# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Niepodległa - stulecie odzyskania niepodległości

# data[].attributes.attachment_link.title
„Tak powstawała Niepodległa" - bezpłatna wystawa do pobrania - Niepodległa - stulecie odzyskania niepodległości

# data[].attributes.attachment_link.description
Biuro Programu „Niepodległa" przygotowało bezpłatną wystawę poświęconą procesowi odzyskiwania przez Polskę niepodległości oraz dorobkowi II Rzeczypospolitej. Wystawa „Tak powstawała Niepodległa" pomyślana jest jako materiał popularnonaukowy pomocny w uczczeniu setnej rocznicy niepodległości Polski.

# data[].attributes.body
nowy portal polskiego radia

# data[].attributes.attachment_link.title
Polska Niepodległa – nowy portal Polskiego Radia - konferencja [NA ŻYWO]

# data[].attributes.attachment_link.title
IPNtv: Wywalczona. Niepodległa. Polska. (spot)

# data[].attributes.attachment_link.title
IPNtv: Wideoczat: Dwie drogi do Niepodległości - Józef Piłsudski - Roman Dmowski

# data[].attributes.body
11 Listopada

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dokonałem wyboru najważniejszych pieśni na Narodowe Święto Niepodległości - 11 listopada. Pieśni te stanowią muzyczny pomnik dla tych, którzy 96 lat temu odzyskali dla Polski niepodległość. Dla tych wszystkich pokoleń, które ginęły w powstaniach, były zsyłane w głąb Sybiru bądź umierały w krematoriach. To dzięki kilku pokoleniom naszych przodków walczących o Polskę dzisiaj od Szczecina po Lublin mówimy po polsku, mamy wolność religijną i powoli powstajemy po dziesiątkach lat zaborów i okupacji komunistycznej. Zachęcam wszystkich do wyjazdu na Marsz Niepodległości do Warszawy, bądź ewentualnie do uczestnictwa w lokalnych obchodach Święta Niepodległości.

Oczywiste, że wybór pieśni należy poprzedzić najważniejszą dla każdego Polaka pieśnią, tą przy której powinien od razu stawać na baczność i którą całą powinien znać na pamięć: Mazurek Dąbrowskiego - Hymn Rzeczypospolitej Polskiej!

Wybrane przeze mnie pieśni na Święto Niepodległości

Zawierają zarówno pieśni Legionowe, hymniczne, religijne, partyzanckie jak i współczesne (np. Piosenki Marka Grechuty).

I dwie pieśni o " Ojcach Naszego Narodu ":

Pieśń o Wodzu miłym - o Marszałku Józefie Piłsudskim:

"Pogrzeb Romana Dmowskiego" - utwór rapera Ptaku, o Romanie Dmowskim:

Dla tych, którzy chcą posłuchać tylko i wyłącznie Pieśni Legionowych:
Pieśni Legionowe " PrawicowyInternet.pl

Trochę o samym święcie: Narodowe Święto Niepodległości to polskie święto państwowe obchodzone 11 listopada dla upamiętnienia odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918, po 123 latach zaborów (1795-1918); święto zostało ustanowione w 1937, od 1939 nie było obchodzone, przywrócono je w okresie transformacji systemowej w 1989; jest dniem wolnym od pracy. W latach 1945 - 1989 za uczestnictwo w obchodach Święta Niepodległości można było narazić się na liczne represje takie jak zwolnienie z pracy a nawet więzienie. 11 listopada nie wolno było wywieszać polskich flag.

Krótki dokument historyczny o odzyskaniu niepodległości i legionach:

A na sam koniec, ponawiam ZAPROSZENIE NA MARSZ NIEPODLEGŁOŚCI!

11 Listopada

W szarych mundurach,
w jesiennym błocie
i spadających liściach,
przynieśli wolność.
Na czele z wodzem,
Marszałkiem Józefem.
Po latach walki,
latach niewoli,
spadły kajdany
z granic Ojczyzny.
I zaszumiała biało- czerwona,
na znak zwycięstwa,
na znak chwały.
Jesteś już wolna
i niepodległa!
Znów będziesz piękna i sprawiedliwa!

- Anna Rodak

Komentarze:

komentarzy

# data[].attributes.attachment_link.title
Pieśni na Święto Niepodleglości - 11 listopada | PrawicowyInternet.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Dokonałem wyboru najważniejszych pieśni na Narodowe Święto Niepodległości - 11 listopada. Pieśni te stanowią muzyczny pomnik dla tych, którzy 96 lat temu odzyskali dla Polski niepodległość. Dla tych wszystkich pokoleń, które ginęły w powstaniach, były zsyłane w głąb Sybiru bądź umierały w krematoriach.

# data[].attributes.body
Krótka historia powstania wolnej Polski w 1918 roku

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Magdalena Cielecka wcieli się w postać prawniczki

„Niemieckie Królestwo Polskie"

Dla wspólnego dobra warto żyć ekologicznie. Próbowałam przez kilka dni

Bis: Dziwnie było wyjść na boisko po ośmiu miesiącach

Nasi lekkoatleci powołani do kadry na 2019 rok [ZDJĘCIA]

Auta rozbite na "7"! Trasa zablokowana! Kilometrowy korek!

Pożar domu. W zgliszczach znaleziono ciało

Piłkarzy Korony docenili trenerzy reprezentacji. Wiadomości Sportowe

Śmiertelny cios. Kulisy tragedii. Wiadomości

Nasza gwiazda przerywa karierę. Wiadomości Sportowe

Wenta i Lubawski "dzień po". Nie uwierzycie, co robili (WIDEO)

Nowy prezydent Kielc:- Czas na strategię, wyłonienie wiceprezydentów

100 przepisów na 100 lat Niepodległości [WIDEO]

Kluski śląskie ze stekiem, z dynią, z wołowiną. Jak je przygotować?

Dzień kotleta schabowego. Jak go przyrządzić, by nie szkodził zdrowiu?

Masz te objawy? To tarczyca daje znać

Bili się o prezydenturę w Skarżysku. Teraz idą na piwo

Kulisy zwycięstwa burmistrza Obratańskiego w Końskich. Niezwykła przepowiednia wnuczki (WIDEO)

Marek MACIĄGOWSKI

O niepodległej Polsce w ciągu długich lat niewoli śniły cztery pokolenia Polaków. W październiku 1918 roku było już pewne, że państwo polskie powstanie. Nie stało się to jednak z dnia na dzień.

Święto narodowe

Święto narodowe

Data 11 listopada 1918 roku, choć tak mocno zakorzeniona w świadomości Polaków jako dzień, w którym Polska odzyskała niepodległość jest datą symboliczną W tym dniu państwo polskie jako twór terytorialno-prawny jeszcze nie istniało. Jednak to właśnie ten dzień po kilku latach ustalony został przez Sejm za święto narodowe - jako dzień powstania II Rzeczypospolitej Polskiej.

Dawny europejski ład runął w gruzy wraz z wybuchem I wojny światowej. Fakt, że naprzeciw siebie stanęli zaborcy obudził nadzieje Polaków na odrodzenie wolnej ojczyzny. Nigdy przecież nie zrezygnowali z marzeń o niej, chwytając za broń w czasie powstań narodowych, angażując się w rewolucyjne wrzenie 1905-1907 roku, występując przeciwko okupantom w latach I wojny światowej i wreszcie - zakładając jeszcze przed wojną organizacje paramilitarne i zbrojne formacje wojskowe. Do tego dochodziły podejmowane na forum międzynarodowym zabiegi polskich przywódców politycznych i wojskowych zmierzające do odbudowy polskiej państwowości. Każde z tych działań, niezależnie od reprezentowanych poglądów politycznych czy różnej drogi osiągnięcia celu, torowało drogę do zrzucenia pęt niewoli. Weterani Powstania Styczniowego, zesłańcy, którzy po latach wracali z Sybiru podtrzymywali ducha walki o wolność, zaszczepiali swoim wnukom sen o wolnej Polsce. Gdy nadarzyła się okazja młodzi Polacy znów chwycili za broń.

Gdy w 1918 roku wojna miała się ku końcowi mocarstwa wiedziały już, jak wielką determinacją wykazują się Polacy walczący o wolność. Na ziemiach polskich ścierały się orientacja powstańcza, popierająca zbrojny czyn Józefa Piłsudskiego i prorosyjska orientacja Narodowej Demokracji, formułująca hasła legalnej walki z rosyjskim systemem rządów ale przede wszystkim z odwiecznym wrogiem Polski - Niemcami. Przedstawiciele obu orientacji obecni w życiu społecznym prowadzili ze sobą walkę o czołową pozycję w samorządach i organach władzy. W miastach i regionach spontanicznie powstawały różne niepodległościowe organy władzy na bazie istniejących lokalnych stronnictw, partii politycznych, lub organizacji wojskowych.

Latem 1918 roku było już pewne, że państwa centralne wojnę przegrają. Ludność Niemiec i Austro-Węgier miała dość wojny i w obaleniu swych monarchistycznych reżimów upatrywała uzyskanie pokoju. W Rosji szalała rewolucja, okupujące Polskę Niemcy i Austra były bliskie przegranej. W styczniu roku rząd radziecki anulował wszystkie układy rozbiorowe Polski przez Rosję. Na skutek polskich zabiegów prezydent Stanów Zjednoczonych Wilson przedstawił 14-punktowy program powojennego ładu w Europie, w którym postulował także utworzenie niezawisłego państwa Polskiego z dostępem do morza. Także Wielka Brytania, Francja i Włochy na konferencji w Wersalu w czerwcu 1918 roku opowiedziały się za utworzeniem niepodległego państwa polskiego. Szanse na niepodległe państwo polskie stawały się coraz bardziej realne.

W październiku 1918 roku, w wyniku klęsk na Bałkanach, nastąpił rozpad Austro-Węgier. Żołnierze wielonarodowego państwa związkowego po prostu rozeszli się do swych domów. W Wiedniu polscy posłowie do parlamentu austriackiego w Wiedniu, na czele których stanął Wincenty Witos, zorganizowali Polską Komisję Likwidacyjną. W trzy dni później objęła ona niepodzielną władzę w wolnym od Austriaków Krakowie.

Wcześniej, w nocy z 6 na 7 listopada 1918 roku w Lublinie powstał Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej, w którym stanowisko premiera i ministra spraw zagranicznych objął Ignacy Daszyński. W wydanym 7 listopada manifeście rząd proklamował utworzenie Polskiej Republiki Ludowej. Rząd ten tworzyli głównie socjaliści galicyjscy, to też ogłosili oni od razu swój program, który obejmował 8-godzinny dzień pracy; zniesienie wielkich majątków ziemskich; upaństwowienie lasów, kopalnictwa, ciężkiego przemysłu, banków i środków transportu. W wielu miastach i regionach spontanicznie powstawały różne niepodległościowe organy władzy na bazie istniejących lokalnych stronnictw, partii politycznych, lub organizacji wojskowych. W Poznaniu i Zagłębiu Dąbrowskim utworzone zostały radykalno-rewolucyjne Rady Robotniczo-Chłopskie.

Tymczasem w Warszawie, ziemiami dawnego Królestwa Polskiego, zajętego przez Austrię i Niemcy rządziła zależna od Niemiec i Austrowęgier Rada Regencyjna Królestwa Poskiego. Ale jednocześnie rozwijała działalność Polska Organizacja Wojskowa, konspiracyjna Polska Organizacja Wojskowa, zorganizowana przez Piłsudskiego w latach 1915-16, stawiająca sobie za cel walkę z Niemcami.
Wobec rewolty w Niemczech i przegranej wojny krajowi groziła anarchia. Rada Regencyjna starała się ona o uwolnienie Józefa Piłsudskiego, więzionego w Magdeburgu, widząc w nim jedynego polityka, który mógłby spacyfikować narastające napięcia społeczne w kraju. Uwolniony on został w dniu 9 listopada z twierdzy magdeburskiej. Wieczorem specjalnym pociągiem, złożonym z parowozu i wagonu-salonki I klasy, Piłsudski wraz z Kazimierzem Sosnkowskim, przewiezieni zostali pod eskortą do Warszawy. Przyjazd Piłsudskiego wywołał entuzjazm w mieście, gdyż jego pobyt w twierdzy magdeburskiej urósł w oczach społeczeństwa polskiego do symbolu niezłomnej walki z zaborcami. Już w nocy rozpoczęło się rozbrajanie warszawskiego garnizonu niemieckiego.

11 listopada 1918 roku podpisany został w Compiegne traktat pokojowy między Francją a Niemcami, kończący I wojnę światową. Stacjonującym w Warszawie niemieckim władzom wojskowym Józef Piłsudski zaproponował, by po prostu złożyły broń i wyjechały z miasta. Na prośbę Rady Regencyjnej objął on w tym dniu dowództwo nad Polską Siłą Wojskową. Niemcy zgodzili się i w ciągu trzech dni opuścili ziemie dawnego Królestwa Polskiego.

14 listopada Rada Regencyjna przekazała władzę Józefowi Piłsudskiemu, który 16 listopada jako Naczelnik Państwa zadeklarował powstanie Państwa Polskiego.

Piotr Maciążek: Węgiel ciągnie polską gospodarkę w dół [rozmowa]

# data[].attributes.attachment_link.title
Tak rodziła się niepodległość - Krótka historia powstania wolnej Polski w 1918 roku

# data[].attributes.attachment_link.description
O niepodległej Polsce w ciągu długich lat niewoli śniły cztery pokolenia Polaków. W październiku 1918 roku było już pewne, że państwo polskie powstanie. Nie sta

# data[].attributes.headline
"Ta data pogodziła wszystkich zwaśnionych". Dlaczego 11 listopada? 

# data[].attributes.subject
"Ta data pogodziła wszystkich zwaśnionych". Dlaczego 11 listopada? 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
zobacz więcej wideo "

Foto: TVN24 | Video: tvn24 "100-lecie niepodległości" o dacie święta niepodległości. Reportaż

Spór o umowną datę odzyskania przez Polskę niepodległości był w dwudziestoleciu międzywojennym bardzo gorący. Różne formacje zgłaszały swoje propozycje. Było ich wiele, ale w końcu padło na 11 listopada. Dlaczego akurat tego dnia świętujemy? W programie "100-lecie niepodległości" na to pytanie odpowiadają eksperci.

- 11 listopada zawarto rozejm w Compiegne kończący I wojnę światową, ale nie wydarzyło się nic takiego, co by zadecydowało jednoznacznie o odzyskaniu przez Polskę niepodległości - wskazuje Marek Rezler, historyk i autor książki "Polska niepodległość 1918".

- Józef Piłsudski już przejął część władzy od Rady Regencyjnej. Dzień wcześniej przybył do Warszawy - wyjaśnia historyk.

Grzegorz Nowik z muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku podkreśla, że "data 11 listopada dopiero w dłuższej perspektywie nabrała znaczenia pierwszego dnia niepodległości".

"Polska nie odzyskała niepodległości w ciągu jednego dnia"

Data, która dziś wielu wydaje się oczywista, w dwudziestoleciu międzywojennym była przedmiotem gorących politycznych sporów. Różne regiony i różne stronnictwa wskazywały inne dni jako te najważniejsze i symboliczne.

Marek Rezler tłumaczy, że "Polska nie odzyskała niepodległości w ciągu jednego dnia".

- Każdy zabór miał swoją datę. Kraków 28 października - początek rozbrajania Austriaków. Dla Wielkopolan to jest 27 grudnia - wybuch Powstania Wielkopolskiego. Królestwo Polskie było przywiązane do 11 listopada, jako początku rozbrajania Niemców - wyjaśnia historyk.

Grzegorz Nowik wskazuje, że "dat mieliśmy wiele". - Pierwszy region, który był wolny, to Podhale. Powstała Rzeczpospolita Zakopiańska, przez kilkanaście dni Zakopane - gdyby było miastem - nosiłoby dumny tytuł pierwszego wolnego miasta Rzeczypospolitej - opowiada ekspert.

14, 16 listopada? 7 października?

Dlaczego akurat 11 listopada stał się świętem narodowym?

- Tego dnia w wolnej stolicy wolnego państwa powstała pierwsza władza, która obejmowała jeśli nie całe, to większość ziem Rzeczypospolitej. Była to władza nie cywilna, ale wojskowa - odpowiada Grzegorz Nowik.

Władzę cywilną późniejszy marszałek Piłsudski przejął dopiero 14 listopada. Niektórzy uważali właśnie ten dzień za bardziej odpowiedni do świętowania.

- Możemy też powiedzieć inną datę - 16 listopada 1918 roku. Wtedy Józef Piłsudski, jako tymczasowy naczelnik państwa, notyfikował odrodzenie niepodległej Polski poprzez rozesłanie depesz - przypomina
Marek Rezler.

- Mało kto wie o tym, że żaden z adresatów tej depeszy na nią nie odpowiedział - dodaje.

To nie było jednak pierwsze ogłoszenie niepodległości Rzeczpospolitej. Rada Regencyjna stojąca wówczas na czele Królestwa Polskiego zrobiła to już 7 października.

- Pamiętajmy o tym, że Rada Regencyjna była władzą ustanowioną przez okupanta. Było jasne, że nie reprezentuje władzy polskiej, tylko władzę dwóch zaborców [Niemiec i Austro-Węgier - red.], którym nie zależy na odrodzeniu Polski, tylko na polskim rekrucie - podkreśla Rezler.

Socjaliści - 7 listopada

Jedną z najgłośniejszych kontrpropozycji dla 11 listopada była data 7 listopada. Wtedy w Lublinie powołano Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego.

- Rząd socjaldemokratyczny nie był aż tak popularny w społeczeństwie, żeby skupić pod swoimi skrzydłami większość społeczeństwa, które by się podporządkowało - wyjaśnia Marek Rezler.

Jednak aż do 1937 roku członkowie Polskiej Partii Socjalistycznej świętowali datę 7 listopada jako rocznicę odzyskania niepodległości.

Endecja - 28 czerwca

11 listopada bojkotowała też endecja Romana Dmowskiego, która forsowała datę podpisania Traktatu Wersalskiego - 28 czerwca 1919 roku.

Grzegorz Nowik wskazuje, że "endecja wysuwała cały czas kontrpropozycje innych dat".

- Broń Boże, żeby nie był to 11 listopada i aby przy okazji mówienia o tej dacie nie wspomnieć o Józefie Piłsudskim - podkreśla.

Defilady w dwudziestoleciu

Pomimo sporów i dyskusji 11 listopada przyjął się dosyć szybko. I to właśnie marszałek był tego dnia najważniejszy. W pierwsze większe obchody w 1920 roku Piłsudski został obdarowany buławą marszałkowską.

- 11 listopada upamiętniano początkowo odznaczeniami. Po przewrocie majowym w 1926 roku święto było regularnie obchodzone, odbywały się defilady wojskowe, między innymi w Warszawie na placu Saskim. Taką defiladę odbierał Piłsudski - przypomina Nowik.

Świętem państwowym 11 listopada ustanowiono dopiero w 1937 roku. W takiej formule odzyskanie niepodległości obchodzono zaledwie dwukrotnie.

Święto niepodległości w PRL

W czasie II wojny światowej świętowania zabronili okupanci. Po wojnie - władze PRL.

- W okresie PRL osobnego święta niepodległości nie było. Substytutem tego święta był 22 lipca, czyli data ogłoszenia manifestu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego - mówi Marek Rezler.

Nieoficjalnie 11 listopada obchodzono, ale w wąskich kręgach. Dopiero w latach 70. opozycja na większą skalę zaczęła świętować, pomimo grożących za to surowych represji.

W roku 1980 i 1981 milicja nie przeszkadzała świętującym, ale odwilż przyszła na krótko.

- W 1981 pamiętam, że był już tłum warszawiaków, który szedł całą szerokością Krakowskiego Przedmieścia - wspomina Grzegorz Nowik.

"Ta data pogodziła wszystkich zwaśnionych"

Wraz ze stanem wojennym ponownie pojawiły się represje. Po raz ostatni milicja rozpędziła świętujących 11 listopada w 1988 roku. 3 miesiące później święto niepodległości znów stało się świętem państwowym.

- Trzeba przyjąć dzisiaj, że ustanowienie daty 11 listopada jako umownej daty odzyskania przez Polskę niepodległości okazało się trafne. Ta data pogodziła wszystkich zwaśnionych i niech tak będzie - uważa Marek Rezler.

Oglądaj

Wideo: tvn24 "Jeśli mówimy o narodzinach nowego państwa, to najpierw była ciąża

"Jeśli mówimy o narodzinach nowego państwa, to najpierw była ciąża"

- Odzyskiwanie niepodległości było pewnym procesem - podkreślał profesor Andrzej Paczkowski.

- Jeśli mówimy o narodzinach nowego państwa, to najpierw była ciąża - porównywał.

- Można różnie liczyć, ale w czasie I wojny światowej sprawa polska zaczynała być sprawą międzynarodową. Problem niepodległości Polski przestawał być tylko problemem Polaków i tych, którzy ich ciemiężyli - wskazywał profesor.

Zaznaczył też, że "w momencie, kiedy pojawiła się możliwość utworzenia niepodległego państwa, to wiele rzeczy było już zrobionych, było już gotowych". - Nawet pierwsze projekty konstytucji były już przygotowane - podkreślił.

Autor: ads/tr / Źródło: tvn24

# data[].attributes.attachment_link.title
"Ta data pogodziła wszystkich zwaśnionych". Dlaczego 11 listopada?

# data[].attributes.attachment_link.description
Spór o umowną datę odzyskania przez Polskę niepodległości był w dwudziestoleciu międzywojennym bardzo gorący. Różne formacje zgłaszały swoje propozycje. By...

# data[].attributes.body
Akcja "Rekord dla niepodległej"

# data[].attributes.attachment_link.title
Godność, wolność, niepodległość - Ministerstwo Edukacji Narodowej

# data[].attributes.attachment_link.description
Treści zamieszczone w serwisie udostępniane są bezpłatnie. Korzystanie przez użytkowników z treści opublikowanych w serwisie www.gov.pl/edukacja, niezależnie od celu i sposobu korzystania, nie wymaga zgody Ministerstwa Edukacji Narodowej. Przy czym oznaczone w serwisie treści jako treści będące przedmiotem praw autorskich, o ile nie jest to stwierdzone inaczej, są udostępniane na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa 3.0 Polska.

# data[].attributes.attachment_link.title
TO WIDEO. Tak Polska odzyskała niepodległość

# data[].attributes.attachment_link.title
11 listopada 1918 - jak Polska odzyskała niepodległość? | Onet100

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Polskie Dzieje - Historia Polski w Internecie

# data[].attributes.attachment_link.description
W wyniku zaborów państwo polskie zostało wymazane z mapy Europy. Pomimo licznych powstań, nie udało się doprowadzić do odzyskania niepodległości. Dopiero światowy konflikt, w którym wzięły udział wszystkie mocarstwa zaborcze, stał się szansą na niepodległość. W I wojnie światowej Rosja stanęła naprzeciw sojuszu Niemiec i Austro-Węgier.

# data[].attributes.headline
 Odzyskanie niepodległości przez Polskę [Mapy]

# data[].attributes.subject
 Odzyskanie niepodległości przez Polskę [Mapy]

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Odzyskanie niepodległości przez Polskę [MAPY]

W 1918 roku Polska wróciła na mapy Europy. Łączenie różnych ziem było jednak procesem skomplikowanym, a granice odrodzonej Rzeczpospolitej kształtowały się zarówno w walce, jak i w działaniach politycznych. Specjalnie przygotowane mapy pokazują, jak wyglądało odzyskanie niepodległości przez Polskę.

Odzyskiwanie niepodległości przez Polskę: październik-grudzień 1918 roku (aut. Marcin Sobiech / EXGEO Professional Map).

Sytuacja polityczna na ziemiach polskich na przełomie października i listopada 1918 roku była dynamiczna. Wielka Wojna powoli się kończyła, a klęska państw centralnych wydawała się przesądzona. Jednocześnie to właśnie Niemcy i Austro-Węgry, po pokonaniu Rosji, dwóch rewolucjach i pokoju brzeskim, kontrolowały sytuację nad Wisłą.

O ile na terenach zaboru austriackiego i pruskiego sytuacja w czasie I wojny światowej była w miarę stabilna, o tyle sporo działo się na terytorium Kongresówki. Zajęte w 1915 roku przez Niemcy i Austro-Węgry ziemie tworzyły Królestwo Polskie, którym w 1918 roku rządziła Rada Regencyjna, całkowicie zależna od państw centralnych i ciesząca się niewielką popularnością wśród społeczeństwa. Królestwo Polskie w latach 1917-1918 zajmowało mniejsze terytorium niż dawne Królestwo Kongresowe, stanowiące część zaboru rosyjskiego (zwane przez Rosjan Krajem Przywiślańskim). Jeszcze w 1912 roku Rosjanie wydzielili z niego gubernię chełmską z Chełmem, Włodawą, Białą Podlaską czy częścią Zamojszczyzny. Decyzję tę argumentowano rzekomo „rdzennie ruskim" charakterem tego terenu. Państwa centralne częściowo uwzględniały te zmiany terytorialne, stąd północna część Chełmszczyzny nie weszła w skład Królestwa Polskiego.

Natomiast tereny guberni suwalskiej Królestwa Polskiego włączono do Ober-Ostu - terytorium, obejmującego obszar Litwy, Kurlandii i Łotwy aż po Dźwinę. Na ziemiach tych w 1918 roku Niemcy utworzyli marionetkowe Królestwo Litwy i Zjednoczone Księstwo Bałtyckie. Według planów stworzenia tak zwanej Mitteleuropy, czyli niemieckiego ładu w Europie Wschodniej po zwycięstwie nad Rosją w Wielkiej Wojnie, państewka bałtyckie, podobnie jak Królestwo Polskie, miały znaleźć się w ścisłej podległości wobec Niemiec, z możliwą perspektywą włączenia ich do Cesarstwa. Włączenie do przyszłej Litwy terenu Suwałk było zarzewiem konfliktów z Polską. Tereny na południe od Ober-Ostu (Białoruś i Ukraina) również znajdowały się pod okupacją państw centralnych.

Teren Królestwa Polskiego podzielono na dwa obszary okupacyjne - niemiecki (Generalne Gubernatorstwo Warszawskie) oraz austriacki (Generalne Gubernatorstwo Lubelskie). Funkcje gubernatorów jesienią pełnili gen. Hans Hartwig von Beseler w Warszawie oraz gen. Anton Lipoščak w Lublinie. Zwłaszcza pierwszy z nich był głównym rozgrywającym politykę polską państw centralnych, kierował Polską Siłą Zbrojną i wpływał na działania Rady Regencyjnej i podległego jej rządu Królestwa, które podłożyły niewątpliwe zasługi pod zbudowanie polskiej administracji.

W początkach 1918 roku sprawa Chełmszczyzny znów stała się głośna - w traktacie brzeskim z 9 lutego, zawartym między państwami centralnymi a Ukraińską Republiką Ludową, znalazły się zapisy odstępujące te terytoria Ukraińcom. Wywołało to protesty Polaków, w tym dymisję rządu Jana Kucharzewskiego. Ostatecznie traktat nie został ratyfikowany przez Niemcy i Austro-Węgry i tereny dawnej guberni chełmskiej nie zostały przekazane URL.

Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Nie ma jeszcze żadnych komentarzy

Tomasz Leszkowicz

Wolna licencja - ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji - Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału - w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub - w razie ich braku - o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org

# data[].attributes.attachment_link.title
Odzyskanie niepodległości przez Polskę [MAPY] - Histmag.org

# data[].attributes.attachment_link.description
W 1918 roku Polska wróciła na mapy Europy. Łączenie różnych ziem było jednak procesem skomplikowanym, a granice odrodzonej Rzeczpospolitej kształtowały się zarówno w walce, jak i w działaniach politycznych. Specjalnie przygotowane mapy pokazują, jak wyglądało odzyskanie niepodległości przez Polskę.

# data[].attributes.body
i odzyskanie niepodległości przez Polskę

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jak Polska odzyskała niepodległość? Droga do niepodległości 11 listopada 1918 i kształtowanie się narodu polskiego

Odzyskanie niepodległości przez Polskę w 1918 roku było ukoronowaniem całego szeregu różnorodnych działań polskich patriotów, które miały do tego doprowadzić. Jak wyglądała droga do niepodległości? Jak odzyskanie niepodległości wygląda na archiwalnych zdjęciach i jak można je przedstawić na mapach? O tym przeczytasz w poniższych tekstach!

Ojcowie (i Matki) Niepodległości

Józef Piłsudski, Roman Dmowski, Ignacy Paderewski, Wincenty Witos, Ignacy Daszyński, Wojciech Korfanty, Józef Haller - to jedni z najważniejszych patriotów walczących o polską niepodległość nazywani często Ojcami Niepodległości. Ale nie tylko oni walczyli o polską niepodległość. Ba, nie tylko mężczyźni o nią walczyli. Ich sylwetki, ale nie tylko przedstawiamy w poniższych tekstach.

Wcześniejsze ośrodki władzy przed 11 listopada 1918

Odzyskanie niepodległości nie nastąpiło w jeden dzień. To był proces, na który złożyły się różne wydarzenia odbywające się na terenie całego kraju. Na terenie całego kraju zaczęły także powstawać ośrodki władzy, które mówiły o niepodległości. O ich historii piszemy w poniższych artykułach.

Odzyskanie niepodległości - listopad 1918 roku

Przełomowym momentem na drodze do polskiej niepodległości był listopad 1918 roku. Dlaczego? Jak wyglądał ten miesiąc? Jak wyglądał sam 11 listopada, który dziś jednoznacznie kojarzymy z dniem odzyskania przez Polskę niepodległości?

Początki Wojska Polskiego i walki o granice i niepodległość Polski

Odrodzona Rzeczpospolita nie mogła istnieć bez swojego wojska. O nowe granice trzeba było walczyć zbrojnie i mieć możliwość ich późniejszej obrony. O początkach Wojska Polskiego i zbrojnej walce o granice i niepodległość Polski przeczytasz w poniższych tekstach.

Dlaczego odzyskanie niepodległości przez Polskę świętujemy w rocznicę 11 listopada 1918?

Dat ważnych wydarzeń związanych z walką o polska niepodległość i jej odzyskaniem jest wiele. Dlaczego zatem jako jeden symboliczny dzień jako Polacy wybraliśmy 11 listopada? Rozważania na ten temat znajdziesz w naszych artykułach.

Obchody rocznicy odzyskania niepodległości w 2019 roku:

# data[].attributes.attachment_link.title
11 listopada 1918 i odzyskanie niepodległości przez Polskę

# data[].attributes.attachment_link.description
Odzyskanie niepodległości przez Polskę w 1918 roku było ukoronowaniem całego szeregu różnorodnych działań polskich patriotów, które miały do tego doprowadzić. Jak wyglądała droga do niepodległości? Jak odzyskanie niepodległości wygląda na archiwalnych zdjęciach i jak można je przedstawić na mapach? O tym przeczytasz w poniższych tekstach!

# data[].attributes.headline
Odzyskanie niepodległości przez Polskę w 1918 roku

# data[].attributes.subject
Odzyskanie niepodległości przez Polskę w 1918 roku

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Gdy w 1795 roku doszło do III rozbioru, Polska została wymazana z mapy świata. Dopiero 123 lata później, w listopadzie 1918 roku kraj odzyskał niepodległość. Nie oznaczało to jednak końca walk o odbudowę kraju. Proces kształtowania granic trwał do 1923 roku i okupiony był ciężkimi walkami.

Droga do niepodległości

Droga Polski do niepodległości była długa i ciężka. Mimo licznych powstań, wielu stoczonych bitew i oporu przeciwko zaborcom, dopiero w 1914 roku pojawiła się nadzieja na faktycznie odzyskanie kraju. W trakcie I wojny światowej po dwóch przeciwnych stronach stanęli dwaj zaborcy - Niemcy i Rosja, a Austro-Węgry, trzeci z zaborców, targane wewnętrznymi sporami i słabościami zaczynały tracić kontrolę nad zajmowanymi ziemiami.

Już od pierwszych miesięcy Wielkiej Wojny na terenach dawnego Państwa Polskiego zaczęły ożywiać się różne organizacje polityczne i niepodległościowe, oraz formacje paramilitarne. Działania te były koordynowane lokalnie, ale nie istniał żaden centralny plan odzyskania niepodległości.

W pierwszych latach wojny sytuacja międzynarodowa chociaż ogólnie dawała szansę na zmiany, nie stwarzała realnych okazji do rozpoczęcia działań. Dopiero pod koniec 1916 roku zaczęło się to zmieniać. W grudniu car Mikołaj II ogłosił zamiar stworzenia wolnego Państwa Polskiego. Chociaż było to zagranie czysto propagandowe, mające na celu zachęcenie ludności do walki z Niemcami, był to również sygnał, że sprawa Polski nie została zapomniana.

W styczniu 1917 roku prezydent Stanów Zjednoczonych, Woodrow Wilson po raz pierwszy oficjalnie zasugerował, że jednym z warunków nowego, powojennego ładu musi być utworzenie niepodległej Polski. W marcu Roman Dmowski przekazał przedstawicielom Ententy memoriał w którym wymienił tereny, które miałyby wejść pod kontrolę Polski. Działania te sprawiły, że kolejne państwa zaczęły angażować się w sprawę odzyskania niepodległości przez nasz kraj.

4 czerwca 1917 roku we Francji utworzono pierwsze oddziały Wojska Polskiego. Miały one walczyć po stronie Ententy z Niemcami, a po uzyskaniu niepodległości, miały zasilić Polskie Siły Zbrojne. Równocześnie oddziały składające się z Polaków zaczęto formować w Austro-Węgrzech na bazie działających już od początku wojny formacji - Legiony Polskie. Niestety szybko je rozwiązano, kiedy ich członkowie odmówili złożenia przysięgi na wierność cesarzowi Niemiec w lipcu 1917 roku (tzw. Kryzys przysięgowy).

Większość żołnierzy trafiła do obozów dla internowanych oraz więzień. Równocześnie Józef Piłsudski, będący jedną z najbardziej wpływowych postaci w Legionach został aresztowany i przewieziony do twierdzy w Magdeburgu, w której przebywał do listopada 1918 roku. We wrześniu 1917 roku powołana została na terenach Królestwa Polskiego, będącego pod kontrolą Niemiec tzw. Rada Regencyjna, sprawująca władzę tymczasową. Jej głównym celem miało być uspokojenie nastrojów społecznych i odsunięcie groźby powstania.

W styczniu 1918 roku do grona orędowników powstania wolnego państwa Polskiego dołączył premier Wielkiej Brytanii, David Lloyd George. Równocześnie prezydent Wilson ponownie w orędziu noworocznym stwierdził, że należy utworzyć wolną Polskę.

Odzyskanie niepodległości

Coraz bardziej niekorzystna sytuacja Niemiec na frontach jesienią 1918 roku, oraz problemy z utrzymaniem kontroli nad terenami zamieszkanymi przez Polaków sprawiały, że szanse na odzyskanie niepodległości przy wsparciu Ententy były coraz większe. Punktem kulminacyjnym był 7 października 1918 roku, kiedy Rada Regencyjna ogłosiła manifest proklamujący odbudowanie Państwa Polskiego.

Wraz z rozpadem Austro-Węgier 16 października, na terenach dawnego zaboru Austriackiego zaczęły coraz aktywniej działać organizacje proniepodległościowe. 19 października powołana została Rada Narodowa Śląska Cieszyńskiego, a 28 października Polska Komisja Likwidacyjna w Krakowie, kierowana przez Wincentego Witosa.

Ich członkowie rozpoczęli formowanie lokalnych struktur państwowych i oddziałów wojskowych, które zaczęły przejmować kontrolę nad kolejnymi miastami na terenie Galicji. 1 listopada we Lwowie doszło do walk między Polakami a Ukraińcami. Był to początek długiego procesu kształtowania wschodniej granicy kraju.

10 listopada Józef Piłsudski po opuszczeniu twierdzy w Magdeburgu przyjechał do Warszawy i nawiązał współpracę z Radą Regencyjną, która 11 listopada przekazała mu pełnię władzy nad odtwarzanymi oddziałami Wojska Polskiego. Tego samego dnia Niemcy skapitulowały, kończąc tym samym I wojnę światową. 14 listopada Piłsudski otrzymał pełną władzę cywilną, dzięki czemu możliwe stało się utworzenie nowych władz. 16 listopada do państwa Ententy wysłana została notyfikacja ogłaszająca powstanie niepodległego Państwa Polskiego.

Kształtowanie granic

Chociaż formalnie proklamowano niepodległość, a w Warszawie zaczęły powstawać władze państwowe, problemem było ustalenie granic nowego kraju. Przez kolejnych kilka lat młode władze Państwa Polskiego starały się zapanować nad procesem ustalania granic Polski. Nie obyło się jednak bez walk.

W grudniu 1918 roku w Wielkopolsce wybuchło Powstanie wielkopolskie, które doprowadziło do ustalenia zachodniej granicy młodego państwa. O kształcie granicy wschodniej zadecydowały walki stoczone początkowo z oddziałami ukraińskimi oraz litewskimi a ostatecznie z bolszewicką Rosją. W 1920 roku na mocy plebiscytu ustalono, że Warmia i Mazury znajdą się pod kontrola Niemiec. Tym samym Polska otrzymała bardzo ograniczony dostęp do morza. Ostateczny kształt wschodniej granicy Polski ustalono 15 marca 1923 roku.

Granica południowa na Śląsku wytyczona została dopiero 16 lipca 1922 roku na mocy porozumienia polsko-niemieckiego, będącego skutkiem trzech powstań śląskich. Wcześniej Śląsk Cieszyński, zamieszkany w znacznej części przez Polaków został przyznany Czechosłowacji na mocy postanowień konferencji w Spa w dniach 5 - 16 lipca 1920 roku.

Niepewna przyszłość

Polska po odzyskaniu niepodległości ostatecznie objęła obszar 388 tyś. km², zamieszkany przez 27 mln osób, z których zaledwie 69 % było Polakami. Kraj był wyniszczony nie tylko zaborami oraz I wojną światową, ale również ciężkimi walkami granicznymi.

Praktycznie wszystko trzeba było budować od podstaw, zwłaszcza, że tereny należące do poszczególnych zaborców posiadały zupełnie inną infrastrukturę. Niestety ciężka praca wykonana przez pełnych nadziei i determinacji Polaków legła w gruzach 1 września 1939 roku wraz z wybuchem II wojny światowej.

Mimo kolejnej klęski, w 1945 roku Polska ponownie wróciła na mapę Europy, jednak dopiero w 1990 roku kraj odzyskał pełną wolność i niepodległość.

# data[].attributes.attachment_link.title
Odzyskanie niepodległości przez Polskę w 1918 roku - SmartAge.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Gdy w 1795 roku doszło do III rozbioru, Polska została wymazana z mapy świata. Dopiero 123 lata później, w listopadzie 1918 roku kraj odzyskał niepodległość. Nie oznaczało to jednak końca walk o odbudowę kraju. Proces kształtowania granic trwał do 1923 roku i okupiony był ciężkimi walkami. Droga Polski do niepodległości była długa i ciężka.

# data[].attributes.headline
Święto Niepodległości. Dlaczego 11 listopada?

# data[].attributes.subject
Święto Niepodległości. Dlaczego 11 listopada?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
11 listopada 1918 roku - na arenie międzynarodowej - to dzień podpisania rozejmu w Compiegne. - Fakt, że wówczas Niemcy podpisały kapitulację, ma bardzo duże znaczenie - wskazywał Maciej Rosalak, zaznaczając że to wydarzenie nie miało znaczenia decydującego.

- Na początku Polska Partia Socjalistyczna uznawała za datę odzyskania niepodległości 7 listopada, kiedy powstał „rząd lubelski" Ignacego Daszyńskiego. Ruch narodowy natomiast mówił o 28 czerwca 1919 roku, kiedy podpisano traktat wersalski, którego zapisy dotyczące Polski to główne dzieło Romana Dmowskiego - wyjaśniał gość PR24.

Dlaczego zatem 11 listopada? - Wtedy Rada Regencyjna oddała pełnię władzy wojskowej w ręce Józefa Piłsudskiego, który został zwolniony z aresztu, do którego trafił po „kryzysie przysięgowym" - wyjaśniał Maciej Rosalak.

Więcej w całej rozmowie.

Gospodarzem programu był Jędrzej Lipski.

Polskie Radio 24/IAR/zz
Wszystko jest historią w Polskim Radiu 24 - wszystkie audycje
____________________
Data emisji: 11.11.17 Godzina emisji: 13.33

# data[].attributes.attachment_link.title
Święto Niepodległości. Dlaczego 11 listopada?

# data[].attributes.attachment_link.description
11 listopada 1918 roku - na arenie międzynarodowej - to dzień podpisania rozejmu w Compiegne. - Fakt, że wówczas Niemcy podpisały kapitulację, ma bardzo duże znaczenie - wskazywał Maciej Rosalak, zaznaczając że to wydarzenie nie miało znaczenia decydującego. - Na początku Polska Partia Socjalistyczna uznawała za datę odzyskania niepodległości 7 listopada, kiedy powstał „rząd lubelski" Ignacego Daszyńskiego.

# data[].attributes.body
wydany w setną rocznicę odzyskania niepodległości

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Szanowni Państwo!

Zapraszamy do nabycia unikatowego Kalendarza Wielokulturowego na 2018 rok, będącego kontynuacją Kalendarzy z minionych sześciu lat.

W Kalendarzu Wielokulturowym 2018 patrzymy na I wojnę światową oczami jej współczesnych - jesteśmy świadkami dziejowej tragedii, ale stoimy jakby u podnóża wulkanu. Dusi nas dym, pali ogień, zalewa płonąca lawa, patrzymy na biedę, śmierć i zniszczenie, widzimy jakieś tęczowe, jasne błyski, ale nie możemy objąć wzrokiem całości obrazu, zakrytego mgłą tajemnicy.

Ze względu na zawartą wiedzę oraz wartość sentymentalną, kalendarz może być wyjątkowym prezentem noworocznym, a także materiałem edukacyjnym, promującym wielokulturowość oraz różnorodność religijną.

Papierową wersję Kalendarza można zakupić drogą wysyłkową w cenie 25 zł. Zachęcamy również do pobrania bezpłatnego pliku PDF do samodzielnego wydruku Kalendarza.

Grupa Młodzi w Kulturze

Kalendarz Wielokulturowy 2018

wydany w setną rocznicę odzyskania niepodległości

Kup Kalendarz w formie papierowej

Parametry kalendarza:

Format: B3 - 340 x 480 mm; ilość kat: 7 (14 stron)
wydrukowanych na papierze kredowym o gramaturze 250 g/m2, całość połączona spiralą metalową w kolorze białym.

Cena kalendarza: 25 zł

Zainteresowanych nabyciem Kalendarza prosimy o skorzystanie z elektronicznego formularza zamówienia lub kontakt telefoniczny / e-mailowy.

Zamów Kalendarz

Zachęcamy również do finansowego wsparcia pozostałych działań Stowarzyszenia. Twoja darowizna pomoże nam w realizacji projektów i akcji, które prowadzimy.

Możesz udzielić nam wsparcia dokonując bezpośredniej wpłaty na konto bankowe stowarzyszenia lub ustalając stałe zlecenie zapłaty.

Konto bankowe do darowizn:
Bank Spółdzielczy w Jarosławiu o. Wiązownica
17 9096 1014 2002 1401 2017 0001

Stowarzyszenie Promocji i Rozwoju "Młody Mołodycz"
W tytule przelewu prosimy wpisać " Darowizna na cele statutowe "

# data[].attributes.attachment_link.description
Szanowni Państwo! Zapraszamy do nabycia unikatowego Kalendarza Wielokulturowego na 2018 rok, będącego kontynuacją Kalendarzy z minionych sześciu lat. W Kalendarzu Wielokulturowym 2018 patrzymy na I wojnę światową oczami jej współczesnych - jesteśmy świadkami dziejowej tragedii, ale stoimy jakby u podnóża wulkanu.

# data[].attributes.body
Wystąpienie Prezydenta podczas inauguracyjnego posiedzenia Komitetu Narodowych Obchodów 100. Rocznicy Odzyskania Niepodległości

# data[].attributes.attachment_link.title
Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej / Aktualności / Wypowiedzi Prezydenta RP / Wystąpienia / Wystąpienie Prezydenta podczas inauguracyjnego posiedzenia Komitetu Narodowych Obchodów 100. Rocznicy Odzyskania Niepodległości

# data[].attributes.attachment_link.description
Oficjalny serwis Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Aktualności i informacje dotyczące Prezydenta Polski i jego najbliższego otoczenia.

# data[].attributes.body
Sprawa bliska sercom wszystkich Polaków

# data[].attributes.attachment_link.title
Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej / Aktualności / 100. Rocznica Odzyskania Niepodległości RP

# data[].attributes.attachment_link.description
Oficjalny serwis Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Aktualności i informacje dotyczące Prezydenta Polski i jego najbliższego otoczenia.

# data[].attributes.body
na lata 2017-2021

# data[].attributes.body
stulecie odzyskania niepodległości

# data[].attributes.attachment_link.title
O niepodległej - Niepodległa - świętujmy razem!

# data[].attributes.attachment_link.description
Zobacz więcej artykułów na temat Wiktoria 1920