# data[].attributes.body
Powstanie trwało 63 dni
Powstanie Warszawskie było największym tego typu aktem oporu w okupowanej przez hitlerowców Europie
Powstańcy(około 30 tysięcy żołnierzy Armii Krajowej) chcieli doprowadzić do wyzwolenia Stolicy spod okupacji hitlerowskiej przed przybyciem armii sowieckiej, a tym samym zapewnić Polsce suwerenność po zakończeniu wojny.
Oddziały powstańcze, chociaż liczne, ale bez odpowiedniego uzbrojenia stanęły do walki z regularną, w pełni zmilitaryzowaną armią niemiecką. tylko 10 procent walczących było uzbrojonych. Dla porównania po stronie niemieckiej do walki stanęło około 20 tysięcy w pełni uzbrojonych żołnierzy, którzy do dyspozycji mieli pancerne jednostki frontowe, artylerię i lotnictwo. Niestety, bez pomocy sojuszników nie miały szans na wygraną. Pomoc, na jaką liczyli, nigdy nie nadeszła. Powstanie zakleszczone między dwoma potężnymi armiami sowiecką i niemiecką powoli wykrwawiało się.
Los Warszawy, nazywanej przed wojną „Paryżem Wschodu”, został przypieczętowany rozkazem wydanym przez Heinricha Himmlera, który brzmiał: „Każdego mieszkańca należy zabić, nie wolno brać żadnych jeńców, Warszawa ma być zrównana z ziemią i w ten sposób ma być stworzony zastraszający przykład dla całej Europy”.

Stolica Polski została zniszczona w blisko 85%, a mieszkańcy wypędzeni do obozów przejściowych i jenieckich.
Straty oceniamy następująco:
-W Powstaniu poległo około 16 tysięcy Powstańców.
-25 tysięcy Polaków zostało rannych.
-W Powstaniu zginęło około 150 tysięcy cywilów

# data[].attributes.body
II rzeczpospolita była państwem wielonarodowym. Mieszkali u nas m.in. Ukraińcy, którzy dążyli do utworzenia własnego państwa. Konflikty społeczne również przybierają na sile. W owych warunkach polityka terroru stosowana przez OUN doprowadziła do zaostrzenia polityki wobec mniejszości narodowych. Podczas wojny obronnej 1939r. dochodziło do wielu akcji sabotażowych i ataków ukraińskich bojówek na wycofujące się polskie oddziały. Po opanowaniu tych terenów w 1941r. przez Niemiec, Ukraińcy chcą zbudować własne państwo. W tym celu wybrali drogę kolaboracji z III Rzeszą. Sformowali oddziały wojskowe i policyjne. W 1942r. odłam Ukraińców utworzył UPA, który zorganizował antypolską akcję, której celem była eksterminacja Polaków. Robiła to dążąc do zarezerwowania Wołynia, Podoli i wschodniej Małopolski wyłącznie dla siebie.

# data[].attributes.body
Organizacją kierowało Naczelnictwo, obowiązki przewodniczącego ZHP do sierpnia 1942 r. pełnił ks. hm. Jan Mauersberger, a po jego śmierci dr Tadeusz Kupczyński. W ramach konspiracyjnego harcerstwa samodzielnie funkcjonowała Organizacja Harcerzy i Organizacja Harcerek.

Pierwotnie nazwa Szare Szeregi odnosiła się jedynie do Organizacji Harcerzy. Na czele Głównej Kwatery Harcerzy "Pasieki" stał naczelnik. Funkcję tę pełnili kolejno: Florian Marciniak "Nowak" (IX 1939 - V 1943), Stanisław Broniewski "Orsza" (V 1943 - X 1944) oraz Leon Marszałek "Jan" (X 1944 - I 1945). Znajdujący się pod okupacją kraj został podzielony w ramach struktury organizacyjnej Szarych Szeregów na Polskę centralną (Generalne Gubernatorstwo), Polskę zachodnią (tereny wcielone do Rzeszy) i Polskę wschodnią (tereny wcielone do ZSRS).
Szare Szeregi były najliczniejszą konspiracyjną organizacją młodzieżową, w połowie 1944 r. skupiały ponad 15 tys. członków, w tym ok. 7 tys. harcerek. Poza Warszawą aktywnie działały m.in. w Radomiu, Gdyni, Krakowie i na Śląsku. Rozwiązane zostały 17 stycznia 1945 roku.

# data[].attributes.body
Polskie Państwo Podziemne to nielegalne struktury państwowe działające w okresie II Wojny Światowej na terenie Polski, których celem było zapewnienie ciągłości działania narodu w momencie ataku III Rzeszy oraz potem wejścia komunistów od wschodu.
Polskie Państwo Podziemne było całkowicie podległe i zależne od oficjalnego rządu kraju, który w trakcie działań wojennych na terenie Polski, znajdował się na uchodźstwie.
Polskie Państwo Podziemne, działając w latach 1939-1945 na terenach okupowanych przez Niemców i Sowietów, było fenomenem w ogarniętej wojną Europie. Jego początkiem było utworzenie 27 września 1939 r. Służby Zwycięstwu Polski, przekształconej w Związek Walki Zbrojnej, a następnie w AK. Polskie Państwo Podziemne kierowane było przez władze RP na uchodźstwie: prezydenta, rząd i Naczelnego Wodza oraz ich krajowe przedstawicielstwa. Podziemnym parlamentem, reprezentującym największe stronnictwa polityczne: Stronnictwo Ludowe, Polską Partię Socjalistyczną, Stronnictwo Narodowe oraz Stronnictwo Pracy był w latach 1940-1943 Polityczny Komitet Porozumiewawczy, od 1943 do 1944 r. Krajowa Rada Polityczna, a od 1944 r. do końca wojny - Rada Jedności Narodowej.

Delegat Rządu na Kraj, od maja 1944 r. w randze wicepremiera, kierował zakonspirowanym aparatem administracji cywilnej - Delegaturą Rządu na szczeblu centralnym, w województwach i powiatach. Delegatura składała się z 18 departamentów, m.in. Spraw Wewnętrznych, Informacji i Prasy, Pracy i Opieki Społecznej oraz Oświaty i Kultury.

# data[].attributes.body
17 września 1939 r., łamiąc obowiązujący polsko-sowiecki pakt o nieagresji, Armia Czerwona wkroczyła na teren Rzeczypospolitej Polskiej, realizując tym samym ustalenia zawarte w tajnym protokole paktu Ribbentrop-Mołotow. Konsekwencją sojuszu dwóch zbrodniczych totalitaryzmów był rozbiór osamotnionej w walce Polski. Związek Sowiecki zajął w 1939 r. obszar o powierzchni ponad 190 tys. km kw. z ludnością liczącą ok. 13 mln osób. Wśród nich było około 5 milionów Polaków, pozostali to Ukraińcy, Białorusini i Żydzi. Liczba ofiar wśród obywateli polskich, którzy w latach 1939-1941 znaleźli się pod sowiecką okupacją, do dziś nie jest w pełni znana. Prof. A. Paczkowski odnosząc się do tej kwestii w książce "Czarna księga komunizmu. Zbrodnie, terror, prześladowania" pisał: "Uważa się, że w ciągu niespełna dwóch lat władzy sowieckiej na ziemiach zabranych Polsce represjonowano w różnych formach - od rozstrzelania, poprzez więzienia, obozy i zsyłki, po pracę przymusową - ponad 1 milion osób (...). Nie mniej niż 30 tys. osób zostało rozstrzelanych, a śmiertelność wśród łagierników i deportowanych szacuje się na 8-10 proc., czyli zmarło zapewne 90-100 tys. osób".

# data[].attributes.body
W 1946 Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze uznał proceder grabieży dóbr kulturalnych, majątku i niszczenie skarbów kultury narodowej za jedną ze zbrodni niemieckich w okupowanej w latach 1939–1945 Polsce.
Grabież rozpoczęła się wkrótce po agresji niemiecko-sowieckiej na Polskę. Działalność rabunkowa była organizowana i przeprowadzana głównie przez III Rzeszę, jednak ZSRR zagrabił również znaczącą część dzieł kultury i sztuki państwa polskiego i jego obywateli.

W 1945 Rząd RP na uchodźstwie opublikował The Nazi Kultur in Poland, pierwszy raport dotyczący grabieży dóbr kultury na terytorium RP okupowanym przez III Rzeszę.

Według prof. Jana Pruszyńskiego szacunkowa wartość rynkowa dzieł sztuki zrabowanych przez Niemców i Rosjan w Polsce w latach 1939–1945 wynosi 30 mld dolarów.

Powojenne szacunki utraconych przez Polskę dzieł sztuki i wywiezionych przez okupanta niemieckiego (obejmujące tylko zbiory udokumentowane), wskazują na ubytek ok. 2,8 tys. obrazów znanych europejskich szkół malarskich, 11 tys. obrazów autorstwa malarzy polskich, 1,4 tys. wartościowych rzeźb, 15 mln książek z różnych okresów, 75 tys. rękopisów, 22 tys. starodruków, 25 tys. map zabytkowych, 300 tys. grafik, 50 tys. rękopisów muzealnych, 26 tys. bibliotek szkolnych, 4,5 tys. bibliotek oświatowych i 1 tys. bibliotek naukowych (łączne straty bibliotek wyniosły ok. 22 000 000 woluminów), oraz wiele innych nieudokumentowanych eksponatów i przedmiotów wartościowych (m.in. 5 tys. dzwonów kościelnych).

# data[].attributes.body
Niemcy wykonywali masowe, często publiczne egzekucje wobec ludności ziem polskich. Robili to dla przestrogi innych obywateli, aby przypomnieć im, w jakiej znajdują się sytuacji. W grudniu 1939r. w Wawrze Niemcy z ramach odwetu za zabicie 2 Niemców kazali rozstrzelać 107 przypadkowych osobników. Pacyfikowano, niszczono i podpalano całe wsie, które były podejrzane o wspieranie ruchu partyzanckiego. W lipcu 1939r. Hitlerowcy spalili całą wieś Mnichów, której mieszkańcy pomagali partyzantom. Od listopada 1042r. do marca 1943r. Niemcy wysiedlili terenów Zamojszczyzny aż 300tyś wsi, a jej ludność została wyeksportowana do obozów koncentracyjnych, czy na przymusowe roboty na rzecz III Rzeszy. Na ich miejsce pojawiali się Niemieccy koloniści.

# data[].attributes.body
Sowiecka napaść na Polskę była realizacją układu podpisanego w Moskwie przez ministra spraw zagranicznych III Rzeszy Joachima von Ribbentropa oraz ludowego komisarza spraw zagranicznych ZSRS Wiaczesława Mołotowa, pełniącego jednocześnie funkcję przewodniczącego Rady Komisarzy Ludowych (premiera). Po napaści Niemiec na Polskę, Anglia i Francja nie wywiązały się z umów sojuszniczych. Kiedy broniących się Polaków od tyłu zaatakowali Sowieci, zostali oni pozbawieni złudzeń. Zachód nie miał zamiaru ginąć za Polskę. II Rzeczpospolita została podzielona między 2 agresorów. W czasie II wojny światowej Polska poniosła największe straty biologiczne i materialne w stosunku do liczby mieszkańców wśród narodów antyhitlerowskich. Życie straciło 6 milionów 28 000. Obywatel polski. Jednak tylko 11% zginęło w wyniku działań wojennych. Pięć milionów i 380 000 to ofiary wymierania mieszkańców. Spośród nich 22% zmarło w więzieniach, internowaniach i innych miejscach zagłady. W czasie okupacji 530 tys. osób zostało niepełnosprawnych. Ludzie łapali choroby psychiczne, 60 tys. Zachorowalność na gruźlicę była powyżej średniej i wynosiła 140 000 na 1 milion osób. . Niemieccy okupanci wypędzili 2 478 000 osób. Trzy miliony ludzi zostało deportowanych na roboty przymusowe w imperium i do innych okupowanych krajów.

# data[].attributes.body
Miasto na Podlasiu, na północ od Wieprza, rejon ostatniej bitwy polskiej wojny obronnej, stoczonej pomiędzy jednostkami Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” (dowódca – generał brygady Franciszek Kleeberg) a niemiecką 13 Dywizją Zmotoryzowaną (dowódca – generał P. Otto).
Ostatnia bitwa wojny obronnej. Mimo zwycięstwa odniesionego w dniu 6 października Samodzielna Grupa Operacyjna "Polesie" Poddała się Niemcom ze względu na brak amunicji

# data[].attributes.body
a wieść o nadciągających jednostkach radzieckich władze cywilne Grodna, z wiceburmistrzem Romanem Sawickim na czele, zorganizowały improwizowaną obronę miasta. Rankiem 20 września wkraczające do Grodna czołgi 15 Korpusu Pancernego zaatakowane zostały przez pododdziały wojska, policji oraz grupy młodzieży. Miasto zostało zajęte dopiero po dwudniowych walkach, w trakcie, których nieprzyjaciel stracił 47 zabitych oraz 150 rannych. Ponadto Polacy zniszczyli lub uszkodzili 20 czołgów i samochodów pancernych.

# data[].attributes.body
największa bitwa kampanii wrześniowej, stoczona na Równinie Kutnowskiej, na zachód od Warszawy, przez połączone siły armii „Poznań” i „Pomorze” pod ogólnym dowództwem generała Stanisława Kutrzeby z jednostkami 8 i 10 Armii niemieckiej wchodzącymi w skład Grupy Armii „Süd” (dowódca – generał pułkownik Gerd von Rundstedt).

# data[].attributes.body
Już w pierwszych dniach wojny polska stolica była bombardowana przez niemieckie siły powietrzne. W walkach uczestniczyło zarówno regularne oddziały wojska jak i jej mieszkańcy. Pomimo okrążenia i dużych strat stolica walczyła do 28 września.

# data[].attributes.body
Umocniona pozycja obronna w rejonie Wizny u ujścia Biebrzy do Narwi, której załogę stanowiło około 720 żołnierzy i zaledwie sześć dział oraz broń maszynową pod dowództwem kapitana Władysława Raginisa, została zaatakowana 7 września przez nacierające z północy oddziały rozpoznawcze 10 Dywizji Pancernej, wchodzącej w skład XXI Korpusu ze składu niemieckiej 3 Armii. Po ich odparciu, następnego dnia działania zaczepne rozpoczęły pododdziały brygady fortecznej „Lötzen”.

# data[].attributes.headline
Wieża spadochronowa w Katowicach 3 września 1939

# data[].attributes.subject
Wieża spadochronowa w Katowicach 3 września 1939

# data[].attributes.body
W sierpniu 1939 roku władze harcerskie nakazały swym członkom natychmiastowe przerwanie wędrówek, obozów, kolonii i powrót do miejsc zamieszkania. Katowickie harcerki zajęły się organizowaniem placówek pomocy uchodźcom z terenów przygranicznych. Prowadziły dla nich punkty informacyjne i sanitarne, placówki żywienia i opieki nad dziećmi. Pracowały też w punktach łączności telefonicznej. Harcerze pełnili służbę w jednostkach patrolowych i sanitarnych w ośrodkach łącznościowych i na posterunkach obserwacyjno - meldunkowych. Te ostatnie usytuowano m.in. na wieży spadochronowej w parku Kościuszki, na tzw. drapaczu chmur przy ul. Żwirki i Wigury oraz na Domu Powstańca w pobliżu placu Wolności.

# data[].attributes.headline
Obrona Poczty Polskiej w Gdańsku 1 Września 1939

# data[].attributes.subject
Obrona Poczty Polskiej w Gdańsku 1 Września 1939

# data[].attributes.body
trwała od rana do wieczora 1 września 1939.
Symboliczne miejsce oporu wobec Niemieckiego agresora.
Kierował nią podporucznik Konrad Gunerski. Polacy przystąpili do walki mimo znacznie gorszego uzbrojenia i znacznie mniejszej ilości broni. Odparli nie jeden atak Niemiecki wspierany przez wozy pancerne i artylerię. Poddali się dopiero wówczas, kiedy budynek został podpalony. Jedna z pierwszych Hitlerowskich zbrodni wykonanych na ziemiach polskich, gdyż jeńcy zostali uwięzieni i skazani na wyrok śmierci.

# data[].attributes.body
starcie zbrojne w trakcie kampanii wrześniowej.

Wołyńska Brygada Kawalerii (dowódca – pułkownik dyplomowany Julian Filipowicz) osłaniająca styk armii „Łódź” z armią „Kraków” obsadziła zachodni skraj lasów kłobuckich na północny zachód od Częstochowy. Tam przez cały dzień 1 września powstrzymywała zmasowane ataki czołgów 4 Dywizji Pancernej, wchodzącej w skład 16 Korpusu Pancernego niemieckiej 10 Armii. Nieprzyjaciel dwukrotnie był bliski przełamania polskich pozycji obronnych, jednak mimo znacznych strat własnych (około 350–400 zabitych i rannych) Brygada opuściła pozycję dopiero w nocy z 1 na 2 września i wycofała się w kierunku miejscowości Ostrowy. Niemcy stracili około 40–50 zniszczonych i uszkodzonych czołgów.

# data[].attributes.body
obrona Wojskowej Składnicy Tranzytowej w trakcie kampanii wrześniowej.

Od 1925 roku na terenie Wolnego Miasta Gdańska, na niewielkim półwyspie u wejścia do portu znajdowała się polska Wojskowa Składnica Tranzytowa, w 1939 roku obsadzona przez 182 żołnierzy (w tym 5 oficerów i 1 lekarza) pod dowództwem majora Henryka Sucharskiego.

1 września o godzinie 4.45 bombardowanie Składnicy rozpoczął zacumowany w porcie gdańskim niemiecki pancernik „Schleswig-Holstein”. Jednocześnie Westerplatte zostało zaatakowane przez kompanię szturmową piechoty morskiej oraz zmobilizowaną na terenie Gdańska kompanię SS „Danziger-Heimwehr”. Pomimo miażdżącej przewagi przeciwnika (łącznie w walkach o Westerplatte uczestniczyło około 3400 żołnierzy niemieckich) załoga Składnicy, wykorzystując przygotowane wcześniej umocnienia, zdołała przez 7 dni odpierać nieustanne ataki nieprzyjaciela.

Ostatecznie Westerplatte skapitulowało 7 września o godzinie 10.15. Straty polskie wyniosły 15 poległych oraz 50 rannych i kontuzjowanych.