# data[].attributes.body
* Escapisme?

Veel nieuwbouw (appartementen) krijgt gezamenlijke ruimtes, bijvoorbeeld een gedeelde wasruimte

Veel ouderen bij VvE's betrokken. Ze wonen er over het algemeen langer.

Meer koppeling maken met VvE's.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De Nederlandse overheid wil in 2030 49% minder CO ₂ uitstoten ten opzichte van 1990. In 2050 moet dat 95% minder zijn. Dit is nodig om de temperatuur op aarde niet verder te laten stijgen dan anderhalve graad. Bij deze temperatuurstijging lijken de gevolgen van klimaatverandering nog beheersbaar. Om de doelstelling te halen heeft de overheid samen met bedrijven en organisaties maatregelen afgesproken. Deze staan in het nationale Klimaatakkoord.

Klimaatakkoord in 70 vragen

# data[].attributes.attachment_link.description
De Nederlandse overheid wil in 2030 49% minder CO2 uitstoten ten opzichte van 1990. In 2050 moet dat 95% minder zijn. Dit is nodig om de temperatuur op aarde niet verder te laten stijgen dan anderhalve graad. Bij deze temperatuurstijging lijken de gevolgen van klimaatverandering nog beheersbaar.

# data[].attributes.body
Om de opwarming van de aarde te beperken, zijn er binnen de Klimaatwet een aantal klimaatdoelen opgesteld:

1. 49% procent minder CO2 uitstoot in 2030 ten opzichte van 1990.
2. 95% procent minder CO2 uitstaat in 2050 ten opzichte van 1990.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Naar zoeken

Wet van 2 juli 2019, houdende een kader voor het ontwikkelen van beleid gericht op onomkeerbaar en stapsgewijs terugdringen van de Nederlandse emissies van broeikasgassen teneinde wereldwijde opwarming van de aarde en de verandering van het klimaat te beperken (Klimaatwet)

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:

Alzo Wij in overweging genomen hebben dat het wenselijk is doelstellingen voor Nederland te formuleren voor het terugdringen van de Nederlandse emissies van broeikasgassen en een wettelijk kader te scheppen voor het ontwikkelen van beleid hiervoor ter invulling van de eigenstandige verantwoordelijkheid die Nederland heeft om de mondiale stijging van temperatuur en de verandering van het klimaat te beperken, en dat het wenselijk is de bindende verplichtingen die Nederland met de op 12 december 2015 te Parijs tot stand gekomen Overeenkomst van Parijs is aangegaan in te vullen;

Zo is het, dat Wij, de Afdeling advisering van de Raad van State gehoord, en met gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij deze:

Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en dat alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren die zulks aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.

Gegeven te

's-Gravenhage, 2 juli 2019

Willem-Alexander

De Minister van Economische Zaken en Klimaat,

Uitgegeven de tiende juli 2019

De Minister van Justitie en Veiligheid,

# data[].attributes.attachment_link.description
Naar zoeken Wet van 2 juli 2019, houdende een kader voor het ontwikkelen van beleid gericht op onomkeerbaar en stapsgewijs terugdringen van de Nederlandse emissies van broeikasgassen teneinde wereldwijde opwarming van de aarde en de verandering van het klimaat te beperken (Klimaatwet) Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz.

# data[].attributes.body
Speelt in op flexibiliteit, identiteit en duurzaamheid.

# data[].attributes.attachment_link.description
Researchers at the University of California Berkeley have added a so-called neural network to improve their software for warehouse-based pick-and-place robots by enhancing the grip of their robotic arms. They then let the network assess the way the robotic arm performed as it moved thousands of objects over the course of several weeks.

# data[].attributes.body
We zijn constant in verbinding met elkaar, dankzij smartphones, sociale media en mobiel internet.

# data[].attributes.attachment_link.description
Researchers at the University of California Berkeley have added a so-called neural network to improve their software for warehouse-based pick-and-place robots by enhancing the grip of their robotic arms. They then let the network assess the way the robotic arm performed as it moved thousands of objects over the course of several weeks.

# data[].attributes.body
De standaard indeling van huizen verdwijnt. Appartementen worden flexibel gebouwd, waarbij de keuken centraal staat. De woonkamer kan een yoga studio of een bar worden. Hierdoor wordt ruimte maximaal en flexibel benut.

# data[].attributes.attachment_link.description
Researchers at the University of California Berkeley have added a so-called neural network to improve their software for warehouse-based pick-and-place robots by enhancing the grip of their robotic arms. They then let the network assess the way the robotic arm performed as it moved thousands of objects over the course of several weeks.

# data[].attributes.body
Door steeds meer ICT in steden te integreren kan men energie, mensen en infrastructuur volgen. Hier kan de inrichting van een stad, al dan niet tijdelijk, op aangepast worden.

Speelt in op duurzaamheid.

# data[].attributes.attachment_link.description
Researchers at the University of California Berkeley have added a so-called neural network to improve their software for warehouse-based pick-and-place robots by enhancing the grip of their robotic arms. They then let the network assess the way the robotic arm performed as it moved thousands of objects over the course of several weeks.

# data[].attributes.body
Vroeger waren tankstations bediend. Overgang van kruidenierswinkel naar supermarkt

# data[].attributes.body
Mensen huren/leasen steeds meer producten in plaats van te kopen. Speelt in op flexibiliteit.

# data[].attributes.body
Redenen zijn economische voordelen, vrijheid en avontuur. Digitale nomaden zijn mensen die onafhankelijk van hun locatie werken en wonen. Ze wonen niet op een vaste plek, maar reizen rond.

# data[].attributes.body
Niet bezit van een product of dienst, maar de beleving van het product staan centraal.

# data[].attributes.body
VvE's kunnen tot en met 2022 subsidie ontvangen voor een energieadvies en opstellen van een meerjarig onderhoudsplan (MJOP).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wilt u als Vereniging van Eigenaren (VvE) energie besparen in uw gebouw en appartement(en)? Vraag dan de Subsidie energiebesparing eigen huis (SEEH) aan. VvE's kunnen nog gebruikmaken van deze regeling tot en met 31 december 2022.

Let op: de subsidiebedragen zijn tijdelijk verhoogd. U komt voor deze tijdelijke verhoogde subsidiebedragen in aanmerking als uw aanvraag vanaf 1 juni 2020 is ingediend. Het tijdelijk verhoogde subsidiebedrag is beschikbaar van 1 juni 2020 tot en met 31 december 2020.

Per 1 september gelden bovendien onderstaande 3 wijzigingen:

1. Voor VvE's die bestaan uit koop- en huurwoningen komen vanaf 1 september ook de huurwoningen in aanmerking voor de SEEH VvE. Voor een subsidieaanvraag moet iedere verhuurder dan een verklaring invullen in verband met de staatssteunkaders. Deze wijziging geldt voor aanvragen voor energiebesparende maatregelen, niet voor de aanvragen voor het energieadvies.

2. Het indienen van een tweede subsidieaanvraag is mogelijk. Voor het laten uitvoeren van minimaal 2 nieuwe isolatiemaatregelen.

3. De subsidiebedragen en het maximum subsidiebedrag voor energieadvies, procesbegeleiding en het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) voor VvE's worden verhoogd. De subsidie wordt daarmee financieel aantrekkelijker voor kleine VvE's tot 8 woningen.

Deze subsidie is bestemd voor (gemengde) VvE's, woonverenigingen en wooncoöperaties. Commercieel vastgoed binnen de VvE (zoals winkels of kantoren) is uitgesloten van subsidie.

U kunt subsidie aanvragen voor:

energieadvies door een gecertificeerde energieprestatieadviseur, eventueel in combinatie met procesbegeleiding en/of een meerjarenonderhoudsplan (MJOP);

energiebesparende maatregelen, waaronder isolatiemaatregelen of een samenhangend 'zeer energiezuinig pakket'.

Daarnaast verstrekt het Nationaal Warmtefonds voor de verduurzaming van VvE's laagrentende leningen in de vorm van een Energiebespaarlening.

Tip: laat voor een renovatie eerst een energieadvies opstellen. Daarvoor kunt u subsidie voor energieadvies aanvragen. Daarnaast of vervolgens kunt u subsidie aanvragen voor energiebesparende maatregelen. Dit moet u per gebouw doen.

Budget SEEH Vereniging van eigenaren

Adviesgesprek

Bereken uw subsidie

Aanvragen

Extra tegemoetkoming voor woningeigenaren provincie Fryslân

Wet natuurbescherming

Meer weten?

# data[].attributes.attachment_link.title
Subsidie energiebesparing eigen huis (SEEH) voor VvE | RVO.nl | Rijksdienst

# data[].attributes.attachment_link.description
Wilt u als Vereniging van Eigenaren (VvE) energie besparen in uw gebouw en appartement(en)? Vraag dan de Subsidie energiebesparing eigen huis (SEEH) aan. VvE's kunnen nog gebruikmaken van deze regeling tot en met 31 december 2022. Let op: de subsidiebedragen zijn tijdelijk verhoogd.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het aantal mensen dat alleen woont is sinds de Tweede Wereldoorlog sterk toegenomen. Die groei zal ook de komende decennia doorzetten. Is meer alleen wonen een teken van toenemende sociale isolatie? En leidt dat op termijn ook tot meer eenzaamheid?

Tussen 1947 en 2017 is het aantal mensen dat alleen woont, de zogenaamde alleenstaanden, gegroeid van 285 duizend naar bijna 3 miljoen, ofwel van 5 naar 22 procent van alle meerderjarige Nederlanders. En de komende drie decennia zet die trend zich voort: de bevolkingsprognose van het CBS voorziet dat er in 2047 3,6 miljoen alleenstaanden zullen zijn op een meerderjarige bevolking van bijna 15 miljoen. Bijna 1 op de 4 volwassen inwoners zal dan dus alleenstaand zijn.

Daarnaast is de verwachting dat over dertig jaar (net als nu) ruim 4 procent van alle meerderjarige Nederlanders een alleenstaande ouder met één of meer kinderen zal zijn. In 1947 was het nog 1 procent.

De groei van het aantal alleenstaanden en alleenstaande ouders vindt zijn oorsprong in de veranderingen in normen en waarden die sinds de Tweede Wereldoorlog in alle westerse samenlevingen zijn opgetreden, maar ook in de mate waarin mensen hun eigen levensloop kunnen vormgeven. Daarin spelen welvaart, toegenomen economische zelfstandigheid van vrouwen en de uitbreiding van de verzorgingsstaat een rol.

Seksuele relaties, huwelijk, samenwonen en kinderen krijgen zijn steeds meer losgekoppeld, terwijl ze tot de jaren zestig nauw met elkaar verbonden waren. Dankzij de ruime beschikbaarheid van voorbehoedsmiddelen (soms bekostigd door het ziekenfonds) hoeft seks niet meer te leiden tot zwangerschap.

Bij jongvolwassenen is meer nadruk komen te liggen op het opdoen van ervaringen en de entree op de arbeidsmarkt voordat zij de keuze maken voor een vaste relatie, samenwonen en kinderen. Daarom kan het huwelijk of ongehuwd samenwonen worden uitgesteld.

Ook de houding ten aanzien van scheiding is veranderd. Dat komt onder andere tot uiting in de versoepeling van wettelijke regels omtrent echtscheiding en de actuele voorstellen voor wetswijziging om de alimentatieduur te beperken. Scheiden is ook niet meer de schande die het was, en mensen scheiden ook op steeds latere leeftijd. Bovendien verbreken ongehuwde samenwoners hun relatie sneller dan gehuwden. Hoewel het aantal echtscheidingen in het midden van de jaren negentig een plafond bereikte, is het aantal ongehuwde paren dat jaarlijks uit elkaar gaat doorgegroeid.

Een aanvullend pensioen naast AOW en de ondersteuning vanuit thuishulp en persoonsgebonden budgetten stellen ouderen in staat om tot op hoge leeftijd zelfstandig te blijven wonen. En een vrouw die wil scheiden is tegenwoordig dankzij haar eigen inkomen of de bijstand niet meer gedwongen om uit economische overwegingen bij de partner te blijven.

Dat alles betekent niet dat iedereen die alleen woont dat ook de meest wenselijke situatie vindt, maar wel dat dit in een groot deel van de gevallen de uitkomst is van afwegingen waarbij samenwonen niet meer de meest logische uitkomst is, laat staan trouwen.

De alleenwonende van 2017 is dan ook niet meer dezelfde als die van 1947. Was vlak na de Tweede Wereldoorlog verweduwing nog de belangrijkste reden om alleen te komen staan of eenouder te worden, daarna werd uitstel van trouwen steeds belangrijker, en na 1971 ook scheiding. Van de alleenstaanden in 2017 was 21 procent gescheiden, 22 procent was verweduwd en ruim de helft is nooit getrouwd geweest.

Is alleenstaand ook echt alleen?

Het is niet altijd zo dat alleenstaanden geen partnerrelaties hebben. Meer dan 1 op de 5 heeft een lat-relatie. Vooral alleenstaande mensen tot 30 jaar combineren zelfstandig wonen met een relatie. Meer dan 90 procent van deze jonge latters wil op termijn wel samenwonen of trouwen.

Juist op hogere leeftijd hebben mensen de voorkeur om te blijven latten. Van de lattende vijftigplussers willen 4 op de 10 op termijn trouwen of samenwonen. De meerderheid wil dus alleen blijven wonen. Onder vrouwen is die wens om alleen te blijven wonen nog sterker dan onder mannen.

Ook zijn niet alle alleenstaanden zonder partner op zoek naar een relatie. Terwijl onder de twintigers vrijwel iedereen wel een relatie wil - direct of later - zit minder dan de helft van de alleenstaande vijftigplussers daarop te wachten, de vrouwen nog minder dan de mannen.

Hoe belangrijk ook, een partnerrelatie is niet de enige vorm van contact waar mensen waarde aan hechten. Ook relaties met familie, vrienden en buren spelen een belangrijke rol in het welbevinden. Gehuwde en ongehuwd samenwonende paren (met of zonder inwonende kinderen) hebben even vaak of vaker wekelijkse contacten met vrienden, familie en buren dan alleenstaanden of alleenstaande ouders.

Een deel van de alleenstaande gescheidenen heeft een paar dagen per week de kinderen over de vloer, hoewel die ingeschreven staan bij de ex-partner. In 2010 koos 27 procent van de scheidende paren voor co-ouderschap.

Ouderparen zijn vaker actief in vrijwilligerswerk dan paren zonder kinderen, alleenstaanden en alleenstaande ouders. Wanneer het gaat om het verlenen van informele hulp zijn er geen significante verschillen tussen alleenstaanden en anderen.

Uiteindelijk heeft 4 procent van de bevolking van 15 jaar en ouder geen wekelijks contact met familie, vrienden of buren. Deze groep noemt het CBS objectief sociaal geïsoleerd. Alleenstaanden en alleenstaande ouders verschillen hierin nauwelijks van samenwonende paren. Maar naar burgerlijke staat blijkt het percentage sociaal geïsoleerden onder gescheidenen hoger te liggen dan gemiddeld, terwijl het onder nooit-gehuwden en vooral onder verweduwden lager is.

Het aantal mensen dat daadwerkelijk 'alleen' is, is dus minder groot dan het aantal alleenwonenden. Een deel heeft een lat-relatie en veruit de meesten hebben regelmatig contact met vrienden, familie of buren. Maar er zijn wel verschillen in het sociale netwerk van bijvoorbeeld gescheidenen en verweduwden, waarbij de eerste groep vaker objectief sociaal geïsoleerd is dan de laatste.

Alleen maar niet eenzaam?

Zijn de alleenwonenden van nu dan ook niet eenzamer dan anderen? Eenzaamheid is het subjectief ervaren van een onplezierig of ontoelaatbaar gemis aan (kwaliteit van) bepaalde sociale relaties. Dan gaat het om een tekort aan gerealiseerde contacten, en om het gemis van een zekere mate van intimiteit. Het gaat daarbij om een verschil tussen de gerealiseerde contacten met andere mensen en de contacten zoals men die voor zichzelf zou wensen.

Sociale isolatie kan samenhangen met eenzaamheid, maar dat hoeft niet. Er zijn ook personen met een uitgebreid sociaal netwerk die zich eenzaam voelen. Naast het hebben van een partner en het sociale netwerk spelen bijvoorbeeld ook gezondheid en de mate waarin mensen de regie hebben over hun leven een rol in het gevoel van eenzaamheid (SCP 2018).

Volgens CBS-onderzoek voelt 4 procent van de bevolking van 15 jaar en ouder zichzelf sterk eenzaam. Onder de thuiswonende kinderen gaat het om 2 procent, en onder alleenstaanden, met of zonder thuiswonende kinderen, om 6 procent. Leden van paren en alleenstaanden met kinderen voelen zich niet significant minder eenzaam dan alleenstaanden zonder kinderen.

Alleenstaanden en alleenstaande ouders voelen zich vaker eenzaam dan anderen. Met name de gescheidenen springen er in dat opzicht uit.

# data[].attributes.attachment_link.description
Het aantal mensen dat alleen woont is sinds de Tweede Wereldoorlog sterk toegenomen. Die groei zal ook de komende decennia doorzetten. Is meer alleen wonen een teken van toenemende sociale isolatie? En leidt dat op termijn ook tot meer eenzaamheid?

# data[].attributes.headline
Ontwikkelingen: werk en prive is minder gescheiden

# data[].attributes.subject
Ontwikkelingen: werk en prive is minder gescheiden

# data[].attributes.body
Mensen vinden het moeilijk en werk en prive gescheiden te houden.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Veel werknemers vinden dat de baas onvoldoende aandacht heeft voor de gezondheidsrisico's van thuiswerken. Dat stelt zorgverzekeraar De Friesland.

De Friesland concludeert dit uit vitaliteitsonderzoek dat de zorgverzekeraar heeft laten uitvoeren onder meer dan duizend werknemers en leidinggevenden. Van de werknemers vindt nog geen 60 procent dat de leidinggevende voldoende aandacht heeft voor hun gezondheid. Van de leidinggevenden zelf denkt 80 procent hier wel genoeg aandacht voor te hebben.

Werknemers zijn het moeilijker gaan vinden werk en privé gescheiden te houden. Vorig jaar gaven de ondervraagden de balans tussen werk en privé nog het cijfer 7,4, nu een 7,1. Volgens marketingdirecteur Cid Berger speelt het vele thuiswerken hier een rol in. Bij De Friesland werken bijvoorbeeld alle medewerkers sinds maart thuis. ,,Thuiswerken brengt een andere impact met zich mee. Werk en privé gescheiden houden is gewoon moeilijker'', zegt Berger. ,,Ik vertel dit nu ook achter een uitgeklapte laptop vanuit mijn keuken."

De Friesland ziet een groot verschil in perceptie over vitaliteit op de werkvloer tussen werknemers en leidinggevenden. Zo denkt 75 procent van de leidinggevenden voldoende aandacht te hebben voor de gezondheidsrisico's op de werkvloer, terwijl maar 45 procent van de werkenden dit vindt. Van de ondervraagden zei 34 procent van de medewerkers fysieke klachten te ervaren, 28 procent heeft mentale klachten.

De Friesland kan hulp bij coronastress bieden, zegt Berger. Er worden workshops en webinars gegeven over hoe je thuis een gezonde werkomgeving kan creëren. De verzekeraar heeft daarnaast voor grote werkgevers meer dan duizend gezondheidschecks ingezet bij hun werknemers.

# data[].attributes.attachment_link.title
'Baas staat onvoldoende stil bij gezondheidsrisico's van thuiswerken'

# data[].attributes.attachment_link.description
Veel werknemers vinden dat de baas onvoldoende aandacht heeft voor de gezondheidsrisico's van thuiswerken. Dat stelt zorgverzekeraar De Friesland. De Friesland concludeert dit uit vitaliteitsonderzoek dat de zorgverzekeraar heeft laten uitvoeren onder meer dan duizend werknemers en leidinggevenden. Van de werknemers vindt nog geen 60 procent dat de leidinggevende voldoende aandacht heeft voor hun gezondheid.

# data[].attributes.headline
Ontwikkelingen: mensen trekken weg uit de stad

# data[].attributes.subject
Ontwikkelingen: mensen trekken weg uit de stad

# data[].attributes.body
Mensen gaat steeds meer op het platteland wonen, vanwege de hoge huizenprijzen in de rest en de extra rust en ruimte op het platteland.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Laatste Videos EditieNL

De coronacrisis heeft onze woonvoorkeuren eens goed op scherp gezet. Vooral gezinnen worden de stad uit gedreven door torenhoge huizenprijzen. Uit de meest recente verhuisstatistieken van het CBS blijkt dat er de afgelopen tijd meer mensen uit Amsterdam en Utrecht vertrokken dan erbij kwamen. In de Achterhoek groeide het aantal bewoners juist. Maar wat maakt een rustige woonplek nou zo aantrekkelijk?

12 september 2020 14:06

# data[].attributes.attachment_link.description
De coronacrisis heeft onze woonvoorkeuren eens goed op scherp gezet. Vooral gezinnen worden de stad uit gedreven door torenhoge huizenprijzen. Uit de meest recente verhuisstatistieken van het CBS blijkt dat er de afgelopen tijd meer mensen uit Amsterdam en Utrecht vertrokken dan erbij kwamen. In de Achterhoek groeide het aantal bewoners juist.

# data[].attributes.headline
Ontwikkelingen: mensen werken meer thuis

# data[].attributes.subject
Ontwikkelingen: mensen werken meer thuis

# data[].attributes.body
De functie van wonen verandert. Wonen is niet meer vrije tijd, maar wordt ook werken. Mensen hebben geen keuze; het is vaak verplicht.

# data[].attributes.body
Speelt in op gemak, verduurzaming, veiligheid en efficiëntie

# data[].attributes.body
Speelt in op financiele redenen, duurzaamheid, een simpel leven zonder spullen, vrijheid (mobiliteit) en meer verbinding met je buurt

# data[].attributes.body
Gemeenten willen hun vastgoed in 2050 CO₂-arm hebben.

# data[].attributes.headline
Ontwikkelingen: jongeren blijven langer thuis wonen

# data[].attributes.subject
Ontwikkelingen: jongeren blijven langer thuis wonen

# data[].attributes.body
Vanwege financiele redenen

# data[].attributes.headline
Ontwikkelingen: ouderen blijven langer thuis wonen

# data[].attributes.subject
Ontwikkelingen: ouderen blijven langer thuis wonen

# data[].attributes.body
Vanwege wetgeving (minder bejaardenhuizen) en meer technologische hulpmiddelen

# data[].attributes.body
Hoewel COVID-19 een tijdelijke negatieve invloed heeft op de levensverwachting in Nederland, is deze al jaren aan het stijgen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
© Hollandse Hoogte / Frank Muller / Zorginbeeld

De levensverwachting is in 2019 toegenomen met 4 maanden tot 80,5 jaar voor mannen, en met 3 maanden tot 83,6 jaar voor vrouwen. De hogere sterfte door het coronavirus COVID-19 kan een effect hebben op de ontwikkeling van de levensverwachting. Afhankelijk van de sterfte in de rest van het jaar zal de levensverwachting in 2020 gelijk blijven of dalen. Dat meldt het CBS op basis van nieuw onderzoek.

[video: https://www.cbs.nl/nl-nl/video/89f9a1d37ac84f989016a060a34bc9bb]
De toename van de levensverwachting in 2019 is hoger dan gemiddeld in de zeven jaren daarvoor. Tussen 2012 en 2018 steeg de levensverwachting met gemiddeld 2 maanden voor mannen en 1 maand voor vrouwen. De stijging in 2019 is weer vergelijkbaar met de gemiddelde jaarlijkse toename in de jaren daarvoor, 2002 tot 2012.

Bron: CBS, Eurostat

Nederland en EU

De levensverwachting van Nederlandse vrouwen lag in 2018 4 maanden onder het gemiddelde in de EU, die van Nederlandse mannen juist 2 jaar daarboven.
Ook in andere Europese landen nam de levensverwachting tussen 2012 en 2018 minder snel toe dan in de periode 2002-2012. Net als in Nederland nam de levensverwachting voor mannen in de EU in beide perioden sterker toe dan die voor vrouwen.
Uit onderzoek komt vooral naar voren dat de sterke stijging van de levensverwachting tussen 2002 en 2012 in Nederland uitzonderlijk was. Veranderingen in de zorg, zoals meer ouderenzorg, en de afname van de sterfte aan hart- en vaatziekten hebben daarbij meegespeeld.

Tijdelijk effect van corona

In het voorjaar van 2020 zijn door de corona-uitbraak meer mensen overleden dan gemiddeld (in week 11 tot en met 19 naar schatting bijna 9 duizend meer). Het precieze effect van de hogere sterfte door corona op de levensverwachting in 2020 is nog niet bekend. Dat hangt af van de ontwikkeling in de rest van het jaar, waarvoor het CBS scenario's heeft doorgerekend. In het meest gunstige scenario, als de hogere sterfte in het voorjaar gecompenseerd wordt door lagere sterfte in het najaar, zal de levensverwachting in 2020 ongeveer hetzelfde zijn als in 2019. Bij een toename van de sterfte in de laatste maanden zal de levensverwachting met enkele maanden dalen. In het meest ongunstige scenario, als er een tweede golf komt die dubbel zo veel sterfte veroorzaakt als de eerste golf, zal de levensverwachting mogelijk met ongeveer een jaar dalen naar het niveau van 2010.
Na vorige perioden met hoge sterfte, de Spaanse griep en de Tweede Wereldoorlog, was de levensverwachting weer snel terug op het oude niveau.

¹⁾ Per periode van vijf jaar.

# data[].attributes.attachment_link.description
De levensverwachting is in 2019 toegenomen met 4 maanden tot 80,5 jaar voor mannen, en met 3 maanden tot 83,6 jaar voor vrouwen. De hogere sterfte door het coronavirus COVID-19 kan een effect hebben op de ontwikkeling van de levensverwachting. Afhankelijk van de sterfte in de rest van het jaar zal de levensverwachting in 2020 gelijk blijven of dalen.

# data[].attributes.body
In Azië, Afrika en Latijns Amerika gaat verstedelijking plaatsvinden. In Nederland is het momenteel aan het teruglopen.