# data[].attributes.headline
Temat: Tornada i cyklony tropikalne w Ameryce Północnej

# data[].attributes.subject
Temat: Tornada i cyklony tropikalne w Ameryce Północnej

# data[].attributes.body
Proszę przeczytać tekst z podręcznika ze strony 110-115.

# data[].attributes.headline
Huragan, tornado, cyklon - czym się różnią? 

# data[].attributes.subject
Huragan, tornado, cyklon - czym się różnią? 

# data[].attributes.body
Oglądnij filmik :)

# data[].attributes.attachment_link.title
Huragan, tornado, cyklon - czym się różnią?

# data[].attributes.body
Uzupełnij ćwiczenia str. 50-51
Uzupełnij kartę pracy (możesz ją pobrać na swój komputer i uzupełnić na komputerze).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Niektóre obszary świata, zwłaszcza położone nad dużymi i ciepłymi zbiornikami wody w strefach zwrotnikowych lub ich okolicach, mogą doświadczać ekstremalnych wiatrów i innych rzadkich zjawisk pogodowych.
Spis tematów (kliknij, aby przejść do wyboru tematów)
Ameryki

V Tornada i cyklony tropikalne w Ameryce Północnej

Jednym z obszarów w Ameryce Północnej szczególnie narażonym na dwa takie zjawiska - Torando i Cyklony Tropikalne są Stany Zjednoczone.
1. Tornado - trąby powietrzne w USA.
Trąby powietrzne (Tornado) występują na wszystkich kontynentach oprócz Antarktydy (także w Europie i w Polsce), ale to właśnie w USA mają one największą siłę. Mechanizm powstawania tornad jest dosyć złożony. Muszą ku temu zaistnieć sprzyjające warunki. Gdy ciepłe i wilgotne powietrze znad Zatoki Meksykańskiej przesuwa się ku północy, napotyka zimne i ciężkie powietrze znad Gór Skalistych. Zimne powietrze wypycha ciepłe ku górze, które unosząc się - skrapla i buduje potężną, chmurę burzową o wieżowym charakterze - Cumulonimbusa (Cb).

Chmura Cumulonimbus o pionowej budowie - niezbędna dla powstania Tornado

Źródło:https://pbs.twimg.com/media/CmVOi02VUAIKd0W.jpg

Część zasysanego powietrza odbija się następnie od górnej warstwy najniższej warstwy atmosfery - Tropopauzy i powraca ku ziemi jako powietrze chłodne. Jednoczesne intensywne zasysanie ciepłego powietrze ku górnej warstwie chmury oraz opad zimnego powietrza ku ziemi prowadzi do powstania ruchu wirowego. Między centrum wiru, a skrajem powstaje olbrzymia różnica ciśnienia, która wzmaga wiatr.

Mapa przestrzennego mechanizmu powstawania Tornado

Źródło: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/Tornado_Alley_Diagram.svg/1920px-Tornado_Alley_Diagram.svg.png

Gdy opadające powietrze dotknie ziemi, powstaje charakterystyczny lej - wąska podstawa dotykająca ziemi i olbrzymia, rozbudowana chmura nad nią.

Tornado w Stanach Zjednoczonych

Źródło: https://www.worldatlas.com/r/w728-h425-c728x425/upload/d6/2f/71/shutterstock-104794319.jpg

Szczególnie narażone na Tornado są środkowe Stany Stanów Zjednoczonych - Teksas, Oklahoma, Kansas, Kolorado, Nebraska i Dakota Południowa. Obszar ten nosi nazwę "Alei Tornad".

Obszary i liczba zanotowanych Tornado w latach 1950-2006

Źródło: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/35/Tornado_Alley.gif

Skutki Tornad zależą przede wszystkim od ich prędkości. Mierzy się je w skali Fujity od EF0 o EF5. Najgroźniejsze są tornada od EF3 do EF5, czyli takie, których prędkość wiatru przekracza 200 kilometrów na godzinę (a nawet 300 km/h). Zniszczenia mogę być duże - taka siła wiatru pozwala nie tylko porwać dachu budynków, samochody czy zwierzęta gospodarskie, ale nawet zniszczyć budynki do samych fundamentów. Zasięg działania Tornad jest jednak relatywnie mały - pas zniszczeń może mieć maksymalnie kilkaset metrów szerokości, choć znane są tornado, których szerokość mierzono w kilometrach, należą one do rzadkości. Tornado może jednak przebyć długą drogę, z reguły kilka do kilkunastu kilometrów, lecz w USA zdarzały się tornada (następujące po sobie kilka tornad), których łączny pas zniszczeń wynosił ponad 300 kilometrów.

Nowoczesne metody prognozowania pogody umożliwiają informowanie mieszkańców z wyprzedzeniem o nadchodzącym zagrożeniu. Ludność zwykle chroni się w piwnicach swoich domów lub specjalnie do tego przystosowanych schronach budowanych przez lokalne władze.
2. Cyklony tropikalne - Huragany w USA.
Zjawiskiem o wiele groźniejszym od trąby powietrznej jest cyklon tropikalny. Jest to najpotężniejszy rodzaj wiatry znany na ziemi, którego siła potrafi równać z ziemią całe miasta.

Do wystąpienia cyklonu konieczne jest spełnienie dwóch podstawowych czynników: obecność ciepłej (minimum 25-27 stopni Celsjusza) wody oceanicznej o głębokości minimum 50 m oraz odległość minimum 500 km na północ lub południe od równika (co umożliwia zaistnienie siły Coriolisa wprowadzającej powietrze w ruch wirowy). Z tego powodu cyklony tropikalne występują niemal wyłącznie w strefie zwrotnikowej oraz ewentualnie w miejscach nieco oddalonych od zwrotników ale poddanych działaniu ciepłych prądów morskich.

Obszar występowania cyklonów tropikalnych na świecie

Źródło: https://eoimages.gsfc.nasa.gov/images/imagerecords/7000/7079/tropical_cyclone_map_lrg.gif

Cyklony tropikalne występują w różnych miejscach - w USA nazywa się je Huraganami, z kolei we wschodniej Azji - Tajfunami. W zachodniej Azji i wschodniej Afryce nazywają się po prostu Cyklonami. Zjawisko podobne do cyklonu tropikalnego (ale o innej genezie) w Europie nazywa się Orkanem.

Podobnie jak w przypadku Tornado, początek powstawania Huraganu wiąże się z rozwojem potężnych chmur burzowych (głównie Cumulonimbusów). Coraz bardziej rozbudowany system zasysający ciepłe powietrze znad oceanu nabiera cech ruchu wirowego. W centrum układu powstaje obszar bardzo niskiego ciśnienia, który napędza dalszy wzrost prędkości wiatru. Zasysanie jest tak intensywne, że brakuje powietrza przy ziemi, w związku z czym wciągane jest także powietrze napływające z góry, które spływa do centrum układu tworząc tak zwane oko cyklonu, czyli obszar spokojny i bezwietrzny z obecnymi prądami stępującymi bardzo niskim ciśnieniem o szerokości kilkudziesięciu kilometrów.

Huragan Katrina uderzający w USA - jeden z najsilniejszch w historii (zdjęcie satelitarne)

Źródło: https://www.nnvl.noaa.gov/images/high_resolution/105v1_20050828-HURKatrina_.png

Huragan niesie ze sobą nie tylko wiatr o niezwykle dużej prędkości (który mierzy się w 5-cio stopniowej skali Skala Saffira-Simpsona i może dochodzić nawet do 300 km/h), ale też olbrzymie opady związane z obecnością chmur burzowych.

Zasięg oddziaływania cyklonów tropikalnych wynosi dziesiątki a nawet setki kilometrów, co prowadzi do zniszczeń pochłaniających całe miasta - nie tylko w wyniku rozwiania budynków przez wiatr ale też przez olbrzymie opady oraz wtłaczanie na ląd wody oceanicznej co powoduje groźne powodzie.

Huragan Irma w trakcie uderzenie we Florydę

Źródło: http://bi.gazeta.pl/im/ed/51/15/z22352621V,Miami-w-czasie-huraganu-Irma.jpg

Jedyną szansą na przeżycie kontaktu z silnym Huraganem jest ucieczka - umożliwia to relatywnie mała prędkość cyklonów tropikalnych (około 40 km/h) co pozwala na ostrzeżenie miejscowej ludności przed zagrożeniem. Niestety co roku każdy cyklon niesie ze sobą ofiary śmiertelne - często liczone nawet w tysiącach osób. Straty spowodowane przez najbardziej znany - Huragan Katrina wynosiły ponad 100 miliardów dolarów, a miasto Nowy Orlean zostało dosłownie zatopione przez wodę oceaniczną. Do dziś nie zostało całkowicie odbudowane. W wyniku zniszczeń i obaw o powtórzenie takich wydarzeń, z miasta wyprowadziło się ponad 150 tys. mieszkańców.

# data[].attributes.attachment_link.title
Tornado i cyklony tropikalne w USA | Geografia24.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Niektóre obszary świata, zwłaszcza położone nad dużymi i ciepłymi zbiornikami wody w strefach zwrotnikowych lub ich okolicach, mogą doświadczać ekstremalnych wiatrów i innych rzadkich zjawisk pogodowych. Spis tematów (kliknij, aby przejść do wyboru tematów) Jednym z obszarów w Ameryce Północnej szczególnie narażonym na dwa takie zjawiska - Torando i Cyklony Tropikalne są Stany Zjednoczone.

# data[].attributes.headline
Dal dociekliwych: JAK ZROBIĆ TORNADO W BUTELCE?

# data[].attributes.subject
Dal dociekliwych: JAK ZROBIĆ TORNADO W BUTELCE?

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak zrobić Tornado w Butelce? - ArtekDIY #7

# data[].attributes.headline
T: Konstrukcja obrazów w zwierciadłach kulistych wklęsłych - c.d.

# data[].attributes.subject
T: Konstrukcja obrazów w zwierciadłach kulistych wklęsłych - c.d.

# data[].attributes.body
Pracujemy nad konstrukcją obrazów, zgodnie z wytycznymi podanymi w poniedziałek.
Podręcznik strona 238-242 oraz informacje z zeszytu przedmiotowego.

# data[].attributes.body
F – ognisko (punkt, w którym przecinają się promienie odbite od zwierciadła, które przed odbiciem biegły równolegle do głównej osi optycznej)
f – ogniskowa (odległość od środka zwierciadła do ogniska)
r lub SO – promień krzywizny r = 2f
x – odległość przedmiotu od zwierciadła

# data[].attributes.headline
Instruktażowy filmik, jak narysować obraz przedmiotu:

# data[].attributes.subject
Instruktażowy filmik, jak narysować obraz przedmiotu:

# data[].attributes.attachment_link.title
Fizyka od podstaw: Konstrukcje obrazów w zwierciadłach sferycznych - fizyka, optyka

# data[].attributes.body
Proszę zrobić konstrukcję obrazu gdy przedmiot (strzałka) będzie znajdował się w odległości
- równej dwukrotności ogniskowej
x = 2f

- większej niż ogniskowa ale mniejszej niż dwukrotność ogniskowej f<x<2f
- równej ogniskowej x = f
- mniejszej niż ogniskowa x < f
Przy każdej konstrukcji, proszę wypisać cechy powstałego obrazu.

# data[].attributes.headline
Wyraźne fotografie z konstrukcji proszę przesłać do 28 marca na mój adres e-mail:  szkolaczarna@wp.pl

# data[].attributes.subject
Wyraźne fotografie z konstrukcji proszę przesłać do 28 marca na mój adres e-mail:  szkolaczarna@wp.pl

# data[].attributes.headline
T: Zwierciadło sferyczne wypukłe - konstrukcja obrazu.

# data[].attributes.subject
T: Zwierciadło sferyczne wypukłe - konstrukcja obrazu.

# data[].attributes.body
Przeczytaj w podręczniku informacje o zwierciadle kulistym wklęsłym. Zapisz do zeszytu
1. Ognisko pozorne zwierciadła kulistego wklęsłego.........(uzupełnij)
2. Bieg promieni w zwierciadle sferycznym wypukłym (zrób rysunek podr.str.235)
3. Konstrukcja obrazu (zrób konstrukcję, oglądnij filmik, przeanalizuj rysunek w podr. str. 243)

# data[].attributes.body
Proszę nalej wody np. do trzech czwartych wysokości szklanki. Umieść w szklance łyżeczkę, widelec lub słomkę do picia. Popatrz pod pewnym kątem na szklankę. Co obserwujesz?

# data[].attributes.body
Na pewno zauważysz, że w miejscu, w którym woda styka się z powietrzem, przedmiot jest złamany czy wygięty. Dlaczego tak się dzieje? Jak wiecie, światło w różnych ośrodkach rozchodzi się z różną prędkością. W powietrzu światło rozchodzi się szybciej niż w wodzie. Woda wyhamowuje światło i zmienia bieg, kierunek  rozchodzenia się promieni świetlnych.

# data[].attributes.body
Oglądnij filmik. W którym ośrodku szklana rurka bardziej jest złamana, wykrzywiona i dlaczego?

# data[].attributes.body
Zanim zrobisz notatkę do zeszytu oglądnij:

# data[].attributes.body
Napisz notatkę:

# data[].attributes.body
Zapoznaj się z treścią w podręczniku str.116-121.
Uzupełnij zeszyt ćwiczeń z tego tematu.

# data[].attributes.body
Mała ściąga na posumowanie najważniejszych informacji ;)

# data[].attributes.body
Zapraszam na film "Jak wygląda zwyczajne życie w DŻUNGLI AMAZOŃSKIEJ"

# data[].attributes.attachment_link.title
✈ Jak wygląda zwyczajne życie w DŻUNGLI AMAZOŃSKIEJ?

# data[].attributes.headline
T: Załamanie światła i pryzmat. Rozszczepienie światła.

# data[].attributes.subject
T: Załamanie światła i pryzmat. Rozszczepienie światła.

# data[].attributes.body
Proszę przeczytać treść z podręcznika - strona 248 - 251

# data[].attributes.body
Zróbcie notatkę do zeszytu:
1. Pryzmat to ....................
2. Bieg światła monochromatycznego (jednobarwnego) w pryzmacie (Zróbcie rysunek)
3. Rozszczepienie światła białego w pryzmacie (również zróbcie rysunek. Pamiętaj, kolejność barw ma znaczenie!)

# data[].attributes.body
Do zeszytu zrób zadania 1-4 z podręcznika - strona 252-253

# data[].attributes.body
Przeczytaj tekst z podręcznika str.122-125
Zrób zadania w zeszycie ćwiczeń str.57-59

# data[].attributes.body
Soczewki to ciała przezroczyste (zbudowane najczęściej ze szkła), ograniczone z obu stron powierzchniami kulistymi lub z jednej strony powierzchnią kulistą, a z drugiej płaską. Soczewki służą do skupiania lub rozpraszania światła.

# data[].attributes.body
Proszę do zeszytu zrobić notatkę (co to jest soczewka, jakie są rodzaje soczewek)
Proszę przeczytać z podręcznika tekst ze str. 254-257.

# data[].attributes.body
Każda soczewka skupiająca posiada dwa ogniska położone po przeciwnych stronach soczewki, jednak w jednakowych odległościach od jej środka. Tak, jak w przypadku zwierciadeł ognisko ozn. F, a ogniskową f.
Natomiast soczewka rozpraszająca nie ma ognisk rzeczywistych - ma ogniska pozorne

# data[].attributes.body
Wielkość, która charakteryzuje soczewkę to tzw. zdolność skupiająca soczewki Z, która jest równa odwrotności ogniskowej f.
Z = 1/f
Jednostką zdolności skupiającej jest dioptria D.
Soczewka skupiająca ma zdolność skupiającą dodatnią, soczewka rozpraszająca - ujemną.

# data[].attributes.body
Zróbcie w zeszycie ćwiczeń str. 60-61

# data[].attributes.body
Polecam film o największych slumsach Wenezueli - Petare

# data[].attributes.headline
T: Otrzymywanie obrazów za pomocą soczewek.

# data[].attributes.subject
T: Otrzymywanie obrazów za pomocą soczewek.

# data[].attributes.body
Za pomocą soczewki, tak jak i zwierciadła, możemy otrzymać obraz oświetlonego przedmiotu. W niektórych przypadkach będzie to obraz rzeczywisty, w innych - pozorny.
Mamy trzy charakterystyczne promienie, które ułatwią nam wyznaczanie punktu obrazu.
Aby wyznaczyć położenie obrazu, wystarczy wybrać dwa promienie wychodzące z punktu i padające na powierzchnię  soczewki.

# data[].attributes.headline
T: Kanada - środowisko przyrodnicze a rozwój rolnictwa.

# data[].attributes.subject
T: Kanada - środowisko przyrodnicze a rozwój rolnictwa.

# data[].attributes.body
Obejrzyjcie filmik o konstrukcji obrazów w soczewkach.

# data[].attributes.attachment_link.title
Soczewki, konstrukcje, wady wzroku, fizyka, optyka

# data[].attributes.body
Zrób w zeszycie ćwiczeń zadania: 1,2,3 - str.109,110
5,6 - str.111
(do rozwiązania tych przykładów potrzebne są wiadomości z 23 i 27.04)

# data[].attributes.body
Zrób w ćwiczeniach zadanie:
-1 i 3 str.63
- 4 str.64

# data[].attributes.headline
T: Konstrukcja obrazu w soczewce skupiającej.

# data[].attributes.subject
T: Konstrukcja obrazu w soczewce skupiającej.

# data[].attributes.body
Dziś rozważymy sobie dwa przypadki konstrukcji obrazu w soczewce skupiającej, gdy:
1. x>2f
2. x=2f

# data[].attributes.body
Zapisz temat do zeszytu. W zeszycie zrób konstrukcję tych dwóch obrazów.
Pamiętaj o używaniu linijki podczas rysowania. Przypominam, ze po jednej i po drugiej stronie soczewki ognisko F znajduje się w takiej samej odległości

# data[].attributes.headline
T: Kanada - środowisko przyrodnicze a rozwój rolnictwa - c.d.

# data[].attributes.subject
T: Kanada - środowisko przyrodnicze a rozwój rolnictwa - c.d.

# data[].attributes.body
Zastanów się, co wpisać w puste miejsca...:)

# data[].attributes.body
Zrób ćwiczenia
- str. 63/2
-str. 65/5

# data[].attributes.headline
T: Konstrukcja obrazu w soczewce skupiającej - c.d.

# data[].attributes.subject
T: Konstrukcja obrazu w soczewce skupiającej - c.d.

# data[].attributes.body
Dziś rozważymy kolejne dwa przypadki powstawania obrazu w soczewce skupiającej:
1. f <x<2f
2. x = f

# data[].attributes.body
Zrób w zeszycie konstrukcję tych dwóch obrazów.

# data[].attributes.headline
T: Konstrukcja obrazu w soczewce skupiającej - c.d. 

# data[].attributes.subject
T: Konstrukcja obrazu w soczewce skupiającej - c.d. 

# data[].attributes.headline
T: Konstrukcja obrazu w soczewce rozpraszającej. 

# data[].attributes.subject
T: Konstrukcja obrazu w soczewce rozpraszającej. 

# data[].attributes.body
Narysuj jaki obraz powstanie w soczewce, gdy przedmiot umieścimy w odległości mniejszej niż ogniskowa soczewki (x<f)

# data[].attributes.attachment_link.title
Rysowanie obrazu w soczewce rozpraszającej - Zadanie - Matfiz24.pl

# data[].attributes.body
Na  podstawie filmu, narysuj w zeszycie obraz jaki powstanie w soczewce rozpraszającej, dla f<x<2f

# data[].attributes.attachment_link.title
Obraz w soczewce rozpraszającej - Zadanie - Matfiz24.pl

# data[].attributes.body
Na  podstawie filmu, narysuj w zeszycie obraz jaki powstanie w soczewce rozpraszającej, dla x<f

# data[].attributes.headline
T: Stany Zjednoczone - potęga gospodarcza świata.

# data[].attributes.subject
T: Stany Zjednoczone - potęga gospodarcza świata.

# data[].attributes.attachment_link.title
8 klasa - "Stany Zjednoczone - potęga gospodarcza świata"

# data[].attributes.headline
T: Akomodacja oka. Wady wzroku i ich korekta.

# data[].attributes.subject
T: Akomodacja oka. Wady wzroku i ich korekta.

# data[].attributes.body
Proszę, obejrzyj film. Przypomnisz sobie podstawowe wiadomości o soczewkach i obrazach, jakie powstają w soczewkach. Dowiesz się
- na czym polega akomodacja oka,
- kiedy występuje krótkowzroczność i jak korygować tę wadę wzroku,
- kiedy występuje dalekowzroczność i jak ją korygować.

# data[].attributes.attachment_link.title
Fizyka od podstaw: Soczewki, konstrukcje, wady wzroku, fizyka, optyka

# data[].attributes.body
Zrób do zeszytu notatkę.
1. Budowa oka (zrób rysunek i podpisz - podręcznik str. 236 rys.A)
2. Tworzenie obrazu na siatkówce (rysunek - str.263 rys.B)
3.Wady wzroku i ich korygowanie:
a) krótkowzroczność (str.264, rys. A,B)
b) dalekowzroczność (str.265, rys. A,B)
c) astygmatyzm (krótko opisz)
d) daltonizm (krótko opisz)

# data[].attributes.headline
T: Podsumowanie wiadomości o Ameryce Północnej i Ameryce Południowej. 

# data[].attributes.subject
T: Podsumowanie wiadomości o Ameryce Północnej i Ameryce Południowej. 

# data[].attributes.body
Przypomnij sobie informacje o Ameryce Północnej i Południowej. Przeczytaj w podręczniku podsumowanie na str.148. Rozwiąż test str. 149-150

# data[].attributes.body
W ćwiczeniach rozwiąż zadania ze strony 69 i 70. Wyraźne zdjęcia ćwiczeń prześlij do czwartku do godziny 20:00
Obowiązuje każdego ucznia
z klasy 8.

# data[].attributes.body
Sprawdzian będzie za tydzień 29.05. o godzinie 10:00. Obecność obowiązkowa dla każdego.

# data[].attributes.attachment_link.title
11 iluzji optycznych, które oszukają twój wzrok

# data[].attributes.body
Wejdź na stronkę, wybierz iluzję....

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Some History / What's new

2023-12-22 Xmas new colours

2023-09-10 kinetic Orbison

2023-07-10 update colour game

2023-01-07 simplest oblique

More...

Optical illusions don't "trick the eye", nor "fool the brain", nor reveal that "our brain sucks", ... but are fascinating!

They also teach us about our visual perception and its limitations. My selection here emphazises beauty and interactive experiments; I also attempt explanations of the underlying visual mechanisms where possible. Returning visitor? Check →here for History/News.

"Optical illusion" sounds derogative, as if exposing a malfunction of the visual system. Rather, I view these phenomena as highlighting particular good adaptations of our visual system to its experience with standard viewing situations, confronted with an atypical situation. These experiences are based on normal visual conditions, and thus under unusual contexts can lead to inappropriate interpretations of a visual scene (="Bayesian interpretation of perception").

If you are not a vision scientist, you might find my explanations too highbrow. That is not on purpose, but vision research simply is not trivial, like any science. So, if an explanation seems gibberish, simply enjoy the phenomenon 😉.

What do illusions reveal about my personality?

Nothing! While the web is full of claims that your personality (right- or left brain dominated, intro- vs. extroverted, stressed or sublime, or whatnot...) can be deduced from your ability to see some given illusion or which variant for bistable ones. However, there is no reliable scientific data that suggests this. That's just click-baiting BS. There is some influence of age, though - but you don't need illusions to know your age... So: Don't let it irk you if you don't see all the phenomena described. For many illusions, there is a percentage of people with perfectly normal vision who don't see them, mostly for reasons currently unknown.

More material

Bach & Poloschek (2006) Optical Illusions Primer (PDF, 2 pages from ACNR); on the programming: Bach 2014 (paywalled, contact me for a PDF).

Book (in German): "... Täuschungen ... Sehphänomene"

Motion & Time

Luminance/Brightness & Contrast

Colour

Geometric & Angle Illusions

Space, 3D & Size Constancy

Cognitive / Gestalt Effects

Specialties with faces

Auditory Illusions

# data[].attributes.attachment_link.description
This huge collection of non-scary optical illusions and fascinating visual phenomena emphasizes interactive exploration, beauty, and scientific explanation.