# data[].attributes.body
Dit is een begrip wat iedereen anders verstaat. Veel mensen hebben hier hun eigen gedachte over.

Authenticiteit is namelijk niet het zelfde willen zijn. Authenticiteit gaat over het kijken of je authentiek bent als leerkracht. Want, wanneer ben je nou authentiek genoeg?

Bij het promotieonderzoek van Pedro De Bruyckere is juist onderzocht wanneer leerlingen hun leraren authentiek vinden en aan welke criteria zij hierbij moeten voldoen.

# data[].attributes.headline
Door de ogen van leerlingen (Voorgezet onderwijs) 

# data[].attributes.subject
Door de ogen van leerlingen (Voorgezet onderwijs) 

# data[].attributes.headline
Vragen die je kunt stellen aan jouw leerlingen:

# data[].attributes.subject
Vragen die je kunt stellen aan jouw leerlingen:

# data[].attributes.body
Evaluatie vragen

- Hoe zie je de leraar voor de staan klas?

- Wat is zijn/haar kwaliteit?

- Wat kan er verbeterd worden?

- Hoe de docent in groepsverband?

- Heeft de docent overwicht?
En waardoor komt dat?

- Hoe is de docent individueel?

# data[].attributes.body
Vier belangrijke punten die leerlingen belangrijk vinden om een goede docent te zijn.

# data[].attributes.body
- Expertise: de leraar weet de lesinhoud te vertalen voor zijn leerlingen.
- Passie: de leraar leeft voor zijn onderwerp en voor  lesgeven.
- Uniciteit: de leraar wordt niet belemmerd door curricula en past zijn lessen aan zijn eigen klas aan.
- Afstand: de leraar heeft en toont interesse in het leven van zijn leerlingen, maar is geen vriend.

# data[].attributes.body
Wat maakt een leraar goed? In dit artikel wordt er antwoord gegeven op deze vraag!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Op zaterdag 4 oktober, tijdens de dag van de leraar, ben ik uitgeroepen tot 'leraar van het jaar' voor de sector voortgezet onderwijs. Een hele eer. Er ging een lang traject aan vooraf, dat een half jaar geleden begonnen was met de nominatie door een aantal van mijn leerlingen. Hoewel deze nominatie een prijs op zich was, bleek dit slechts de opmaat tot een doldwaze nominatierace. Op dinsdag 26 september was er een jurydag, waarbij ik een vakjury heb moeten overtuigen wat ik wil bereiken met een jaar ambassadeurschap. Want dat is waar de titel van leraar van het jaar om draait. Ik ben niet verkozen tot beste leraar van Nederland. Daarmee zou ik vele, vele docenten tekort doen. Als ambassadeur ben ik een jaar lang het gezicht van het voortgezet onderwijs en reis ik stad en land af om dit prachtige vak te vertegenwoordigen. Een van de vragen die mij de laatste weken geregeld gesteld wordt is: wat maakt nou een goede leraar?
Door: Jasper Rijpma
Vooropgesteld dat er geen eenduidig antwoord bestaat op deze vraag heeft deze titel mij wel in staat gesteld om na te denken over de essentie van goed leraarschap. Voor een aanzet tot een mogelijk antwoord op deze vraag heb ik, naast mijn eigen tienjarige ervaring voor de klas, inmiddels mogen spreken met een bonte verzameling belanghebbenden in het onderwijswereldje. Leraren, schoolleiders, vakbondsmensen, opiniemakers, leerlingen. Ik ben (hopeloos laat natuurlijk) begonnen met Twitter. Ik heb mijn eerste congressen en conferenties bezocht als leraar van het jaar. Dat alles heeft mijn inzicht enorm aangescherpt. Nu, na bijna twee maanden ambassadeurschap, ben ik zo ver in mijn denken om mijn visie op goed leraarschap te kunnen delen met anderen.

Allereerst is het goed om uit te leggen waarom het vak van de leraar ook alweer het mooiste vak van de wereld is. Je hebt te maken met jonge mensen die zich verwonderen over wat er te halen valt in het leven. De toekomst ligt aan hun voeten en jij speelt daar een sleutelrol in. Hoeveel leerlingen zal ik inmiddels onder mijn hoede hebben gehad in de tien jaar dat ik voor de klas sta? 800? 1.000? Ik wil niet beweren dat ik op al deze leerlingen een even grote mate van invloed heb gehad. Wel illustreert dit gegeven het bereik van een docent - en ik begin voor mijn gevoel pas net! Als docent heb jij een unieke kans om wat van jouw waarden over te dragen op komende generaties. Een goede docent zou dus in de eerste plaats idealen moeten opstellen. Nadenken over waar je voor staat. Wat je mooi en goed vind in het leven. Of voor welke valkuilen je leerlingen wilt waarschuwen.

In de zomervakantie trek ik er met mijn vriendin Iris en onze camper Hannibal op uit om wat van de wereld te zien. We komen in contact met andere culturen en ik neem altijd een kleine bibliotheek aan boeken mee. Uitkijkend over de zee, of de bergen, denk ik dan na over wat ik eigenlijk wil bereiken met mijn onderwijs het komende jaar. Ik zelf heb het voorrecht om een vak genaamd grote denkers te mogen geven. Samen met twee collega's hebben we een blanco cheque gekregen om dit naar eigen inzicht in te vullen. We confronteren de leerlingen met de schatkamer van de ideeëngeschiedenis en we dagen hen uit om zelf groot te leren denken. We leggen hen ethische dilemma's voor zodat ze na leren denken over goed en kwaad. Het doel van dit alles is om hen een eigen kijk op de wereld te laten creëren.

Idealen ontwikkelen, persoonlijke doelen opstellen en deze vertalen naar jouw lesdoelen. Het geeft richting en betekenis aan je onderwijs. Een cruciale voorwaarde voor goed leraarschap. Het klinkt voor de hand liggend, maar het gebeurt te weinig. Een oorzaak daarvan is dat op de leraaropleidingen niet of nauwelijks aandacht besteed wordt aan het waarom en waartoe van het vak. De nadruk ligt te veel op het hoe. Dit is ook wel begrijpelijk, want met name de eerste graadsopleidingen moeten in één jaar tijd masterstudenten klaarstomen voor het vak. De aandacht ligt dan op competentieontwikkeling en reflectie. In de meest gunstige gevallen dan.

Als tweede voorwaarde voor goed leraarschap zou ik twee kernkwaliteiten onder de aandacht willen brengen: betrokkenheid en ambitie. Betrokkenheid zou voor zich moeten spreken als kernkwaliteit van een goede leraar. Mijn overgrootvader was ook onderwijzer en auteur van schoolboekjes. Ik heb een mooi citaat van hem gevonden: "samenwerking tusschen leeraar en leerlingen was de grondslag bij de keuze der leerstukken". Was getekend, dr. E. Rijpma, 1917. In de persoonlijke relatie, daar gebeurt het. Een leraar die geen oog heeft voor individuele leerlingen laat een hoop potentieel onbenut.

Op ambitie lijkt een taboe te liggen in het Nederlandse onderwijs. Ambitie, dat is toch iets voor hijgerige types aan de Zuidas? Nee. Ik ben van mening dat het onderwijs wel wat ambitie kan gebruiken. Ambitie om het maximale uit je leerlingen te willen halen bijvoorbeeld. Ik zelf ben een voorstander van gepersonaliseerd leren. ICT stelt mij in staat om te kunnen differentiëren op leerstijl, tempo en niveau. Zo probeer ik het beste uit mijn leerlingen te halen. In mijn rondgang in het onderwijswereldje ben ik echter genoeg excellente leraren tegengekomen die dit bereiken door frontaal, docent-gestuurd les te geven. Een goede vriend van mij bijvoorbeeld geeft les op een VMBO in Amsterdam Noord en laat jaar in jaar uit zijn leerlingen excelleren bij de examens. Dit alles op een traditionele, docent-gestuurde manier. Ambitie betekent ook: de best mogelijke lessen willen geven. Stel lesdoelen op, ontwerp materiaal, bedenk werkvormen die hierop aansluiten. Het liefst in samenwerking met anderen, daarover later meer. Ten slotte: ambitie houdt ook in dat je zelf in beweging blijft. Onderzoek laat een mooie S Curve zien in de ontwikkeling van vaardigheden bij docenten. In zijn eerste jaren leert de docent razendsnel, maar zodra hij of zij het kunstje beheerst sluipt de routine er in en treedt stagnatie op. Ambitie is de kernkwaliteit die docenten in staat kan stellen om over de eigen schaduw heen te stappen.

Idealen ontwikkelen, doelen opstellen, betrokkenheid, ambitie. Dit zijn in mijn optiek de belangrijkste randvoorwaarden voor goed leraarschap. Daar komen bij: vakkennis en ambachtelijke vaardigheden. Oftewel, een stuk vakmanschap. Gelukkig zijn ambachtelijke vaardigheden aan te leren. Ik zelf heb het voordeel gehad van een lange leerschool. Mijn tweedegraads leraarspleiding duurde vier jaar, met evenveel stagejaren. Ik heb op een opleidingsschool stage kunnen lopen, met veel persoonlijke aandacht. Op de opleiding kreeg ik vakkennis en didactiek van uiterst bekwame docenten. Niets dan lof wat dat betreft over mijn 4-jarige HBO opleiding. De 1-jarige eerstegraads opleiding, die ik na het behalen van mijn master gevolgd heb, was een ander verhaal. De nadruk lag hier niet op ambachtelijke vaardigheden maar op onderzoek doen. Na vier van dergelijke onderzoekjes in meer of mindere mate uitgevoerd te hebben kreeg ik een diploma in mijn handen gedrukt. Weinig didactiek, geen pedagogiek, niets over samenwerken binnen en buiten de schoolomgeving. Op dat terrein valt nog wel wat winst te behalen. Ik zou dan ook willen pleiten voor meer ambachtelijke vaardigheden op de academische leraaropleidingen.

Een goede docent stelt dus doelen op vanuit een visie, is ambitieus en betrokken en beschikt over vakkennis en ambachtelijke vaardigheden. Een goede docent reflecteert op zijn of haar eigen onderwijs door middel van evaluatie door leerlingen. Een goede docent staat open voor peer review. Hij of zij laat anderen toe in de les en gaat zelf ook eens kijken bij een ander. Een goede docent ontwerpt samen met zijn of haar collega's onderwijs en staat open voor feedback. Dat hoeft helemaal niet per sé in de avonduren met lauwe pizza. Het gaat om een open basishouding.

Het is mij op HBO opleiding wel eens verteld dat de ontwikkeling van een leraar zich dikwijls volgens een zeker stramien voltrekt. In deze zienswijze valt de ontwikkeling van het leraarschap dus te schematiseren. Volgens dit model is de startende leraar in eerste instantie vooral bezig met zichzelf. Leg ik wel goed uit? Hoe kom ik over? Heb ik gezag? Na de eerste gewenningsfase verschuift de aandacht naar de lessen. De lerende docent houdt zich bezig met lesplannen en didactiek. Klassenmanagement en pedagogiek komen om de hoek kijken. Welke normen en regels stel je op? Hoe slaag je er in om die consequent na te leven? Hoe ontwikkel je pedagogisch tact? Wanneer de docent het kunstje onder de knie heeft verschuift zijn of haar aandacht naar zaken op een hoger abstractieniveau: dat van de sectie, het team en (uiteindelijk) de school. De competente leraar houdt zich bezig met doorlopende leerlijnen, de verhouding met andere vakken. Hij of zij werkt samen binnen en buiten de schoolomgeving. De echt goede leraar ontwikkelt vervolgens idealen, stelt doelen op een keert in ons denkbeeldige schema zo weer terug bij zichzelf, zijn lessen en zijn leerlingen.

Wat maakt iemand een goede leraar? De essentie van goed leraarschap is vakmanschap. Het vanuit betrokkenheid en ambitie aanbieden van de best mogelijke lessen, in samenwerking met anderen. Met een open blik naar ontwikkelingen in de samenleving en de wereld. Leraar van het jaar zijn biedt mij een prachtige kans om dit perspectief uit te kunnen dragen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Op zaterdag 4 oktober, tijdens de dag van de leraar, ben ik uitgeroepen tot 'leraar van het jaar' voor de sector voortgezet onderwijs. Een hele eer. Er ging een lang traject aan vooraf, dat een half jaar geleden begonnen was met de nominatie door een aantal van mijn leerlingen.

# data[].attributes.body
Wil je graag weten hoe iemand anders over jou denkt? Misschien wel heel specifiek en wil je graag weten hoe dat zit?

De reden om deze opdracht te doen, is dat je reflecteert
en hierbij bevestiging krijgt door anderen. De vraag gaat over jezelf, hierbij kun je dus kijken wat jou authentiek maakt en hoe anderen dit zien.

Maak deze opdracht met een collega/teamlid.

Je hebt nodig: memo blaadjes.

Je schrijft op de ene kant van je memo blaadje, je naam.
Op de andere kant een reflectie vraag. Deze vraag gaat over hoe jij over komt binnen de groep.

Je kunt bijvoorbeeld vragen:
- Ben ik altijd aardig naar anderen?

Alle memo blaadjes worden ingeleverd in een gabbelton. Iedereen mag er 1 uithalen en beantwoorden voor iemand anders. Iedereen krijgt antwoord op zijn vraag.

# data[].attributes.body
1. Zorg dat de organisatie op orde is.

2. Gun jezelf tijd om te leren.

3. Roep de hulp van leerlingen in.

4. Beperk de lengte van de uitleg.

5. heb een luisterend oor voor leerlingen.

6. Maak contact met leerlingen en onderhoudt het.

7. Blijf in de docentenrol, wees jezelf hierin.

8. Niet teveel regels in de groep. Maak deze samen.

9. Wees eerlijk en geef toe als je iets niet weet.

10. Geniet van het lesgeven!

# data[].attributes.body
Een leraar die zich niet laat belemmeren door beperkingen of de lesmethode. Maar nu ook met elementen die de les uniek maken. Dat zorgt ervoor dat leerlingen meer gemotiveerd zijn.

Door te presenteren, debatteren, teksten schrijven en samenwerken. Door de culturele diversiteit in de groep, verbreed je horizon van de leerlingen.

Unieke lessen waarin leerlingen worden bewonderd en alle informatie opzuigen.

Ook dit zie je weer terug in nieuwe ontwikkelingen in het onderwijs. Namelijk de 21e eeuw vaardigheden.

# data[].attributes.attachment_link.description
Goed lesgeven is een kunst. Er komen praktische, toegepaste en gedragswetenschappen bij kijken. Het is inmiddels wel bekend dat er manieren zijn die beter werken dan de klassieke methode met een docent die voor de klas staat en niets...