterynarza (czy się do tego nadaje). Rozważa m.in., czy mógłby operować zwierzęta, ponosić odpowiedzialność za ich życie, mieć do czynienia z ich cierpieniem. Wie, że nie ma alergii na sierść psa, ale co z innymi zwierzętami? Innymi słowy: świadomie lub nie poszukuje odpowiedzi na pytania dotyczące swoich uzdolnień, cech, temperamentu, stanu zdrowia.

Z powyższego opisu można wysnuć następujący wniosek: większość testów (również tych dostępnych w internecie) dotyczy preferencji i zainteresowań zawodowych. Testy predyspozycji to m.in. testy: inteligencji ogólnej, temperamentu, osobowości. To tylko pewna grupa testów. Nie sposób też pominąć faktu, że dwa ostatnie rodzaje testów opierają się przede wszystkim na wiedzy o sobie (mit 2). Predyspozycje zawodowe to zatem obszar, który prawdopodobnie najtrudniej zbadać za pomocą testów, zwłaszcza u najmłodszych uczniów.

Mit 6: Testy wskażą, jaki zawód wybrać

Testy, dzięki którym uczeń może określić swoje zainteresowania zawodowe zawsze dotyczą pewnych grup zawodów. Jeśli uczeń ma już określone zainteresowania w pewnym obszarze, jego wynik będzie zawierać propozycje związanych z nimi, przykładowych zawodów. Nie będzie to jeden zawód. Ponadto, nie każdy zawód będzie tak samo atrakcyjny dla ucznia i co najważniejsze: doradca zawodowy nie wybierze spośród tych zawodów tego jedynego, idealnego. Przyczyn takiego stanu rzeczy jest kilka.

Każdy z nas ma predyspozycje do wykonywania przynajmniej paru zawodów. Biorąc pod uwagę dynamikę zmian na rynku pracy, rozwój nowoczesnych technologii czy pojawianie się nowych zawodów, jest to nasz niewątpliwy atut. Testy należy traktować jak drogowskaz. Dzięki ich wynikom uczeń może skierować swoją uwagę i działania na te dziedziny, w ramach których będzie mógł dokonać i dokonywać wyboru zawodu lub zawodów.

Zawody w ramach jednej grupy cechują podobieństwa, co nie oznacza, że uczeń będzie zainteresowany każdym z nich. Tu pojawia się kwestia pozostałych determinantów wyboru przyszłej profesji: uzdolnień, temperamentu, wartości, samooceny, stanu zdrowia. Można je porównać do sita, przez które należy przesiać zawody z danej grupy. Uczeń może mieć zainteresowania techniczne, ale inaczej oceniać zawód mechatronika, architekta czy technika budownictwa.

Podsumowanie

Mitów związanych z testami w doradztwie zawodowym jest oczywiście więcej. Zwróciłam uwagę na te, z którymi najczęściej spotykają się doradcy z CDZdM w kontakcie z rodzicami i uczniami klas VII i VIII. W ich przypadku, w wyniku zderzenia oczekiwań odnośnie testów z rzeczywistością, czyli aktualną wiedzą ucznia o sobie, często pojawia się rozczarowanie. Może to jednak stanowić dla ucznia bodziec do działania. Chcesz poznać siebie? Działaj! Zdobycie tej wiedzy wymaga bowiem pracy, energii i... czasu. To nie jest wiedza, która pewnego dnia po prostu się pojawi. Nie jest to też wiedza, która zostanie odkryta za pomocą testów.

Być może jako doradca zawodowy, nauczyciel, psycholog czy pedagog spotykasz się w szkole z podobnymi sytuacjami. Jak najczęściej uświadamiaj uczniów i rodziców, że testy to jedynie pewne uzupełnienie; mogą służyć do nazwania pewnych tendencji i określenia tych, które obecnie przeważają. Kluczowa będzie zawsze rozmowa: w domu, szkole, z rówieśnikami, z doradcą zawodowym. I, co pewnie nie będzie dobrą wiadomością dla najmłodszego pokolenia: czas przeznaczony na te wszystkie działania, które pomogą zdobyć i rozwinąć wiedzę o sobie. Dopiero wtedy uczeń uzyska większą korzyść z jakichkolwiek testów.

doradca zawodowy, psycholog

A. Weysenhoff, E. Kruk-Krymula, J. Biłko, M. Piekarski, Barwy Preferencji Zawodowych, Kraków, MEN, 2011.

# data[].attributes.attachment_link.title
Aktualności | Centrum Doradztwa Zawodowego dla Młodzieży Poznań

# data[].attributes.attachment_link.description
Testy w doradztwie zawodowym zawsze cieszyły się dużym zainteresowaniem. Sięgamy po nie chętnie w szkole podstawowej, przed wyborem studiów, przed zmianą pracy. Okazuje się jednak, że spotkanie z doradcą coraz częściej kojarzy się wyłącznie z wykonywaniem testów. Rodzic, który zapisuje dziecko na konsultację do CDZdM mówi, że chce zapisać dziecko na testy; że przydałyby mu się jakieś testy, itp.

# data[].attributes.body
Nigdy nie przestawaj się uczyć! Zdobywaj wiedzę z pasją, bądź otwarty na świat. Gdy kończysz szkołę, nie przestawaj się uczyć. Nauka to wysiłek – ale radość z posiadanej wiedzy, rekompensuje trudy. Jeśli umiesz się uczyć, nie zginiesz, bez względu na to, gdzie zaprowadzi cię życie

# data[].attributes.attachment_link.description
Nigdy nie przestawaj się uczyć! Zdobywaj wiedzę z pasją, bądź otwarty na świat. Gdy kończysz szkołę, nie przestawaj się uczyć. Nauka to wysiłek - ale radość z posiadanej wiedzy, rekompensuje trudy. Jeśli umiesz się uczyć, nie zginiesz, bez względu na to, gdzie zaprowadzi cię życie

# data[].attributes.headline
Wpływ środowiska rodzinnego na wybory edukacyjno –zawodowe młodzieży.

# data[].attributes.subject
Wpływ środowiska rodzinnego na wybory edukacyjno –zawodowe młodzieży.

# data[].attributes.body
Doradztwo Zawodowe
w roku szkolnym  2022/2023

# data[].attributes.headline
Ścieżki kształcenia po Szkole Podstawowej.

# data[].attributes.subject
Ścieżki kształcenia po Szkole Podstawowej.

# data[].attributes.headline
Polecam zakładkę !!!!!       POZNAJ ZAWODY

# data[].attributes.subject
Polecam zakładkę !!!!!       POZNAJ ZAWODY

# data[].attributes.headline
Poszukiwanie pracy i rekrutacja. Jak przygotować CV?Jak napisać list motywacyjny?Jak przygotować się do rozmowy kwalifikacyjnej?

# data[].attributes.subject
Poszukiwanie pracy i rekrutacja. Jak przygotować CV?Jak napisać list motywacyjny?Jak przygotować się do rozmowy kwalifikacyjnej?

# data[].attributes.attachment_link.title
Poszukiwanie pracy i rekrutacja - Wojewódzki Urząd Pracy w Rzeszowie

# data[].attributes.attachment_link.description
Informacje dla pracodawców planujących zatrudnić obcokrajowców. Opis możliwości zatrudnienia obcokrajowców, a także obowiązków, jakie musi dopełnić pracodawca aby takie zatrudnienie mogło mieć miejsce. W tym dziale znajduje się również informacja o pośrednictwie pracy na terenie Unii Europejskiej EURES i sposobach poszukiwania pracownika poza granicami kraju.