# data[].attributes.headline
在雪域｜安多弹唱的歌声永远在这里

# data[].attributes.subject
在雪域｜安多弹唱的歌声永远在这里

# data[].attributes.attachment_link.title
在雪域｜安多弹唱的歌声永远在这里

# data[].attributes.attachment_link.description
他的歌声传遍了整个藏区，他的作品传到了每个藏族人的耳中，在遥远高寒的青藏高原，他的天赋和执著铸就了他音乐生涯的辉煌，他的音乐让几乎每个藏族人铭记。有学者在研究中评价德白：“他也因此成为了安多弹唱的一个标志

# data[].attributes.headline
安多弹唱：一部灵魂拯救史-乐评VoI . 1

# data[].attributes.subject
安多弹唱：一部灵魂拯救史-乐评VoI . 1

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
似甜似苦各一方，这样的生活太乏味。

藏人理解的音乐有两种类型，宗教音乐的鼓点和佛号低闷的吹奏是神灵的脚步；扎念的跳弹和碧汪的幽婉则是羌塘的石头和农地的清泉。

这两种音乐汇聚在一起，成为了我们祖先所理解的音乐。

从这种自然的声响开始我们的祖先不断追求着最本真的感受，那里面没有矫饰，没有夸张，也没有虚伪。

我们的祖先没有音乐厅和教坊，那些最好的音乐在河边、山顶和大昭寺的街道边上演出，在这些音乐里流淌的都是最质朴的感叹和最能共鸣的情感。但是正如莲花生大师所预言的那样：时间未变，人心却沧海桑田了。

我们的音乐最开始被喇叭里革命小将们的歇斯底里的淹没，又被一代人的耳语和沉默抹去，这段时间之后，很快又被车轮声和全天候播放的电视声掩盖。在那个名曰"复兴"的八十年代初期，终于安顿下来的流亡藏人和松了一口气的留守藏人不约而同的进行了一场"我们的心声"的拯救。

阿旺克曲、央金拉姆和西藏表演艺术学院的音乐家们从西方定义的"世界音乐"中得到灵感，在他／她们能够获得的任何舞台表演老一辈传下来的绝版歌曲。而在境内，根源自汉地音乐学院的作品和劳作的农牧民有着天然隔阂，他们的流行音乐成为利谢巴的音乐。 而从安多玛曲某个角落开始的新风格弹唱却在田间地头发轫。
从有弹唱教父之称的华尔贡开始，弹唱的这一核心没有改变。
谢丹在玉树地震后录制的专辑《团结之声》中，14收歌曲里有12首歌曲出现过 "同胞" "族人" "藏人" 等关键词。而自九十年代末，德白在一首作品中用 "我是藏人的歌手，用藏语唱歌的歌手，我是藏人的歌手，热爱西藏的歌手" 这样的歌词来讽刺当时的藏人华语歌手之后，几乎所有弹唱歌手都会在专辑封面冠以"藏人歌手"的称谓，到了喇荣佛学院助推纯净母语运动之后，他们又以"母语歌手"自称。

就弹唱的这个基本层面来讲，弹唱是复兴运动的产物，也是民族自觉的象征。 弹唱的这种身份和他的地方语特点，使得弹唱的传播范围或是受众一直受限，但是这也恰恰成为他成长的因素，由于他的这种悄悄话的特点，弹唱避开了许多障碍。

在经历了民改和文革之后，意识形态宣传之外的艺术得以复兴，复兴这个词暗示着一个画面，摆在华尔贡等弹唱前辈们面前的是 一个历史记忆的粗暴拼凑和文化的残墙断壁。 当时的流行乐坛迷漫着回忆，但是流行音乐所能承载的仅仅是符号化的乡土景象和道听途说的先辈故事。

弹唱则不同，弹唱是那些终于从公社里自由出来的农人和牧人的发声，在他们身上传统并未断裂而仅仅是冬眠了。

华尔贡和他的弹唱歌手们从这里着手复兴。 这就解释了，为什么最初的弹唱多是安多民歌的改编和民间叙事的音乐化了。

写作弹唱歌曲的方法是将直觉的感受当作目标，不像别的音乐类型，经历了缜密的符号过程和取舍， 弹唱的写作不是审美理论的结果而是作者最真实的审美。这让弹唱和远隔千里的美国黑人的爵士音乐有了共同的特征， 底层的叙述、直觉和"乐盲"音乐家 。

弹唱的发生有许多历史的脉络可以去探寻，但是无论何种探索，都无法忽视弹唱的时代特征和当下性，尽管处在一个不自信的年代， 但是弹唱却在主流文化的统治之下，将一种被视为原始的生存状态提炼成为了一种风格。 一个社群的生存本生成为岌岌可危的淘汰对象之时，弹唱在艺术那个领域里为它争取了空间。这样的身份自觉经过三代人的努力，便成为弹唱音乐的灵魂。

有了身份， 便有了义务，在初期弹唱勾勒的世界里，义务往往是一种共同体的道德，这种道德观念直接影响了审美。

我说弹唱不仅仅是一种音乐类型更是一种文化形式的原因，正是在于通过这种无疑的道德使命和审美意识，使得第一代弹唱歌手在文化危机感的催促下，几乎用音乐构建了整个农牧文化图景，又或者说，弹唱将农牧文化的整个有形和无形的东西以及农牧民众的直观感受都音乐化了。

如此，弹唱艺术的要旨正如索兰道杰的作品《弹起》所描绘的那样：

初春来临的缘起，檀香神树的枝头，

善唱的杜鹃鸟，我时常讲你谈起；

佛法昌盛的缘起，拉不楞神圣的坛城，

慈悲的仁波切，我时常将你谈起；

西藏繁荣的缘起，世界之巅的雪山，

绿鬃毛的狮子，我时常将你谈起；

西藏幸福的缘起，妙音仙女的手中，

六弦的扎年琴，我时常将你弹起。

现在我们再看看流亡和留守藏人分别怎样拯救"我们的音乐"时，我们就很容易发现，流亡藏人的拯救之路时固守传统文化的形与神，弹唱则是形和神的延续。 延续，特指它不同于流亡藏人的文化坚守主义，而是说弹唱做了文化的持续发展。

但是弹唱的发展之路也并不是一帆风顺。

90年代初如果是安多弹唱的童年，那么90年末和00年代初期时弹唱音乐的青春期，在这个时期弹唱人做了许多成功和失败的尝试，这些变化在德白和谢丹的音乐历程我们可以清晰的看到。

德白是伴着弹唱老去的，谢丹是伴着弹唱成长的， 这两代人的身上留下了岁月的痕迹，也留下了弹唱不变的目标和坎坷前行中的伤痕。

这个时期的弹唱既是充满梦想的也是陷入迷茫的。

德白在创作瓶颈时留下了许多不成功的改编歌曲，谢丹在中途尝试转型，成为流行歌手。和他们两的迷茫一样，整个弹唱界在变与不变的十字路口艰难探索。那些名利双收的歌手被各种宗教和社会团体邀请，成为农牧区青年中的偶像，人手一把曼陀林是这个时期牧区的真实写照，这种情况助长了弹唱歌手的傲气，也使得歌词的个人意识愈来愈浓。

和前辈们承载共同体的责任时的内敛不同，新的一批弹唱歌手更加高调，不仅是在音乐中唱出了 "我现在是骄傲的青年" 这样的心声。从磁带到可视光盘的技术革新，以及制作粗鲁的mv，将弹唱歌手的金项链，名牌衣装和前呼后拥的形象传到了观众眼中。
农牧区的男青们模仿热嘎的发型，女青年们跟风达尔措藏装款式。
这样的物质上的爆发状态鼓动了更多的青年人去追寻自己的弹唱梦，弹唱成为了很多农牧孩子心目中功成名就的捷径。但也是在这个时段，在评论界的眼中，傲气和说教成了众矢之的，加上弹唱作品华而不实的风格流变，在弹唱作品人气最旺和销量最好的巅峰时刻，这种音乐却戏剧性的成为了西藏内部最具争议性的话题之一。

在这个迷茫的青春期中，弹唱和酒精相遇，在喧嚣的朗玛厅里伴以强烈电子鼓点的新歌被一遍一遍的抄袭，有的歌手醉倒在啤酒堆里，有的歌手在酒醉后的群殴里受伤。

在冷静的评论者眼中，弹唱歌手光鲜亮丽的的消费主义外表之下，积蓄了诸多弊病。加布青德卓在《时代与我》杂志上发表的评论凸显了这种认识。他说： "但是他们演唱的既不是我们民族的历史衰竭，人性的落败，也和当下的现实和未来的前景没有丝毫联系 。" 他这么批评的时候并不仅仅是指弹唱音乐，但是弹唱音乐在那一段的真实写照却是如此。

于是这篇乐评的标题被定为发人深思的 "西藏音乐的灵魂在哪里？" 这个问题不仅被评论者和诗人注意，也被另一批弹唱音乐人关注，这批我称之为"新派弹唱人"的歌手正在努力将弹唱带回他的正轨。

创作出《你的幸福我的痛苦》的音乐人可丹评价弹唱音乐时给出了这个经典点评--目前欣赏弹唱要听得懂歌词才能体会，这是他的缺点，从华尔贡到现在都是这样。

我们回到音乐的最初定义，那么它一定就是关于声响的，是声音的艺术，而语词的艺术是诗歌，弹唱的诗歌化倾向似乎背离了音乐的原则，而它无所长进的声响技艺，使听众再也无法喜爱。

那些不懂弹唱歌词人很难喜欢弹唱，而超出安多方言区，弹唱的听众数量就直线下降，就是因为它在乐曲方面很难扣人心弦。曾经保护弹唱成长的特点现在成为了弹唱无法进步的阻碍。
让我们在次回到八十年代末期的玛曲，或者再远一点，回到更久远的古格王朝，扎木念及其弹唱音乐给我们的启示是什么？
德白、道锐等人承载的那种沉重的责任感，实际内化了我们民族的悲痛，弹唱的姿态是如此的纯真和质朴，而弹唱真正的信徒是如此忠诚，并且有那种终生不悔的决绝。正是这样的启示给弹唱的第三代有了信心和勇气。

兰木卡、索南道杰、安雀尕尔丹、青措吉、扎西东主、洛科萨等等新生代弹唱人试图从旋律自身的创新上使弹唱新生，洛桑、嘎桑云单等通过强烈的节奏感争取年轻听众，而从流行音乐再次回归弹唱的谢丹则给弹唱注入了中庸的流行风格。

我们发现正如我们的祖先曾经站在青稞地里聆听风吹麦穗的声音，站在帐篷前倾听牛羊的呼吸声那般，经过懵懂的弹唱，已经开始成熟，它不再流连虚荣和名利，再次回到了他自己根，那个根在那曲草场被细雨泥泞的道路上，那个根在拉不楞寺被晨雾笼罩的殿堂下，那个根在仙鹤嬉戏的理塘和疾风呼啸的果洛。
（本文写于2016-05 | 授权基于CCO协议 | 转载联系后台
那个根在那曲草场被细雨泥泞的道路上

那个根在拉不楞寺被晨雾笼罩的殿堂下

那个根在仙鹤嬉戏的理塘和疾风呼啸的果洛

# data[].attributes.attachment_link.title
安多弹唱：一部灵魂拯救史-乐评VoI . 1

# data[].attributes.attachment_link.description
"但是他们演唱的既不是我们民族的历史衰竭，人性的落败，也和当下的现实和未来的前景没有丝毫联系 。"

# data[].attributes.headline
西藏和喜马拉雅图书馆（THL）提供青藏高原和喜马拉雅南部地区有关的影像资料

# data[].attributes.subject
西藏和喜马拉雅图书馆（THL）提供青藏高原和喜马拉雅南部地区有关的影像资料

# data[].attributes.attachment_link.description
The Tibetan and Himalayan Library (THL) is a publisher of websites, information services, and networking facilities relating to the Tibetan plateau and southern Himalayan regions.

# data[].attributes.attachment_caption
国家建设中的少数民族电影

# data[].attributes.headline
国家建设中的少数民族电影

# data[].attributes.subject
国家建设中的少数民族电影

# data[].attributes.attachment_link.title
Ethnic Minority Cinema in China’s Nation-State Building

# data[].attributes.attachment_link.description
Ethnic Minority Cinema in China’s Nation-State Building investigates the relationship between cinematic productions about non-Han ethnic minorities and China’s nation-state building project from the early R…

# data[].attributes.attachment_link.title
雪域杜鹃 | 轮回抹不去的声音

# data[].attributes.attachment_link.description
ངེད་འཕྲིན་སྟེགས་ལ་ཕེབས་དགའ་བསུ་ཞུ།欢迎关注《吐蕃兄弟音乐影视传播网》

# data[].attributes.headline
安多“龙头琴”弹唱文化圈及其中心

# data[].attributes.subject
安多“龙头琴”弹唱文化圈及其中心

# data[].attributes.attachment_link.title
安多“龙头琴”弹唱文化圈及其中心

# data[].attributes.headline
认识德白老师的历程「随笔」

# data[].attributes.subject
认识德白老师的历程「随笔」

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
夜间，在松香木头的照明下，一家人盘坐在地上掰玉米皮。爸爸打开老式录音机，总是放着那为数不多、视如珍宝的几张磁带，""丁零当啷"个不停，今晚是这个，明晚还是这个，重复放，爸爸还会跟着哼......我问爸爸放的都是些什么，您觉得好听吗？ 还深刻地记得爸爸的话: "这个叫做安多，是北方的藏族，很多地方都有咱们藏族......" 在黑布隆冬的暮色中，不知听了多少次"安多"，也算不上喜欢，因为孩提时期，不懂得什么音乐和文化......
二、2007年的6月，我从成都西藏中学高中毕业回昌都姑姑家里玩，姑姑家里放着歌碟，有一首"索亚热"吸引了我的眼球，两个头戴英雄结的康巴男子在舞台上边拉弦子边唱歌。
说实在，这种场面我第一次见，就顿时觉得真是"颠覆"啊！ 过去，老家人眼里头戴英雄结的人一来是"坏人"，二来是"贫穷的牧人"，他们怎么戴着不登大雅之堂的英雄结上舞台呢？多么地不知趣啊！但我看着屏幕时，那两个人还挺自信和骄傲地跳着，拉着......屏幕上的字幕显示，一帮堆龙德庆县的老年艺术团在给他们俩伴着舞，真奇怪！当时，整个昌都都在放央金兰泽的"遇上你是我的缘"，我们同学当中也有很多人爱唱这首歌，这才是藏族流行歌，"索亚热"算个什么土玩意儿。

三、2007年的秋季，我来到北京，在中国政法大学上学，第一次融入了和汉地学生在一起的生活。

当时有个爱唱歌的西藏阿里同学，他知道我来自康区的察隅，就说给我唱一首我老家的歌："索亚热洛各，天上繁星闪耀，唯启明星独一无二......"我立马反应过来了，这就是我在昌都姑姑家里看到的土歌，然而面对同学的示好和热情演唱，我只能耐心地点赞。 从此，我开始接触更多本族同学，并开始有了"离我远去后的自我认同"萌芽。

十多年来，他们也出了很多民间弦子专辑，一步一步地，取得了本土文化事业上的土成就。同样，他们没有奖励，没有头衔，有的只是老百姓的喜爱和拥护。

五、2011年我在中央民族大学，从安多好友环多加那里听说了弹唱界的传奇人德白。

通过他的介绍，并听了几首德白的经典弹唱音乐后，终于明白了小时候爸爸说的"安多"，真名为德白，是弹唱界的教父级人物。今天，我要给远在故乡的爸爸打电话，告诉爸爸小时候陪伴他无数个黑布隆冬夜晚的"安多"名叫德白，是藏族音乐界的传奇人物，昨晚因病在成都华西医院逝世了。

勇士们存在的真正意义在于：让族人真正地发现了自己，认识了自己的根源。同时，把那些不三不四、不伦不类的所谓的藏歌挡在了门外，还藏歌世界一片本真和宁静。

人们不再天天"唱支山歌给党听"、"天路"、"北京金山上"似的舔菊；不再天天"遇上你是我的缘"、"姑娘我爱你"似的发情；不再热衷于"呀啦索"、"巴扎黑"、"敬你一碗青稞酒"这种快餐垃圾食品；不再认为电流子"叮叮咣咣"是流行，是趋向。
人们只在辽阔的草原唱一首高亢的牧歌，在悠远的大山里聆听一阵阵山谷的回音，在河谷边的村庄里一圈又一圈的弦音缭绕......虽然，雪域高原的一只布谷鸟远飞了，但迷失了方向的人们，却跟随春使者的脚步，找到了和煦的春天，沐浴在春的暖风里。 没有领过奖的天才和没有追究过盗版的原唱者，他们的存在，都是对资源错置或狂妄虚伪盗贼的耳光。我们都理解拍得响亮的耳光。却都听不懂沉默中影响幽远的抛弃。 我们不只有生活，还有信仰

# data[].attributes.attachment_link.title
认识德白老师的历程「随笔」

# data[].attributes.attachment_link.description
"西藏（图伯特）安多弹唱教父级人物，政治隐喻弹唱，节奏弹唱开创者，发行近百张专辑，作品经久不衰，真正的西藏代言人，两代人的偶像。"

# data[].attributes.headline
རྟག་བརྟན་གྱི་མ་དཔེ། 模糊的影像，永恒的经典

# data[].attributes.subject
རྟག་བརྟན་གྱི་མ་དཔེ། 模糊的影像，永恒的经典

# data[].attributes.attachment_link.title
རྟག་བརྟན་གྱི་མ་དཔེ། 模糊的影像，永恒的经典。

# data[].attributes.headline
安多藏区民间音乐流行化分析

# data[].attributes.subject
安多藏区民间音乐流行化分析

# data[].attributes.attachment_link.title
安多藏区民间音乐流行化分析

# data[].attributes.attachment_link.description
流行音乐是传统向现代转型期产生来的，音乐形式也是更加平民化草根化。随着社会经济的繁荣发展，音乐作为文化产业的

# data[].attributes.headline
西藏女性觉醒| 我们的女性主义不必“西方化”

# data[].attributes.subject
西藏女性觉醒| 我们的女性主义不必“西方化”

# data[].attributes.attachment_link.title
西藏女性觉醒| 我们的女性主义不必“西方化”

# data[].attributes.headline
次仁央宗喇嘛的處女作《我們用身體測量地球》的世代創傷與神諭

# data[].attributes.subject
次仁央宗喇嘛的處女作《我們用身體測量地球》的世代創傷與神諭

# data[].attributes.headline
《西藏古代文明：西藏神話、宗教與歷史研究》

# data[].attributes.subject
《西藏古代文明：西藏神話、宗教與歷史研究》

# data[].attributes.body
作者: 次旺嘉波阿雅https://www.namsebangdzo.com/Ancient-Tibetan-Civilization-Studies-in-Myth-p/29500.htm?srsltid=AfmBOop-dqxx7dB-Fo4aP4ID6KQm_-VpDlnuGk5ew5CrQc_-_T5Nxgxx

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ancient tibetan civilization: studies in myth

# data[].attributes.attachment_link.title
Ancient Tibetan Civilization: Studies in Myth, Religion, and History of Tibet

# data[].attributes.attachment_link.description
Ancient Tibetan Civilization: Studies in Myth, Religion, and History of Tibet, Tsewang Gyalpo Arya

# data[].attributes.headline
美洲原住民樂器與藏族樂器的比較－以奎納和鷹骨笛為例

# data[].attributes.subject
美洲原住民樂器與藏族樂器的比較－以奎納和鷹骨笛為例

# data[].attributes.attachment_link.title
Comparison Between Native American and Tibetan Musical Instruments

# data[].attributes.headline
藏族傳說與民間傳說中的樂器

# data[].attributes.subject
藏族傳說與民間傳說中的樂器

# data[].attributes.attachment_link.title
Musical Instruments in Tibetan Legend and Folklore - Crossley-Holland, Peter: 9780882870151 - AbeBooks

# data[].attributes.attachment_link.description
Univ of California LA - 1982 - Low prices on new and used copies of books. 30 days return policy

# data[].attributes.headline
【最详细的介绍】玛曲人普吾扎西在安多藏区（尤其是他的家乡玛曲）收集了大量的弹唱音乐磁带，其中包括出版物和本地音乐人的私家录音。

# data[].attributes.subject
【最详细的介绍】玛曲人普吾扎西在安多藏区（尤其是他的家乡玛曲）收集了大量的弹唱音乐磁带，其中包括出版物和本地音乐人的私家录音。

# data[].attributes.attachment_link.title
藏历新年｜祈愿大地上歌声依旧

# data[].attributes.headline
德白《雪域杜鹃》MV全集

# data[].attributes.subject
德白《雪域杜鹃》MV全集

# data[].attributes.attachment_link.description
1986年被县文化馆吸收工作，同年与人合作灌制发行《雪山情》、《格桑拉姆》、《才让措姆》、《妙音欢歌》、《心声》、《小百灵》、《奔仓翁毛》、《藏语文之歌》、《羚羊情》、《优美的弹唱》、《帮锦梅朵》（1～3集），《来自雪域的兄弟》《最新龙头琴

# data[].attributes.headline
「战马时代」弹唱胜地甘南，传遍雪域的草原流行乐

# data[].attributes.subject
「战马时代」弹唱胜地甘南，传遍雪域的草原流行乐

# data[].attributes.attachment_link.title
弹唱胜地甘南，传遍雪域的草原流行乐

# data[].attributes.attachment_link.description
德白老师最喜欢唱的就是可爱的家乡，他用牦牛的视角暗喻父母恩情，与百灵鸟一起歌颂家乡山河。

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ཚིག རྨེ་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ།

དབྱངས། བདུད་བྷེ།

ལེན་མཁན། བདུད་བྷེ།

ཟླ་བ་ཁེར་འགྲོས་ཤིག་ལ། །

གངས་རིའི་ལས་དབང་བཅོལ་ཡོད། །

ཁ་བའི་རྣམ་ཤེས་འཁྱམ་པོའི། །

སྐྱིད་སྡུག་ཁྱོད་ལ་རག་ལས། །

ལྷ་སའི་མཚན་མོའི་གློགའོད། །

སྐར་ཚོགས་བཞིན་དུ་བཀྲ་ཡང་། །

མགོ་བོ་ཡར་ལ་བཀྱགས་སྐབས། །

ཟླ་བ་མཐོང་རྒྱུ་མ་བྱུང་། །

རླུང་བུ་ཤུར་ཤུར་་གཡུགས་ཤིང་། །

ཁ་བ་ལྷབ་ལྷུབ་བབས་པས། །

དལ་འབབ་སྐྱིད་ཆུ་རིང་མོར། །

སྐྱོ་བའི་སྙིང་གཏམ་ཤོར་སོང་། །

སྐྱིད་ཆུས་སྐྱིད་གླུ་བླངས་ཏེ། །

ཡར་ཀླུང་གཙང་པོར་འབབ་ཉིན། །

ཟླ་བས་གླིང་བཞི་བསྐོར་ཏེ། །

གངས་རིའི་རྩེ་ལ་ཕེབས་འོང་། །

# data[].attributes.headline
「西藏病人」在草原长大的你，为草原唱出忧伤的歌

# data[].attributes.subject
「西藏病人」在草原长大的你，为草原唱出忧伤的歌

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
十几岁的时候看史铁生的文字。在一篇名为《爱情问题》的文章里，他写道：
"有人说，世界上，每分每秒都有贝多芬的乐曲在奏响在回荡，如果真有外星人的话，他们会把这声音认作地球的标志（就像土星有一道美丽的环），据此来辨认我们居于其上的这颗星星。"
这真是一个关于音乐很美的比喻。我是说，虽然在我的歌单里你可能找不到贝多芬，只能找到一连串的 西藏病人 。

在无人的夜里， 我在离八廓、理塘、宗萨、江达都离着几万里的地方，用安多话混杂着拉萨话学着唱这首歌。

爱和自由，生命和生存，这些我们平常几乎都会去刻意回避的沉重，西藏病人在歌里轻轻质问着。

我以为，这一定是新专辑里最好听的一首。

后来，空房间 出来了。歌里有一个孩子向闭口不言的世界问了许多问题，在花丛中养起了毒蛇，在大雾笼罩的城市里迷了路。
© Paul Di Stefano
病人把歌写得像诗一样难解，也像诗一样柔软。

开头那段遥远的、仿佛从旧时光的录音机里传来的德白的弹唱渐渐被吉他的声音覆盖--

病人唱着： 侧身于马的时代早已远去，我在城市的喧嚣里脚步踉跄。

我从未在草原生活，但听着歌我觉得自己认识世上所有的登德多杰。生长在草原，唱着忧伤的歌的登德多杰；离开了草原，寻觅着醉意的登德多杰。

草原总是突然起风，突然降雨。病人唱着，我们听着。

喜欢西藏病人的朋友们可以点击"阅读原文"购买最新专辑《转经道上的屠夫》，
© leemackay33 via flickr 也可以去网易云音乐平台收听并留下评论。

# data[].attributes.attachment_link.title
西藏病人：在草原长大的你，为草原唱出忧伤的歌

# data[].attributes.attachment_link.description
草原总是突然起风，突然降雨。病人唱着，我们听着。

# data[].attributes.attachment_link.description
提示：点击上方↑\x26quot;贡先森欢乐圈\x26quot;免费订阅本刊ཀུན་འཁྱམས་བོད་གཞས་གླིང།།ཉི་མའི་

# data[].attributes.headline
非遗传承系列（堪本安多民歌教学1）

# data[].attributes.subject
非遗传承系列（堪本安多民歌教学1）

# data[].attributes.attachment_link.title
非遗传承系列（堪本安多民歌教学1）

# data[].attributes.headline
非遗传承系列（堪本安多民歌教学2）

# data[].attributes.subject
非遗传承系列（堪本安多民歌教学2）

# data[].attributes.attachment_link.title
非遗传承系列（堪本安多民歌教学2）

# data[].attributes.headline
འདུ་འབྲལ་སྒྱུ་མའི་རང་གཤིས། བདུད་བྷེ། 聚散无常之情（更登群培所写、德白唱）

# data[].attributes.subject
འདུ་འབྲལ་སྒྱུ་མའི་རང་གཤིས། བདུད་བྷེ། 聚散无常之情（更登群培所写、德白唱）

# data[].attributes.body
འདུ་འབྲལ་སྙིང་བོ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་གླུ།

སྲིད་པའི་འབྱོར་བ་ལ་ཁའི་ན་བུན། །

འདུས་པའི་སྙིང་གྲོགས་ཚོང་དུས་མགྲོན་པོ། །

མ་ངེས་སྐྱིད་སྡུག་མདང་གི་རྨི་ལམ། །

བསམ་ཞིང་{བཞིན་}བསམ་ན་སྙིང་བོ་མི་འདུག །

རྒྱུས་མེད་གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉས་ཁྲིད་ནས། །

ཕྱི་མའི་འཕྲང་རིང་འགྲིམ་པའི་གྲོགས་ལ། །

སྐྱབས་ཀྱི་དམ་པ་རྩ་གསུམ་ལྷ་ཡིས། །

ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱི་སྐྱེལ་མ་མཛོད་ཅིག །

སྐྱེས་ནས་འཆི་བ་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད། །

བསྒྱུར་དུ་མེད་པ་སྒྱུ་མའི་རང་མདངས། །

མི་བཟློག་གཤིན་རྗེ་རྒྱལ་བོའི་བཀའ་ཡིག །

ཉམས་ཆུང་གྲོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་སླེབས་སོང་། །

སྔོན་སྨོན་ལས་ཀྱི་ཆར་ཟིམ་བབས་ཚེ། །

ཡོད་ཡོད་འདྲ་བའི་དགུང་གི་འཇའ་ཚོན། །

དུང་སེམས་ཉི་མས་གསལ་དུ་སོང་ཚེ། །

མི་མཐོང་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་ཡལ་སོང་། །

ན་གཞོན་ལང་ཚོའི་མེ་ཏོག་རྒྱས་དུས། །

ཡིད་ཀྱི་ཆུ་བོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི། །

འདྲིས་འདྲིས་ཆུང་གྲོགས་སེམས་ཀྱིས་འཚེར་ཡ། །

ད་ལྟ་རིགས་དྲུག་གང་དུ་ཡོད་ན། །

སྐྱིད་ཤོད་ལྷ་སའི་གྲོག་ཆུ་ཕྲ་མོ། །

ཞག་གསུམ་འཛོམས་པ་འགྲོགས་པའི་ཐ་མ། །

མི་རིང་འཕྲད་པའི་ཁ་ཆད་བྱས་པ། །

རྨི་ལམ་ངང་ནས་མཇལ་དུས་སླེབས་སོང་། །

རྒན་གཞོན་བར་མའི་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག །

ངེས་མེད་འཆི་བའི་སྣང་ཚུལ་མཐོང་ཡང་། །

ཆུང་སྐྱེས་གྲོགས་ཀྱིས་བོར་བའི་ཕྱོགས་ལ། །

ནང་གི་དུང་སེམས་ཆོད་ཐབས་མི་འདུག །

ཤི་རྗེས་འགྱོད་པ་བླུན་པོའི་ངང་ཚུལ། །

ལུས་སེམས་རྒུད་པའི་རྒྱུ་ལས་མེད་ཀྱང་། །

ཡུན་རིང་འདྲིས་པའི་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས། །

གོམས་པའི་ཤུགས་འདི་བཟློག་ཐབས་མི་འདུག །

ལུས་ཟུང་ཟད་ལ་ཀེང་རུས་གཟུགས་བརྙན། །

གསོན་དུ་རེ་བའི་ཁོ་ཐག་ཆད་དེ། །

འཆི་བའི་མིག་གིས་ཅེ་རེ་བལྟ་བའི། །

གཏམ་དེ་བདེན་ན་སྙིང་ལ་གཟན་པ། །

མ་བརྟགས་སེམས་ཀྱི་འཆར་ཚུལ་ཞིག་ལ། །

ད་དུང་དྲུང་ན་ཡོད་ཡོད་འདྲ་བ། །

དྲན་པའི་གཞུ་མོ་ནང་དུ་བཀུག་ཚེ། །

སྙིང་ཁོང་སྟོང་བའི་རྒྱུ་ལས་མི་འདུག །

བརྩེ་ཞིང་འགྲོགས་པའི་ཕྱི་ཐག་བསམས་ཏེ། །

མཆོག་གསུམ་བསླ་བ་མེད་པའི་ཞིང་དུ། །

དགེ་བའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་བསྒྲུབས་པ། །

ཕྱི་མའི་ཡུལ་དུ་གྲོགས་ལ་བསྲིངས་སོ། །

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
འདུ་འབྲལ་སྒྱུ་མའི་རང་གཤིས།

ཚིག །རྨེ་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ།

དབྱངས། བདུད་བྷེ།

རྡུང་ལེན་མཁན། བདུད་བྷེ།

རྒྱ་ལྕང་ལོ་མའི་རྩེ་ནས། །

བྱེའུ་ཆུང་སང་འཕུར་གནང་འཕུར། །

ཅག་ཅག་སྐད་ཅོར་མ་རྒྱག །

ཡུན་རིང་སྡོད་ལོང་མེད་དོ། །

ཆུ་སྐྱེས་མེ་ཏོག་ཁྲོད་ནས། །

བུང་བ་སང་འགྲོ་གནང་འགྲོ། །

ཟར་ཟིར་འཐབ་མོ་མ་བྱེད། །

ཡུན་རིང་འདུག་ལོང་མེད་དོ། །

མི་ཡུལ་ཁྱིམ་གཞིས་འདི་ནས། །

ངེད་གཉིས་སང་འབྲལ་གནང་འབྲལ། །

རྩུབ་མོའི་ཚིག་མཚོན་མ་འདེབས། །

ཡུན་རིང་འགྲོགས་ལོང་མེད་དོ། །

གླུ་དབྱངས།▶ཤེར་བསྟན། རྨ་རྒྱལ་སྦོམ་ར། 【阿尼玛卿】谢旦

རེ་འབོད་ཀྱི་དབྱངས་རྟ། དཔལ་ལྡན་ཚུལ་ཁྲིམས། ལྷ་མཚོ། 【呼唤之音】mv

ཞལ་གཡང་བཀྲ་ཤིས་ནོར་བུ། སྒྲོལ་དབྱངས། 【福瑞呈祥】卓央新歌

སྡེ་དགེ་ཟླ་གཡང་། འཛམ་གླིང་སྒང་གི་རོང་འབྲོག 德格达拥 -《 屋脊人家》

# data[].attributes.headline
女性弹唱歌手久西草：演绎多彩的艺术人生

# data[].attributes.subject
女性弹唱歌手久西草：演绎多彩的艺术人生

# data[].attributes.attachment_link.title
久西草：演绎多彩的艺术人生

# data[].attributes.attachment_link.title
《米拉日巴道歌集》 全集：收藏版

# data[].attributes.attachment_link.description
米拉日巴，藏传佛教噶举派第二代祖师，著名高僧、密宗修行大师。

# data[].attributes.headline
བདུད་བྷེ། སྐད་ཡིག་གླུ་གཞས། གླུ་ཚིག德白和加央吉唱的这首是那时候的流行歌的， 词曲都是拉萨那边的音乐人弄的，所以德白用拉萨方言唱的。

# data[].attributes.subject
བདུད་བྷེ། སྐད་ཡིག་གླུ་གཞས། གླུ་ཚིག德白和加央吉唱的这首是那时候的流行歌的， 词曲都是拉萨那边的音乐人弄的，所以德白用拉萨方言唱的。

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
རྫ་ཤུལ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས།

གླེང་གཞི།

རྨ་ཀླུང་སྔོན་མོ་དལ་གྱིས་བབས་པའི་ཁུགས་སོ་དང་པོ་སྟེ་གླིང་ས་མཐོང་བ་ཀུན་སྨོན། སྤང་ལྗོངས་ཡངས་པོ་མིག་ཞགས་ཀྱིས་མི་ཟིན་པའི་འབྲོག་པའི་རྩྭ་ཐང་ཆེན་མོ། རྟ་ནོར་ལུག་གསུམ་ཐང་མར་བརྡལ་སའི་ཁྲོ་སྨད་གཡང་གི་ར་བ་ནས་ལང་ཚོ་ལ་གསོན་ཤུགས་རྒྱས་ཤིང་། གངས་རི་ལ་བཀྲག་མདངས་སྐྲུན་པའི་གདངས་དབྱངས་སྙན་མོ་མགྲིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོར་འཁྱིལ་བའི་ཚངས་ཆེན་སྲས་མོའི་མཆེད་ཟླ། གདོང་དམར་བོད་པའི་བདེ་སྡུག་དང་མ་འོངས་པའི་ཕུགས་མདུན་སོགས་ཕ་སྐད་གཙང་མའི་དྲུག་འགྱུར་དབྱངས་ལ་འགུགས་པའི་ལ་རྒྱའི་གླུ་བ། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་རིག་གནས་སློབ་གསོ་ལ་ཡང་དག་ལམ་བཟང་བསྐྲུན་པའི་གངས་ལྗོངས་གླུ་བའི་ཁྱུ་མཆོག ཆོལ་གསུམ་བོད་པའི་རྡུང་ལེན་སྒྱུ་རྩལ་འདི་ཉིད་གངས་རིའི་ཕྱི་ནང་ཡོངས་ལ་སྒྲག་པའི་ཨ་མདོའི་ཕོ་རྒོད། ཁྱོད་ལ་བྲིས་མི་ཚར་བའི་ལོ་རྒྱུས་དང་། བརྗོད་མི་ཚར་བའི་མཛད་འཕྲིན་མོད་ལ། ཁྱོད་ནི་དུས་ནམ་ཡང་བོད་པ་ཚང་གི་སྙིང་གི་རྡོ་རིང་དང་། མིག་གིས་བལྟ་ས་ཡང་ཡིན་པས། ཁྱོད་ཀྱི་གླུ་སྐད་དང་མི་གཤིས། སྙིང་སྟོབས་དང་སྤོབས་སེམས་བཅས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་བསྟོད་བསྔགས་འབུལ་བཞིན་ཡོད། ཅེས་གངས་རིའི་ཕྱི་ནང་ཡོངས་ལ་མིང་དུ་གྲགས་པའི་གངས་ལྗོངས་གླུ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་ཆེན་མོ་ཁྲོ་ཁོའི་བདུད་འདུལ་རྡོ་རྗེའམ་གདུ་བྷེའི་མཛད་རྗེས་ཉུང་ཙམ་གླེང་བ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་སྐྱེ་ཡུལ་ཆེ་ལོང་ཙམ་བརྗོད་པ་དང་བྱིས་དུས་གླེང་བ། གཉིས་པ་གངས་ལྗོངས་གླུ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཚུལ། གསུམ་པ་སྐུ་འདས་རྗེས་གངས་རིའི་ཕྱི་ནང་ཡོངས་ལ་གྲགས་འགུལ་སློང་ཚུལ་དང་གསུམ་མོ། །

དང་པོ། སྐྱེ་ཡུལ་ཆེ་ལོང་ཙམ་བརྗོད་པ་དང་བྱིས་དུས་གླེང་བ།

ལྷ་གཅིག་ཕྱག་ན་པད་མོའི་ཐུགས་རྗེ་དར་དཀར་མདུད་པས་རིང་དུ་བཅིངས་པའི་ཆོལ་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ལས་མདོ་སྨད་མགྱོགས་འགྲོ་རྟ་ཡི་ཆོལ་ཁ་སྟེ་རྨ་ཀླུང་གསེར་ལྡན་སྒེག་མོ་ནོར་བུ་དགའ་འཁྱིལ་གྱི་ཚུལ་དུ་འབབ་པའི་ཁུགས་སོ་དང་པོ། སེང་ཆེན་ནོར་བུ་དགྲ་འདུལ་གཉོམ་ལག་རྒྱས་སའི་གླིང་ཡུལ་མཐོང་བ་ཀུན་སྨོན། མཁས་གྲུབ་ངང་མོ་བྱེ་བའི་བསྟི་གནས་ཨ་མདོ་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་ངམ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་བུ་དགོན། ཆོས་ཀྱི་སྡེ་ཆེན་པོ་མཚན་སྒྲོགས་དགོན་དགེ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་འཕེལ་གླིང་དང་། ཞལ་ཤུལ་དགོན་དགའ་ལྡན་བཤད་སྒྲུབ་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་གླིང་གཉིས་ཀྱི་ལྷ་སྡེ། རྡོ་རྗེ་འཆང་སྒོ་མང་མཁན་ཆེན་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་ཚང་དང་། གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་རྗེ་བཙུན་ཁེ་ཐལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དར་རྒྱས། མ་ཧཱ་པཎྜི་ཏ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན༸ཞལ་ཤུལ་ངག་དབང་བསྟན་པའི་རྒྱ་མཚོ། གནས་བརྟན་འདུན་འཛིན་ཆེན་པོ་ཞལ་ཤུལ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་ཟླ་བ། ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་གྲྭ་སྐོར་བ་རྫ་ཤུལ་དགེ་བཤེས་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་མཐུ་སྟོབས། རྒྱ་སྟོད་ལྷ་རམས་པ་སྐུ་ཕྲེང་སྔ་ཕྱི་གཉིས། ཁུ་ཞང་ངག་དབང་ཆོས་འཕེལ་བའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཤེས་རབ་བསྟན་འཕེལ་སོགས་དམ་པ་མང་པོ་འཁྲུངས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གནས་མཆོག ས་གཞི་ཁོད་ཡངས་ཤིང་རྩི་ཤིང་སྨན་སྣ་མ་ཚང་བ་མེད་པ། རྫ་ཆུ་བསིལ་མ་ལྷུང་ལྷུང་དུ་འབབ་ཅིང་དུས་བཞིའི་དཔལ་ཡོན་མངོན་པར་གསལ་བ། རྟ་ནོར་ལུག་གསུམ་ཐང་མར་བརྡལ་སའི་འབྲོག་པའི་རྩྭ་ཐང་ཆེན་མོ། རང་བྱུང་འཚོ་བའི་འདབ་ཆགས་དང་རི་དྭགས་སྣ་ཚོགས་དགའ་མགུར་རྩེན་པའི་འཚེ་མེད་ཞི་བདེའི་ཞིང་ཁམས། རྩི་ཤིང་སྨན་གྱི་དྲི་ཞིམ་ཕྱོགས་ཀུན་འཐུལ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་ན་སྡུག་པ། མནན་ན་ནེམ་ཞིང་བཏེགས་ན་འཕར་བའི་སྤང་ལྗོངས་གཡུ་ཡི་མེ་ལོང་། མར་ཆུར་རི་ལྟར་བརྩིགས་སའི་འབྲོག་པའི་སྡེ་ཆེན་པོ། ༼ཚོ་བ་སྨད་མ།༽ འོ་ཞོ་རྒྱ་མཚོ་བཞིན་འཁྱིལ་སའི་ཁྲོ་སྨད་གཡང་གི་ར་བ། རྒན་ལ་བཀུར་སྟི་དང་བྱིས་པ་བྱམས་ཀྱིས་སྐྱོང་སའི་ཡ་རབས་ལུགས་སྲོལ་དར་ས། སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་ཡར་ངོའི་ཟླ་བ་དང་དབྱར་དུས་ཀྱི་མཚོ་མོ་བཞིན་འཕེལ་སའི་མདོ་སྨད་ཡུལ་གྱི་འབྲོག་པའི་སྡེ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ནི་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་ཡབ་སྲས་ཉི་ཟླ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་རྩེ་གྲས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ལ། ཡུལ་དེ་ཉིད་དུ་གཉུག་མར་གནས་པའི་གཞི་བདག་མཐུ་བོ་ཆེ་ཨ་མྱེ་རྨ་ཆེན་སྤོམ་རའི་མཛོད་འཛིན་གཏེར་གྱི་བདག་པོ་གཉན་ཆེན་དངུལ་དཀར་བུམ་པའི་གཙོས་གཞི་ཡི་བདག་པོ་བྱེད་མཁན་མང་དུ་ཡོད་པ་ལས། ཡུལ་སྐྱོང་ཆེན་པོ་ཡོད་དར་མཐོན་པོའམ་སྟོབས་ལྡན་དགྲ་འདུལ་གྱི་ཉེ་འདབས་སུ། རབ་རྒྱལ་ས་སྤྲེལ༡༩༦༨ལོའི་དབྱར་ཟླ་མགོ་མའི་ཚེས་གཅིག་ལ་ཕ་བཀྲ་ཤིས་དང་མ་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཀྱི་བུ་རུ་སྐྱེས། དྲིན་ཕ་མའི་བཏགས་པའི་གཅེས་མིང་ལ་གདུ་བྷེ་ཟེར། ཁོ་ལ་ཆུང་དུས་ནས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མགྲིན་པ་བདེ་མོ་སྙན་འཇེབས་དབྱངས་ཀྱི་གཏེར་མཛོད་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡོད་པས་དེར་གནས་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་རྣ་བའི་དབང་པོ་ཕྲོགས་པ་ཐེངས་གཅིག་གཉིས་ཙམ་མིན། དེ་ནས་བཟུང་གདུ་བྷེ་ཞེས་པའི་བུ་ཆུང་འདི་མ་ཤེས་གོང་མིང་ཤེས་མཁན་ཉིན་རེ་ནས་ཉིན་རེ་བཞིན་ཇེ་མང་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཁྲོ་ཁོ་ལ་མཚོན་ན་རུ་སྟོད་ཀྱི་གླུ་བ་འུར་བྷེ་དང་རུ་སྨད་ཀྱི་གླུ་བ་གདུ་བྷེ་གཉིས་ཞེས་ཁྲོ་ཁོ་སྨད་མའི་ས་ཆར་མིང་གྲགས་ཅུང་ཆེ། དུས་རྒྱུན་གྱི་འབྲོག་པའི་འཚོ་བ་བྱེད་སྟངས་ལྟར་བེའུ་རྫི་དང་ཡར་རྫི་ནས་དཀར་ནག་ཕྱུགས་ཀྱི་རྫི་བོ་བྱེད་ཞོར་མཐོ་བའི་རི་རྩེ་ནས་དམའ་མོའི་ཐང་ཆེན་གྱི་བར་གདུ་བྷེའི་གླུ་སྐད་མ་ཁྱབ་ས་ཞིག་མེད་ཚོད་འདུག ཡིན་ན་ཡང་དེ་དུས་ཁོས་ཡི་གེ་མི་ཤེས་པས་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གླུ་དང་འདོགས་ར་ཏག་ཏག་བླངས་པ་ཡིན་ཞེས་ཁོ་ལ་འགྲོགས་ཤིང་འདྲིས་པའི་གཉེན་གྲོགས་རྣམས་ཀྱིས་བཤད།

བཅུ་གཉིས་པ་ས་ལུག༡༩༧༩ལོར། རྨ་ཆུ་རྫོང་གི་ཟམ་ཆེན་ལེགས་གྲུབ་དགའ་སྟོན་སྟེང་ཁོ་ལ་ཨ་མ་སྒྲོལ་མས་བསླབ་པའི་དམངས་གླུ། དགོང་ཨ་སྔོན་ངོ་སོ་བསྟོད་རྒྱུ་བོ། །ཆར་ཟལ་ལི་ཟིལ་ལེ་བོབ་ཀི་སྡོད། །ས་དོག་མོ་ངོ་སོ་བསྟོད་རྒྱུ་བོ། །སྔོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས་ཀི་སྡོད། །ཁྱོད་གླུ་བ་ངོ་སོ་བསྟོད་རྒྱུ་བོ། །གླུ་ཁ་རེ་ཁུ་རེ་ལོངས་ཀི་སྡོད། །ཅེས་ཨ་མས་གླུ་ལེན་སྟངས་དང་འགྱུར་ཁུགས་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་འགྱུར་བར་བླངས་པར། དེར་གནས་སྐྱེ་བོ་ཚང་མས་ཁོའི་སྐད་ངག་སྙན་མོ་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་བར་མེད་དུ་གཏོར། དེ་ནས་བཟུང་ཁྱོ་ཁོའི་ཞི་ལུ་གདུ་བྷེ་སྐད་ཅན་པོ་ཞེས་ཁོའི་སྙན་གྲགས་རྫོང་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། དེ་ནི་ཁོ་ལ་མཚོན་ན་གར་སྟེགས་ཤིག་ཏུ་བུད་པ་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་ཞེས་རྒྱུན་དུ་བཤད། དགའ་རྟགས་ལ་དཀར་ཡོལ་འབྲུག་རིས་མ་ཞིག་དང་། གོས་ཆེན་ལུས་ཚད་མ་སོགས་དེའི་སྐབས་ཀྱི་གཟེངས་རྟགས་གྱ་ནོམ་པའམ་ཡིད་ཚིམ་པ་ཞིག་ཁོ་ལ་བསྩལ། ཁོས་ཚེ་སྔོན་གྱི་ལས་བསགས་ཤིག་གམ་ཡང་ན་ཁ་ལས་ཀླུང་རྟ་དར་མགོ་བརྩམ་པ་སོགས་གང་ཡིན་གསལ་བོར་བཤད་མི་ཤེས་མོད། མཚན་སྙན་གཡས་འཁྱིལ་དུང་གི་སྒྲ་དབྱངས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐ་གྲུ་ཡངས་པོར་ཁྱབ་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གི་མགོ་འདི་ནས་ཚུགས་པ་ཡིན་ཞེས་བསྙད་ཆོག་ཆོག་གོ །

བཅུ་གསུམ་པ་ལྕགས་སྤྲེལ༡༩༨༠ལོར་ཁྲོ་ཁོ་སྨད་མའི་སློབ་ཆུང་ལ་ཡོང་། ཐད་ཀར་ལོ་རིམ་གཉིས་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་། དེ་ནས་བཟུང་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་སྦྱང་མགོ་བརྩམས། གདུ་བྷེ་དང་ཕྲན་གཉིས་ལོ་རིམ་གསུམ་པ་ནས་སློབ་མཐར་ཕྱིན་རག་བར་སློབ་གྲོགས་ཡིན་པའི་ཅུང་རྒྱུས་མངའ་ཡོད། སྐབས་དེ་ལ་ཁྲོ་ཁོ་སྨད་མའི་སློབ་ཆུང་འདི་རྨ་ཆུ་རྫོང་གི་ཡུལ་ཚོ་གཞན་པའི་སློབ་ཆུང་ལ་བསྡུར་ན་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་འཛོམ་ས་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི་མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལྡོང་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ༸རྗེ་བཙུན་སྐལ་བཟང་འཕྲིན་ལས་དར་རྒྱས་མཆོག་གིས་སྐྱོང་ཁུལ་བླ་ན་མེད་པ་གནང་བར་བརྟེན་སློབ་གྲྭའི་ཕྱིའི་ཁོར་ཡུག ནང་གི་སློབ་ཁྲིད་དང་སྒྲིག་གཞི། དགེ་རྒན་གྱི་ཡོན་ཚད། སློབ་མ་སྐྱོང་སྟངས། དགེ་སློབ་བར་གྱི་བརྩེ་བ་བཅས་ལ་ཞིང་ཆེན་དང་ཁུལ། རྫོང་བཅས་ནས་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་ཀུན་ལ་གཟེངས་བསྟོད་མང་དུ་ཐོབ། ཁྱད་པར་དུ༸སྣང་བ་མཐའ་ཡས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་ཆེན་མོ༸བློ་བཟང་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་དང་། མདོ་སྨད་བསྟན་པའི་མངའ་བདག་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེ༸རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་འཇིགས་མེད་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། མཁས་ཤིང་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་རིགས་བརྒྱའི་ཁྱབ་བདག་རྡོ་རྗེ་འཆང་༸ཁྲི་ཆེན་གུང་ཐང་དྲུག་པ་ཆེན་མོ༸རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་འཇིགས་བྲལ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ། མཁས་པའི་དབང་པོ་བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མང་པོའི་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སློབ་སྟོན་ཀྱང་རྒྱ་ཆེར་བསྩལ། ལྡོང་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ༸རྗེ་བཙུན་སྐལ་བཟང་འཕྲིན་ལས་དར་རྒྱས་དཔལ་བཟང་པོ་ཚང་ཁོང་གི་བཀའ་དྲིན་ལ་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཞག་སྡོད་སློབ་ཆུང་ཐོག་མ་དང་། སློབ་ཆུང་ཞིག་ནས་ལག་རྩལ་ལས་རིགས་གཉེར་བའི་ལས་གཞི་མགོ་མའམ་ཐོག་མའང་ཡིན་ཏེ། སློབ་གྲྭའི་རྣམ་ཐར་ཚོགས་པ་ཞིག་སྒྲིག་འཛུགས་བགྱིས་ནས་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་གི་ཨ་ཁུ་གསུང་རབ་ཞུ་བ་ཁྲོ་སྨད་སློབ་ཆུང་གི་རྣམ་ཐར་དགེ་རྒན་དུ་གདན་དྲངས་ཏེ《ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་རྣམ་ཐར》དང་།《མཁའ་འགྲོ་མ་འགྲོ་བ་བཟང་མོའི་རྣམ་ཐར།》《རྒྱལ་བུ་དྲི་མེད་ཀུན་ལྡན་གྱི་རྣམ་ཐར།》《ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་རྣམ་ཐར》སོགས་འཁྲབ་སྦྱོང་བྱེད་སྐབས་གདུ་བྷེ་ཁོ་སློབ་ཞུགས་ལོ་ཡིན་པས་རྣམ་ཐར་འཁྲབ་ཚིག་བློར་ཅུང་འཛིན་དཀའ་བའི་དེའི་ལོར་རྣམ་ཐར་འཁྲབ་སྦྱོང་ལ་ཞུགས་མ་ཐུབ། ལོ་རྗེས་མ་ནས་བཟུང་། ཁོ་ལ་སྨྲ་བརྗོད་དག་ཅིང་། སྐད་ངག་སྙན་པ་སོགས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་མང་པོ་འཛོམས་ཕྱིར་སློབ་གྲྭའི་རྣམ་ཐར་ཚོགས་པར་ཆེད་དུ་བླངས། དེ་ནས་བཟུང་རྣམ་ཐར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱངས་རྟ་གར་ཉམས་སོགས་ལ་བྱང་ཆུབ་པར་སྦྱངས་ནས་ལོ་རེ་བཞིན་འཁྲབ་གཞུང་དེ་དག་གི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་བགྱིས་ཏེ་ལྟ་ཉན་བྱེད་མཁན་ཡོངས་ཀྱིས་དགའ་བསུ་དང་གདེང་འཇོག་ཚད་མེད་གནང་བ་ནི་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་གཏམ་མོ། །

ཁོས་སློབ་སྦྱོང་གི་ཞོར་དུ་གསེར་ཁྲི་སྐྱོ་གླུ། བུ་ཆུང་ས་མཐའ། ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོའི་ཁ་ན། གླིང་སྒྲུང་སྣ་ཚོགས། རྣམ་ཐར་གྱི་དབྱངས་རྟ་སྣ་ཚོགས། དམངས་གླུ་མང་པོ་རྒྱུན་དུ་སློབ་ཁང་དང་སློབ་གྲྭའི་ར་བ་ནས་མགྲིན་པ་བདེ་མོས་དབྱངས་ལ་གྱེར་ཚེ་སློབ་གྲོགས་མང་པོའི་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་མཐའ་བསྐོར་ནས་དགའ་བསུ་བྱེད་པ་ནམ་རྒྱུན་མཐོང་། ཉིན་གཅིག་གདུ་བྷེས་མིག་ཆུ་གཏོར་ཞོར་དུ་བུ་ཆུང་ས་མཐའ་བླངས་ནས་དེར་འདུས་སྐྱེ་བོ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ལ་མིག་ཆུ་དབང་མེད་དུ་བསླངས། ཁོས་གླུ་ལེན་ཐེངས་རེར་སློབ་གྲྭའི་ཇ་མ་ཆུ་ལེན་སོགས་ལོ་ལོན་རྒན་པོ་ཚོའི་མིག་ནས་མཆི་མ་བཞུར་བ་ཐེངས་གཅིག་མིན། ལོ་ལོན་ཚོ་ལའང་སེམས་འགུལ་ཐེབས་པ་ནི་གླུ་ཚིག་གི་ནང་དོན་ཧ་གོ་བས་སམ་ཡང་ན་ཁོའི་སྐད་ངག་ཧ་ཅང་སྙན་དྲགས་པས་ཡིན་པ་མ་ཤེས་མོད། གང་ལྟར་ལྟ་ཉན་བྱེད་མཁན་ཚོའི་ཡིད་སེམས་སྐྱིད་ལ་བཀུགས་པ་བགྲང་གིས་མི་ཟིན། དེ་དུས་ཀྱི་སློབ་གྲྭའི་ཁོར་ཡུག་ཚང་མར་གདུ་བྷེའི་གླུ་སྐད་ཀྱིས་ཁྱབ་འདུག

ལོ་སར་སྐབས་རྒྱུན་དུ་ཁྲོ་ཁོ་སྨད་མའི་མར་ནང་ཁ་བའི་ནང་དུ༼ཁྲོ་ཁོ་སྨད་མའི་མར་ནང་ཁ་བ་ནི་ཕྲན་ཆུང་དུས་སྐྱེ་ས་ཡིན་པའི་གསལ་བོར་ཤེས། འོང་དོན་གསལ་བཤད་མི་བྱའོ། །༽འོང་ནས་གླུ་དང་རྡུང་ལེན་སོགས་ངག་སྙན་མོའི་དབྱངས་ལ་འགུགས་ཀྱིན་འདུག གདུ་བྷེ་གླུ་ལེན་དུ་བོས་པ་ཡིན་ནམ་རང་བསམ་གྱིས་ཡོང་བ་ཆ་མ་འཚལ་མོད། ཉིན་ཞག་གསུམ་བཞི་ཞིག་ལ་ཁྱིམ་ཚང་རེ་ནས་གླུ་དང་རྡུང་ལེན་བླངས་པ་བརྗེད་མི་ཐུབ་པའི་དྲན་ཤིང་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག ཉན་མཁན་རུ་སྐོར་གཞན་པ་ཚོ་ནས་ཡོང་བ་ཡང་ཉུང་ཉུང་མིན། ལོ་སར་ཐོན་ལ་ཉེ་སྐབས་ཀུན་གྱིས་ད་ལོ་གདུ་བྷེའི་གླུ་ལེན་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་ཞེས་རེ་བས་ཁེངས་པའི་ངང་རྩད་བྱེད་མཁན་ཧ་ཅང་མང་། སྐབས་དེ་དུས་སྡོད་ཁང་ཡོད་སའི་འབྲོག་ཁྱིམ་ཉུང་ཉུང་ཡིན། འབྲོག་མང་གིས་དུས་བཞིར་སྦྲ་ནག་ལས་འཚོ་བ་རོལ་དགོས་པར་མ་ཟད། དགོང་མོར་གློག་སྒྲོན་དང་ཞག་སྒྲོན་སོགས་ཅི་ཡང་མེད་པར་སྒྱེད་པུའི་མེ་འོད་ལ་བརྟེན་དགོས། ཡིན་ནའང་སྐྱེས་ཕོ་མོ་ཚང་མས་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་སྦྲ་ནག་འདབས་ཀ་ཡར་བརྫེས་ནས་གདུ་བྷེ་དང་འུར་བྷེ་ཟེར་བ་གཉིས་ཀྱི་གླུ་ཤག་ལ་ཉིན་མཚན་གཉིས་ཀར་ཉན་པར་ཡིད་མ་ཚིམས་པ་ད་ལྟའང་སེམས་ངོ་ན་གསལ་ལྷང་ངེར་འདུག

སློབ་གྲྭ་ན་ཡོད་དུས་གདུ་བྷེའི་མདུན་ཅོག་ནང་རྒྱུན་དུ་སྒྲ་སྙན་ཆུང་ཆུང་རྒྱུད་སྐུད་གསུམ་ཅན་ཞིག་དང་སྒྲུང་དཔེ་སྣ་ཚོགས། གླུ་དཔེ་བྲིས་དཔར་མང་པོ་བཅས་བཞག་ཡོད། ཁོམ་སྐབས་ནམ་ཡོད་ལ་གླིང་སྒྲུང་ལས་ཚན་པ་རེ་དང་། རྣམ་ཐར་གྱི་དབྱངས་རྟ་སྣ་ཚོགས། གླུ་དང་རྡུང་ལེན་སོགས་སློབ་གྲོགས་ཚོའི་རེ་བ་ལྟར་ཉིན་རྒྱུན་དགའ་སྡུག་དང་དཀའ་ངལ་མེད་པར་སྐད་ངག་སྙན་མོའི་དབྱངས་ལ་གྱེར་བ་ནི་སློབ་གྲོགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་རྗེད་ཐབས་བྲལ་བའི་སེམས་འཛིན་གྱི་རི་མོ་གཅིག་ཡིན་པ་སྨྲས་མ་དགོས་སོ། །

ཡང་ཉིན་གཅིག་ངེད་ཅག་འཛིན་གྲྭ་གང་བོས་གདུ་བྷེའི་མཐའ་བསྐོར་ནས་ཧོར་གླིང་གཡུལ་འགྱེད་བཤད་དུ་འཇུག་སྐབས། དགེ་རྒན་ཐོན་ནས་གདུ་བྷེ་གཙོས་འཛིན་གྲྭ་ཡོངས་ཁ་གྱང་ངོར་གཏད་ནས་ཡར་ལང་དུ་བཅུག་པ་སོགས་དེ་དུས་ཀྱི་དགོད་སྤྲོ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་མང་པོ་བཤད་དུ་ཡོད་པ་ནི་གདུ་བྷེ་དང་ཕྲན་གཉིས་འགྲོགས་འདྲིས་ཀྱི་ལོ་ངོ་ཅུང་རིང་བ་དང་། ཆུང་དུས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་གཟུགས་བཞིན་གསལ་བོ་གསལ་རྐྱང་རེ་འགའ་ཡོད་ཀྱང་དགོས་མེད་ཀྱི་གཏམ་དུ་བསམས་ནས་མ་བྲིས་སོ། །རྒྱུད་སྐུད་གསུམ་ཅན་གྱི་སྒྲ་སྙན་ཟད་པོ་དེ་ཡང་ད་སྐབས་སློབ་གྲོགས་མང་པོ་ཞིག་གི་མིག་ལམ་ནས་ཡལ་ཐབས་མེད་ཅེས་ཡང་དང་བསྐྱར་དུ་བཤད་མྱོང་།

གདུ་བྷེ་ངོ་ཤེས་པའམ་སློབ་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་ནས་བཟུང་ཁོའི་མགྲིན་པ་བདེ་མོའི་གླུ་སྐད་ཙམ་དུ་མ་ཟད། བཅོས་མིན་རང་གཤིས་སུ་མངའ་བའི་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ལྡན་ཕྱིར་དགེ་རྒན་དང་ཕ་མ། རྒན་རྒོན་ཚོ་ལའང་བཀུར་སྟི། སློབ་གྲོགས་བར་ལ་ཕྱི་ཐག་རིང་བ། ནང་མི་ལ་མཛའ་བརྩེ་ཟབ་པ་སོགས་ནི་གཞན་ལ་འཛོམས་དཀའ་བར་སྙམ། གདུ་བྷེ་ལ་ཆ་མེད་རྒྱུས་མེད་ཚོས་བཤད་རྒྱུན་ལྟར་ན། ཁོ་ནི་ཡིག་རྨོངས་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གྱིན་ཡོད་དེ། དགེ་རྒན་ཞིག་གིས་གདུ་བྷེ་ལ་དྲི་མེད་ཀུན་ལྡན་གྱི་རྣམ་ཐར་ལས། ཡབ་ཡུམ་སྐུ་ཁམས་བཟང་ཞེས་པ་ཐེངས་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་བསླབས་ཀྱང་མ་ཤེས་པར་དགེ་རྒན་ཡིད་ཐང་ཆད་ཅེས་བཤད་རྒྱུན་མ་དག་པ་ཞིག་ག་ས་གང་དུ་རླུང་གིས་འཁུར་གྱིན་འདུག དེ་ནི་རྫུན་གཏམ་ཁོ་ན་སྟེ་རྣམ་ཐར་སོགས་ཀྱི་འཁྲབ་ཚིག་བློར་འཛིན་སྐབས་ངེད་ཅག་གིས་ལྷན་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཁོ་ནི་ངེད་འཛིན་གྲྭའི་བློ་འཛིན་དང་ཡིག་གཟུགས་བཟང་ཤོས་ཀྱི་གྲས་ཡིན་ཏེ། སློབ་དེབ་ནང་གི་བློ་འཛིན་སྐོར་དང་། གཞན་དག་ཡིག་མཁས་པ་དགའ་སྐྱེད། སུམ་རྟགས་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བ། རྣམ་ཐར། སྒྲུང་དཔེ། གླུ་ཚིག་སོགས་མང་པོ་བློར་བཟུང་བ་ལས་ཤེས་ཐུབ། ཉིན་གཅིག་དགེ་རྒན་མགོན་ཁོ་ཞུ་བའི་གསུང་དོན། གདུ་བྷེས་སུམ་རྟགས་དག་གསུམ་བློ་རྒྱུགས་སྤྲད་པ་ཧ་ཅང་བཟང་། ཁོའི་སྨྲ་བརྗོད་དག་པས་སྒྲ་དག་གསལ་གསུམ་ཡིན་པ། སློབ་གྲོགས་ཚང་མས་ཁོ་ལ་མིག་དཔེར་བལྟས་ནས་སྒྲ་དག་གསལ་གསུམ་སྒོས་བློར་ཡག་པོ་འཛིན་དགོས་ཞེས་གསུངས། ཡང་ཉིན་གཅིག་དག་ཡིག་མཁས་དགའི་ནང་གི ད་ནི་འཕུལ་དང་མཐའ་རྟེན་མགོ །མེད་ལ་སྦྱོར་དང་ཡོད་ལ་སྤངས། །འདམ་ང་ཅན་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ། །འཛིན་པའི་འཁྲུལ་སྤོང་ཅུང་ཟད་བཤད། །སོགས་རྡུང་ལེན་དུ་བླངས་པ་སློབ་གྲོགས་འགའ་རེའི་དྲན་ཡུལ་ན་ཡོད་ཅེས་ཕྲན་ལ་བཤད་མྱོང་།

བཅུ་བཞི་བ་ལྕགས་བྱ༡༩༨༡ལོ་ནས་བཅུ་དྲུག་པ་ཆུ་ཕག༡༩༨༣ལོའི་བར་སྨད་མ་སློབ་གྲྭའི་རྣམ་ཐར་གང་འཁྲབ་ཀྱི་འཁྲབ་སྟོན་པ་གཙོ་བོ་དང་། གླུ་དང་རྡུང་ལེན། སྒྲུང་བཤད་སོགས་ཀྱི་འགྲན་སྡུར་སྐབས་ཨང་དང་པོ་ཞིག་གཞན་ལ་ཤོར་མ་མྱོང་བ་དེར་ཡོད་ཀུན་གྱིས་ཤེས། ད་རུང་གསུམ་བཟང་སློབ་མ་དང་ཀུན་སྤྱོད་དཔེ་ལེགས། རྒྱུགས་འབྲས་ལེགས་པའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱང་ཐེངས་འགའ་རེར་ཐོབ། ཁོ་བོ་ནི་གར་སོང་གང་བསྡད་ཐམས་ཅད་དུ་དགོད་སྒྲ་དང་གླུ་སྐད། བརྩེ་བ་དང་ལྷག་བསམ་སོགས་སྟེར་ཐུབ་པའི་མི་བུ་འཇོན་ཐང་ཅན་ནམ་ལས་བསོད་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་བོད་པ་ཚང་ལ་སྨོས་མ་དགོས་སོ། །

༡༩༨༤ལོར་ངེད་ཅག་སློབ་མཐར་ཕྱིན་སྐབས་མཚན་སྒྲོགས་དགོན་པའི་གཡོན་མདུན་དབང་ཕྱོགས་ཀྱི་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པའི་བཞུགས་ཁྲི་ཐང་དུ་ཉིན་གསུམ་བཞི་ཞིག་ལ་སློབ་གྲོགས་ཡོངས་ཀྱིས་གླུ་ལེན་གར་རྩེད། རྟ་རྒྱུག་རྩལ་འགྲན་སོགས་དགའ་སྟོན་ཡིད་ཚིམས་པ་ཞིག་བགྱིས། དེ་དུས་ཁོས་སློབ་གྲོགས་ཡོངས་ལ་བསྙད་དོན། དགེ་རྒན་དང་སློབ་གྲོགས་བར་གྱི་མཛའ་བརྩེ་ནི་ནམ་ཡང་འདོར་མི་ཉན་ཚུལ་དང་། རྗེས་ནས་སྐྱ་སེར་སུ་ཡིན་ཀྱང་དགེ་རྒན་གཅིག་གི་དགེ་ཕྲུག་ཡིན་པས་སློབ་གྲོགས་ཕན་ཚུན་ལ་རོགས་རམ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་ནི་གནད་ཀྱི་དོན་པོ་ཡིན་ཞེས་ཡང་ཡང་བཤད། གདུ་བྷེ་མ་གཏོགས་དགེ་སློབ་སུས་ཀྱང་བཤད་པ་དྲན་ཡུལ་ནས་བོར་སོང་། མཐར་ཚང་མ་འབྲལ་མི་ཕོད་པའི་ངང་ནས་ཡིད་སེམས་སྐྱོ་ཞིང་མིག་ཟུང་མཆི་མས་རློན་ཞོར་རང་རང་སོ་སོའི་ཁྱིམ་དུ་ལོག་དགོས་བྱུང་། ཟླ་ངོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་གྲོགས་བཅུ་ཁ་ཞིག་མཚན་སྒྲོགས་དགོན་དང་ཞལ་ཤུལ་དགོན་གཉིས་ནས་གྲྭ་བ་བྱས། གདུ་བྷེ་སོགས་སློབ་གྲོགས་སྐོར་ཅིག་རྫོང་སློབ་འབྲིང་དུ་ཕྱིན། སློབ་གྲོགས་གཞན་པ་ཚོས་རང་རང་སར་འཇིག་རྟེན་འཁོར་བ་བསྐྱངས་ཏེ་འཚོ་བ་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པའི་དཔལ་ལ་རོལ་བཞིན་པའི་སྐབས་ལགས་སོ། །

གཉིས་པ། གངས་ལྗོངས་གླུ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཚུལ།

གངས་ལྗོངས་གླུ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཚུལ་ནི། སྟོད་མངའ་རི་སྐོར་གསུམ་ནས། བར་དབུས་གཙང་རུ་བཞི། སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་བར་སྟེ་བོད་ཡུལ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་དང་ཧི་མ་ལ་ཡི་རི་རྒྱུད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ལ་གདུ་བྷེའི་གླུ་སྐད་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པ་ཞིག་ཕལ་ཆེར་མེད་ཚོད་འདུག་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོའི་གླུ་སྐད་དང་མི་གཞི། མཚན་སྙན་དང་སྙིང་སྟོབས་བཅས་ནི་བོད་པ་ཚང་གི་རྒན་དར་གཞོན་གསུམ་ཚང་མའི་སེམས་ཁོངས་སུ་དུས་རྒྱུན་ཉར་བའི་གངས་ལྗོངས་ཀྱི་ཉི་མ་འོད་ཆེན་ལྟ་བུར་སྒོམ་གྱིན་ཡོད་པ་ནི། གོང་ས་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་མཆོག་དང་། རྒྱལ་བ་ཀརྨ་བ། སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་ཆེན་གུང་ཐང་དྲུག་པ་ཆེན་མོ། མཁན་པོ་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་སོགས་ས་དགེ་རྙིང་གསུམ། ཇོ་བོན་རྟོགས་གསུམ་སོགས་ཀྱི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་གསེར་གྱི་རི་བོ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་གདུ་བྷེའི་གླུ་སྐད་དང་མི་གཞི་སྙིང་སྟོབས་བཅས་ལ་གཅམ་ཚིག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་ཡང་ཡང་བསྩལ་བ་འདི་དགའ་ཁ་འཁྱེར་ཕྱོགས་དང་མཐེ་བོང་སྒྲེང་ཕྱོགས་ཤིག་ཏུ་མི་བགྲང་བར། ཁོའི་མི་ཚེ་གང་བོའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་རྗེས་དང་། མི་རིགས་དང་རིག་གནས་ལ་བཅངས་པའི་སྙིང་སྟོབས། གདུ་བྷེ་དང་མན་ཐཱོ་ལེན་གཉིས་ཀྱི་བྱུང་རིམ། དུས་རབས་ཤིག་གི་འཕོ་འགྱུར་དང་བདེ་སྡུག་དབྱངས་ལ་འགུགས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་མཚོན་ཐབས་མེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ལྔ་རིག་སྨྲ་བའི་དབང་པོ་དགེ་རྒན་ལྡོང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ལགས་ཀྱིས། གངས་ལྗོངས་ཁུ་བྱུག་ལགས། ཁྱོད་ཀྱི་འཇམ་མཉེན་རྒྱུད་སྐུད་ཀྱི་ལྡེམ་འཁྱུག་བར་ན། ཚངས་ཆེན་སྲས་མོའི་བྱིན་རླབས་ལྷོད་ཀྱིས་འཁྱུད་པས། གཡོ་མེད་ཏིང་འཛིན་ལ་བཞུགས་པའི་སྒོམ་ཆེན་པ་དང་། བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན་པ་མང་བོའི་ཐུགས་ཀྱི་བརྟན་པ་ཕྲོགས་མྱོང་། ཁྱོད་ཀྱི་སྙན་འཇེབས་སྐད་ངག་གི་འགྱུར་ཁུགས་ཁྲོད་ན། མི་ཚེའི་དགའ་སྐྱོ་དང་གཅན་གཟན་རི་སྐྱེས་ཁྲི་འབུམ་གྱི་ལས་དབང་གསལ་བས། དབུ་དཀར་རྒན་པོའི་མིག་ཆུ་ལྷུང་ཞིང་སྡིག་ཅན་རྔོན་པས་སྡིག་འཕྲོ་བཅད་པའི་གཏམ་རྒྱུད་བསྐྲུན་མྱོང་། ཁྱོད་ཀྱི་དྭངས་གཙང་ཕ་སྐད་ཀྱི་གླུ་གཞས་མང་བོར། གངས་རིའི་འཕོ་འགྱུར་དང་། རིགས་ཀྱི་ཞེན་པ། མཐུན་པའི་དཔུང་རྡང་། སློབ་གསོའི་སྒུལ་ཤུགས། དྲང་བདེན་གྱི་གཤིས་ཀ དཔའ་སྤོབས་ཀྱི་ཀི་སྒྲ། དུས་ཀྱི་འབོད་པ། དུང་བའི་འཛུམ་དཀར་སོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས། བོད་ཀྱི་བློ་མིག་ཡངས་པའི་བླ་མ་དཔོན་པོ། ལ་རྒྱའི་སྟོབས་རྩལ་འབར་བའི་གཞོན་སྐྱེས་ཕོ་མོ། གནའ་དེང་ཤེས་རིག་གི་སྤྱན་དཀྱུས་རིང་བའི་རིགས་སྨྲ་ཁྲི་འབུམ། ཞིང་འདེབས་ཕྱུགས་སྐྱོང་ལ་བྲེལ་བའི་མང་ཚོགས་དཀྱུས་མ། ཐ་ན། ལོ་བརྒྱད་བྱིས་པ་དང་ཞ་འཐེང་ལྐུགས་པ་སོགས། ཆོལ་གསུམ་བོད་པ་ཡོད་ཚད་ཁྱོད་ཀྱི་རྡུང་ལེན་སྒྱུ་རྩལ་ལ་དགའ། ཁྱོད་ཀྱི་འབྲོག་གླུ་སླད་མེད་ལ་དུང་། དགའ་སྟོན་ཆེ་ཆུང་མང་བོ་ཁྱོད་ཀྱི་གླུ་ངག་གིས་བཟི་ཞིང་ཁྱོད་ལ་རྗེས་བཟློས་ཀྱིས་རོལ། འདི་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས་མི་ཡུལ་ལ་བཞག་པའི་གཏམ་རྒྱུད་སྙན་མོ་ཡིན། འདི་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས་གངས་ལྗོངས་ལ་ཕུལ་བའི་འགག་མེད་དབྱངས་རྟ་ཡིན། བཀའ་དྲིན་ཆེ། གངས་རིའི་ཕོ་ཉ། ཞེས་པའི་གསུང་ཚིག་འདིའི་ནང་དུ་མ་འདུས་པ་མེད་པར་སྙམ།

གདུ་བྷེ་ནི་བསྔགས་བརྗོད་དང་གཟེངས་རྟགས་ཙམ་ལ་རེ་བ་ཡེ་མི་འཛིན་པའི་མི་བུ་ཚད་ལྡན་ཞིག་སྟེ། མཐོ་དཔོན་པོ་དང་དམའ་ཉམ་ཆུང་། ཁྲི་གདན་མཐོ་བའི་བླ་ཆེན་དང་གཉོམ་ཆུང་གྲྭ་རྐྱང་། རྒྱུ་ཆེན་ཕྱུག་པོ་དང་འབྱོར་མེད་སྤྲང་པོ་སོགས་གང་ཡིན་ཡང་ཁོའི་སེམས་ནང་དུ་ཚང་མར་འདྲ་མཉམ་གྱི་ལྟ་ཚུལ་འཛིན་གྱིན་ཡོད་པ་ནི། ཁོས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་གང་ལ་ལྟས་ཀྱང་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་ཡིན་ཏེ། དགེ་རྒན་ལགས་ཀྱིས། གངས་ཀྱི་གདངས་དབྱངས་མགྲིན་པར་འཁྱིལ་བའི་འགག་མེད་གླུ་སྐད་ཅིག བཤད་སྒྲུབ་གདུགས་དཀར་མཐོ་སའི་དགོན་སྡེ་དང་སྒྲུབ་སྡེ། ཤེས་རིག་མེ་ཏོག་བཞད་པའི་སློབ་གླིང་དང་ལས་ཁུངས། སྙེ་མའི་རླབས་ཤུགས་འཕྱོ་བའི་ཞིང་ཁ་དང་དུད་ཁྱིམ། སྦྲ་ནག་སྟོབས་ཀྱིས་འགྱིང་བའི་འབྲོག་སྡེ་དང་རི་གྲོང་སོགས། མདོར་ན། གངས་དཀར་པོའི་ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་ན་སྙན་ལྷང་ལྷང་དུ་ཁྱབ་ཚེ། གངས་ལྗོངས་ཀྱི་ཁུ་བྱུག་ཁྱོད་རང་། བོད་གདོང་དམར་ཚང་གི་སེམས་ཀྱིས་ཉན་ས་དང་། ཡིད་ཀྱི་གཟི་དཔལ་ཡིན། ཞེས་པས་མཚོན་ནུས་པས་མང་དུ་མ་བྲིས་སོ། །

ད་ནི་དཀྱིས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་བདུན་པ་ཤིང་བྱི༡༩༨༤ལོར་རྨ་ཆུ་རྫོང་བོད་རིགས་སློབ་འབྲིང་དུ་ཕྱིན་ཅིང་། ཁོ་ལ་སྙན་འཇེབས་དབྱངས་ཀྱི་འགྱུར་ཁུག་རང་བཞིན་གྱིས་རྫོགས་པ། ངག་སྒོ་ཡངས་ཤིང་སྨྲ་ལྕེ་བདེ་བ། ཚངས་སྲས་བུ་མོའི་ངག་གཡང་མགྲིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོར་ཞུགས་པ་སོགས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུས་ངག་གི་སྒྱུ་རྩལ་ཕལ་ཆེར་ཞིག་མངའ་ཕྱིར་རྫོང་སློབ་འབྲིང་དུ་ཟླ་ཤས་ལས་མ་བསྡད་པར། ཨ་མདོའི་རྡུང་ལེན་མཁན་པོ་རྒན་དཔལ་ལྡན་མགོན་པོ་ལགས་ལས་སྒྲ་རྡུང་ཚུལ་དང་གླུ་ལེན་སྟངས་སོགས་བོད་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དམངས་སྲོལ་རྡུང་ལེན་སྒྱུ་རྩལ་ལ་སྦྱང་བརྩོན་ནང་བྱན་ཆུབ་པ་བྱས་པར་བརྟེན། སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་འདི་ཉིད་རྨ་ཁུག་དང་པོའི་གླུ་གར་གྱི་ཞིང་ས་ནས་འཚར་ལོང་བྱུང་སྟེ་བོད་ཡུལ་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་མགོ་བརྩམས་པའང་རྒན་དཔལ་མགོན་ལགས་དང་གངས་ལྗོངས་ཁུ་བྱུག་སྔོན་མོ་ཁྲོ་ཁོའི་བདུད་འདུལ་རྡོ་རྗེའམ་གདུ་བྷེ་གཉིས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ཉག་གཅིག་ཏུ་བརྩི་ཆོག་ཆོག་ཡིན་པ་ད་ལྟའི་དཔྱད་བརྗོད་པ་དག་གིས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །

བཅོ་བརྒྱད་པ་ཤིང་གླང་༡༩༨༥ལོར་རྨ་ཆུ་རྫོང་བོད་ཀྱི་གླུ་གར་ཚོགས་པར་ཆེད་དུ་བདམས་ཐོན་བྱུང་སྟེ་གཞུང་ཞབས་པར་དངོས་ཞུགས་བྱས། བཅུ་དགུ་བ་མེ་སྟག༡༩༨༦ལོར་ཀན་ལྷོ་མི་དམངས་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གིས་རྫོང་ཁག་སོ་སོའི་གླུ་བ་གླུ་མ་མང་པོ་བསྡུས་ཏེ་སྔར་མེད་རླུང་འཕྲིན་ལོ་སར་དགོང་ཚོགས་ཀྱི་གར་སྟེགས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་བསྐྲུན། དེ་དུས་གདུ་བྷེ་རྡུང་ལེན་པའི་མིང་ཐོག་ནས་དགོང་ཚོགས་སུ་ཞུགས། ཁོས་རྒན་དཔལ་མགོན་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི《སོ་ཡ་ལ་སོ》ཞེས་པའི་རྡུང་ལེན་དེ་བླངས་ནས་བཟུང་གདུ་བྷེའི་མཚན་སྙན་གཡུ་འབྲུག་སྔོན་མོའི་སྒྲ་ཆེན་བཞིན་བོད་ཡུལ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ལ་གྲགས་མགོ་བརྩམས།

ལོ་དེའི་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ། མ་བུ་མོའི་སྐྱིད་ལ་སྦྲ་ཟིག་ཕུག་དང་། ཨ་ཁུ་པད་མ།(༡༩༨༦ལོའི་ལོ་སར་དགོང་ཚོགས། ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན། སྒྲ་ལེན་པ། ཀན་ལྷོ་མི་དམངས་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ཁང་། རིག་རྩལ་ཚན་ཁག་གི་དུས་འཁོར་སྐྱབས།) སྣང་རའི་སངས་རྒྱས།(༡༩༨༦ལོའི་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ལ། སྒྲ་ལེན་པ། ཀན་ལྷོ་མི་དམངས་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་པདྨ།) ཡི་དྭགས་སྐེ་རིང་།(༡༩༨༦ལོའི་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་ཉེར་བདུན་ལ། སྒྲ་ལེན་པ། ཀན་ལྷོ་མི་དམངས་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་པདྨ། གླུ་ཚིག་མ་ཕྱི༡༩༨༥ལོའི་ཟླ་ཟེར་དུས་དེབ་དང་པོའི་ཤོག་ངོས༥༣པ།) གེ་སར་སྒྲུང་ལས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསང་དང་།(༡༩༨༦ལོའི་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ། སྒྲ་ལེན་པ། ཀན་ལྷོ་མི་དམངས་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ཁང་། རིག་རྩལ་ཚན་ཁག་གི་དུས་འཁོར་སྐྱབས།) དམྱལ་གླིང་རྫོགས་པ་ཆེན་མོ།(༡༩༨༦ལོའི་ཟླ་དགུ་བའི་ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ལ། གླིང་རྗེ་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་ལས་དམྱལ་གླིང་རྫོགས་པ་ཆེན་མོའི་སྙིང་བོ་ལས་ཚན་པ་གསུམ་གདུ་བྷེའི་རྡུང་ལེན། སྒྲ་ལེན་པ། ཀན་ལྷོ་མི་དམངས་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་པདྨ།) ཧོར་གླིང་གཡུལ་འགྱེད།(༡༩༨༦ལོའི་ཟླ་དགུ་བའི་ཚེས་བཅུ་དྲུག་ལ། གླིང་རྗེ་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་ལས། ཧོར་གླིང་གཡུལ་འགྱེད་ཀྱི་ལེའུ་བདུན་པ་ནས། དུས་ཡུན་སྐར་མ༦༦། དེའི་རྗེས་ནས་ཧོར་གླིང་གཡུལ་འགྱེད་ཀྱི་ལེའུ་བདུན་པའི་མཇུག་ནས་བརྒྱད་པའི་མགོའི་བར། དུས་ཡུན་སྐར་མ༦༥ལྷག སྒྲ་ལེན་པ། ཀན་ལྷོ་མི་དམངས་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་པདྨ།) སོ་ཡ་ལ་སོ་དང་ཨ་ཁུ་པད་མ་གཉིས།(༡༩༨༦ལོའི་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ། དཔལ་མགོན་དང་གདུ་བྷེ་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་ལེན། སྒྲ་ལེན་པ། ཀན་ལྷོ་མི་དམངས་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ཁང་། རིག་རྩལ་ཚན་ཁག་གི་དུས་འཁོར་སྐྱབས།) ན་ཟླ་ལོ་ལོ། ཡ་རེ་ཡ་རེ། སྤང་རྒྱན་མེ་ཏོག་སོགས་དང་། ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ངའི་དྲིན་ཆེན་ཕ་མ་གང་ན་ཡོད། ཁོ་རང་གིས་བརྩམས་པའི་སྟོད་གན་ན་བྱ་གསུམ་འཕུར་ནོ་འདི་སོགས་བླངས་ནས་བོད་པ་མང་ཆེ་བ་གདུ་བྷེའི་གླུ་སྐད་ལ་དུངས་པ་ཇེ་ཟབ་དང་ཉན་འདོན་ཇེ་ཆེར་གྱུར།

༡༩༨༧ལོར་བླངས་པའི་རྡུང་ལེན། བོད་ཡུལ་མི་རྗེ་ལྷས་བྱས་ངོ་མཚར་ཆེ། གཉེན་སྟོན་ཆུ་རྩེད་གླུ་གཉིས།(༡༩༨༧ལོའི་ཟླ༤ཚེས༢༢ལ། གདུ་བྷེ་དང་འཇིགས་བྱེད་འཚོ་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་ལེན། སྒྲ་ལེན་པ། ཀན་ལྷོ་མི་དམངས་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ཁང་། རིགས་རྩལ་ཚན་ཁག་གི་བསོད་ནམས་དང་དུས་འཁོར་སྐྱབས་གཉིས།) ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོའི་ཁ་ན། ཨ་ཁུ་པད་མ། ཨ་ཞང་ཚོ། དགའ་བའི་ཡིད་སྤྲོ་ལ། བྲེ་སེང་རོ་བཅས་རྡུང་ལེན་ཁག་ལྔ།(༡༩༨༧ལོའི་ཟླ༤ཚེས༢༧ལ། འཇིགས་བྱེད་འཚོ་དང་གདུ་བྷེ་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་ལེན། སྒྲ་ལེན་པ། ཀན་ལྷོ་མི་དམངས་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ཁང་། རིགས་རྩལ་ཚན་ཁག་གི་དུས་འཁོར་སྐྱབས།) ཡ་རིས་རོ་དང་། བྲེ་སེང་རོ་གཉིས།(༡༩༨༧ལོའི་ཟླ༤ཚེས༢༨ལ། འཇིགས་བྱེད་འཚོ་དང་གདུ་བྷེ་གཉིས་ཀྱིས་བླངས། སྒྲ་ལེན་པ། ཀན་ལྷོ་མི་དམངས་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ཁང་། རིགས་རྩལ་ཚན་ཁག་གི་དུས་འཁོར་སྐྱབས།) བོད་ཀྱི་གླུ་ཤགས།(༡༩༨༧ལོའི་ཟླ༤ཚེས༢༩ལ། བོད་ཀྱི་གླུ་ཤགས་ལེན་མཁན་གདུ་བྷེ་དང་འཇིགས་བྱེད་འཚོ་གཉིས་ཀྱིས་བླངས། རྩོམ་ཕྱི་མཚོ་སྔོན་དམངས་ཚོགས་སྒྱུ་རྩལ་དུས་དེབ། དཔར་ཐེངས་བཞི་བའི་ཤོག་ངོས༧༡པ་ནས། གླུ་ཤགས༡༨བླངས་ཡོད། སྒྲ་ལེན་པ། ཀན་ལྷོ་མི་དམངས་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ཁང་། རིགས་རྩལ་ཚན་ཁག་གི་དུས་འཁོར་སྐྱབས།) ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་མགུར་གླུ།(༡༩༨༧ལོའི་ཟླ༤ཚེས༣༠ལ། གདུ་བྷེ་དང་འཇིགས་བྱེད་འཚོ་ཀྱིས་མཉམ་ལེན། སྒྲ་ལེན་པ། ཀན་ལྷོ་མི་དམངས་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ཁང་། རིགས་རྩལ་ཚན་ཁག་གི་དུས་འཁོར་སྐྱབས།) དྲི་མེད་ཀུན་ལྡན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཚན་པ་ཞིག་དང་། འདོགས་ར་གཉིས།(༡༩༨༧ལོའི་ཟླ༥ཚེས༨ལ། འདོགས་ར་རྨ་ཆུའི་ཡུལ་བསྟོད་རབ་སྙན་གླུ་དབྱངས་ལས་མཐའ་མཚམས་དཔའ་བོ་དྲན་པའི་མགུར། སྒྲ་ལེན་པ། ཀན་ལྷོ་མི་དམངས་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ཁང་། རིག་རྩལ་ཚན་ཁག་གི་དུས་འཁོར་སྐྱབས།) རྫ་གསུམ་གྱི་རྫ་མགོ་ཁ་ཁ་རེད། གནམ་སྔོན་པོ་ཡག་གི་རྩྭ་ཐང་ན། རྟ་འདོ་བའི་འཚེར་སྒྲ་ཡག་རེ་ལྟོས་གསུམ།(༡༩༨༧ལོའི་ཟླ༦ཚེས༣ལ། སྒྲ་ལེན་པ། ཀན་ལྷོ་མི་དམངས་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ཁང་། རིགས་རྩལ་ཚན་ཁག་གི་དུས་འཁོར་སྐྱབས།) འདོགས་ར་དྲིན་ཆེན་ཕ་མ་བཀུར་བའི་སེམས་གསོའི་ཁ་ཏ།(༡༩༨༧ལོའི་ཟླ༨ཚེས༣༡ལ། འདོགས་ར་དྲིན་ཆེན་ཕ་མ་བཀུར་བའི་སེམས་གསོའི་ཁ་ཏ། སྒྲ་ལེན་པ། ཀན་ལྷོ་མི་དམངས་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་ཁང་པདྨ།) གོང་གི་རྣམ་ཐར་དང་མགུར་གླུ། རྡུང་ལེན། སྒྲུང་སོགས་ཀན་ལྷོའི་རླུང་འཕྲིན་བརྒྱུད་ནས་བླངས་པས་གདུ་བྷེའི་མཚན་སྙན་གངས་རིའི་ཕྱི་ནང་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། འདི་ལ་ཡི་གེ་དག་མིན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་སྣང་ནའང་མ་ཕྱི་ལྟར་བཀོད་པའོ། །

ཉི་ཤུ་བ་རབ་གནས་མེ་ཡོས༡༩༨༧ལོ་ནས་རང་ལོ་ཞེ་བདུན་པ་ཤིང་རྟ༢༠༡༤ལོའི་བར་དུ་བོད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྡུང་ལེན་སྒྱུ་རྩལ་འདི་ཉིད་ཉམས་པ་སླར་གསོ་དང་ནུས་གོང་འཕེལ་ཕྱོགས་ལ་འཇོན་ནུས་ཅི་ལྕོག་སྒོས། བོད་ཀྱི་སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་གནས་པ་ནས་དར་བ། དར་བ་ཇེ་རྒྱས་ཇེ་ལེགས་སུ་བཏང་སྟེ་གངས་ལྗོངས་གླུ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་ཁོང་གི་མཚན་སྙན་ཧི་མ་ལའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱི་ནང་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་སྟེ། མཉན་མཁན་དང་ལྟ་མཁན་ཡོངས་ནས་གླུ་བ་ཁོང་ལ་གངས་ལྗོངས་ཁུ་བྱུག་སྔོན་མོ་དང་། ཅོ་གའི་དྲུག་འགྱུར། བརྩེ་ལྡན་གངས་ཕྲུག ཨ་མདོའི་ཕོ་རྒོད་སོགས་ཀྱི་མཚན་སྙན་ཡང་ཡང་བསྩལ་བར་མ་ཟད། རྒན་དར་གཞོན་གསུམ་ཕུད། ཆུང་ཆུང་བྱིས་པ་དག་གིས་ངག་ནས་ཀྱང་རྡུང་ལེན་པ་གདུ་བྷེ་ཞེས་པའི་མིང་ཡིག་རྣམས་ཉིན་རེ་བཞིན་ངག་ན་མ་ཎི་ལྟར་ཟློ་མཁན་ཧ་ཅང་མང་བར་མ་ཚད། ལོ་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ཁོའི་གླུ་དང་རྡུང་ལེན་ལ་རེ་བ་བྱེད་མཁན་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་མང་ངོ། །འདིའི་སྐབས་སུ་གློ་བུར་དུ་རྒྱལ་པོ་རཱ་མ་ཎའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་ཅིག་དྲན་བྱུང་སྟེ། སྐྱེ་རྒུའི་རིག་སྔགས་མཁན་དེ་རྣམས། །སཱི་ཏཱའི་མིང་གི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱིས། །འགྲམ་པ་རུས་པའི་འཕྲུལ་འཁོར་ནི། །དྲལ་བ་ནུ་མའི་དངོས་སུ་འཕྱང་། །ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་སྔོན་ཆད་སཱི་ཏཱ་ལ་སྦྱར་ན་ཡང་ད་སྐབས་གངས་ལྗོངས་ཁུ་བྱུག་སྔོན་མོ་གདུ་བྷེ་ལ་སྦྱར་ན་མིང་དང་དོན་མཚུངས་པར་སྙམ་མོ། །

གངས་ལྗོངས་ཁུ་བྱུག་ཁོང་གི་བརྙན་འཁོར་དང་སྒྲ་ཐག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་གཅེས་ནོར་དང་རྣ་བའི་བདུད་རྩི་རུ་མ་གྱུར་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་མོད། རེ་རེའི་དགེ་མཚན་བརྗོད་པར་རྔོག་མི་ཐོགས་པས་རེ་གཉིས་ཤིག་ཐོ་འགོད་རག་ཙམ་བགྱིས་ན། ༈ མེ་ཡོས༡༩༨༧ལོ་ནས་བཟུང་ཁོས་གཞན་དང་མཉམ་སྤེལ་སྒྲ་ཐག་དང་བརྙན་འཁོར། ཆེད་བསྒྲིགས་སྒྲ་ཐག་དང་བརྙན་འཁོར་རྣམས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་འགོད་པ།《རྡུང་ལེན་དཔྱིད་ཀྱི་ཕོ་ཉ།》དང་།《སྙན་འཇེབས་གླུ་ཡི་ཟེགས་མ།》《གངས་ཅན་བོད་རྟ།》《ནོར་བུ་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཆ།》སོགས་དང་། ༈ ས་འབྲུག༡༩༨༨ལོར། 《སྤང་རྒྱན་མེ་ཏོག》༈ ས་སྤྲུལ༡༩༨༩ལོར།《དྲི་མེད་ཀུན་ལྡན།》༈ ༡༩༩༠_༡༩༩༡ལོའི་བར། 《གདུ་བྷེའི་རྡུང་ལེན་ཆེད་བསྒྲིགས།》༈ ཆུ་སྤྲེལ༡༩༩༢ལོར།《གུང་ཐང་དབང་བསྟོད། 》༈ ཆུ་བྱ༡༩༩༣ལོར།《སྐལ་བཟང་ལྷ་མོ།》《བརྩེ་ལྡན་གྱི་གངས་ཕྲུག》《མ་མོའི་སྐྱོ་གླུ།》《ཚེ་རིང་མཚོ་མོ།》《དབྱངས་ཅན་དགྱེས་པའི་སྙན་མགུར། དཔལ་མགོན་དང་གདུ་བྷེ་གཉིས་ཀྱིས་བླངས། དབང་བསྟོད་གོ་གསུམ་ཡིན་ཟེར།》《མ་བཅོས་སེམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ། གདུ་བྷེ། ཧུ་བྷེ། རྡོ་རེ།》༈ ཤིང་ཁྱི༡༩༩༤ལོར།《དགའ་སྤྲོའི་སྙིང་གཏམ། གདུ་བྷེ། བཀྲ་ཤིས་སྒྲོལ་མ།》《གངས་ལྗོངས་ནས་འོང་བའི་སྤུན་ཟླ།》《འབུམ་ཚང་བུ་མོ། གདུ་བྷེ། བཀྲ་ཤིས་སྒྲོལ་མ།》《བྱེའུ་འཇོལ་མོ། གདུ་བྷེ། བཀྲ་ཤིས་སྒྲོལ་མ།》《ལྷ་གཅིག་ཀོང་ཇོ་ལགས།》༈ ཤིང་ཕག༡༩༩༥ལོར།《མཁན་ཆེན་གསུང་མགུར།》༈ མེ་བྱི༡༩༩༦ལོར། 《ཁེར་རྐྱང་གི་སེམས་པ།》《གངས་ཕྲུག་གི་སེམས་པ།》《ཁུ་བྱུག་སྔོན་མོའི་མགྲིན་གླུ།》《གངས་རིའི་བརྩེ་དབྱངས།》《ཅོ་ཀའི་དྲུག་འགྱུར། དཔལ་མགོན། གདུ་བྷེ། འཇིགས་བྱེད་འཚོ། རིན་ཆེན་འཚོ། 》《གངས་ལྗོངས་ཀྱི་བསྟོད་གླུ།》《མ་ཡུམ་ལ་ཕུལ་བའི་གླུ།》༈ མེ་གླང་༡༩༩༧ལོར།《ལས་དབང་།》《ངེས་དོན་ཆོས་ཀྱི་དབྱངས་སྙན།》༈ ས་སྟག༡༩༩༨ལོར།《གྲོགས་པོའི་སེམས།》《ང་དང་ཁུ་བྱུག་གཉིས་ཀ》《དུས་གཏམ་ལྷའི་རྔ་སྒྲ།》《རང་སེམས་མཐུན་པ།》《མཛའ་གཞས་རྡུང་ལེན།》༈ ས་ཡོས༡༩༩༩ལོར།《རེ་སྒུག》《རྒྱང་རིང་གི་འབོད་པ།》《རྒྱལ་ཀུན་དགྱེས་པའི་མཆོད་སྤྲིན།》༈ ལྕགས་འབྲུག༢༠༠༠ལོར།《གངས་ཕྲུག་གི་དབུ་ལོ།》《སེང་ཕྲུག་གི་གཡུ་ལོ།》《གླིང་བྲོ་བདེ་ཆེན་རོལ་མོ།》《གངས་ལྗོངས་དགེ་བའི་ཟླ་བ།》《ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་མགུར་གླུ།》《རྟེན་འབྱུང་དགེ་བའི་མེ་ཏོག》《རྨ་ཆུའི་བརྩེ་དུང་།》《ཉི་ཟེར་འབོད་པའི་གངས་རི།》《མེ་ཏོག་ཆུང་ཆུང་།》《བཀྲ་ཤིས་རྫོགས་ལྡན་བསུ་བའི་དུང་སྒྲ། དཔལ་མགོན། གཡུང་དྲུང་དབང་རྒྱལ། སྨོན་ལམ། གདུ་བྷེ། མགོན་པོ་དོན་འགྲུབ་སོགས་ཀྱིས་བླངས།》《གཡས་འཁྱིལ་དུང་གི་སྒྲ་དབྱངས།》《ཞལ་གདམས་ནོར་བུའི་མཛོད་ཁང་།》《ལུང་རྟོགས་ཆོས་ཀྱི་འོད་སྣང་།《རྨ་ཆུའི་སྤུན་ཟླའི་ཕྲག་རྡང་།》《སྙན་དབང་གསོ་བའི་བདུད་རྩི། དཔལ་མགོན། གདུ་བྷེ། རྡོ་རེ། ལུ་གུ་རྒྱལ། སྨོན་ལམ། བཀྲ་ཤིས་སྒྲོལ་མ་བཅས་ཀྱིས་བླངས།》《བཀྲ་ཤིས་ཟླ་བ།》《སྲིད་པའི་གངས་རི།》《མི་བཟློག་ལས་ཀྱིས་བསྐོས་ཐང་།》《ཉི་ཟླའི་བརྩེ་དབྱངས།》༈ ལྕགས་སྦྲུལ༢༠༠༡ལོར།《གངས་ལྗོངས་ལ་ཕུལ་བའི་ལྷ་དར།》(ཆེད་བསྒྲིགས་བརྙན་འཁོར་ཐོག་མ།)《གསར་ཚེས་དུང་གི་ཟླ་གཞོན།》《ཁ་བའི་ལྗོངས་ཀྱི་བཀྲ་ཤིས་དབྱངས་སྙན།》《གངས་ལྗོངས་ཀྱི་ཁུ་བྱུག》《ཁུ་བྱུག་དང་འཇོལ་མོ།》《འགྲོ་བ་ཀུན་གྱིས་རེ་འདོད།》《གངས་ལྗོངས་རྩོད་མེད་ཀྱི་གླུ་བ་སྤུན་བཞི།》《སྟག་སེང་ཁ་སྤྲོད།》《ཞི་བདེའི་ཕུགས་འདུན་དང་པོ།》《ཞལ་གདམས་སྙིང་གི་ཉི་མ།》《ཁ་བའི་འོག་གི་མེ་ལྕེ།》《གནས་འགྲོ་མ།》《ཁྲོ་ལ་རི་བོའི་གཟི་འོད།》《གཡག་གི་སྐྱོ་གླུ།》《གངས་སེང་གི་ཕ་ས།》《མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་གླུ་སྒྲ།》《ལྷད་མེད་ཀྱི་སྙིང་གཏམ།》༈ ཆུ་རྟ༢༠༠༢ལོར།《གངས་དཀར་གྱི་གཟི་བརྗིད།》《ངའི་ལང་ཚོའི་བཞད་སྒྲ།》《མཚར་སྡུག་འོད་སྟོང་འཕྲོ་བའི་འཛུམ་ཟེར།》《གངས་ལྗོངས་ཕ་ལོ་དྲན་གླུ།》《ཤར་དུང་རི།》《སྤུན་ཟླའི་གླུ་སྒྲ།》《བརྩེ་ལྡན་གྱི་གངས་ཕྲུག》(འོད་སྡེར།)《ཉི་ཟླའི་སྣང་བ།》《མཚན་མོའི་གངས་རི།》《མེ་ཏོག་ཆར་བ།》《འོད་གསལ་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ།》《ཡ་ཆེན་དཔལ་གྱི་རོལ་མོ།》《ངེས་དོན་རྫོགས་ལྡན་གསར་བའི་ལང་ཚོ།》《ལྷག་བསམ་དཀར་བའི་རང་མདངས།》《མེས་པོ་དྲན་པའི་གདུང་དབྱངས།》《སེང་ཕྲུག་གི་རེ་སྒུག》༈ ཆུ་ལུག༢༠༠༣ལོར།《ལྷ་བྱ་ཁྲུང་ཁྲུང་དཀར་མོ།》《དད་པའི་ཉི་གཞོན་འདྲེན་པའི་སྐྱ་རེངས།》《རྫོགས་ལྡན་ཡིད་ཀྱི་དགའ་སྟོན།》《རྒྱ་ཕིབས་འོག་གི་རྨི་ལམ།》《གངས་ཅན་སྙན་དབྱངས།》《ཉི་ཟེར་འབོད་པའི་གངས་རི།》《ཕན་བདེའི་དགེ་མཚན་གསར་བའི་སྐྱ་རེངས།》༈ ཤིང་སྤྲེལ༢༠༠༤ལོར།《ཤམ་བྷ་ལ་སྟེ་རྨི་ལམ་འཁོར་བའི་གནས་མཆོག》《ཀུན་གསལ་ཆོས་ཀྱི་འོད་སྣང་།》《གངས་དཀར་ལྷ་མོའི་འབོད་སྒྲ།》《དད་དུང་མཆོད་པའི་མེ་ཏོག》《རྫོགས་ལྡན་བསུ་བའི་འཕྲིན་སྙན།》《ཆོས་དབྱངས་ཕན་བདེའི་སྒོ་འབྱེད།》《འཛམ་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་།》《ཕྱག་ན་པདྨོའི་བརྩེ་སེམས།》《གངས་ལྗོངས་མཆོད་བསྟོད་ཆེན་མོ།》(སྤྲོ་ཚོགས།)《གཡས་འཁྱིལ་དུང་གི་སྒྲ་དབྱངས།》《སྤྲེལ་རྫོང་གི་གཟི་འོད།》《འགྱུར་མེད་ཀྱི་སྤུན་ཟླ།》《མེ་ཏོག་གི་ལང་ཚོ།》《ཉི་ཟླའི་གཞིས་ཁྱིམ།》《མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་གླུ་སྒྲ།》༼ཨ་མའི་རེ་བ། དཔལ་མགོན། གདུ་བྷེ། རྡོ་རེ། སྨོན་ལམ་སོགས་ཀྱིས་བླངས། འོད་སྡེར།༽ ༈ ཤིང་བྱ༢༠༠༥ལོར།《རེ་སྒུག་གི་ཟླ་བ།》《རི་བོ་གངས་དཀར།》《གཡུ་འབྲུག་ཁ་སྤྲོད།》《དགེ་ལེགས་འོད་སྣང་འགྱེད་པའི་ཉི་གཞོན།》《འོད་ཀྱི་རེ་སྨོན།》(བརྙན་འཁོར།)《གངས་དཀར་རི་བོའི་ཞབས་རྗེས།》《དགེ་ལེགས་དང་པོའི་འབོད་བསྐུལ།》《གཡུ་འབྲུག་སྔོན་མོ།》《ངོ་མཚར་གྱི་བཞད་སྒྲ།》《མགྲོན་པོ་ཐོག་མ།》《རྔ་ཀླུང་གཙང་བོའི་འབོད་སྒྲ།》《རྨ་ཆེན་གངས་རིའི་རླུང་།》《གངས་རིའི་རེ་སྨོན།》《ཉི་མ་ལྷ་ས།》 ༈ མེ་ཁྱི༢༠༠༦ལོར།《མཐོ་སྒང་གི་གླུ་སྒྲ། དཔལ་མགོན། གདུ་བྷེ། ནམ་མཁའ། རྡོ་རེ། ལྷ་མོ་འཚོ་སོགས་ཀྱིས་བླངས།》《གེ་སར་བཞད་སྒྲ།》(དགོང་འཚོགས།)《ཞི་བདེའི་ཅོང་བརྡ།》༼ཨ་སྔོན་གྱི་དུང་ཟླ། དཔལ་མགོན། གདུ་བྷེ། རྡོ་རེ། སྨོན་ལམ། མགོན་པོ་དོན་འགྲུབ། ནམ་མཁའ། ཤེར་བསྟན། རྡོ་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་སོགས་ཀྱིས་བླངས།༽《བྲག་ཅ།》 ༈ མེ་ཕག༢༠༠༧ལོར།《གངས་ཅན་ཨར་ཇག་རི་བོའི་དྲག་རླུང་།》《གངས་ལྗོངས་རྫོགས་ལྡན་བསུ་བའི་འབྲུག་སྒྲ།》《གངས་སེང་དཀར་མོའི་གད་རྒྱངས།》༼ཁྱོད་དང་ངའི་བར་ཐག དཔལ་མགོན། གདུ་བྷེ། རྡོ་རེ། སྨོན་ལམ། མགོན་པོ་དོན་འགྲུབ་སོགས་ཀྱིས་བླངས།༽《རིགས་ཞེན་གྱི་འབོད་པ།》《བརྩེ་ཆེན་ཉི་མའི་གྲོགས་པོ།》《སྤྱོད་པ་གཞན་ཕན།》《རང་སྡེ་ཁྲ་མོ།》《མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ།》《ལས་རེད།》《མཐོ་སྒང་གི་གླུ་སྒྲ།》 ༈ ས་བྱི༢༠༠༨ལོར།《ང་དང་ཁ་བའི་རེ་འདུན།》《ཁ་བའི་དུང་སེམས།》《གངས་ཆབ་ཟེགས་མའི་འགྱུར་ཁུགས།》《དུང་སེམས་ཀྱི་རི་མོ།》《ཁ་བའི་ལས་དབང་།》《ཀུན་དགའ།》 ༈ ས་གླང་༢༠༠༩ལོར།《མ་འོངས་པའི་རེ་ལྟོས།》《དྲན་གདུང་།》《ལོ་སར་དགོང་ཚོགས་པི་ཝང་གི་འཇིག་རྟེན། འོད་སྡེར།》 ༈ ལྕགས་སྟག༢༠༡༠ལོར།《དགེ་སློབ་སེམས་ཀྱི་རང་མདངས།》《བཅོས་མིན་དད་པའི་རང་སྒྲ།》 ༈ ལྕགས་ཡོས༢༠༡༡ལོར།《མཐོ་སྒང་བུ་མོའི་སེམས་འདུན།》 ༈ ཆུ་འབྲུག༢༠༡༢ལོར།《གཡུ་འབྲུག་གི་ང་རོ།》《གངས་རྒྱལ་ཏི་སེའི་བུ་རྒྱུད།》 ༈ ཆུ་སྦྲུལ༢༠༡༣ལོར།《ཁུ་བྱུག་གི་བརྩེ་བ།》 ༈ ཤིང་རྟ༢༠༡༤ལོར།《གླིང་དཀར་སྟོད་ཀྱི་འགྱུར་ཁུགས་སྤྲོ་ཚོགས།》བཅས་དང་། གཞན་སྒྲ་ཐག་དང་བརྙན་འཁོར་ནམ་ཕུད་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་མི་གསལ་བ་རྣམས་ནི།《རྡུང་ལེན་ཐོས་པ་དགའ་སྐྱེད།》《རྟགས་འཕེལ་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་མཚན།》《རྫོགས་ལྡན་སྤྲིན་གྱི་རོལ་མོ།》《སྐྱེ་ཕྲེང་མུ་ཏིག་མཛེས་རྒྱན།》《སྤྱན་གཟིགས་བསུ་བའི་ཕོ་ཉ།》《གངས་ལྗོངས་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གདངས་དབྱངས།》《འགྲོ་ཕན་ཆོས་དུང་དཀར་པོའི་རྒྱང་འབོད།》《ངའི་ལས་དབང་།》《བོད་ཀྱི་སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་གསར་བ།》སོགས་གངས་ལྗོངས་གླུ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་ཁྲོ་ཁོའི་བདུད་འདུལ་རྡོ་རྗེ་ཁོང་གི་མགྲིན་པ་དབྱངས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ལ་དྲངས་ཏེ་ཁ་བ་རི་བའི་སྐྱིད་སྡུག་ལེགས་ཉེས་ཐམས་ཅད་ཕ་སྐད་གཙང་མའི་དྲུག་འགྱུར་དབྱངས་ལ་གྱེར་བའི་གླུ་དང་རྡུང་ལེན་དག་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་གན་མཛོད་ལྟར་བགྲང་གིས་མི་ལང་བ་དང་། དེ་དག་རེ་རེའི་གླུ་ངག་དང་སྙན་འཇེབས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ནི་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་གཏམ་ཡིན་མོད། ཁོང་གི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྐྱེས་སུ་ཉུང་ཙམ་ཞུ་ན། བོད་པ་ཚང་གི་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གཉིས་ལ་བསྟོད་པ་སོགས་སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་ནང་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་དགེ་མཚན། བླ་མ་དགེ་བཤེས་དག་གི་རྣམ་ཐར། ཆོས་ཀྱི་སྡེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་བསྟོད། མི་བུ་འཇོན་ཐང་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་སོགས་ལ་གླུ་ངག་གིས་མཆོད་པ་ཕུལ་བ་ཐེངས་གཅིག་གཉིས་ཤིག་མིན། ཁྱད་པར་དུ་ཁོའི་གླུ་དང་རྡུང་ལེན་གང་བླངས་ཀྱང་གཞན་སེམས་འགུག་པའི་ནུས་པ་བླ་ལྷག་ལྡན་ཏེ་བོད་མི་རིགས་གཙོས་མི་རིགས་གཞན་པ་ལའང་ཉན་འདོད་ཆེ་ཞེས་རྒྱ་ནག་གི་གྲོགས་པོ་ཞིག་དང་ཁ་ཆེ་བ་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཐོས་ཡོད།

གཞན་ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་ཚོ་ལའང་དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་མི་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་སོགས་བོད་སྐད་གཙང་མས་བླངས་ནས་ལམ་སྟོན་གྱི་སྒྲོན་མེ་མཛད་རྒྱུ་ནི་གདུ་བྷེའི་དམ་བཅའ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་ནང་བཞིན། དུས་རབས་ཤིག་གི་འཕོ་འགྱུར་རྟོགས་པ་དང་། མི་རིགས་རང་གི་སྐད་ཡིག་གཅེས་སྐྱོང་བྱེད་པ་ནི་གདུ་བྷེའི་སྙིང་སྟོབས། ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བརྟན་གཡོའི་དགེ་མཚན་ཐམས་ཅད་སྤོབས་པའི་གད་རྒྱངས་ཀྱིས་ལེན་པ་ནི་གདུ་བྷེའི་ལ་རྒྱ། གཞན་ལ་ཉེས་དམོད་ཁྱད་གསོད་མེད་པ་ནི་གདུ་བྷེའི་མི་གཞི། གྲོགས་ཕན་ཚུན་ལ་ང་རྒྱལ་དང་འགྲན་སེམས་ཡེ་མི་བྱེད་པ་ནི་གདུ་བྷེའི་འཇོན་ཐང་། མདོར་ན་གདུ་བྷེའི་སྐད་ངག་གི་འགྱུར་ཁུག་རེ་རེ་དང་། གླུ་ཚིག་གི་ནང་དོན་རེ་རེ། ཡང་ན་ཁོས་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་རེ་རེའི་དངོས་ཤུགས་གང་རུང་ནས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ནི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ལ་བཅངས་པའི་ལྷད་མེད་ཀྱི་བརྩེ་བ་དང་དན་རྟགས་སུ་བཞག་པའི་ལ་རྒྱའི་རྡོ་རིང་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཆོག་ཆོག་གོ །

མདོ་སྨད་ཕྱོགས་ནས་བཤད་ན། མཐོ་སར་ངོ་བསྟོད་དང་དམའ་སར་རྡོག་རྫི་གཏོང་མཁན་གྱི་ད་ལྟའི་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་གི་གླུ་བ་གླུ་མ་ཡིག་ངོ་མི་འཁྱོང་བ། མིང་སྐམ་ཙམ་གྱིས་དོན་དུ་གླུ་དང་སྒྲ་རྡུང་ཁུལ་ཙམ་ལས་ཚིག་དབྱངས་ཀྱི་སྡེབ་མི་འཕྲོད་པ། གླུ་ཚིག་གི་ནང་དོན་དང་གར་ཉམས་ཡ་མ་ཟུང་། ངག་ལ་གླུ་ཚིག་མི་བྱང་བ་རྒྱ་མ་བོད་པའི་སྐད། ལུས་ན་རང་ཉམས་མེད་པ་རྒྱ་མིན་བོད་མིན་དག་དག་གིས་རྒན་དཔལ་མགོན་དང་གངས་ལྗོངས་ཁུ་བྱུག་སྔོན་མོ་གདུ་བྷེ། ཡ་དུང་། གཡུང་དྲུང་རྒྱལ། རྡོ་རེད། རྡོ་བསྟན་པ་དར་རྒྱས། དགའ་ལྡན། ཧོར་ཚང་སྨོན་ལམ། བློ་གསལ། མགོན་པོ་དོན་འགྲུབ། རྨ་ཆུའི་བསམ་གཏན། ཆོས་འཛོམས། དངོས་གྲུབ་སྒྲོལ་མ། ཤེར་བསྟན། དགེ་ལེགས། ཚུལ་ཁྲིམས། རྨ་གཞུང་སེང་ཕྲུག ཀླུ་ཆུའི་སྒྲོལ་མ་སྐྱབས། འཇིགས་བྱེད་འཚོ། བཀྲ་ཤིས་སྒྲོལ་མ། གདུགས་དཀར་ཚེ་རིང་། སྒྲོལ་མ་སྐྱབས། ཕུར་བ། ནམ་མཁའ་སོགས་ལ་ལད་བཟློས་བྱེད་པ་ནི་སྟག་འཕྱོང་སར་ཝ་མོ་འཕྱོང་ཟེར་བའི་དཔེ་ལས་མ་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟའི་གླུ་བ་གླུ་མ། རྡུང་ལེན་པ་མང་ཆེ་བ་ནི་གླུ་དང་རྡུང་ལེན་སྒྱུ་རྩལ་ལ་བྱང་ཆ་མེད་པ། ཚིག་དབྱངས་དོ་མི་མཉམ་པ། སྐད་ངག་མི་འཛོམས་པར་མ་ཟད། ཐ་ན་སྒྲ་དག་གསལ་གསུམ་སྒོས་ཡི་གེ་དག་མོ་ཞིག་ཀྱང་འདོན་མི་ཤེས་པ་དག་དག་གིས། རང་གིས་རང་ལ་མིང་མཚར་བོ་རེ་བཏགས་ནས་མི་ཚོགས་ཆེ་སར་ཡིན་འདོག་སྟོན་བཞིན་པའི་གླུ་བ་གླུ་མ་ཚོ་ནི་ངོ་མ་སྙིང་རྗེ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག ཁོ་ཚོ་ལ་རང་རྐྱ་འཕེར་བའི་སྐད་ངག་དང་ཚིག་དབྱངས་སོགས་ཅི་ཡང་མེད་པར་མི་ཚེ་གང་བོར་གདུ་བྷེ་སོགས་ལ་ལད་ཟློས་བྱེད་མཁན་དག་དག་ཡིན། ལད་ཟློས་དེའང་དག་མ་ཞིག་འཁྱོང་བར་ཕར་ཟད། རྡུང་ལེན་པ་སྔོན་མ་དག་གི་ཚིག་དབྱངས་གཉིས་ལ་ཞབས་འདྲེན་བྱེད་ཞོར་གཟེངས་རྟགས་རེ་ལག་ཏུ་འབྱོར་ཚེ། ཁོང་རྣམ་པའི་བཀའ་དྲིན་ཡིན་པ་ངོ་མི་ཤེས་པའི་རྡུང་ལེན་པ་ཆ་ལེ་ཆོ་ལེ་བཟའ་ཟླ་ལ་ཉིས་འཐོར་སུམ་འཐོར་བྱེད་མཁན་ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཡུགས་ས་དང་ཡུགས་མོ་ཆར་ཤུལ་གྱི་ཤ་མོ་ཇི་བཞིན་བགྲང་གིས་མི་ལང་། དེ་དག་ལ་ཁ་སྟོང་ནང་གི་ཚིག་སྟོང་མ་གཏོགས་ཅི་ཡང་མེད་པ་ནི་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་ཤ་ལས་ཆད་པའི་བུ་ཕྲུག་དག་ནི་གསོན་དྭ་ཕུད་པ་ཉུང་ཉུང་མིན། ད་སྐབས་ཕ་ཡོད་ན་མ་མེད་པ། མ་ཡོད་ན་ཕ་མེད་པ་དག་ནི་གླུ་བ་གླུ་མ་མགོ་སྟོང་ཚོས་དུས་རབས་ལ་བཞག་པའི་ངན་སྤྱོད་ཏག་ཏག་རེད།

དེ་རིང་ནངས་ཁ་ཐད་གཏོང་ཟེར་བ་འདི་དར་བ་ནས་བཟུང་གླུ་བ་གླུ་མ་སེམས་ཁོང་ན་མི་རིགས་ལ་ཤ་ཞེན་རུས་ཞེན་གཏན་མེད་པ། ངག་ནས་བོད་སྐད་དག་མ་མི་འཁྱོང་བ། ལུས་ལ་བོད་པ་ཚང་གི་ཁྱད་ཆོས་མི་ལྡན་སྐྲ་སེར་ལ། གདོང་དཀར་བ། མཆུ་དམར་ལ། སྨིན་མ་བྲིས་མ་ཏག་ཏག་གིས་མར་དྲི་རྩམ་དྲི་འཐུལ་བའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་གླུ་དང་རྡུང་ལེན། ལ་གཞས་བྲོ་སོགས་མི་རིགས་གཞན་པའི་འགྲོས་འགེབ་ཀྱི་རྡུང་ལེན་བྱེད་མཁན་དག་ནི་བསམ་དཀར་བོད་པ་ཚོས་མཐོང་ན་ངོ་མ་དགོད་ཀྱང་སྤྲོ་ལ་ངུ་ཡང་སླ་བའི་གཏམ་ངན་ཞིག་གིས་གང་ས་གང་དུ་ཁྱབ་བཞིན་འདུག ངོ་མ་བཤད་ན་དེ་དག་ཚང་མ་གླུ་ལེན་བྲོ་རྡུང་ལ་ཉོག་རྫོབ་བཟོ་མཁན་ལས་མ་འདས་སོ། །

གསུམ་པ། སྐུ་འདས་རྗེས་གངས་རིའི་ཕྱི་ནང་ཡོངས་ལ་གྲགས་འགུལ་སློང་ཚུལ།

སྐུ་འདས་མ་འདས་ཀྱི་བར་གངས་རིའི་ཕྱི་ནང་ཡོངས་ལ་སྔར་བྱུང་མ་མྱོང་ཞིང་རྗེས་ནས་ཀྱང་འབྱུང་མི་སྲིད་པའི་གྲགས་འགུལ་སློང་ཚུལ་ནི། སྐུ་མ་འདས་གོང་དེ་མ་ཐག་སྙུང་གཞི་ཇེ་ཐུར་སོང་དུས་མི་མང་པོ་མང་པོ་ཞིག་གིས་སྒེར་གཞུང་གཉིས་ནས་སྨྱུང་གནས་མ་ཎི་དུང་ཕྱུར་མང་པོ་དང་། ཚེ་ཐར་སྲོག་བསླུའི་གྲངས་ནི་བགྲང་གིས་མི་ལང་། གྲུབ་མཐའ་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་དགོན་ཁག་དུ་མའི་ཁོང་གི་ཕྱི་ནང་གི་སྙུང་གཞིའི་ཆེད་དུ་འདོན་སྐུ་རིམ་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པ་འདི་འདྲ་བ་ད་ལྟ་བོད་ཁུལ་ཡོངས་ལ་མཚོན་ནས་བཤད་ན་རྒྱལ་བ་པཎ་ཆེན་རྣམ་གཉིས་ལས་གཞན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་གནམ་གྱིས་ས་བཀབ་པ་ལྟ་བུ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་འདི་འདྲའི་ཞབས་བརྟན་སྒྲུབ་པ་བཤད་རྒྱུ་མེད་ཚོད་འདུག ད་རུང་མི་བུ་ལྷག་བསམ་ཅན་འགའ་རེས་སྨན་ཡོན་སོགས་ཕངས་མེད་དུ་བཏང་བ་འདིས་ཀྱང་གདུ་བྷེའི་རིན་ཐང་རྟོགས་ཐུབ་པོ། །

མདོར་ན་མཐོ་བླ་མ་དང་མི་དཔོན། དམའ་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཚང་མས་འདོན་སྐུ་རིམ། ཚེ་ཐར་སྲོག་བསླུ། མ་ཎི་སྨྱུང་གནས་སོགས་སྒྲུབ་པ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་མོད། འོན་ཀྱང་སྔོན་གྱི་ལུས་ལ་བཅོས་པའི་ཐབས་མེད་པ་རེད་མ་གཏོགས། འཕྲལ་གྱི་རྐྱེན་ཙམ་མིན་པ་བོད་པ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར། དེས་ནས་འདས་པོ་ཁོང་གི་ཚེ་ཚད་རྫོགས་པ། ཁྱིམ་མིའི་བསོད་ནམས་དམན་པ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐུ་མ་དབང་ཕྱི་མར་བུད་སོང་ཟེར་བའི་སྐད་ངན་དེ་གོ་མ་ཐག་གངས་རིའི་ཕྱི་ནང་ཡོངས་ལ་གྲགས་འགུལ་ཚབ་ཆེན་བསླངས་ནས་ས་དགེ་རྙིང་གསུམ། ཇོ་བོན་རྟོགས་གསུམ་སོགས་མདོར་ན་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་བླ་ཆེན་སྐྱེས་ཆེན་དག་གིས་དབུ་མཛད་ནས་དགེ་བསྔོ་མཛད་པ་བགྲང་གིས་མི་ཟིན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་སྐབས་ཀྱི་བརྙན་ལམ་ཁག་དང་དྲ་ལམ་སོ་སོ་ནས་ཀུན་གྱིས་མཐོང་བ་ཤེས་གསལ་ལྟར་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་དོ། །

ལྷག་དོན་དཔལ་རྒྱལ་བ་ཀརྨ་བ་སོགས་བླ་ཆེན་ཁག་ཅིག་གིས་འདས་པོ་ལ་མྱ་ངན་ཞུ་ཚིག་དང་བསྔོ་ཞུས་ཕུལ་ཚུལ་མཐོང་བ་མངོན་གྱུར་མང་དུ་ཡོད་ནའང་ཕྱི་ནང་གི་བཀག་རྒྱ་ལས་བཤད་མ་སྤོས། གཞན་མི་སེར་གྱི་ཁྲོད་ནའང་དེ་བཞིན་བྱེད་མཁན་མང་དུ་ཡོད། སྐུ་གདུང་ནི་མདོ་ཁམས་སྨད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་ཆེན་པོ་ཨ་མདོ་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་ངམ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་ཉེ་འདབས་ཀྱི་མཚོ་འཁྱིལ་ར་བར་གདན་དྲངས། དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་ཚོགས་ཆེན་ཁྲི་རིན་པོའི་ཆེའི་གཙོས་བླ་གྲྭ་མང་པོ་ཉིན་རེ་བཞིན་གདན་དྲངས། ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་ཕེབས་པའི་གྲྭ་མང་མ་བོས་གཅིག་མཐུན་གྱིས་ཕེབས་ནས་བསྔོ་བ་སྨོན་ལམ་མང་པོ་གསུངས། གསར་ཕྱོགས་ཀྱི་བླ་མ་དགེ་བཤེས་བརྒྱ་ལྷག་ལ་མ་ཎི་བསྔོ་རྟེན་ཕུལ། རང་ཡུལ་གྱི་ཁྱོ་ཁོའི་མཚན་སྒྲོགས་དགོན་དང་ཞལ་ཤུལ་དགོན་ཁག་གཉིས་ནས་བླ་གྲྭ་མང་པོར་གཤིན་པོ་རྗེས་འཛིན་གྱི་ཆོ་ག་བདུན་ཕྲག་དུ་མར་གསུང་དུ་བཅུག རང་དགོན་གཉིས་ཀྱི་གཙོས་མང་ཇ་སྐུ་འགྱེད་སོགས་ས་དགེ་རྙིང་གསུམ་གྱི་དགོན་ཁག་མང་པོ་ཕུལ། ཇོ་བོ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུར་ཞལ་གསེར་ཕུལ་བ་སོགས་འདས་པོ་ལ་ཕན་པའི་དགེ་བ་གང་སྒྲུབ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་དོན་དང་སེམས་ཅན་གྱི་འགྲོ་དོན་སོགས་ལ་བསྔོས་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟའོ། །

ཕྲན་གྱིས་མི་ལོ་ཉེར་ལྔའི་བར་དུ་སྐྱ་སེར་རིས་སུ་མ་ཆད་པར་གཤིན་རྩིས་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཤིག་བྱས་མྱོང་ནའང་འདས་པོ་ཁོང་ལ་བབས་པའི་གཤིན་རྩིས་འདི་ཡ་མཚན་པ་ཞིག་ཡིན། དེའི་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ནི་དབལ་ཤུལ་རྡོ་རྗེ་དལ་མོ། ཁོང་གི་སྤུན་སོགས་ནང་མི་ཉུང་ཤས་ཤིག་ལ་སྐད་ཆ་འདི་ལབ་པ་མ་གཏོགས། གཞན་སུ་ལའང་བཤད་མྱོང་མེད། ལྷ་སྐལ་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཞིང་བཀོད། ཆོས་སྐལ་ལ་མ་ཎི་ཡིག་དྲུག་བྱེ་བ། བཟང་སྤྱོད་སྟོང་། ལྟུང་བཤགས་སྟོང་། སྐྱབས་འགྲོ་ཡིག་བརྒྱ་འབུམ། སྨོན་ལམ་རྣམ་ལྔ་གང་མང་། དམིགས་བརྩེ་མ་ཁྲི་ཚར། གུ་རུ་སིདྡྷི་ཁྲི་ཚར། མར་མེ་ཅི་འབྱོར། དགེ་འདུན་སྡེ་ལ་བསྙེན་བཀུར། སྦྱིན་གཏོང་ཚོགས་བསགས་གང་ཐུབ་རེ་ལ་འབད་རྒྱུ་སྐུ་མཁྱེན་གསུང་མཁྱེན་ཞེས་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་ཀུན་ན་བཞུགས་པའི་བོད་པ་ཡོངས་ལ་ཆེད་དུ་ཞུས་པའོ། །རྗེས་ནས་ཁྱིམ་མི་ལ་སྟབས་བདེ་ཡོང་ཆེད་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཞིང་བཀོད་མ་བཞེངས་པར། གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་སྐུ་འབྱོན་ལེགས་རེ་བླུས་ནས་ཁྱིམ་ཁ་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱེར།

རྡུང་ལེན་སྒྱུ་རྩལ་བ་ཆེན་མོ་གདུ་བྷེ་ལ་བརྗོད་ན་མི་ཚར་བའི་སྐད་ངག་དང་། བྲིས་མི་ཚར་བའི་ལོ་རྒྱུས། ཉན་མི་ཚར་བའི་གླུ་དང་རྡུང་ལེན་སོགས་མང་པོ་ལས་ཀྱང་ཆེས་མང་པོ་ཡོད་པ་སྨོས་མ་དགོས་པའི་གཏམ་དུ་གྱུར་ནའང་། ད་སྐབས་གདུ་བྷེ་ཁོང་ལ་རྗེས་མངའ་ཡོད་མེད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁོང་གི་སྐད་ངག་གི་རིན་ཐང་། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས། མི་གཤིས་འཇོན་ཐང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་སོགས་ལ་མཉམ་གཤིབ་བྱེད་དང་བྱེད་མུས་སུ་མཆིས་པ་འདིའང་དགའ་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་སྲིད་མོད། ཡིན་ནའང་གནའ་མི་རྒད་པོའི་ཁ་དཔེར། བསྟོད་མི་ཤེས་པ་ཞིག་གིས་བསྟོད་པ་ལས། སྨད་མི་ཤེས་པ་ཞིག་གིས་སྨད་ནས་བཟང་ཟེར་བ་ལས་མ་འདས་པ་སྐོར་རེ་གཉིས་ཤིག་མཆིས་ན་ཡང་མི་སྐྱོན་སྙམ་སོང་། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོ་ལ་དགའ་མོས་བྱེད་མཁན་ཧ་ཅང་མང་དུ་ཡོད་པ་མཚོན་ཐུབ། དེ་དག་རེ་རེའི་གདུ་བྷེ་མཐོང་ཚུལ་དང་ལྟ་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་བརྗོད་ཚུལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །

སྨྲས་པ། ལུས་ལ་རྩལ་གསུམ་འཛོམ་པ་བདུད་འདུལ་རྡོ་རྗེ། །ངག་ལ་ཚངས་དབྱངས་འཁོར་བ་གངས་ལྗོངས་ཁུ་བྱུག །ཡིད་ལ་རང་རིགས་ཟབ་པ་ལ་རྒྱའི་གླུ་བ། །ནམ་ཀུན་འབྲལ་ཐབས་མེད་པ་བརྩེ་ལྡན་གངས་ཕྲུག །སྙན་འཇེབས་དབྱངས་བདུན་རྫོགས་པ་གདུ་བྷེའི་སྐད་ངག །ཁ་བའི་སྐྱིད་སྡུག་འགུགས་པ་གདུ་བྷེའི་ཁྱད་ཆོས། །སློབ་གསོའི་ནུས་ཤུགས་ཆེ་བ་གདུ་བྷེའི་འཇོན་ཐང་། །རྡུང་ལེན་སྒྱུ་རྩལ་དར་བ་གདུ་བྷེའི་བཀའ་དྲིན། །གངས་རིའི་འཕོ་འགྱུར་རྟོགས་པ་གདུ་བྷེའི་རྣམ་དཔྱོད། །དྲང་བདེན་གཤིས་ཀ་འཇམ་པ་གདུ་བྷེའི་མི་གཞི། །མཐུན་སྒྲིལ་བོད་ལ་ཆེ་བ་གདུ་བྷེའི་སྙིང་སྟོབས། །ཕ་སྐད་གཙང་མས་ལེན་པ་གདུ་བྷེའི་དམ་བཅའ། །བཤད་ན་ཚར་རྒྱུ་མེད་པ་གདུ་བྷེའི་ལོ་རྒྱུས། །བྲིས་ན་རྫོགས་མཐའ་བྲལ་བ་གདུ་བྷེའི་མཛད་འཕྲིན། །ཉན་ན་སུན་རྒྱུ་མེད་པ་གདུ་བྷེའི་གླུ་སྐད། །བསམ་ན་བློ་ངོར་མི་ཤོང་གདུ་བྷེའི་མི་ཚེ། །ཞེས་ལ་རྒྱའི་རྡོ་རིང་ཆེན་མོ་གངས་ལྗོངས་གླུ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་ཁྲོ་ཁོའི་བདུད་འདུལ་རྡོ་རྗེའི་མཛད་རྗེས་ཉུང་ཙམ་གླེང་བ་འདི་ཁ་གསལ་ཞིང་གོ་བདེ་བའི་ལམ་ནས་བརྗོད་ཅི་ཐུབ་གང་ཐུབ་ལ་འབད་ཁུལ་བྱས་ཡོད་ནའང་ཕྲན་ལ་སྐྱེས་སྦྱངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དམན་པ། ལྟ་མཐོང་རྒྱུས་གསུམ་ཆུང་བ། རྣམ་གཡེང་གི་གཡོག་ཏུ་རྒྱུག་པ་མང་དྲགས་པ། ལོ་རྒྱུས་ལ་མཉམ་གཤིབ་བྱེད་པའི་དུས་ཡུན་ཐུང་བ། བཅར་འདྲི་བྱེད་ཡུལ་གཙོ་བོ་རྣམས་ཚེ་ཡི་འཕེན་པ་རྫོགས་ཚར་བར་མ་ཟད། སྐུལ་བ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྟ་ལ་ལྕག་གིས་བྲབ་པ་བཞིན་འཕྲིན་ངག་གཉིས་ཆར་ནས་ཡང་ཡང་གཅར་བ་སོགས་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་གིས་རྩོམ་པ་པོ་དང་ཀློག་པ་པོ། དགའ་མོས་བྱེད་མཁན་ཚང་མ་ལ་ཐུགས་ཡིད་ཚིམ་པོ་ཞིག་འོང་མེད་པས། རྗེས་ནས་ཞིབ་འབྲི་ཞིག་ལ་སྨོན་ལམ་འདེབས་བཞིན་སྙན་ངག་སྨྲ་བའི་གྲལ་མཐའ་བ་རྫ་ཤུལ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའམ་དབྱངས་ཅན་ངག་གི་འདོད་འཇོས༢༠༡༩ལོའི་ཟླ་ཚེས་ལ། རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་མཚམས་གནས་དགོན་བཤད་གྲྭ་ཐོས་བསམ་ནོར་བུའི་གླིང་ལ་རིག་གནས་འཆད་ཁྲིད་སྐབས་ཁོམ་པ་གང་ཡོད་ལ་བྲིས་ཏེ་མཇུག་རྫོགས་པར་བྱས་པའོ། །

བཅར་འདྲི་བྱེད་ས་མི་སྣ་གཙོ་བོ་འགའ།

( ༈ བཅར་འདྲི་བྱེད་ཡུལ་དང་པོ་ནི། ཨ་མདོའི་རྡུང་ལེན་མཁན་པོ་རྒན་དཔལ་མགོན་ལགས་ལ༢༠༡༨ལོའི་ཧོར་ཟླ༡༡ཚེས༡༥ཉིན། སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད༡༡དང་ཕྱེད་ཀའི་སྟེང་ནས་ཆུ་ཚོད༡༢དང་ཕྱེད་ཀའི་བར་ཡིན། ཁོས་བཤད་དོན། ཟླ་བ་བརྒྱད་ལ་སྒྲ་ཁྲིད། རྣམ་ཐར། གསུང་མགུར། མང་པོ་ཞིག་བཤད་གསུངས།

༈ བཅར་འདྲི་བྱེད་ས་གཉིས་པ་ནི། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་རྨ་ཆུ་རྫོང་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་ཟུར་བ། གེ་སར་ཞིབ་འཇུག་པ་དང་ས་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་པ། ༡༩༧༩ལོའི་རྨ་ཆུའི་ཟམ་སྟོན་རིག་རྩལ་མགོ་འཛིན་པ་རྒན་འཇམ་དབྱངས་ལགས་ལ། བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་ཉེ་འདབས་བསང་ཆུ་རྫོང་ཁོང་གི་ཁྱིམ་གཞིས་ནས༢༠༡༨ལོའི་སྤྱི་ཟླ༡༢པའི་ཚེས༡༧ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོ་དུས་ཚོད་གསུམ་པ་ནས་ལྔ་བའི་བར་གདུ་བྷེ་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྐོར་ཉུང་ཙམ་ཞིག་དྲིས། ཁོང་གིས་བཤད་དོན། དེ་དུས་ཁོ་བོ་ནི་རྫོང་རིག་སློབ་ཁང་གི་ལས་བྱེད་པ་ཡིན། རྫོང་གི་མགོ་ཁྲིད་པས་ལས་བགོས་ལྟར་རྨ་ཟམ་སྟོན་མོའི་རིག་རྩལ་མགོ་འཛིན་བྱེད་སྐབས། དམངས་ཚོགས་ནང་དུ་གླུ་བ་གླུ་མ་ཡོད་ན་གར་སྟེགས་སུ་ཕེབས་པར་དགའ་བསུ་ཡོད་ཅེས་བརྡ་བཏང་བར་བརྟེན། གདུ་བྷེ་ཕ་རྒན་བཀྲ་ཤིས་ལགས་ཀྱིས་གར་སྟེགས་སུ་ཁྲིད་ནས་གླུ་ལེན་དུ་བཅུག སྐབས་དེར་ཁོ་ལ་ཅུང་སྐྲག་སྣང་ཡོད་ཚོད་འདུག་ན་ཡང་སྐད་ངག་སྙན་མོ་དང་འབྲོག་གླུ་ལེན་སྟངས་ཡག་པོ། འབྲོག་ཕྲུག་རྣལ་མ་ཞིག་གི་གཤིས་ཀ་འཛོམས་པ་སོགས་ཀྱིས་དེར་འདུས་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ལ་སྙན་དབང་གསོ་བའི་བདུད་རྩི་དང་ཡིད་སེམས་འགུགས་པའི་ལྕགས་ཀྱུ་རུ་འགྱུར་ཡོད་པས། ཡང་དང་བསྐྱར་དུ་དགའ་བའི་ཀུ་སྒྲ་དང་དུང་བས་ཐལ་མོ་རྡབ། དེ་ནས་བཟུང་ཁྱོ་ཁོའི་ཞི་ལུ་གདུ་བྷེ་སྐད་ཅན་པོ་ཞེས་སྙན་གྲགས་ཁྱབ་མགོ་བརྩམས་པར་མ་ཟད། ཁོའི་མིང་ཤེས་མཁན་ཡང་ཇེ་མང་དུ་གྱུར། དགའ་རྟགས་ལ་དཀར་ཡོལ་འབྲུག་རིས་མ་ཞིག་དང་། གོས་ཆེན་ལུས་ཚད་མ་སོགས་དེའི་སྐབས་ཀྱི་གཟེངས་རྟགས་གྱ་ནོམ་པའམ་ཡིད་ཚིམ་པ་ཞིག་ཁོ་ལ་བསྩལ།

ཡང་ཁོང་གིས་བཤད་དོན། གདུ་བྷེའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི། མི་གཞི་ལེགས་པ། ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ཡིན་པ། གཞན་ལ་འགྲོགས་བདེ་བ་སོགས་དང་། མ་ཚད་ཁོ་རང་གིས་གང་ཤེས་ཐམས་ཅད་གཞན་ལ་སྐྱོ་ངལ་དང་གཡོ་སྒྱུ་མེད་པར་སློབ་པའམ་སྤེལ་ནས་རྡུང་ལེན་སྒྱུ་རྩལ་འདི་ཉིད་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ཞེས་བཤད། ད་རུང་གདུ་བྷེ་ལ་ཁྱད་ཆོས་མང་པོ་ཡོད་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་དྲགས་ཞན་སུས་ཀྱང་གླུ་ལེན་པར་བསྐུལ་བ་ན་རང་རང་སོ་སོའི་འདོད་མོས་བཞིན་ལེན་པ་དང་། མིང་གྲགས་ཅན་གྱི་རྡུང་ལེན་པ་གདུ་བྷེ་སྟོན་མོ་སྣ་ཚོགས་གང་ལ་ཕེབས་ཀྱང་གླུ་དང་རྡུང་ལེན་གང་ལ་གང་མཁོ་ལྟར་ལེན་པ་ལས་གླུ་རིན་ལ་ལྟ་མཁན་མིན་པ་འདིའང་གླུ་བ་གླུ་མ་ཚོ་ལ་མེད་པའི་གདུ་བྷེའི་ཁྱད་ཆོས་ཁོ་ནའོ། །ཁྲི་ཆེན་གུང་ཐང་དྲུག་པ་ཆེན་མོ༸རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་འཇིགས་བྲལ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་དཔལ་བཟང་པོའི་མདུན་ནས་རྡུང་ལེན་གྱི་ཕྱག་ཁྲིད་ཐོབ་ཡོད་ཚོད་རེད་བསམ། གལ་ཏེ་ཕྱག་ཁྲིད་དངོས་སུ་ཐོབ་མེད་ཀྱང་བརྒྱུད་ནས་ཐོབ་ཡོད་པ་གསལ་བོ་གསལ་རྐྱང་ཡིན་ཏེ། རྒན་དཔལ་མགོན་ལགས་ལ་ཕྱག་ཁྲིད་ཐོབ་པས་སོ། །

༈ བཅར་འདྲི་བྱེད་ས་གསུམ་པ། ༢༠༡༩ལོའི་སྤྱི་ཟླ༡ཚེས༣ཉིན། ཕྱི་དྲོ་ཆུ་ཚོད་བཞི་ནས་དྲུག་བར། གདུ་བྷེ་ཁོང་གི་སྤུན་ཚེ་རིང་རྒྱ་མཚོ་ལ་རྨ་ཆུ་རྫོང་གི་ཁྱིམ་གཞིས་ནས་བཅའ་འདྲི་བྱས། ཁོས་བཤད་དོན་ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་གྲྭ་བ་གྲོང་བ་སྐྱེས་ཕོ་མོ་གང་མང་ཞིག་གདུ་བྷེའི་ལོ་རྒྱུས་འདྲི་རུ་ཡོང་ནས་འདས་པོ་ཁོང་གི་གྲོགས་པོ་འདང་ཅན་ཡིན་ཚུལ་དང་འགྲོགས་འདྲིས་ཟབ་ཚུལ་སོགས་བཤད་མཁན་ཏག་ཏག་ཡོད་མོད། མཐར་གཏུགས་ན་ས་ཆ་གང་གི་ཡིན་ཡང་མི་ཤེས། ཕ་མ་གཉིས་ཀྱི་མིང་དང་། ཤི་གསོན་གང་ཡིན་ཆ་མ་འཚལ་བའི་གྲོགས་པོ་ཡིན་ཟེར་མཁན་མང་པོ་ཡོད་ཀི ངས་ཁོའི་གྲོགས་པོ་ཡིན་མིན་མི་ཤེས། ཁྱེད་ཉིད་དེ་དང་གཏན་ནས་མི་འདྲ། རྒྱུ་མཚན་ནི་འེད་ཅག་རང་རུ་རང་སྡེ་གཅིག་རེད། ཁྱད་པར་དུ་ཁྱེད་གཉིས་ཆུང་དུས་སློབ་གྲོགས། ཆེ་དུས་གྲོགས་པོ་འདང་རྩིས་ཅན་ཡིན་པ་འདས་པོ་ཁོས་ང་ལ་མང་དུ་བཤད་མྱོང་། ཁོ་འདས་ཆོས་སུ་གྱུར་སྐབས་ཀྱང་གཤིན་རྩིས་བྱེད་མཁན་དང་རོགས་རམ་བྱེད་མཁན་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད། ད་སྐབས་ང་མཁས་ཁྱོད་མཁས་ཟེར་མཁན་མང་དུ་ཡོད་ན་ཡང་འདས་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཁྱེད་མ་གཏོགས་གཞན་པ་ཞིག་གི་འབྲི་ཐུབ་རྒྱུ་མ་རེད་བསམ་གི ཁོ་ལ་གསལ་ཆ་དེ་འདྲ་ཡོད་མཁན་ཉུང་ཉུང་རེད། ཟ་གྲོགས་འཐུང་གྲོགས་ཆ་རེའི་ལོ་རྒྱུས་ཕར་ཞོག ཐ་ན་ནམ་སྐྱེས་ནམ་ཤི་ཙམ་ཡང་ཤེས་བཞིན་མེད་པ་འདྲ། ཞེས་པའི་མཚམས་ནས་བཅའ་འདྲི་དངོས་ལ་ཞུགས། སྐྱེས་ས་གང་ཡིན་དྲིས་པར། མཚན་སྒྲོགས་མཁན་པོས་བཀའ་སྒོས་དམ་བཞག་གི་ཡུལ་སྐྱོང་ཆེན་པོ་ཡོད་དར་མཐོན་པོའམ་སྟོབས་ལྡན་དགྲ་འདུལ་གྱི་ཉེ་འདབས་སུ། རབ་རྒྱལ་ས་སྤྲེལ༡༩༦༨ལོའི་དབྱར་ཟླ་མགོ་མའི་ཚེས་གཅིག་ལ་སྐྱེས་པ་ཨེ་ཡིན་སྙམ། མ་ཡུམ་སྒྲོལ་མ་ལགས་ཀྱིས་ཟླ་ཁོངས་གསལ་བོ་གསལ་རྐྱང་ཡིན། ཚེས་པ་གཅིག་དང་གཉིས་གང་ཡིན་གསལ་བོ་མི་ཤེས་ཀི་ཟེར། ཆུང་དུས་ནས་སྐད་སྙན་མོ་ངག་བདེ་མོ་ཅན་ཞིག་ཡིན། ཕ་མ་གཉིས་གང་ཡིན་ཡང་སྐད་ངག་ཧ་ཅང་སྙན་མོའི་གྲས་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་མ་ཡུམ་སྒྲོལ་མ་ལགས་ཀྱིས་ལོ་སར་དང་སྟོན་མོ་འགའ་རེའི་སྐབས་སུ་གླུ་མང་པོ་མི་ལེན་ནའང་ཁོ་མོའི་རྒྱུན་དུ་སྐད་སྙན་མོ་ཁུ་བྱུག་མགྲིན་གླུ་ལ་དྲངས་པའི་གླུ་ཚིག་ནི། དགོང་ཨ་སྔོན་ངོ་སོ་བསྟོད་རྒྱུ་བོ། །ཆར་ཟལ་ལི་ཟིལ་ལེ་འབབ་ཀི་སྡོད། །ས་དོག་མོ་ངོ་སོ་བསྟོད་རྒྱུ་བོ། །སྔོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས་ཀི་སྡོད། །ཁྱོད་གླུ་བ་ངོ་སོ་བསྟོད་རྒྱུ་བོ། །གླུ་ཁ་རེ་ཁུ་རེ་ལོངས་ཀི་སྡོད། །ཅེས་པ་འདི་ཡིན། ༡༩༧༩ལོར། རྨ་ཆུ་རྫོང་གི་ཟམ་ཆེན་ལེགས་འགྲུབ་དགའ་སྟོན་སྟེང་ཡང་ཨ་མ་སྒྲོལ་མའི་གླུ་ལེན་སྟངས། གླུ་ཚིག འགྱུར་ཁུགས་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་འགྱུར་བར་བླངས་ནས་ཉན་མཁན་དང་ལྟ་མཁན་མང་པོས་དགའ་བསུ་དང་གདེངས་འཇོག་ཚད་མཐོ་གནང་། དེ་ནས་བཟུང་ཁྱོ་ཁོའི་གདུ་བྷེའི་སྐད་ངག་ཅེས་མིང་དུ་གྲགས་མགོ་བརྩམས། ༡༩༨༠ལོར། ལྡོང་རིན་པོ་ཆེ༸རྗེ་བཙུན་སྐལ་བཟང་འཕྲིན་ལས་དར་རྒྱས་ཚང་གི་བཀའ་དྲིན་ལ་སྨད་མ་སློབ་ཆུང་དུ་ཞུགས་ནས་མི་ཚེ་མངོན་གྱུར་བྱུང་མགོ་བཟུང་སྟེ་ཡི་གེ་སྦྱོར་ཀློག་དུ་མ་ཟད། མགྲིན་པ་བདེ་མོའི་ལམ་ནས་རྣམ་ཐར་དང་། མགུར་གླུ། འདོགས་ར། གླུ་དང་ལ་གཞས་སོགས་མང་དུ་བླངས་ཏེ་སློབ་གྲྭའི་ར་བ་ཡོངས་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་གདུ་བྷེའི་གླུ་སྐད་ཀྱིས་བཀང་བར། མཚན་འཛིན་སློབ་གཙོ་ལྡོང་ཚང་གིས་ཁོའི་སྐད་ངག་ལ་ཡང་ཡང་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དེར་ཡོད་ཚང་མས་ཤེས་རྒྱུ་རེད། ༡༩༨༤ལོར། རྫོང་བོད་རིགས་སློབ་འབྲིང་དུ་ཕྱིན་ཅིང་ཟླ་ཁ་ཤས་མཚམས་ནས་སློབ་གྲྭ་ནས་ཕྱིར་འབུད་བཏང་། རྒྱུ་མཚན་ནི་སྐད་ངག་སྙན་མོ་འདི་ཆུད་ཟོས་སུ་གཏོང་བར་དོགས་པ་དང་སྒྲ་རྡུང་གླུ་ལེན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་མངོན་འགྱུར་འོང་མི་ཐུབ་པར་བསམ་ནས་སོ། །

དེ་ནས་རྡུང་ལེན་མཁན་པོ་དཔལ་ལྡན་མགོན་པོ་ལགས་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་ནས་ཟླ་བ་ཁ་ཤས་ཤིག་ལ་སྒྲ་རྡུང་ཚུལ་སྦྱངས། ཨ་ལགས་ལྡོང་ཚང་གིས་ཀྱང་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་ངང་རྒྱབ་སྐྱོར་དཔག་མེད་མཛད་ཅེས་འདས་པོ་ཁོས་རྒྱུན་དུ་བཤད་མྱོང་།

༈ བཅར་འདྲི་བྱེད་ས་བཞི་པ། ༢༠༡༩ལོའི་སྤྱི་ཟླ༡ཚེས༥ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོ་ཆུ་ཚོད་བཞི་ནས་དྲུག་བར། རྨ་ཆུ་རྫོང་གླུ་གར་ཚོགས་པའི་འཚོགས་གཙོ་ཟུར་བ་བྱམས་པ་དོན་འགྲུབ་ལགས་ལ་གདུ་བྷེའི་མི་ཚེའི་མངོན་འགྱུར་ཕྱོགས་ནས་བཅར་འདྲི་བྱས་པ། ༡༩༧༩ལོའི་རྨ་ཆུའི་ཟམ་སྟོན་སྐབས་གདུ་བྷེའི་སྒྲ་རྡུང་ཕལ་ཆེར་མི་ཤེས་ཚོད་རེད། དེ་དུས་ཧ་ཅང་ལོ་ན་ཆུང་ཆུང་ཡིན་མོད། འདོགས་ར་སོགས་གླུ་ཚིག་མང་པོ་ཞིག་བློར་བཟུང་ཡོད། ཁོ་ནི་ཤེད་ངན་ཞིང་གོན་པའང་ངན་ངོན་ཞིག་གྱོན་པའི་ཞི་ལུ་གཅེས་པ་ཞིག་རེད། གར་སྟེགས་སྟེང་དུ་འོངས་ནས་དམངས་གླུ་ཞིག་བླངས། གླུ་ཚིག་ད་སྐབས་མི་དྲན་གི་རྡ། སྐད་ངག་ཧ་ཅང་གི་སྙན་མོ་ཞིག་ཡོད་པར་མ་ཟད་ལེན་སྟངས་ཀྱང་ཤེས་ནི་ཞིག་རེད་བསམ། ཉན་མཁན་དག་གིས་དགའ་བསུ་ཚད་མེད་བྱས། རྗེས་ནས་རྫོང་གླུ་གར་ཚོགས་པ་ཁྱོ་ཁོ་སྨད་མ་ལ་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་པར་ཕྱིན། སྐབས་དེར་སྨད་མ་སློབ་གྲྭའི་རྣམ་ཐར་ཚོགས་པས་འཁྲབ་སྟོན་བྱས། དེ་དུས་གདུ་བྷེ་རྒྱལ་བུ་དྲི་མེད་ཀུན་ལྡན་ཡིན། ནམ་ཡང་བརྗེད་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ནི་དེ་དུས་ཀྱི་སྐད་ངག་གི་འགྱུར་ཁུགས་དྭངས་མོ་དེ་ཡིན་ལ། ཉན་མཁན་དང་ལྟ་མཁན་དག་གིས་ཀྱང་ཡུན་རིང་གི་དགའ་བསུ་དང་ཐལ་མོ་རྡེབ་སྒྲས་རྣ་བར་བཀང་། ༡༩༨༥རྫོང་གླུ་གར་ཚོགས་པར་ཞུགས། དེ་ནས་སྣང་རའི་སངས་རྒྱས་དང་། མཐའ་མཚམས་དཔའ་བོ་དྲན་པའི་མགུར་སོགས་བླངས། དཔལ་མགོན་གྱིས་སྒྲ་རྡུང་སྟེང་གཅིག་བཤད་ན་ཁོས་རྡུང་ཤེས་པ་མ་ཟད་ལེན་ཀྱང་ཐུབ་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན། ༡༩༨༦་ལོ་ནས༡༩༨༧ལོའི་བར་རྨ་ཆུ་ཁོང་གི་ཡུལ་ཚོ་ཚང་མར་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་དུ་སོང་དུས་ལྟ་ཉན་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ། གོ་གཅིག་ལོར་མཛོད་དགེ་རྫོང་དང་རྔ་བ་རྫོང་། ཁྱུང་མཆུ་རྫོང་ཁོང་གི་རྨེ་བ་སོགས་ལ་འཁྲབ་སྟོན་དུ་སོང་བར་ཡང་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ། མགོ་འཛིན་བྱས་ན་སྨྲ་ལྕེ་དག་ལ་སྐད་གདངས་ཡག་པ་འདང་རྒྱག་མི་དགོས་པར་བརྗོད་སྙིང་གི་གནད་བཤད་ཐུབ་པ་སོགས་ནི་ཁོའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ཡིན། གོ་བཞི་ལོར་རྔ་བའི་སྒོ་མང་སྒར་གྱི་འདུ་ཁང་འགྲུབ་སྟོན་ལ་གདན་དྲངས་པ་ལྟར་ང་ཚོ་ཕྱིན་སྐབས་ཁོས་མགོ་འཛིན་བྱས་ཏེ་མི་ཚོགས་ཀྱི་ཐལ་སྒྲ་དང་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ། འཇམ་དབྱངས་བླ་མ་ཁྲི་ཆེན་གུང་ཐང་དྲུག་པ་ཆེན་པོ༸རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་མཆོག་ཀྱང་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་ཡོད། ཁོའི་སྙན་གྲགས་ཀྱང་ཇེ་རྒྱས་སུ་གྱུར། དེ་ནས་པད་མ་རྫོང་དང་གཅིག་སྒྲིལ་རྫོང་སོགས་ཞིང་ཆེན་གཞན་པའི་རྫོང་ཁག་མང་པོར་ཕྱིན་ཏེ་དགའ་བསུ་གྱ་ནོམ་པ་དང་གདེངས་འཇོག་ཚད་མཐོ་གནང་། གོ་ལྔ་ལོར་རྨ་ཆུའི་རླབས་སྒྲའམ་གངས་ཕྲུག་གི་སེམས་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཐག་ཕུད་པ་ནས་བཟུང་སྙན་གྲགས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་གྱུར། གོ་དྲུག་ལོར་ཁེར་རྐྱང་གི་སེམས་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཐག་ཕུད་དེ་བོད་ཕྱི་ནང་ཡོངས་ལ་མཚན་སྙན་རྒྱས། ཁོས་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི། མགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ཁ་ལེན་ཚིག་བརྩི། ལས་གྲོགས་ཚང་མར་འགྲོགས་འདྲིས་ཟབ་ཅིང་བརྩེ་བ་ཡོད་པ་བཅས་སོ། །རྗེས་ནས་རྒྱ་འཇམ་གྱི་གླུ་དང་། སྣང་རའི་སངས་རྒྱས། བུ་ཆུང་ས་མཐའ། ཡ་རུའི་ཨ་བསོད་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་ཚང་མ་དབྱངས་ཡིག་ཏུ་ཕབ། དེ་ནས་བཟུང་ཁོའི་སྐད་ངག་གངས་རིའི་ཕྱི་ནང་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པོ། །

༈ བཅར་འདྲི་བྱེད་ཡུལ་ལྔ་བ་ནི། སློབ་ཆུང་དགེ་རྒན་སྙན་གྲགས། ༈ བཅར་འདྲི་བྱེད་ཡུལ་དྲུག་པ་ནི། སློབ་གྲོགས་ཚོ། ༈ བཅར་འདྲི་བྱེད་ཡུལ་བདུན་པ། གཉེན་ཉེ་འགའ། ཁོང་ཚོས་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་གོང་དང་མཚུངས་པས་འདིར་བསྐྱར་བཟློས་མ་བྱས་སོ། །)

# data[].attributes.headline
白晓霞：当代藏族历史题材小说中的女性书写

# data[].attributes.subject
白晓霞：当代藏族历史题材小说中的女性书写

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
纵向看来，从80年代至今，当代藏族长篇小说一直有着叙述历史的执着情怀,大气磅礴地叙述历史能够最直接地拓宽小说的社会容载量，更能让小说的主题在小说社会学的理论视野中拥有向纵深发展的可能性。 历史小说的成熟，对长篇小说社会主题的成熟、审美风格的圆润、写作范式的形成、文化风度的养成等方面无疑是有重要意义的。

藏族作家书写历史的热情一方面源自于作家对本民族在新中国成立前后的纵向发展史的自觉记录意识。这种记录的表现方式是多样的，一些作品(多数出自三四十年代后的用汉语写作的老一代作家之手)以客观记录为主，流动着昂扬乐观的赞歌颂歌基调，充满了爱国主义情怀，比如降边加措的《格桑梅朵》、益希单增的《幸存的人》、尕藏才旦的《红色土司》、降边嘉措的《最后一个女土司》。另外一些作品，则在革命历史的主旋律叙说中夹杂着文化色彩的辅助线,多元表现了不同历史时期和不同地理空间中的藏族文化，其内容新鲜而活泼，显示了作家相当深厚的民俗生活积累和对这种积累进行文采斐然的记录的能力与科学谨严的分析的能力，勾勒了一幅幅中华文化地理版图中的藏族民间生活风俗画。比如尕藏才旦的《首席金座活佛》、达真的《康巴》。另一方面,可能源自于作家对藏族传统文化在新语境中的保存与发展问题的自觉探析意识,当然,这种探析中应该包含有比较明显的现代性建构意识,即通过对藏族文化历史的实事追述与文学想象,来完成藏族文化在现代社会中的文学意义的持续建构和生命能量的继续发掘,不少作家是努力在"人类命运共同体"的大思考中进行民族历史叙事的。比如阿来的《尘埃落定》《格萨尔王》,次仁罗布的《祭语风中》。在这样一个意义上，一些藏族女性作家的带有历史叙事倾向的小说文本及其写作方式构成了有意味的文化个案,其中既想超越性别又在守望性别的文化挣扎显得很有张力,而关于女性的民俗叙事也既温婉又阳光,比如央珍的《无性别的神》,梅卓的《太阳部落》《月亮营地》，白玛娜珍的《复活的度母》。

央珍《无性别的神》书影

藏族文学有着悠久的叙事传统，也有着丰富的作品,王尧以敦煌古藏文文献中的《金波聂吉新娘的故事》为例得出结论:"藏族的叙事艺术源头甚早。在文字形成后,亦较为发达。"注重人物和故事的叙事与藏族小说有着某种天然的联系。大多数当代藏族历史小说是以"大事件"的"重叙事"为主要表现对象和表现方式,但是,也有一些在文本整体的内容和核心的主题上都不占那么重要位置的"轻叙事"非常有特色,它们甚至会委婉含蓄地揭示文本内在的一些奥妙,比如看起来并不那么重要的女性书写,这样的书写偏好,有时会给予当代藏族历史小说很重要的审美启示。

以下,就以《最后一个女土司》《红色土司》《祭语风中》等文本为例，进行一些分析。

降边嘉措的作品《最后一个女土司》具有历史、传记、小说的合体性质,作品中的女土司确有其人其事,但不同于一般以政治人物的社会业绩为表现对象的历史或传记作品,作者着意于以小说的笔法重点叙写主人公的爱情,将爱情叙事的主线深刻植入文本,在讲述"甘孜事变"等大的历史事件时也视其为主要动因,这充分反映出作家的爱情叙事偏好。而这样叙述出来的爱情故事赋予了作品只有小说才有的美丽外衣,这也正是小说与历史作品或传记作品的区别,诚如韦勒克在谈到小说和生活的关系时所指出的:"也有另一种相反的观点会使我们对小说产生严重的错觉,即把小说当成文献或个人档案,或由于小说的真真假假的效果或它有时的自我宣称，使我们把它当成某人的自白,当成一个真实的故事，当成某种生活及其时代的历史。文学总需要趣味,有一个结构和审美的意义,有一个整体的连贯性和效果。......文学在任何时候都是为了某种特殊目的而从生活中选择出来的东西。"在《最后一个女土司》中，我们就看到了基于这种"特殊目的"--即对人性和诗性的全力追求而结构全篇的美丽爱情故事。

降边嘉措《最后一个女土司》书影

（一）在人性底色上表现了女性对家族择偶观的背离

川西的土司制度自元代出现，正常情况下都是以家族世袭的方式代代传承,这种基于血缘的政治权力的传承将个人和家族紧紧捆绑在一起,多数时候人性是服从于政治性的,在多数土司主题的小说中我们看到的都是没有伸展开来的十分"憋屈"的人性,即便是《尘埃落定》中的"傻子"少爷,也时不时要思考自己的婚姻在家族政治中的意义。因此，当代藏族小说以土司为主人公的历史叙事与家族文化有着天然的胶着感,既有复杂的家族关系,也有头绪繁多的家族内幕,多数时候都是以政治小说的复杂面貌出现。但是,降边嘉措的《最后一个女土司》却以爱情小说的清新面貌出现,通过女土司对家族旧式的择偶标准的决绝背离，为读者提供了不一样的关于历史小说的阅读风格，也为土司主题的小说提供了某些有意味的美学启示。

女土司德钦旺姆对土司的权利责任、荣华富贵是深谙于心的，但是，在选择个人爱情时，她却背离了土司家族世代恪守的"门当户对"的政治联姻原则,完全顺应一个情窦初开的少女的自然心性，选择了普通平民出身的班禅行辕卫队长孔萨益多(原名益西多吉)。他们的恋爱过程,完全是基于人性的平等纯真的藏族民间爱情模式,和普通的藏族青年男女一样,在对歌、跳舞中传达情意，在郊游、骑马中增进了解。作者在描写主人公恋爱过程时有风景描写、有民俗描写、有心理描写,这样的描写因素让人物完全放松置身于民间化的场域中,追求真爱的美好人性得到了极大的飞扬式表现。正是依靠美好人性给予的巨大力量,女土司对家族文化及其所代表的旧式择偶观进行了坚决背离。这种"黑头凡人式"的爱情引起了站在男女双方背后政治力量的反对,土司家族及其附着其上的政治、宗教力量(叔父香根活佛、甘孜方面的权力人士)不赞成,而行辕方面的森钦堪布、拉敏·益西楚臣也因为担心官方的猜忌而犹豫。但是,德钦旺姆却绝不妥协,用软磨硬泡的方式坚持自己的爱情选择,最终打破了土司家族的婚嫁常规，和平民出身的优秀青年勇敢结合。在这样的爱情图画中,人性的力量终于战胜了有预谋的政治计划,作品也因此带上了格外清新的风姿。一直对少数民族生活非常关注的作家迟子建把女性能够遵从内心而不是服从物质去选择爱情看作是女性至高地位的表现:"从自然属性来说,女性有善良、隐忍的性别特征,而且热爱大自然,对充满灵性的事物有着先天的直觉。......关汉卿的戏剧《窦娥冤》《救风尘》《望江亭》,包括马致远写昭君出塞的《汉宫秋》，这些名剧都赋予女性至高的位置。她们尽管在生活当中受到了爱情的压迫,她们最后的选择,都是遵从自己的内心生活,而没有那么物质地屈从于这些剧里的官吏。......这些女性形象,带着那个时代女性的尊严,虽然不排除有封建的因素,但一种女性天性当中的高贵和美好，一直存在。"

（二）用诗性笔触表现了新语境中女性爱情观的重组

据史料记载,孔萨土司曾是康北地区仅次于德格土司的实力雄厚的土司。民国时期,随着"改土归流"的展开，土司制度的实际运行情况已经发生了较大的变化,但在自己管辖的县域范围内,仍然有着至高无上的地位和较强的经济实力,所以,孔萨女土司也成为国民党拉拢的对象，时任24军军长的刘文辉就主动认女土司为"义女"。然而,也正是由于战争的动荡环境带来了人员的被迫流动,1935年继位后的女土司认识了异乡人,也有机会接触其他文化，多元信息影响下形成了开放进步的观念,这位女土司的爱情观发生了巨变。

女土司益西卓玛没有政治考虑和财富观念,只为孔萨益多的人格魅力和优秀素质所倾倒,作家对人物的描写充满了浪漫轻快的诗性色彩:"作为来自西藏日喀则、来自大活佛身边的人,益西多吉并不显得矜持和傲慢,他热情好客,爱交朋友,诚恳待人......益西多吉能歌善舞,热情豪爽,但又不失稳重和分寸,不像有些康巴汉子那样放荡不羁,让女人感到不快,讨厌甚至害怕。 益西多吉精明能干,又不越位,他参与行辕的活动,行辕的官员和高僧大德无论是参拜佛爷、到寺院烧香拜佛,还是会见土司头人,都不多言多语,始终注意自己的地位、身份和职责。 ......益西多吉精通汉藏两种语言,也懂藏语的'三大方言'，即:卫藏方言、安多方言和康方言。 "而在迎娶女土司德钦旺姆的庄重婚礼上,他的发型已经完全是"今朝风流人物":"他留着分头,而不是当地康巴汉子常有的长辫子,也就没有英雄结,也没有佩戴康巴汉子们喜欢的大护身符,这样反而显得潇洒、文雅、端庄。 "在思念妻子的深情岁月里,他不仅会唱《仓央嘉措情歌》，也会吟诵苏轼的《江城子》、李清照的《声声慢》、白居易的《长相思》、秦观的《鹊桥仙》,这些中华民族优秀文学经典成为痛失爱妻的孔萨益多最好的精神安慰剂。 这样的诗性描写生动体现了时代变迁语境中藏族新一代优秀青年在文化交流背景下出现的新素质。 孔萨益多跟随在班禅身边,不仅培养和提升了他的政治素质和文化修养,更开始了地理空间上的主动或被动的移动,这种类似于"游学"性质的移动使年轻人开阔了眼界、增长了知识，不仅熟练掌握了汉语和相关汉地知识，也走出了西藏一地的局限而对青海、四川、甘肃涉藏州县的文化有了较好的了解。 这样一来,孔萨益多有了博采众长、见贤思齐的意识,也有了文化交流、文化整合的能力,正是这种"优秀新青年"的独特气质,吸引了女土司。 而后来,孔萨益多这种通汉语、懂文化的长处帮助了女土司的家族事业，他审时度势、出谋划策,让女土司在和国民党军阀、官吏的周旋中掌握了较多的主动权,最大程度地保全了百姓的利益,也保护了自己。 值得注意的是,在这种文化素质相当但地位悬殊的婚恋中,女土司面临的压力不仅来自于自己的家族文化，更来自于国民党西康省"24军军长"刘文辉及其家族所代表的政治势力。 刘文辉为了自己的利益,一直拉拢女土司,希望她与自己的子侄联姻,后又在女土司的婚礼上指使"章县长"放枪破坏,但任何阴险的手段都阻挠不了水晶一般透明纯洁的爱情:"德钦旺姆的态度很明确:只要能与相爱的人在一起,地位和财产,统统都可以放弃。 "尽管女土司的爱情选择引起了"甘孜事变",但是,却没有影响善良的人性和坚贞的爱情,经过了重重磨难,有情人终成眷属。 在女土司病逝后,孔萨益多守着对她的忠贞爱情,终身再未婚配，他的眼睛替心爱的人看到了和平解放、民主改革,自己也在新中国安度晚年。

《最后一个女土司》以历史、传记、小说的合体方式讲述了美好的爱情故事,反映了三四十年代康巴地区的历史风云和社会事件。当然,它依旧无法脱离"红色经典"的政治叙事模式,但是,它对爱情故事的这种人性化处理和诗性化表现,还是为当代藏族以区域历史人物为主人公的历史小说写作提供了一些有价值的美学启示。

尕藏才旦的《红色土司》是以甘肃卓尼的第十九代土司杨积庆为主人公而创作的小说,重点讲述了红军长征经过卓尼时,杨土司深明大义、开仓济粮的历史往事，是典型的"红色历史小说"。但是,作者于历史大事件外围而描写的女性"轻叙事"还是很有特色。作品中比较出彩的女性是土司的母亲和妻子,她们在政治、宗教、家庭这样的综合场域中有情有义、有勇有谋、有胆有识，既在感情上深深地爱着土司,又在政治上义无反顾地支持着土司,同时还以深明大义的传统品质引导着土司。这些女性的身上,有母性的慈悲、有歌舞的才艺、有宗教的向善,最终形成了一种属于女性独有的"她"的智慧,正是凭借这份智慧,她们帮助土司在难以抉择的重要关头做出了顺应历史潮流、利于百姓民生的正确选择。

尕藏才旦《红色土司》书影

和孔萨益多相类似,杨积庆及其家族也具有敏锐的政治意识和开放的文化眼光,历史上的杨土司精通藏汉双语、熟谙琴棋书画,有敏锐的政治头脑,《大公报》记者范长江在《中国的西北角》一书中，也对杨积庆有这样的描述："......虽身居僻壤,未迈出卓尼一步,但每天都看全国各地大小报纸,及时掌握国内外形势,他在上海、天津等地设有商行,常有书信往来。他的思想激进,易于接受新事物,推广先进技术和文化,时逢国难当头,日寇发动了侵华战争,他很关心政治时局,忧国忧民感慨激愤......"小说《红色土司》不仅表现了人物的以上特点,而且也揭示了这些特点的形成过程。尕藏才旦在书写杨土司这种文韬武略、有勇有谋的品质时,始终非常注意去表现"母亲"及她所代表的"母性"力量在其中发挥的重要作用。

面对30年代甘南复杂的政治局面,土司尽管对各方面的政治力量都尽量做了科学分析,但是,权衡利弊之下,一时也难以做出最准确的判断,而在"战与和"的两难处境中,是母亲基于佛教文化的理念给他指出了一条明路:"要成佛就要视众生为平等友爱的兄弟姐妹,怜悯弱者,压抑强暴,我们和红军无怨无仇,素昧平生,是和是战你得有个定心秤呀!""和!和睦,和谐,和气。 我们一靠佛法指导道路,洗涤灵魂;二靠民众纯朴厚实,和土司同心同德","按佛法去做,我们心明眼亮,路顺心平，知道人间的事应该咋做;替百姓着想,百姓会拥护我们跟我们走。 记住,这两条是我们的生存之本,是土司栋梁的擎天柱。 与红军是和是战,你自己定夺吧。 "作者也用直接的笔墨描写了母亲给予土司的优秀品质,既是遗传、也是教育:"人们说他的长相接近于阿妈。 他也觉得自己的坦荡胸怀、豪爽为人、耿直心肠、宽厚仁义和机智洒脱都是阿妈影响的。 "正是在母亲众生和谐观念的启迪之下，土司最后做出了正确的选择，开仓济粮、支持红军。

由于自然环境的艰苦和宗教信仰的影响，生活在高原地区的人们对于新生的生命更加珍惜,而女性身上的"母性"则给予了民族世代继替的力量,她们笃信佛法、任劳任怨、顺应天时、热爱生灵，"母性"所代表的美好品质是生活在高原地区的人们精神生活中明灯一样的哲学存在，因此，"母性"主题在某种意义上成为了民间原叙事的内容之一,藏族的史诗和民间叙事诗中都有很多关于歌颂"母性"的伟大篇章。而民间文学的这些积极健康的内容也让作家受到了潜移默化的影响。

《红色土司》中塑造的另一个生动的女性形象是土司的妻子金花，她漂亮聪明、能歌善舞、善解人意,非常愿意替夫解忧。她参与政治大事的主要方式竟然是民间歌舞，这种歌舞承载了民间斗争的智慧，利用军阀鲁大昌喜欢听西北民歌"花儿"的特点,彻夜对歌，迷惑敌人，取得了胜利:"金花脸上红扑扑的，眼里熠熠闪光，眼角流溢着豪迈气概，她脱口唱道:'大路上过来的光棍汉/手拿了五尺的鞭杆/我你(哈)当人者擦一把汗/你我(哈)漫的个少年。'金花和南杰商量好的,金花尽量绕来绕去,套来套去,把鲁大昌缠绕在其中,绕个精疲力竭，词穷曲尽,直到天亮上路，让他没有精力没有时间再提出其他事来。"最后通过这一"歌舞迷魂计"既消耗了敌人,也拉拢了敌人,保得了一时的平安，为帮助红军赢得了时间和主动性。

巧合的是,我们在藏传佛教文化圈的民间叙事中看到了"歌舞除妖"的相似或相近的叙事结构，比如藏族的"朗达玛头上有角"的传说,就是女性将秘密告诉树木，树木做成的笛子又以音乐的方式巧妙透露了朗达玛的秘密,引导英雄前来除暴安良。土族也有类似的传说一一"鲁氏太太斩王蟒",漂亮聪明的土司夫人带着美女载歌载舞,迷惑了魔王,最终计斩魔王,取得了胜利,救了百姓,这就是土族"安召"舞的来历。从这样的叙事巧合中，我们看到了民间叙事中类似于圆形思维的内容在深刻影响着当代藏族作家。

相对于老一辈作家的现实主义写作,60后藏族作家的历史小说发生了比较明显的写意化转向。造成这种变化的原因是多方面的,与作家自身对"革命现实主义"的模式化表达方式保持了高度的警惕有关,也与藏族文学在当代文学版图中的审美自觉意识或自我标签意识的增强有关。在次仁罗布的《祭语风中》,就表现出了对女性叙事的不一样的表达,这部作品的内容提要介绍说:"小说以两条线平行穿越,主线讲述西藏近五十年来的历史变迁。......辅线重叙了十一世纪末到十二世纪初，藏密大师米拉日巴的一生。"作者历史叙事的目的很明显,甚至渴望借助于古代宗教人物的慈悲宁静、博学睿智去深刻构建"民族的心灵史"，小说材料丰富,对历史的叙述逻辑也较为严密。次仁罗布在创作上的勤奋刻苦是明显的,他的作品也呈现出了对性别文化的学理性建构的意识，即希望女性人物身上能承载文化寓意,能相对委婉含蓄地表达他对历史宗教、命运等诸多问题的认真思考。次仁罗布笔下的性别文化是在一种写意、象征、唯美的感伤氛围中表达出来的,这种感伤氛围的主要成因是作者对藏族传统文学营养的汲取,比如他谈到对藏族古典文学作品《颇罗鼐传》《米拉日巴传》《仓央嘉措道歌》《勋努达美》等的偏好,认为"藏族传统文学里始终贯穿着一种忧郁,那就是一种无常,世间的一切都在瞬息万变中,为此探寻人生的意义"。这种感伤的极致在小说《祭语风中》里有了一个令人惊讶的表现--"女性之殇"。

次仁罗布《祭语风中》书影

《祭语风中》通过主人公晋美旺扎的坎坷世俗经历,又穿插了米拉日巴的宗教叙事,以多彩奇幻的新鲜方式展演了西藏近50年的当代史。其中有一种很有特色的对话方式，即晋美旺扎和他的上师希惟贡尼玛以问答的方式对历史生活进行了充满哲理意味的评述,这样的方式,在更多意义上是男性凭借自己所拥有的宗教智慧、斗争经验、哲学理念等综合的知识体系对历史发展趋势做出的重大判断和理性评述。所以,小说中的女性书写是一个次要部分,但是,并没有缺席,给读者留下较深阅读印象的是两位女性的死亡,这种"女性之殇"在历史小说中确实形成了启人思考的象征意味。一次是"卓嘎大姐"的死,这个善良开朗的女人,在"文革"这样的特殊时间中看大字报,也看佛像被毁,看多了就看不下去了,甚至因为"看"而生出了毛病，"第二天,卓嘎大姐说她胸口疼痛,不能起床。"在她去世之后,"我"背着卓嘎大姐去天葬台,路上还讲了《尸语故事》,当面对她的尸体时，"忽然,一种令身体融化的深沉悲伤,像火舌般从脚底蔓延上来......墨绿色的天葬台好似一个洁白的莲座,那白净的身子仿佛盛开的莲瓣。......我什么都不惧怕了。"这段借助于"女性之殇"而表达出来的"凤凰涅磐"式的悲壮情怀,还是很有意味,将作者一直隐而不发的历史伤痛感做了一种相对畅快的抒发。另一次是美朵央宗的死,她是"我"曾经珍惜的爱情,但是,爱情却在"农场"这样一个有意味的社会空间中最终被情变、外遇、私生子等元素破坏殆尽，"我"也试图让无边的佛法拯救自己:"希惟仁波齐不是告诫过我要把世间当成修炼的道场,具足慈悲的情怀来修心嘛,我却傲慢自大,只想着自己,对美朵央宗的感受忽略不计。"但最终美朵央宗还是因难产而去世，把她和别人生的小女孩留给了"我",这个孩子便以一种别有意味的方式续写着忧伤。上述的"女性之殇"体现出作家对于社会性别文化的自觉思考与探析。因为宗教文化的影响，藏族女性善良而隐忍,对今生和来世都有着属于自己的独特哲学体认,失范的社会行为超出了她们的底线,卓嘎大姐的死亡具有控诉的意味。而美朵央宗则同样被涌动的时事暗流所包围,失去了对爱情的理性判断,最终黯然凋谢,她的死是一种静默的悲。男性则只能失语，因为，社会的动荡也早已不是滞留乡土、一心向善的"我"所能解释的了，无法控制的命运感裹挟着凡人男女，人欲静而不得。这样的文化笔触，使历史小说中必须要面对却又无法清晰阐释的一些内容带上了某种寓言的色彩。而这样的表达中，有文化传统的约束，也有现实困境的影响，这种状态，正如作者对藏族文化史上并不完美的"圣人之母"的描写，充满了矛盾的张力："您（指米拉日巴）的母亲天生丽质，骨子里却是个刚烈顽强的女性。她对亲人能倾注无限的爱情，对于仇人永远是满腔的怒火。正是她的这种性格，最终将您推到了无尽的自责和悔恨中，也促使您去寻求解脱的道路。"

综上所述，当代藏族历史小说中关于女性的书写一直没有缺席，甚至成为整个文本中比较重要的暗线。分析其内在的文化成因,应该说，在很大程度上与藏族发达的口头诗学传统有着某种隐秘的联系，约翰·弗里在"口头程式理论"中有一个"大词"的概念,朝戈金将这一概念解释为:"'大词'是一个结构性的单元，它可以小到一个词组,大到一个故事"、"是从故事海中提炼故事叙事中的要素"。在这个意义上，"大词"的概念类似于"母题"的概念，藏族的英雄史诗、叙事诗、歌谣、传说、故事等文体中就能看到"平等的爱情""智慧的女子""除妖的歌舞""感伤的轮回"等"大词"，这些大词及其所积累的经验会在部落首领决定战与和、攻与守这些重大的政治军事问题时提供有益的帮助和参考，为了突显它们在部落历史中的文化力量，民间文学有时候甚至会给予它们"超验"的力量，当然，这只是文学的象征手法，但它却会带来异常清晰的文化力量。当代作家迟子建在创作《额尔古纳河右岸》时，就以鄂温克人的民间超验性叙事塑造了妮浩萨满,并且取得了既优美又悲壮的叙事效果。

迟子建《额尔古纳河右岸》书影

总而言之,当代藏族历史小说的女性书写别具特色，三四十年代的老一辈作家笔下的爱情故事、女性智慧等均表达出作者对书写"她"史的文化热情与平等理念，也给当代藏族历史小说带来了艺术启示，即如何以贴近大地和生活的温情方式去建构有温度的历史。这恰如西方的女性学家所提倡的"她"史(herstory)书写，"美国妇女史的先驱琼·凯利曾一针见血地指出，研究妇女史就是要重写历史。妇女史旨在批判传统的史学研究，为撰写一部更完整、更精确的人类历史而努力。"这一流派尤其提倡要撰写历史上杰出女性的活动(正如本文提到的《最后一个女土司》中的女土司)，这样的女性书写及其所带来的社会性别文化领域的理论意义，应该是值得藏族文学创作和文学研究重视的问题。由于文化传统的约束和现实困境的影响，60后的中青年作家则在写意、象征、唯美氛围中努力构建了一种充满感伤气息的性别文化，表现了以学理性方式阐释历史的追求和努力。当然，如何在革命现实主义(它有时会过分直白，失去了历史小说读史明智的特征)和感伤浪漫主义(它有时会过分迷离，失去了历史小说言之有物的特征)之间找到一种平衡实现一种超越,从而完美实现在历史小说中既有理性的、逻辑清晰的历史内容,又有感性的、美丽精致的民族文化的叙事效果,可能还有待于长久的艰苦努力,需要深学文献、调研田野、访谈亲历者的文外之功,更需要推敲文字、锤炼形象、畅通文脉的文内之功。

可以肯定的是,几代藏族作家历史小说中的女性书写都有强烈的时代气息,带有藏族作家的文化原风景特征，其中浓郁的民族特色或者原型思维痕迹将为构建中华多民族和谐文化关系,营造良好的多元文学生态环境等问题带来诸多良性启示。

（原文刊于《西藏当代文学研究》第一辑，注释及参考文献详见原文）

白晓霞， 女，兰州大学文学博士，现为兰州城市学院教授。社会兼职：甘肃省民间文艺家协会副主席；甘肃农业大学人文学院硕士生导师；中国作协首届少数民族文学签约理论评论家。研究方向：现当代文学，民俗学。

# data[].attributes.attachment_link.title
白晓霞：当代藏族历史题材小说中的女性书写

# data[].attributes.attachment_link.description
纵向看来，从80年代至今，当代藏族长篇小说一直有着叙述历史的执着情怀,大气磅礴地叙述历史能够最直接地拓宽小说的社会容载量，更能让小说的主题在小说社会学的理论视野中拥有向纵深发展的可能性。 历史小说的成熟，对长篇小说社会主题的成熟、审美风格的圆润、写作范式的形成、文化风度的养成等方面无疑是有重要意义的。 ...

# data[].attributes.headline
文学沉寂的时代，藏地女性在用母语书写什么？

# data[].attributes.subject
文学沉寂的时代，藏地女性在用母语书写什么？

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
在以"电影"为显学的"藏地新浪潮"文化现象之中，藏地的文学世界似乎略显寂静。许多人看过藏语电影，但鲜有人阅读藏语文学。而那些使用藏语进行文学创作的女性作家，更是成为了某种隐形的存在。

基于此，《GLASS》中文版与三位藏地女性桂冠作家--德吉卓玛、叶忠措、美朵吉达成了联结。和她们一样生于斯、长于斯的摄影师达佤央金，此番亦以书写者的身份，完成了这一关乎民族、文学与女性的诚挚创作。

我默默在心中将玛吉拉准视作最早进行自主书写的藏族女性，并在这样的心境中，开启了这一次关于藏地女性文学专题的采访和拍摄。

德吉卓玛是蒙古族人。德吉卓玛用藏文写作。思来想去，我最终还是没有在这两句话之间加一个"但是"或者"然而"，仿佛这两件事之间注定会产生什么相斥反应一样。

毕竟，语言和文字不是铁板一块，它会随着自己的生命周期在不同的群体之间游走。德吉卓玛出生和成长于青海省黄南藏族自治州河南蒙古族自治县，俗称"河南蒙旗"，清朝时期为蒙古和硕特亲王牧地。蒙旗说藏语，用藏文，甚至先后出现了数个对藏文文学界产生深远影响的作家，德吉卓玛，便是其中之一。

1978年冬季的某个上午，11岁的德吉卓玛穿着厚重的袍子独自在山上放牧，她的视线不停地落在远处的一排房子--那是乡里的小学，里面有很多学生，和好几位藏文老师。

"我真羡慕呀，羡慕那些学生可以读书认字。"德吉卓玛回忆道。在那个时候，女孩上学还不是一件普遍的事，而德吉卓玛是家里的长女，母亲希望她留在家里帮忙做牧活儿，然而父亲和奶奶却有意支持女儿的学业。"于是那天我回到家里对父亲说，这次必须送我上学，一年前就答应好的。"

我猜想，小德吉说这话的时候一定像《蒙古草原，天气晴》里的普洁一样，皱着眉，努着嘴，双手交叉在胸前。看到女儿倔强坚定的样子，父亲心里也明白"这件事必须办了"。于是，几天后的某个清晨，伴随着草原上尚未融化的露珠，父女俩坐上了马车，和泪眼婆娑的母亲告别，一路颠簸着前往旗小学。

"老师拿出了一份藏文报纸，摊开，让我走近念最上面的字。"德吉卓玛回忆道，在此之前，她已经在家自学了一些。"青......海......藏......语......新......"德吉卓玛清楚地记得当时的场景，笑着说："到最后一个字'闻'却卡住了，我紧张的呀，好在老师说可以了，留下吧。"

就这样，德吉卓玛一路从小学读到民族师范中专点，后来又辗转进入了兰州的西北民族大学，成为了一名藏语言文学专业的本科生。"当时少数民族语言文学专业有两个，一个藏语，一个蒙语，我去跟蒙古族同学打招呼，他们惊讶地发现我居然在藏语班，也不会说蒙语，就对我有些生分。"德吉卓玛承认，当时心里有点沮丧："我说，怎么藏族人不把我当回事，蒙古族人也不把我当回事呢。"

德吉卓玛从一开始就意识明确地书写女性的心声，她被这种表达和倾诉的激情所驱使。她写自己怀孕生子的过程，写第一滴乳汁落下时的震撼；她写《厨房宇宙》，写锅碗瓢盆，馍馍和大饼，糌粑和酥油，写一个女人被困在灶台前，终日不得停歇；她写《牛粪工程》，讲述在牧区一个女人可以把牛粪利用到何种境地；再到后来，她在命运的安排下步入仕途，一些人把她架到很高的位置上，她却并不享受权力的滋味，写出了《逃离官场的犀牛之歌》......

1995年，第四次世界妇女大会在北京召开，德吉卓玛有感而发，写下诗作《女人》。这首诗恰如她本人的文学化身：

"我们/既然是女儿之身/就不必羡慕男人的权威/我们/既然想倾诉备受欺辱的苦衷/就不必用胭脂遮盖眼泪的痕迹/我们/既是地地道道的女人/生命的价值必属于自己的笑容。"

"你们见过德吉老师了啊！我们这一代，可以说是读着德吉卓玛、其美老师这些女前辈的作品长大的。"眼前说话的人，是90后小说家叶忠措。我们约在西宁果洛中学附近的一家餐厅见面，目前，她在该校担任藏文教师一职。去年，她凭借小说《一只金耳环》获得代表藏地母语文学最高殊荣的"章恰尔新人新作奖"，又凭《雾中呼唤》获第六届全国藏语短篇小说大赛三等奖，并由此进入许多藏文读者的视野。

叶忠措是青海省海南藏族自治州兴海县人，和"河南蒙旗"一样，那里同样属于牧区，也和许多牧区出身的藏族作家一样，她的文学启蒙同样来自藏族英雄史诗《格萨尔王》。

"小时候每次转场后，我都会去爷爷奶奶家里帮他们做一些零散的活。两个老人很喜欢用收音机听安多广播电台播放的《格萨尔王传》，我就跟着他们一起听，如痴如醉。"童年时期没有太多休闲娱乐的机会，叶忠措晚上听《格萨尔王传》，白天干活的时候就独自回想前一晚听到的剧情。她沉浸在幻想中，幻想智勇双全的格萨尔王，幻想他美丽坚韧的妻子珠姆，幻想善战骁勇的女将军阿德娜姆。

在阅读叶忠措小说的过程中，我注意到她笔下的人物常常进入一种幻想之境，想来也许和童年往事有关。

《一对金耳环》是一篇带有"女性凝视"意味的小说：从牧区来到城市读书的藏族女大学生暗恋学校里佩戴金耳环的藏族男孩。后来，女孩竟在花园附近捡到了男孩的金耳环，这让她寝食难安，以至于有一天竟在图书馆中陷入了幻想--她看到男孩竟成了吐蕃王朝的一位君王，同学们纷纷化身为王公大卿。君王大手一挥，用格萨尔王中人物的口吻说："诸位爱卿请告示天下，若有人捡到我珍爱之金耳环，有求必应，若是女子，我愿迎娶。"

"很多人和我聊小说里的男人，其实女主人公更在意的是那对耳环。你知道的，在这里，只有藏族男人喜欢留长头发，戴金耳环。对她来说，'金耳环'是偌大城市里她和故乡情感的联结。"

在《雾中呼唤》里，主人公小男孩的母亲改嫁，母子两人时常遭遇继父的家暴。心灰意冷的男孩躲进了牛粪堆中的空地。当他听到老师寻找他的声音时，不由自主地进入了幻想的状态：他幻想老师的摩托开到母亲家中，他幻想母亲是如何劳作，他幻想老师看到了母亲脸上的淤青，幻想继父的拳头在半空中挥舞着，幻想母亲冷冷地说："这里没有他来的地方。"

酒过半旬，话匣也已经打开，她拿出自己刚出版的短篇小说集《不灭的灯盏》，翻到同名的一篇说："这是我17岁写的第一个故事，虽然写得不如后来的好，但我还是选它做了书名。"故事的主人公是一对母女，女孩长得很美，但在小地方，一个貌美的女性很容易成为"目标"。女孩慢慢学坏了，总是在外面和男人们混在一起，常常夜不归宿。母亲心力交瘁，却做不了什么，只能日夜为她在佛龛前点亮一盏酥油灯。

几年前，叶忠措生下一个女儿，在她自己的视频号上，有小女儿成长的点点滴滴，偶然看到她的手机壁纸，也是女儿顽皮嬉闹的样子。

告别叶忠措后，我收拾行李，坐上了回海西老家的车。藏地女性文学之旅来到最后一站，而这次要采访的，是我的姑姑，也是诗人美朵吉，笔名卡瓦拉姆。

美朵吉是一个幸运的人。她既是家中最小的孩子，也是家里唯一的女儿，因此得到了许多关爱。"我的创作，道路是父亲铺平的，灵感是母亲赐予的。"美朵吉说，"父亲是容易焦虑的那种人，他总是说，女孩一定要有文化才行，坚持要我去上学。"

寒暑假，父亲从各处搜罗来小人书，她就坐在凳子上，翘着二郎腿细细品读。这时候，父亲便指着她对家里人说："你们看，她这样是不是像个文化人？"她便自鸣得意起来，觉得自己未来一定会成为一个文化人，小脚翘得更高了。

美朵吉同时又是一个有些迷糊的人。例如，每次母亲去学校探望，她都在校门口撕心裂肺地哭，几度跟在母亲屁股后面不肯回教室，直到五年级那一年，竟成功尾随母亲回了家，说是再也不去上学了，怎么劝都不好使。大人们派她和两个同岁的女孩去守牧场，本意是略施惩罚，让她明白在牧区劳动有多艰难，她却跟小姐妹们玩儿得不亦乐乎，完全乐不思蜀，直到被哥哥拎着脖子强行拽回学校才算认输。

因为识字，小美朵吉常常帮牧区的哥哥姐姐们代写情书，没想到后来她真的成为了诗人。"我写诗，可能就是因为最初一直在给人代笔有关。"美朵吉拿来一沓笔记本，密密麻麻写满了文字，有些是帮人代写的，有些是自己写的，有些是不知道从哪抄来的。我指着其中一行问："老姑，这个仁青是谁，你怎么辜负了人家？"她拿过本子，思忖了许久："天，真想不起来了，这谁啊？哈哈哈哈..."

文如其人，美朵吉的诗具有一种达观霍然的品质。在她30岁出头斩获藏文诗歌最高荣誉"岗尖梅朵诗歌奖"的作品中，她塑造了一个无论处于何种境地、经历怎样的苦难，都只愿弹奏扎年琴宽慰自己的游吟诗人形象：

实际上，美朵吉在本县民族中学担任藏文教师一职已经有20个年头。这20年来，落在别人身上的生命之重，其实也一样没有绕开她。在另一首诗《想念诺尔吉布姑娘》里，她写一个被迫指婚的十六岁牧区姑娘，写她出嫁的那一天，大地被沙尘席卷，父辈高歌庆贺，没有人在意她的命运。

现在，让我们回到故事的开头，回到11世纪的玛吉拉准身边。根据历史记载，玛吉拉准是西藏山南地方人，在20岁时，她遇到了从印度前来藏地弘法的智者托巴扎亚。

年轻的玛吉拉准师从托巴扎亚，后来与其结合，怀了孕，生了子，引来诸多非议，以至一度出走。我完全能够想象，她承受了多大的压力，无论是在肉体上，还是在精神上。我也能够想象，她出走时的愤然，归来时的坚定。

# data[].attributes.attachment_link.title
文学沉寂的时代，藏地女性在用母语书写什么？

# data[].attributes.attachment_link.description
《GLASS》中文版与三位藏地女性桂冠作家--德吉卓玛、叶忠措、美朵吉达成了联结。和她们一样生于斯，长于斯的摄影师达佤央金，此番亦以书写者的身份，完成了关乎民族、文学与女性的诚挚创作。

# data[].attributes.headline
当代藏族女性诗歌中女性形象的呈现与建构

# data[].attributes.subject
当代藏族女性诗歌中女性形象的呈现与建构

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
随着当代藏语文学日益繁荣,且与主流文坛互动日趋紧密,以德吉卓玛(蒙古族,用藏语创作)为代表的一批用藏语创作的藏族女性诗人,通过作家出版社2012年翻译、出版的"野牦牛文学丛书"系列《藏族女诗人十五家》1,进入了汉语读者的视野。从地域分布情况看,她们多数分布在青海,其次是西藏、四川及甘肃。在过去很长一段时间内,虽然她们一直坚持创作,并活跃于当代藏语文坛之上,许多人还曾获"章恰尔"文学奖、"岗尖梅朵"文学奖、"慈母"文学奖等藏族母语文学的重要奖项。但她们的诗歌,多以单篇形式发表于《岗尖梅朵》《章恰尔》《达赛尔》《根梗琼波》等藏文刊物上,很少能看到翻译成汉语的作品。因此,对当代用藏语创作的女性诗人的研究成果还不多,目前分为汉语研究和藏族母语研究两条路径。在汉语研究方面的成果主要有徐寅的《灵魂的歌者生命的旋律---品读<藏族女诗人十五家>》2,在该文中,徐寅通过藏族诗歌的起源、藏族作家诗中的格律及诗歌的主题与意象三个部分,对当代藏语女性诗人的创作进行了讨论。藏语研究方面。出现了一部分关于德吉卓玛的研究成果,除对其创作概况及成就的介绍性文章3外,还有2015年拉毛卓玛的硕士学位论文《德吉卓玛研究》4,该论文从德吉卓玛的生平经历、不同体裁的创作特征及其作品背后蕴藏的精神世界三个方面进行了全面的分析。2018年,拉毛加的硕士学位论文《当代藏族女性诗歌研究》5,则通过藏族女性藏语诗歌的写作过程、思想主题、风格特征、优缺点等四个方面,对藏族当代女性诗人的创作进行了整体性的阐释。综上所述,关于当代藏族用藏语创作的女性诗人的研究,还主要集中在作家作品论和风格特点评述上,对其现代精神及女性意识的探究还有可继续讨论的空间。

长期以来,藏语文学创作与藏族传统文化之间保持着密不可分的关系,学界也把藏语文学称为"文化的文学"6,特别是在诗歌创作中,传统卜辞、格言及谚语的格律和《诗镜》7提出的审美标准,一直延续至今。但纵观当代用藏语创作的女性诗人(后简称藏族当代女性诗人)的创作,不难发现她们在继承本民族文学传统的同时,也受到20世纪70年代末到80年代初主流文坛"新诗潮"的影响,特别是以舒婷为代表的一批"朦胧派"女诗人们为"我"而歌,书写女性自我意识的创作理念。在两种不同思想和文化的影响下,藏族当代女性诗人形成了其独特的创作风格,她们大胆地抒发自己的情感,诉说自己的声音,展现自己的现实状况,表达自己的性别困惑。而这些女性意识最直观的体现,是她们在诗歌中对于不同女性形象的呈现与建构。
二、"魔女"与"善女"形象的颠覆呈现
藏族的民间文学历史悠长,留下了许多至今仍不断传承的经典之作,特别是在史诗、民间故事和民间戏剧方面。而女性形象作为每部作品中不可或缺的关键元素之一,也在藏族民间文学的长河中熠熠生辉。除史诗《格萨尔传》中的珠牡、梅萨、阿达拉姆,还有民间故事与藏戏中的梅措、意抄拉姆、卓玛桑姆、苏吉尼玛、囊赛维蚌等,这类传统女性形象可粗略地划分为"魔女"与"善女"两种类型。由于受佛教的影响深远,藏族民间文学中的"魔"与"善"并非以人性的善恶为标准,而是注重于业与报的维度。如"魔女"阿达拉姆,她是岭部众英雄里唯一的巾帼,但由于生前杀戮过多,死后坠入无间地狱。"善女"囊赛维蚌则是生前受尽欺凌虐待,死后因善业还阳,遁入空门为尼。

(一)"魔女"形象的颠覆:阿达拉姆

阿达拉姆在史诗《格萨尔传》四大战役中的第一役《魔岭之战》登场,是集国王、英雄、王妃、魔女为一体的复杂女性形象。阿达拉姆因与格萨尔王相爱,背叛母国,南征北战,后又嗜血、杀戮坠入无间地狱,受尽身心折磨,最后被格萨尔王救赎,回到天界。在藏族传统文化里,人们将阿达拉姆称为"食肉空行母"的化身,也称为"鲜血发辫魔女"。她既能"依靠善德而具有密乘法力,具有诸如飞升天界等有限神通,可有益于众生,亦可化作人形的魔女与常人形相一致的活女鬼等伤害众生。"8由此,关于"魔女"阿达拉姆的形象,在很长的时间里,都呈现出贬大于褒的趋势。特别是在文学作品中,对于其魔性一面的强调,往往高于人性与神性。

秉承着书写女性自我的创作理念,当代用藏语创作的女性诗人们,则在诗歌中将"魔女"阿达拉姆以本真的女性形象呈现出来,她们把阿达拉姆身上的魔性色彩最小化,而着重于呈现其为女人、女杰的一面。作为女人,阿达拉姆对爱情的追求炙热而真诚,不但勇敢地向格萨尔王表露自己的爱意,还能为了爱情离开母国;作为女杰,她勇敢坚毅,是岭部英雄里唯一驰骋沙场的女性。关于阿达拉姆形象的颠覆呈现,最有代表性的是80后藏语作家草吉拉毛的诗歌《阿达拉姆---<格萨尔王传·地狱救妃>读后》。

全诗共分为七节,第一、二节描绘了阿达拉姆的身世与性格,第三节是对女杰阿达拉姆驰骋沙场景象的描写:

坐骑叫"黑骏扑天捉鸟"

诗人用"闪电""高峰""旋风"等词勾画出来一位巾帼不让须眉的女英雄形象,将阿达拉姆的飒爽英姿展现在读者面前,也从侧面烘托出阿达拉姆干脆、果敢的性格。对于阿达拉姆东征西战的生活,草吉拉毛表现出的更多是赞美与理解。在诗歌的第三、四节中,诗人更是一反以往惯用的阿达拉姆嗜血、杀戮的书写模式,将视角转向了阿达拉姆自身,对于她坠入地狱及在其中受尽折磨的遭遇,表现出同情与关怀:

生命无常如山顶的鲜花

在此段,诗人用"山顶的鲜花"比喻生命无常,预示了阿达拉姆的多舛命运。第五段则描绘了格萨尔王地狱救妃,阿达拉姆重回人间两个情节。前半段以格萨尔王东奔西走超度、救赎阿达拉姆为主线;后半段则着重刻画了阿达拉姆重回人间后的形象,她由巾帼英雄变为红妆少女,笑靥如花似天边的彩虹。第六、七节,以年迈说唱艺人演绎《格萨尔传》的画面结束全诗:

此处,诗人描写的老说唱艺人形象,是作者内心世界的反映,老说唱艺人脸上悲喜交加的表情,反映出作者对阿达拉姆形象喜爱却又同情的纠结情绪。随着阿达拉姆迎来自己的美好结局,老说唱艺人脸上矛盾的表情逐渐消失,纠结的情绪也随之散去,诗人以这样一个耐人寻味的结局给全诗画上句号。

作为"魔女"的阿达拉姆,在同为女性的诗人草吉拉毛笔下,被赋予了更多人性和神性的光彩。诗人既赞美战场上雷厉风行的她,又同情跌入地狱受尽折磨的她,也欣慰重获新生的她。由此,一个丰满的女英雄形象跃然纸上,打破了长期以来对阿达拉姆贬大于褒的评价标准和书写模式,将她魔性之外的坚毅与柔软表现了出来。女性作家对于女性形象的塑造往往更为细腻,她们能敏感地捕捉到女性形象在简单的善恶二元对立之下,隐藏的另一种声音。

藏戏是藏族的传统戏剧,蕴含着丰富藏文化底蕴,也展现了藏族的民风民俗与生活哲学。囊赛维蚌(后简称囊赛)的形象出自藏戏《囊赛姑娘》中,她本是后藏娘堆地方一位勤劳善良、美丽聪颖的穷苦姑娘。一次庙会被当地最有权势的扎钦巴相中,逼迫为子妇。囊赛的父母因惧怕权威,劝她顺从隐忍。出嫁后,囊赛在扎钦巴家中辛勤劳作,却受尽欺凌与虐待,最后遍体鳞伤,含恨而死。到了阴间的囊赛,因为生前善业,得以还阳,并看破尘世遁入空门。

吃苦耐劳、善良隐忍的囊赛,是藏族劳动者中"善女"的典型。她"在娘家时'早上是起得最早的,晚上是睡得最迟的。做饭炒青稞,纺线织氆氇,下地干庄稼活,既勤奋又能干,使江排家的苦日子过得美满幸福'"12。到扎钦巴家后,她不仅精心照顾父子俩的生活,还对家中仆从保护有加。因此,囊赛在过去的文学传统中,是常被歌颂与同情的对象。

藏族当代女性诗人们,作为在多元思想下成长起来的知识女性,将有关传统和文化的新思考,融入到女性的自我写作之中。她们笔下的"善女"囊赛,除了值得歌颂的善良与隐忍外,其软弱无能一面也被揭示出来。白玛措在诗歌《阿姐囊赛》中,曾提出质问:

明知道我们自己才能救自己

您独自探寻无漏极乐之路

我们最初的诺言谁来信守?

阿姐囊赛,这里无处可以迈步

阿姐囊赛,我认清了世界的本质

对于囊赛的人生悲剧,诗人不仅指出了女性应该自己拯救自己的路径,还对她选择走向极乐之路的结局表示质疑,甚至诘问"最初的诺言谁来信守"。白玛措一反过去对于囊赛姑娘惋惜、同情的书写传统,以审视的视角出发,从现代关照的维度,重新思考囊赛身上所体现出来的善是否正确。面临扎钦巴父子的虐待时,囊赛选择隐忍积善,最后折断肋骨,痛苦而亡;在地府因前世善业,得以还阳后,她又看破红尘,一心遁入空门。囊赛曾经有两次反抗和自救的机会,但她都没有意识到人本身的力量和抗争的重要性,而是诉诸极乐与神灵。

白玛措对囊赛故事的重新解读,反映了新时期以来,藏族女性自我意识及独立意识的增强,她们开始依靠自己,发出女性声音,寻求女性力量。"善女"囊赛的形象,随着女性诗人思想的转变,具有了新的可能性。她的一味隐忍与过于软弱,不再符合藏族当代女性对于自我的要求与标准。女诗人对于囊赛的质问,是她们对女性作为"人"的生存价值的拷问,及社会与文化价值的追问。同时,这种审美叙事,也映射了藏族当代女性诗人们,对于文化寻根问题的深入思考。在"寻根"思潮的余波之下,过去长期处于赞美声中的文化之根,是否有重新考虑的必要,在新的社会语境又应该如何取舍?
四、"阿妈啦"与"我"形象的对比呈现
随着时代的变迁,女性的自我意识也在逐渐发生变化。特别是进入新时期以来,思想文化的开放和多元化,使当代女性更加热切地追寻与反思女性作为"人"的价值。当代藏族女性诗人们在传统文化与现代思潮的双重影响下,对于女性自我的思考,逐渐从迷失走向重构。在藏族文学的传统中,从桑吉坚赞搜集记录的诗歌集《米拉日巴道歌》开始,母亲形象就出现在了许多藏族男性作家的笔下。特别是以僧人为主的诗人群体,他们歌颂母亲的养育之恩,将"母亲"一词赋予博爱、无私等含义,并使其成为藏族文学传统的一个重要部分。当代藏族文学中仍延续着传统母亲形象的书写模式,"阿妈啦"是雪域高原上勤恳、善良的劳动妇女,她们是爱的化身,同时也是藏族文化中博大、坚毅的代言。在著名诗人伊丹才让的诗歌中,"母亲"与"雪山""雪狮""民族"是出现频率最高的词汇。而在当代藏族女诗人笔下,"阿妈啦"的形象更加丰富化了,除了坚毅隐忍的品格外,"阿妈啦"也有了琐碎生活的烦恼和在心底埋藏的梦想,是立体的人物群像。除"阿妈啦"外,女诗人们还塑造了许多"我"的形象。"我"是在城市中扎下根来的知识女性,拥有了大声高歌自我情感、发出女性声音的机会。但复杂的多元文化背后,"我"又成为了在迷茫中寻找文化身份答案的一方,在文化的进与退之间探索出路。

(一)"阿妈啦"形象:雪域高原上的母亲

中国女性诗歌从传统走向现代的转折点是冰心,从她开始,母亲与大爱成为女性诗歌一直延续的重要主题。对于母亲,女性诗人们往往表现出强烈的共情,母亲也是她们笔下爱与童年的象征。而进入新时期以来,随着女性诗人们自我意识的崛起,她们对于母亲形象的解读,也有了新的转向,母亲从一个相对固定的意象,变为了鲜活立体的形象,她们的烦恼与快乐,纠结与梦想,都被真实的展现出来。作为在民族文化熏陶与现代思潮影响中成长起来的新一代知识女性,当代藏族女诗人们笔下的"阿妈啦"形象,也有了更加立体的呈现,及更加丰富的表达。雪域高原上勤恳劳作、默默付出的"阿妈啦",既是用藏语创作的女性诗人们爱的归属,也是她们女性自我意识的投射。

当代藏族女性诗人们往往将"阿妈啦"形象,置放于一个被藏族传统文化和独特地域风光包围的环境中。"阿妈啦"通常出现在雪域、牧场或农田之上,她们身上带有藏民族特色的身体细节,往往成为诗人们捕捉和着重描写的对象,比如脸颊、双手、双脚等。白玛措在诗歌《阿玛啦,您为什么要匆匆离去》中的第一节,描绘了雪域高原"阿妈啦"的典型:

大地在和风中分娩了嫩绿的青草

每一天,您将启明星嵌入额头

又目送夕阳的最后一抹余晖

为了迎接金秋柔软而饱满的希望

把自己的一切献给了一块块巴掌大的农田

您没有盛夏花圃般的艳丽

第一节的前四句,诗人用"青草""启明星""金秋""农田"等词,串联起一幅"阿妈啦"草原上勤劳耕种的图景,披星戴月的"阿妈啦",将自己的青春年华都献给了"一块块巴掌大的农田"。诗人眼里的"阿妈啦"虽没有鲜花般的艳丽,但落满灰尘的脸上凝聚了世界上所有的美。这种质朴、纯粹的美,属于草原里的千千万万个"阿妈啦"们,诗人赞美了她们吃苦耐劳的精神。但从诗歌的第二节开始,白玛措对于"阿妈啦"的描写,从子女的外视角转向了女性的内视角,辛勤的"阿妈啦"心里有自己不能言说的烦恼与牺牲:

您无数次惊扰过清晨雾气的美梦

您多少回发现了草叶与水珠的秘密

在农田里悄无声息地忙碌时

布谷鸟的鸣叫是您的悲情之歌吗?

流逝的岁月叠加起来有多高

在别人无法窥探的笑容内层

在本节中,诗人用"清晨雾气的美梦"与"草叶与水珠的秘密"两处拟人的手法,形象生动的描绘了"阿妈啦"每天忙碌且辛苦的生活,而布谷鸟的歌则是"阿妈啦"命运的写照,在日复一日的辛勤劳作中,"阿妈啦"曾经的梦想已经被消磨殆尽,白玛措窥探不到她笑容的内层,"阿妈啦"心底里五彩斑斓的梦想成为了永远的秘密。

当代藏族女诗人们关于"阿妈啦"形象的呈现,除了对母爱的歌颂外,更是对母亲角色内向度的剖析。从外视角出发,"阿妈啦"是无私奉献自己青春,哺育子女的"我"的母亲。从内视角分析,"阿妈啦"则是一名怀揣着梦想的普通女性。生活的艰辛与梦想的消磨,让诗歌中的"阿妈啦"在母亲身份与女性自我之间,充满了矛盾的张力,在此消彼长中,这一形象也更加丰满与完善。

(二)"我"的形象:现代城市中的女性

李银河在《女性主义》一书中将两性不同特质形成的主要原因,归纳为生理决定论和社会建构论两种。其中,社会建构论提包含了社会角色理论:"男女的心理区别来源于社会角色不同,由于分工不同,女性更多在家庭里活动,男性更多在社会上活动,许多文化都有男主外女主内的风俗"16。而当代藏族女性诗人们,由于教育及工作的原因,大部分都生活在城市中。多元的文化氛围和自由的思想空间,使她比起自己的前几辈女性,有了更多关于两性问题的思考。特别是作为女性的"我",有了对自身价值、地位和作用的自觉意识,及对独立、平等与自由的追求。同时,由于女诗人们的童年,多半是在家乡的牧区或农区度过,对于草原和土地深深地眷恋也融入了其意识之中。她们在诗歌里,对于城市生活进行描写时,往往表现出纠结的情绪。她们在诗歌中常常表露出"我"属于哪里,我该去向何方的身份困扰。但性别观念的突破与文化身份的回归,使藏族女诗人笔下的"我"形象,在破茧与蛰伏之中,形成了独特的魅力。

在藏族地区,伴随着"新诗潮"成长起来的当代藏族女诗人们,成为首先打破困境的试行者,她们在诗歌中塑造了一个区别于过往的"我"的形象。在诗歌《和我一样的女人们》中,诗人向秋卓玛写到:

逃啊,和我一样的女人们

或许还能抵达智慧与欺诈的边缘呢

一个有权势和财富的男人

和我一样的女人们亘古不变的命运呢?

我们也是智慧才能的追求者

诗人在诗歌中使用了先抑后扬的手法。诗歌的前半部分,以"逃啊,和我一样的女人们"为主线,描绘了容貌受到岁月摧残,皱纹逐渐增多的处于困境的女性。后半部分,则提出两条解决路径:其一是趁着年华未衰老,依附于他人;其二是依靠自己。向秋卓玛给出的答案,在诗歌最后三句的一问一答中,诗人指出:想要改变女性"亘古不变的命运",就要勇敢追求自我的价值。该诗表达了当代藏族女诗人们对于新女性身份地位的思考。

除了女性自我价值的肯定之外,当代藏族女诗人对于爱情的态度,也发生很大的改变。她们不再是被动接纳感情的一方,而是大胆地表达自己的内心世界,一改以往女性对于情感含蓄、模糊的态度。德吉卓玛在诗歌《你的爱》中大胆地诉说自己的爱情观:

不要借虚夸之词来引诱

像我讲述雪狮的故事就行了

不用拿出玉穗珊瑚等佩件

不用准备价值昂贵的金银

该诗一共分为五节,都以"假若你真的爱我"为首句。在结构和内容上,与舒婷的诗歌《致橡树》有相似之处。结构上,两首诗都以假设开始,后接"不要""不用""不许""不容"等开头的否定句。内容上,两首诗歌的抒情对象不同,《致橡树》中的抒情对象是"我",《你的爱》中抒情对象是"你"。但情感的落脚点,都是女性诗人以自由、独立的态度,表达应该勇敢追求爱情的观点。是女性对于自己在感情生活中,寻找自己全新定位的尝试。

在大胆地书写自我的同时,当代藏族女性诗人们也将对于文化身份的纠结情绪,在诗歌中隐晦的表达出来。作为成长于藏族文化环境中女性,她们在藏族文化的熏陶之下成长,对于民族文化有着深深的归属感与依恋感。华毛在诗歌《怀念阿库白玛》中写到:"小时候,在家乡/用情歌的方式唱起阿库白玛时/翱翔在高空的那只雄鹰便是他/现如今,在俗世/用心曲的名义唱起阿库白玛时/他便是独自在远方的那位恋人"19。作为新一代的知识女性,她们离开农区、牧场,进入到城市生活,对于城市陌生感与疏离感,以及关于自我身份的思考,成为了她们诗歌的主要内容之一。华毛在诗歌《旗帜》中写到:"没有月光的黑夜/在嚣声尖锐的城市里/凭借着这四种颜色的光芒/我又找到了自己温暖的羊皮袄"20。诗人将"四色旗帜""羊皮袄"等意象与城市置于同一空间之下,在喧嚣的城市中,带有浓厚家乡特色的意象是华毛所留恋的,而现代性与民族性应该如何走向融合的多元化之中,也是藏族当代女性诗人们主要的思考。

对于"我"形象的呈现,是当代藏族女诗人在"沉默中进行新的自我审视,亦即思考一种新的写作形式,一种超越自身局限,超越原有理想主义,不以男女性别为参照但又呈现独立风格的声音"21。她们笔下的自我形象,带着寻找女性性别意义的色彩,以内视的眼光,投射自身的欲望与灵魂的自由。同时,文化身份的复杂性,也使藏族当代女性诗人在创作时,自觉地赋予诗歌更多的思考。
五、藏族女性形象的重新建构及意义
纵观当代藏族文学史,不论藏语创作领域还是汉语创作领域,都曾出现过女作家们的身影。但在过去很长一段时间内,藏族女性作家们由于所处时代背景及自身原因,大部分的文学创作都没有展示出明显的性别特征,其创作的脉络与各个时期藏族文学的总体基调大致相同。从20世纪50年代最早登上文坛的益西卓玛,到20世纪70至80年代的西绕拉姆、德吉措姆、德吉梅朵等。从歌颂人民民主革命、藏族地区人民新生活的历史话语,到加入"反思""寻根""先锋"等思潮之中,藏族女性作家们的创作,始终没有以女性的"我"作为出发点。直至20世纪80至90年代开始,多元文化的迸发,特别受是70至80年代主流文坛"新思潮"中一批"朦胧派"女性诗人自我书写余波的影响,藏族女性作家们将目光转移到性别之上,她们有了抒发女性情感,发出女性声音的诉求。因此,也有了重述和建构女性自我形象的实践。

(一)女性形象的塑造与重构

作为文学创作中不可或缺的重要部分,女性形象一直是受到学界关注的话题。而由于性别差异使然,男性作家与女性作家笔下的女性形象有着很大的不同。受藏族传统文学的影响,在藏族当代男性作家的诗歌创作中,"母亲"是重要的关键词,20世纪50年代即开始创作诗歌的伊丹才让,在诗歌里使用频率最高的意象之一便是"母亲"。藏族当代男性作家在其创作中对于女性形象的描写与刻画很多,当代著名作家格桑多杰的诗歌《喳曲的传说》取材于藏族民间故事,讲述了一位高原女农奴的心酸血泪史:

不知多少年前的姿仁卓玛,

美妙的传说里她永远年轻,

她的家贫穷得如风吹雨洗,

勤劳养成她俏丽的姿容。

她被债主夺离母亲的怀抱,

被皮鞭赶进了牧主的牛棚,

从此成为牧牛犊的姑娘,

十八岁啊,还是靠阿妈抹泪的年龄。

天空呀,你为什么不会降下温暖?

太阳呀,你为什么就不照进牛棚?

白云呀,你为什么不化作棉絮?

全诗用短短的五节,生动描绘了草原上受尽压迫的女性形象。诗人笔下的姿仁卓玛,是个集美丽与悲伤为一体的少女,她被迫离开母亲温暖的怀抱,小小年纪在债主家中受尽折磨。格桑多杰在诗歌中,一方面对姿仁卓玛的遭遇表示了深刻的同情,另一方面也批判了旧社会的黑暗及地主阶级的残暴、无情。但从女性形象塑造的角度看,诗歌中的姿仁卓玛更像是高原女农奴的符号象征,她的故事悲伤,但人物在其中没有明显的个人情感色彩。

反观当代藏族女诗人们的诗歌创作,同样对于悲剧女性形象的塑造,其人物内心的刻画更加细腻,情感的表达也更加多元化。白玛措的诗歌《那是你吗?卓玛》中,诗人以女性的内视角,描绘了卓玛饱经磨难的一生。全诗共四节,每节内容都截取了卓玛人生中的重要片段,并在穿插卓玛心理的变化。第一节,写卓玛出生时清冷的场面,以阿爸的歌:"是男孩就要扛在肩上,女孩让她跟在后面"23,暗喻了卓玛作为女孩不能掌控自我命运的悲剧缘起。第二节,描写了卓玛人生中唯一快乐的少女时光。第三节,卓玛悲伤出嫁,在夫家受尽压迫,却只能隐忍不发。第四节,写卓玛在日复一日的压抑情绪中,蹉跎了岁月,仍不能为自己争取自由,这一节也是全诗的点睛之笔:

灶火旁边,不停的脚步和无尽的思绪堆积在一起

一个个漫长的夜晚,一声声沉重的叹息

在摧残着你那花一般的面容

尽管,生活的艰辛让你直不起腰

可是一碗粗茶能够驱散你的疲劳

无法抗拒的命令却从天而降

该节的上半段描写了卓玛在火灶边叹气、踱步的画面,下半段则是诗人对于卓玛一生悲剧命运发出的感慨。相比起格桑多杰在《喳曲的传说》中对于天空、太阳及白云等发出感叹,希望大自然庇佑柔弱的姿仁卓玛,白马措在本诗中,对于卓玛的态度是来自同性之间的理解与鼓励。诗人同情卓玛的遭遇,也欣赏卓玛的隐忍坚毅,同时希望她能成为自己世界的创造者。

可以说,当代藏族女性诗人们的"本真书写"模式,使她们在塑造诗歌中众多女性形象的的同时,也对自我身份进行了新的发现、塑造与提高。她们诗歌中对于女性的描写,不仅是自我情感的宣泄,或自我特征的表达。更是她们从过去历史中的女性故事,及当下生活中"我"的经历出发,不断探寻女性自我经验的表达。

(二)重塑女性形象的意义

当代藏族女诗人作为思想变迁中的一代,她们开始关注于对女性自我主体性的寻找,并在诗歌中将强烈的女性意识彰显出来。她们不但将史诗、民间故事、藏戏等传统文学中的女性角色,充满颠覆性地写入自己的诗歌中,重新认知和解读这些女性固有的标签;而且为现实生活中的普通女性发声,将当代藏族女性独立自强、向往自由的一面展现出来。在女性意识的强化与超越的共存状态下,当代藏族女性诗人们完成了自我价值的重新确认,也为后来的女性作家们提供了关于女性书写女性形象的更多可能性。
注释
1久美多杰译:《藏族女诗人十五家》,作家出版社2012年版。

2徐寅:《灵魂的歌者生命的旋律---品读<藏族女诗人十五家>》,《西藏文学》,2013年第5期。

3对德吉卓玛创作的介绍性文章,主要来自于《藏族当代文学史》《藏族当代文学研究》《当代诗歌选集》等专著中。

4拉毛卓玛:《德吉卓玛研究》,中央民族大学硕士学位论文,2015年。

5拉毛加:《当代藏族女性诗歌研究》,西宁:青海民族大学硕士学位论文,2018年。

6该观点出自索南才让,完代克:《藏族现当代母语文学概述》一文中,该文章收录于钟进文:《中国少数民族母语文学研究》,作家出版社2014年版,第153-163页。

7《诗镜》是印度古代文学理论著作,由公元7世纪宫廷诗人、文学理论家檀丁撰写。公元13世纪初,藏族学者萨迦班智达·贡嘎坚藏把《诗镜》由梵文翻译为藏文,并成为了藏族的重要美学理论著作,对藏族传统文学发展产生了深远的影响。

8伦珠旺姆:《史诗叙事与当下转向---以藏族史诗<格萨尔>人物阿达拉姆为例》,《西北民族大学学报(哲学社会科学版)》,2019年第5期。

9久美多杰译:《藏族女诗人十五家》,作家出版社2012年版,第143页。

10久美多杰译:《藏族女诗人十五家》,作家出版社2012年版,第143页。

11久美多杰译:《藏族女诗人十五家》,作家出版社2012年版,第143页。

12佟锦华:《藏族民间文学》,西藏人民出版社1991年版,第304页。

13久美多杰译:《藏族女诗人十五家》,作家出版社2012年版,第17-18页。

14久美多杰译:《藏族女诗人十五家》,作家出版社2012年版,第28页。

15久美多杰译:《藏族女诗人十五家》,作家出版社2012年版,第29页。

16李银河:《女性主义》,上海文化出版社2018年版,第183页。

17久美多杰译:《藏族女诗人十五家》,作家出版社2012年版,第136页。

18久美多杰译:《藏族女诗人十五家》,作家出版社2012年版,第72页。

19久美多杰译:《藏族女诗人十五家》,作家出版社2012年版,第48页。

20久美多杰译:《藏族女诗人十五家》,作家出版社2012年版,第57页。

21翟永明:《再谈"黑夜意识"与"女性诗歌"》,《诗探索》,1995年第1期。

22耿予方:《藏族当代文学》,中国藏学出版社1994年版,第66页。

23久美多杰译:《藏族女诗人十五家》,作家出版社2012年版,第18页。

24久美多杰译:《藏族女诗人十五家》,作家出版社2012年版,第19页。

来源：西藏当代文学研究. 2022(02)

# data[].attributes.attachment_link.title
当代藏族女性诗歌中女性形象的呈现与建构

# data[].attributes.attachment_link.description
当代藏族女诗人作为思想变迁中的一代,她们开始关注于对女性自我主体性的寻找,并在诗歌中将强烈的女性意识彰显出来。

# data[].attributes.headline
彭超 | 当代藏族女性散文中的故乡书写

# data[].attributes.subject
彭超 | 当代藏族女性散文中的故乡书写

# data[].attributes.attachment_link.title
彭超 | 当代藏族女性散文中的故乡书写

# data[].attributes.attachment_link.description
当代藏族女性散文中的故乡书写作者：彭超 在交通日益发达的今天，“出走”和“回归”故乡已经成为当代人生活

# data[].attributes.headline
少数民族女作家研究 || 增宝当周：央珍《无性别的神》中的文化呈现与女性书写

# data[].attributes.subject
少数民族女作家研究 || 增宝当周：央珍《无性别的神》中的文化呈现与女性书写

# data[].attributes.attachment_link.title
少数民族女作家研究 || 增宝当周：央珍《无性别的神》中的文化呈现与女性书写

# data[].attributes.attachment_link.description
《无性别的神》是20世纪90年代西藏一部重要的长篇小说。

# data[].attributes.headline
原乡依恋与现代性认同——当代藏族女性散文的“故乡”书写

# data[].attributes.subject
原乡依恋与现代性认同——当代藏族女性散文的“故乡”书写

# data[].attributes.attachment_link.title
【全文阅读】原乡依恋与现代性认同--当代藏族女性散文的"故乡"书写

# data[].attributes.headline
三位女诗人诗选（岗路巴·完代克 译）

# data[].attributes.subject
三位女诗人诗选（岗路巴·完代克 译）

# data[].attributes.attachment_link.title
【唯美诗歌】三位女诗人诗选（岗路巴·完代克 译）

# data[].attributes.attachment_link.description
那时，群星与我的距离是如此的近/那时，栓在诗中的犬獒争夺自由

# data[].attributes.headline
德吉卓玛：女性在藏传佛教中的角色与地位

# data[].attributes.subject
德吉卓玛：女性在藏传佛教中的角色与地位

# data[].attributes.attachment_link.title
【德吉卓玛：女性在藏传佛教中的角色与地位】

# data[].attributes.attachment_link.description
德吉卓玛，女，藏语言文学硕士，现任中国藏学研究中心宗教研究所研究员（教授）等职务。佛教传入藏族地区后出现了迥异的女性观，其关于男女两性的基本观点虽然趋于两极化倾向，但是，女性包括出家的尼僧在藏传佛教中始终占据一席之地。

# data[].attributes.headline
德吉卓玛 ▎玛久拉仲觉域文本述略

# data[].attributes.subject
德吉卓玛 ▎玛久拉仲觉域文本述略

# data[].attributes.attachment_link.title
德吉卓玛 ▎玛久拉仲觉域文本述略

# data[].attributes.attachment_link.description
本文就玛久拉仲的觉域文本作为关注点进行了论述，认为不论从文献学还是从宗教学都具有重要的意义。

# data[].attributes.headline
德吉卓玛 | 藏传佛教出家女性的历史、现状与未来

# data[].attributes.subject
德吉卓玛 | 藏传佛教出家女性的历史、现状与未来

# data[].attributes.attachment_link.title
德吉卓玛 | 藏传佛教出家女性的历史、现状与未来

# data[].attributes.attachment_link.description
藏传佛教出家女性是藏传佛教僧团四部众的重要组成部分，她们分别隶属于宁玛派、噶当派、萨迦派、息解派、觉域派、噶举派、觉囊派和格鲁派等宗派。

# data[].attributes.headline
德白、道瑞、尕旦加、玛曲三木旦

# data[].attributes.subject
德白、道瑞、尕旦加、玛曲三木旦

# data[].attributes.headline
Ep93: The Epic of King Gesar - Amalia Rubin

# data[].attributes.subject
Ep93: The Epic of King Gesar - Amalia Rubin

# data[].attributes.attachment_link.title
Ep93: The Epic of King Gesar - Amalia Rubin

# data[].attributes.headline
GESAR AND MONGOLIAN SHAMANISMS AS PARALLEL REVIVALS OF INDIGENOUS PRACTICES AND IDENTITY IN CENTRAL AND INNER ASIA

# data[].attributes.subject
GESAR AND MONGOLIAN SHAMANISMS AS PARALLEL REVIVALS OF INDIGENOUS PRACTICES AND IDENTITY IN CENTRAL AND INNER ASIA

# data[].attributes.attachment_link.description
The Official Channel of Amalia Rubin, International singer, Educator, Traveler, and Humorist Amalia Rubin sings, writes, and composes primarily in Tibetan and English, but also sings professionally in numerous other languages, reflecting both her heritage and her life living around the world. She is best known for her Tibetan singing and compositions, which have won awards and have been sung by singers such as Kunga and Dekyi Tso, as well as her blues work, headlining multiple times at the Mustique Blues Festival.

# data[].attributes.headline
Dolma Kyab & Pemtso 2020 - ༼དེ་ཡན་གི་སྣོད་བཅུད་འཆམ་མཐུན་མེད༽ I 卓玛加和班措最新《世间和谐之上》

# data[].attributes.subject
Dolma Kyab & Pemtso 2020 - ༼དེ་ཡན་གི་སྣོད་བཅུད་འཆམ་མཐུན་མེད༽ I 卓玛加和班措最新《世间和谐之上》

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Tibetan Music World 藏族音乐世界 བོད་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་གླིང་།

# data[].attributes.attachment_link.title
Dolma Kyab & Pemtso 2020 - ༼དེ་ཡན་གི་སྣོད་བཅུད་འཆམ་མཐུན་མེད༽ I 卓玛加和班措最新《世间和谐之上》

# data[].attributes.headline
[TRAILER] [Amdo Tibetan Dunglen Music] Songs of Our Lives: Songs From Sampo【预告片】4集民歌纪录片《寻歌季之桑波的歌》

# data[].attributes.subject
[TRAILER] [Amdo Tibetan Dunglen Music] Songs of Our Lives: Songs From Sampo【预告片】4集民歌纪录片《寻歌季之桑波的歌》

# data[].attributes.attachment_link.title
[TRAILER] [Amdo Tibetan Dunglen Music] Songs of Our Lives: Songs From Sampo【预告片】4集民歌纪录片《寻歌季之桑波的歌》

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
中研院民族所博物館 Museum of the Institute of Ethnology, Academia Sinica

# data[].attributes.attachment_link.description
札木聶是一種藏族的彈撥樂器，因有六根弦，也稱為六弦琴。這種樂器的歷史悠久，於唐代傳入西藏，有六百多年的歷史。音箱是以木頭製成，呈切開的葫蘆形，上部較小呈稜形，下部較大呈橢圓形，以蟒皮或羊皮蒙面皮。琴柱較長，指板無品。演奏時，將琴跨於肩上，左手持琴按弦，右手執撥子彈奏。它的音色渾厚、響亮，是西藏古典歌舞囊瑪和民間歌舞堆謝的主要伴奏樂器，也用於器樂合奏或獨奏。

# data[].attributes.headline
Dunglen Lute Music and the Beginning of Popular Music in Amdo

# data[].attributes.subject
Dunglen Lute Music and the Beginning of Popular Music in Amdo

# data[].attributes.headline
The Political Potency of Tibetan Identity in Pop

# data[].attributes.subject
The Political Potency of Tibetan Identity in Pop

# data[].attributes.body
Music and Dunglen

# data[].attributes.headline
T-pop and the Lama: Buddhist "rites out of place" in Tibetan monastery produced VCD

# data[].attributes.subject
T-pop and the Lama: Buddhist "rites out of place" in Tibetan monastery produced VCD

# data[].attributes.attachment_link.description
Religion has long been a powerful cultural, social, and political force in the Himalaya. Increased economic and cultural flows, growth in tourism, and new forms of governance and media, however, have brought significant changes to the religious traditions of the region in the twentieth and twenty-first centuries. This book presents detailed case studies of lived religion in the Himalaya in this context of rapid change to offer intra-regional perspectives on the ways in which lived religions are being re-configured or re-imagined. Based on original fieldwork, this book documents understudied forms of religion in the region and presents unique perspectives on the phenomenon and experience of religion, discussing why, when, and where practices, discourses, and the category of religion itself, are engaged by varying communities in the region. It yields fruitful insights into both the religious traditions and lived human experiences of Himalayan peoples in the modern era.Presenting new research and perspectives on the Himalayan region, this book should be of interest to students and scholars of South Asian Studies, Religious Studies, and Modernity.

# data[].attributes.headline
LANDSCAPE, URBANIZATION, AND CAPITALIST MODERNITY: EXPLORING THE "GREAT TRANSFORMATION" OF TIBET THROUGH ITS SONGS

# data[].attributes.subject
LANDSCAPE, URBANIZATION, AND CAPITALIST MODERNITY: EXPLORING THE "GREAT TRANSFORMATION" OF TIBET THROUGH ITS SONGS

# data[].attributes.attachment_link.title
Landscape, Urbanization, and Capitalist Modernity: Exploring the “Great Transformation” of Tibet Through Its Songs | Yearbook for Traditional Music | Cambridge Core

# data[].attributes.attachment_link.description
Landscape, Urbanization, and Capitalist Modernity: Exploring the “Great Transformation” of Tibet Through Its Songs - Volume 47

# data[].attributes.headline
【安多女子乐队】嘉祥梅朵（成立卓玛）杨吉 闹杨 本措吉 扎西拉姆

# data[].attributes.subject
【安多女子乐队】嘉祥梅朵（成立卓玛）杨吉 闹杨 本措吉 扎西拉姆

# data[].attributes.attachment_link.title
【安多女联弹唱】嘉祥梅朵（成立卓玛）杨吉 闹杨 本措吉 扎西拉姆_哔哩哔哩_bilibili

# data[].attributes.attachment_link.description
སྐྱེས་མའི་མཐུད་ལེན།丨安多女联弹唱མཛའ་མཐུན་ཆུ་བོ།丨同心之河ཚིག དོན་འགྲུབ་རྒྱལ།词：端智嘉དབྱངས། པདྨ།曲：班玛ལེན་མཁན། ཇ་ཤིང་མེ་ཏོག演唱：嘉祥美朵ང་ཚོ་བོད་པའི་བུ་མོ།丨藏家姑娘ཚིག འབྲུག་ལྷ་རྒྱལ།དབྱངས། ཤེར་བསྟན།ལེན་མཁན། གཡང་སྐྱིད།词：周拉加曲：谢旦演, 视频播放量 1254、弹幕量 0、点赞数 27、投硬币枚数 3、收藏人数 27、转发人数 5, 视频作者 暴暴牙Z, 作者简介 灵蛇献瑞吉祥年，相关视频：【玉措情】泽旺拉姆，【心想事成】曲忠 拉姆，【人生】巴次，【光之翼】道瑞，【阿克藏布】共和县文化馆，【故乡泱翔】拉牟才旦，【百年飘香】嘎娃麦朵，【这是新时代的笑容】尼玛代西，【华锐酒曲】贾德卓玛，【团结抗疫 就会胜利】洛扎普次 嘎玛扎西 归桑曲扎 尊追

# data[].attributes.headline
Tibetan Music World 藏族音乐世界 བོད་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་གླིང་།

# data[].attributes.subject
Tibetan Music World 藏族音乐世界 བོད་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་གླིང་།

# data[].attributes.attachment_link.title
Labrang 1: representing Tibetan ritual culture

# data[].attributes.attachment_link.description
When I rashly venture to comment on the cultures of ethnic minorities within the PRC such as those of Tibetans and Uyghurs, I’m always acutely conscious of my background in Han-Chinese culture. But…

# data[].attributes.headline
Nimrod Baranovitch, researcher on animal in ethnic minority culture

# data[].attributes.subject
Nimrod Baranovitch, researcher on animal in ethnic minority culture

# data[].attributes.attachment_link.description
Senior Lecturer, Department of Asian Studies, University of Haifa (1995) I was born in Jerusalem in 1965, and began studying Chinese with the late Dora Schikman when I was 10 years old. Today I specialize in the culture, society and politics of contemporary China.

# data[].attributes.attachment_link.title
行走的声音|甘南·安多弹唱 ｜才让东智 他的声音中流淌着草原上最自由愉悦的气息，在浩瀚天地间唱给甘南草原听_哔哩哔哩_bilibili

# data[].attributes.attachment_link.description
为大家介绍藏族著名安多弹唱艺术家才让东智，他早年跟随弹唱大师德白老师学习，期间发布多个藏族弹唱专辑。多年来，才让东智老师秉持德白老师的音乐创作理念和观点，一直致力于安多弹唱的演出实践和作品创作以及教学，2018年评为玛曲县级非物质文化遗产项目代表性传承人，2019年认定为州级非物质文化遗产项目“藏族扎宁（弹唱）”代表性传承人。, 视频播放量 12547、弹幕量 120、点赞数 689、投硬币枚数 296、收藏人数 314、转发人数 118, 视频作者 那木厂牌NAMULABEL, 作者简介 “行走是为了找到我们自己是谁，而声音是打开我们的一种⽅式” “我们希望这些本源声音能够真正行走起来，走进更多的人的耳朵。，相关视频：行走的声音·唐蕃古道 |白朗县扎念弹唱艺人 |达瓦欧珠 |朗萨姑娘，一把土琵琶唱出人世间的沧桑，直击灵魂的歌者，震撼的声音 仅存二段视频（一），行走的声音｜甘肃花儿 （上去高山望平川）过去的他们表达“暗恋”，竟如此动听浪漫，行走的声音｜凉州贤孝 眼盲心不盲，他一生用音乐传递着正直善良，Khandro &Yeshi | 西藏阿里民歌《情歌》，64-这是他留在世间最后的情歌，行走的声音｜拉孜堆谐 西藏的这个地方，歌舞已融入每个人的血液里，行走的声音｜裕固族民歌 她的歌声带你去往最向往的香格里拉，人间天堂，行走的声音｜裕固族民歌 这首歌竟能感化认不出幼崽的羊和骆驼，行走的声音｜拉孜堆谐 西藏这个地方的课间操，竟然如此新颖