# data[].attributes.body
Ήρθε η θεία μου η Ντίνα

μέσα στην καραντίνα

και για να χαμογελάσει

όλα τα φαγητά πρέπει να δοκιμάσει

Η θεία μου η Ντίνα.

# data[].attributes.headline
Το λίμερικ της Φωτεινής!

# data[].attributes.subject
Το λίμερικ της Φωτεινής!

# data[].attributes.body
Ένας σκύλος από τον Βόρειο Πόλο του άρεσε να παίζει μ´έναν βώλο όπου και αν πήγαινε με όλους θύμωνε Ο άγριος σκύλος από τον Βόρειο Πόλο 

# data[].attributes.headline
Το λίμερικ της Μελίνας!

# data[].attributes.subject
Το λίμερικ της Μελίνας!

# data[].attributes.headline
Του Δία ο κολλητός

# data[].attributes.subject
Του Δία ο κολλητός

# data[].attributes.body
Ζούσε στον Όλυμπο ένας θεός
που με τον Δία ήταν κολλητός.
Όπου κι αν πήγαινε ο θεός αυτός
τον κυρίευε πάντα ο πανικός.
Αυτός ήταν του Δία ο κολλητός.

# data[].attributes.headline
Ήταν ένα σκυλί 

# data[].attributes.subject
Ήταν ένα σκυλί 

# data[].attributes.body
που έψαχνε κόκκαλο να βρεί
αλλλά έπεσε σε μια λακούβα
και έγινε πράσινος από την τούμπα
Το άτυχο σκυλί!

Κάποτε ένα παιδί
ήθελε να πετάξει σαν πουλί
Βγήκε σ' ενα μπαλκονί για να δεί
και βρέθηκε πάνω σε ένα κλαδί
Το κακόμοιρο παιδί!

# data[].attributes.headline
Τα λίμερικ του Νικόλα! Πάρα πολύ ωραία!

# data[].attributes.subject
Τα λίμερικ του Νικόλα! Πάρα πολύ ωραία!

# data[].attributes.body
1) Ήταν ένα ζωηρό σκυλί
που πήδηξε από το σκαλί
του έβαλαν γύψο στο ποδάρι του
κι αυτό έγινε το καμάρι του
Το άτυχο, χαζό σκυλί.
Νικόλας Π.

2) Ήταν ένας γάτος ωραίος
που το έπαιζε μοιραίος
Ώσπου μια μέρα ασχήμυνε
κι η ομορφιά του μίκρυνε
Τούτος ο γάτος ο ωραίος.
Νικόλας Π.

# data[].attributes.headline
Ήταν μια γυναίκα από

# data[].attributes.body
Ήταν μια γυναίκα από την Βιέννη
που όλο έλεγε "μα πόσο μου πηγαίνει!"
Κάθε μέρα στον καθρέφτη της κοιτούσε
και πόσο άσχημη ήταν απορούσε
η ματαιόδοξη γυναίκα από την Βιέννη.

# data[].attributes.body
Λίμερικ ονομάζεται ένα είδος ποίησης, με χαρακτηριστική, σύντομη, χιουμοριστική σύσταση μίας στροφής πέντε στίχων και ομοιοκαταληξία aabba. Τα ποιήματα του είδους λίμερικ διηγούνται μια σύντομη ιστορία, και καταλήγουν σε ένα ανέκδοτο.
πηγή: https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9B%CE%AF%CE%BC%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%BA_(%CF%80%CE%BF%CE%AF%CE%B7%CF%83%CE%B7)

# data[].attributes.headline
ΦΤΙΑΧΝΟΥΜΕ ΔΙΚΑ ΜΑΣ; ΟΔΗΓΙΕΣ 🛠💡

# data[].attributes.subject
ΦΤΙΑΧΝΟΥΜΕ ΔΙΚΑ ΜΑΣ; ΟΔΗΓΙΕΣ 🛠💡

# data[].attributes.body
Ξεκίνα να γράφεις σε ένα χαρτί το δικό σου λίμερικ, σύμφωνα με τους κανόνες.
Αφού το διαβάσεις και κάνεις όσες αλλαγές νομίζεις, το ανεβάζεις σε δικό σου ποστ, σε αυτό το padlet, ή το γράφεις στον Τοίχο της Κυψέλης μας.
ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ!

# data[].attributes.headline
ΛΙΜΕΡΙΚ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ

# data[].attributes.subject
ΛΙΜΕΡΙΚ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ

# data[].attributes.body
Ήταν ένα χάσκι από Αλάσκα

που όλοι το φωνάζανε Παλάσκα.

Όπου κι αν πήγαινε, ένα παλάτι γύρευε,

ένα πανέμορφο άτι καβαλίκευε

αυτό το μονάκριβο χάσκι απ’ την Αλάσκα.

Άρια Ν.

Ήταν ένας μπαλαδόρος

που ήτανε και πιτσαδόρος.

Έβαλε μια μέρα ένα γκολάκι,

παραιτήθηκε από το μαγαζάκι

αυτός ο μπαλαδόρος.

Ήταν ένα καλαμάκι ρουφηχτό

που του άρεσε πολύ να παίζει κρυφτό.

Ώσπου μια μέρα

δεν είδε άσπρη μέρα

Το φτωχό το καλαμάκι, το ρουφηχτό.

Ιουλιανός Λ. – Χρήστος Ι.

# data[].attributes.body
πηγή: http://daskalosa.eu/glossa_st/st_glossa_06_i_zoi_se_alloys_topoys.html

# data[].attributes.headline
Το πρώτο λίμερικ του Σεφέρη

# data[].attributes.subject
Το πρώτο λίμερικ του Σεφέρη

# data[].attributes.headline
Τι είναι το λίμερικ;

# data[].attributes.subject
Τι είναι το λίμερικ;

# data[].attributes.headline
Ποιος ήταν ο Γιώργος Σεφέρης

# data[].attributes.subject
Ποιος ήταν ο Γιώργος Σεφέρης

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Published on

1. Γιώργος Σεφέρης (1900-1971) `

2. 29 Φεβρουαρίου 1900 Ο ποιητής γεννιέται στη Σμύρνη. "Τη συμβολική ημερομηνία της γέννησής μου (29 του Φλεβάρη) η παραπάνω μέρα ενός μπασταρδεμένου μήνα... μη γελάσεις σαν με διαβάσεις. Θα τ` ακούσω το γέλιο σου."

3. Γιώργος Σεφέρης είναι το λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Ήταν ο πρωτότοκος γιος τουΓιώργου Σεφεριάδη. Το όνομα δικηγόρου και διδάκτορα της Σεφέρης παράγεται από τηντουρκική λέξη "sefer" η οποία Νομικής Σχολής του Παρισιούσημαίνει εκστρατεία ή απλώς Στέλιου Σεφεριάδη και της ταξίδι. Δέσπως το γένος Γιωργάκη Τενεκίδη. Είχε δύο μικρότερα αδέρφια την Ιωάννα (μετέπειτα σύζυγο του Κωνσταντίνου Τσάτσου) και τον Άγγελο.

4. "Η Σκάλα του Βουρλά (τώρα ονομάζουνται Urla), ήταν για μένα ο μόνος τόπος που, και τώρα ακόμη, μπορώ να ονομάσω πατρίδα, ο τόπος όπου βλάστησανΟ Γιώργος Σεφέρης στο τα παιδικά μου χρόνια."σπίτι όπου γενννήθηκε,στα Βουρλά της Σμύρνης.

5. Καλοκαίρι 1914Μετά το ξέσπασμα τουπρώτου παγκοσμίου πολέμουτο 1914 η οικογένειαΣεφεριάδη εγκαταστάθηκεστην Αθήνα. Εκεί ο Σεφέρηςτέλειωσε το Πρότυπο ΚλασικόΓυμνάσιο.

6. Από το 1918 ως το 1924 έζησε στο Παρίσι όπου σπούδασε "νομικά και πολλή λογοτεχνία". Στο Παρίσι συνεργάστηκε με το φοιτητικό περιοδικό Βωμός (με το ψευδώνυμο Γιώργος Σκαλιώτης) και άρχισε να γράφει ποιήματα στα γαλλικά και τα ελληνικά. Το καλοκαίρι του 1924 μετά την αποφοίτησή του από το πανεπιστήμιο έφυγε για το Λονδίνο. Ακολούθησε το διπλωματικό στάδιο και γι'αυτό πολλά χρόνια της ζωής του έζησε μακριά απόΟ Σεφέρης στο Λονδίνο, 1924 την Αθήνα (Κορυτσά, Ν. Αφρική, Αίγυπτος, Άγκυρα, Βηρυτός κ.ά.).

7. Αθήνα, 1925 Ο Σεφέρης επιστρέφει στην Αθήνα. Αισθάνεται μόνος κι απελπισμένος. Αρχίζει να κρατά ημερολόγιο που εκδίδεται μετά το θάνατό του με τον γενικό τίτλο Μέρες."Δεν πρέπει να τ` αφήνω αυτό τοτετράδιο. Όταν δεν έχω τίποτε να πω, ν`αντλώ από τη μνήμη. Υπάρχουν θύμησεςπου ξαναγυρίζουν μόνο μια φορά σ` όλημας τη ζωή κι έπειτα χάνουνται στηνάβυσσο. Ίσως αυτές να έχουνπερισσότερη γεύση."

8. 1926Το 1926 πέθανε η μητέρα του "Δε θέλω να γίνω μήτεκαι στις 29 Δεκεμβρίου του δικηγόρος,μήτείδιου χρόνου ο Σεφέρης δημοσιογράφος,μήτε μποέμ.Ηδιορίστηκε ακόλουθος του μόνη κλίση που έχω είναι ναΥπουργείου Εξωτερικών. θέλω να φτιάξω ποιήματα..." Σεφέρης - Εργο του χαράκτη Τάσσου

9. 1931Το 1931 κυκλοφόρησε ηπρώτη ποιητική συλλογή τουμε τίτλο "Στροφή", για τηνοποία ο Παλαμάς δημοσίευσεεπιστολή στη Νέα Εστία.Έμβλημα της συλλογής τουείναι η γοργόνα.

10. 1936Γνωριμία με τη Μαρώ Ζάννου."Γνωριστήκαμε ένα μεσημέριτου Αυγούστου στηνακρογιαλιά.Ήταν ευτυχισμένηκι ήταν δική μου απότότες,από την πρώτη εκείνημέρα που βασίλεψε ο ήλιοςπάνω μας καθώς περιμέναμεακίνητοι πάνω στα αρχαίαμάρμαρα."

11. Το 1941 παντρεύονται."Στη Μαρώ Με τη Μαρώ. Η ερωτική τους σχέση Κάποτε συλλογίζομαι πως αρχίζει το 1936. Η απροσδόκητητούτα εδώ που γράφω δεν είναι υπηρεσιακή μετάθεση του ποιητή στην Κορυτσά, το 1937, λέγεται ότι οφείλεταιάλλο παρά εικόνες που κεντούν σε παρασκηνιακές ενέργειες του πατέραστο δέρμα τους φυλακισμένοι ή του, για να τον απομακρύνει από την Αθήνα.πελαγίσιοι."Ημερολόγιο Καταστρώματος, Β΄

12. 1944Εκδίδονται οι "Δοκιμές" και το"Ημερολόγιο Καταστρώματος, Β΄"σεμια σπάνια έκδοση, αποκλειστικάιδιωτική, μόνο σε 75 αντίτυπα, ταοποία αναπαράχθηκαν από τοχειρόγραφο μαζί με δικά του "σχέδιακαι πλουμίδια", αριθμημένα καιυπογεγραμμένα από τον ίδιο τονποιητή. Η γοργόνα που κοσμεί το εξώφυλλο αυτής της έκδοσης διαφέρει από τις άλλες.Έχει ακρωτηριασμένα τα χέρια, πράγμα που συμβολίζει την καταστολή της ελευθερίας στην κατοχική Ελλάδα.

13. 24 Οκτωβρίου 1963 Ο ποιητής λαμβάνει τηλεγράφημα του μόνιμου γραμματέα της Σουηδικής Ακαδημίας "Εξ ονόματος της Σουηδικής Ακαδημίας, έχω την τιμή να σας αναγγείλω ότι η Ακαδημία αποφάσισε σήμερα να σας απονείμει το βραβείο Νόμπελ του 1963 για τη Λογοτεχνία. Ελπίζω ότι θα έχετε την ευκαιρία να έρθετε με την κ. Σεφέρη στη Στοκχόλμη, στις 10 Δεκεμβρίου, για να λάβετε το βραβείο".

14. Ο Σεφέρης δηλώνει "Διαλέγοντας έναν Έλληνα για το βραβείο Νόμπελ,νομίζω πως η Σουηδική Ακαδημία θέλησε να εκφράσει την αλληλεγγύητης με τη ζωντανή πνευματική Ελλάδα. ...Θέλησε να δείξει πως ησημερινή ανθρωπότητα χρειάζεται και την ποίηση -κάθε λαού- και τοελληνικό πνεύμα". Νόμπελ 1963. Με τη βράβευσή του ικανοποιήθηκε έπειτα από πολλές δεκαετίες ένα "εθνικό απωθημένο", ακούστηκαν όμως διάφορες μικρότητες και επιχειρήθηκαν άκαιρες συγκρίσεις. Στην επιστροφή του από τη Στοκχόλμη δεν βρέθηκε ούτε ένας κρατικός επίσημος ή ένας εκπρόσωπος των λογοτεχνικών σωματείων να τον υποδεχθεί και, φυσικά, δεν υπήρχε ακόμη στην Ελλάδα η πανταχού παρούσα σήμερα τηλεόραση...

15. Ο Σεφέρης συντάσσει δήλωση κατά της δικτατορίας η οποία διανεμήθηκε στον ελληνικό και ξένο τύπο και την εκφωνείΜετά τη δήλωση ο υπουργός στις 28 Μαρτίου του 1969 στο BBC.Εξωτερικών της χούντας τουαφαίρεσε τον τίτλο του "Πρέσβηεπί τιμή" και τη χρήσηδιπλωματικού διαβατηρίου. "...Βλέπω μπροστά μου τον γκρεμό όπου μας οδηγεί η καταπίεση που κάλυψε τον τόπο. Αυτή η ανωμαλία πρέπει να σταματήσει. Είναι εθνική επιταγή...".

16. Ο Σεφέρης εκτός απόποιητής ήταν καιφωτογράφος.Από ταφοιτητικά του χρόνια στηνΑγγλία μέχρι το τέλος τηςζωής του, ο Σεφέρηςφωτογραφίζει συστηματικάπρόσωπα και τοπία.Ταυτόχρονα, έδειξειδιαίτερο ενδιαφέρον για τημουσική.

17. 197120 Σεπτεμβρίου Ο Σεφέρης γράφει τοΟ ποιητής πεθαίνει.Η τελευταίο του ποίημακηδεία του παίρνει "Επί ασπαλάθων..."χαρακτήρα πάνδημηςαντιδικτατορικήςεκδήλωσης.

18. Η ποίηση του Σεφέρη διακρίνεται για τη λιτότητα των εκφραστικών τηςμέσων και τον ήρεμο και το χαμηλό της τόνο και αποτυπώνει τις αγωνίεςτου ποιητή για την τραγική μοίρα της φυλής μας.Η καταστοφή της Σμύρνης και του μικρασιατικού ελληνισμού, οξεριζωμός των προσφύγων, η τραγική μοίρα του ανθρώπου, είναιβιώματα που σφράγισαν ανεξίτηλα τον ψυχικό κόσμο του ποιητή καιαποκρυσταλλώθηκαν στην ποίησή του.

19. Ἀ λληλογραφίεςἈλληλογραφία (Γ. Θεοτοκᾶ-Γ. Σεφέρη 1930-1966) Μεταφράσεις(1975) Τ. Σ. Ἐλιοτ (1936)Ἀλληλογραφία (Ἄδ. Διαμαντή-Γ. Σεφέρη 1953-1970) Ἡ ἔρημη χώρα - Τ. Σ. Ἐλιοτ (1940)(1988) Φονικὸ στὴν Ἐκκλησιὰ (1963)Ἀλληλογραφία (Γ. Σεφέρη-Ἀ. Καραντώνη 1931-1960) Ἀντιγραφὲς - Yeats, Gide, Valery (1965)(1989) Ἆσμα Ἀσμάτων (1965)Ἀλληλογραφία (Σεφέρης καὶ Μαρὼ 1936-1940) (1989) Ἡ Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννη (1966)Ἀλληλογραφία (Γ. Σεφέρη-Λορεντζάτου 1948-1968) Γιῶργος Σεφέρης (1900 - 1971)(1990) Ἡ μερολόγια Χειρόγραφο Σεπτ. 41 (1972) Μέρες τοῦ 1945-51 (1973) Μέρες Α (16-2-1925 ὡς 17-8-1931) (1975) Μέρες Β (24-8-1931 ὡς 12-2-1934) (1975) Μέρες Γ (16-4-1934 ὡς 14-12-1940) (1977) Μέρες Δ (1977) Μέρες Ε (1977) Μέρες ΣΤ (1986) Μέρες Ζ (1990) Πολιτικὸ Ἡμερολόγιο Α (1973) Πολιτικὸ Ἡμερολόγιο Β (1973)

20. Σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν είναι σαν να σβήνεις ένα κομμάτι από το μέλλον. "Μέρες" Παρουσίαση: Μωραΐτη Ευδοκία, Χαραλαμπίδου Ραφαέλα

# data[].attributes.attachment_link.description
Published on 1. Γιώργος Σεφέρης (1900-1971) ` 2. 29 Φεβρουαρίου 1900 Ο ποιητής γεννιέται στη Σμύρνη. "Τη συμβολική ημερομηνία της γέννησής μου (29 του Φλεβάρη) η παραπάνω μέρα ενός μπασταρδεμένου μήνα... μη γελάσεις σαν με διαβάσεις. Θα τ` ακούσω το γέλιο σου." 3. Γιώργος Σεφέρης είναι το λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Ήταν ο πρωτότοκος γιος τουΓιώργου Σεφεριάδη.

# data[].attributes.headline
Η ζωή σε άλλους τόπους

# data[].attributes.subject
Η ζωή σε άλλους τόπους

# data[].attributes.body
Διαβάζω το λίμερικ του Σεφέρη

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής

Με ποιον τρόπο προσπαθούμε να πείσουμε κάποιον ότι η άποψή μας είναι σωστή

Με τις αιτιολογικές προτάσεις

Αυτόχθονες λαοί

Όταν το 15ο αιώνα ξεκίνησαν τα ταξίδια τους οι μεγάλοι εξερευνητές, ήρθαν για πρώτη φορά σε επαφή με νέους, αυτόχθονες λαούς. Αυτόχθονα λέμε αυτόν που κατοικεί στη γη των προγόνων του. Σημαίνει, δηλαδή, ιθαγενής ή ντόπιος.

Οι εξερευνητές, που ήταν τεχνολογικά πιο εξελιγμένοι, τους εξόντωσαν, έκλεψαν χρυσό και ασήμι, καταπάτησαν τη γη τους, εξαφάνισαν τους πολιτισμούς τους. Οι "πολιτισμένοι" λαοί τούς θεώρησαν "πρωτόγονους" και συχνά τούς φέρονταν σαν να ήταν ζώα, γι' αυτό τους μετέτρεψαν σε σκλάβους.

Αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν να εξαφανιστούν πολλοί λαοί, κάποιοι άλλοι να χάσουν την πολιτισμική τους ταυτότητα και μερικοί να εγκαταλείψουν τη γη τους. Όμως σε πολλές γωνιές του πλανήτη μας υπάρχουν αυτόχθονες που διατηρούν ακόμη τον παραδοσιακό τρόπο ζωής τους.

κείμενο της συγγραφικής ομάδας

Φινμαρκσβίντα, Nορβηγία 1968, George E. Mobley, εκδ. National Geographic

2. Οι "πολιτισμένοι" λαοί τούς θεώρησαν "πρωτόγονους": γιατί οι λέξεις είναι μέσα σε εισαγωγικά;

3. Στη φωτογραφία βλέπουμε μια οικογένεια Λαπώνων. Τι μπορούμε να καταλάβουμε για τον τρόπο ζωής τους;

Ποιους άλλους αυτόχθονες/ιθαγενείς λαούς γνωρίζετε; Μπορείτε να βρείτε πληροφορίες και εικόνες από τη ζωή και τον πολιτισμό των ιθαγενών πληθυσμών στην εγκυκλοπαίδεια και στο διαδίκτυο (π.χ. www.nationalgeographic.gr, www.georama.gr). Σε ποιες περιοχές του πλανήτη ζουν; Πώς είναι οι κατοικίες τους; Ποιες είναι οι συνήθειες και ο καθημερινός τρόπος ζωής τους; Κάντε μια περίληψη των πληροφοριών που βρήκατε με 150 ως 200 λέξεις, δώστε τίτλο στο κείμενό σας και γράψτε μόνο τα κύρια σημεία αυτών που διαβάσατε.

Σπίτι μας είναι η γη
Στη Βόρεια Αμερική κατοικούσαν κυρίως Ινδιάνοι. Στα μέσα του 19ου αιώνα, οι λευκοί έποικοι έδιωξαν τους Ινδιάνους από τα εδάφη τους, άλλοτε ειρηνικά κι άλλοτε βίαια. Ο δρόμος που ακολούθησαν οι Ινδιάνοι ονομάστηκε "μονοπάτι των δακρύων". Το παρακάτω κείμενο είναι απόσπασμα της απάντησης που έστειλε το 1855 ο αρχηγός των Ινδιάνων στον Πρόεδρο των ΗΠΑ, ο οποίος είχε ζητήσει να αγοράσει ένα τμήμα της γης τους.
Πώς μπορείτε να αγοράσετε ή να πουλήσετε τον ουρανό ή τη ζεστασιά της γης; Η ιδέα μάς φαίνεται περίεργη. Επειδή ακριβώς δε μας ανήκουν η δροσιά του αέρα και η διαύγεια του νερού, πώς είναι δυνατόν να τα αγοράσετε; Κάθε κομματάκι αυτής της γης είναι ιερό για τον λαό μου. Κάθε βελόνα του λαμπερού πεύκου, κάθε αμμουδερή κοίτη ποταμού, κάθε κομματάκι ομίχλης μέσα στα σκοτεινά δάση, κάθε ξέφωτο και κάθε βούισμα εντόμου είναι ιερό στη μνήμη και στην εμπειρία του λαού μου.

Είμαστε ένα μέρος της γης, κι αυτή, πάλι, ένα κομμάτι από εμάς. Τα ευωδιαστά λουλούδια είναι οι αδερφές μας. Το ελάφι, το άλογο, ο μεγάλος αετός είναι οι αδερφοί μας. Τα βράχια στους λόφους, το πράσινο χρώμα των λιβαδιών, η ζεστασιά του πόνεϊ και ο άνθρωπος, όλα ανήκουν στην ίδια οικογένεια. Γι' αυτό και όταν ο Μεγάλος Αρχηγός στην Ουάσιγκτον μας παραγγέλνει ότι θέλει να αγοράσει τη γη μας ζητάει πολλά από εμάς. Ο Μεγάλος Αρχηγός μάς παραγγέλνει ότι θα μας εξασφαλίσει ένα μέρος έτσι που να μπορούμε να ζήσουμε άνετα μεταξύ μας. Θα σκεφτούμε, λοιπόν, την προσφορά του για ν' αγοράσει τη γη μας. Αλλά δε θα είναι κι εύκολο. Γιατί αυτή η γη είναι για μας ιερή.

Ξέρουμε ότι ο λευκός άνθρωπος δεν καταλαβαίνει τα ήθη μας. Ένα κομμάτι γης μοιάζει γι' αυτόν μ' ένα οποιοδήποτε άλλο κομμάτι, γιατί είναι ένας ξένος που έρχεται μες στη νύχτα και παίρνει από τη γη αυτό που έχει ανάγκη. Η γη δεν είναι ο αδερφός του, αλλά ο εχθρός του, και μόλις την κυριεύσει πηγαίνει μακρύτερα.

Συμπεριφέρεται στη μητέρα του, τη γη, και στον αδερφό του, τον ουρανό, σαν να ήταν πράγματα που αγοράζονται, που λεηλατούνται, που πουλιούνται, όπως τα πρόβατα ή τα λαμπερά μαργαριτάρια. Η απληστία του θα καταβροχθίσει τη γη και δε θ' αφήσει πίσω της παρά μια έρημο.

Παλαιότερα οι Ινδιάνοι κατοικούσαν σε σκηνές, όπως στη φωτογραφία. Σήμερα έφτασαν να αποτελούν μειονότητες, που ζουν σε καταυλισμούς ανάμεσα στα βιομηχανικά μεγαθήρια-πόλεις των ΗΠΑ.

Ξέρουμε τουλάχιστον αυτό: η γη δεν ανήκει στον άνθρωπο, ο άνθρωπος ανήκει στη γη. Αυτό το ξέρουμε. Όλα τα πράγματα είναι αλληλένδετα, όπως το αίμα ενώνει μια οικογένεια. Όλα τα πράγματα είναι αλληλένδετα.

Ένα πράγμα που ξέρουμε εμείς -και που ο λευκός άνθρωπος θα ανακαλύψει ίσως κάποτε- είναι ότι ο Θεός μας είναι ο ίδιος Θεός. Ίσως να σκέφτεστε να τον αποκτήσετε τώρα, όπως θέλετε να αποκτήσετε τη γη μας, αλλά δεν μπορείτε. Είναι ο Θεός του ανθρώπου, και το έλεός του είναι το ίδιο και για το λευκό και για τον ερυθρόδερμο άνθρωπο. Αυτή η γη είναι πολύτιμη για τον άνθρωπο, και όταν τη βλάπτει είναι σαν να δείχνει περιφρόνηση στον Δημιουργό.

Πού είναι ο αετός; Xαιρετισμός στη γη, εκδ. KOAN, Aθήνα, 1997 (διασκευή)

1. α. Ο αρχηγός των Ινδιάνων λέει ότι η φύση είναι το σπίτι τους. Τι εννοεί;

β. Πώς βλέπει ο λευκός τη φύση, σύμφωνα με τον Ινδιάνο;

Οι λευκοί πρότειναν στους Ινδιάνους να αγοράσουν τη γη τους. Ο αρχηγός των Ινδιάνων από την αρχή κιόλας του κειμένου τονίζει:

Η ιδέα (ν' αγοράσετε ή να πουλήσετε τον ουρανό ή τη ζεστασιά της γης) μάς φαίνεται παράξενη.

Αυτή είναι η θέση του, η άποψή του. Σκοπός του είναι να πείσει λογικά. Για τον σκοπό αυτό, την άποψή του την αιτιολογεί λέγοντας:
Επειδή ακριβώς δε μας ανήκουν η δροσιά του αέρα και η διαύγεια του νερού...
Στη συνέχεια, σε όλο το κείμενο, δίνει και άλλους λόγους για τους οποίους, κατά τη γνώμη του, η γη και ο ουρανός δεν μπορούν να πουληθούν. Βρείτε άλλους δύο λόγους με τους οποίους προσπαθεί να πείσει λογικά και χρησιμοποιήστε σε μια φράση τον καθένα, όπως στο παράδειγμα:
Δεν μπορούμε να αγοράσουμε ή να πουλήσουμε τη γη, επειδή η γη δεν ανήκει στον άνθρωπο, ο άνθρωπος ανήκει στη γη.
β. Ο Ινδιάνος, για να πείσει τον "λευκό αρχηγό", χρησιμοποιεί φράσεις που δείχνουν τα συναισθήματα των Ινδιάνων απέναντι στη φύση και μπορούν να συγκινήσουν. Για παράδειγμα, προσπαθεί να προκαλέσει τον φόβο για τη συμπεριφορά του λευκού απέναντι στη φύση, λέγοντας:
Η απληστία του λευκού θα καταβροχθίσει τη γη και δε θ' αφήσει πίσω της παρά μια έρημο.
Βρείτε παρόμοιες φράσεις του Ινδιάνου και πείτε ποιο συναίσθημα σας προκαλούν (συγκίνηση, φόβο, χαρά, λύπη).

Οι "πολιτισμένοι" λαοί τούς θεώρησαν "πρωτόγονους": γιατί οι λέξεις είναι μέσα σε εισαγωγικά;

3. Σε αρκετά σημεία της επιστολής του, ο αρχηγός τονίζει την άποψη των Ινδιάνων με συγκεκριμένες φράσεις, π.χ. ξέρουμε ότι ο λευκός άνθρωπος...

Με ποιες άλλες φράσεις δηλώνουμε την άποψή μας για ένα θέμα;

Όταν εκφράζουμε μια άποψη, μια θέση, χρειάζεται συχνά να την αιτιολογήσουμε. Αυτό γίνεται κυρίως με κάποιες εξαρτημένες προτάσεις που εισάγονται (ξεκινούν) με συνδέσμους ή με λέξεις και εκφράσεις που φανερώνουν αιτία, όπως:
γιατί, επειδή, διότι, αφού, καθώς, μια και, μια που
Οι προτάσεις αυτές, όπως ξέρουμε, ονομάζονται αιτιολογικές.

4. Στηρίξτε τις παρακάτω απόψεις χρησιμοποιώντας δικές σας αιτιολογικές προτάσεις:

Οι Ινδιάνοι δεν ήθελαν να εγκαταλείψουν τη γη τους ................................................................

.............................................................................................................................................

Οι ώρες κοινής ησυχίας, παντού στον κόσμο, πρέπει να γίνονται σεβαστές από όλους ...................

.............................................................................................................................................

Η ανακάλυψη μιας αρχαίας κατοικίας είναι σπουδαίο αρχαιολογικό εύρημα...................................

.............................................................................................................................................

Οι αυτόχθονες λαοί έχουν σχεδόν εξαφανιστεί ............................................................................

..............................................................................................................................................

5. Κοντά στην περιοχή σας έχει δημιουργηθεί ένας καταυλισμός όπου φιλοξενούνται πρόσφυγες διωγμένοι από διάφορες χώρες. Όμως κάποιοι θέλουν να τους διώξουν.

Η τάξη σας, λοιπόν, αποφασίζει να ζητήσει από τον δήμαρχο να συνεχίσουν οι πρόσφυγες να φιλοξενούνται στον καταυλισμό και να τους βοηθήσει να βελτιώσουν ακόμα περισσότερο τις συνθήκες ζωής τους. Ετοιμάστε την επιστολή που ακολουθεί, με σκοπό να πείσετε λογικά αλλά και να συγκινήσετε τον δήμαρχο.

Mην ξεχάσετε:

Στην επιστολή χρειάζεται να πείτε τις απόψεις σας και να τις αιτιολογήσετε:

πώς ζουν τώρα οι πρόσφυγες στον καταυλισμό

γιατί δεν πρέπει να τους διώξουν

γιατί είναι σωστό να τους βοηθήσουμε να φτιάξουν τη ζωή τους.

Φροντίστε να χρησιμοποιήσετε:

αιτιολογικές προτάσεις

σκέψεις και φράσεις που θα συγκινήσουν το δήμαρχο

ρήματα και φράσεις που φανερώνουν την άποψή σας

λέξεις όπως βέβαια, φυσικά, λοιπόν, τελικά

Kόπσα Mίκα, Pουμανία 1990, James
Nachtwey, εκδ. National Geographic
Κύριε δήμαρχε,

Είμαστε ................................................................................................

και αποφασίσαμε να...............................................................................

Το πρόβλημα που μας απασχολεί είναι ....................................................

Οι άνθρωποι αυτοί, φυσικά, ..................................................................

Μας στενοχωρεί πολύ το γεγονός ότι .....................................................

Νομίζουμε ότι οι ταλαιπωρημένοι αυτοί πρόσφυγες...................................

............................................................................................................

Ακόμα, πιστεύουμε πως .........................................................................

διότι ....................................................................................................

Μπορούμε να αδιαφορούμε για ..............................................................................................................;

Γι' αυτό, λοιπόν, θα ήταν πολύ σημαντικό κατά τη γνώμη μας να ...............................................................

Ελπίζουμε η επιστολή μας να ..................................................................................................................

Με τιμή

6. Μετά από λίγες μέρες βλέπετε ότι δεν έχει γίνει τίποτα ακόμα για να βοηθηθεί ο καταυλισμός των προσφύγων. Αποφασίζετε, λοιπόν, να στείλετε μια επιστολή στην εφημερίδα, για να πληροφορηθούν περισσότεροι άνθρωποι το πρόβλημα αυτό και να βρεθεί μια λύση. Μπορείτε στην επιστολή σας να ακολουθήσετε τις οδηγίες που δόθηκαν για την προηγούμενη επιστολή. Θυμηθείτε μόνο ότι τώρα γράφετε προς τον διευθυντή της εφημερίδας.

Αιολική γη
Η "Αιολική γη" μάς μεταφέρει στα Κιμιντένια, βουνά της Μικράς Ασίας, όπου ζει η οικογένεια του μικρού Πέτρου με αρχηγό τον παππού. Ο Πέτρος με την Άρτεμη, την πιο αγαπημένη από τις τέσσερις αδερφές του, ζουν τα παιδικά τους χρόνια και τα όνειρα στον τόπο όπου γεννήθηκαν. Σιγά σιγά ο μαγικός τους κόσμος γκρεμίζεται, όταν έρχονται αντιμέτωποι με τον πόλεμο και αναγκάζονται να ζήσουν τον ξεριζωμό απ' τον τόπο και τη γη τους.
Τα άστρα όλα έχουν βγει. Ταξιδεύουν στο Αιγαίο τα παιδικά μας όνειρα. Το κύμα χτυπά τη μάσκα του καϊκιού μας και τα κοιμίζει. Κοιμηθείτε, όνειρά μας. Στην ξένη χώρα που πάμε, πρόσφυγες, τι άραγες να μας περιμένει, τι μέρες να είναι ν' ανατείλουν;

[...] Ταξιδεύουν στο Αιγαίο τα όνειρά μας.

Η γιαγιά μας κουράστηκε. Θέλει να γείρει το κεφάλι της στα στήθια του παππού, που έχει καρφωμένα πίσω τα μάτια του μπας και ξεχωρίσει τίποτα από τη στεριά, τίποτα απ' τα Κιμιντένια. Μα πια δε φαίνεται τίποτα. Η νύχτα ρούφηξε μέσα της τα σχήματα και τους όγκους.

Η γιαγιά γέρνει το κεφάλι της να το ακουμπήσει στα στήθια που την προστατέψανε όλες τις μέρες της ζωής της. Κάτι την μποδίζει και δεν μπορεί να βρει το κεφάλι ησυχία. Σαν ένας βόλος να είναι κάτω από το πουκάμισο του γέροντα.

- Τι είναι αυτό εδώ; ρωτά σχεδόν αδιάφορα.

Ο παππούς φέρνει το χέρι του. Το χώνει κάτω απ' το ρούχο, βρίσκει το μικρό ξένο σώμα που ακουμπά στο κορμί του και που ακούει τους χτύπους της καρδιάς του.

- Τι είναι;

- Δεν είναι τίποτα, λέει δειλά ο παππούς, σαν παιδί που έφταιξε. Δεν είναι τίποτα. Λίγο χώμα είναι.

- Χώμα!

Ναι, λίγο χώμα απ' τη γη τους. Για να φυτέψουν ένα βασιλικό, της λέει, στον ξένο τόπο που πάνε. Για να θυμούνται.

Αργά τα δάχτυλα του γέροντα ανοίγουν το μαντίλι όπου είναι φυλαγμένο το χώμα. Ψάχνουν κει μέσα, ψάχνουν και τα δάχτυλα της γιαγιάς, σαν να το χαϊδεύουν. Tα μάτια τους, δακρυσμένα, στέκουν εκεί.

- Δεν είναι τίποτα λέω. Λίγο χώμα. Γη, Αιολική Γη, Γη του τόπου μου.

Ηλίας Βενέζης, Αιολική γη, εκδ. Εστία, Αθήνα, 1992

1. Ποιος πιστεύετε ότι είναι ο αφηγητής του αποσπάσματος που διαβάσατε; Γιατί;

2. Ποια είναι τα συναισθήματα των προσφύγων όταν ταξιδεύουν για άλλον άγνωστο τόπο; Σε ποια σημεία του αποσπάσματος φαίνονται αυτά;

3. Συζητήστε μεταξύ σας τι σημαίνουν οι φράσεις του συγγραφέα "Κοιμηθείτε, όνειρά μας" και "Γη, Αιολική Γη, Γη του τόπου μου".
Στη Μικρά Ασία ζούσαν για πολλούς αιώνες Έλληνες που ασχολούνταν κυρίως με το εμπόριο. Είχαν επίσης σημειώσει μεγάλη πρόοδο σε όλους τους τομείς της καθημερινής ζωής. Με τον Μικρασιατικό Πόλεμο και την Καταστροφή του 1922 έγιναν ειδικές συνθήκες ανταλλαγής πληθυσμών, με αποτέλεσμα τον ξεριζωμό των Ελλήνων από τον τόπο τους.
4. Διοργανώστε μια εκδήλωση αφιερωμένη στο δραματικό αυτό γεγονός της ιστορίας μας. Βρείτε πληροφορίες για τη Μικρασιατική Καταστροφή από εγκυκλοπαίδειες, ιστορικά βιβλία και άλλες ιστορικές πηγές. Κρατήστε σημειώσεις από τις πληροφορίες που θα βρείτε και φτιάξτε ένα κείμενο που θα εκφωνήσετε στην εκδήλωσή σας. Συγκεντρώστε επίσης φωτογραφικό υλικό που θα εκθέσετε στην εκδήλωση.

5. Όπως γνωρίζετε και από το βιβλίο της Ιστορίας, οι Έλληνες Μικρασιάτες, αναγκασμένοι να εγκαταλείψουν τον τόπο τους, εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα ως πρόσφυγες. Πάρτε συνέντευξη από όσους έχουν καταγωγή από τη Μικρά Ασία (από γονείς ή παππούδες). Ρωτήστε τους ποιος ήταν ο τόπος προέλευσής τους και τι γνωρίζουν από τους συγγενείς τους για τις συνθήκες διαβίωσης εκεί, πριν από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Ζητήστε τους να σας περιγράψουν το χρονικό της καταστροφής και της εγκατάλειψης της πατρίδας τους. Επίσης, ζητήστε τους φωτογραφίες που πιθανό να έχουν από εκείνη την εποχή. Τέλος, διαβάστε αυτές τις μαρτυρίες στην εκδήλωση που θα διοργανώσετε γι' αυτό το γεγονός. Συζητήστε μεταξύ σας τι σημαίνουν οι φράσεις του συγγραφέα "Κοιμηθείτε, όνειρά μας" και "Γη, Αιολική Γη, Γη του τόπου μου".

6. Και στις μέρες μας όμως δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις λαών που εξαναγκάζονται να εγκαταλείψουν τον τόπο τους και τα σπίτια τους. Στις φωτογραφίες βλέπετε πρόσφυγες από την Αφρική που προσπαθούν να ξεφύγουν από την πείνα και τον πόλεμο. Περιγράψτε στους συμμαθητές σας τις φωτογραφίες και μιλήστε για τα συναισθήματα που σας δημιουργούν.

Nεαροί Aφρικανοί Πρόσφυγες: Xτίζοντας το μέλλον,
Ύπατη Aρμοστεία του OHE για τους Πρόσφυγες

7. Συμπληρώστε το κείμενο με τον τοπικό προσδιορισμό που ταιριάζει.
απ' τη μεγάλη πόρτα, στο πρόσωπο, στο αγρόκτημα, μες στην αυλή, στα τριγύρω μέρη, απ' τα καράβια, απ' τις περιπολίες, μες στο πρόσωπό του
Ο ήλιος χαμήλωνε. Η μέρα μας .............................. πέρασε φοβερά ανήσυχη. Δεν ξεμυτίσαμε................................... . Οι ζευγάδες τριγυρίζουν ........................................, κάνουν παρέες παρέες, κουβεντιάζουν σιγανά. Σκοτεινό σύννεφο πέφτει ............................... του παππού. Του φέρνουν τα νέα πότε........................................, πότε .......................................... που τους στέλνει να κάνουν............................................. . Στέκομαι από μακριά και τον κοιτάζω άφωνος, προσπαθώντας να διαβάσω ............................

Ηλίας Βενέζης, Αιολική γη, εκδ. Εστία, Αθήνα, 1992 (διασκευή)

Πώς δίνουμε πληροφορίες για μια χώρα

Ποιος είναι ο ρόλος του ενεστώτα σε ένα κείμενο που πληροφορεί / περιγράφει

Σύγχρονος άτλας του κόσμου 2001,
Δημοσιογραφικός Oργανισμός Λαμπράκη

Eικονογραφημένη Nεανική Eγκυκλοπαίδεια, εκδ. Eλληνικά Γράμματα, Aθήνα

1.Διαβάστε τις πληροφορίες για την Πορτογαλία και συμπληρώστε τον πίνακα που ακολουθεί:
Πορτογαλία
3. α. Εργαστείτε ομαδικά και διαλέξτε μια χώρα για να την παρουσιάσετε στην τάξη.

Για μεγαλύτερη ευκολία, μπορείτε να συμπληρώσετε έναν πίνακα όπως ο παραπάνω με τα αντίστοιχα στοιχεία περιληπτικά. (Αν την έχετε επισκεφτεί, μιλήστε και για την εμπειρία σας εκεί. Κοιτάξτε πρώτα στο βιβλίο σας, σελ. 93.)

Μπορείτε ακόμα να φωτοτυπήσετε τη σελίδα με τον πίνακα και να τη μοιράσετε στους συμμαθητές σας για να έχουν ένα σχεδιάγραμμα όσων θα τους πείτε. Μην ξεχάσετε να έχετε μαζί σας μια φωτογραφία κι έναν χάρτη της χώρας αυτής.

β. Στο κείμενο αναφέρεται ως νόμισμα της Πορτογαλίας το εσκούδο. Γνωρίζετε ποιο είναι το νόμισμά της σήμερα; Πότε έγινε η αλλαγή;

Με την ευκαιρία αυτή μπορείτε να συζητήσετε στην τάξη τι είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση, από πόσες χώρες αποτελείται καθώς και πότε εντάχθηκε η Πορτογαλία αλλά και η χώρα μας σε αυτή.

4. Στο δεύτερο κείμενο διαβάζουμε για μερικές από τις θρησκείες του κόσμου. Στην εφημερίδα του σχολείου σας γίνεται ένα αφιέρωμα με τίτλο "Θρησκείες στον κόσμο". Χωρίζεστε σε ομάδες, κάθε ομάδα συγκεντρώνει στοιχεία για διαφορετική θρησκεία και τα παρουσιάζει στην τάξη.

Mην ξεχάσετε να πείτε:

πότε αναπτύχθηκε η θρησκεία

πώς ονομάζονται οι πιστοί της

σε ποια θεϊκή δύναμη πιστεύουν

τι πρέπει να κάνουν κατά τη διάρκεια της ζωής τους

ποια είναι η πιο σημαντική γιορτή τους

5. Ο διπλανός σας σας υπαγορεύει τις παρακάτω φράσεις από το κείμενο για να δει αν θυμάστε πώς γράφεται η κατάληξη στα ρήματα (-ετε ή -εται). Διαλέξτε το ρήμα με τη σωστή κατάληξη:

Η πορτογαλική κοινωνία ενσωματώνεται / ενσωματώνετε γοργά στην υπόλοιπη Δυτική Ευρώπη.

Δωρεάν κρατική εκπαίδευση παρέχεται / παρέχετε σε όλους τους μαθητές από 3 έως 15 ετών.

Kοιτάζοντας τον χάρτη, βρίσκεται / βρίσκετε την Πορτογαλία στο άκρο της Iβηρικής Xερσονήσου.

Η Πορτογαλία έχει ήπιο μεσογειακό κλίμα, το οποίο μετριάζετε / μετριάζεται από τα ρεύματα του Ατλαντικού.

Η εβραϊκή γιορτή του Πάσχα γιορτάζετε / γιορτάζεται την άνοιξη. Βράχμα ονομάζετε / ονομάζεται μια μεγάλη θεϊκή δύναμη στην οποία πιστεύουν οι ινδουιστές

Ένας πιστός μουσουλμάνος προσεύχετε / προσεύχεται πέντε φορές την ημέρα.

Επαναληπτικοί πίνακες της ενότητας
για να διορθώσω το γραπτό μου

(κοίταξε πρώτα στη σελίδα 22 τον πίνακα: Διορθώνω το γραπτό μου)
Σημειώνω στη δεξιά στήλη του πίνακα ένα + για όσα νομίζω ότι έχω γράψει και ένα - για όσα δεν έχω γράψει. Στη συνέχεια συμπληρώνω όλα όσα λείπουν για να είναι το γραπτό μου πλήρες.
1. Με ποιον τρόπο προσπαθούμε να πείσουμε κάποιον ότι η άποψή μας είναι σωστή
Χρησιμοποιούμε:

Eπιχειρήματα (φράσεις που στηρίζουν λογικά τις απόψεις μας).

Φράσεις που δείχνουν τα συναισθήματά μας ή προκαλούν συναισθήματα σε αυτόν που μας ακούει.

Λέξεις που δηλώνουν την άποψή μας (π.χ. νομίζω, πιστεύω).

Aιτιολογικές προτάσεις για να δικαιολογήσουμε όσα λέμε.

2.α. Πώς δίνουμε πληροφορίες για μια χώρα
Γράφουμε: Χρησιμοποιούμε:
2.β. Πώς δίνουμε πληροφορίες για έναν τόπο που έχουμε επισκεφτεί
Aναφέρουμε:

Πότε και πώς (και για ποιο λόγο) πρωτοπήγαμε εκεί.

Γενική εντύπωση (τι βλέπει κανείς με μια πρώτη ματιά, τι του κάνει εντύπωση).

Περιγραφή του τόπου (περιγράφουμε ό,τι είδαμε με τη σειρά).

Τι κάναμε σε αυτόν τον τόπο.

Περιστατικά σχετικά με αυτόν.

Συναισθήματα και σκέψεις για όλα τα παραπάνω.

Mπορείτε να διαβάσετε από το Aνθολόγιο:

Διαβάστε - Δείτε - Aκούστε - Eπισκεφτείτε

Προσφυγική Eλλάδα, φωτογραφίες από το Kέντρο Mικρασιατικών Σπουδών

Kουτσοθανάσης Bασίλης, Λαϊκά παραδοσιακά τραγούδια της Σμύρνης, εκδ. Bασιλόπουλος Στ., 1990

Λοΐζου Mάρω, Tο τελευταίο ινδιάνικο καλοκαίρι, εκδ. Kέδρος, Αθήνα, 1984

Πέτροβιτς-Aνδρουτσοπούλου Λότη, Παραμύθια από την Aφρική, εκδ. Πατάκη, Αθήνα, 1995

Σκαλιώρα Kατερίνα, Ένα αλλιώτικο ταξίδι, εκδ. Kέδρος, Αθήνα,1988

Ψαραύτη Λίτσα, Ένα καλοκαίρι στη σκιά του Bούδα, εκδ. Kέδρος, Αθήνα, 1986

Άγνωστοι πολιτισμοί, ντοκιμαντέρ γαλλικής παραγωγής, 1996

Ένα ταξί, μια πόλη, ντοκιμαντέρ αγγλικής παραγωγής, 1999

Iμαλάια, Eρίκ Bαλί, 1999

O Kιρικού και η μάγισσα, Mισέλ Oσελό, 1998

Περίοδος συγκομιδής, Mαρίνα Pαζμπέκινα, 2003

H νήσος των Aζορών, στίχοι Mποστ, μουσική M. Θεοδωράκης

Aχ Παπουαλίλη, στίχοι M. Kριεζή, μουσική N. Kυπουργός

H χώρα των Mπεμπάντων, στίχοι M. Kριεζή, μουσική N. Kυπουργός

Mια βραδιά στο Πόρτο Λίλι, στίχοι M. Kριεζή, μουσική N. Kυπουργός

Ηλεκτρονικές διευθύνσεις

# data[].attributes.attachment_link.title
Ενότητα 6: Η ζωή σε άλλους τόπους

# data[].attributes.attachment_link.description
Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής Με ποιον τρόπο προσπαθούμε να πείσουμε κάποιον ότι η άποψή μας είναι σωστή Με τις αιτιολογικές προτάσεις Όταν το 15ο αιώνα ξεκίνησαν τα ταξίδια τους οι μεγάλοι εξερευνητές, ήρθαν για πρώτη φορά σε επαφή με νέους, αυτόχθονες λαούς. Αυτόχθονα λέμε αυτόν που κατοικεί στη γη των προγόνων του.