# data[].attributes.body
De complete open en axiale codering van mijn onderzoek. De inhoudelijke onderbouwing staat hiernaast onder 4. Focusgroepen.

# data[].attributes.body
Luister eerst dit (product):

# data[].attributes.body
Dit zijn de via e-mail door de 32 deelnemers goedgekeurde gespreksverslagen. Ik mag ze ten behoeve van dit onderzoek gebruiken. Ik heb de toestemming ook in audio en video, evenals de complete brongesprekken. Deze worden NIET aan dit archief toegevoegd, maar zijn wel bij mij opvraagbaar.

32 interviews met:
- 4 drummers
- 4 bassisten
- 4 gitaristen
- 4 toetsenisten
- 4 vocalisten
- 4 songwriters
- 4 rappers
- 4 elektronische muziekproducers

# data[].attributes.body
Theoretische verkenning
Artiestenboeker Willem Venema schetste ooit het beeld dat kunst zonder scholing kan (Boekman 73, 2007). Ter illustratie beschreef hij een situatie waarin hij als gastdocent aan de Fontys Rockacademie door een mededocent, tevens lesgevende popmuzikant, werd aangespoord niet te pittig te oordelen over de desbetreffende studenten. Volgens Venema werd de aansluiting met de échte wereld verstoord. Een anekdote die in de kern raakt waar de zoektocht naar goede kennisdeling in de popsector mijns inziens om draait: een gelijkwaardige verbinding tussen actieve professionals en de lerende.

Authentieke kunsteducatie
Over die verbinding gaat authentieke kunsteducatie en het zijn van een teaching artist. Authentieke kunsteducatie is een actueel onderwerp: onderwijs zo dicht mogelijk bij de échte wereld brengen met een actieve rol voor professionele makers en kunstenaars. Authentieke kunsteducatie gaat ervan uit dat kennis wordt geconstrueerd in werksituaties met ruimte voor eigen initiatief. Deze vorm van onderwijs gaat in op de cultuur van de leerling. Leertaken zijn afgeleid van activiteiten die professionals in de kunsten verrichten waarbij onderlinge samenwerking en communicatie een prominente rol spelen bij het leren (Haanstra, 2001, 2011). Hierin zie ik een parallel met popmuziek. Popmuziek wordt doorlopend vernieuwd door makers van alle leeftijden. Het is een verwarrend kluwen van stijlen en genres die met iedere generatie meereizen (Keunen, 2002). Daarbij is de lijn tussen amateurs en professionals vaak dun: popmuzikanten inspireren elkaar en leren als gelijken van elkaar. Vaak onafhankelijk van opleiding en positie in de maatschappij. Hier sluit de verweving van authentieke kunsteducatie met de sociaal-culturele context op aan. Om de uitgangspunten van authentieke kunsteducatie te actualiseren richtte Emiel Heijnen (2015) zich op de twee buitenschoolse werelden waar authentieke kunsteducatie aansluiting bij zoekt. Dit zijn de alledaagse spontane visuele praktijken van jongeren en de praktijken van hedendaagse beeldend kunstenaars en ontwerpers. Popmuziek is hedendaags en spontaan. Heijnen schetst dat de professional ruimte nodig heeft voor eigen initiatief en ontdekking, net als in goed kunstonderwijs het geval is. Dit is tevens herkenbaar in de popsector.

Subjectivicatie
De eigenheid van de lerende die binnen authentieke kunsteducatie een belangrijke rol speelt sluit aan op wat pedagoog Gert Biesta als subjectificatie omschrijft. Biesta (2006) introduceerde subjectificatie, naast socialisatie en kwalificatie, als belangrijk doeldomeinen binnen educatie. Subjectificatie gaat over de persoonsvorming van een lerende. Biesta geeft aan dat wanneer er te veel aandacht wordt besteed aan het belang van kwalificatie en socialisatie (wat veelal aan de hand is in het onderwijs), subjectificatie te weinig aandacht krijgt. Hierdoor verliest onderwijs haar vormende karakter. Door de focus op opbrengsten en resultaten krijgt het wat en waarom van onderwijs te weinig aandacht. Dit is jammer want juist door het bevragen van het onderwijs zelf ontstaat er persoonsvorming. Daarnaast vindt persoonsvorming plaats door het handelen en dit handelen is afhankelijk van anderen. Popmuzikanten streven vaak naar uniciteit en persoonsvorming, popmuzikanten die dit graag doorgeven geven les aan popmuziekopleidingen. Biesta’s definitie van zeven zwakke krachten van onderwijs (2015) vormen een ingang tot verdieping voor lesgevende popmuzikanten. Zijn drang het onderwijs naar meer verbeelding to te trekken sluit mijns inziens naadloos aan op de kern van het popmuzikantschap: ruimte voor verwondering.

Teaching Artists
Deze lesgevende artiesten worden ook wel teaching artists genoemd. Het begrip teaching artist werd geïntroduceerd door de 19e-eeuwse kunstleraar George Wallis (1845) waarmee hij zijn gemende beroepspraktijk duidde. Volgens de Amerikaanse kunstcriticus en kunsthistoricus G. James Daichendt (2009) is de term teaching artist een krachtig en vaak gebruikte term in de kunstwereld. Leraren in de kunstsector gebruiken de term niet alleen om werkzaamheden in een gemengde beroepspraktijk te duiden maar ook om het belang te benadrukken van hun kunstproductie in relatie tot het lesgeven. Eric Booth wordt gezien als een van de vooraanstaande denkers rondom het concept teaching artist. Booth (2009) definieert een teaching artist als een actieve professionele artiest annex kunstenaar met de complementaire vaardigheden, curiositeiten en gevoeligheden van een docent. Iemand die effectief mensen betrekt bij het leren van ervaringen in, door en over de kunsten. Toch is het zijn van een lesgevende popmuzikant en het integreren van beide rollen: artiest en docent, niet voor iedereen gemakkelijk. Verschillende lesgevende kunstenaars zoeken doorlopend naar een balans. Het niet vrij kunnen bewegen tussen beide identiteiten zorgt voor onzekerheden en frustratie (Hatfield, Montana & Deffenbaugh, 2006). Volgens kunstenaar en wetenschapper Jorge Lucero (2011) kan de kloof tussen kunstenaar en docent worden gedicht door in te zien hoe ze elkaar overlappen en in elkaar integreren. Lucero stelt dat wanneer een docent zijn werk uitvoert, binnen of buiten het klaslokaal, het tegelijkertijd ook zijn eigen creatieve praktijk kan voeden.

Popmuziekeducatie in Nederland
In de formele, competentiegerichte popmuziekeducatie speelt het sociaal constructivisme en het gedachtengoed van Vygotksy (1930) een grote rol. Het sociaal constructivisme gaat ervan uit dat veel wat lerenden leren, actief door henzelf wordt geconstrueerd. Een student koppelt nieuwe kennis aan bestaande voorkennis. Kennis en vaardigheden worden daarbij gebonden aan ervaringen in een specifieke context. Hoewel er op dit gedachtengoed flink is doorgebouwd, zie ik de definitie van de zone van naaste ontwikkeling nog altijd als een belangrijk punt tot aansluiting op de lerende. Coöperatief leren is een onderdeel van de sociaal constructivistische leertheorie. Er zijn drie hoofdvormen gedefinieerd door Johnson e.a. (1994, 1998a, 1998b). Het formeel coöperatief leren om specifiek materiaal te onderwijzen, het informeel coöperatief leren om cognitieve informatieverwerking tijdens een leersituatie te activeren en de derde variant: coöperatieve basisgroepen, die de studievoorgang op lange termijn bevorderen. Dit principe gaat op binnen popmuziekeducatie: leren door samenspel of algemener: samenwerking, is hierin de spil. Waarbij formeel coöperatief terug te zien is in collectieve, docent-gestuurde groepsopdrachten. Het daadwerkelijk samen muziek maken en ‘jammen’, niet als onderdeel van een opdracht, maar wél om op eigen gelegenheid de stof te repeteren en te verwerken is terug te herleiden tot informeel coöperatief leren. En coöperatieve basisgroep is de minst sexy manier om een popband te beschrijven.

In de popsector speelt breed delen een grote rol. Massaproductie is onderdeel van popmuziek. In het nationale educatieve veld wordt de implementatie van digitale leermiddelen, informatiewijsheid, computanional thinking en andere ontwikkelingen de afgelopen twintig jaar gevangen onder 21ste -eeuwse vaardigheden (SLO, 2014). Popmuziekeducatie heeft een permanente plek voor de computer als muziekinstrument. Daarnaast is popcultuur door nieuwe media en digitale middelen breed te vinden. Met name digitale geletterdheid is mijns inziens een belangrijke bouwsteen voor kennisoverdracht binnen popmuziek.

Het formele, competentiegericht muziekonderwijs op hbo-niveau is geordend aan de hand van zeven vermogens. Een dergelijk referentiekader is er niet binnen het non- en informele deel van de popmuziekeducatie. Er is één nationaal uitgezette leidraad, ontwikkeld door Jack Pisters, opleidingshoofd van de popafdeling van Conservatorium Amsterdam. Deze leidraad is geïmplementeerd in het curriculum van Pisters’ popafdeling en door landelijk ontwikkelingstraject Popsport. De A-MACK methode is een afgeleide van de competenties kennis, vaardigheden en attitudes, waarbij in dit geval attitude de hoofdrol speelt. A-MACK is in eerste instantie een beoordelingsinstrument om praktisch mee aan de slag te gaan.

Bouwstenen
De term bouwstenen duikt regelmatig op in het kunsteducatieve discours. Als voorbeeld genomen spreekt de culturele instelling Onderwijs van Morgen (Malmberg, 2020) en het muziekgebouw TivoliVredenburg (Creatief Vermogen Utrecht, 2020) over bouwstenen om denkrichtingen en praktische tools te formuleren waarmee eenieder zelf zijn kennis kan verrijken. Bouwstenen kunnen op verschillende manieren gestapeld worden. Ik spreek niet over competenties, omdat die term te algemeen is, te veel stuurt en onderdeel is van een onderwijsjargon waaraan het de lesgevende popmuzikant als autodidact vaak ontbreekt. Aansluiting bij de beroepspraktijk begint bij het spreken van dezelfde taal, zonder iemand af te schrikken. In de term bouwstenen zit iets tegenstrijdigs: het is een concreet woord, terwijl de duiding ook abstracte waarden vertegenwoordigd. Door te spreken over bouwstenen wil ik aansluiten bij de popmuzikant die op zijn eigen manier leert, ontwikkelt en maakt. Een lesgevende popmuzikant helpt de ander met ontdekken, zet aan tot kennis delen en stelt zich open voor inzichten. Met de ander bedoel ik publiek, maar ook leerlingen, cursisten, studenten of collega’s. Lesgevende popmuzikanten werken per definitie in horizontale structuren: tijdens het beoefenen van popmuziek is iedereen gelijk, er is geen dirigent. Bouwstenen bestaan uit een bedachtzame manier van kennis construeren die aansluit bij de zender en de ontvanger. Door ruimte te geven aan input uit de praktijk kunnen beide niet altijd veilig, voorspelbaar en risicovrij zijn en dat is goed.

# data[].attributes.body
Alle kopjes hieronder samengevat tot één .pdf-document, zonder afbeeldingen en schetsen.

# data[].attributes.body
Daarna lees je hier verder:

# data[].attributes.body
In welke context vindt mijn onderzoek plaats en hoe verhoud ik mij hiertoe?

# data[].attributes.headline
Codering - selectief (interviews en focusgroepen)

# data[].attributes.subject
Codering - selectief (interviews en focusgroepen)

# data[].attributes.body
Wat: Op 25 september rond 11.00 uur, met Emily Huurdeman, via MS Teams

Waarom: Voortgang onderzoeksopzet bespreken.

Hoe: Een constructief gesprek. Huurdeman wees op de wijze waarop ik leerrendement overzichtelijk wilde maken. Een goede tip: het maken van een competentie-analyse. Dit deel heb ik meegenomen. De competentie-analyse heb ik verder uitgediept.

# data[].attributes.body
Popmuziek bestaat in ons land zeker zeventig jaar en de sector maakte de afgelopen jaren een enorme ontwikkeling door. Zo laten de exportcijfers van onze popsector een constante groei zien (Perfect & More, 2017, 2018, 2019) en staat popmuziek zelfs op de agenda in de Tweede Kamer, getuige Naar Vore! (2021) door SP-Kamerlid Peter Kwint. In dit pamflet presenteert Kwint aan de Kamer verschillende talentontwikkelingsprogramma’s uit omringende landen. Ruim 1,4 miljoen Nederlanders beoefenen popmuziek en dit aantal groeit. Een Nederlandse popmuzikant haalt gemiddeld 24% van zijn inkomen uit het verzorgen van educatie, meldt Stand van zaken in de Nederlandse popsector (Ministerie van OCW, 2019). Educatie in de breedste vorm is meer dan een bijverdienste in de sector. Twintig jaar geleden werd de eerste hbo-opleiding opgericht die zich specifiek op de popsector richt: Fontys Rockacademie. Inmiddels is er een keur aan mbo- en hbo-popopleidingen, die allen kennisdeling verankeren in hun curriculum. Het hbo spreekt over de kwalificatie didactisch vermogen (Netwerk Muziek, 2017) en binnen het mbo bestaat de kwalificering eruit dat iedere afgestudeerde student een educatieve activiteit moet kunnen vormgeven en uitvoeren (Kwalificatiedossier Artiesten, 2020). Kennisdeling doet een appèl op het didactisch vermogen. Kennisdeling is terug te vinden in verschillende vormen van formele, non-formele en informele educatie. Onder formele educatie wordt georganiseerd leren verstaan binnen een (onderwijs)instelling, non-formele educatie gaat over georganiseerd leren buiten een instelling en informele educatie betreft ongeorganiseerd onderwijs buiten een instelling. Iedereen die graag docent wil zijn, moet kunnen rekenen op een maatwerktraject dat aansluit op de beroepspraktijk, stelt ook de minister van OCW in de kamerbrief Bestuursakkoord flexibilisering lerarenopleidingen (2020). Daarnaast heeft het Fonds voor Cultuurparticipatie de regeling Each One Teach One (2020), dat in non-formele setting autodidactische urban makers aanspoort kennis te delen. Een voorbeeld van informele kennisdeling biedt muzikale broedplaats De Basis in Nijmegen. Zij verhuurt ruimtes aan muzikanten met een belangrijke eis: je komt niet alleen iets halen, je komt ook iets brengen. Dat ‘iets’ is voor iedere professional anders, maar ik ben ervan overtuigd dat er gemeenschappelijkheden waarden zijn die lesgevende popmuzikanten verbinden.

# data[].attributes.body
Literatuur- en documentstudie, een vorm van desk research. In het theoretisch kader ga ik opzoek naar bouwstenen voor popmuziekonderwijs.

Na afloop:
1. Tussentijdse conclusies (1/2)
- deelvraag 1
- deelvraag 2

# data[].attributes.headline
Theoretische verkenning - samenvatting van bronnen

# data[].attributes.subject
Theoretische verkenning - samenvatting van bronnen

# data[].attributes.headline
Onderzoeksopzet #1 en Individueel gesprek #2

# data[].attributes.subject
Onderzoeksopzet #1 en Individueel gesprek #2

# data[].attributes.body
Wat: Op 29 september, 16.30 - 17.30 uur, had ik een individueel gesprek met Jan Staes en Tobias Frenssen. Ik leverde de onderzoeksopzet in de bijlage aan als gespreksaanzet.

Waarom: Als zijinstromer had ik moeite mijn draai te vinden, daarom bood de opleiding mij een individueel gesprek om mijn onderzoek op stoom te brengen aan.

Hoe: Het gesprek verliep soepel. Frenssen gaf aan dat mijn persoonlijke benadering (vertrekken vanuit eigen ervaring) goed werkte, maar dat hij afhaakte bij de onderzoeksvraag die uit mijn beschouwing volgde. Ik zocht het in deze richting:
"Maar hoe houd ik mijn
ogen voldoende open voor alles wat popmuziek avontuurlijk en
schurend houdt? Hoe kan ik mijn steentje bijdragen aan het rock-’n’-roll houden van de Fontys Rockacademie?"
Ik werd uitgedaagd een concreter en beknopter onderwerp te zoeken en een meer haalbaar onderzoek te formuleren, waarbij ik open moest staan voor nieuwe inzichten.
Staes stuurde onder andere een gedicht van literatuur Nobelprijswinnaar Peter Handke (eveneens in het document in de bijlage hieronder) dat een open houding propageert. Dit gedicht heb ik uitgeprint en opgehangen bij mijn bureau.

# data[].attributes.body
Deelvraag 1: Welke theoretische uitgangspunten voor onderwijs kunnen als bouwstenen dienen voor lesgevende popmuzikanten?

Het activeren van kunstenaarschap (Booth, 2019) / emancipatie (Biesta, 2015)

kruisverband met: Biesta (2016) Het prachtige risico van onderwijs: voornamelijk de kracht emancipatie, maar ook de zwakke krachten scheppen, communicatie, emancipatie en virtuositeit. Maar ook met de opvattingen van Johnson en Johnson over coöperatief leren: positieve wederzijdse afhankelijkheid.

interpretatie kruisverbanden: een lesgevende popmuzikant schept als uitvoerend kunstenaar muziek. Er is altijd een vorm van communicatie: er is een publiek. Maar niet in de laatste plaats is popmuziek (en popcultuur) in veel gevallen een teamprestatie. Hoewel sinds de opkomst van elektronische muziekproductie het steeds eenvoudiger wordt om solo een complete act neer te zetten, spelen popmuzikanten van in groepsverband samen. Als onderdeel van de popcultuur hoort bij popmuziek ook beeldende kunst (videoclips, artwork). Vaak wordt dit in groepsverband gemaakt. Het is daarvoor van belang dat de lesgevende popmuzikant het eigenaarschap los durft te laten. Dat is emancipatie. De virtuositeit vindt je terug in het maakproces: proefondervindelijk en risicovol leren.

Vaardigheid met creatieve processen (Booth, 2019)

kruisverband met: Biesta (2016) Het prachtige risico van onderwijs: de zwakke krachten emancipatie en virtuositeit.Maar ook op de 21ste -eeuwse vaardigheden creatief denken en handelen en kritisch denken. In het A-MACK-systeem heeft creativiteit ook een prominente plek.

interpretatie kruisverbanden: In creatieve processen ontstaan nieuwe dingen. Daarvoor moet de popmuzikant los kunnen laten. Emancipatie is het kunnen loslaten van eigenaarschap ten behoeve van ontwikkeling. Popmuziek is in veel gevallen groepsinspanning. Muzikaal en/of buitenmuzikaal.

Creëren van aansluiting op de zone van naaste ontwikkeling (Vygotsky, 1930)

kruisverband met: Biesta (2016) Het prachtige risico van onderwijs: de zwakke kracht leren. Er is mijns inziens ook een directe verbinding met het gedachtegoed van Johnson en Johnson, de conceptuele aanpak die ten grondslag dient te liggen aan een constructieve coöperatieve leersituatie. Maar ook: het creëren van een veilig en geladen omgeving voor betrokkenheid (Booth, 2019). Hierbij denk ik ook aan de link met digitale geletterdheid, een 21ste -eeuwse vaardigheid.

interpretatie kruisverbanden: Waar het cooperatief leren uitgaat van een georganiseerde leeromgeving (al dan niet in combinatie met een leer- of lesplan) vraagt het aansluiten op iemand zone van naaste ontwikkeling ook voorbereiding en organisatie. Die leeromgeving moet veilig en prikkelend zijn. Zoals Booth benoemd in een 'save-and-charged environment'. Als vertrekpunt neem je iets dat bij de lerende vertrouwd is. In de huidige tijd maken veel beginnende popmuzikanten muziek met hun computer. De apps zijn gratis of voordelig, er zijn legio tutorialvideo's online te vinden om snel van start te kunnen. Het digitale meenemen is mijn inziens belangrijk, omdat het dichtbij de startende individuele muziekmaker staat. Ik kies voor het aansluiten op de zone van naaste ontwikkeling als hoofdpunt omdat aansluiten mijn inziens de sleutel tot overdracht is.

Vaardigheid met onderzoeksprocessen (Booth, 2019)

kruisverband met: leren (Biesta, 2016), informatievaardigheden (21ste eeuwse vaardigheden) maar ook creatief denken en handelen (21ste eeuwse vaardigheden),

interpretatie kruisverbanden: onderzoeken, zelf doorontwikkelen. Weten waar je informatie kunt vinden. Dit is mijns inziens de humuslaag waarop een creatief proces kan groeien. Je moet als lesgevend popmuzikant weten waar je informatie kunt vinden en hoe je jezelf kunt doorontwikkelen. Zowel in het lesgeven als in het zijn van popmuzikant.

Authenticiteit (Booth, 2019)

kruisverband met:emancipatie en virtuositeit (Biesta, 2016), het nemen van individuele verantwoordelijkheid (Johnson, Johnson, 1998), kritisch denken en zelfregulering (21ste -eeuwse vaardigheden) maar ook attitude (A-MACK)

interpretatie kruisverbanden: een verbintenis tot de belichaming van je kunstenaar- zelf in al je keuzes en handelingen, en tot een kunstenaar-tot-kunstenaar ‘co-discovery’ relatie met deelnemers; dit uit zich in de kwaliteit van je aandacht, in een ‘co-learning’-mentaliteit, in spontane experimenten en improvisatie, in openheid en nieuwsgierigheid naar culturele verschillen, en in een transparant delen van je voortdurende ontdekkingen. Dit heeft alles te maken met kritisch denken, zelfregulering en hieraan overkoepelend: attitude.

Het verbeelden van betekenisvolle, nieuwe werelden (Booth, 2019)

kruisverband met: scheppen (Biesta, 2016)

interpretatie kruisverbanden: een neiging tot "het meer" - een niet aflatende drang om verder te reiken dan het letterlijke, verder dan het "goed genoeg", verder dan juiste antwoorden, standaardoplossingen, bestaande meningen en oordelen, om de wereld te zien alsof hij anders zou kunnen zijn, en om die nieuwe wereld tot stand te brengen. Meer willen maken, meer willen ontdekken. Vandaar het verband met scheppen (Biesta) en creëren.

Digitale geletterdheid (21ste eeuwse vaardigheden)

kruisverband met: kennis (A-MACK), alle andere 21ste -eeuwse vaardigheden

interpretatie kruisverband. Een situatieschets: een jongere die start met het maken van muziek, kan dat zonder dure apparatuur aan te schaffen met een computer doen. Apps zijn gratis, een begin is snel gemaakt. Popmuziek begint tegenwoordig in veel gevallen achter een computer. Via internet vind je muziek, muziekinstrumenten (digitaal en fysiek) en tutorials.

In de popsector speelt breed delen een grote rol. Massaproductie is onderdeel van popmuziek. In het nationale educatieve veld wordt de implementatie van digitale leermiddelen, informatiewijsheid, computanional thinking en andere ontwikkelingen de afgelopen twintig jaar gevangen onder 21ste -eeuwse vaardigheden (SLO, 2014). Popmuziekeducatie heeft een permanente plek voor de computer als muziekinstrument. Daarnaast is popcultuur door nieuwe media en digitale middelen breed te vinden. Met name digitale geletterdheid is mijns inziens een belangrijke bouwsteen voor kennisoverdracht binnen popmuziek.

Balans vinden (Cynthia Hatfield, Valerie Montana en Cara Deffenbaugh, 2006)

kruisverband met: virtuositeit (Biesta), sociale en culturele vaardigheden (21ste -eeuwse vaardigheden)

interpretatie kruisverbanden: de lesgevende popmuzikant balanceert tussen het zijn van lesgever en het zijn van popmuzikant. In het omschrijving over teaching artists wordt deze zoektocht extra naar voren gebracht.

# data[].attributes.body
Deelvraag 3: Waaruit bestaan voor lesgevende popmuzikanten belangrijke bouwstenen?

Deze vraag kan ik vanuit twee perspectieven beantwoorden:
I: het perspectief van focusgroepen met lesgevende popmuzikanten, die het gesprek aangingen op basis van de belangrijkste steekwoorden uit de interviews
II: het perspectief van de onderzoeker die de interviewuitkomsten koppelde aan de theoretische verkenning.

I.

- Passie, de vurige drang popmuziek door te geven

Lesgevende popmuzikanten zijn van mening dat die passie niet letterlijk moet worden geduid in een overdrachtssituatie. Dit gevoel laten doorschemeren in het complete handelen moet geen moeite kosten. De lesgevende popmuzikant moet intrinsiek gemotiveerd zijn iets over te willen brengen. Hij kiest voor inhoudelijk interessante materie met veel praktijkvoorbeelden. Enthousiasme is een belangrijk steekwoord. De lesgevende popmuzikant geeft op verschillende manieren door. Fysiek, in coachingssituaties, tijdens samenspel met collega’s, tijdens contact met een livepubliek. Maar ook digitaal via kunstuitingen (videoclips, artwork, tekst), via social media of middels tutorial video’s. Het credo luidt: begin vanuit passie, vanuit enthousiasme, vertrouw als lesgevend popmuziaknt op jezelf en op het kunnen van de lerende.

- Creativiteit aanwakkeren

Het is de taak van de lesgevende popmuzikant om op de nieuwsgierigheid van de lerende in te spelen. Dat vraagt om een open houding bij zowel de lesgevende popmuzikant als bij de lerende. De lesgevende popmuzikant is zelf een aansprekend voorbeeld, maar stelt zichzelf op de tweede plek. Hij zorgt voor aansprekende voorbeelden, een koppeling met de eigen uitvoerende muziekpraktijk. Hij maakt gebruik van up-to-date leermiddelen: muziek en muziekopname-apparatuur in een overdrachtssituatie. De lesgevende popmuzikant start vanuit een innerlijk vuur, een passie en neemt de  een lerende op die manier mee in zijn belevingswereld. Daarom start een overdrachtssituatie altijd bij muziek of de verwondering over muziek. De lesgevende popmuzikant wakker de drang om te experimenteren bij de lerende aan. De onderliggende theorie komt later, indien nodig. Leren begint bij spelen. Bij muziek maken. Spelenderwijs leren.

- Praktijk(leren), ook een sociale aangelegenheid!

Samenweken in popmuziek is op verschillende niveaus interessant. Popmuziek is in de regel een multidisciplinaire werkomgeving. Neem als voorbeeld het spelen in een band . Het is een ecosysteem waarin iedereen moet kunnen bijdragen aan het totaalplaatje, een ecosysteem waarin onderling vertrouwen de lijm vormt. Een  lesgevend popmuzikant doet er goed aan lerenden mee te nemen naar praktijksituaties, bijvoorbeeld naar eigen optredens om te laten zien hoe de échte praktijk werkt. De lesgevende popmuzikant deelt eigen inzichten, werkdocumenten en plannen met lerenden, geeft hen een inkijkje in de eigen uitvoerende muziekpraktijk. De lesgevende popmuzikant deelt zijn netwerk met lerenden. Als een gelijke. Hij probeert lerenden te behoeden voor het maken de van fouten die hijzelf eerder maakte en deelt daarom ervaringen. Lerenden moeten fouten maken, maar extra referentiekader kan erbij helpen deze snel in een context te plaatsen.

II.

Bouwsteen: het activeren van kunstenaarschap (Booth, 2019) / emancipatie (Biesta)

Steekwoorden: verbinding met de beroepspraktijk, non-formeel leren, online

Kunstenaarschap wordt geactiveerd door proefondervindelijk aan de slag te gaan, door te doen. Lesgevende popmuzikanten bewonderen het instinctief handelen van hun eigen (grote) voorbeelden. Popmuzikanten activeren kunstenaarschap in verschillende gremia: door samen te spelen met andere muzikanten, door online opzoek te gaan naar muziek en denkbeelden maar ook door te studeren. Studeren op het muziekinstrument, maar ook door een vervolgopleiding te volgen die meer onderwijskundige verdieping biedt. Hierbij wordt de kanttekening geplaatst dat de praktijkkoppeling in vervolgopleiding in enkele gevallen (te) ver te zoeken is.

De lesgevende popmuzikant werkt in een gemengde beroepspraktijk. Hij is popmuzikant en lesgever. Die koppeling is belangrijk. Het meenemen van ervaring als popmuzikant wordt gezien als een belangrijke randvoorwaarde. Ook moet de lesgevende popmuzikant in zijn rol als lesgever eigenaarschap durven los te laten. Hij staat zelf op de tweede plaats, achter de lerende. De lesgevende popmuzikant werkt in zowel formele, als in non- en informele situaties. In formele situaties weet hij praktijkvoorbeelden in te zetten wanneer de lerende dit nodig heeft. In non-formele en informele situaties, bijvoorbeeld in de rol van medemuzikant, weet de lesgevende popmuzikant de lerende te prikkelen en te stimuleren zich door te ontwikkelen.

Bouwsteen: Creëren van aansluiting op de zone van naaste ontwikkeling (Vygotsky, 1930)

Steekwoorden: aansluiting, structuur, sociale vaardigheden, proefondervindelijk leren, zelf op de tweede plaats

Het begint voor de lesgevende popmuzikant in een oprechte interesse in de ander. Het goed weten wie je tegenover je hebt en proberen te achterhalen waar het leerproces van de ander kan starten. Dat wordt in veel gevallen als een sterk gestructureerd proces omschreven, waarin consequent zijn een belangrijke factor is. Die structuur is ook belangrijk voor het sociaal welbehagen. Kennis overdragen moet een warm bad zijn. In de urban scene heeft men de kreet: “Each One, Teach One”, waarmee de plicht kennis over te dragen op minimaal één peer, gelijke, wordt geduid.

“Ik zag mijzelf aan het begin van mijn carrière als docent als een echte artiest. Maar als je daar mee bezig bent, ben je niet met de student bezig maar met jezelf. Dat zag ik laatst in en dat was een vervelende gewaarwording. Als je dat kunt loslaten ben je een veel betere leraar.” Aldus één van de geïnterviewden.

Bouwsteen: vaardigheid met onderzoeksprocessen (Booth, 2019)

Steekwoorden: leren via muziek, formeel leren, improvisatievermogen, praktijkkoppeling, doorzettingsvermogen

Het valt op dat in de interviews veel lesgevende popmuzikanten aangaven zichzelf doorlopend te ontwikkelen. Een groot deel van hen illustreerde dit met het benoemen van studies die zij op dit moment volgen of recent hebben gevolgd. Een verwijzing naar formele educatie.

Leren via muziek is de belangrijkste manier van onderzoeken voor veel geïnterviewde lesgevende popmuzikanten. Nieuwe informatie kunnen halen uit geluidsdragers, het leren van samen musiceren: ze worden veelvuldig benoemd en als zeer belangrijk onderstreept. Een lesgevende popmuzikant weet waar hij nieuw materiaal kan vinden en hoe hij dit zelfstandig kan implementeren. Dat implementeren gebeurt grotendeels proefondervindelijk: door veel te repeteren. Daarbij wordt het improvisatievermogen als belangrijke kracht geduid. Dat zit in het altijd weer kunnen anticiperen op medemuzikanten, muzikale trends en andere (maatschappelijke) ontwikkelingen.

Een lesgevende popmuzikant, vanuit het perspectief van het muzikantschap, leert het meest door te experimenteren. Doorzettingsvermogen is een belangrijke factor hier. Een vrij geparafraseerde quote uit de antwoorden: “Op het conservatorium had ik de hardste leraar, een soort oude kampbeul, die mij drilde in gehoorvaardigheden. Het ging in het begin kut, dat maakte mij kwaad en daardoor leerde ik keihard. Ik ben hijgend en struikelend door die opleiding heen gekomen. Uiteindelijk ben ik zelf op een academie als muziektheoriedocent aan de slag gegaan.”

Bouwsteen: authenticiteit (Booth) en houding

Steekwoorden: passie, open houding, vrijheid, artiest zijn, credible zijn

Het woord ‘passie’ wordt in de antwoorden vaak uitgelegd in een context van hard werken, met volle overtuiging ergens voor gaan. Als de ultieme intrinsieke motivatie. Het ‘volledig gaan voor waar je in geloofd’ maakt de lesgevende popmuzikant mede een authentiek persoon. Een authentiek persoon dat niet in de weg wil worden gezeten door regels en stramien. ‘De economie van de berichtgeving’ werd genoemd als voorbeeld van hoe papieren rompslomp het functioneren van een lesgevende popmuzikant in de weg kan zitten in formele overdrachtssituaties.

Een open houding zorgt ervoor dat de lesgevende popmuzikant beter interacteert met de mensen om hem heen. Hij laat zien wie hij is, maar staat ook open voor suggesties en denkbeelden van anderen. Hij leert door altijd kritisch naar zichzelf te blijven en probeert kennis door te geven aan anderen. Dat overdragen geeft de lesgevende popmuzikant een voldaan gevoel, waarin een parallel zit met het overdragen op een podium voor een publiek.

Artiest zijn is belangrijk voor een lesgevende popmuzikant. Artiest zijn gaat samen met een hoge mate van autonomie, die de lesgevende popmuzikant het liefst ervaart. Het verhouden tot een ander en aansluiting vinden kan daardoor wel eens als moeilijk worden ervaren. Het is een contant balanceren tussen eigen vrijheid en het delen met anderen.

Daarnaast geven lesgevende popmuzikanten aan dat men van een artiest vaak meer kan hebben dan van een docent. In het artiest zijn zit iets vrijs, in het docent zijn zit iets meer stramien gevangen. “Je moet een artiest ook gewoon artiest laten zijn in de les, in ons vakgebied”, zei één van de geïnterviewden. Als professional in deze tak moet je op een bepaalde manier credible zijn. Lerenden moeten dingen van je willen aannemen. Als je dingen niet goed kunt voordoen als overdrager, dan val je door de mand. Je moet wél een goede muzikant zijn.

“Ik blijf altijd positief en ik probeer iemand een goed gevoel te geven. Ik wil mensen graag het gevoel geven dat er progressie wordt gemaakt. De momenten die vanuit passie vetrokken waren mijns inziens de momenten die er echt toe deden.”

Bouwsteen: het verbeelden van betekenisvolle, nieuwe werelden (Booth)

Steekwoorden: praktijkleren, informeel, helpen

“Wat jij nodig hebt, is geen songboek, maar een stratenboek!”, waarmee één van de geïnterviewden de belangrijkste quote van een leraar die hij ooit had citeerde. Lesgevende popmuzikanten houden van inspirerende verhalen en krijgen niet graag regels en wetten opgelegd. Die inspirerende verhalen worden verpakt in anekdotes die met veel plezier worden gedeeld. Voor veel geïnterviewden ging er een wereld open toen zij voor het eerst met een andere artiest mee op tour mochten of eens mochten invallen voor een collega tegen wie zij opkeken. Ook de situaties waarin lesgevende popmuzikanten uit hun comfortzone werden gehaald en waarin zij volledig voor een nieuwe ervaring gingen, spraken tot de verbeelding. Hiermee bedoelen zij een soort avontuurlijkheid. Bijvoorbeeld door deel te nemen aan uitwisselingsprojecten in Mitrovica of door een half jaar lang naar Berlijn te gaan om te studeren. Verandering van omgeving zorgde bij veel geïnterviewden voor een duik in een nieuwe wereld en deels voor een herziening van de eigen denkbeelden. Het kan ook dichter bij huis, met een quote van een lesgevende popmuzikant: “Ik heb zoveel ervaring opgedaan met optreden. Vorig jaar nog de Popronde: daar treed je op onder verschrikkelijke omstandigheden, er is vaak weinig geregeld. Daar leer je oplossingsgericht werken: van het inregelen van je versterker tot het onderhandelen met kroegbazen”.

Bouwsteen: digitale geletterdheid (21ste eeuwse vaardigheden)

Steekwoord: online leren

De lesgevende popmuzikant leert veel online. YouTube.com, Spotify en andere contentplatforms worden veelvuldig genoemd, maar ook de platforms die de software ontwikkelaars van Ableton en andere muziekgerelateerde computerprogramma’s hebben opgezet. De rol van de massa geproduceerde geluidsdrager is in de popcultuur altijd heel prominent geweest. En daarmee ook de belangrijkheid in het ontwikkelingsproces van de popmuzikant. In de jaren zestig van de vorige eeuw zaten onze opa’s met een platenspeler en een gitaar tracks van The Beatles uit te pluizen. Nu knippen jongeren naar hartenlust uit beats van Beatport.com of ze jammen online samen op Jamulus.com. Daarbij is de informatiebeschikbaarheid de afgelopen decennia alleen maar toegenomen: lesmethodes en andere inspiratie van over de hele wereld is maar een paar muisklikken van de lerende verwijderd.

Bouwsteen: balans vinden (Cynthia Hatfield, Valerie Montana en Cara Deffenbaugh)

Steekwoord: differentiëren, scheiden

“…mijn wereld wordt groter van de combinatie tussen beide takken van sport. Ik denk dat je als muzikant, in een specifiek gebied als de popmuziek, waar je ook vaak dezelfde mensen tegenkomt, je vaak wat beperkt kunt worden in je wereldbeeld. Het werken in het onderwijs wordt mijn wereldbeeld verbreed.”

“Ik heb geleerd dat ik mij niet moet laten frustreren door dingen die niet lukken, maar dat ik mij moet laten leiden door de dingen die wél gebeuren. Voorbeeld: afgelopen week moest alles weer online. Onze kat kort daarvoor dood gereden en ik voelde mij rot. Door een succesvolle les waarin de studenten helemaal aan gingen, laadde ik helemaal op.”

“Ik geef drie dagen per week les, daarnaast doe ik studiowerk en speel ik. Ik zie het niet als werk. Ik ben er gevoelsmatig bijna altijd mee bezig. Het is een way of life. Maar geen overkill, daar wil ik voor waken.”

“Het belangrijkste voor mij is, dat een goede artiest niet persé een goede docent is. Waar ik tegenaan loop, is dat studenten in groepsverband al mijn onzekerheden direct geregisseerd terugkaatsen. Docent zijn is naar mijn idee een zeer kwetsbare positie. Dat heb ik mij als student nooit zo gerealiseerd. Dan heb ik het écht over het lesgeven in groepsverband. Ik zie dat toch als iets anders dan het één-op-één lesgeven. Het is een totaal ander beroep.”

“Ik ben altijd een teaching artist geweest, maar ik minimaliseer het lesgeven tot een dag, anderhalve dag in de week. Ik houd het graag gescheiden. Ik heb er soms moeite mee als het educatieve en het muzikale overlappen.”

“Ik ga altijd terug naar de vraag: klopt dit echt? Is dit echt waar? Veel praten werkt dan. Dat is in het docentschap niet anders dan in het werken met een team. Er is een dunne lijn tussen professionaliteit en betrokkenheid. Je moet op die lijn proberen te blijven om gebalanceerd te kunnen functioneren.”

# data[].attributes.body
3a. Aanpak:
KEROBEI-methode gekozen vanwege human interest-invalshoek én de wijze waarop deze methode bouwstenen voor onderwijs inzichtelijk maakt via de geïnterviewde. De methodiek is per letter van dit acroniem uitgewerkt onder fase 3. Interviews. De uitkomsten codeer ik en verwerk ik in mijn tussentijdse conclusies.

De KEROBEI-methode is ontwikkeld door het in 2016 opgeheven Algemeen Pedagogisch Studiecentrum (APS). Het APS hield zich bezig met nascholingsactiviteiten, methodiekontwikkeling voor kwaliteitszorg, en begeleiding bij de invoering van deze methodes in het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs. Het APS begeleidde en adviseerde de docenten en het management van scholen en onderwijsinstellingen.

Ik kwam in aanraking met deze methode doordat ik werk met het Handboek voor leraren (Geerts, van Kralingen, 2016). KEROBEI is een acroniem, de termen benoem ik in verderop in deze alinea. Dit interviewschema kan gebruikt worden om deelnemers te bevragen. Het uitgangspunt is dat de vragensteller de geïnterviewde helpt zelf vragen te stellen in plaats van gewenste antwoorden op eigen vragen te krijgen. Het is opgesteld met de bedoeling de geïnterviewde te helpen zien wat hij eerst nog niet zag. Het is gericht op kennis, ervaring, routine, opvatting, behoefte, emotie en identiteit ophalen.

Het is belangrijk dat de vragen worden toegesneden op de persoon van de geïnterviewde: ze moeten het persoonlijke referentiekader van de geïnterviewde met betrekking tot het zijn van een lesgevende popmuzikant in beeld brengen. Omdat een referentiekader veel verschillende invalshoeken kent, richten de vragen zich op verschillende aspecten. Deze methodiek is bedoeld om aanwezig voorkennis te activeren (Handboek voor leraren, 2016).

De vragen verschaffen niet alleen inzicht in de hierboven omschreven invalshoeken, ik koppel de antwoorden aan de bouwstenen die ik uit mijn theoretische verkenning haal.  Deze theoretische bouwstenen vormen de axiale codering van mijn interviewuitkomsten.

De selectieve codering is gedaan op basis van de bouwstenen voor competenties. Ik noem ze bewust geen competenties omdat die term mijns inziens, zoals in de positionering omschreven, te veel stuurt. Dat betekent echter niet dat ik kennis, vaardigheden en attitudes omzeil. Dit zijn de bouwstenen die binnen het competentiegericht onderwijs van waaruit ik vertrek centraal staan.

3b. Uitvoeren interviews:
Interviews in alle disciplines die de Fontys Rockacademie aanbiedt. Vier per soort: een student, een alumnus, een docent en een niet-Rockacademie gelieerd professional.

Toestemmingsverklaringen van alle deelnemers zowel in video als via e-mail. Binnen.

32 interviews met:
- 4 drummers
- 4 bassisten
- 4 gitaristen
- 4 toetsenisten
- 4 vocalisten
- 4 songwriters
- 4 rappers
- 4 elektronische muziekproducers

Na afloop fase 3:
1. Coderen data

# data[].attributes.body
Wat weet je ervan?
Waar en hoe heb je de kennis opgedaan?
Wat moet je nog weten?
Waar haal je de informatie?

Competentie: een cluster van verwante kennis, vaardigheden en houdingen die van invloed is op een belangrijk deel van iemands taak, die samengaat met de prestatie op de taak, die kan worden gemeten en getoetst aan aanvaardbare normen en die kan worden verbeterd door middel van training en ontwikkeling (OER Fontys Rockacademie, 2019)

Koppeling aan bouwstenen uit theoretische verkenning:
- vaardigheid met onderzoeksprocessen
- creëren van aansluiting op de zone van naaste ontwikkeling
- het verbeelden van betekenisvolle, nieuwe werelden

# data[].attributes.body
Wat heb je meegemaakt rond het thema?
Wat waren positieve ervaringen en wat waren negatieve?
Welke goede en slechte voorbeelden heb je?

Het onderdeel ervaringen verschaft inzicht in het handelen van de geïnterviewde in zijn beroepspraktijk. Dit kan leiden tot inzichten met betrekking tot kwalificatie, maar socialisatie: de manieren waarop we via onderwijs deel worden van bestaande tradities en praktijken, van manieren van doen en manieren van zijn (Biesta, 2015), komen hierin meer naar voren. Daarnaast wil ik hier meer informatie over non-formeel leren ophalen.

Koppeling met bouwstenen uit theoretische verkenning:
- authenticiteit
- het verbeelden van betekenisvolle, nieuwe werelden
- creëren van aansluiting op de zone van naaste ontwikkeling

# data[].attributes.body
Wat heb je vaker gedaan?
Wat heb je je eigen gemaakt in je handelen?

Dit onderdeel belicht het onderdeel emancipatie: het streven naar gelijkheid, het streven naar vrij zijn, naar een comfortabele manier van handelen. Door Gert Biesta (2015) ook subjectivicatie genoemd. Het ontwikkelen van routines hangt hiermee samen.

Daarnaast geeft het inzicht in hoe  lesgevende popmuzikanten hun beroepspraktijk inhoudelijk inrichten: competenties (onderdeel van kwalificaties) die men zich eigen maakt om vrijer te kunnen functioneren.

Koppeling met de bouwstenen uit de theoretische verkenning:
- creëren van aansluiting op de zone van naaste ontwikkeling

# data[].attributes.body
Wat vind je van het thema?
Welke vaste overtuiging heb je?

Opvattingen houden verband met atitudes (onderdeel van competenties en daarmee van kwalificatie). Het Cultureel Woordenboek omschrijft attitude als houding. Vandaar: generaliserende positieve of juist negatieve houding van een persoon ten aanzien van bepaalde soorten mensen, instellingen, ideeën of gebeurtenissen, gebaseerd op een betrekkelijk hardnekkige opvatting daarover.

Koppeling met de bouwstenen uit de theoretische verkenning:
- authenticiteit
- het activeren van kunstenaarschap / emancipatie

# data[].attributes.body
Wat heb je nodig om dit thema tot een succes te maken?

Behoefte verschaft inzicht in de zone van naaste ontwikkeling (L.S. Vygotsky, 1978) zoals de geïnterviewde deze zelf definieert. Deze vragen komen aan bod na de vragen over kennis, ervaring, routines en opvattingen. Het denkproces bij de geïnterviewde is (externe factoren even buiten beschouwing gelaten) op gang. Met deze vragen wil ik inzichtelijk maken wat de geïnterviewde teaching artist, ook lesgevende popartiest genaamd.

Koppeling met bouwstenen uit de theoretische verkenning:
- creëren van aansluiting op de zone van naaste ontwikkeling
- het verbeelden van betekenisvolle, nieuwe werelden
- vaardigheid met creatieve processen.

# data[].attributes.body
Wat is je eerste associatie?
Welke positieve en negatieve emoties kleuren je beelden, ervaringen en opvattingen?

Hoewel de vragen gericht op emotie inzicht kunnen geven in hoe de geïnterviewde zich verhoudt tot het besproken thema: het zijn van een teaching artist in de popmuziek, gebruik ik deze vragen voornamelijk om voor de laatste vragen met betrekking tot identiteit: daar vraag ik verder op belangrijke kernwaarden.

Koppeling met bouwstenen uit de theoretische verkenning:
- authenticiteit
- emancipatie
- balans
- creëren van aansluiting op de zone van naaste ontwikkeling

# data[].attributes.body
Hoe waardeer je het thema?
Welke voor jou belangrijke waarden klinken door in dit thema?
Welke rol speelt het in je leven?

De vragen rondom identiteit duiden wat de geïnterviewde beknopt samengevat écht vindt. Dit gaat over het subject zijn van de geïnterviewde: Wie is de teaching artist?

Koppeling met de bouwstenen uit de theoretische verkenning:
- authenticiteit
- balans vinden

# data[].attributes.body
Groepsgesprekken over de uitkomsten van fase 3. De groepen krijgen exact dezelfde resultaten uit fase 3 aangeleverd. De focusgroepmomenten worden als volgt opgebouwd:

METHODISCH:
- de deelnemers ontvangen schriftelijk (via e-mail) een lijst met de meest voorkomende termen uit de afgenomen interviews ter voorbereiding (op basis van open codering). Met een duidelijke duiding van de contextuele, theoretische en analytische achtergrond van het onderzoek. Inclusief hoofd- en deelvragen. Alles wordt gefilmd.

TIJDSPAD:
- via Zoom
- 120 tot 150 minuten
* open deel (10 minuten)
* uitleg / intentie (5 minuten)
* inhoudelijk (120 minuten)
* uitloop (15 minuten)

Deelvraag 3: Welke bouwstenen voor onderwijs vinden lesgevende popmuzikanten het belangrijkst? (60 minuten, bespreken in groepsverband)

Deelvraag 4. Hoe kunnen de door lesgevende popmuzikanten als meest relevant bestempelde bouwstenen een brug vormen tussen hen en het domein educatie? (60 minuten: ideeënstroom, vrij associëren)

- GROEP 1: Rockacademie-professionals (5 personen)

- GROEP 2: Rockacademie-studenten (28 personen)

Na de focusgroepen:
1. Schematisch verwerken gegevens
2. Duiden kruisverbanden tussen de bouwstenen uit de theoretische verkenning en de focusgroep resultaten. Beschrijving koppeling in beantwoording van deelvraag 3.
3. Tussentijdse conclusies (2/2)
- deelvraag 3

# data[].attributes.headline
5. Logboek en kunsteducatieve positionering inleveren (maa21) + discussie (maa21)

# data[].attributes.subject
5. Logboek en kunsteducatieve positionering inleveren (maa21) + discussie (maa21)

# data[].attributes.body
Onder het eerste kopje 'bouwstenen voor lesgevende popmuzikanten' vind je alles dat van belang is om deze online omgeving, dit logboek, beter te kunnen begrijpen. Hieronder staan de leeswijzer die je de weg wijst door de online-omgeving waarin jij je nu bevindt. Fase 5 is in deze leeswijzer vooral het duiden van een deadline. Inhoudelijk is het belangrijkste onderdeel van fase 5 de discussie-sectie. Hierin blik ik kritisch terug op het onderzoek.

# data[].attributes.body
Product:
Bouwstenen voor lesgevende popmuzikanten. Zeven tot tekst geconcretiseerde denkrichtingen waarmee lesgevende popmuzikanten dichterbij het domein educatie komen.

Communicatie:
De communicatie wordt een audiocollage, uitgevoerd op een vinylalbum waarbij het hoesontwerp de belangrijkste bevindingen in tekst bevat, in de platenhoes zit een vinylplaat met hierop een QR-code naar het product.

# data[].attributes.headline
Voorbereidingdocument voor focusgroepleden, verstuurd via e-mail aan de deelnemers.

# data[].attributes.subject
Voorbereidingdocument voor focusgroepleden, verstuurd via e-mail aan de deelnemers.

# data[].attributes.body
Wat: In mijn onderzoeksvoorstel heb ik een beknopt competentieprofiel geschetst voor een bij mij passende extern begeleider. In de eerste week van oktober 2020 vond ik Marc Rutten, teamleider kwaliteitsbewaking bij Zuyd bereid mij te helpen. Marc stond al op mijn shortlist.

Waarom: Als onderdeel van het afstudeeronderzoek zocht ik naar een passende extern begeleider.

Hoe: Ik zocht binnen mijn netwerk aan de hand van de volgende punten:
- verweven met de popsector
- breed onderlegd
- analytisch sterk
- een groot netwerk
- altruïstisch

# data[].attributes.body
De gemiddelde Nederlandse popmuzikant haalt een kwart van zijn inkomen uit lesgeven, maar er wordt nauwelijks kennis gedeeld. Met welke bouwstenen kan een brug worden gebouwd tussen lesgevende popmuzikanten en het domein educatie? Dit beschrijvend kwalitatief onderzoek naar kennisdeling onder lesgevende popmuzikanten begint met een desk study naar kunsteducatie van waaruit bouwstenen geëxtraheerd worden. Parallel daaraan zijn 32 popmuzikanten bevraagd met de KEROBEI-methode en zijn de uitkomsten na codering voorgelegd aan twee focusgroepen. Middels selectieve codering zijn de uitkomsten gerelateerd aan de resultaten van de desk study.

Uit het onderzoek blijkt dat lesgevende popmuzikanten meestal vertrekken vanuit passie, het aanwakkeren van creativiteit en bovenal: de praktijk. Lesgevende popmuzikanten vinden verdieping in de theoretische bouwstenen: activeren van kunstenaarschap, vaardigheid met creatieve processen, vaardigheid met onderzoeksprocessen, digitale geletterdheid, het verbeelden van betekenisvolle, nieuwe werelden, balans vinden en aansluiting vinden. Het advies aan lesgevende popmuzikanten luidt, praktisch met elkaar aan de slag te gaan aan de hand van de omschreven bouwstenen. Er is geen kortere weg. Experimenteer!

# data[].attributes.headline
Met welke bouwstenen kan er  een brug worden gebouwd tussen lesgevende popmuzikanten en het domein educatie?

# data[].attributes.subject
Met welke bouwstenen kan er  een brug worden gebouwd tussen lesgevende popmuzikanten en het domein educatie?

# data[].attributes.headline
Alles met betrekking tot het beantwoorden van de onderzoeksvraag is GEEL in dit document, evenals alle belangrijke deadlines.

# data[].attributes.subject
Alles met betrekking tot het beantwoorden van de onderzoeksvraag is GEEL in dit document, evenals alle belangrijke deadlines.

# data[].attributes.body
Welke theoretische uitgangspunten voor onderwijs kunnen als bouwstenen dienen voor lesgevende popmuzikanten?

# data[].attributes.body
Wat is op basis van de beschreven context en theorie een in dit onderzoek passende definitie van een lesgevende popmuzikant?

# data[].attributes.body
Waaruit bestaan voor lesgevende popmuzikanten belangrijke bouwstenen?

# data[].attributes.body
contextueel

# data[].attributes.body
contextueel / theoretisch

# data[].attributes.body
theoretisch / contextueel

# data[].attributes.body
- inleveren communicatie: 11 juni, 9.00 uur
- verdediging: 18 juni, - 9.40 uur in C1.27

# data[].attributes.body
(26 februari 2021 tussen 13.00 en 15.00 uur via Zoom, met gebruik van Menti(meter))

- Tessa Meester (student)
- Martijn Simkens (alumnus)
- Thomas Elbers (docent)
- Rob van der Loo (alumnus / optie)
- Huub van Loon (extern deskundige)

Opmerking: de koppeling aan de Zeven zwakke krachten van onderwijs heeft niet plaatsgevonden. Tijdens de voorbereiding leek dit een goed idee, maar het paste praktisch niet bij de uitkomst van de theoretische verkenning. In de uitwerking kregen de deelnemers aan de focusgroepen een lijst met meest voorkomende termen uit de open codering van de interviews.

# data[].attributes.headline
Onderzoeksopzet #2, met schriftelijke feedback

# data[].attributes.subject
Onderzoeksopzet #2, met schriftelijke feedback

# data[].attributes.body
Wat: Op 10 oktober 2020 kreeg ik schriftelijke feedback op mijn aangepaste onderzoeksvoorstel. Deze feedback staat in de post direct hieronder.

Waarom: Dit is onderdeel van het curriculum.

Hoe: Mijn voorstel blijkt een lappendeken van ideeën. Daar kan ik mij in vinden. Ik ben nog zoekende naar de juiste aanpak. Mijn onderzoeksvraag en benadering verandert met de dag. Daarnaast krijg ik de tip goed te kaderen wat ik wil weten wanneer ik interviews gebruik. Deze duiding aan het begin van een interview naar de geïnterviewde toe blijkt erg bruikbaar. Dit neem ik mee. Voor de verwerking van mijn mijn data kies ik nog een vorm. Coderen lijkt het meest overzichtelijk.

# data[].attributes.body
Wat: Gesprek met extern begeleider Marc Rutten, op 2 november 2020 via Zoom.

Waarom: Ik loop vast op mijn onderzoeksaanpak. Ik wil niet verder gaan op het onderwerp: "Hoe vind ik een rock-'n'-roll leerbeleving binnen de Fontys Rockacademie". Ik heb twee weken geleden besloten dat ik mij meer wil toeleggen op het verbeteren van het vak educatie, dat ik doceer aan de Rockacademie.

Hoe: Rutten helpt mij verder door richting te geven: wat wil ik verbeteren aan mijn onderwijs? Hoe ga ik dit onderzoeken? Met wie ga ik dit bespreken? Het belangrijkste punt in dit gesprek geeft richting aan mijn onderzoek. De nieuwe onderzoeksvraag luidt: Welke docentvaardigheden zitten opgesloten in het popmuzikantschap?

# data[].attributes.body
Wat: 9 november 2020: Afgelopen week Marc Rutten en Dennis Fraters geïnterviewd.

Waarom: Tijdens onderzoeksles de tip gekregen vooral te beginnen en mensen te spreken. (Zie het voorgaande gespreksverslag met Marc Rutten).

Hoe: Voornamelijk door het gesprek met Marc afgebogen van de zoektocht naar het avontuurlijke in popmuziek, maar meer richting het vak didactiek (dat ik doceer aan tweedejaars Rockacademiestudenten) opgeschoven. Voor mij staat een goede aansluiting op het werkveld centraal. Studenten zijn echter voor het vak didactiek zelden intrinsiek gemotiveerd. Dat is raar, want in didactiek zitten een hoop eigenschappen van een popmuzikant opgesloten. Door hier meer aan te appelleren vind ik de intrinsieke motivatie van de studenten sneller en bied ik in de basis beter op de belevingswereld van de student aansluitend onderwijs. Belangrijk keerpunt in mijn onderzoek, schat ik nu in.

# data[].attributes.body
Wat: onderzoeksopzet medio november 2020 bijgesteld tot het document in de bijlage.

Waarom: Idee begint vorm te krijgen. Onderzoeken van de in popmuzikantschap opgesloten teacher skills moet beter gevangen worden in een onderzoeksopzet.

Hoe: Een herformulering van hoe ik vanuit mijn contextuele achtergrond tot mijn onderzoekvraag kom. Het vertrekpunt: de zoektocht naar avontuur blijft in tact. Wat ik graag wil: de plenaire lessen educatie nét zo aansprekend en goed maken als het praktische muzikale onderwijs. Daartoe moet ik meer inhoud tot mij nemen dan de wijsheid uit boeken. Ik moet mijn achterban raadplegen. Op pad met de volgende onderzoeksvraag: Welke soft skills halen
popmuzikanten met een gemengde beroepspraktijk als muzikant en
educatie-expert uit hun muzikantschap en hoe kunnen deze
vaardigheden betekenisvol worden ingezet als expertdidactiek binnen
het curriculum van het vak educatie voor tweedejaars
Rockacademiestudenten?

# data[].attributes.body
Wat: Onderzoeksbeurzen van maximaal €5000,00 voor medewerkers van Fontys FHK met een goed onderzoeksvoorstel

Waarom: Voor mij waarom: het praktische deel van mijn onderzoek is duur: vijf sessies met diverse muzikanten in een opnamestudio organiseren. Dat deel wil ik graag laten mee-financieren.

Hoe: Voorafgaand aan het indienen heb ik een adviesgesprek gevoerd met Jan Staes. We hebben voornamelijk over de begroting gesproken. Deze bleek leesbaar en overzichtelijk. De inhoud van het plan hebben we niet inhoudelijk besproken. Ik heb mijn plan van aanpak met een begroting ingeleverd via de hiervoor bestemde online omgeving.

# data[].attributes.body
Wat: Gesprek met Jan Staes, vermoedelijk 18 december 2020.

Waarom: Onderzoeksopzet wederom te groots, bijschaven en kritische kijk nodig.

Hoe:
Wat zijn de belangrijke competenties?
Semi-gestructureerd: vaste set vragen maar je wilt kunnen inspelen. Beperk je niet tot.
Neem:
- 4 vaste vragen
- 7 vragen op basis van het gesprek

FOCUSGROEP:
Probeer eens als groep een ordening aan te brengen in deze interviews
Zet ze eens in vier groepen (ONMISBAAR, BELANGRIJK, KOMT  VAN PAS, ETC.)
Monitoring: video

Je wilt train de trainer, maar in je workshop gaat niet over hoe train ik een trainer. Micro teaching.
Maak een van de mensen in de studio leider. Daarna metagesprek. Band blijft gelijk.

IK MIS BASISBRONNEN:
- Hoe bouw je een didactiek
- Hoe meet je een kwaliteitsvolle didactiek
- Aan welke criteria voldoet je didactiek
- Bronnen over onderwijsontwikkeling
- Waarom heb jij deze keuzes gemaakt?
- Waaruit bestaat een didactiek?
- Wat is het verschil tussen didactiek in pop en jazz?
- Waarom spreek ik over popmuziek en wat is daar de definitie van
bronnen KVDO / Herma Tuunter?

INTERVIEWVRAGEN:
- Wat is jouw definitie van popmuziek?
- Wat zijn voor jou kenmerken van een goede didactiek?
- Wat moet er in zitten?
- Welke houding heb je nodig?
- Welke inhoudelijke elementen moeten er volgens jou in een didactiek aan bod komen?
- Wat vind je dat startbekwaamheden van een beginnend coach in de popmuziek moeten zijn?

WAT IS HET EINDRESULTAAT BIJ DE COACH / MUZIKANT

STARTBEKWAAMHEID vs. BEROEPSKWALIFICATIES:

stel dat:
didactiek als artistieke uiting. Artiest creëert op artistieke wijze didactiek. Als ik je iets aanleer, is dat een repetitie., TEACHING ARTIST

KAN DIDACTIEK EEN ARTISTIEKE DAAD VAN CREATIE ZIJN EN KAN IK DAN ALS DOCENT ZEGGEN: DIT GAAN WE IN DE LES ALS STUDIOSETTING IN CREATIE DOEN.

GAP BRIDGING.

GEEN EVIDENCE BASED, MAAR PRACTICE LED

# data[].attributes.body
Wat: Tips van Jan Staes en Marc Rutten vertaald naar nieuwe kapstok.

Waarom: Wederom veel opbouwende kritiek, terug te lezen in de bovenstaande twee posts. Thuis uitgewerkt tot de onderstaande kritische vragen.

Hoe: Mijzelf vragen gesteld, aanleiding tot de tekst hieronder. Deze tekst met vragen lag ten grondslag aan het logboek dat nu in de Padlet te lezen is.

# data[].attributes.body
Wat: Gesprek met Jan Staes op 8 januari 2021, via Teams. gesprek over mijn kerstvakantie, de vakantie waarin ik 32 professionals interviewde aan de hand van de KEROBEI-methodiek.

Waarom: Ik had het licht gezien. Jan wees eerder op 'niet te snel invullen voor andere mensen'. Daar heb ik in mijn interviews op gelet. Een schat aan informatie komt naar voren.

Hoe: Zie deze gespreksnotulen:
- lineair analyseren gegevens
- daarnaast modulair spltisen: enerzijds twee focusgroepen (max 7/8, minimaal 3/4 mensen)
A: docenten en kader Rockacademie
B: teaching artists niet-Rockacademie, mogen mensen uit interview zijn.

Miro co-working space kan werken voor focusgroepen niet alleen bolletjes plakken en prioriteren, maar ook het waarom benoemen.

Filmen.

Hieruit haal je een blauwdruk: blue print, is een eerste idee van plan. Dit is geen advies of een plan,, maar een absoluut begin. Die blauwdruk maak je voor de Rockacademie. Noem het bouwstenen. Nog geen uitgangspunten.

- Lijn 2; aan de slag. Al creërend ga ik hetzelfde doen.- ik maak de keuze: wat haal ik er nu uit- muzikanten maken de keuze: wat willen we hiermee, creatief.

# data[].attributes.body
Wat: gesprek met Marc Rutten op 21 januari 2021 via Zoom.

Waarom: interviews uitgewerkt. Maar hoe verwerk ik de gegevens?

Hoe: Zie deze puntjes:
- methodiek voor analyse kwalitatieve onderzoeken besproken.
- Deplhi-methode uitgediept.
- focus in literatuur bij noodzaak meer op popmuziek leggen.

https://www.youtube.com/watch?v=Geo8A_fvbxE
https://www.youtube.com/watch?v=1l2yiuVTuss

# data[].attributes.body
Wat: Les op 29 januari 2021

Waarom: Onderdeel curriculum, groepslessen gericht op het verkrijgen van inzicht in het doen an onderzoek

Hoe: Schrijfopdracht om tot kunsteducatieve positionering te komen. Dit document was de eerste aanzet tot de positionering. Toen aan de hand van het inmiddels gesneuvelde concept "betekenisvol".

# data[].attributes.body
theoretisch

# data[].attributes.body
Wat: Gesprek met Jan Staes op 9 februari 2021, via Teams.

Waarom: Geplande logboek-check met docent onderzoeksvaardigheden verliep stroef: mijn portfolio was niet te openen waardoor ik feedback misliep.

Hoe:  Constructief gesprek gevoerd met Jan. Gesproken over uitwerking focusgroepen, de inhoud van de kunsteducatieve positionering én over het Go / No Go-moment.

# data[].attributes.body
Wat: tekstdocument op 11 februari via e-mail gedeeld met docententeam.

Waarom: Die dag werd mijn dochter geboren, waardoor ik 12 februari niet in de les aanwezig kon zijn.

Hoe: Het document is niet in de besprekingen meegenomen. Ik neem me voor dit tijdens de volgende kick-off op 26 februari na te vragen.

# data[].attributes.body
Wat: Stuk iets aangepast, APA-bronvermelding verbeterd. Tijdens kick-off gevraagd naar feedback. Gekoppeld aan Lieke. Emily maakte PeerScholar-omgeving aan.

Waarom: Toch nog mee kunnen draaien in de feedbackronde.

Hoe: Technisch mislukte dit. Emily maakte een ruimte aan waarin wij tot 17.15 uur niet konden uploaden. Dit heb ik per e-mail laten weten aan zowel Lieke als Emily. Ik heb het zaterdag geprobeerd, zonder succes. Zondagochtend was de ruimte weer gesloten, waarop ik wederom Lieke en Emily heb gemaild. Met zowel de mededeling als mijn versie van de positionering. Ik wacht af.

# data[].attributes.body
Wat: controlemoment met Emily Huurdeman op 4 maart 2021 om 13.00u, 30 minuten.

Waarom: Controle opbouw, onderdeel curriculum

Hoe: Belangrijkste punten:
- Deelvraag 1 is geen deelvraag maar mijn context. Benoem als zodanig
- Deelvraag 2 is geen deelvraag maar het theoretisch kader: benoem als zodanig.
- Doelgroep: lesgevende popmuzikanten, niet alleen de studieleider van de Fontys Rockacademie.
- Waarom is de teaching artist (lesgevende popmuzikant) belangrijk? IP: bij motivatie een stap verder dan kom ik bij relevantie. kan theoretisch maar ook praktisch. Ik vind dat het onderwijs beter moet!

# data[].attributes.body
(5 maart 2021 tussen 11.00 en 12.00 uur via MS Teams)

- 28 studenten Fontys Rockacademie JAAR 2
- verdeeld over 4 groepen.

# data[].attributes.body
Wat: Gesprek met Jan Staes, op 5 maart 2021, n.a.v. het logboek

Waarom: Laatste check voor indienmoment op 19 maart aanstaande.

Hoe:
1. Consequente methodiek
2. Gigantisch uitgewerkt onderzoek

Verbeteren:
- te snel keuzes gemaakt bij: tussentijdse conclusies: van bouwsteen naar werkvorm is te snel. weg met werkvormen. Ga naar principes.
- miscchien is dit het eerste deelconclusie: uit wat ik heb onderzocht heb ik basisprincipes gedestilleerd die helpen om een goede, kwaliteitsvolle les(senreeks) in elkaar te steken. Kijk eens: commissie Zevenbergen (in opdracht van min OCW over docentopleiding). Zij hebben twee weken geleden een rapport gepubliceerd waarin het denken over docentopleidingen over bouwstenen. Men praat over generieke competenties. KVDO checken. Benader ook O&O > hoe past het binnen jullie straatje. Judith van den Kerkhof. j.vandenkerkhof@fontys.nl THEORETISCH KADER / POSITIONERING

Leeswijzer:
- bulletpointen
- conclusies
- hoe hanteer ik het logboek
- kan pop-up zijn.

Autodidacten zijn kritisch en zoekend en daardoor meer open: presentation of presence. Geen wijsheid uit boeken.
Bij hbo s iedere student stevig gedifferentieerd

KADER:
- begin met in het hbo / kunstdocent
- studenten met veel niveau’s docenten met veel niveau’s
- verschil: hbo pabo / docent bilogie: waarom docent vaak bioloog
- context: wie is nu eigenlijk hbo-docent aan de RA?
- er zijn geen natuurlijke vooropleidingen voor de rockacademie: wezenlijk verschil met andere hbp-opleidingen. dat wil dus zeggen dat de instormers geen didactisch-pedagogische opleiding hebben. Geen preservice training gehad. Krijgen meteen een in service training.
- KRITISCH PUNT: we missen een didactisch jargon, we missen bouwstenen. Vandaar dat ik mijn onderzoek richt op: de verdere kwaliteitsontwikkeling mogelijk te maken van onderwijs: dat we de vanzelfsprekendheden naar boven brengen. To name something.
- PART 2 van de positionering: WAAROM? Er is veel literatuur over: to know something is to name something. Daarbij komt: op dit moment is men in Nederland aan het zien Wat moet nu die docent zijn?
- OP WELKE MANIER SLUIT MIJN ONDERZOEK AAN BIJ EEN REËLE CONTEXT EN BIJ EEN ONDERWIJSEVOLUTIE DIE NU GAANDE IS.
- popbron Peter Kwint

# data[].attributes.body
Gekoppeld aan de piketpaaltjes.

# data[].attributes.body
In Take It To The Bridge deed ik onderzoek naar bouwstenen voor een brug tussen lesgevende popmuzikanten en het educatieve veld. Het doel van het onderzoek was tweeledig: het ontsluiten van interessant onderwijskundig materiaal voor de vaak niet academisch geschoolde lesgevende popmuzikant enerzijds en, min of meer als bijvangst, collega academici een inkijk geven in het vertrekpunt van lesgevende popmuzikanten.

Als ik naar mijn ontwikkeling kijk, mag ik concluderen dat mijn kennis op het gebied van actuele onderwijsideeën flink is toegenomen. Daarnaast wilde ik al langer een voor mijzelf werkbaar verband leggen tussen veel voorkomende theorieën zoals het vertrekpunt coöperatief leren, 21ste -eeuwse vaardigheden en het veel modernere gedachtengoed van Biesta en Booth. Dat ik hier middels het definiëren van een fundament en bouwstenen een rode draad in heb weten te ontdekken, stemt mij vreugdevol. Het viel mij daarnaast nogal tegen dat er in de popsector weinig tools zijn ontwikkeld om kennisoverdracht te bevorderen. Dat ik het A-MACK-systeem als enig gangbaar instrument kon benoemen voelt een beetje armzalig. Vooral omdat het inhoudelijk voelt als een directe afgeleide van het competentiegericht onderwijs in het mbo en hbo. Mijn theoretische verkenning heeft er zeker voor gezorgd dat mijn eigen gereedschapskist zodanig is gevuld, dat ik weer beter kan aansluiten op de ontwikkeling van lesgevende popmuzikanten. Onafhankelijk van leeftijd en opleiding. Ik sluit niet uit dat ik in de toekomst een tool ontwikkel voor popmuziekeducatie waarin subjectivicatie én de inzet van moderne leermiddelen een grote rol speelt. Daar is behoefte aan. Zeker als we als popsector kennis willen uitbouwen. Dan helpt het niet als iedereen het wiel opnieuw blijft uitvinden.

Wanneer ik in ga op het verloop van mijn onderzoek, dan zijn er een aantal punten die ik een tweede keer anders zou aanpakken. Aanvankelijk probeerde ik voorafgaand aan de interviews een solide theoretische verkenning neer te zetten. Maar de input uit interviews stuurde mij in praktijk doorlopend richting nieuwe inzichten. Een volgende keer definieer ik alléén een aantal uitgangspunten of piketpaaltjes en laat ik mij verrassen door de uitkomsten uit de vraaggesprekken. Dit is een bepaalde mate van vrijheid die ik mij moet permitteren om ‘vloeiender’ door het proces heen te kunnen gaan.
Daarnaast blijken de 32 interviews een schat aan informatie te bevatten. Hoewel ik blij ben met de aard van de KEROBEI-methode, omdat deze aanzet tot kritisch naar jezelf kijken op het gebied van leervragen, merk ik dat ik bij de eerste interviews nog veel tijd kwijt was aan het duiden en aanscherpen van de methode. Later in het proces bleek de hoeveelheid interviews een enorme werkdruk met zich mee te brengen. Ik heb er geen spijt van, maar als ik het nog eens mag doen, interview ik minder mensen en neem ik nóg meer vrijheid in ieder interview. Dat zal per saldo evenveel tijd kosten, maar dit komt de diepgang van de antwoorden misschien ten goede.
Tot slot zou ik een beschrijvend onderzoek naar een bepaald gegeven, zoals ik nu heb gedaan, iets creatiever willen insteken. Daarmee bedoel ik dat ik lesgevende popmuzikanten het liefst had bevraagd in hun natuurlijk habitat: een muziekstudio, in een overdrachtssituatie of bijvoorbeeld aan de bar. Misschien zelfs spelenderwijs, achter mijn Hammondorgel/ De online gesprekken zorgden ervoor dat ik relatief veel mensen heb kunnen spreken, maar beleving is een belangrijke factor in de popmuziek. Deze keer rook ik geen instrumenten, schrale bierlucht of die nare geur van een linoleumvloer in een school. Daardoor leverde ik in op het gebied van plezier.

Als ik tot slot kijk naar de uitkomsten uit dit onderzoek, ben ik blij met het expliciet maken van een aantal gigantische vanzelfsprekendheden in de popsector. Natuurlijk draait het om creativiteit, passie en een zo praktisch mogelijke insteek. De onderbouwing echter, is voor iedere lesgevende popmuzikant anders. En dat is weer terug te lezen in de interview verslagen. Uit die rijkdom kan ik nu putten. Het fundament blijft, de interviews zijn altijd na te lezen, de audiocollage vormt een mooie eerste ingang. De bouwstenen en de koppeling tussen de theorie en de praktijk is iets subjectiever. Ik kan mij goed voorstellen dat ik de antwoorden ook op een andere manier had kunnen koppelen, als ik dit onderzoek bijvoorbeeld tien jaar eerder had uitgevoerd. Dat zet mij wel aan het denken: wat er nu staat, gaat op voor Nederland, misschien voor Vlaanderen, maar over een paar jaar moet ik het weer grondig tegen het licht houden. Het onderzoek laat mijns inziens goed zien wat er nu speelt.

Vervolgstappen die ik graag zou zetten dienen zich aan. Allereerst wil ik deze bevindingen implementeren in het vak educatie aan de Fontys Rockacademie. In dit vak zetten tweedejaars popmuziekstudenten hun eerste stappen in educatieland. Voor hen biedt  dit onderzoek mijns inziens zeer bruikbare ingangen. Daarnaast voel ik de drang om op een dergelijke manier door te gaan met onderzoeken opborrelen. Ik zou dolgraag de standpunten die Eric Booth in 2019 definieerde eens op een super specifiek deel van de popmuziek loslaten: op talentontwikkeling van jonge popprofessionals in een non-formele context.

Los van de inhoud en het verloop van het onderzoek, kijkend naar de begeleiding en de vorm waarin de masteropleiding Kunsteducatie door Fontys Hogescholen wordt aangeboden, kan ik concluderen dat de vrijheid van de opleiding mij aanstond. De grote hoeveelheid peer meetings en peer feedback misten regelmatig diepgang, waardoor ik voor kritiek aanklopte bij onderzoeksprofessionals uit mijn eigen netwerk. Ik denk dat de verschuiving van fysiek naar digitaal onderwijs door corona hierin een grote rol heeft gespeeld. Ik wil wat dat betreft de hand geheel in eigen boezem steken. Wél denk ik, dat het goed zou zijn als de discipline muziek, met name popmuziek, breder vertegenwoordigd zou zijn in deze masteropleiding. In mijn onderzoek bleef ‘aansluiting’ opduiken, vandaar dat ik dat hier ook nog eens benoem.

# data[].attributes.body
Wat: Onderzoeksles op 27 maart 2020 op school. Maken van een pitch van 1 minuut over het onderzoek.

Waarom: Eerste stappen richting communicatie, uitkristaliseren product.

Hoe: Tijdens de les werkte ik aan mijn  pitch. Ik besloot de kernwaarden uit de focusgroepmeetings te vertalen naar een korte muzikale presentatie:

- passie en inspireren
- praktijkleren gekoppeld aan de beroepspraktijk
- sociale vaardigheden
- peer learning in een non- of informele setting
- structuur

Van deze waarden heb ik een sjerp geknutseld die ik over mijn schouder legde. Ik heb mijzelf in twee seconden geïntroduceerd als lesgevend popmuzikant. Daarna ben ik achter de piano gaan zitten en heb ik de klas op twee manieren Poesje Mauw laten zingen: eerst kinderlijk en simpel, daarna gereharmoniseerd met vreselijk veel akkoorden. Hieraan heb ik spelenderwijs de kernwaarden gekoppeld om tot meer begrip te komen. Kort daarna legde ik uit wat de koppeling met mijn onderzoek is.

Bevindingen:
+ muziek werkt
+ participatie werkt
+ uitleg was helder en beknopt
- link met het product was nog niet helder
- als het product een platenhoes wordt, maak er dan een soort manifest van en zorg ervoor dat dit ook aansprekend is vormgegeven.
- de sjerp: hierop stonden alle kernwaarden. Er kwam een suggestie om het net omgekeerd te doen. Door met 'lege kleding' het podium op te komen en er steeds een kernwaarde bij te plakken. Dit kan bijvoorbeeld door deze in klittenband uit te voeren.

Reflectie:
Het gaf mij een positief gevoel er een korte performance aan te kunnen koppelen. Het is mij wel duidelijk geworden dat ik echt graag wil dat het product een muziekwerk met geasproken teksten tussendoor moet worden. Daar ga ik dan ook aan werken.

# data[].attributes.body
Wat: herziening van de kunsteducatieve positionering, 30 april 2021.

Waarom: zie feedback ronde 1.

Hoe:  Zie bijlage. Goedgekeurd eind april 2021.

# data[].attributes.body
Wat: beoordeling van deze online-omgeving en leeswijzer.

Waarom: spreekt voor zich.

Hoe: tips verder in bijlage. Belangrijkste aandachtspunten opgepakt:

# data[].attributes.body
De eerste diepe duik:

# data[].attributes.body
Deelvraag 2: Wat is op basis van de beschreven context en theorie een in dit onderzoek passende definitie van een lesgevende popmuzikant?
Een lesgevende popmuzikant is een professionele popmuzikant met een gemengde beroepspraktijk waarin middels musiceren en het verzorgen van educatieve activiteiten in het verdienen van inkomen wordt voorzien.

Popmuziekeducatie maakte de afgelopen jaren een enorme ontwikkeling door. Er zijn inmiddels
verschillende mbo- en hbo-popopleidingen, die allen didactische vaardigheden met als doel
kennisdeling verankeren in hun curriculum. Kennisdeling vindt plaats in verschillende vormen van
onderwijs. Authentieke kunsteducatie is een actueel onderwerp binnen het formeel onderwijs.
Hierin zijn leertaken afgeleid van activiteiten die professionals in de kunsten verrichten waarbinnen
onderlinge samenwerking en communicatie een rol spelen. De eigenheid van de lerende die binnen
authentieke kunsteducatie een prominente plek inneemt draagt bij aan de mogelijkheid tot
persoonsvorming. Popmuzikanten zijn bij uitstek de personen die aan persoonsvorming doen.
Daarom geven voornamelijk artiesten les aan popmuziekopleidingen. Deze lesgevende artiesten
worden ook wel teaching artists genoemd, een term waarmee de samensmelting van de beroepen
van muzikant en leraar wordt geduid. Het onderwijzen en maken van kunst ondersteunen elkaar in
mijn optiek. Het integreren van beide beroepen in niet voor elke lesgevende popmuzikant
gemakkelijk. Vaak kampen zij met hun identiteit en weten niet hoe ze de kloof tussen kunstenaar en docent moeten dichten, laat staat hoe ze deze kunnen overlappen en in elkaar kunnen integreren.

# data[].attributes.body
Product / communicatie: een geluidsopname op geluidsdrager
* een audiocollage met in verhaalvorm de belangrijkste bevindingen uit Take It To The Bridge - een brug bouwen tussen lesgevende popmuzikanten en het domein educatie.

In de geluidsopname(s):
* de reflecties van de lesgevende popmuzikanten uitgewerkt tot bouwstenen
* de reflecties van lesgevende popmuzikanten gekoppeld aan prikkelende onderwijstheorieën en methodes.

Op de platenhoes:
* quotes en steekwoorden
* de platenhoes is een brug, met muziek als dragende factor.

# data[].attributes.body
Wat: e-mail van Marc Rutten met kritiek op de positionering, op 16 mei 2021.

Waarom: klankbord, nodig voor de discussie-sectie.

Hoe:

Na een korte eerste blik, nu wat dieper gelezen. Een heel mooie, specifieke beschrijving van het domein en de 'state of the art'. Wat je schrijft is representatief voor een breder dilemma nl de docent als opvoeder/didacticus/generalist enerzijds of als specialist/inspirator. Dat geldt voor haast alle opleiders voor praktijkberoepen (van chirurgie tot pop). Oplossing wordt sinds begin millenniumwisseling gezocht in teamcompetenties. Vanuit het perspectief van de lerende (popmuzikant) de vraag in hoeverre hij en hoe diep hij in aanraking komt met de vertegenwoordigers van die breedte.

Nou even zuur van mijn kant.

Teaching artists is mooi fenomeen. Momenteel een hype binnen onze jazz afdeling. Blijft een feit dat het met regelmaat zeer beperkte docenten zijn met hun eigen beperkte rolmodellen als voorbeeld zolang je ze niet als zodanig opleidt of deskundigheidsbevordering biedt.

Werkvormen? Nooit van gehoord. Een goede test/toets met enkele criteria afnemen; huh? Feedback geven? Sta er niet van te kijken als zo iemand zegt na een presentatie; het raakte me niet...ik geef je toch een 7 omdat je zo'n goede ontwikkeling hebt doorgemaakt (whoeaaaa)

Er zijn zeker uitzonderingen! Dat zijn de echte toppers. Vakmensen die ook werkelijk groot zijn geworden door ervaring, kennisdeling, waarbij het contact tussen hem/haar en de medespelers essentieel is om te komen tot puike collaboraties/projecten. Blijft wel een feit dat dit geen docenten zijn, maar inspirerende communicatieve en mensgerichte spelers. De bronnen waar jij aan refereert (Booth) zijn ideaalbeelden. Hert is een normbeeld dat nadere specificatie nodig heeft; welke instructiestrategieen zijn typerend? Hoe richt deze persoon de authentieke leersituatie in? Hoe draagt hij/zij zorg voor de autonomie en onafhankelijkheid van de lerende? Hoe breed is het ervaringskader en de interesse van de teaching artistst? Of moet dat juist specifiek blijven?

Wat ik een paar keer moest lezen was jouw de stelling dat popmuzikanten bij uitstek personen zijn die streven naar uniciteit en persoonsvorming. Volgens mij wel op zoek zijn naar identiteit, en betekenisverlening en een publiek dat dit bekrachtigt met applaus of afname van het product. Op een bepaald niveau kun je wel stellen dat uniciteit (het conatieve vermogen) zich manifesteert. Ik bedoel niet het hebben van een 'eigen' sound. Daar kun je gewoon mee geboren zijn...Persoonsvorming, bedoel je daarmee zijn/haar eigen persoonsvormimg of die van hun leerlingen? Dit blijft in het stuk onbeschreven. Ben benieuwd hoe je dat ziet.

Ik lijk wel een oude zeur, maar weet dat je me raakt met de essentie. Goed onderwijs begint met de erkenning van de vakinhoud en vervolgend de kunst van de overdracht. We gaan ervoor!

M

# data[].attributes.body
Schematische uitwerking bouwstenen, aanvullend aan codering en theoretisch kader

# data[].attributes.headline
Hoofdvraag: Met welke bouwstenen kan er  een brug worden gebouwd tussen lesgevende popmuzikanten en het domein educatie?

# data[].attributes.subject
Hoofdvraag: Met welke bouwstenen kan er  een brug worden gebouwd tussen lesgevende popmuzikanten en het domein educatie?

# data[].attributes.body
Om te kunnen duiden welke bouwstenen lesgevende popmuzikanten en het kunsteducatieve veld nodig hebben om nader tot elkaar te komen, beantwoord ik de hoofdvraag vanuit twee perspectieven:

- vanuit de lesgevende popmuzikant met een beperkte didactische achtergrond

De lesgevende popmuzikant vertrekt vanuit ervaring. Passie, creativiteit en leren in de praktijk zijn hierin sleutelbegrippen. Het zijn de meest openstaande ingangen om met de lesgevende popmuzikant tot nieuwe inzichten te komen.

Het valt op dat de lesgevende popmuzikant in de interviews veel zaken benoemen die voor een geschoold docent tot de absolute basiskennis en vaardigheden behoren, zoals het aansluiten op de lerende, structuur bieden en het vervullen van een voorbeeldrol. Daarmee toont mijn onderzoek aan dat ook lesgevende popmuzikanten baat hebben bij een didactische basistraining waarin deze punten worden belicht. Mijn onderzoek toont ook aan hoe die brug het meest succesvol is te slaan: door in te zetten op de innerlijke drang tot het delen van popmuziek, het aanwakkeren van het maakproces en dit vooral op een zo praktische mogelijke manier. Het liefst in een non- of informele setting, waarin er geen beoordeling aan het handelen van de lerende hangt.

- vanuit het kunsteducatieve veld

Authentieke kunsteducatie gaat over het zo dicht mogelijk bij de uitvoerende kunstpraktijk brengen van onderwijs. Popmuziekeducatie speelt zich in verschillende contexten af, informele en non-formele omgevingen nemen een groot deel van het spectrum in. Daardoor staat popmuziekeducatie dicht bij de lerende. Maar toch: de drang van authentieke kunsteducatie om vanuit een formeel perspectief dicht bij de praktijk te komen heeft een aantal bruikbare tools in zich. Haanstra en Heijnen tonen op hun beurt het belang van het inzetten van praktische opdrachten en denkbeelden aan. Het is een bevestiging van wat in popmuziekeducatie organisch gebeurt, al ontbreekt het in de popsector aan expliciete kennis hierover. Ook de structuur van formele educatie is in popmuziekeducatie niet per definitie aanwezig. Uit mijn onderzoek blijkt dat lesgevende popmuzikanten pas met enige educatieve ervaring inzien dat het hebben van een plan van aanpak en het bieden van structuur van belang is. Die structuur zit in authentieke kunsteducatie ingebakken: deze denkrichting binnen de kunsteducatie vertrekt immers vanuit formele educatie. Lesgevende popmuzikanten kunnen leren van het iets meer gestructureerde vertrekpunt van authentieke kunsteducatie, te meer omdat er gemeenschappelijke doelen worden nagestreefd: activeren en uitdiepen van creatieve processen, kunnen onderzoeken.

Het belang van authenticiteit wordt door Booth (2019) als een apart punt geduid. Een ‘teaching artist’, een lesgevende popmuzikant moet zijn eigen authenticiteit tonen en met de lerende opzoek gaan naar authenticiteit. Waar de theoretici vertrekken vanuit het oogpunt van een docent, vertrekt de lesgevende popmuzikant voornamelijk vanuit zijn eigen artiestschap. De lesgevende popmuzikant kan vanuit het perspectief van de docent leren zichzelf op de tweede plaats te stellen. Uit mijn onderzoek blijkt dat dit voor lesgevende popmuzikanten vaak een aha-erlebnis is na een bepaalde periode lesgeven. Geïnterviewden gaven aan als startend lesgevend popmuzikant regelmatig in de val te zijn getrapt zichzelf in een overdrachtssituatie centraal te stellen als lichtend voorbeeld. Ze kwamen naar eigen zeggen van een koude kermis thuis. Hoe ver lesgevende popmuzikanten hierin gaan, verschilt. Het werd geduid als ‘zelf op de tweede plaats’ en meer extreem als ‘zelfverloochening’. Mijn onderzoek toont aan dat authenticiteit onder lesgevende popmuzikanten erg belangrijk is, maar dat zij hun positie in een overdrachtssituatie kunnen fijnslijpen. Dat kan door het uitgangspunten van Booth (2019) te kennen.

Alle bovenstaande punten hebben het vinden van een balans in zich. Het zijn van een teaching artist, een lesgevende popmuzikant is constant balanceren. Wat Cynthia Hatfield, Valerie Montana en Cara Deffenbaugh beschrijven over het vinden van deze balans is zinvol voor iedere lesgevende popmuzikant. Uit mijn onderzoek blijkt dat lesgevende popmuzikanten moeite hebben met het vinden van die balans. Het gescheiden houden van lesgeven en muziek maken werd benoemd, maar ook hoe dit elkaar kan versterken. Die zoektocht is niet uniek voor de lesgevende popmuzikant. Veel kunstenaars met een gemengde beroepspraktijk voeren deze zoektocht. Het kan de lesgevende popmuzikant helpen hier meer over te ontdekken vanuit andere kunstdisciplines om zo het referentiekader te vergroten.

# data[].attributes.body
van de piketpaaltjes