# data[].attributes.body
Dziś omówimy sobie zasady poruszania się rowerzystów na drodze dla rowerów, na chodniku i na jezdni.

Na drodze dla rowerów:
Droga dla rowerów to najbezpieczniejsze miejsce dla rowerzystów ponieważ jest przeznaczone tylko dla nich. W miejscu gdzie taka droga jest wytyczona rowerzysta ma obowiązek się po niej poruszać. Na drodze dla rowerów obowiązują te same przepisy ruchu drogowego co na jezdni oraz oczywiście ruch prawostronny.

Na chodniku:
Chodnik jest przeznaczony dla pieszych. Rowerzyści nie powinni się po nich poruszać. Istnieją wyjątkowe przypadki, w których rowerzysta może wjechać na chodnik:
1) szerokość chodnika to co najmniej 2m, na jezdni dopuszczalna prędkość jest większa niż 50km/h oraz nie wytyczona w tym miejscu ścieżki rowerowej (wszystkie te warunki muszą być spełnione),
2) warunki pogodowe zagrażają bezpieczeństwu rowerzysty,
3) rowerzysta ma pod opieką kierujące rowerem dziecko poniżej 10 roku życia.

Na jezdni:
Na jezdni rowerzyści poruszają się:
- pasem dla rowerów,
- poboczem,
- prawą częścią pasa ruchu.

Przepiszcie notatkę do zeszytu, a następnie wykonajcie ćwiczenia:
1, 2 str. 43
3, 4 str. 44

# data[].attributes.body
Znaki poziome są umieszczane na nawierzchni jezdni. Linie, strzałki, napisy, symbole stanowią uzupełnienie lub powtórzenie znaków pionowych.
Otwórzcie swój zielony kodeks na str. 36-39 i nauczcie się znaków poziomych.
Zastanówcie się, które znaki poziome mają swoje odpowiedniki w znakach pionowych.
Poniżej macie przykład. Linia przerywana złożona z trójkątów lub prostokątów oznacza warunkowe zatrzymanie się czyli to samo co znak "ustąp pierwszeństwa", a linia ciągła oznacza bezwzględne zatrzymanie się czyli to samo co "stop".
Zrób do zeszytu ćw. 9 ze str. 42 oraz "Sprawdź się"

# data[].attributes.body
Trudno wyobrazić sobie świat wokół nas bez tworzyw sztucznych. Rozejrzyjcie się dookoła i zobaczcie ile rzeczy codziennego użytku powstało z tych właśnie materiałów.
Otwórzcie podręcznik na str.36-37 i przeczytajcie informacje z czego powstają tworzywa sztuczne, jakie są rodzaje oraz jakie mogą mieć właściwości.
W zeszycie zapiszcie lekcję oraz temat taki jak u góry.
Następnie do zeszytu wykonajcie ćwiczenie 1, 2, 3.
Na koniec obejrzyjcie prezentację o tworzywach sztucznych.

# data[].attributes.body
Na początek zastanówcie się dlaczego posiłki powinny być zróżnicowane i co to znaczy zbilansowany posiłek.

Składniki odżywcze dzielimy na:
- budulcowe (białka)
- energetyczne ( węglowodany, tłuszcze)
- regulujące ( witaminy, składniki mineralne).

Przeczytajcie artykuł, do którego link znajdziecie poniżej i napiszcie do zeszytu kilka słów o każdym ze składników odżywczych.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Składniki odżywcze są to związki występujące w produktach spożywczych, które po spożyciu i strawieniu mogą zostać przyswojone przez organizm człowieka.

Są one niezbędne do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu.

Dostarczają mu energii niezbędnej do pracy, budulca potrzebnego do regeneracji oraz wzrostu tkanek, a także wielu związków, bez których podstawowe procesy chemiczne w naszym organizmie nie mogły by się odbywać.

Jakie są podstawowe składniki odżywcze?

Do podstawowych składników odżywczych możemy zaliczyć: białka, tłuszcze, węglowodany, witaminy, składniki mineralne, oraz błonnik pokarmowy i wodę.

Każdy ze składników ma odrębną rolę w organizmie i jest tak samo ważny.

Szacuje się, że organizm przeciętnego mężczyzny składa się z około:

Rola poszczególnych składników odżywczych w organizmie.

Białko

jest podstawowym elementem budulcowym wszystkich tkanek w organizmie (mięśnie, skóra, kości, krew, ?). Bierze udział w regeneracji włókien mięśniowych, sprawiając że stają się one grubsze i silniejsze.

Ponieważ nie może być w żaden sposób zastąpione, ani zmagazynowane, musi być codziennie dostarczane wraz z pożywieniem.

Zapotrzebowanie na białko jest zmienne i uzależnione od wielu czynników.

Osoby uprawiające sporty siłowe powinny w szczególności zwracać uwagę na dostarczenie odpowiedniej ilości białka do organizmu.

Węglowodany (cukry)

jest to główne Paliwo naszego organizmu. Są niezbędne do życia, odpowiadają za pracę naszego mózgu, dostarczają mięśniom i reszcie organizmu niezbędnej energii do pracy, zapewniają dobre samopoczucie i utrzymują na wysokim poziomie produkcję serotoniny ? ?hormonu szczęścia?.

Ich ilość w pożywieniu powinna po przetworzeniu przez organizm dostarczyć 50-65% potrzebnej do prawidłowego funkcjonowania energii.

Węglowodany możemy podzielić na:

Proste - są szybko wchłaniane, przez co dają szybki, lecz krótkotrwały przypływ energii.

Złożone - zanim zostaną wchłonięte przez organizm muszą zostać rozbite na cukry proste.
Ponieważ trawienie węglowodanów złożonych odbywa się w różnych odcinkach przewodu pokarmowego, energia jest uwalniana stopniowo i bardziej wydajnie.

Cukry proste zaleca się stosować głównie w trakcie treningu, jednak głównym źródłem energii powinny być bardziej wydajne i zdrowsze cukry złożone.

Tłuszcze

są przede wszystkim źródłem energii gromadzonej pod postacią niechlubnej tkanki tłuszczowej. Dodatkowym zadaniem tłuszczu jest przyswajanie niektórych witamin (A, D, E, K).

Jest on tak samo niezbędny jak inne składniki odżywcze, a jego niedobór może doprowadzić do problemów ze skórą i obniżonej odporności.

Tłuszcze dzielimy na:

Nasycone - występują głównie w tłuszczach zwierzęcych
(smalec, masło, boczek, mięso, sery, ?)

Nienasycone - występują głównie w tłuszczach roślinnych, oraz rybach.

Tłuszcze nienasycone zawierają ?niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe? (NNKT), których organizm człowieka nie jest w stanie syntetyzować i dlatego muszą być dostarczane z pożywieniem

Witaminy

wspomagają różnorodne procesy zachodzące w organizmie. Nie mogą być wytwarzane przez nasz organizm, przez co muszą być dostarczane wraz z pożywieniem.

W zależności od prowadzonego trybu życia, zapotrzebowanie na niektóre witaminy może ulegać zmianie.

Osoby które prowadza aktywny tryb życia (w tym sportowcy) powinny zażywać więcej witaminy:
B1, B2, B6 oraz C.

Składniki mineralne

są to pierwiastki chemiczne niezbędne dla wielu reakcji zachodzących w tkankach naszego organizmu.

W tej grupie można wyróżnić:

makroelementy - czyli te pierwiastki, których dzienne zapotrzebowanie przekracza 100mg np.: wapń, magnez, potas,

mikroelementy - których dzienne zapotrzebowanie wynosi nie więcej niż 100mg np.: żelazo, cynk, miedź, jod.

Błonnik

jest składnikiem roślinnych produktów spożywczych, którego ludzki organizm nie jest w stanie strawić. Nie oznacza to jednak że można go wykluczyć z naszej diety.

Odgrywa on ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu przewodu pokarmowego, wchłaniając wodę i przyspieszając wydalanie niestrawionych resztek pokarmowych.

Ponadto pomaga we wchłanianiu innych składników odżywczych, stanowi pożywkę dla bakterii produkujących witaminy, stabilizacje poziomu glukozy (cukru) we krwi, obniżenie wchłaniania węglowodanów, zwiększa wydalanie tłuszczu z kałem, obniża poziom cholesterolu i trójglicerydów, reguluje ciśnienie tętnicze krwi, obniża ryzyko chorób serca, oczyszcza organizm z toksyn i metali ciężkich.

Dzienne zapotrzebowanie na ten składnik to około 25-40 g.

Pamiętaj, że przy dużym spożyciu błonnika należy pić dużo wody. W przeciwnym razie nasz przewód pokarmowy może się ?zatkać?, w konsekwencji czego mogą dokuczać nam zaparcia, wzdęcia, bóle brzucha.

Woda

jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu, gdyż to dzięki niej możliwe są wszystkie procesy zachodzące w naszym ciele.

Przede wszystkim:

rozprowadza rozpuszczalne w wodzie witaminy oraz składniki odżywcze niezbędne do prawidłowego działania organizmu,

reguluje temperaturę ciała,

chroni organy ciała przed uszkodzeniem,

zapewnia optymalne nawilżenie powierzchni stawowych,

usuwa substancje toksyczne z organizmu,

utrzymuje w równowadze składniki mineralne,

utrzymuje objętości krwi na stałym poziomie przez co umożliwia dłuższe zachowanie energii,

poprawia zdolność koncentracji i czas reakcji,

przyspiesza spalanie kalorii.

Szacuje się że zwykły człowiek powinien spożywać około 2 litrów wody dziennie. Prowadząc aktywny tryb życia powinno się odpowiednio tę ilość zwiększyć.

Ubytek 15% wody z organizmu może doprowadzić do śmierci.

# data[].attributes.attachment_link.description
Składniki odżywcze są to związki występujące w produktach spożywczych, które po spożyciu i strawieniu mogą zostać przyswojone przez organizm człowieka. Są one niezbędne do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Dostarczają mu energii niezbędnej do pracy, budulca potrzebnego do regeneracji oraz wzrostu tkanek, a także wielu związków, bez których podstawowe procesy chemiczne w naszym organizmie nie mogły by się odbywać.