# data[].attributes.attachment_link.readable_text
14 listopadamiędzynarodowyDzień Czystego powietrza

„Ziemia nie należy do człowieka, człowiek należy do Ziemi. Cokolwiek przydarzy się Ziemi, przydarzy się człowiekowi. Człowiek nie utkał pajęczyny życia - jest on niteczką w tej pajęczynie. Jeżeli niszczy więc pajęczynę, niszczy samego siebie" Wódz Seattle

„Ziemia nie należy do człowieka, to człowiek należy do Ziemi. Cokolwiek przydarzy się Ziemi, przydarzy się człowiekowi. Człowiek nie utkał pajęczyny życia - jest on niteczką w tej pajęczynie. Jeżeli niszczy więc pajęczynę, niszczy samego siebie" Wódz Seattle

Co to jest smog?

Smog jest nienaturalnym zjawiskiem atmosferycznym, które polega na współistnieniu związków chemicznych oraz pyłów w naszej atmosferze. Przebywanie, oddychanie nim, zagraża naszemu zdrowiu i życiu. Pochodzenie słowa smog ma swoje korzenie w dwóch angielskich słowach: "smoke" - dym oraz "fog" - mgła. Polska ma najbardziej zanieczyszczone powietrze spośród wszystkich krajów Unii Europejskiej. Głównym źródłem zanieczyszczenia powietrza w naszym kraju jest niska emisja, czyli spalanie paliw stałych (węgla i drewna) w domowych piecach, kotłach i kominkach. Smog występuje głównie w sezonie grzewczym od września do kwietnia, kiedy pali się w piecach węglem i drewnem. Największy problem mamy z zanieczyszczeniem pyłami zawieszonymi i rakotwórczym benzo(a)pirenem.

Rodzaje smogu:

typu londyńskiego swoją nazwę zawdzięcza zjawisku, jakie utrzymywało się nad tym miastem od 5 do 9 grudnia 1952 roku. W tym czasie nad miastem pojawiła się mgła o żółto-czarnej barwie. Wtedy zjawisko to nazwano wielkim smogiem londyńskim. Nie tylko pojawił się szybko, ale także nagle zniknął. Naukowcy dowiedli, że powstał on w wyniku wzrostu poziomu stężenia pyłów zawieszonych i dwutlenku siarki, a także wystąpieniem inwersji temperatur oddziałującej na rozproszenie zanieczyszczeń i zatrzymanie ich w obrębie zabudowań. Na skutek komplikacji oddechowych, powstałych w wyniku wdychania smogu, zmarło wtedy ok. 12 tysięcy osób. Ten rodzaj smogu występuje w sezonie grzewczym, zazwyczaj od listopada do lutego w umiarkowanej strefie klimatycznej.

typu Los Angeles powstaje w wyniku reakcji tlenku węgla, azotu oraz węglowodorów ze spalinami samochodowymii światłem słonecznym. Produktem takiej reakcji jest niebezpieczny ozon troposferyczny (zbiera się przy ziemi). Swoją nazwę smog typu Los Angeles zawdzięcza miastu, w którym zjawisko osiągnęło dużą skalę. Smog fotochemiczny występuje głównie w strefach subtropikalnych oraz w miesiącach letnich w bezwietrzne, upalne dni. Służy mu gęsta zabudowa budynków. W Polsce ten rodzaj smogu można spotkać w dużych miastach (np. Warszawa, Kraków) w miesiącach letnich.

Smog może być wynikiem różnych warunków atmosferycznych. O jego powstawaniu i natężeniu decyduje nie tylko wielkość źródła emisji zanieczyszczeń powietrza, ale też splot okoliczności zewnętrznych, m.in. warunki meteorologiczne czy ukształtowanie terenu. Aktualna jakość powietrza zależy od czynników takich jak m.in.: temperatura powietrza, prędkość wiatru, wysokość i charakter opadu, ciśnienie atmosferyczne, wilgotność powietrza, ukształtowanie terenu, zwartość zabudowy, emisja napływowa.

Jak powstaje smog?

PM10, PM 2,5? To skróty oznaczające pyły zawieszone (ang. particulate matter). Przede wszystkim są to drobne cząsteczki sadzy. Z łatwością przedostają się do krwi, a dalej do najważniejszych organów naszego ciała. Ich głównym źródłem jest spalanie w domowych piecach ma węgiel i drewno. Pyły emitowane są też przez samochody i przemysł. Ten rysunek pokazuje, jak drobny może być pył zawieszony - dużo mniejszy niż ziarnko piasku czy średnica włosa.

Pył PM 10 to cząstki o średnicy mniejszej niż 10 mikrometrów (ok. jednej piątej grubości ludzkiego włosa). Poziom dopuszczalny dla stężenia średniodobowego wynosi 50 µg/m3 i może być przekraczany nie więcej niż 35 dni w ciągu roku.

Pył PM 2,5 to bardzo drobne cząstki: o średnicy mniejszej niż 2,5 mikrometra. Poziom dopuszczalny dla stężenia średniorocznego dla pyłu PM 2,5 wynosi 25 µg/m3.

Benzo(a)piren? To rakotwórczy i mutagenny związek chemiczny będący przedstawicielem wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA). Benzo(a)piren wykazuje małą toksyczność ostrą, zaś dużą toksyczność przewlekłą co związane jest z jego zdolnością kumulacji w organizmie. Dopuszczalny średnioroczny poziom B(a)P to 1 ng/m3

W skład smogu wchodzi bardzo dużo różnorodnych, niebezpiecznych substancji, a wśród nich:

Przyczyny smogu:

Podstawowe źródło kwaśnego smogu stanowią instalacje grzewcze ogrzewające domy jednorodzinne i wielorodzinne oraz kamienice. Przede wszystkim piece na paliwa stałe są bardzo powszechnie wykorzystywane. 49% gospodarstw domowych w Polsce korzysta z takiej formy ogrzewania. Ponadto tzw. kopciuchy (śmieciuchy) stanowiące instalacje starego typu stanowią olbrzymi problem. Są to piece górnego spalania i można do nich wrzucić dosłownie wszystko, nie tylko opał niskiej jakości, ale także śmieci i różnorodne odpady. Ponadto smog powstaje także poprzez nieumiejętne ich używanie, co prowadzi do wydzielania dużej ilości dymu zawierającego dużo zanieczyszczeń powietrza. Niestety często używamy także paliw mających niską jakość. Zazwyczaj jest to związane z nieudolnymi próbami oszczędności. Im gorsza jakość węgla, tym niższa jego cena. Przykładowo muł węglowy stanowiący odpad po procesie oczyszczania węgla jest dwukrotnie tańszy niż ekogroszek. Zapominamy jednak, że wprawdzie jego cena jest niższa, ale powoduje niszczenie instalacji grzewczej, a ze względu na sporą zawartość popiołów wykazuje dużą emisję pyłów.

Palenie odpadami. Polsce 2 mln ton odpadów rocznie jest spalanych w piecach.

Niewystarczająca wiedza ekologiczna powodują, że do pieca wrzucane jest, co popadnie.

W o wiele mniejszym stopniu przyczynia się do niego transport samochodowy, przemysł i rolnictwo.

Smog to jeden z najskuteczniejszych zabójców w naszym kraju. W Polsce z powodu chorób wywołanych smogiem przedwcześnie umiera ponad cztery tysiące osób rocznie. Skutki oddychania smogiem najbardziej odczuwają dzieci, osoby cierpiące z powodu chorób układu krążenia i oddechowego, osoby starsze i kobiety w ciąży.

Jak chronić się przed smogiem?

Gdy normy zanieczyszczenia powietrza są przekroczone: * skontaktuj się z lekarzem, jeśli cierpisz na choroby układu krążenia lub układu oddechowego; *nie wychodź na spacer; *nie wietrz mieszkania; *włącz odpylacz powietrza; *nie uprawiaj sportu na zewnątrz; *załóż maseczkę przeciwpyłową;* Otaczanie się zielenią w domu. W badaniach NASA skuteczne w usuwaniu m.in. formaldehydu okazały się rośliny takie jak bluszcz pospolity, sansewieria, szeflera drzewkowata, zielistka Sternberga, aloes zwyczajny, poinsecja, fiołek alpejski, skrzydłokwiat, draceny, palma areka, rododendron indyjski, rododendron indyjski czy niektóre filodendrony.

# data[].attributes.attachment_link.description
14 listopadamiędzynarodowyDzień Czystego powietrza „Ziemia nie należy do człowieka, człowiek należy do Ziemi. Cokolwiek przydarzy się Ziemi, przydarzy się człowiekowi. Człowiek nie utkał pajęczyny życia - jest on niteczką w tej pajęczynie. Jeżeli niszczy więc pajęczynę, niszczy samego siebie" Wódz Seattle „Ziemia nie należy do człowieka, to człowiek należy do Ziemi.

# data[].attributes.headline
Sudoku smogowe - kliknij w kropki i wejdź do gry

# data[].attributes.subject
Sudoku smogowe - kliknij w kropki i wejdź do gry

# data[].attributes.headline
Gra Pogromca smogu  -                                            kliknij w kropki, otworzy się strona do gry

# data[].attributes.subject
Gra Pogromca smogu  -                                            kliknij w kropki, otworzy się strona do gry