# data[].attributes.body
Prezentacje:
https://view.genial.ly/6157577475267b0e312bca4c/interactive-content-dziady-czii
https://view.genial.ly/5fbfda857658a00d84595de4/presentation-dziady-czesc-ii

Test:
https://view.genial.ly/6200c2f8d33ad60011cac99f/interactive-content-dziady-cz-ii?fbclid=IwAR080GFbbalsNXHUt9aKZVMMvIHw5tgn6dz5eA0U4NXbCYoUvMOES5nHcUU

Audiobook:
https://www.youtube.com/watch?v=Wwkd1aVetOI

Powtórka przed egzaminem:
https://view.genial.ly/5e7d13722b6d040e0cd604e8/presentation-dziady-powtorka

Escape room:
https://view.genial.ly/5fd9ef0de54c7014375bc673/game-breakout-dziady-escape-room?fbclid=IwAR28fPNRer5LiD58q6QiHArOKvLKk2rqw7AuudsDbwJggm59geWoMQUWwE4

Notatki graficzne:
https://www.facebook.com/Motyle-W-Dzienniku-398166797750382/photos/pcb.970881837145539/970879547145768/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Adam Mickiewicz

Dziady cz. II

Opracowanie lekturyRadosława Górska

Spis treści

Propozycja pierwsza

Propozycja druga

A gdyby jednak online ...

Wprowadzenie

Wprowadzenie

Wprowadzenie

Czytanie dramatu

Słuchowisko

W redakcji ...

Drama

Escape room

Czy prawdy moralne wynikające z Dziadów są aktualne?

Rozprawka - ćwiczenia redakcyjne

Rozprawka - ćwiczenia kompozycyjne i uspójniające

Jaką refleksję o człowieku i świecie prezentuje II część Dziadów?

Co to znaczy być człowiekiem?

Rozprawka - konspekt pracy

Wprowadzenie

Propozycja pierwsza

Ćwiczenie na pobudzenie wyobraźni

Przeczytaj wiersz, a następnie uzupełnij schematŚpieszmy sięŚpieszmy się kochać ludzi tak szybko odchodzązostaną po nich buty i telefon głuchytylko co nieważne jak krowa się wleczenajważniejsze tak prędkie że nagle się stajepotem cisza normalna więc całkiem nieznośnajak czystość urodzona najprościej z rozpaczykiedy myślimy o kimś zostając bez niegoNie bądź pewny że czas masz bo pewność niepewnazabiera nam wrażliwość tak jak każde szczęścieprzychodzi jednocześnie jak patos i humorjak dwie namiętności wciąż słabsze od jednejtak szybko stąd odchodzą jak drozd milkną w lipcujak dźwięk trochę niezgrabny lub jak suchy ukłonżeby widzieć naprawdę zamykają oczychociaż większym ryzykiem rodzić się niż umrzećkochamy wciąż za mało i stale za późnoNie pisz o tym zbyt często lecz pisz raz na zawszea będziesz tak jak delfin łagodny i mocnyŚpieszmy się kochać ludzi tak szybko odchodząi ci co nie odchodzą nie zawsze powrócąi nigdy nie wiadomo mówiąc o miłościczy pierwsza jest ostatnią czy ostatnia pierwsząks. Jan Twardowski

Porozmawiajcie o tym, w jaki sposób czcimy zmarłych. Jakiezwyczaje panują w tym względzie?

Obejrzyj film o obrzędzie Dziadów i wynotuj, jakie zwyczaje towarzyszyły świętom poświęconym duchom przodków. Zwróć uwagę na symbolikę ognia. Jakie dzisiejsze zwyczaje mają swoje korzenie w słowiańskich obrzędach?

Przygotujcie się do przeczytania dramatu Adama Mickiewicza Dziady cz. II z podziałem na role. Przedyskutujcie, czy chcecie to zrobić w niecodziennej atmosferze, w nietypowym miejscu. Macie ochotę spotkać się wieczorem na cmentarzu? A może tak zaaranżujecie salę lekcyjną, by przypominała trochę przycmentarną kaplicę? Może wybierzecie najciemniejszy kąt w szkole? Co Wam będzie potrzebne? Zbierzcie pomysły metodą burzy mózgów. Zapisujcie każdy pomysł bez oceniania. Dopiero kiedy skończą się Wam pomysły, wybierzcie najciekawsze, ewentualnie przegłosujcie sporne. W zależności od wybranej opcji podzielcie się obowiązkami.

DziadyAdama Mickiewicza reprezentują dramat romantyczny. Dziady, część II oraz Dziady, część IV zostały wydane jako Dziady wileńsko‑kowieńskie w 1823 roku. Charakteryzuje je: wizyjność i fantastyka, akcentowanie roli tradycji ludowej i wiary ludu w siłę rytuałów i obrzędów oraz tematyka życia pozagrobowego (współistnienie świata ludzi ze światem duchów), szerzej -synkretyzm religijny, tj. łączenie obrzędów pogańskich z wyobrażeniami religii chrześcijańskiej. W dramacie pojawiają się trzy typy (kategorie) duchów reprezentujących trzy różne typy (kategorie) grzechów: dzieci - Józio i Rózia (grzechy lekkie), wiejska dziewczyna - Zosia (grzechy pośrednie), zły Pan (grzechy ciężkie). Ma to związek także z przeplataniem się dwóch poziomów świata: realnego i fantastycznego. Ów podział zwraca uwagę także na indywidualne i konkretne losy poszczególnych postaci, a jednocześnie uświadamia uniwersalizm i aktualność przywoływanych w utworze prawd etycznych.

Propozycja pierwsza

Czytanie dramatu z podziałem na role

Czytając, starajcie się oddać głosem emocje bohaterów.

Zaaranżujcie przestrzeń według ustalonego pomysłu. Stwórzcie atmosferę grozy i tajemniczości.

Podzielcie się rolami. Chór to wszyscy uczniowie. Chór ptaków nocnych również.

Propozycja pierwsza

W redakcji...

Wyobraźcie sobie, że tworzycie zespoły redakcyjne nowej gazety, w której będziecie publikować materiały związane z lekturami. Poszukajcie dla niej ciekawej nazwy. Możecie skorzystać z generatora nazw.

Ustalcie skład zespołu redakcyjnego i zakres obowiązków:redaktor naczelnyredaktor tematycznyredaktor tematycznykorektor językowyredaktor techniczny

Wasze zadanie polega na przygotowaniu serii artykułów na temat Dziadów, jakie odbyły się na pobliskim cmentarzu. Przydzielcie każdemu zespołowi redakcyjnemu temat, którym się ma zająć. Każdy tekst trzeba w sposób ciekawy zatytułować i opatrzyć leadem, który będzie mógł być umieszczony na pierwszej stronie. Teksty powinny obejmować następujące kwestie:- artykuł dotyczący obrzędu Dziadów i jego związek ze współczesnymi zwyczajami Zaduszków;- informacja o gromadzeniu się ludzi na cmentarzu - opis nastroju święta;- relacja z pojawienia się Rózi i Józia wraz z komentarzem reporterskim, przesłanie sceny;- relacja z pojawienia się Widma złego pana i chóru ptaków nocnych z komentarzem reporterskim, przesłanie sceny;- historia Kruka - informacja i komentarz reportera;- historia Sowy - informacja i komentarz; - relacja z pojawienia się ducha Zosi z komentarzem dotyczącym przesłania sceny;- wywiad z uczestnikami obrzędu o pojawieniu się Upiora, domysły na temat relacji łączących go z pasterką w żałobie.Teksty powinny być napisane komputerowo, czcionką Times New Roman 12, z odstępem między wersami 1,20 pkt. i marginesem 3 cm z obu stron.Redaktor naczelny koordynuje pracę zespołów, kontroluje czas, docenia zaangażowanie poszczególnych członków zespołów;Redaktorzy techniczni szukają właściwych grafik z legalnych źródeł, np.https://pixabay.com/pl/Korektorzy językowi gromadzą wyrazy bliskoznaczne do wyrazów, które mogą się często powtarzać, np.: obrzęd, cmentarz, duch, prośba, przesłanie itp.

Zapoznajcie się z radami dla redaktorów:Praktyczne rady: jak pisać teksty- Szanuj swoich rozmówców. W końcu poświęcają Ci swój czas.- Redakcja to redukcja - nie bój się skracania swoich tekstów. Są dzięki temu bardziej dynamiczne i przez to ciekawsze.- Przed przesłaniem tekstu do redakcji ZAWSZE przeczytaj go po sobie jeszcze raz. Zawsze, choćby nie wiem, jak czas naglił.- Zawsze sprawdzaj, weryfikuj informacje.- Nie obrażaj się na redaktora za jego ingerencje w tekst czy tytuł. Choć jeśli masz argumenty, walcz o swoje, szanując jednak czas redaktora.Informacja powinna być:- aktualna - podana tak szybko, jak to w konkretnym medium możliwe,- wierna, rzetelna - czyli w obiektywny i prawdziwy sposób oddająca opisywany fakt,- zwięzła - precyzyjnie opisująca wydarzenie, bez zbędnych słów, - ścisła, jednoznaczna - opowiadająca o konkretnym wydarzeniu, bez zbędnych wątków pobocznych,- zrozumiała - dostosowana językowo do konkretnego odbiorcy,- obrazowa - stosująca określenia, dzięki którym odbiorca będzie mógł wyobrazić sobie to wydarzenie.Publicystyka powinna być:- aktualna - podobnie jak teksty informacyjne, także tu trzeba się zazwyczaj odnosić do bieżących wydarzeń,- obrazowa - dobra publicystyka nie może być „sucha", kostyczna - musi się po prostu dobrze czytać,- przystępna - zrozumiała dla przeciętnego odbiorcy, któremu uczciwie należy wiele rzeczy wytłumaczyć,- tendencyjna - może taka być, choć nie musi, jednak zawsze dziennikarz prezentuje w jej ramach swój własny, subiektywny punkt widzenia,- dociekliwa - o ile informacja jedynie sygnalizuje zaistniały fakt, o tyle tekst publicystyczny powinien spojrzeć na niego z różnych stron lub choćby dogłębnie go potraktować z jednej z nich,- ścisła - nie wolno „nudzić", czytelnik też człowiek, więc trzeba zastanowić się, kiedy z czegoś zrezygnować, by nie zasnął lub nie porzucił artykułu; zawsze warto pamiętać, że redakcja to redukcja, że może warto z czegoś zrezygnować, by nie utracić dynamiki tekstu.Ważne pojęcia:Artykuł publicystyczny -dogłębnie traktuje temat, także w oparciu o badania naukowe. Dziennikarz stawia tezę i pod jej kątem analizuje dostępne fakty. W tekście powinny pojawić się wypowiedzi osób, które w poruszanej dziedzinie są specjalistami.Informacjaodpowiada na pytania:  Co?  Kto?  Gdzie?  Kiedy?  Jak?  Dlaczego? W tekście informacyjnym odpowiedzi na te pytania powinny się znaleźć już na początku tekstu. Choć niekoniecznie w pierwszym zdaniu. Zasadą budowania tekstu informacyjnego jest tzw. odwrócona piramida. Oznacza to tyle, że na początku przekazu znajdują się najważniejsze informacje, potem zaś jedynie się je rozwija, uzupełnia, wplata istotne wątki poboczne.Komentarz- o wiele bardziej niż wszystkie inne gatunki dziennikarskie prezentuje stanowisko autora w poruszanej sprawie. Jest też formą bardzo związaną z aktualnymi wydarzeniami. Komentator powinien umiejętnie kształtować sposób postrzegania danej sprawy, rzucać na nią nowe światło, naprowadzać czytelników na nowy tok myślenia i do niego przekonywać.Lid (lead) - głowa informacji prasowej lub krótkie wprowadzenie do artykułu publicystycznego. Początek informacji; skondensowany w treści, na ogół mieszczący się w jednym akapicie. Lid jest zawsze graficznie wyróżniony w tekście (wytłuszczenie, ramka, apla itp).Reportaż - to pokazanie rzeczywistości za pośrednictwem dziennikarza (w tym przypadku: reportera). Reporter przekazuje to, co widział, co opowiedzieli mu świadkowie, co wyczytał w dokumentach. Reportaż opowiada głównie o ludziach, a dzięki nim - o wydarzeniach, problemach lub zjawiskach. Forma i styl są w przypadku reportażu niezwykle istotne. To, po felietonie, najbardziej literacki spośród gatunków dziennikarskich.Stopka redakcyjna - miejsce w dzienniku lub czasopiśmie, w którym zawarte są dane o redakcji oraz numer ISSN - pozwolenie na druk, wydane przez Bibliotekę Narodową.Wywiad-forma dziennikarska, polegająca na zadawaniu pytań oraz rozmowie. Po pierwsze, trzeba dobrze poznać osobę, z którą się będzie rozmawiać, jej poglądy, wypowiedzi, twórczość itd. - ważny jest więc tzw. research na jej temat. Po drugie, wywiad nie musi (a nawet nie powinien!) być zapisem rozmowy 1:1. Po trzecie, to nic, że sama rozmowa była długa. Efekt na papierze (ekranie) wcale nie musi być tak samo długi. Zazwyczaj nawet wywiady nie powinny być bardzo długie, bo czytelnicy też mają swoją wytrzymałość.Zajawka- eksponowana najczęściej na stronie pierwszej informacja odsyłająca do całego tekstu wewnątrz gazety.

Teraz przed Wami trudne zadanie. Trzeba ustalić, jak rozmieścić teksty i zdjęcia. Tutaj redaktorzy tematyczni i techniczni powinni wynegocjować układ treści w gazecie. Skorzystajcie z podpowiedzi na stronie juniormedia.pl w filmiehttps://vimeo.com/16289466Redaktor naczelny i korektorzy językowi pracują na poprawnością artykułów. Redaktor naczelny ma prawo zmieniać tekst, skracać go albo oddać do poprawek.Korektor nanosi zmiany dotyczące: ortografii, interpunkcji, poprawności gramatycznej i stylistycznej.

Korzystając ze strony Juniormedia.pl lub programu graficznego np. Canva złóżcie swoją gazetę. Redaktor naczelny na pewno doceni Wasz trud.

Propozycja pierwsza

Czy prawdy moralne wynikające z Dziadów są aktualne?

Co to znaczy być człowiekiem? Zanotujcie jak najwięcej skojarzeń, odpowiedzi na postawione pytanie. Zaznaczcie te, które wynikają z dramatu Adama Mickiewicza.

Jakie prawdy moralne wynikają z II części Dziadów? Jak je rozumiesz?

Przeczytaj definicje człowieczeństwa. Wskaż tę, która Twoim zdaniem najlepiej oddaje sens tego pojęcia w odniesieniu doDziadów:"zbiór cech uważanych za charakterystyczne dla gatunku ludzkiego, do których zaliczamy między innymi: sposób formułowania myśli, język, uczucia i zachowanie""natura ludzka, istotne pozytywne cechy człowieka""wartość i godność każdego człowieka związana z jego osobową naturą, stanowiąca źródło moralnego nakazu wzywającego do traktowania go jako celu działania, a nie tylko jako środka do celu""zbiór cech duchowych, świadczących o godności, wrażliwości i szlachetności człowieka"

Zdefiniuj, co to w kontekście Dziadów znaczy być człowiekiem. Na jakie warunki człowieczeństwa wskazują przesłania poszczególnych duchów?

Czy, Twoim zdaniem, nauki etyczne płynące z dramatu są do dziś aktualne? Zajmij stanowisko w tej sprawie i uzasadnij dwoma argumentami popartymi przykładami z życia społecznego.

Podaj przykłady innych utworów literackich, które w sposób podobny jak Adam Mickiewicz w Dziadach określają istotę człowieczeństwa. Omów w dwóch - trzech zdaniach każdy przykład.

Przyjrzyj się uważnie okładce jednego z wydań Dziadówi wybierz dwa elementy graficzne, za pomocą których autor nawiązał do dramatu Adama Mickiewicza.

Podzielcie się swoimi uwagami, metodą kuli śnieżnej ustalcie wspólny wniosek odwołujący się do utworu Adama Mickiewicza, innych dzieł literackich i przykładów z życia.

Wśród podanych synonimów pojęcia człowieczeństwo wskaż te, które Twoim zdaniem odnoszą się do dzieła Adama Mickiewicza. Uzasadnij swoje stanowisko.Najbardziej znane synonimy człowieczeństwa to: litościwość, cnotliwość, dobrotliwość, porządność, etyczność, sprawiedliwość, łaskawość, wspaniałomyślność, przychylność względem ludzi, dobroduszność, poczciwość, ludzkość, miłosierdzie, humanitarność, szlachetność, wyrozumiałość, uczciwość, zmiłowanie, dobroć, bezgrzeszność, litość, zacność, kultura, wielkoduszność, moralność, przyzwoitość, prawość, kryształowość, humanitaryzm, cnota.

Propozycja pierwsza

Rozprawka - ćwiczenia kompozycyjne i uspójniające

Zamiast redagować całą rozprawkę, skupmy się na napisaniu wstępu, hierachicznym układzie argumentów, napisaniu zakończenia i tworzeniu spójnego tekstu.

Otrzymasz trzy rozwinięte akapity rozprawki. Twoje zadanie polega na: ułożeniu ich według przyjętego przez Ciebie porządku hierarchicznego (np. od najmniej ważnego do najważniejszego lub odwrotnie); dopisaniu wstępu; wyciągnięciu wniosków i napisaniu zakończenia oraz dopisaniu zdań lub wprowadzeniu słownictwa uspójniającego, którymi można połączyć poszczególne argumenty w spójną całość.

Ciekawy materiał do przemyśleń zawarty jest w opracowaniu IBE

Doświadczanie pełni uczuć jest konieczne, aby człowiek rozwijał się i lepiej rozumiał innych, jednak - według „Dziadów" - najważniejszym sprawdzianem człowieczeństwa jest stosunek do innych. Postacią, która w dramacie Adama Mickiewicza zdradza najważniejszą prawdę dotyczącą człowieczeństwa, jest widmo Złego Pana - dziedzica wioski, który nie miał litości dla swoich poddanych. „Bo kto nie był ni razu człowiekiem, /temu człowiek nic nie pomoże"- największym przewinieniem w stosunku do drugiego człowieka jest brak miłosierdzia, nieczułość na ludzką krzywdę. Takich win nie można już niczym odkupić, dlatego Złego Pana czeka wieczna męka. Podobny morał odczytujemy z biblijnej przypowieści o miłosiernym Samarytaninie, w której prawdziwym człowiekiem, bliźnim dla cierpiącego okazał się pozorny wróg okazujący miłosierdzie rannemu. Przekonanie, że o człowieczeństwie świadczy miłosierdzie i dobroć dla innych, jest żywe także współcześnie. Świadczą o tym powiedzenia „bądź człowiekiem" (czyli bądź dobry, wyrozumiały), „wyrosnąć, wyjść na ludzi" (czyli stać się porządnym, godnym naśladowania).

Prawda o człowieczeństwie zawarta jest w słowach Dziewczyny, która jako trzecia przychodzi na wezwanie Guślarza. „Kto nie dotknął ziemi ni razu, /Ten nigdy nie może być w niebie." Człowiekiem jest ten, kto żyje pełnią życia - nie ucieka przed miłością, nie stroni od innych ludzi. Literackim przykładem bohatera, który ryzykując cierpieniem, a nawet życiem, chce uczyć się przyjaźni, miłości i odpowiedzialności za drugiego człowieka, jest Mały Książę.

„Kto nie doznał goryczy ni razu, ten nie dozna słodyczy w niebie" - mówią Aniołki, które pojawiają się w kaplicy w trakcie obrzędu Dziadów. Dzieci te za życia nie zaznały smutku i goryczy i z tego powodu nie mogą dostać się do nieba. Wypowiedziane przez Rózię i Józia słowa podkreślają wartość cierpienia. Życie jest pasmem sukcesów i porażek, wzlotów i upadków. Nie umielibyśmy docenić dobrych chwil, gdybyśmy nigdy nie doznali smutku. Cierpienie pomaga dojrzewać i sprawia, że lepiej rozumiemy innych. Przykłady potwierdzające tę prawdę można znaleźć w powieściach Henryka Sienkiewicza. W „Quo vadis" Marek Winicjusz pod wpływem dramatycznych przeżyć z bezrefleksyjnego, rozpustnego i władczego żołnierza zmienia się w pobożnego, współczującego i delikatnego mężczyznę. Podobnie Chilon Chilonides przechodzi całkowitą przemianę duchową, gdy cierpi, obserwując śmierć niewinnych chrześcijan.

Propozycja druga

Wprowadzenie

Opowieści o duchach. Podzielcie się takimi historiami i wysłuchajcie piosenki.

Jakie skojarzenia nasuwają się Wam, kiedy potrzycie na obraz "Gdy rozum śpi biudzą cię demony?

Dlaczego Chór ptaków nocnych?

Romantyzm i duchy

Co to były dziady?

Na następne lekcje

Romantycy czerpali natchnienie do swoich dzieł między innymi z ludowej wyobraźni. To właśnie z nią wiąże się tradycja pogańskiego obrzędu - wywoływania duchów zmarłych. II częśćDziadówAdama Mickiewicza jest nie tylko dramatem - obrzędem, ale także swoistym rytuałem, z którym wiążą się zaklęcia, klątwy i wezwania. Z jednej strony nawiązuje on do tradycji świętej uczty (przygotowywania posiłków dla duchów zmarłych), z drugiej natomiast - rozmów, które prowadzono z duchami...

Wysłuchaj poniższego utworu muzycznego, który zawiera motyw „ptaków nocy", a następnie opisz, jakie emocje wywołała w tobie ta muzyka:Stanisław Moniuszko, Widma - chór ptaków nocnych, pieśń I;https://www.youtube.com/watch?v=qkrn_6YE5IkPrzygotuj, odwołując się do różnych źródeł wiedzy (np.Słownika symboliWładysława Kopalińskiego lub Internetu), informacje na temat symboliki kruka i puchacza w kulturze.

Przedyskutujcie, jak przygotujecie salę lekcyjną do następnych lekcji. Na jednej będziecie słuchać "Dziadów" Adama Mickiewicza i wypełniać przygotowaną kartę pracy, na drugiej sami wejdziecie w role uczestników obrzędu...Zróbcie burzę mózgów. Niech każdy zapisze swoje pomysły na karteczkach samoprzylepnych. Jedna karteczka - jeden pomysł. Przyklejcie je na tablicy i uporządkujcie. Następnie wybierzcie te, które wydadzą się Wam najciekawsze.

Propozycja druga

Jakie skojarzenia nasuwają się Wam, kiedy potrzycie na obraz "Gdy rozum śpi, biudząsię demony?

Kaprysy, obraz 43: Gdy rozum śpi, budzą się demony Francisco Goya, Kaprysy, obraz 43: Gdy rozum śpi, budzą się demony, 1797-1798, akwaforta, Museo del Prado, Madryt, domena publiczna

Ciekawostka„Lud wyobrażał sobie duchy zmarłych pod postacią właśnie ptaków [...] Chór ptaków nocnych byłby zatem najwłaściwszym co do upostaciowania widm uczestnikiem obrzędu, sprawowanego przez wiejską gromadę. Ale on nie został wcale przyzwany przez Guślarza, przybył za Złym Panem, aby go publicznie oskarżyć przed tą gromadą. Apotem nie dozwala Widmu pańskiemu „pożywić się inapoić" - negując istotę obrzędu jako „świętej uczty". Potencjalnie najstosowniejszy uczestnik obrzędu, Chór ptaków nocnych, staje się mu wkonsekwencji najbardziej obcy". [Skuczyński, s. XXXI-XXXII].Kliknij, aby uruchomić podglądSlajd 1 z 3Kaprysy, obraz 43: Gdy rozum śpi, budzą się demonyFrancisco Goya, Kaprysy, obraz 43: Gdy rozum śpi, budzą się demony, 1797-1798, akwaforta, Museo del Prado, Madryt, domena publiczna' href="https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/RkBbFDlVIxLK2/2/1M8rWIFjeFMSvg0jtrN36petv31uYVPU.jpg" style="box-sizing: border-box; text-rendering: optimizelegibility; transition: none 0s ease 0s !important;">

Propozycja druga

Słuchowisko

Karta pracy 1

Karta pracy 2

Propozycja druga

Drama

Żywy obraz

Ćwiczenie wprowadzające

Wyjście z roli

Kiedy wszystkie sceny odegracie, wyjdźcie z roli i zapiszcie swoje przeżycia związane z udziałem w dramie. Usiądźcie w kręgu i podzielcie się wrażeniami.

Przybierzcie pozę, która odzwierciedli Wasze przeżycia podczas słuchania "Dziadów". Kiedy nauczyciel położy Wam rękę na ramieniu, zacznijcie opowiadać o swoich doznaniach i przemyśleniach.

Podzielcie się na 4 grupy. W każdej musi być co najmniej 5 - 7 osób.Podzielcie się rolami:Grupa I:gromada (dwie lub więcej osób), Guślarz, Józio, RóziaGrupa IIgromada (dwie lub więcej osób), Guślarz, Kruk, Sowa, ptaki (2-3 osoby), Zły PanGrupa IIIgromada (dwie lub więcej osób), Guślarz, ZosiaGrupa IVgromada (dwie lub więcej osób), Guślarz, Upiór, PasterkaKażda grupa opracowuje żywy obraz, czyli najpierw przybieracie właściwe dla postaci w danej scenie pozy, możecie wykorzystać rekwizyty, następnie na znak nauczyciela postaci odgrywają obrzęd, mogą mówić współczesnym językiem lub cytować Mickiewicza. Możecie również odegrać sugestywną pantomimę. Wykorzystajcie swoja kreatywność i wyobraźnię.

Propozycja druga

Jaką refleksję o człowieku i świecie prezentuje II część Dziadów?Lekcja z przesiadką

Przesiadki

Praca w grupach

Wnioski

Zbierzcie wnioski. Zanotujcie je.

Teraz przeczytajcie w czteroosobowych grupkach, co znalazło się na Waszych kartkach. Ustalcie, które refleksje wydają Wam się najciekawsze. Zaprezentujecie je przed klasą. Postarajcie się poprzeć je cytatami z dramatu Adama Mickiewicza.

Na stoliku przed każdym z Was leży kartka papieru. W ciągu minuty zapiszcie na niej jedną myśl związaną z refleksjami, jakie o człowieku i świecie prezentują Dziady. Na znak dany przez nauczyciela przesiadacie się o jedno miejsce, czytacie to, co napisano i dopisujecie swoją uwagę, najlepiej, aby była ona inna od zapisanej poprzednio. Na kolejny znak znów się przesiadacie i dopisujecie kolejny pomysł. Nauczyciel będzie stopniowo wydłużał czas pracy.

Propozycja druga

Rozprawka - ćwiczenia redakcyjne

Na podstawie dramatu Dziady cz. II A. Mickiewicza i innego utworu literackiego, uzasadnij słuszność twierdzenia, że "nie ma winy bez kary"

Przygotowanie

Wstęp

Akapit poświęcony dowodowi z Dziadów

Akapit z odwołaniem do innego utworu literackiego

Podsumowanie

Zakończenie to podsumowanie rozważań. Wyciągamy wnioski, które znalazły sięw argumentach.Jak wprowadzić zakończenie?Mam nadzieję, że z mojego wywodu jasno wynika, że...Wszystkie przytoczone powyżej argumenty potwierdzająsłuszność tezy, że...Jak wynika z przytoczonych argumentów...To oczywiste, że... Potwierdzają to przytoczone przeze mnie argumenty.Spójrz na podsumowanie do tematu: Mądrość jest córką doświadczenia. Mam nadzieję, że z mojego wywodu jasno wynika, że mądrość jest ogromną zaletą ludzi. Nie zauważamy jej tylko dzięki wynikom szkolnym, zdanym testom itp., ale także dzięki podejściu do innych osób, natury, kultury. Dlatego powinniśmy jak najlepiej dbać o nią, poszerzać jej horyzonty.Sformułuj wnioski ze swojego rozumowania na temat problemu winy i kary.

Wypowiedź pisemną można nazwać rozprawkąwtedy, kiedy zawiera stanowisko autora odnoszące się do problemu sformułowanego w temacie oraz argumentację przemawiającą na rzecz tego stanowiska.Argument to DOWÓD + PRZYKŁAD"Argumentów nie należy liczyć, lecz ważyć."CyceronJak wprowadzić argument?Rozpocznę swoje rozważania od najsilniejszego argumentu, mianowicie ...Argumentem, który przemawia na korzyść tej tezy jest...Nie sposób pominąć jeszcze jednego argumentu. Mam na myśli ...To nie wszystko. Jest jeszcze jeden dowód na to, że mam rację. ...Moje rozważania nie byłyby pełne, gdybym nie podała jeszcze jednego argumentu.Pamiętaj, że argument to Twój sąd, dowód. Nie myl go z przykładem, czyli odwołaniem do konkretnej sytuacji, postaci, okoliczności itp.Zobacz fragment rozprawki na temat: „Co w kontekście Dziadów cz. II znaczy być człowiekiem? Rozważ problem w rozprawce. Odnieś się do przykładów z innych utworów literackich, podobnie ujmujących ten problem." Zbadaj budowę akapitu. O tym, co znaczy „być człowiekiem", wypowiada się w Dziadów cz. II Chór.Ta grupa postaci nie informuje nas bezpośrednio o kryteriach człowieczeństwa, lecz nawiązuje do nich jakby przez odwrotność - mówi nam o tych zachowaniach, postępkach i sposobach życia, które niweczą możliwość dostania się do nieba, ponieważ oddalają od człowieczeństwa.Postacią najbardziej nieludzką jest Widmo - duch pana wioski, który za życia postępował bezwzględnie w stosunku do swoich poddanych - odmówił schronienia ubogiej matce z dzieckiem, skazując tych dwoje na śmierć przez zamarznięcie, okrutnie karał za drobne przewinienia, przyczyniając się do śmierci tych, którzy ośmielili się ukraść owoce z sadu. „Nie znałeś litości, panie!" - wypomina mu Chór Ptaków Nocnych, czyli dusze dawnych ofiar Widma.„Być człowiekiem" - oznaczałoby postąpić odwrotnie niż okrutny pan - ofiarować schronienie bezdomnym, nakarmić głodnych, wspomóc potrzebujących.Tekst napisany żółtym kolorem to ...Zielono oznaczona część to ...Fragment zaznaczony na niebiesko to ...Kolorem szarym wyróżniono ...Zapisz swój dowód na to, że wybrany przez Ciebie utwór literacki podejmuje problem winy i kary.Jakimi przykładami (jakim przykładem) z omawianego dzieła poprzesz swoje twierdzenie?Podsumuj swój argument jednym zdaniem.

Wypowiedź pisemną można nazwać rozprawkąwtedy, kiedy zawiera stanowisko autora odnoszące się do problemu sformułowanego w temacie oraz argumentację przemawiającą na rzecz tego stanowiska.Argument to DOWÓD + PRZYKŁAD"Argumentów nie należy liczyć, lecz ważyć."CyceronJak wprowadzić argument?Rozpocznę swoje rozważania od najsilniejszego argumentu, mianowicie ...Argumentem, który przemawia na korzyść tej tezy jest...Nie sposób pominąć jeszcze jednego argumentu. Mam na myśli ...To nie wszystko. Jest jeszcze jeden dowód na to, że mam rację. ...Moje rozważania nie byłyby pełne, gdybym nie podała jeszcze jednego argumentu.Pamiętaj, że argument to Twój sąd, dowód. Nie myl go z przykładem, czyli odwołaniem do konkretnej sytuacji, postaci, okoliczności itp.Zobacz fragment rozprawki na temat: „Co w kontekście Dziadów cz. II znaczy być człowiekiem? Rozważ problem w rozprawce. Odnieś się do przykładów z innych utworów literackich, podobnie ujmujących ten problem." Zbadaj budowę akapitu. O tym, co znaczy „być człowiekiem", wypowiada się w Dziadów cz. II Chór.Ta grupa postaci nie informuje nas bezpośrednio o kryteriach człowieczeństwa, lecz nawiązuje do nich jakby przez odwrotność - mówi nam o tych zachowaniach, postępkach i sposobach życia, które niweczą możliwość dostania się do nieba, ponieważ oddalają od człowieczeństwa.Postacią najbardziej nieludzką jest Widmo - duch pana wioski, który za życia postępował bezwzględnie w stosunku do swoich poddanych - odmówił schronienia ubogiej matce z dzieckiem, skazując tych dwoje na śmierć przez zamarznięcie, okrutnie karał za drobne przewinienia, przyczyniając się do śmierci tych, którzy ośmielili się ukraść owoce z sadu. „Nie znałeś litości, panie!" - wypomina mu Chór Ptaków Nocnych, czyli dusze dawnych ofiar Widma.„Być człowiekiem" - oznaczałoby postąpić odwrotnie niż okrutny pan - ofiarować schronienie bezdomnym, nakarmić głodnych, wspomóc potrzebujących.Tekst napisany żółtym kolorem to ...Zielono oznaczona część to ...Fragment zaznaczony na niebiesko to ...Kolorem szarym wyróżniono ...Sformułuj dowód na potwierdzenie tezy, że "nie ma winy bez kary" odnoszący się do "Dziadów".Jakimi przykładami poprzesz swój argument? Zwróć uwagę, że jeden przykład nie wystarczy, bowiem dowodzisz tezy, że nie ma takiej zbrodni, za którą nie byłoby kary. Musisz więc rozważyć różne przypadki.Podsumuj swój argument jednym zdaniem.

WSTĘPWprowadzenie do tematu, ogólne refleksje, które budujemy na podstawie słowa- klucza, które znajduje się w temacie. Refleksje mają charakter ogólny. Wstęp musi być zakończony postawianiem tezy lub hipotezy.

Przygotowanie do pisania rozprawki1. Uważnie przeczytaj temat. Nawet jeśli wydaje Ci się, że go rozumiesz, sprawdź, czy znaczenie wszystkich słów (wyrażeń, zwrotów) jest dla Ciebie jasne. Potem jeszcze raz przeczytaj cały temat i zastanów się nad nim. Będzie to Twoje pierwsze „rozpoznanie" tematu.Na podstawie dramatu "Dziady" cz. II A. Mickiewicza i innego utworu literackiego, uzasadnij słuszność twierdzenia, że "nie ma winy bez kary"2. Teraz dokładnie przeanalizuj wszystkie części tematu, aby lepiej zrozumieć, o czym masz pisać w rozprawce.Problem: "nie ma winy bez kary"- co to znaczy?, a co, jeśli ktoś nie został ukarany za życia?Czasownik/ zwrot wskazujący na to, co masz zrobić: uzasadnij słuszność twierdzenia - zauważ, że musisz się zgodzić z tezą, której słuszności masz dowieść, nie możesz stanąć na stanowisku, że są winy, za które nie ponosi się kary.Materiał, jaki masz wykorzystać: "Dziady" cz. II A. Mickiewicza,inny utwór literacki -pomyśl, jakie utwory literackie ukazują bohaterów, których winy zostały ukarane za życia lub po śmierci. Innym utworem literackim może, ale nie musi być lektura obowiązkowa.b) Przeanalizuj informacje o w nasuwających się na myśl utworach literackich, które należy wziąć pod uwagę w argumentacji. Wybierz to dzieło, w którym najwyraźniej widzisz problem i które dobrze znasz.3.Aby przygotować i przedstawić w rozprawce argumentację, trzeba kolejno:- uświadomić sobie obszar wskazany w temacie jako źródło argumentów umacniających tezę (np. kultura w ogóle, literatura, film, konkretne dzieło, życie codzienne...)- w trakcie pracy myślowej zgromadzić odpowiednie argumenty - najmocniej wspierające przyjętą tezę (uzasadniające nasze przekonanie wyrażone w tezie).- uszeregować zgromadzone argumenty w uzasadnionej, zrozumiałej kolejności- w trakcie pisania części tekstu stanowiącej argumentację bliżej przedstawić wybrane przykłady (np. postaci, cech, zdarzeń, zachowań itp.) w odpowiedni sposób (tzn. krótko opisać lub opowiedzieć, streścić, podać nazwy cech, itp.).4. Czy zakończenie jest ważne? Kiedy zaczynamy czytać powieść, opowiadanie, decydujący często okazuje się początek. Decydujący np. o tym, czy zechcemy lekturę kontynuować, czasem o tym, czy książkę w ogóle kupimy. Rzadko ktoś kupuje książkę ze względu na zakończenie. Jednak zwykle na ogólne wrażenie, które pozostaje po przeczytaniu książki, „zapracowuje" właśnie zakończenie.Podobnie jest z rozprawką - zakończenie jest jej ważną częścią, oczywiście nie ważniejszą od argumentacji, ale w istotny sposób wpływającą na odbiór całości. Można by więc pokusić się o stwierdzenie, że zakończenie ma decydujący wpływ na „PR" całej rozprawki, na jej oddziaływanie na czytelnika (nauczyciela / egzaminatora).Czym powinno być zakończenie?We wstępie „wchodziliśmy" w temat, w zakończeniu musimy ten temat zręcznie opuścić. W zakończeniu rozprawki autor wyciąga końcowe wnioski, puentuje swoje refleksje, może także dopełnić wypowiedź o dodatkowe szczegóły, niejako otwierając nową perspektywę oglądu problemu. W zakończeniu nie należy streszczać argumentacji, ale ją celnie uogólnić, dokonać syntezy. W toku wywodu argumentacyjnego analizowaliśmy problem, na koniec powinniśmy spojrzeć na niego jakby z góry.

Ćwiczenia są tak przemyślane, że umożliwiają pracę nad rozprawką w początkowej fazie jej opanowywania,jak i na etapie późniejszym, kiedy szczegółowe zajmowanie się budową rozprawki nie jest konieczne. Sporo informacji znajdzie uczeń w zakładce Przygotowania,Zaproponowany tok rozumowania umożliwia zarówno pracę indywidualną, jak i grupową, a także pracę na całym tekstem albo nad jego fragmentami. W tym ostatnim wypadku warto wspólnie zrobić plan rozprawki.

A gdyby jednak online...

Wprowadzenie

Obejrzyj film: Słowiańskie obrzędy Dziadów

Stwórz notatkę

Posłuchaj słuchowiska lub obejrzyj przedstawienie przygotowane przez uczniówGimnazjum Językowego we Wschowie

Stwórz memy

Napisz zaproszenie

Korzystając z poniższej notatki, tekstu "Dziadów" Adama Mickiewicza oraz Generatora memów przygotuj 4 memy nawiązujące do scen z dramatu. Wykorzystaj cytaty. Zdjęć szukaj na stronach z legalną grafiką, np. Pixabayhttps://wolnelektury.pl/katalog/lektura/dziady-dziady-poema-dziady-czesc-ii.html,Adam Mickiewicz, Dziady, Dziady. Poema, Dziady, część II :: Wolne LekturyDZIADY. Jest to nazwisko uroczystości obchodzonej dotąd między pospólstwem w wielu powiatach Litwy, Prus i Kurlandii, na pamiątkę dziadów, czyli w...Wolnelekturyhttps://www.iloveimg.com/pl/generator-memowGenerator memów. Twórz zabawne memy on-line.Twórz i udostępniaj memy on-line. Użyj generatora memów, aby dodać tekst do obrazu lub prześlij swoje zdjęcia, aby tworzyć własne...iLoveIMG | Najszybsza aplikacja internetowa do łatwego edytowania obrazów.https://pixabay.com/pl/

Zredaguj krótką notatkę, w której wyjaśnisz, czym były Dziady

W imieniu Guślarza napisz zaproszenie na prowadzony przez niego obrzęd. Użyj dwóch argumentów, którymi zachęcisz do udziału w wydarzeniu.

A gdyby jednak online...

Escape room

Ciemno wszędzie, GŁUCHo wszędzie...

Gra na motywach "Dziadów" cz. II Adama Mickiewicza

A gdyby jednak online...

Ludowa moralność i sprawiedliwość

Czy masz w sobie kompas moralny?

Czym jest moralność, a czym człowieczeństwo?

Co to znaczy być człowiekiem?

Frazeologia ludzka - przeczytaj, wybierz kilka ciekawych przykładów

Ćwiczenia językowe w Mentimeterze

Ludowa moralnośćCelem autora dramatu nie było wyłącznie ukazanie ludowego rytuału. "Dziady" niosą ze sobą ważne przesłanie. Mickiewicz (tak jak wielu innych poetów romantyzmu) wierzył w wartość ludowej moralności, łączącej w sobie elementy chrześcijańskie i pogańskie. Na czym polegały te, tak pogardzane przez świat nauki wierzenia?Otóż, według poety, prosty lud miał przede wszystkim wiarę w świat niematerialny i intuicyjnie go wyczuwał. Wierzono, że świat realny i pozaziemski egzystuje obok siebie, a czasami się przenika.Wiedzą o tym uczestnicy obrzędu. Nie przychodzą do kaplicy z ciekawości, ale po to, by pomóc przybyłym duszom, ulżyć im w cierpieniu. Otrzymują za to nagrodę: przestrogi, pouczenia i wskazówki, które mają im przybliżyć drogę do raju.Ludowa sprawiedliwość- co to znaczy "być prawdziwym człowiekiem"?Zauważmy, że historie opowiedziany przez duchy przynoszą obraz winy i kary, różniący się nieco od chrześcijańskiego wyobrażenia tych pojęć. Pokuty zjaw: błąkanie się, smaganie wiatrem, a zwłaszcza męki piekielne upiora szarpanego przez ptactwo, mogą kojarzyć się z folklorem i ludowymi opowieściami.Z drugiej strony ten świat jest bardzo spójny i konsekwentny. Żadna wina nie ujdzie kary, podczas swego ziemskiego życia prawdziwy człowiek musi doświadczyć i radości i cierpienia. Jeżeli któraś z tych wartości przeważyła, po śmierci zostanie z pewnością zrównoważona. Ważne, by nie wywyższać się nad innych, dostrzec słabszych i cierpiących. Nie być obojętnym. Najciężej pokutuje "nieludzki" Pan, który zapomniał, że jest przede wszystkim człowiekiem, dlatego i po śmierci "człowiek nic nie pomoże".

moralność1."zespół ocen, norm i zasad określających zakres poglądów i zachowań uważanych za właściwe"2."całokształt zachowań i postaw jednostki lub grupy, oceniany według jakiegoś społecznie funkcjonującego systemu ocen i norm moralnych"człowieczeństwo"natura ludzka, istotne pozytywne cechy człowieka"

A gdyby jednak online...

Rozprawka - wprawki stylistyczne

Subtitle

Ustosunkuj się do twierdzenia, że człowiek ponosi konsekwencje swoich czynów. Odwołaj się do II cz. Dziadów i innego utworu literackiego.

Zapiszcie 3 zdania wstępu.

Postawcie tezę.

Zbudujcie dwa argumenty, które potraficie rozwinąć przykładami.

Podajcie przykłady ilustrujące Wasze dowody.

Zredagujcie spójny tekst jednego argumentu wraz z przykładem i wnioskiem częściowym.

Napiszcie 3 zdania zakończenia (odniesienie do tematu, podsumowanie argumentacji, wniosek ogólny.

Lekcję można przeprowadzić z wykorzystaniem Mentimera lub innej aplikacji do edycji tekstów w czasie rzeczywistym. Umożliwia to komentowanie na bieżąco i aktywizację uczniów. Można uczniów podzielić na grupy z których każda opracowuje wstęp, jeden argument z przykładem i wnioskiem oraz zakończenie.

http://www.ckziuchojnice.pl/files/68777Jak_napisa%C4%87_rozprawk%C4%99_egzaminacyjn%C4%85.pdf

https://produkty.ibe.edu.pl/docs/raporty/ibe-ee-1-30-raport-DKG-2012-polski.pdf

https://zpe.gov.pl/a/ciemno-wszedzie-glucho-wszedzie---o-ludowym-obrzedzie-dziadow/DlMbfedgK

https://www.youtube.com/watch?v=hMP8PuZ_w6g

https://www.youtube.com/watch?v=QzR4cyTL2Gc

https://www.youtube.com/watch?v=qkrn_6YE5Ik

https://zlotynauczyciel.pl/downloads/jezyk-polski-karty-pracy-dziady-cz-ii-adam-mickiewicz/

https://imgflip.com/memegenerator/27596988/Free

https://www.youtube.com/watch?v=PkrEoGnLaz0

https://vod.tvp.pl/video/dziady-1983,dziady-cz-1,47740861

https://www.youtube.com/watch?v=UpCUPNAHXk4

https://www.facebook.com/BelfryBazgrola/posts/1102042553306913/

https://view.genial.ly/5e7d13722b6d040e0cd604e8/presentation-dziady-powtorka

https://view.genial.ly/6016f5b4dafa320d8b913eeb/presentation-dziady-ii-dixit

https://app.wizer.me/learn/Z8JRF6

https://www.mentimeter.com/

https://www.polskieradio.pl/10/484/Artykul/608782,Frazeologia-ludzka-czyli-savoir-vivre-jezykowy

Źródła

Dziękuję za uwagę

Radosława Górska

Skontaktuj się ze mną, podziel się swoimi spostrzeżeniami:

radgor@onet.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
Dziady cz.II by Radosława Górska on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Adam Mickiewicz Dziady cz. II Opracowanie lekturyRadosława Górska Spis treści Propozycja pierwsza Propozycja druga A gdyby jednak online ... Wprowadzenie Wprowadzenie Wprowadzenie Czytanie dramatu Słuchowisko W redakcji ... Drama Escape room Czy prawdy moralne wynikające z Dziadów są aktualne? Rozprawka - ćwiczenia redakcyjne Rozprawka - ćwiczenia kompozycyjne i uspójniające Jaką refleksję o człowieku i świecie prezentuje II część Dziadów?

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/5ebd0d7158514d0d313e3092/presentation-switezianka
Notatki graficzne:
https://www.facebook.com/photo/?fbid=317357753708406&set=a.119444330166417
https://www.facebook.com/photo/?fbid=282971537147028&set=pcb.282971593813689

Tekst:
https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/ballady-i-romanse-switezianka.html

Recytacja:
https://youtu.be/eTZM2nnNXTo

Prezentacja z zadaniami!
https://view.genial.ly/5eb28788c8e9cd0d3788cd21/presentation-switezianka-wsip

Quiz: https://eurudyta.pl/online-quizy/263/gornisiewicz/-witezianka-adama-mickiewicza/202

Obraz Kazimierza Alchimowicza:
https://artinfo-production.s3.amazonaws.com/uploads/artwork/image/467722/RackMultipart20191120-1-1kgy8cd.jpg

Qr-kody
https://skokiporozum.blogspot.com/2020/02/przypomnienie-tresci-lektury-i-kody-qr.html?fbclid=IwAR3v-tY9WoUt7Q7q2bNwmtbP5okCePcDAIbjDX76hB5FrZMFJAmdNLdvCDw

Fimowo:
https://view.genial.ly/5e7337b4d6003c0f85362cec/presentation-switezianka

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ballady
Adama Mickiewicza
w szkole podstawowej i ponadpodstawowej

* Uczniowie na lekcję mieli przynieść ziarenka maku i trzy gwoździe (lub takie pomoce zapewnia nauczyciel

Legenda o mistrzu Twardowskim

Porządkowanie zdarzeń w balladzie Adama Mickiewicza

Wysłuchaj uważnie, śledząc oczami tekst, legendy o panu Twardowskim. Odpowiedz na pytania:

1. Dlaczego Jan Twardowski zawarł pakt z diabłem?

2. Jak wykorzystywał swoje czarnoksięskie moce?

3. Jakim podstępem posłużył się diabeł, aby schwytać Twardowskiego?

4. W jaki sposób Twardowski znalazł sie na Księżycu?

LEGENDA O PANU TWARDOWSKIM

Wiele wieków temu w Krakowie żył pewien szlachcic. Nazywał się Jan Twardowski. Był on człowiekiem wykształconym, kochał księgi, kochał naukę. Interesowała go magia i alchemia, jednak po wielu latach badań uznał, iż czary nie są możliwe bez udziału sił nadprzyrodzonych. Odnalazł więc Twardowski w swoich księgozbiorach tomy traktujące o przywoływaniu diabłów i zastosował znajdujące się w nich wskazówki. Po odprawieniu rytuałów świece w komnacie, w której przebywał uczony przygasły, a oczom Twardowskiego ukazał się wysoki, szczupły i ubrany na czarno diabeł. Na głowie miał małe czarne różki, palce rąk zakończone ostrymi szponami, kopyta zamiast stóp i kosmaty ogon wiszący z tyłu. Czart spojrzał na człowieka i uśmiechnął się przebiegle, odsłaniając swoje ostre zęby. Odczytał myśli uczonego i wiedział, że zyskał właśnie kolejną duszyczkę do swoich piekielnych kotłów. Zapytał więc:

- Czym mogę służyć panie Twardowski?

Twardowski opowiedział krótko o swoich badaniach nad magią i pragnieniu czynienia prawdziwych czarów. Czart zapewnił, iż marzenia człowieka już niedługo się spełnią. Wystarczy tylko podpisać diabelski cyrograf, na mocy którego Twardowski miał oddać swoją duszę czartowi. Szlachcic przejrzał zamiary biesa i tak rzekł;

- Oferta twoja diable jest wielce szczodra. Pozwól, że skrócę twoje oczekiwania na moją duszę i dodam do cyrografu zapis, iż będziesz mógł mnie zabrać, jak tylko zjawię się w Rzymie. Długo nie będziesz czekał, bo za kilka tygodni planuję odbyć pielgrzymkę do tego miasta. Czart wielce się ucieszył z dodatkowego zapisu i z tego, że już niedługo zdobędzie nową duszę. Nie wiedział jednak, że Twardowski wcale nie ma zamiaru odwiedzania Rzymu.

Chwilę później cyrograf został podpisany przez obie strony. Diabeł miał służyć człowiekowi w czynieniu każdej magii, jaką ten tylko sobie wyduma. Zacierał ręce bo zadanie powinno być niezwykle proste i przyjemne. Dusze ludzkie są przecież krnąbrne, chciwe i złe, a szlachcic na pewno wykorzysta diabelską magię do niecnych celów.

Twardowski z nowymi mocami ruszył w podróż po Rzeczpospolitej. Magią stworzył ogromnego koguta, którego dosiadał jak rumaka i odwiedzał polskie wioski i miasta. Jakież było zdziwienie diabła, kiedy czarownik zaczął używać diabelskich mocy do czynienia dobra. Mistrz w magiczny sposób ludzi leczył, zwierzęta uzdrawiał. Raz nawet zjawy z domu burmistrza Bydgoszczy przepędził, a samego włodarza cudownie odmłodził.

Rosły więc bogactwo i sława Twardowskiego w Rzeczypospolitej. Pewnego dnia sam król Zygmunt August wezwał go do siebie i poprosił go o pomoc w przywołaniu ducha zmarłej królowej. Czarnoksiężnik oczywiście zadaniu podołał, przywołując obraz kobiety na jednym z pałacowych luster, czym ogromną łaskę u króla uzyskał.

Złościł się diabeł, bo minęły już nie tylko tygodnie od dnia podpisania umowy, ale i miesiące, i lata. Twardowski zaś, ani myślał do Rzymu się udać. Myślał więc czart i myślał, aż wpadł na pomysł. Przemienił się w chłopa i przyszedł do Twardowskiego z prośbą o pomoc w uzdrowieniu niby to chorej matki. Czarnoksiężnik oczywiście zgodził się pójść z wieśniakiem do pobliskiej gospody, gdzie miała leżeć chora kobieta. Kiedy tylko przekroczyli próg karczmy, diabeł przybrał swoją prawdziwą postać, zaczął się głośno śmiać i rzekł:

- Mam Cię teraz panie Twardowski. Dusza twa do mnie należy. Warunków umowy w końcuś dotrzymał. Karczma ta Rzym się nazywa!

Czarnoksiężnik zbladł i zaczął przeklinać swoją nieuwagę. Jednak działać trzeba szybko, bo diabeł już go porwał w górę i wysoko nad ziemią do piekła niesie. Sprawa poważna, z diabłem nie ma już żartów, postanowił więc Twardowski modlitwę do Matki Świętej odmówić. Już po pierwszych słowach czart widocznie osłabł. Kiedy modlitwa dobiegała końca diabeł cierpiał już takie katusze, że krzyknął i upuścił swoją zdobycz, a potem do piekła uciekł.

Tak się stało, że w tym momencie akurat przelatywali nad księżycem i tam właśnie spadł Twardowski. Podobno siedzi tam do dnia dzisiejszego i tęsknie obserwuje Ziemię i ukochaną Rzeczpospolitą

Weź jedno z ziarenek maku i wbij w nie trzy gwoździe.

Jak oceniasz wynik swojej pracy?

Jak myślisz, dlaczego uzyskałeś/uzyskałaś taki efekt?

Scenariusz przedstawienia kukiełkowego

(na podstawie ballady "Pani Twardowska"

W karczmie „Rzym" jest zabawa. Jest bardzo głośno. Ludzie tańczą, piją, żartują.

Hulaj dusza! Hulaj!

Twardowski siada przy stole i robi czarodziejskie sztuczki. Podchodzi do żołnierza.

Już z żołnierza masz zająca!

Twardowski zamienia prawnika w psa.

Z patrona robi się kundel!

Z głowy szewca leje wódkę.

Twardowski pije wódkę. Nagle z kieliszka wyskakuje diabeł.

Ha, Twardowski! Witaj, bracie! Jestem Mefistofelesem.

Sprzedałeś mi swoją duszę, dlatego umiesz czarować. Ale miałeś pojechać do Rzymu i oddać oddać się w moje ręce. Minęło już siedem lat, a ty wcale nie myślisz o podróży.

Ale mam cię. Ta karczma Rzym się nazywa. Zabieram cię ze sobą!

Twardowski próbuje uciec, ale diabeł go łapie. Po chwili szlachcic staje.

Sprawdź naszą umowę! Gdy przyjdziesz po moją duszę, musisz jeszcze zrobić trzy czarodziejskie sztuczki.

Zamień namalowanego konia w prawdziwego. Zrób z piasku bicz i wybuduj z ziarenek orzecha w lesie zamek. Do budowy użyj maku, a w każde ziarenko wbij trzy grube gwoździe!

Mefistofeles uwija się i wszystko szybko robi.

No, no, bracie! Udało ci się! Teraz drugie zadanie. Trudniejsze! Wykąp się w wodzie święconej.

Pojawia się misa z wodą święconą.

Brrr, Wrr, Uuu, Rzecz skończona!

Wchodzi pani Twardowska

Jeszcze ostatnie zadanie. Zobacz, tam stoi moja żona, pani Twardowska. Ja będę przez rok mieszkał w piekle, a ty będziesz żył z panią Twardowską. Będziesz musiał się jej słuchać.
Mefistofeles przygląda się pani Twardowskiej. Próbuje się wycofać z karczmy, ale kobieta zastawia wyjście. Potem szybko ucieka przez dziurkę od klucza.
Ale czmychnął! Ciekawe, dlaczego?

Przygotujcie przedstawienie teatrzyku kukiełkowego według zaproponowanego scenariusza albo według własnego pomysłu.

Napisz zaproszenie dla Twoich rodziców (babci, dziadka lub innej bliskiej osoby) na przedstawienie teatrzyku kukiełkowego pt. "Karczma Rzym". Pamiętaj, aby podać datę i godzinę przedstawienia, miejsce wydarzenia, Nie zapomnij się podpisać. Postaraj się zachęcić do przyjścia. Zadbaj o elegancką formę graficzną swojej pracy.

Rozmowa o podróżach i towarzyszących im emocjach

Elementy świata przedstawionego

Lubisz podróżować, wędrować po najbliższej okolicy, zwiedzać nieznane miejsca? Jak się wtedy czujesz? Co Cię najbardziej pociąga? Spróbuj nazwać swoje emocje wywołane następującymi sytuacjami:

Dowiadujesz się, że pojedziesz na zagraniczne wakacje do Francji.

Twój tata wyjechał do Niemiec, ale nie wrócił w umówionym dniu.

Jesteś w górach, nagle się mocno zachmurzyło, spodziewasz się burzy.

Na pobliskiej łące znajdujesz czterolistną koniczynę.

Podczas spaceru w parku lub lesie słyszysz nieznane ci ćwierkanie ptaka.
Zadanie polega na opracowaniu gry planszowej. na motywach "Powrotu taty"
1. Co będzie celem gry? Jakie wydarzenie ballady jest rozwiązaniem akcji?

2.Trzeba przygotować planszę. Jak będzie wyglądała? Jakie elementy powinny na niej być? Jakie dodatkowe chcecie wprowadzić?

3. Kim będą bohaterowie gry? Możecie wprowadzić bohaterów poza postaciami z ballady, ale trzeba określić ich rolę tak, aby nie wpłynęła na wymowę utworu (np. żona starszego zbójcy, wędrowiec, któremu pomógł tata, co opóźniło jego powrót, wróżka itp.)

4. Jakie wydarzenia muszą być, aby sens utworu został utrzymany? Jakie wydarzenia są związane z bohaterami (tu też możecie wprowadzić nowe, niezakłócające wymowy)?

5. Na czy będzie polegała gra? Czy gracz- bohater [tata] będzie wcielał się w postać i wykonywał zadania, czy bohaterowie będą mu zadawali zagadki, pytania, zadania do wykonania, czy dzięki spotkaniom bohater nabędzie nowych umiejętności, przeżyje nowe emocje? Czy po drodze będzie zbierał punkty, artefakty?

6. Dla ilu graczy przeznaczycie swoją grę? Jakie będą warunki zwycięstwa?

7. Jakie niespodzianki przygotujecie na drodze graczy?

A może chcecie przygotować karty postaci i innych elementów, korzystając z a kart?

Przeczytaliśmy balladę Adama Mickiewicza, przyjrzyjmy się przemianie starszego zbójcy.
Napisz w imieniu mamy z ballady podziękowanie dla starszego zbójcy. Wydarzenia Uporządkuj punkty plany tak, aby wystąpiły w kolejności wydarzeń w balladzie.
Modlitwa dzieci.

Spotkanie z ojcem.

Uwolnienie kupca i dzieci.

Opowiadanie herszta bandy.

Prośba matki.

Napad zbójców.
Narrator
1. Kto to jest narrator?

2. Czy osoba opowiadająca o wydarzeniach w „Powrocie taty" uczestniczy w nich?

3. Czy jest jednym z bohaterów utworu, czy tylko uważnie „obserwuje" je i nie bierze udziału w zdarzeniach?
Bohaterowie Wpisz do tabeli wydarzenia związane z podanymi postaciami (1 - 5) oraz cechy charakteru tych osób (a - e). 1. Zaniepokojona długą nieobecnością męża. 2. Modlą się o szczęśliwy powrót taty. 3. Jest gotowy oddać wszystko, żeby ocalić rodzinę 4. Rozczuliła go modlitwa dzieci. Darował życie kupcowi. 5. Straszą i okradają. a) pracowity odpowiedzialny troskliwy przywiązany do rodziny b) okrutni bezwzględni chciwi przerażający c) troskliwa kochająca wrażliwa dobra d) okrutny stanowczy opanowany litościwy e) posłuszne kochające stęsknione zatroskane
Rekonstrukcja wydarzeń - gałąź logiczna*

*materiał dla nauczycioela

Narrator i bohaterowie

Ocena postępowania bohaterów
Adam Mickiewicz
Jakiż to chłopiec piękny i młody? Jaki nastrój tworzą podkreślone elementy natury?Brzegami sinej
Jaka to obok dziewica?
Świteziu wody Na co wskazują elementy przyrody?
Idą przy świetle księżyca.

Ona mu z kosza daje maliny,
A on jej kwiatki do wianka;
Pewnie kochankiem jest tej dziewczyny,
Pewnie to jego kochanka.

Każdą noc prawie, o jednej porze,
Pod tym się widzą modrzewiem.
Młody jest strzelcem w tutejszym borze,
Kto jest dziewczyna? - ja nie wiem.

Skąd przyszła? - darmo śledzić kto pragnie,mokry jaskier wschodzi na bagnie,
Gdzie uszła? - nikt jej nie zbada.
Jak
Jak ognik nocny przepada.

Minęło lato, zżółkniały liścia Określ czas zdarzeń.
Zawsze mam czekać twojego przyścia
I dżdżysta nadchodzi pora,
Na dzikich brzegach jeziora? Jaki nastrój wprowadzają "dzikie brzegi jeziora"?

Chateczka moja stąd niedaleka Co zapewnia strzelcowi natura?
Pośrodku gęstej leszczyny;
Jest tam dostatkiem owoców, mleka,
Jest tam dostatkiem źwierzyny".

Chłopiec przyklęknął, chwycił w dłoń piasku,Co może symbolizować "święty blask księżyca"?
Piekielne wzywał potęgi,
Klął się przy świętym księżyca blasku,
Lecz czy dochowa przysięgi?

To mówiąc, dziewka więcej nie czeka,
Wieniec włożyla na skronie
I pożegnawszy strzelca z daleka,
Na zwykłe uchodzi błonie.

Sam został, dziką powraca drogą, Jak wyróżnione elementy natury charakteryzują emocje chłopca?
Ziemia uchyla się grząska,
Cisza wokoło, tylko pod nogą
Zwiędła szeleszcze gałązka.

Idzie nad wodą, błędny krok niesie,
Błędnymi strzela oczyma;
Wtem wiatr zaszumiał po gęstym lesie, Co może zapowiadać zachowanie przyrody?
Woda się burzy i wzdyma.

Burzy się, wzdyma, pękają tonie,
O niesłychane zjawiska!
Ponad srebrzyste Świtezi błonie Czemu służy wykorzystywanie skojarzeń z przyrodą do opisu postaci?
Dziewicza piękność wytryska.

Jej twarz jak róży bladej zawoje,
Skropione jutrzenki łezką;
Jako mgła lekka, tak lekkie stroje
Obwiały postać niebieską.

Podbiega strzelec i staje w biegu,
I chciałby skoczyć, i nie chce;
Wtem modra fala, prysnąwszy z brzegu, Jak zmieniają się emocje strzelca?
Z lekka mu w stopy załechce.

Zapomniał strzelec o swej dziewczynie,Na zgubę oślep bieży w głębinie,
Przysięgą pogardził świętą,

Nową zwabiony ponętą.

Wtem wietrzyk świsnął, obłoczek pryska, Co odkrywa powiew wietrzyka?
Poznaje strzelec dziewczynę z bliska,
Co ją w łudzącym krył blasku;
Ach, to dziewczyna spod lasku!

A dusza przy tym świadomym drzewie
Niech lat doczeka tysiąca,
Wiecznie piekielne cierpiąc żarzewie,
Nie ma czym zgasić gorąca".

Słyszy to strzelec, błędny krok niesie,
Błędnymi rzuca oczyma;
A wicher szumi po gęstym lesie, W jakiej roli występuje przyroda w podkreślonym fragmencie?
Woda się burzy i wzdyma.

Uzupełnij wnioski na temat roli przyrody w utworze, wpisując odpowiednio dobrane wyrazy we właściwej formie gramatycznej.

charakterystyka, czas, kara, tło, bór, prawda, owoce, mięso, natura, nastrój, zachowanie, sielankowy, emocje, woda

Przyroda w balladzie Adama Mickiewicza pt. "Świtezianka" jest nie tylko ________ zdarzeń. Określa też ich _______ . Służy także ________________ bohaterów. Strzelec żyje ______, więc w jego chatce jest pod dostatkiem ___________ i _______________. Pannę poeta opisuje, przy pomocy skojarzeń z ____________. Najważniejszą jednak funkcją przyrody w tym utworze jest budowanie _____________. Początkowo wprowadza ona ______________ nastrój. Jednak wraz ze zmianą ___________ chłopca, zmienia się jej __________ . Woda jeziora jakby współpracowała z nimfą. Początkowo kusi bohatera, który ulega czarowi i biegnie na środek jeziora. Wiatr jednak szybko odkrywa __________, odsłaniając oblicze dziewczyny. Wówczas _______ go pochłania. To właśnie natura wymierza strzelcowi ___________. Świadkami miłości i cierpienia młodych są "święty blask księżyca" i "świadome drzewo" - modrzew.

Pracując w parach, oceńcie postępowanie strzelca i dziewczyny. Formułujcie na zmianę argumenty i kontrargumenty. Wyciągnijcie wnioski.

Co zrobić, by oszukana dziewczyna uwierzyła
w prawdziwą miłość?

Nawiązania do utworu Adama Mickiewicza

Ballada - gatunek a jego cechy w balladzie Świtezianka

Ballada romantyczna to gatunek, który cechuje się:

synkretyzmem rodzajowym (i gatunkowym): jest narrator jak w epice, są fragmenty dialogowe jak w dramacie i nastrojowe partie poetyckie oraz środki artystyczne jak w liryce

dużą rytmicznością, nadaje się do śpiewania

ludowością

istotną rolą przyrody, która jest świadkiem wydarzeń i reaguje na zachowania bohaterów

nastrojem tajemniczości i grozy

obecnością romantycznego pejzażu

niezwykłą, dramatyczną akcją, łączącą wydarzenia realistyczne i fantastyczne

ograniczoną wiedzą narratora, co podkreśla tajemniczość

Wskaż cechy ballady w zacytowanym fragmencie Świtezianki. Kolorami oznaczono fragmenty ukazujące poszczególne cechy.
Adam Mickiewicz
Jakiż to chłopiec piękny i młody? W tym kolorze zaznaczono elementy budujące nastrój tajemniczości.Brzegami sinej
Jaka to obok dziewica?
Świteziu wody Tak oznaczono pejzaż romantyczny
Idą przy świetle księżyca.

Ona mu z kosza daje maliny,
A on jej kwiatki do wianka ;
Pewnie kochankiem jest tej dziewczyny,
Pewnie to jego kochanka.

Każdą noc prawie, o jednej porze,
Pod tym się widzą modrzewiem.
Młody jest strzelcem w tutejszym borze, Ludowy bohater
Kto jest dziewczyna? - ja nie wiem.

"Stój, stój - odpowie - hardy młokosie,
Pomnę, co ojciec rzekł stary:
Słowicze wdzięki w mężczyzny głosie,
A w sercu lisie zamiary.

Chłopiec przyklęknął, chwycił w dłoń piasku,Piekielne wzywał potęgi, Nastrój ____________________

Klął się przy świętym księżyca blasku,
Lecz czy dochowa przysięgi? Nastrój ____________________

[...]Wtem wiatr zaszumiał po gęstym lesie, Reakcja ___________________

Woda się burzy i wzdyma.

Burzy się, wzdyma, pękają tonie,
O niesłychane zjawiska!

Ponad srebrzyste Świtezi błonie __________________________

Dziewicza piękność wytryska. Rusałka, nimfa, tytułowa Świtezianka - postać

Jej twarz jak róży bladej zawoje, z ludowych opowieści.
Skropione jutrzenki łezką;

Wtem modra fala, prysnąwszy z brzegu, ______________________________

Z lekka mu w stopy załechce.

I tak go łechce, i tak go znęca Tak się w nim serce rozpływa, Emocje _________________________
Jak gdy tajemnie rękę młodzieńca
Ściśnie kochanka wstydliwa.

A wicher szumi po gęstym lesie, ________________________________
Woda się burzy i wzdyma.

Burzy się, wzdyma i wre aż do dna,Roztwiera paszczę otchłań podwodna, _______________________________
Kręconym nurtem pochwyca,
Ginie z młodzieńcem dziewica

Ona po srebrnym pląsa jeziorze, Tutaj nazwij wyróżnione środki stylistyczne
On pod tym jęczy modrzewiem.
Kto jest młodzieniec? - strzelcem był w borze. Porównaj z trzecią zwrotką i nazwij zabieg
A kto dziewczyna? - ja nie wiem . kompozycyjny

Przygotuj chmurę wyrazową dotyczącą ballady jako gatunku literackiego. Skorzystaj z aplikacji

Wygenerujcie jak najwięcej pomysłów. Wykorzystajcie metodę 6 myślowych kapeluszy.

Wybierzcie te rozwiązania, które wydają Wam się najlepsze.

Przygotujcie w formie malarskiej (kolażu, grafiki, rysunku, szkicu) współczesną wersję ballady. Na podstawie karty persony umieśćcie bohaterów we współczesnej scenerii oraz wymierzcie strzelcowi karę odpowiadającą współczesnym realiom...

Obejrzyjcie film przygotowany przez młodzież

Zdobywcy II miejsca w V Konkursie Filmowym "Lektury w kadrze", kategoria wiekowa: gimnazjum. Film przygotowany przez zespół uczniowski z Publicznego Gimnazjum nr 53 Sióstr Prezentek w Krakowie, pod opieką p. Anny Wanic.

A tutaj świetny film krótkometrażowy sióstr Bui uwspółcześniający problem ukazany w Świteziance

,,Świtezianka" to film krótkometrażowy Sióstr Bui (Julii Bui-Ngoc oraz Mail Bui-Ngoc) i jednocześnie pierwszy z serii krótkometrażowych filmów eksperymentalnych na podstawie „Ballad i Romansów" Adama Mickiewicza. To thriller romantyczny, w którym współczesność świata realnego przeplata się ze światem baśniowym, magicznym, pełnym oddechów mgieł, ulotnych spojrzeń kochanków. Projekt nawiązuje o XIX wiecznego romantyzmu. Jest inspirowany twórczością m.in. prerafaelitów. Bogate ręcznie robione kostiumy, bajkowa scenografia, zdjęcia podwodne sprawią, że film poza walorami artystycznymi będzie wyjątkową ekranizacją literatury.
Propozycja omówienia filmu
Adam Mickiewicz zainspirował również artystów innych dziedzin sztuki, np.:

Kazimierz Alchimowicz: Świtezianka

Przyjrzyj się obrazowi Kazimierza Alchimowicza „Świtezianka" i odpowiedz na pytania:

a) Jaką sytuację z ballady A. Mickiewicza uwiecznił artysta? Podaj cytat w funkcji argumentacyjnej. b) Jaki nastrój wywołuje u odbiorcy dzieła zaprezentowana scena?

Fryderyk Chopina - Ballada F dur op 38

Wsłuchaj się w muzykę, wyobraź sobie zdarzenia nad Świtezią.

Oddajmy głos młodemu pokoleniu Julia Wieniawa Świtezianka i

Wybierz jedno wyzwanie:

1. Wykonaj zdjęcie inspirowane tekstem "Świtezianki". Może w tym celu wybierzesz się na spacer...

2. Zaprojektuj okładkę najnowszego wydania "Świtezianki".

3. Korzystając z generatorów memów, przygotuj mem, dla którego bazę stanowić będzie "Świtezianka".

4. Ballada "Świtezianka" obfituje w złote myśli, aforyzmy. Wybierz jeden i zaprojektuj gadżet z cytatem - aforyzmem - kubek, t-shirt, etui na telefon, pudełko... (foto poglądowe: gadżety z cytatami filozoficznymi)

5. A może zechcesz opracować okładkę płyty Julii Wieniawy?

Ballady i romanse. Kwintesencja polskiego romantyzmu - audycja radiowa

Przygotowanie komiksu

Czytanie w pięciu krokach

Widzenie w biały dzień. O Romantyczności Mickiewicza

Przeczytaj tekst Aliny Kowalczykowej i wykonaj polecenia.

Widzenie w biały dzień. O „Romantyczności" Mickiewicza

Gdyby postawić proste i nieco naiwne pytanie, dlaczego właśnie do tego utworu - powtórzmy: programowego - Mickiewicz wprowadził bohaterkę o zachwianej równowadze umysłu, odpowiedź pozornie mogłaby być nieskomplikowana. Romantyczność była poetycką repliką na artykuł Jana Śniadeckiego O pismach klasycznych i romantycznych. W tym ataku, wywołanym przenikaniem idei romantycznych do kultury polskiej, Śniadecki między innymi w znamiennym kontekście wymieniał szaleństwo. Przewrotnie broniąc młodych, stwierdził: „Wszakże nie godzi ich się o to posądzać, że nie słuchają żadnych przepisów rozumu, prawdy i przyzwoitości, bo by to było wyniść na Donkiszotów i uorganizować szaleństwo". A ponieważ - zdaniem Śniadeckiego - nie można przypuszczać, by ktokolwiek rozumny chciał „uorganizować szaleństwo", tym samym zostaje przekreślony sens romantycznych idei twórczych [...].

Szaleństwo przedzierzga się pod piórem Śniadeckiego w argument rozstrzygający: wystarczy dowieść, że coś jest szalone, aby tym samym zamknąć dyskusję. W Romantyczności odwrotnie: szaleństwo Karusi dyskusję otwiera. Paralelizm chyba nieprzypadkowy. Można przypuszczać, że gdy Mickiewicz wprowadzał do wiersza obłąkaną dziewczynę, a także gdy opatrywał balladę zaczerpniętym z Szekspira mottem, miał w pamięci wywody retoryczne uczonego profesora. [...]

Można sądzić, że na genezie obu tekstów ważyła przede wszystkim atmosfera intelektualna epoki, atmosfera, która skłaniała do zainteresowania pojawiającymi się w człowieku anomaliami; za objawami zaburzeń umysłu można było doszukiwać się głębszych znaczeń, w „maniach", „omamach" lub „katalepsji"[1]upatrywać znaki innego widzenia, kontaktów z innym światem. Paralelnie narastały nowe zjawiska w preromantycznej literaturze - inwazja grozy, fantastyki, nadzmysłowości w konwencji serio, pozbawionych racjonalnego wyjaśnienia. Te przemiany, zachodzące w kulturze umysłowej, mogły być inaczej oceniane przez Śniadeckiego, a inaczej przez Mickiewicza; uczonego przerażać jako znak zacofania, poetę intrygować jako wyraz rozbudzenia ciekawości poznawczej. [...]

Treść ballady, w której obłąkana, prosta dziewczyna otoczona jest gawiedzią, a także Przedmowa do „Ballad i romansów", w której Mickiewicz zwraca uwagę na folklorystyczne inspiracje tomiku, sugeruje istnienie jakichś powiązań choćby tematycznych między postacią Karusi a postaciami z literatury ludowej. Czy jednak w powieściach ludu znajdziemy motyw dziewczyny wpadającej w obłąkanie po śmierci kochanka, czy będzie w nich w ogóle pojawiał się motyw szaleństwa? [...]

W folklorze epoki nie ma pierwowzorów dla bohaterów tracących zmysły z rozpaczy po utracie kochanka lub upadku ojczyzny, dla tych, których gwałtowne namiętności doprowadziły do obłąkania, ani dla tych, którym szaleństwo pozwala głębiej i doskonalej poznać świat. Wierzenia i baśnie ludu nie były wzorem dla romantycznego portretu szaleńca. Można więc przypuszczać, że przyczyn osadzania szaleńców w utworach literackich na tle gminu trzeba szukać raczej po prostu w równoległym zainteresowaniu romantyków folklorem, w wierze w niezbadane głębie mądrości ludu, przez którą, podobnie jak przez obłęd szaleńca, przeświecają prawdy jeszcze nieodgadnione. Zatem inspiracją dla literackiej postaci szaleńca z ludu byłyby nie tyle autentyczne teksty folklorystyczne, ile raczej impuls intelektualny, każący romantykom tak w ludzie, jak w szaleństwie poszukiwać szansy otwarcia nowych perspektyw poznawczych. Z tego punktu widzenia istniało szczególne pokrewieństwo między tymi dwiema kategoriami, między irracjonalizmem szaleństwa a tajemniczością wierzeń ludowych. [...]

Kwestia obłąkania Karusi okazuje się zatem ważna, gdyż już u wstępu przekreśla możliwość jakiegokolwiek porozumienia między bohaterami ballady - między ludem a uczonym. Wprowadzenie szaleństwa do utworu jaskrawo ukazało przeciwstawność obu stanowisk. W tej sytuacji wyższość jednego z nich musi być oczywista - i, co więcej, wydawałoby się, że bezsprzecznie rację ma starzec, nietraktujący poważnie majaków istoty obłąkanej. [...] Młody romantyk mógł oceniać rzecz inaczej. W ówczesnej wiedzy znalazłby nawet racjonalne podstawy, by obłąkaniu przypisać różne nadzwyczajne walory poznawcze. Z pewnością - ujawnianie niezwykłych talentów artystycznych, dar „widzenia". [...] Starzec chorobę umysłu oceniał jako upośledzenie, romantyk mógł widzieć w niej wyraz tajemniczych zaburzeń. [...] W tym rozumieniu Karusia nie jest „chora", lecz jest „inna", szalona, przeżywa wieszcze napięcie, które rozbija porządek świata.

Alina Kowalczykowa, Widzenie w biały dzień. O „Romantyczności" Mickiewicza [w:] Mickiewicz w „Pamiętniku Literackim", pod red. Stanisława Rośka, Gdańsk 2011, s. 176-191.

1. Napisz, czyje poglądy reprezentował Jan Śniadecki.

2. Omów, w jaki sposób naukowiec postrzegał szaleństwo.

3. Wymień zainteresowania epoki, za których sprawą w literaturze pojawiły się osoby obłąkane (akapit 2.).

4. Określ, jakie powiązania pomiędzy motywem obłąkania a literaturą ludową dostrzega Alina Kowalczykowa.

5. Podaj, co - według autorki - mogło w oczach romantyków łączyć mądrość ludu z szaleństwem.

6. Wyjaśnij, jak rozumiesz wypowiedź Aliny Kowalczykowej: „Zatem inspiracją dla literackiej postaci szaleńca z ludu byłyby nie tyle autentyczne teksty folklorystyczne, ile raczej impuls intelektualny, każący romantykom tak w ludzie, jak w szaleństwie poszukiwać szansy otwarcia nowych perspektyw poznawczych".

7. Sformułuj trzy główne tezy artykułu.

8. Wytłumacz, czym było szaleństwo Karusi dla starca, a co oznaczało dla narratora ballady Romantyczność.

CZYTANIE METODĄ PIĘCIU KROKÓW
Krok 1
Przejrzyj pobieżnie cały tekst, z którym masz się zapoznać.
W książce będzie to spis treści (nie od parady umieszcza się go na początku publikacji), tytuły rozdziałów, podrozdziałów. Zatrzymaj wzrok na ilustracjach, schematach, tablicach. Zwróć uwagę na zamieszczane często rekapitulacje, streszczenia pod koniec rozdziałów.

W tekstach krótszych - artykułach, fragmentach podręczników - uważnie obejrzyj wszelkiego rodzaje wyróżników - nagłówki, wyboldowane (pogrubione) słowa, podkreślenia.

Chodzi o to, byś miał ogólne pojęcie o co chodzi w tekście, jak zbudowana jest książka, na które treści musisz zwrócić uwagę, od czego zacząć czytanie. Nie zawsze musi to być początek publikacji, a nawet jej całość. Poszukujesz przecież konkretnych informacji - czytasz w konkretnym celu.
Krok 2
Postaw do tekstu pytania.
Zastanów się, jaki jest cel tego czytania. Na jakie pytania chcesz otrzymać odpowiedź. Sformułuj je. W początkowej fazie pracy tą metodą pytania warto zapisać - ich werbalizacja bardzo ułatwia uświadomienie sobie sensu czytania. W kroku pierwszym być może już wyrobiłeś sobie zdanie, w których fragmentach tekstu należy szukać nań odpowiedzi.
Krok 3
Dokładne czytanie.
Teraz przyszedł dopiero czas na dokładne czytanie - może już tylko fragmentów większej całości lub istnieje konieczność skrupulatnego zapoznania się z całością. Przypomnij sobie pytania i cel (po co właściwie czytasz?). w czasie lektury rób krótkie, kilkusekundowe przerwy, by tekst „uleżał się w głowie". Zawsze zatrzymaj się w celu wyjaśnienia niezrozumiałych zwrotów, słów, pojęć. Pracuj z tekstem aktywnie -kluczowe informacje podkreśl, używając kolorowych zakreślaczy (we własnych książkach!), wypisz na marginesie słowa - klucze do poszczególnych akapitów. Możesz to także zrobić na małych kartkach - uwaga - to nie rozbudowane notatki; to pojedyncze słowa!
Krok 4
Streszczenie poszczególnych części tekstu.
W zależności od obszerności tekstu, z którym pracujesz, zatrzymaj się po akapicie, dłuższym fragmencie, podrozdziale i powtórz to, co zapamiętałeś. Korzystaj ze wzrokowych komunikatów - przecież zakreśliłeś, wypisałeś to, co najważniejsze. Nie staraj się na siłę wykorzystać słownictwa które czytałeś. Powtarzaj własnymi słowami, odwołując się tylko do niezbędnych terminów. Jeśli tylko warunki na to pozwalają ten krok warto wykonać na głos.
Krok 5
Powtórzenie treści lub powtórne przeczytanie całego tekstu.
Na zakończenie jeszcze raz powtórz pytania, które sformułowałeś we wstępnym etapie pracy. Czy znasz na nie odpowiedź? Udziel ich w oparciu o przeczytany tekst. Możesz zrezygnować z podpowiedzi, które sam przygotowałeś w formie słów- kluczy czy podkreślonych informacji? Powtarzasz w ten sposób główne informacje z tekstu w formie streszczenia. Dla uporządkowania i utrwalenia wiedzy przeczytaj tekst jeszcze raz.

Jeśli posługujesz się techniką sporządzania map myśli (mapy pamięci, mind mapy) wykorzystaj tę umiejętność do zapisu nowo poznanych treści.

Metoda pięciu kroków wymaga - jak wszystko - treningu. I tylko z pozoru jest to metoda czasochłonna. W perspektywie czasowej pozwala na efektywne uczenie się poprzez czytanie i dojście do perfekcji. A zgodnie z myślą Edisona: geniusz to 1% natchnienia i 99% wypocenia.

"Szkiełko i oko" czy "czucie i wiara"?

Cechy ballady w postaci wskazówek w tekście

Romantyczność jako manifest programowy nowej epoki

Zadania maturalne z Romantycznością w roli głównej

1. Utwór przedstawia konflikt miedzy narratorem i starcem. Przyporządkujcie sądy o świecie postaciom. i - ćwiczenie 8 z e podręcznika

2. Nazwijcie te postawy, wykorzystując poniższy słowniczek pojęć związanych z balladą:

Słownik

3. Przygotujcie się do debaty "Szkiełko i oko" czy "czucie i wiara" silniej mówią do mnie - młodego człowieka XXI wieku. Zajmijcie swoje stanowisko, skonfrontujcie je ze zdaniem kolegów i koleżanek w debacie. Na koniec niech każdy zapisze własne stanowisko poparte trzema argumentami.

Przygotuj konspekt wypowiedzi - tj. wstęp z tezą + argumentacja wypunktowana z przykładami krótko omówionymi + kontekst - wypunktowane najważniejsze informacje + wnioski końcowe (w całości) - na jeden z podanych tematów:
1. Świat ducha a świat rozumu. Omów zagadnienie na podstawie Romantyczności Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
2. Jak jest przedstawiana w literaturze relacja rozum - uczucia w odniesieniu do przemian ideowych przełomu epok? Omów zagadnienie na podstawie Romantyczności Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Galeria wyobrażonych pejzaży

Historia zatopionego miasta

Balladę Adam Mickiewicz zadedykował Michałowi Wereszczace - bratu swej ukochanej Maryli. Historia jeziora i miejscowości Tuhanowicze (obecnie Korczowa lub Karczowa - miejscowość na terenie Białorusi), która znajduje się nieopodal jeziora, wiąże się z ludową legendą. W średniowieczu miejscowość była siedzibą książęcego rodu Tuhanów. Kiedy właściciel - Tuhan opuścił wieś, aby pomóc księciu Mendogowi w walce z wojskami cara pod Nowogrodem, wojska ruskie zaatakowały osamotnioną Świteź. Od końca XVIII wieku Tuhanowicze znajdowały się w rękach rodu Wereszczaków. Tu urodziła się Maryla Wereszczakówna.
Zinterpretuj poniższe fragmenty utworu. Wskaż metafory i określ ich funkcję w tekście.
Świteź tam jasne rozprzestrzenia łona,
W wielkiego kształcie obwodu,
Gęstą po bokach puszczą oczerniona,
A gładka jak szyba lodu.

Jeżeli nocną przybliżysz się dobą
I zwrócisz ku wodom lice,
Gwiazdy nad tobą i gwiazdy pod tobą,
I dwa obaczysz księżyce.

Przygotuj galerię zdjęć, które przedstawią wywołany Świtezią w Twojej wyobraźni obraz jeziora. Podpisz zdjęcia fragmentami ballady. Skorzystaj z baz legalnie dostępnych grafik:

polona- biblioteka cyfrowa udostępniająca zasoby Biblioteki Narodowej;

europeana - biblioteka cyfrowa udostępniająca dzieła z ponad 3000 europejskich instytucji kultury;

skitterphoto - baza zdjęć i grafik z domeny publicznej;

foter - baza zdjęć i grafik z domeny publicznej;

pixabay - baza zdjęć udostępionych bezpłatnie;

publicdomainpictures- zbiór zdjęć i grafik z domeny publicznej;

magdeleine.co - zdjęcia udostępnione na licencji Creative Commons;

kaboompics - baza zdjęć udostępionych bezpłatnie;

startupstockphotos - bezpłatne zdjęcia dla startupów;

canva - baza zdjęć udostępionych bezpłatnie;

unsplash - duży zbiór zdjęć w bardzo dobrej jakości udostępnionych na licencji CC0;

everypixel.com/free -zbiór zdjęć i grafik udostępnionych na licencji CC0.

Propozycja omówienia filmu*

* Materiał dla nauczyciela

Romantyczna wizja świata w balladzie - analiza

Czytanie performatywne ballady

Praca nad czytaniem performatywnym będzie przebiegać w następujący sposób:

*Najpierw niech grupy przeczytają przydzielone im fragmenty ballady.

*Potem niech porozmawiają o tym, jak odebrali dany fragment. Jakie emocje kryją się w tym fragmencie? Kto mówi i jak?

*Członkowie każdej grupy niech wspólnie zadecydują o koncepcji czytania, zastanawiając się, jaki klimat, nastrój chcieliby nadać swojemu fragmentowi.

*Po podjęciu tych decyzji grupy wypiszą z tekstu wszystkie te elementy, które są ważne w kontekście budowania nastroju i którym można nadać konkretny dźwięk.

*Grupy wyznaczą te osoby, które dany fragment ballady będą czytać z podziałem na role (narrator lub narratorzy, bohaterowie).

*Pozostali członkowie grupy niech utworzą chór odpowiedzialny za nastrój. Niech wybiorą spośród poprzednio wypisanych elementów tekstu te, które chcieliby razem udźwiękowić i ustalą sposób na odtworzenia tych dźwięków (za pomocą głosu lub muzyki).

*Po podziale na role i podjęciu decyzji o dźwiękach dla chóru, niech powrócą do swojego fragmentu tekstu i wyłonią z niego momenty, kiedy w tekście następuje pauza. To jest możliwość dla chóru na dłuższy fragment dźwiękowy. Członkowie chóru muszą też wiedzieć, kiedy mają wydawać swój dźwięk, a kiedy nie. Niech zdecydują również wspólnie o tym, kiedy ma być słychać dźwięki razem z tekstem, a kiedy tylko sam tekst.

*Jako ostatni etap pracy niech grupy przeprowadzą próbę czytania uwzględniając wszystkie ustalenia.

Romantyczna literatura grozy

Graficzna interpretacja ballady

Analiza elementów grozy w Lilijach

Zastanów się, o czym byłaby Twoja ballada utrzymana w stylu romantycznej literatury grozy. Wymyśl jej tytuł i takie elementy świata przedstawionego, które zdecydują o jej gatunkowej przynależności. Zadanie polega na przygotowaniu okładki do swojej ballady. Zadbaj, by na jej podstawie można było dostrzec jej elementy grozy. Budując projekt okładki wykorzystaj wiadomości zdobyte podczas zajęć.

Pracę możesz wykonać w aplikacji Canva lub innym programie do obróbki grafiki. (Canva oferuje szablony okładek książek)

Podzielcie się na grupy. Każda grupa ma za zadanie analizę tekstu ballady i wyodrębnienie elementów grozy w utworze. Szczególną uwagę zwróćcie na następujące elementy:

kreacja bohatera,

przestrzeni, w której rozgrywa się akcja utworu,

obecność świata nadnaturalnego.

Porównajcie wyniki Waszej pracy, podzielcie sie refleksjami.

1. Spośród wybierz trzy i uzasadnij wybór. Postaraj się tak dobrać grafiki, aby na jednej pojawiły się postacie ludzkie, druga oddaje nastrój ballady, a trzecia ukazuje symbolicznie jest przesłanie.

1. Swobodnie porozmawiajcie o tym, jak rozumiecie pojęcie grozy. Dobierzcie się w pary i porozmawiajcie o utworach (filmowych, literackich etc.), które w Was budziły grozę. Spróbujcie określić, co konkretnie budowało grozę.

2. Informacja:

Romantyczna literatura grozy:

- czerpie z opowieści i wierzeń ludowych;

- łączy elementy nadnaturalne z realistycznymi - te dwa światy wzajemnie się przenikają;

- wywołuje w czytelnikach wrażenie niepokoju;

- akcja książek umieszczana jest w mrocznej scenerii (np. stary zamek, opuszczony dom, ciemny las, miejsca uważane za przeklęte);

- akcja często dzieje się nocą;

- wydarzeniom towarzyszą gwałtowne zjawiska atmosferyczne (burza, ulewa etc.);

- bohaterowie są targani emocjami, często skrywają jakiś mroczny sekret, który jest stopniowo odsłaniany w toku fabuły;

- często historia rozpoczyna się zwyczajnie, a dopiero w toku akcji przyjmuje nieprawdopodobny obrót.

3. Wróćcie do tych utworów, o których rozmawialiście w poprzednim etapie i sprawdźcie, jakie elementy romantycznego podejścia do grozy odnajdujecie przytoczonych przykładach.

Mickiewicz influencerem?

Profil poety w mediach społecznościowych

O popularności Ballad i romansów

Wynotuj z artykułu Mickiewicz influencerem? O popularności ballady romantycznej:

1. Informacje, które można umieścić w bio twórcy

2. Chwyty marketingowe zastosowane przez Mickiewicza.

3. Informacje o subskrybentach.

4. Zasięgi "Ballad i romansów"

5. Informacje o obserwujących - wybierz jeden komentarz, który Ci się spodobał.

6. Hejterzy. Wyjaśnij, kto i dlaczego krytykował zbiorek poety.

Przygotuj materiały do stworzenia profilu poety w jednym z mediów społecznościowych.

Wśród przygotowanych materiałów powinno się znaleźć:

- zdjęcie profilowe / zdjęcie w tle

- 3 posty dotyczące ballad najlepiej ze zdjęciami

- Komentarze: jeden z epoki romantyzmu, co najmniej jeden współczesny

Do przygotowania materiałów możesz wykorzystać program Canva lub inny program graficzny.

1. Stworzyć klasowy Wakelet:

a) z opracowaniami tematów na maturę ustną dotyczących ballad

b) z opracowaniami tematów, w których ballady mogą być jednym z kontekstów

c) z opracowaniem motywów pojawiających się w balladach

d) z opracowaniem kontekstów, które można przywołać przy omawianiu ballad (bez kontekstu literackiego)

Warto uwzględnić także ballady omawiane w szkole podstawowej.

2. Zaprezentować dowolną balladę w formie, która najbardziej odpowiada zainteresowaniom uczniów (np. film, przedstawienie, obraz, komiks, gra, opowiadanie, piosenka itp)

3. Ballada romantyczna - kontynuacje i nawiązania - esej

4. Ballada współczesna w poezji i piosence - esej

https://youtu.be/HnM2hv7BFsE

https://zpe.gov.pl/a/spotkanie-z-czartem/DN72LYYUI

https://dodn.dolnyslask.pl/materialy/skryptybelfra/SkrBNr29.pdf

https://www.czasopismopolonistyka.pl/artykul/switezianka-w-roznych-odslonach-czyli-jak-ciekawie-podejsc-do-tematu-ballad https://zpe.gov.pl/a/tajemnica-i-ludowosc-w-balladach-i-romansach-adama-mickiewicza/DWjJYzHay https://edukacjafilmowa.pl/switezianka-2018/

https://view.genial.ly/601f106b5115d20cf91cc89f/presentation-switezianka-konteksty-nawiazania-wspolczesnosc https://www.polskizklasa.pl/uwspolczesniamy-switezianke-z-design-thinking/

https://teatrotekaszkolna.pl/konspekt/detal?id=404

https://youtu.be/ujKCb31C14A

https://zpe.gov.pl/b/opis-natury-w-balladach/PO8Emd8N0

https://szkola-edukacja.pl/content/35883-na-podstawie-fragmentu-ballady-adama-mickiewicza-switez-napisz-na-czym-polega-przedstawiona-w-tym-utworze-romantyczna-wizja-swiata.html

https://teatrotekaszkolna.pl/konspekt/detal?id=367

https:/mickiewicza/www.gabibania.com/grafiki/grafiki-inspirowane-ballada-lilije-adama-/

https://lekcjewsieci.pl/jak-uwspolczesnic-romantyczna-wizje-swiata-filmowa-adaptacja-ballady-adama-mickiewicza-pt-switezianka/

https://culture.pl/pl/artykul/mickiewicz-influencerem-o-popularnosci-ballady-romantycznej https://www.edurada.pl/artykuly/czytanie-metod-pieciu-krokow/ https://www.polskieradio.pl/8/2382/Artykul/2880665,Ballady-i-romanse-Kwintesencja-polskiego-romantyzmu https://rcin.org.pl/Content/68021/WA248_73383_P-I-2524_piwinska-ballady_o.pdf https://rebus.us.edu.pl/bitstream/20.500.12128/1782/1/Zajac_Ballady_o_pani_co_zabila_pana_w_kontekscie_kryminologii.pdf https://docplayer.pl/194167728-Konflikt-kategorii-wolnosci-i-determinizmu-w-balladzie-lilie-adama-mickiewicza.html https://static.scholaris.pl/resource-files/257/sensacja-pani-zabila-pana_65430.pdf

https://eszkola.pl/jezyk-polski/ballady-i-romanse-manifest-polskiego-romantyzmu-1070.html https://rcin.org.pl/Content/62022/WA248_79069_P-I-2524_buszkow-nocna_o.pdf

Skontaktuj się ze mną
i podziel się swoją opinią.

Po więcej materiałów zapraszam na stronę

zapiskipolonistki.pl

radgor@onet.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
BalladyAdama Mickiewiczaw szkole podstawowej i ponadpodstawowej * Uczniowie na lekcję mieli przynieść ziarenka maku i trzy gwoździe (lub takie pomoce zapewnia nauczyciel Legenda o mistrzu Twardowskim Porządkowanie zdarzeń w balladzie Adama Mickiewicza Wysłuchaj uważnie, śledząc oczami tekst, legendy o panu Twardowskim. Odpowiedz na pytania: 1. Dlaczego Jan Twardowski zawarł pakt z diabłem?

# data[].attributes.body
Quiz:
https://view.genial.ly/60578e5174f2b00d22610806/interactive-content-reduta-ordona?fbclid=IwAR0P7kqlvxKACxMMa-j_scGhgtRpN8ukoZbhAgN4braIVr6M-8bYpwXXW5w

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Reduta Ordona Adama Mickiewicza

QUIZ

Start

QUIZ

01

Do jakich wydarzeń nawiązuje historia opisana w Reducie Ordona?

obrona Warszawy przed Rosjanami podczas powstania styczniowego

A

B

C

obrona Warszawy przed Rosjanami podczas powstania listopadowego

bitwa o Olszynkę Grochowską

02

Z fragmentu Reduty Ordona zawierającego refleksję na temat cara Rosji wynika, że

mieszkańcy ziem polskich pogodzili się z jego zwierzchnictwem.

A

B

C

tylko Polacy zdecydowanie przeciwstawili się jego rządom.

jedynie naród polski jest nękany przez jego armię.

QUIZ

03

Duża liczba czasowników o charakterze dźwiękonaśladowczym sprawia, że

czytelnik gubi się w odbiorze.

A

B

C

utwór jest niezwykle dynamiczny.

utwór jest niezwykle statyczny.

QUIZ

04

Adam Mickiewicz porównując wojska rosyjskie i polskie posłużył się

ironią.

A

B

C

kontrastem.

eufemizmem.

QUIZ

05

Adam Mickiewicz zastosował w Reducie Ordona narrację:

trzecioosobową.

A

B

C

pierwszoosobową.

w utworze nie ma narracji.

QUIZ

06

Który fragment potwierdza rodzaj zastosowanej w utworze narracji?

Zgasnął ogień. - Już Moskal rogatki wywalał.

A

B

C

Słyszałem, że coś do mnie mówił mój Jenerał.

I nie było nic widać, prócz granatów blasku.

QUIZ

07

Lud rosyjski ukazany jest w utworze jako:

bezkształna masa, ale za to pełna sił, oddana carowi do ostatniej kropli krwi.

A

B

C

bezkształtna i bezwolna masa, poddająca się tyranii cara.

odważny, bohaterski lud.

QUIZ

08

Car jawi się w utworze jako:

dobry, sprawiedliwy władca.

A

B

C

zły i okrutnyciemiężyciel.

człowiek tchórzliwy, bezsilny.

QUIZ

09

Reduta Ordona to:

sonet

A

B

C

poemat opisowo-refleksyjny

tren

QUIZ

10

Słowa: Karząc plemie zwycięzców zbrodniami zatrute, Bóg wysadzi tę ziemię, jak on swą redutę świadczą o:

zemście Boga.

A

B

C

sprawiedliwej ręce Boga.

niesprawiedliwości dziejów.

QUIZ

GRATULACJE!

Posłuchaj i wyraź swoją opinię!

Raz jeszcze?

Gen. Sowiński na szańcach Woli,obraz Wojciecha Kossaka/ Źródło: Wikimedia Commons / domena publicznaZastanów się nad pytaniem:Ordon przegranym herosem?, zajmij stanowisko i napisz w zeszycie4 argumenty, potwierdzające Twoją tezę.Zadanie dla ambitnych.Obejrzyj: Bitwa Zastanów się, za pomocą jakiś zabiegów osiągnięto dynamikę scen batalistycznych.

UPS!

Spróbuj ponownie!

# data[].attributes.attachment_link.description
Reduta Ordona Adama Mickiewicza QUIZ Start QUIZ 01 Do jakich wydarzeń nawiązuje historia opisana w Reducie Ordona? obrona Warszawy przed Rosjanami podczas powstania styczniowego A B C obrona Warszawy przed Rosjanami podczas powstania listopadowego bitwa o Olszynkę Grochowską 02 Z fragmentu Reduty Ordona zawierającego refleksję na temat cara Rosji wynika, że mieszkańcy ziem polskich pogodzili się z jego zwierzchnictwem.

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/61ae56d3ddff6e0dfa6d034c/presentation-stepy-akermanskie?fbclid=IwAR2x3ML6K28F72IANLCbFfsxzpfnwEQCzNpgc7ujMITLwGQEjuLr4c8BsuA

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Adam Mickiewicz

Sonety krymskie

Stepy akermańskie

Spis treści

1.Gatunek

8. Nawiązania

2.Krym

3. Cytat

4.Stepy akermańskie

5. Interpretacja

6. Analiza

7. Nawiązania

Rodzaj: liryka

Sonet

Gatunek

Półwysep Krymski, Krym (ukr. Кримський півострів, Krymśkyj piwostriw; Крим; ros. Крымский полуостров, Krymskij połuostrow; Крым; krymskotatarski Къырым ярымадасы, Qırım yarımadası; Къырым, Qırım) - półwysep pomiędzy częścią północną Morza Czarnego a częścią zachodnią Morza Azowskiego, zwany w starożytności Chersonezem Taurydzkim bądź Taurydą, połączony jest z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim, pomiędzy Morzem Czarnym i Azowskim, a na wschodzie oddzielony od lądu Cieśniną Kerczeńską. Powierzchnia ponad 27 tys. km².

Krym

GenezaSonetów Krymskich Adama Mickiewicza

Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu, Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi, Śród fali łąk szumiących, śród kwiatów powodzi, Omijam koralowe ostrowy burzanu.

Adam Mickiewicz

Wysłuchaj Stepów Akermańskich

Adam Mickiewicz

Info

Info

Info

Jak wygląda przestrzeń w utworze? Jak przedstawiona jest natura?

Zastanów się!

Czy Stepy Akermańskie można nazwać sonetem?Z jakim typem liryki mamy tu do czynienia?

Kim jest podmiot liryczny?Co czuje?Jak się zachowuje?

Wiersz jest przykładem liryki bezpośredniej, w której podmiot liryczny wyraża swoje odczucia, marzenia, pragnienia, ale również tęsknoty w pierwszej osobie liczby pojedynczej: wpłynąłem,omijam,patrzę.Stepy Akermańskie jako sonet:-4 zwrotki- układ wersów: 4 + 4 + 3+ +3- układ rymów: abba, abba, aba, bab- pierwsze 2 zwrotki dłuższe = opisowe, kolejne 2 zwrotki krótsze = refleksyjneCzęść opisowaStepów akermańskich - zachwyt nad przyrodą Krymu. Podmiot liryczny to podróżny podziwiający egzotyczną krymską przyrodę: rozległy step, bujną i kolorową roślinność, ciszę, w której słychać nawet najmniejsze dźwięki - szelest traw, szmer lecących żurawi. Podróżnik porównuje jazdę przez bezkresny akermański step do żeglugi po niezmierzonym oceanie. ( step jak ocean, wóz jak łódź ).Część refleksyjna - tęsknota za ojczyzną. Piękno i egzotyka przyrody budzą tęsknotę podróżnego za daleką ojczyzną, do której nie może powrócić. Na wielkiej, nieograniczonej przestrzeni stepu uświadamia sobie swoją samotność i zagubienie. Z nadzieją nasłuchuje w ciszy odgłosów z ojczyzny - ale żaden głos stamtąd nie dobiega. Tym większe są poczucie pustki i smutek.

Podmiotem lirycznym jest baczny obserwator, wrażliwy na piękno otaczającej go przyrody. Bohater wiersza ma w sobie cechy zarówno wędrowcy (odbywa ciekawą podróż w celu poznania nowych miejsc), jak i tułacza (czuje się zagubiony, nie ma własnego miejsca, nawet w otoczeniu pięknej przyrody tęskni za ojczyzną). Ma to związek z uczuciami Adama Mickiewicza zmuszonego do przebywania na emigracji, poza rodzinnymi stronami, tęskniącego do ojczyzny.Prawdopodobnie bohater ten nie jest sam. Wskazuje na to użyty w trzeciej strofie wykrzyknik:Stójmy!https://cloud7.edupage.org/https://www.na6.pl/polski/stepy_akermanskie -> Warto zajrzeć!

Anna StasiakNajważniejsze motywy sonetów to: samotność, wędrówka pielgrzyma, przemijanie. Autor podkreśla nicość człowieka wobec ogromu, potęgi natury i żywiołu. Człowiek nie decyduje o własnym życiu i śmierci - jest nad nim Bóg, przeznaczenie, żywioł.

Środki poetyckie w utworach lirycznych pełnią ważne funkcje. Przeczytaj uważnie wiersz,a następnie uzupełnij tabelkę.

Konteksty

Wysłuchaj utworu, a następnie w kilku zdaniach wyraź swoje zdanie na temat tego utworu. Zwróć uwagę na muzykę i wymieszanie języków.

Dziękuję za uwagę!

# data[].attributes.attachment_link.title
Stepy akermańskie by Marta S. on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Adam Mickiewicz Sonety krymskie Stepy akermańskie Spis treści 1.Gatunek 8. Nawiązania 2.Krym 3. Cytat 4.Stepy akermańskie 5. Interpretacja 6. Analiza 7. Nawiązania Rodzaj: liryka Sonet Gatunek Półwysep Krymski, Krym (ukr. Кримський півострів, Krymśkyj piwostriw; Крим; ros.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ballady
Adama Mickiewicza
w szkole podstawowej i ponadpodstawowej

* Uczniowie na lekcję mieli przynieść ziarenka maku i trzy gwoździe (lub takie pomoce zapewnia nauczyciel

Legenda o mistrzu Twardowskim

Porządkowanie zdarzeń w balladzie Adama Mickiewicza

Wysłuchaj uważnie, śledząc oczami tekst, legendy o panu Twardowskim. Odpowiedz na pytania:

1. Dlaczego Jan Twardowski zawarł pakt z diabłem?

2. Jak wykorzystywał swoje czarnoksięskie moce?

3. Jakim podstępem posłużył się diabeł, aby schwytać Twardowskiego?

4. W jaki sposób Twardowski znalazł sie na Księżycu?

LEGENDA O PANU TWARDOWSKIM

Wiele wieków temu w Krakowie żył pewien szlachcic. Nazywał się Jan Twardowski. Był on człowiekiem wykształconym, kochał księgi, kochał naukę. Interesowała go magia i alchemia, jednak po wielu latach badań uznał, iż czary nie są możliwe bez udziału sił nadprzyrodzonych. Odnalazł więc Twardowski w swoich księgozbiorach tomy traktujące o przywoływaniu diabłów i zastosował znajdujące się w nich wskazówki. Po odprawieniu rytuałów świece w komnacie, w której przebywał uczony przygasły, a oczom Twardowskiego ukazał się wysoki, szczupły i ubrany na czarno diabeł. Na głowie miał małe czarne różki, palce rąk zakończone ostrymi szponami, kopyta zamiast stóp i kosmaty ogon wiszący z tyłu. Czart spojrzał na człowieka i uśmiechnął się przebiegle, odsłaniając swoje ostre zęby. Odczytał myśli uczonego i wiedział, że zyskał właśnie kolejną duszyczkę do swoich piekielnych kotłów. Zapytał więc:

- Czym mogę służyć panie Twardowski?

Twardowski opowiedział krótko o swoich badaniach nad magią i pragnieniu czynienia prawdziwych czarów. Czart zapewnił, iż marzenia człowieka już niedługo się spełnią. Wystarczy tylko podpisać diabelski cyrograf, na mocy którego Twardowski miał oddać swoją duszę czartowi. Szlachcic przejrzał zamiary biesa i tak rzekł;

- Oferta twoja diable jest wielce szczodra. Pozwól, że skrócę twoje oczekiwania na moją duszę i dodam do cyrografu zapis, iż będziesz mógł mnie zabrać, jak tylko zjawię się w Rzymie. Długo nie będziesz czekał, bo za kilka tygodni planuję odbyć pielgrzymkę do tego miasta. Czart wielce się ucieszył z dodatkowego zapisu i z tego, że już niedługo zdobędzie nową duszę. Nie wiedział jednak, że Twardowski wcale nie ma zamiaru odwiedzania Rzymu.

Chwilę później cyrograf został podpisany przez obie strony. Diabeł miał służyć człowiekowi w czynieniu każdej magii, jaką ten tylko sobie wyduma. Zacierał ręce bo zadanie powinno być niezwykle proste i przyjemne. Dusze ludzkie są przecież krnąbrne, chciwe i złe, a szlachcic na pewno wykorzysta diabelską magię do niecnych celów.

Twardowski z nowymi mocami ruszył w podróż po Rzeczpospolitej. Magią stworzył ogromnego koguta, którego dosiadał jak rumaka i odwiedzał polskie wioski i miasta. Jakież było zdziwienie diabła, kiedy czarownik zaczął używać diabelskich mocy do czynienia dobra. Mistrz w magiczny sposób ludzi leczył, zwierzęta uzdrawiał. Raz nawet zjawy z domu burmistrza Bydgoszczy przepędził, a samego włodarza cudownie odmłodził.

Rosły więc bogactwo i sława Twardowskiego w Rzeczypospolitej. Pewnego dnia sam król Zygmunt August wezwał go do siebie i poprosił go o pomoc w przywołaniu ducha zmarłej królowej. Czarnoksiężnik oczywiście zadaniu podołał, przywołując obraz kobiety na jednym z pałacowych luster, czym ogromną łaskę u króla uzyskał.

Złościł się diabeł, bo minęły już nie tylko tygodnie od dnia podpisania umowy, ale i miesiące, i lata. Twardowski zaś, ani myślał do Rzymu się udać. Myślał więc czart i myślał, aż wpadł na pomysł. Przemienił się w chłopa i przyszedł do Twardowskiego z prośbą o pomoc w uzdrowieniu niby to chorej matki. Czarnoksiężnik oczywiście zgodził się pójść z wieśniakiem do pobliskiej gospody, gdzie miała leżeć chora kobieta. Kiedy tylko przekroczyli próg karczmy, diabeł przybrał swoją prawdziwą postać, zaczął się głośno śmiać i rzekł:

- Mam Cię teraz panie Twardowski. Dusza twa do mnie należy. Warunków umowy w końcuś dotrzymał. Karczma ta Rzym się nazywa!

Czarnoksiężnik zbladł i zaczął przeklinać swoją nieuwagę. Jednak działać trzeba szybko, bo diabeł już go porwał w górę i wysoko nad ziemią do piekła niesie. Sprawa poważna, z diabłem nie ma już żartów, postanowił więc Twardowski modlitwę do Matki Świętej odmówić. Już po pierwszych słowach czart widocznie osłabł. Kiedy modlitwa dobiegała końca diabeł cierpiał już takie katusze, że krzyknął i upuścił swoją zdobycz, a potem do piekła uciekł.

Tak się stało, że w tym momencie akurat przelatywali nad księżycem i tam właśnie spadł Twardowski. Podobno siedzi tam do dnia dzisiejszego i tęsknie obserwuje Ziemię i ukochaną Rzeczpospolitą

Weź jedno z ziarenek maku i wbij w nie trzy gwoździe.

Jak oceniasz wynik swojej pracy?

Jak myślisz, dlaczego uzyskałeś/uzyskałaś taki efekt?

Scenariusz przedstawienia kukiełkowego

(na podstawie ballady "Pani Twardowska"

W karczmie „Rzym" jest zabawa. Jest bardzo głośno. Ludzie tańczą, piją, żartują.

Hulaj dusza! Hulaj!

Twardowski siada przy stole i robi czarodziejskie sztuczki. Podchodzi do żołnierza.

Już z żołnierza masz zająca!

Twardowski zamienia prawnika w psa.

Z patrona robi się kundel!

Z głowy szewca leje wódkę.

Twardowski pije wódkę. Nagle z kieliszka wyskakuje diabeł.

Ha, Twardowski! Witaj, bracie! Jestem Mefistofelesem.

Sprzedałeś mi swoją duszę, dlatego umiesz czarować. Ale miałeś pojechać do Rzymu i oddać oddać się w moje ręce. Minęło już siedem lat, a ty wcale nie myślisz o podróży.

Ale mam cię. Ta karczma Rzym się nazywa. Zabieram cię ze sobą!

Twardowski próbuje uciec, ale diabeł go łapie. Po chwili szlachcic staje.

Sprawdź naszą umowę! Gdy przyjdziesz po moją duszę, musisz jeszcze zrobić trzy czarodziejskie sztuczki.

Zamień namalowanego konia w prawdziwego. Zrób z piasku bicz i wybuduj z ziarenek orzecha w lesie zamek. Do budowy użyj maku, a w każde ziarenko wbij trzy grube gwoździe!

Mefistofeles uwija się i wszystko szybko robi.

No, no, bracie! Udało ci się! Teraz drugie zadanie. Trudniejsze! Wykąp się w wodzie święconej.

Pojawia się misa z wodą święconą.

Brrr, Wrr, Uuu, Rzecz skończona!

Wchodzi pani Twardowska

Jeszcze ostatnie zadanie. Zobacz, tam stoi moja żona, pani Twardowska. Ja będę przez rok mieszkał w piekle, a ty będziesz żył z panią Twardowską. Będziesz musiał się jej słuchać.
Mefistofeles przygląda się pani Twardowskiej. Próbuje się wycofać z karczmy, ale kobieta zastawia wyjście. Potem szybko ucieka przez dziurkę od klucza.
Ale czmychnął! Ciekawe, dlaczego?

Przygotujcie przedstawienie teatrzyku kukiełkowego według zaproponowanego scenariusza albo według własnego pomysłu.

Napisz zaproszenie dla Twoich rodziców (babci, dziadka lub innej bliskiej osoby) na przedstawienie teatrzyku kukiełkowego pt. "Karczma Rzym". Pamiętaj, aby podać datę i godzinę przedstawienia, miejsce wydarzenia, Nie zapomnij się podpisać. Postaraj się zachęcić do przyjścia. Zadbaj o elegancką formę graficzną swojej pracy.

Rozmowa o podróżach i towarzyszących im emocjach

Elementy świata przedstawionego

Lubisz podróżować, wędrować po najbliższej okolicy, zwiedzać nieznane miejsca? Jak się wtedy czujesz? Co Cię najbardziej pociąga? Spróbuj nazwać swoje emocje wywołane następującymi sytuacjami:

Dowiadujesz się, że pojedziesz na zagraniczne wakacje do Francji.

Twój tata wyjechał do Niemiec, ale nie wrócił w umówionym dniu.

Jesteś w górach, nagle się mocno zachmurzyło, spodziewasz się burzy.

Na pobliskiej łące znajdujesz czterolistną koniczynę.

Podczas spaceru w parku lub lesie słyszysz nieznane ci ćwierkanie ptaka.
Zadanie polega na opracowaniu gry planszowej. na motywach "Powrotu taty"
1. Co będzie celem gry? Jakie wydarzenie ballady jest rozwiązaniem akcji?

2.Trzeba przygotować planszę. Jak będzie wyglądała? Jakie elementy powinny na niej być? Jakie dodatkowe chcecie wprowadzić?

3. Kim będą bohaterowie gry? Możecie wprowadzić bohaterów poza postaciami z ballady, ale trzeba określić ich rolę tak, aby nie wpłynęła na wymowę utworu (np. żona starszego zbójcy, wędrowiec, któremu pomógł tata, co opóźniło jego powrót, wróżka itp.)

4. Jakie wydarzenia muszą być, aby sens utworu został utrzymany? Jakie wydarzenia są związane z bohaterami (tu też możecie wprowadzić nowe, niezakłócające wymowy)?

5. Na czy będzie polegała gra? Czy gracz- bohater [tata] będzie wcielał się w postać i wykonywał zadania, czy bohaterowie będą mu zadawali zagadki, pytania, zadania do wykonania, czy dzięki spotkaniom bohater nabędzie nowych umiejętności, przeżyje nowe emocje? Czy po drodze będzie zbierał punkty, artefakty?

6. Dla ilu graczy przeznaczycie swoją grę? Jakie będą warunki zwycięstwa?

7. Jakie niespodzianki przygotujecie na drodze graczy?

A może chcecie przygotować karty postaci i innych elementów, korzystając z a kart?

Przeczytaliśmy balladę Adama Mickiewicza, przyjrzyjmy się przemianie starszego zbójcy.
Napisz w imieniu mamy z ballady podziękowanie dla starszego zbójcy. Wydarzenia Uporządkuj punkty plany tak, aby wystąpiły w kolejności wydarzeń w balladzie.
Modlitwa dzieci.

Spotkanie z ojcem.

Uwolnienie kupca i dzieci.

Opowiadanie herszta bandy.

Prośba matki.

Napad zbójców.
Narrator
1. Kto to jest narrator?

2. Czy osoba opowiadająca o wydarzeniach w „Powrocie taty" uczestniczy w nich?

3. Czy jest jednym z bohaterów utworu, czy tylko uważnie „obserwuje" je i nie bierze udziału w zdarzeniach?
Bohaterowie Wpisz do tabeli wydarzenia związane z podanymi postaciami (1 - 5) oraz cechy charakteru tych osób (a - e). 1. Zaniepokojona długą nieobecnością męża. 2. Modlą się o szczęśliwy powrót taty. 3. Jest gotowy oddać wszystko, żeby ocalić rodzinę 4. Rozczuliła go modlitwa dzieci. Darował życie kupcowi. 5. Straszą i okradają. a) pracowity odpowiedzialny troskliwy przywiązany do rodziny b) okrutni bezwzględni chciwi przerażający c) troskliwa kochająca wrażliwa dobra d) okrutny stanowczy opanowany litościwy e) posłuszne kochające stęsknione zatroskane
Rekonstrukcja wydarzeń - gałąź logiczna*

*materiał dla nauczycioela

Narrator i bohaterowie

Ocena postępowania bohaterów
Adam Mickiewicz
Jakiż to chłopiec piękny i młody? Jaki nastrój tworzą podkreślone elementy natury?Brzegami sinej
Jaka to obok dziewica?
Świteziu wody Na co wskazują elementy przyrody?
Idą przy świetle księżyca.

Ona mu z kosza daje maliny,
A on jej kwiatki do wianka;
Pewnie kochankiem jest tej dziewczyny,
Pewnie to jego kochanka.

Każdą noc prawie, o jednej porze,
Pod tym się widzą modrzewiem.
Młody jest strzelcem w tutejszym borze,
Kto jest dziewczyna? - ja nie wiem.

Skąd przyszła? - darmo śledzić kto pragnie,mokry jaskier wschodzi na bagnie,
Gdzie uszła? - nikt jej nie zbada.
Jak
Jak ognik nocny przepada.

Minęło lato, zżółkniały liścia Określ czas zdarzeń.
Zawsze mam czekać twojego przyścia
I dżdżysta nadchodzi pora,
Na dzikich brzegach jeziora? Jaki nastrój wprowadzają "dzikie brzegi jeziora"?

Chateczka moja stąd niedaleka Co zapewnia strzelcowi natura?
Pośrodku gęstej leszczyny;
Jest tam dostatkiem owoców, mleka,
Jest tam dostatkiem źwierzyny".

Chłopiec przyklęknął, chwycił w dłoń piasku,Co może symbolizować "święty blask księżyca"?
Piekielne wzywał potęgi,
Klął się przy świętym księżyca blasku,
Lecz czy dochowa przysięgi?

To mówiąc, dziewka więcej nie czeka,
Wieniec włożyla na skronie
I pożegnawszy strzelca z daleka,
Na zwykłe uchodzi błonie.

Sam został, dziką powraca drogą, Jak wyróżnione elementy natury charakteryzują emocje chłopca?
Ziemia uchyla się grząska,
Cisza wokoło, tylko pod nogą
Zwiędła szeleszcze gałązka.

Idzie nad wodą, błędny krok niesie,
Błędnymi strzela oczyma;
Wtem wiatr zaszumiał po gęstym lesie, Co może zapowiadać zachowanie przyrody?
Woda się burzy i wzdyma.

Burzy się, wzdyma, pękają tonie,
O niesłychane zjawiska!
Ponad srebrzyste Świtezi błonie Czemu służy wykorzystywanie skojarzeń z przyrodą do opisu postaci?
Dziewicza piękność wytryska.

Jej twarz jak róży bladej zawoje,
Skropione jutrzenki łezką;
Jako mgła lekka, tak lekkie stroje
Obwiały postać niebieską.

Podbiega strzelec i staje w biegu,
I chciałby skoczyć, i nie chce;
Wtem modra fala, prysnąwszy z brzegu, Jak zmieniają się emocje strzelca?
Z lekka mu w stopy załechce.

Zapomniał strzelec o swej dziewczynie,Na zgubę oślep bieży w głębinie,
Przysięgą pogardził świętą,

Nową zwabiony ponętą.

Wtem wietrzyk świsnął, obłoczek pryska, Co odkrywa powiew wietrzyka?
Poznaje strzelec dziewczynę z bliska,
Co ją w łudzącym krył blasku;
Ach, to dziewczyna spod lasku!

A dusza przy tym świadomym drzewie
Niech lat doczeka tysiąca,
Wiecznie piekielne cierpiąc żarzewie,
Nie ma czym zgasić gorąca".

Słyszy to strzelec, błędny krok niesie,
Błędnymi rzuca oczyma;
A wicher szumi po gęstym lesie, W jakiej roli występuje przyroda w podkreślonym fragmencie?
Woda się burzy i wzdyma.

Uzupełnij wnioski na temat roli przyrody w utworze, wpisując odpowiednio dobrane wyrazy we właściwej formie gramatycznej.

charakterystyka, czas, kara, tło, bór, prawda, owoce, mięso, natura, nastrój, zachowanie, sielankowy, emocje, woda

Przyroda w balladzie Adama Mickiewicza pt. "Świtezianka" jest nie tylko ________ zdarzeń. Określa też ich _______ . Służy także ________________ bohaterów. Strzelec żyje ______, więc w jego chatce jest pod dostatkiem ___________ i _______________. Pannę poeta opisuje, przy pomocy skojarzeń z ____________. Najważniejszą jednak funkcją przyrody w tym utworze jest budowanie _____________. Początkowo wprowadza ona ______________ nastrój. Jednak wraz ze zmianą ___________ chłopca, zmienia się jej __________ . Woda jeziora jakby współpracowała z nimfą. Początkowo kusi bohatera, który ulega czarowi i biegnie na środek jeziora. Wiatr jednak szybko odkrywa __________, odsłaniając oblicze dziewczyny. Wówczas _______ go pochłania. To właśnie natura wymierza strzelcowi ___________. Świadkami miłości i cierpienia młodych są "święty blask księżyca" i "świadome drzewo" - modrzew.

Pracując w parach, oceńcie postępowanie strzelca i dziewczyny. Formułujcie na zmianę argumenty i kontrargumenty. Wyciągnijcie wnioski.

Co zrobić, by oszukana dziewczyna uwierzyła
w prawdziwą miłość?

Nawiązania do utworu Adama Mickiewicza

Ballada - gatunek a jego cechy w balladzie Świtezianka

Ballada romantyczna to gatunek, który cechuje się:

synkretyzmem rodzajowym (i gatunkowym): jest narrator jak w epice, są fragmenty dialogowe jak w dramacie i nastrojowe partie poetyckie oraz środki artystyczne jak w liryce

dużą rytmicznością, nadaje się do śpiewania

ludowością

istotną rolą przyrody, która jest świadkiem wydarzeń i reaguje na zachowania bohaterów

nastrojem tajemniczości i grozy

obecnością romantycznego pejzażu

niezwykłą, dramatyczną akcją, łączącą wydarzenia realistyczne i fantastyczne

ograniczoną wiedzą narratora, co podkreśla tajemniczość

Wskaż cechy ballady w zacytowanym fragmencie Świtezianki. Kolorami oznaczono fragmenty ukazujące poszczególne cechy.
Adam Mickiewicz
Jakiż to chłopiec piękny i młody? W tym kolorze zaznaczono elementy budujące nastrój tajemniczości.Brzegami sinej
Jaka to obok dziewica?
Świteziu wody Tak oznaczono pejzaż romantyczny
Idą przy świetle księżyca.

Ona mu z kosza daje maliny,
A on jej kwiatki do wianka ;
Pewnie kochankiem jest tej dziewczyny,
Pewnie to jego kochanka.

Każdą noc prawie, o jednej porze,
Pod tym się widzą modrzewiem.
Młody jest strzelcem w tutejszym borze, Ludowy bohater
Kto jest dziewczyna? - ja nie wiem.

"Stój, stój - odpowie - hardy młokosie,
Pomnę, co ojciec rzekł stary:
Słowicze wdzięki w mężczyzny głosie,
A w sercu lisie zamiary.

Chłopiec przyklęknął, chwycił w dłoń piasku,Piekielne wzywał potęgi, Nastrój ____________________

Klął się przy świętym księżyca blasku,
Lecz czy dochowa przysięgi? Nastrój ____________________

[...]Wtem wiatr zaszumiał po gęstym lesie, Reakcja ___________________

Woda się burzy i wzdyma.

Burzy się, wzdyma, pękają tonie,
O niesłychane zjawiska!

Ponad srebrzyste Świtezi błonie __________________________

Dziewicza piękność wytryska. Rusałka, nimfa, tytułowa Świtezianka - postać

Jej twarz jak róży bladej zawoje, z ludowych opowieści.
Skropione jutrzenki łezką;

Wtem modra fala, prysnąwszy z brzegu, ______________________________

Z lekka mu w stopy załechce.

I tak go łechce, i tak go znęca Tak się w nim serce rozpływa, Emocje _________________________
Jak gdy tajemnie rękę młodzieńca
Ściśnie kochanka wstydliwa.

A wicher szumi po gęstym lesie, ________________________________
Woda się burzy i wzdyma.

Burzy się, wzdyma i wre aż do dna,Roztwiera paszczę otchłań podwodna, _______________________________
Kręconym nurtem pochwyca,
Ginie z młodzieńcem dziewica

Ona po srebrnym pląsa jeziorze, Tutaj nazwij wyróżnione środki stylistyczne
On pod tym jęczy modrzewiem.
Kto jest młodzieniec? - strzelcem był w borze. Porównaj z trzecią zwrotką i nazwij zabieg
A kto dziewczyna? - ja nie wiem . kompozycyjny

Przygotuj chmurę wyrazową dotyczącą ballady jako gatunku literackiego. Skorzystaj z aplikacji

Wygenerujcie jak najwięcej pomysłów. Wykorzystajcie metodę 6 myślowych kapeluszy.

Wybierzcie te rozwiązania, które wydają Wam się najlepsze.

Przygotujcie w formie malarskiej (kolażu, grafiki, rysunku, szkicu) współczesną wersję ballady. Na podstawie karty persony umieśćcie bohaterów we współczesnej scenerii oraz wymierzcie strzelcowi karę odpowiadającą współczesnym realiom...

Obejrzyjcie film przygotowany przez młodzież

Zdobywcy II miejsca w V Konkursie Filmowym "Lektury w kadrze", kategoria wiekowa: gimnazjum. Film przygotowany przez zespół uczniowski z Publicznego Gimnazjum nr 53 Sióstr Prezentek w Krakowie, pod opieką p. Anny Wanic.

A tutaj świetny film krótkometrażowy sióstr Bui uwspółcześniający problem ukazany w Świteziance

,,Świtezianka" to film krótkometrażowy Sióstr Bui (Julii Bui-Ngoc oraz Mail Bui-Ngoc) i jednocześnie pierwszy z serii krótkometrażowych filmów eksperymentalnych na podstawie „Ballad i Romansów" Adama Mickiewicza. To thriller romantyczny, w którym współczesność świata realnego przeplata się ze światem baśniowym, magicznym, pełnym oddechów mgieł, ulotnych spojrzeń kochanków. Projekt nawiązuje o XIX wiecznego romantyzmu. Jest inspirowany twórczością m.in. prerafaelitów. Bogate ręcznie robione kostiumy, bajkowa scenografia, zdjęcia podwodne sprawią, że film poza walorami artystycznymi będzie wyjątkową ekranizacją literatury.
Propozycja omówienia filmu
Adam Mickiewicz zainspirował również artystów innych dziedzin sztuki, np.:

Kazimierz Alchimowicz: Świtezianka

Przyjrzyj się obrazowi Kazimierza Alchimowicza „Świtezianka" i odpowiedz na pytania:

a) Jaką sytuację z ballady A. Mickiewicza uwiecznił artysta? Podaj cytat w funkcji argumentacyjnej. b) Jaki nastrój wywołuje u odbiorcy dzieła zaprezentowana scena?

Fryderyk Chopina - Ballada F dur op 38

Wsłuchaj się w muzykę, wyobraź sobie zdarzenia nad Świtezią.

Oddajmy głos młodemu pokoleniu Julia Wieniawa Świtezianka i

Wybierz jedno wyzwanie:

1. Wykonaj zdjęcie inspirowane tekstem "Świtezianki". Może w tym celu wybierzesz się na spacer...

2. Zaprojektuj okładkę najnowszego wydania "Świtezianki".

3. Korzystając z generatorów memów, przygotuj mem, dla którego bazę stanowić będzie "Świtezianka".

4. Ballada "Świtezianka" obfituje w złote myśli, aforyzmy. Wybierz jeden i zaprojektuj gadżet z cytatem - aforyzmem - kubek, t-shirt, etui na telefon, pudełko... (foto poglądowe: gadżety z cytatami filozoficznymi)

5. A może zechcesz opracować okładkę płyty Julii Wieniawy?

Ballady i romanse. Kwintesencja polskiego romantyzmu - audycja radiowa

Przygotowanie komiksu

Czytanie w pięciu krokach

Widzenie w biały dzień. O Romantyczności Mickiewicza

Przeczytaj tekst Aliny Kowalczykowej i wykonaj polecenia.

Widzenie w biały dzień. O „Romantyczności" Mickiewicza

Gdyby postawić proste i nieco naiwne pytanie, dlaczego właśnie do tego utworu - powtórzmy: programowego - Mickiewicz wprowadził bohaterkę o zachwianej równowadze umysłu, odpowiedź pozornie mogłaby być nieskomplikowana. Romantyczność była poetycką repliką na artykuł Jana Śniadeckiego O pismach klasycznych i romantycznych. W tym ataku, wywołanym przenikaniem idei romantycznych do kultury polskiej, Śniadecki między innymi w znamiennym kontekście wymieniał szaleństwo. Przewrotnie broniąc młodych, stwierdził: „Wszakże nie godzi ich się o to posądzać, że nie słuchają żadnych przepisów rozumu, prawdy i przyzwoitości, bo by to było wyniść na Donkiszotów i uorganizować szaleństwo". A ponieważ - zdaniem Śniadeckiego - nie można przypuszczać, by ktokolwiek rozumny chciał „uorganizować szaleństwo", tym samym zostaje przekreślony sens romantycznych idei twórczych [...].

Szaleństwo przedzierzga się pod piórem Śniadeckiego w argument rozstrzygający: wystarczy dowieść, że coś jest szalone, aby tym samym zamknąć dyskusję. W Romantyczności odwrotnie: szaleństwo Karusi dyskusję otwiera. Paralelizm chyba nieprzypadkowy. Można przypuszczać, że gdy Mickiewicz wprowadzał do wiersza obłąkaną dziewczynę, a także gdy opatrywał balladę zaczerpniętym z Szekspira mottem, miał w pamięci wywody retoryczne uczonego profesora. [...]

Można sądzić, że na genezie obu tekstów ważyła przede wszystkim atmosfera intelektualna epoki, atmosfera, która skłaniała do zainteresowania pojawiającymi się w człowieku anomaliami; za objawami zaburzeń umysłu można było doszukiwać się głębszych znaczeń, w „maniach", „omamach" lub „katalepsji"[1]upatrywać znaki innego widzenia, kontaktów z innym światem. Paralelnie narastały nowe zjawiska w preromantycznej literaturze - inwazja grozy, fantastyki, nadzmysłowości w konwencji serio, pozbawionych racjonalnego wyjaśnienia. Te przemiany, zachodzące w kulturze umysłowej, mogły być inaczej oceniane przez Śniadeckiego, a inaczej przez Mickiewicza; uczonego przerażać jako znak zacofania, poetę intrygować jako wyraz rozbudzenia ciekawości poznawczej. [...]

Treść ballady, w której obłąkana, prosta dziewczyna otoczona jest gawiedzią, a także Przedmowa do „Ballad i romansów", w której Mickiewicz zwraca uwagę na folklorystyczne inspiracje tomiku, sugeruje istnienie jakichś powiązań choćby tematycznych między postacią Karusi a postaciami z literatury ludowej. Czy jednak w powieściach ludu znajdziemy motyw dziewczyny wpadającej w obłąkanie po śmierci kochanka, czy będzie w nich w ogóle pojawiał się motyw szaleństwa? [...]

W folklorze epoki nie ma pierwowzorów dla bohaterów tracących zmysły z rozpaczy po utracie kochanka lub upadku ojczyzny, dla tych, których gwałtowne namiętności doprowadziły do obłąkania, ani dla tych, którym szaleństwo pozwala głębiej i doskonalej poznać świat. Wierzenia i baśnie ludu nie były wzorem dla romantycznego portretu szaleńca. Można więc przypuszczać, że przyczyn osadzania szaleńców w utworach literackich na tle gminu trzeba szukać raczej po prostu w równoległym zainteresowaniu romantyków folklorem, w wierze w niezbadane głębie mądrości ludu, przez którą, podobnie jak przez obłęd szaleńca, przeświecają prawdy jeszcze nieodgadnione. Zatem inspiracją dla literackiej postaci szaleńca z ludu byłyby nie tyle autentyczne teksty folklorystyczne, ile raczej impuls intelektualny, każący romantykom tak w ludzie, jak w szaleństwie poszukiwać szansy otwarcia nowych perspektyw poznawczych. Z tego punktu widzenia istniało szczególne pokrewieństwo między tymi dwiema kategoriami, między irracjonalizmem szaleństwa a tajemniczością wierzeń ludowych. [...]

Kwestia obłąkania Karusi okazuje się zatem ważna, gdyż już u wstępu przekreśla możliwość jakiegokolwiek porozumienia między bohaterami ballady - między ludem a uczonym. Wprowadzenie szaleństwa do utworu jaskrawo ukazało przeciwstawność obu stanowisk. W tej sytuacji wyższość jednego z nich musi być oczywista - i, co więcej, wydawałoby się, że bezsprzecznie rację ma starzec, nietraktujący poważnie majaków istoty obłąkanej. [...] Młody romantyk mógł oceniać rzecz inaczej. W ówczesnej wiedzy znalazłby nawet racjonalne podstawy, by obłąkaniu przypisać różne nadzwyczajne walory poznawcze. Z pewnością - ujawnianie niezwykłych talentów artystycznych, dar „widzenia". [...] Starzec chorobę umysłu oceniał jako upośledzenie, romantyk mógł widzieć w niej wyraz tajemniczych zaburzeń. [...] W tym rozumieniu Karusia nie jest „chora", lecz jest „inna", szalona, przeżywa wieszcze napięcie, które rozbija porządek świata.

Alina Kowalczykowa, Widzenie w biały dzień. O „Romantyczności" Mickiewicza [w:] Mickiewicz w „Pamiętniku Literackim", pod red. Stanisława Rośka, Gdańsk 2011, s. 176-191.

1. Napisz, czyje poglądy reprezentował Jan Śniadecki.

2. Omów, w jaki sposób naukowiec postrzegał szaleństwo.

3. Wymień zainteresowania epoki, za których sprawą w literaturze pojawiły się osoby obłąkane (akapit 2.).

4. Określ, jakie powiązania pomiędzy motywem obłąkania a literaturą ludową dostrzega Alina Kowalczykowa.

5. Podaj, co - według autorki - mogło w oczach romantyków łączyć mądrość ludu z szaleństwem.

6. Wyjaśnij, jak rozumiesz wypowiedź Aliny Kowalczykowej: „Zatem inspiracją dla literackiej postaci szaleńca z ludu byłyby nie tyle autentyczne teksty folklorystyczne, ile raczej impuls intelektualny, każący romantykom tak w ludzie, jak w szaleństwie poszukiwać szansy otwarcia nowych perspektyw poznawczych".

7. Sformułuj trzy główne tezy artykułu.

8. Wytłumacz, czym było szaleństwo Karusi dla starca, a co oznaczało dla narratora ballady Romantyczność.

CZYTANIE METODĄ PIĘCIU KROKÓW
Krok 1
Przejrzyj pobieżnie cały tekst, z którym masz się zapoznać.
W książce będzie to spis treści (nie od parady umieszcza się go na początku publikacji), tytuły rozdziałów, podrozdziałów. Zatrzymaj wzrok na ilustracjach, schematach, tablicach. Zwróć uwagę na zamieszczane często rekapitulacje, streszczenia pod koniec rozdziałów.

W tekstach krótszych - artykułach, fragmentach podręczników - uważnie obejrzyj wszelkiego rodzaje wyróżników - nagłówki, wyboldowane (pogrubione) słowa, podkreślenia.

Chodzi o to, byś miał ogólne pojęcie o co chodzi w tekście, jak zbudowana jest książka, na które treści musisz zwrócić uwagę, od czego zacząć czytanie. Nie zawsze musi to być początek publikacji, a nawet jej całość. Poszukujesz przecież konkretnych informacji - czytasz w konkretnym celu.
Krok 2
Postaw do tekstu pytania.
Zastanów się, jaki jest cel tego czytania. Na jakie pytania chcesz otrzymać odpowiedź. Sformułuj je. W początkowej fazie pracy tą metodą pytania warto zapisać - ich werbalizacja bardzo ułatwia uświadomienie sobie sensu czytania. W kroku pierwszym być może już wyrobiłeś sobie zdanie, w których fragmentach tekstu należy szukać nań odpowiedzi.
Krok 3
Dokładne czytanie.
Teraz przyszedł dopiero czas na dokładne czytanie - może już tylko fragmentów większej całości lub istnieje konieczność skrupulatnego zapoznania się z całością. Przypomnij sobie pytania i cel (po co właściwie czytasz?). w czasie lektury rób krótkie, kilkusekundowe przerwy, by tekst „uleżał się w głowie". Zawsze zatrzymaj się w celu wyjaśnienia niezrozumiałych zwrotów, słów, pojęć. Pracuj z tekstem aktywnie -kluczowe informacje podkreśl, używając kolorowych zakreślaczy (we własnych książkach!), wypisz na marginesie słowa - klucze do poszczególnych akapitów. Możesz to także zrobić na małych kartkach - uwaga - to nie rozbudowane notatki; to pojedyncze słowa!
Krok 4
Streszczenie poszczególnych części tekstu.
W zależności od obszerności tekstu, z którym pracujesz, zatrzymaj się po akapicie, dłuższym fragmencie, podrozdziale i powtórz to, co zapamiętałeś. Korzystaj ze wzrokowych komunikatów - przecież zakreśliłeś, wypisałeś to, co najważniejsze. Nie staraj się na siłę wykorzystać słownictwa które czytałeś. Powtarzaj własnymi słowami, odwołując się tylko do niezbędnych terminów. Jeśli tylko warunki na to pozwalają ten krok warto wykonać na głos.
Krok 5
Powtórzenie treści lub powtórne przeczytanie całego tekstu.
Na zakończenie jeszcze raz powtórz pytania, które sformułowałeś we wstępnym etapie pracy. Czy znasz na nie odpowiedź? Udziel ich w oparciu o przeczytany tekst. Możesz zrezygnować z podpowiedzi, które sam przygotowałeś w formie słów- kluczy czy podkreślonych informacji? Powtarzasz w ten sposób główne informacje z tekstu w formie streszczenia. Dla uporządkowania i utrwalenia wiedzy przeczytaj tekst jeszcze raz.

Jeśli posługujesz się techniką sporządzania map myśli (mapy pamięci, mind mapy) wykorzystaj tę umiejętność do zapisu nowo poznanych treści.

Metoda pięciu kroków wymaga - jak wszystko - treningu. I tylko z pozoru jest to metoda czasochłonna. W perspektywie czasowej pozwala na efektywne uczenie się poprzez czytanie i dojście do perfekcji. A zgodnie z myślą Edisona: geniusz to 1% natchnienia i 99% wypocenia.

"Szkiełko i oko" czy "czucie i wiara"?

Cechy ballady w postaci wskazówek w tekście

Romantyczność jako manifest programowy nowej epoki

Zadania maturalne z Romantycznością w roli głównej

1. Utwór przedstawia konflikt miedzy narratorem i starcem. Przyporządkujcie sądy o świecie postaciom. i - ćwiczenie 8 z e podręcznika

2. Nazwijcie te postawy, wykorzystując poniższy słowniczek pojęć związanych z balladą:

Słownik

3. Przygotujcie się do debaty "Szkiełko i oko" czy "czucie i wiara" silniej mówią do mnie - młodego człowieka XXI wieku. Zajmijcie swoje stanowisko, skonfrontujcie je ze zdaniem kolegów i koleżanek w debacie. Na koniec niech każdy zapisze własne stanowisko poparte trzema argumentami.

Przygotuj konspekt wypowiedzi - tj. wstęp z tezą + argumentacja wypunktowana z przykładami krótko omówionymi + kontekst - wypunktowane najważniejsze informacje + wnioski końcowe (w całości) - na jeden z podanych tematów:
1. Świat ducha a świat rozumu. Omów zagadnienie na podstawie Romantyczności Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
2. Jak jest przedstawiana w literaturze relacja rozum - uczucia w odniesieniu do przemian ideowych przełomu epok? Omów zagadnienie na podstawie Romantyczności Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Galeria wyobrażonych pejzaży

Historia zatopionego miasta

Balladę Adam Mickiewicz zadedykował Michałowi Wereszczace - bratu swej ukochanej Maryli. Historia jeziora i miejscowości Tuhanowicze (obecnie Korczowa lub Karczowa - miejscowość na terenie Białorusi), która znajduje się nieopodal jeziora, wiąże się z ludową legendą. W średniowieczu miejscowość była siedzibą książęcego rodu Tuhanów. Kiedy właściciel - Tuhan opuścił wieś, aby pomóc księciu Mendogowi w walce z wojskami cara pod Nowogrodem, wojska ruskie zaatakowały osamotnioną Świteź. Od końca XVIII wieku Tuhanowicze znajdowały się w rękach rodu Wereszczaków. Tu urodziła się Maryla Wereszczakówna.
Zinterpretuj poniższe fragmenty utworu. Wskaż metafory i określ ich funkcję w tekście.
Świteź tam jasne rozprzestrzenia łona,
W wielkiego kształcie obwodu,
Gęstą po bokach puszczą oczerniona,
A gładka jak szyba lodu.

Jeżeli nocną przybliżysz się dobą
I zwrócisz ku wodom lice,
Gwiazdy nad tobą i gwiazdy pod tobą,
I dwa obaczysz księżyce.

Przygotuj galerię zdjęć, które przedstawią wywołany Świtezią w Twojej wyobraźni obraz jeziora. Podpisz zdjęcia fragmentami ballady. Skorzystaj z baz legalnie dostępnych grafik:

polona- biblioteka cyfrowa udostępniająca zasoby Biblioteki Narodowej;

europeana - biblioteka cyfrowa udostępniająca dzieła z ponad 3000 europejskich instytucji kultury;

skitterphoto - baza zdjęć i grafik z domeny publicznej;

foter - baza zdjęć i grafik z domeny publicznej;

pixabay - baza zdjęć udostępionych bezpłatnie;

publicdomainpictures- zbiór zdjęć i grafik z domeny publicznej;

magdeleine.co - zdjęcia udostępnione na licencji Creative Commons;

kaboompics - baza zdjęć udostępionych bezpłatnie;

startupstockphotos - bezpłatne zdjęcia dla startupów;

canva - baza zdjęć udostępionych bezpłatnie;

unsplash - duży zbiór zdjęć w bardzo dobrej jakości udostępnionych na licencji CC0;

everypixel.com/free -zbiór zdjęć i grafik udostępnionych na licencji CC0.

Propozycja omówienia filmu*

* Materiał dla nauczyciela

Romantyczna wizja świata w balladzie - analiza

Czytanie performatywne ballady

Praca nad czytaniem performatywnym będzie przebiegać w następujący sposób:

*Najpierw niech grupy przeczytają przydzielone im fragmenty ballady.

*Potem niech porozmawiają o tym, jak odebrali dany fragment. Jakie emocje kryją się w tym fragmencie? Kto mówi i jak?

*Członkowie każdej grupy niech wspólnie zadecydują o koncepcji czytania, zastanawiając się, jaki klimat, nastrój chcieliby nadać swojemu fragmentowi.

*Po podjęciu tych decyzji grupy wypiszą z tekstu wszystkie te elementy, które są ważne w kontekście budowania nastroju i którym można nadać konkretny dźwięk.

*Grupy wyznaczą te osoby, które dany fragment ballady będą czytać z podziałem na role (narrator lub narratorzy, bohaterowie).

*Pozostali członkowie grupy niech utworzą chór odpowiedzialny za nastrój. Niech wybiorą spośród poprzednio wypisanych elementów tekstu te, które chcieliby razem udźwiękowić i ustalą sposób na odtworzenia tych dźwięków (za pomocą głosu lub muzyki).

*Po podziale na role i podjęciu decyzji o dźwiękach dla chóru, niech powrócą do swojego fragmentu tekstu i wyłonią z niego momenty, kiedy w tekście następuje pauza. To jest możliwość dla chóru na dłuższy fragment dźwiękowy. Członkowie chóru muszą też wiedzieć, kiedy mają wydawać swój dźwięk, a kiedy nie. Niech zdecydują również wspólnie o tym, kiedy ma być słychać dźwięki razem z tekstem, a kiedy tylko sam tekst.

*Jako ostatni etap pracy niech grupy przeprowadzą próbę czytania uwzględniając wszystkie ustalenia.

Romantyczna literatura grozy

Graficzna interpretacja ballady

Analiza elementów grozy w Lilijach

Zastanów się, o czym byłaby Twoja ballada utrzymana w stylu romantycznej literatury grozy. Wymyśl jej tytuł i takie elementy świata przedstawionego, które zdecydują o jej gatunkowej przynależności. Zadanie polega na przygotowaniu okładki do swojej ballady. Zadbaj, by na jej podstawie można było dostrzec jej elementy grozy. Budując projekt okładki wykorzystaj wiadomości zdobyte podczas zajęć.

Pracę możesz wykonać w aplikacji Canva lub innym programie do obróbki grafiki. (Canva oferuje szablony okładek książek)

Podzielcie się na grupy. Każda grupa ma za zadanie analizę tekstu ballady i wyodrębnienie elementów grozy w utworze. Szczególną uwagę zwróćcie na następujące elementy:

kreacja bohatera,

przestrzeni, w której rozgrywa się akcja utworu,

obecność świata nadnaturalnego.

Porównajcie wyniki Waszej pracy, podzielcie sie refleksjami.

1. Spośród wybierz trzy i uzasadnij wybór. Postaraj się tak dobrać grafiki, aby na jednej pojawiły się postacie ludzkie, druga oddaje nastrój ballady, a trzecia ukazuje symbolicznie jest przesłanie.

1. Swobodnie porozmawiajcie o tym, jak rozumiecie pojęcie grozy. Dobierzcie się w pary i porozmawiajcie o utworach (filmowych, literackich etc.), które w Was budziły grozę. Spróbujcie określić, co konkretnie budowało grozę.

2. Informacja:

Romantyczna literatura grozy:

- czerpie z opowieści i wierzeń ludowych;

- łączy elementy nadnaturalne z realistycznymi - te dwa światy wzajemnie się przenikają;

- wywołuje w czytelnikach wrażenie niepokoju;

- akcja książek umieszczana jest w mrocznej scenerii (np. stary zamek, opuszczony dom, ciemny las, miejsca uważane za przeklęte);

- akcja często dzieje się nocą;

- wydarzeniom towarzyszą gwałtowne zjawiska atmosferyczne (burza, ulewa etc.);

- bohaterowie są targani emocjami, często skrywają jakiś mroczny sekret, który jest stopniowo odsłaniany w toku fabuły;

- często historia rozpoczyna się zwyczajnie, a dopiero w toku akcji przyjmuje nieprawdopodobny obrót.

3. Wróćcie do tych utworów, o których rozmawialiście w poprzednim etapie i sprawdźcie, jakie elementy romantycznego podejścia do grozy odnajdujecie przytoczonych przykładach.

Mickiewicz influencerem?

Profil poety w mediach społecznościowych

O popularności Ballad i romansów

Wynotuj z artykułu Mickiewicz influencerem? O popularności ballady romantycznej:

1. Informacje, które można umieścić w bio twórcy

2. Chwyty marketingowe zastosowane przez Mickiewicza.

3. Informacje o subskrybentach.

4. Zasięgi "Ballad i romansów"

5. Informacje o obserwujących - wybierz jeden komentarz, który Ci się spodobał.

6. Hejterzy. Wyjaśnij, kto i dlaczego krytykował zbiorek poety.

Przygotuj materiały do stworzenia profilu poety w jednym z mediów społecznościowych.

Wśród przygotowanych materiałów powinno się znaleźć:

- zdjęcie profilowe / zdjęcie w tle

- 3 posty dotyczące ballad najlepiej ze zdjęciami

- Komentarze: jeden z epoki romantyzmu, co najmniej jeden współczesny

Do przygotowania materiałów możesz wykorzystać program Canva lub inny program graficzny.

1. Stworzyć klasowy Wakelet:

a) z opracowaniami tematów na maturę ustną dotyczących ballad

b) z opracowaniami tematów, w których ballady mogą być jednym z kontekstów

c) z opracowaniem motywów pojawiających się w balladach

d) z opracowaniem kontekstów, które można przywołać przy omawianiu ballad (bez kontekstu literackiego)

Warto uwzględnić także ballady omawiane w szkole podstawowej.

2. Zaprezentować dowolną balladę w formie, która najbardziej odpowiada zainteresowaniom uczniów (np. film, przedstawienie, obraz, komiks, gra, opowiadanie, piosenka itp)

3. Ballada romantyczna - kontynuacje i nawiązania - esej

4. Ballada współczesna w poezji i piosence - esej

https://youtu.be/HnM2hv7BFsE

https://zpe.gov.pl/a/spotkanie-z-czartem/DN72LYYUI

https://dodn.dolnyslask.pl/materialy/skryptybelfra/SkrBNr29.pdf

https://www.czasopismopolonistyka.pl/artykul/switezianka-w-roznych-odslonach-czyli-jak-ciekawie-podejsc-do-tematu-ballad https://zpe.gov.pl/a/tajemnica-i-ludowosc-w-balladach-i-romansach-adama-mickiewicza/DWjJYzHay https://edukacjafilmowa.pl/switezianka-2018/

https://view.genial.ly/601f106b5115d20cf91cc89f/presentation-switezianka-konteksty-nawiazania-wspolczesnosc https://www.polskizklasa.pl/uwspolczesniamy-switezianke-z-design-thinking/

https://teatrotekaszkolna.pl/konspekt/detal?id=404

https://youtu.be/ujKCb31C14A

https://zpe.gov.pl/b/opis-natury-w-balladach/PO8Emd8N0

https://szkola-edukacja.pl/content/35883-na-podstawie-fragmentu-ballady-adama-mickiewicza-switez-napisz-na-czym-polega-przedstawiona-w-tym-utworze-romantyczna-wizja-swiata.html

https://teatrotekaszkolna.pl/konspekt/detal?id=367

https:/mickiewicza/www.gabibania.com/grafiki/grafiki-inspirowane-ballada-lilije-adama-/

https://lekcjewsieci.pl/jak-uwspolczesnic-romantyczna-wizje-swiata-filmowa-adaptacja-ballady-adama-mickiewicza-pt-switezianka/

https://culture.pl/pl/artykul/mickiewicz-influencerem-o-popularnosci-ballady-romantycznej https://www.edurada.pl/artykuly/czytanie-metod-pieciu-krokow/ https://www.polskieradio.pl/8/2382/Artykul/2880665,Ballady-i-romanse-Kwintesencja-polskiego-romantyzmu https://rcin.org.pl/Content/68021/WA248_73383_P-I-2524_piwinska-ballady_o.pdf https://rebus.us.edu.pl/bitstream/20.500.12128/1782/1/Zajac_Ballady_o_pani_co_zabila_pana_w_kontekscie_kryminologii.pdf https://docplayer.pl/194167728-Konflikt-kategorii-wolnosci-i-determinizmu-w-balladzie-lilie-adama-mickiewicza.html https://static.scholaris.pl/resource-files/257/sensacja-pani-zabila-pana_65430.pdf

https://eszkola.pl/jezyk-polski/ballady-i-romanse-manifest-polskiego-romantyzmu-1070.html https://rcin.org.pl/Content/62022/WA248_79069_P-I-2524_buszkow-nocna_o.pdf

Skontaktuj się ze mną
i podziel się swoją opinią.

Po więcej materiałów zapraszam na stronę

zapiskipolonistki.pl

radgor@onet.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
BalladyAdama Mickiewiczaw szkole podstawowej i ponadpodstawowej * Uczniowie na lekcję mieli przynieść ziarenka maku i trzy gwoździe (lub takie pomoce zapewnia nauczyciel Legenda o mistrzu Twardowskim Porządkowanie zdarzeń w balladzie Adama Mickiewicza Wysłuchaj uważnie, śledząc oczami tekst, legendy o panu Twardowskim. Odpowiedz na pytania: 1. Dlaczego Jan Twardowski zawarł pakt z diabłem?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ballady
Adama Mickiewicza
w szkole podstawowej i ponadpodstawowej

* Uczniowie na lekcję mieli przynieść ziarenka maku i trzy gwoździe (lub takie pomoce zapewnia nauczyciel

Legenda o mistrzu Twardowskim

Porządkowanie zdarzeń w balladzie Adama Mickiewicza

Wysłuchaj uważnie, śledząc oczami tekst, legendy o panu Twardowskim. Odpowiedz na pytania:

1. Dlaczego Jan Twardowski zawarł pakt z diabłem?

2. Jak wykorzystywał swoje czarnoksięskie moce?

3. Jakim podstępem posłużył się diabeł, aby schwytać Twardowskiego?

4. W jaki sposób Twardowski znalazł sie na Księżycu?

LEGENDA O PANU TWARDOWSKIM

Wiele wieków temu w Krakowie żył pewien szlachcic. Nazywał się Jan Twardowski. Był on człowiekiem wykształconym, kochał księgi, kochał naukę. Interesowała go magia i alchemia, jednak po wielu latach badań uznał, iż czary nie są możliwe bez udziału sił nadprzyrodzonych. Odnalazł więc Twardowski w swoich księgozbiorach tomy traktujące o przywoływaniu diabłów i zastosował znajdujące się w nich wskazówki. Po odprawieniu rytuałów świece w komnacie, w której przebywał uczony przygasły, a oczom Twardowskiego ukazał się wysoki, szczupły i ubrany na czarno diabeł. Na głowie miał małe czarne różki, palce rąk zakończone ostrymi szponami, kopyta zamiast stóp i kosmaty ogon wiszący z tyłu. Czart spojrzał na człowieka i uśmiechnął się przebiegle, odsłaniając swoje ostre zęby. Odczytał myśli uczonego i wiedział, że zyskał właśnie kolejną duszyczkę do swoich piekielnych kotłów. Zapytał więc:

- Czym mogę służyć panie Twardowski?

Twardowski opowiedział krótko o swoich badaniach nad magią i pragnieniu czynienia prawdziwych czarów. Czart zapewnił, iż marzenia człowieka już niedługo się spełnią. Wystarczy tylko podpisać diabelski cyrograf, na mocy którego Twardowski miał oddać swoją duszę czartowi. Szlachcic przejrzał zamiary biesa i tak rzekł;

- Oferta twoja diable jest wielce szczodra. Pozwól, że skrócę twoje oczekiwania na moją duszę i dodam do cyrografu zapis, iż będziesz mógł mnie zabrać, jak tylko zjawię się w Rzymie. Długo nie będziesz czekał, bo za kilka tygodni planuję odbyć pielgrzymkę do tego miasta. Czart wielce się ucieszył z dodatkowego zapisu i z tego, że już niedługo zdobędzie nową duszę. Nie wiedział jednak, że Twardowski wcale nie ma zamiaru odwiedzania Rzymu.

Chwilę później cyrograf został podpisany przez obie strony. Diabeł miał służyć człowiekowi w czynieniu każdej magii, jaką ten tylko sobie wyduma. Zacierał ręce bo zadanie powinno być niezwykle proste i przyjemne. Dusze ludzkie są przecież krnąbrne, chciwe i złe, a szlachcic na pewno wykorzysta diabelską magię do niecnych celów.

Twardowski z nowymi mocami ruszył w podróż po Rzeczpospolitej. Magią stworzył ogromnego koguta, którego dosiadał jak rumaka i odwiedzał polskie wioski i miasta. Jakież było zdziwienie diabła, kiedy czarownik zaczął używać diabelskich mocy do czynienia dobra. Mistrz w magiczny sposób ludzi leczył, zwierzęta uzdrawiał. Raz nawet zjawy z domu burmistrza Bydgoszczy przepędził, a samego włodarza cudownie odmłodził.

Rosły więc bogactwo i sława Twardowskiego w Rzeczypospolitej. Pewnego dnia sam król Zygmunt August wezwał go do siebie i poprosił go o pomoc w przywołaniu ducha zmarłej królowej. Czarnoksiężnik oczywiście zadaniu podołał, przywołując obraz kobiety na jednym z pałacowych luster, czym ogromną łaskę u króla uzyskał.

Złościł się diabeł, bo minęły już nie tylko tygodnie od dnia podpisania umowy, ale i miesiące, i lata. Twardowski zaś, ani myślał do Rzymu się udać. Myślał więc czart i myślał, aż wpadł na pomysł. Przemienił się w chłopa i przyszedł do Twardowskiego z prośbą o pomoc w uzdrowieniu niby to chorej matki. Czarnoksiężnik oczywiście zgodził się pójść z wieśniakiem do pobliskiej gospody, gdzie miała leżeć chora kobieta. Kiedy tylko przekroczyli próg karczmy, diabeł przybrał swoją prawdziwą postać, zaczął się głośno śmiać i rzekł:

- Mam Cię teraz panie Twardowski. Dusza twa do mnie należy. Warunków umowy w końcuś dotrzymał. Karczma ta Rzym się nazywa!

Czarnoksiężnik zbladł i zaczął przeklinać swoją nieuwagę. Jednak działać trzeba szybko, bo diabeł już go porwał w górę i wysoko nad ziemią do piekła niesie. Sprawa poważna, z diabłem nie ma już żartów, postanowił więc Twardowski modlitwę do Matki Świętej odmówić. Już po pierwszych słowach czart widocznie osłabł. Kiedy modlitwa dobiegała końca diabeł cierpiał już takie katusze, że krzyknął i upuścił swoją zdobycz, a potem do piekła uciekł.

Tak się stało, że w tym momencie akurat przelatywali nad księżycem i tam właśnie spadł Twardowski. Podobno siedzi tam do dnia dzisiejszego i tęsknie obserwuje Ziemię i ukochaną Rzeczpospolitą

Weź jedno z ziarenek maku i wbij w nie trzy gwoździe.

Jak oceniasz wynik swojej pracy?

Jak myślisz, dlaczego uzyskałeś/uzyskałaś taki efekt?

Scenariusz przedstawienia kukiełkowego

(na podstawie ballady "Pani Twardowska"

W karczmie „Rzym" jest zabawa. Jest bardzo głośno. Ludzie tańczą, piją, żartują.

Hulaj dusza! Hulaj!

Twardowski siada przy stole i robi czarodziejskie sztuczki. Podchodzi do żołnierza.

Już z żołnierza masz zająca!

Twardowski zamienia prawnika w psa.

Z patrona robi się kundel!

Z głowy szewca leje wódkę.

Twardowski pije wódkę. Nagle z kieliszka wyskakuje diabeł.

Ha, Twardowski! Witaj, bracie! Jestem Mefistofelesem.

Sprzedałeś mi swoją duszę, dlatego umiesz czarować. Ale miałeś pojechać do Rzymu i oddać oddać się w moje ręce. Minęło już siedem lat, a ty wcale nie myślisz o podróży.

Ale mam cię. Ta karczma Rzym się nazywa. Zabieram cię ze sobą!

Twardowski próbuje uciec, ale diabeł go łapie. Po chwili szlachcic staje.

Sprawdź naszą umowę! Gdy przyjdziesz po moją duszę, musisz jeszcze zrobić trzy czarodziejskie sztuczki.

Zamień namalowanego konia w prawdziwego. Zrób z piasku bicz i wybuduj z ziarenek orzecha w lesie zamek. Do budowy użyj maku, a w każde ziarenko wbij trzy grube gwoździe!

Mefistofeles uwija się i wszystko szybko robi.

No, no, bracie! Udało ci się! Teraz drugie zadanie. Trudniejsze! Wykąp się w wodzie święconej.

Pojawia się misa z wodą święconą.

Brrr, Wrr, Uuu, Rzecz skończona!

Wchodzi pani Twardowska

Jeszcze ostatnie zadanie. Zobacz, tam stoi moja żona, pani Twardowska. Ja będę przez rok mieszkał w piekle, a ty będziesz żył z panią Twardowską. Będziesz musiał się jej słuchać.
Mefistofeles przygląda się pani Twardowskiej. Próbuje się wycofać z karczmy, ale kobieta zastawia wyjście. Potem szybko ucieka przez dziurkę od klucza.
Ale czmychnął! Ciekawe, dlaczego?

Przygotujcie przedstawienie teatrzyku kukiełkowego według zaproponowanego scenariusza albo według własnego pomysłu.

Napisz zaproszenie dla Twoich rodziców (babci, dziadka lub innej bliskiej osoby) na przedstawienie teatrzyku kukiełkowego pt. "Karczma Rzym". Pamiętaj, aby podać datę i godzinę przedstawienia, miejsce wydarzenia, Nie zapomnij się podpisać. Postaraj się zachęcić do przyjścia. Zadbaj o elegancką formę graficzną swojej pracy.

Rozmowa o podróżach i towarzyszących im emocjach

Elementy świata przedstawionego

Lubisz podróżować, wędrować po najbliższej okolicy, zwiedzać nieznane miejsca? Jak się wtedy czujesz? Co Cię najbardziej pociąga? Spróbuj nazwać swoje emocje wywołane następującymi sytuacjami:

Dowiadujesz się, że pojedziesz na zagraniczne wakacje do Francji.

Twój tata wyjechał do Niemiec, ale nie wrócił w umówionym dniu.

Jesteś w górach, nagle się mocno zachmurzyło, spodziewasz się burzy.

Na pobliskiej łące znajdujesz czterolistną koniczynę.

Podczas spaceru w parku lub lesie słyszysz nieznane ci ćwierkanie ptaka.
Zadanie polega na opracowaniu gry planszowej. na motywach "Powrotu taty"
1. Co będzie celem gry? Jakie wydarzenie ballady jest rozwiązaniem akcji?

2.Trzeba przygotować planszę. Jak będzie wyglądała? Jakie elementy powinny na niej być? Jakie dodatkowe chcecie wprowadzić?

3. Kim będą bohaterowie gry? Możecie wprowadzić bohaterów poza postaciami z ballady, ale trzeba określić ich rolę tak, aby nie wpłynęła na wymowę utworu (np. żona starszego zbójcy, wędrowiec, któremu pomógł tata, co opóźniło jego powrót, wróżka itp.)

4. Jakie wydarzenia muszą być, aby sens utworu został utrzymany? Jakie wydarzenia są związane z bohaterami (tu też możecie wprowadzić nowe, niezakłócające wymowy)?

5. Na czy będzie polegała gra? Czy gracz- bohater [tata] będzie wcielał się w postać i wykonywał zadania, czy bohaterowie będą mu zadawali zagadki, pytania, zadania do wykonania, czy dzięki spotkaniom bohater nabędzie nowych umiejętności, przeżyje nowe emocje? Czy po drodze będzie zbierał punkty, artefakty?

6. Dla ilu graczy przeznaczycie swoją grę? Jakie będą warunki zwycięstwa?

7. Jakie niespodzianki przygotujecie na drodze graczy?

A może chcecie przygotować karty postaci i innych elementów, korzystając z a kart?

Przeczytaliśmy balladę Adama Mickiewicza, przyjrzyjmy się przemianie starszego zbójcy.
Napisz w imieniu mamy z ballady podziękowanie dla starszego zbójcy. Wydarzenia Uporządkuj punkty plany tak, aby wystąpiły w kolejności wydarzeń w balladzie.
Modlitwa dzieci.

Spotkanie z ojcem.

Uwolnienie kupca i dzieci.

Opowiadanie herszta bandy.

Prośba matki.

Napad zbójców.
Narrator
1. Kto to jest narrator?

2. Czy osoba opowiadająca o wydarzeniach w „Powrocie taty" uczestniczy w nich?

3. Czy jest jednym z bohaterów utworu, czy tylko uważnie „obserwuje" je i nie bierze udziału w zdarzeniach?
Bohaterowie Wpisz do tabeli wydarzenia związane z podanymi postaciami (1 - 5) oraz cechy charakteru tych osób (a - e). 1. Zaniepokojona długą nieobecnością męża. 2. Modlą się o szczęśliwy powrót taty. 3. Jest gotowy oddać wszystko, żeby ocalić rodzinę 4. Rozczuliła go modlitwa dzieci. Darował życie kupcowi. 5. Straszą i okradają. a) pracowity odpowiedzialny troskliwy przywiązany do rodziny b) okrutni bezwzględni chciwi przerażający c) troskliwa kochająca wrażliwa dobra d) okrutny stanowczy opanowany litościwy e) posłuszne kochające stęsknione zatroskane
Rekonstrukcja wydarzeń - gałąź logiczna*

*materiał dla nauczycioela

Narrator i bohaterowie

Ocena postępowania bohaterów
Adam Mickiewicz
Jakiż to chłopiec piękny i młody? Jaki nastrój tworzą podkreślone elementy natury?Brzegami sinej
Jaka to obok dziewica?
Świteziu wody Na co wskazują elementy przyrody?
Idą przy świetle księżyca.

Ona mu z kosza daje maliny,
A on jej kwiatki do wianka;
Pewnie kochankiem jest tej dziewczyny,
Pewnie to jego kochanka.

Każdą noc prawie, o jednej porze,
Pod tym się widzą modrzewiem.
Młody jest strzelcem w tutejszym borze,
Kto jest dziewczyna? - ja nie wiem.

Skąd przyszła? - darmo śledzić kto pragnie,mokry jaskier wschodzi na bagnie,
Gdzie uszła? - nikt jej nie zbada.
Jak
Jak ognik nocny przepada.

Minęło lato, zżółkniały liścia Określ czas zdarzeń.
Zawsze mam czekać twojego przyścia
I dżdżysta nadchodzi pora,
Na dzikich brzegach jeziora? Jaki nastrój wprowadzają "dzikie brzegi jeziora"?

Chateczka moja stąd niedaleka Co zapewnia strzelcowi natura?
Pośrodku gęstej leszczyny;
Jest tam dostatkiem owoców, mleka,
Jest tam dostatkiem źwierzyny".

Chłopiec przyklęknął, chwycił w dłoń piasku,Co może symbolizować "święty blask księżyca"?
Piekielne wzywał potęgi,
Klął się przy świętym księżyca blasku,
Lecz czy dochowa przysięgi?

To mówiąc, dziewka więcej nie czeka,
Wieniec włożyla na skronie
I pożegnawszy strzelca z daleka,
Na zwykłe uchodzi błonie.

Sam został, dziką powraca drogą, Jak wyróżnione elementy natury charakteryzują emocje chłopca?
Ziemia uchyla się grząska,
Cisza wokoło, tylko pod nogą
Zwiędła szeleszcze gałązka.

Idzie nad wodą, błędny krok niesie,
Błędnymi strzela oczyma;
Wtem wiatr zaszumiał po gęstym lesie, Co może zapowiadać zachowanie przyrody?
Woda się burzy i wzdyma.

Burzy się, wzdyma, pękają tonie,
O niesłychane zjawiska!
Ponad srebrzyste Świtezi błonie Czemu służy wykorzystywanie skojarzeń z przyrodą do opisu postaci?
Dziewicza piękność wytryska.

Jej twarz jak róży bladej zawoje,
Skropione jutrzenki łezką;
Jako mgła lekka, tak lekkie stroje
Obwiały postać niebieską.

Podbiega strzelec i staje w biegu,
I chciałby skoczyć, i nie chce;
Wtem modra fala, prysnąwszy z brzegu, Jak zmieniają się emocje strzelca?
Z lekka mu w stopy załechce.

Zapomniał strzelec o swej dziewczynie,Na zgubę oślep bieży w głębinie,
Przysięgą pogardził świętą,

Nową zwabiony ponętą.

Wtem wietrzyk świsnął, obłoczek pryska, Co odkrywa powiew wietrzyka?
Poznaje strzelec dziewczynę z bliska,
Co ją w łudzącym krył blasku;
Ach, to dziewczyna spod lasku!

A dusza przy tym świadomym drzewie
Niech lat doczeka tysiąca,
Wiecznie piekielne cierpiąc żarzewie,
Nie ma czym zgasić gorąca".

Słyszy to strzelec, błędny krok niesie,
Błędnymi rzuca oczyma;
A wicher szumi po gęstym lesie, W jakiej roli występuje przyroda w podkreślonym fragmencie?
Woda się burzy i wzdyma.

Uzupełnij wnioski na temat roli przyrody w utworze, wpisując odpowiednio dobrane wyrazy we właściwej formie gramatycznej.

charakterystyka, czas, kara, tło, bór, prawda, owoce, mięso, natura, nastrój, zachowanie, sielankowy, emocje, woda

Przyroda w balladzie Adama Mickiewicza pt. "Świtezianka" jest nie tylko ________ zdarzeń. Określa też ich _______ . Służy także ________________ bohaterów. Strzelec żyje ______, więc w jego chatce jest pod dostatkiem ___________ i _______________. Pannę poeta opisuje, przy pomocy skojarzeń z ____________. Najważniejszą jednak funkcją przyrody w tym utworze jest budowanie _____________. Początkowo wprowadza ona ______________ nastrój. Jednak wraz ze zmianą ___________ chłopca, zmienia się jej __________ . Woda jeziora jakby współpracowała z nimfą. Początkowo kusi bohatera, który ulega czarowi i biegnie na środek jeziora. Wiatr jednak szybko odkrywa __________, odsłaniając oblicze dziewczyny. Wówczas _______ go pochłania. To właśnie natura wymierza strzelcowi ___________. Świadkami miłości i cierpienia młodych są "święty blask księżyca" i "świadome drzewo" - modrzew.

Pracując w parach, oceńcie postępowanie strzelca i dziewczyny. Formułujcie na zmianę argumenty i kontrargumenty. Wyciągnijcie wnioski.

Co zrobić, by oszukana dziewczyna uwierzyła
w prawdziwą miłość?

Nawiązania do utworu Adama Mickiewicza

Ballada - gatunek a jego cechy w balladzie Świtezianka

Ballada romantyczna to gatunek, który cechuje się:

synkretyzmem rodzajowym (i gatunkowym): jest narrator jak w epice, są fragmenty dialogowe jak w dramacie i nastrojowe partie poetyckie oraz środki artystyczne jak w liryce

dużą rytmicznością, nadaje się do śpiewania

ludowością

istotną rolą przyrody, która jest świadkiem wydarzeń i reaguje na zachowania bohaterów

nastrojem tajemniczości i grozy

obecnością romantycznego pejzażu

niezwykłą, dramatyczną akcją, łączącą wydarzenia realistyczne i fantastyczne

ograniczoną wiedzą narratora, co podkreśla tajemniczość

Wskaż cechy ballady w zacytowanym fragmencie Świtezianki. Kolorami oznaczono fragmenty ukazujące poszczególne cechy.
Adam Mickiewicz
Jakiż to chłopiec piękny i młody? W tym kolorze zaznaczono elementy budujące nastrój tajemniczości.Brzegami sinej
Jaka to obok dziewica?
Świteziu wody Tak oznaczono pejzaż romantyczny
Idą przy świetle księżyca.

Ona mu z kosza daje maliny,
A on jej kwiatki do wianka ;
Pewnie kochankiem jest tej dziewczyny,
Pewnie to jego kochanka.

Każdą noc prawie, o jednej porze,
Pod tym się widzą modrzewiem.
Młody jest strzelcem w tutejszym borze, Ludowy bohater
Kto jest dziewczyna? - ja nie wiem.

"Stój, stój - odpowie - hardy młokosie,
Pomnę, co ojciec rzekł stary:
Słowicze wdzięki w mężczyzny głosie,
A w sercu lisie zamiary.

Chłopiec przyklęknął, chwycił w dłoń piasku,Piekielne wzywał potęgi, Nastrój ____________________

Klął się przy świętym księżyca blasku,
Lecz czy dochowa przysięgi? Nastrój ____________________

[...]Wtem wiatr zaszumiał po gęstym lesie, Reakcja ___________________

Woda się burzy i wzdyma.

Burzy się, wzdyma, pękają tonie,
O niesłychane zjawiska!

Ponad srebrzyste Świtezi błonie __________________________

Dziewicza piękność wytryska. Rusałka, nimfa, tytułowa Świtezianka - postać

Jej twarz jak róży bladej zawoje, z ludowych opowieści.
Skropione jutrzenki łezką;

Wtem modra fala, prysnąwszy z brzegu, ______________________________

Z lekka mu w stopy załechce.

I tak go łechce, i tak go znęca Tak się w nim serce rozpływa, Emocje _________________________
Jak gdy tajemnie rękę młodzieńca
Ściśnie kochanka wstydliwa.

A wicher szumi po gęstym lesie, ________________________________
Woda się burzy i wzdyma.

Burzy się, wzdyma i wre aż do dna,Roztwiera paszczę otchłań podwodna, _______________________________
Kręconym nurtem pochwyca,
Ginie z młodzieńcem dziewica

Ona po srebrnym pląsa jeziorze, Tutaj nazwij wyróżnione środki stylistyczne
On pod tym jęczy modrzewiem.
Kto jest młodzieniec? - strzelcem był w borze. Porównaj z trzecią zwrotką i nazwij zabieg
A kto dziewczyna? - ja nie wiem . kompozycyjny

Przygotuj chmurę wyrazową dotyczącą ballady jako gatunku literackiego. Skorzystaj z aplikacji

Wygenerujcie jak najwięcej pomysłów. Wykorzystajcie metodę 6 myślowych kapeluszy.

Wybierzcie te rozwiązania, które wydają Wam się najlepsze.

Przygotujcie w formie malarskiej (kolażu, grafiki, rysunku, szkicu) współczesną wersję ballady. Na podstawie karty persony umieśćcie bohaterów we współczesnej scenerii oraz wymierzcie strzelcowi karę odpowiadającą współczesnym realiom...

Obejrzyjcie film przygotowany przez młodzież

Zdobywcy II miejsca w V Konkursie Filmowym "Lektury w kadrze", kategoria wiekowa: gimnazjum. Film przygotowany przez zespół uczniowski z Publicznego Gimnazjum nr 53 Sióstr Prezentek w Krakowie, pod opieką p. Anny Wanic.

A tutaj świetny film krótkometrażowy sióstr Bui uwspółcześniający problem ukazany w Świteziance

,,Świtezianka" to film krótkometrażowy Sióstr Bui (Julii Bui-Ngoc oraz Mail Bui-Ngoc) i jednocześnie pierwszy z serii krótkometrażowych filmów eksperymentalnych na podstawie „Ballad i Romansów" Adama Mickiewicza. To thriller romantyczny, w którym współczesność świata realnego przeplata się ze światem baśniowym, magicznym, pełnym oddechów mgieł, ulotnych spojrzeń kochanków. Projekt nawiązuje o XIX wiecznego romantyzmu. Jest inspirowany twórczością m.in. prerafaelitów. Bogate ręcznie robione kostiumy, bajkowa scenografia, zdjęcia podwodne sprawią, że film poza walorami artystycznymi będzie wyjątkową ekranizacją literatury.
Propozycja omówienia filmu
Adam Mickiewicz zainspirował również artystów innych dziedzin sztuki, np.:

Kazimierz Alchimowicz: Świtezianka

Przyjrzyj się obrazowi Kazimierza Alchimowicza „Świtezianka" i odpowiedz na pytania:

a) Jaką sytuację z ballady A. Mickiewicza uwiecznił artysta? Podaj cytat w funkcji argumentacyjnej. b) Jaki nastrój wywołuje u odbiorcy dzieła zaprezentowana scena?

Fryderyk Chopina - Ballada F dur op 38

Wsłuchaj się w muzykę, wyobraź sobie zdarzenia nad Świtezią.

Oddajmy głos młodemu pokoleniu Julia Wieniawa Świtezianka i

Wybierz jedno wyzwanie:

1. Wykonaj zdjęcie inspirowane tekstem "Świtezianki". Może w tym celu wybierzesz się na spacer...

2. Zaprojektuj okładkę najnowszego wydania "Świtezianki".

3. Korzystając z generatorów memów, przygotuj mem, dla którego bazę stanowić będzie "Świtezianka".

4. Ballada "Świtezianka" obfituje w złote myśli, aforyzmy. Wybierz jeden i zaprojektuj gadżet z cytatem - aforyzmem - kubek, t-shirt, etui na telefon, pudełko... (foto poglądowe: gadżety z cytatami filozoficznymi)

5. A może zechcesz opracować okładkę płyty Julii Wieniawy?

Ballady i romanse. Kwintesencja polskiego romantyzmu - audycja radiowa

Przygotowanie komiksu

Czytanie w pięciu krokach

Widzenie w biały dzień. O Romantyczności Mickiewicza

Przeczytaj tekst Aliny Kowalczykowej i wykonaj polecenia.

Widzenie w biały dzień. O „Romantyczności" Mickiewicza

Gdyby postawić proste i nieco naiwne pytanie, dlaczego właśnie do tego utworu - powtórzmy: programowego - Mickiewicz wprowadził bohaterkę o zachwianej równowadze umysłu, odpowiedź pozornie mogłaby być nieskomplikowana. Romantyczność była poetycką repliką na artykuł Jana Śniadeckiego O pismach klasycznych i romantycznych. W tym ataku, wywołanym przenikaniem idei romantycznych do kultury polskiej, Śniadecki między innymi w znamiennym kontekście wymieniał szaleństwo. Przewrotnie broniąc młodych, stwierdził: „Wszakże nie godzi ich się o to posądzać, że nie słuchają żadnych przepisów rozumu, prawdy i przyzwoitości, bo by to było wyniść na Donkiszotów i uorganizować szaleństwo". A ponieważ - zdaniem Śniadeckiego - nie można przypuszczać, by ktokolwiek rozumny chciał „uorganizować szaleństwo", tym samym zostaje przekreślony sens romantycznych idei twórczych [...].

Szaleństwo przedzierzga się pod piórem Śniadeckiego w argument rozstrzygający: wystarczy dowieść, że coś jest szalone, aby tym samym zamknąć dyskusję. W Romantyczności odwrotnie: szaleństwo Karusi dyskusję otwiera. Paralelizm chyba nieprzypadkowy. Można przypuszczać, że gdy Mickiewicz wprowadzał do wiersza obłąkaną dziewczynę, a także gdy opatrywał balladę zaczerpniętym z Szekspira mottem, miał w pamięci wywody retoryczne uczonego profesora. [...]

Można sądzić, że na genezie obu tekstów ważyła przede wszystkim atmosfera intelektualna epoki, atmosfera, która skłaniała do zainteresowania pojawiającymi się w człowieku anomaliami; za objawami zaburzeń umysłu można było doszukiwać się głębszych znaczeń, w „maniach", „omamach" lub „katalepsji"[1]upatrywać znaki innego widzenia, kontaktów z innym światem. Paralelnie narastały nowe zjawiska w preromantycznej literaturze - inwazja grozy, fantastyki, nadzmysłowości w konwencji serio, pozbawionych racjonalnego wyjaśnienia. Te przemiany, zachodzące w kulturze umysłowej, mogły być inaczej oceniane przez Śniadeckiego, a inaczej przez Mickiewicza; uczonego przerażać jako znak zacofania, poetę intrygować jako wyraz rozbudzenia ciekawości poznawczej. [...]

Treść ballady, w której obłąkana, prosta dziewczyna otoczona jest gawiedzią, a także Przedmowa do „Ballad i romansów", w której Mickiewicz zwraca uwagę na folklorystyczne inspiracje tomiku, sugeruje istnienie jakichś powiązań choćby tematycznych między postacią Karusi a postaciami z literatury ludowej. Czy jednak w powieściach ludu znajdziemy motyw dziewczyny wpadającej w obłąkanie po śmierci kochanka, czy będzie w nich w ogóle pojawiał się motyw szaleństwa? [...]

W folklorze epoki nie ma pierwowzorów dla bohaterów tracących zmysły z rozpaczy po utracie kochanka lub upadku ojczyzny, dla tych, których gwałtowne namiętności doprowadziły do obłąkania, ani dla tych, którym szaleństwo pozwala głębiej i doskonalej poznać świat. Wierzenia i baśnie ludu nie były wzorem dla romantycznego portretu szaleńca. Można więc przypuszczać, że przyczyn osadzania szaleńców w utworach literackich na tle gminu trzeba szukać raczej po prostu w równoległym zainteresowaniu romantyków folklorem, w wierze w niezbadane głębie mądrości ludu, przez którą, podobnie jak przez obłęd szaleńca, przeświecają prawdy jeszcze nieodgadnione. Zatem inspiracją dla literackiej postaci szaleńca z ludu byłyby nie tyle autentyczne teksty folklorystyczne, ile raczej impuls intelektualny, każący romantykom tak w ludzie, jak w szaleństwie poszukiwać szansy otwarcia nowych perspektyw poznawczych. Z tego punktu widzenia istniało szczególne pokrewieństwo między tymi dwiema kategoriami, między irracjonalizmem szaleństwa a tajemniczością wierzeń ludowych. [...]

Kwestia obłąkania Karusi okazuje się zatem ważna, gdyż już u wstępu przekreśla możliwość jakiegokolwiek porozumienia między bohaterami ballady - między ludem a uczonym. Wprowadzenie szaleństwa do utworu jaskrawo ukazało przeciwstawność obu stanowisk. W tej sytuacji wyższość jednego z nich musi być oczywista - i, co więcej, wydawałoby się, że bezsprzecznie rację ma starzec, nietraktujący poważnie majaków istoty obłąkanej. [...] Młody romantyk mógł oceniać rzecz inaczej. W ówczesnej wiedzy znalazłby nawet racjonalne podstawy, by obłąkaniu przypisać różne nadzwyczajne walory poznawcze. Z pewnością - ujawnianie niezwykłych talentów artystycznych, dar „widzenia". [...] Starzec chorobę umysłu oceniał jako upośledzenie, romantyk mógł widzieć w niej wyraz tajemniczych zaburzeń. [...] W tym rozumieniu Karusia nie jest „chora", lecz jest „inna", szalona, przeżywa wieszcze napięcie, które rozbija porządek świata.

Alina Kowalczykowa, Widzenie w biały dzień. O „Romantyczności" Mickiewicza [w:] Mickiewicz w „Pamiętniku Literackim", pod red. Stanisława Rośka, Gdańsk 2011, s. 176-191.

1. Napisz, czyje poglądy reprezentował Jan Śniadecki.

2. Omów, w jaki sposób naukowiec postrzegał szaleństwo.

3. Wymień zainteresowania epoki, za których sprawą w literaturze pojawiły się osoby obłąkane (akapit 2.).

4. Określ, jakie powiązania pomiędzy motywem obłąkania a literaturą ludową dostrzega Alina Kowalczykowa.

5. Podaj, co - według autorki - mogło w oczach romantyków łączyć mądrość ludu z szaleństwem.

6. Wyjaśnij, jak rozumiesz wypowiedź Aliny Kowalczykowej: „Zatem inspiracją dla literackiej postaci szaleńca z ludu byłyby nie tyle autentyczne teksty folklorystyczne, ile raczej impuls intelektualny, każący romantykom tak w ludzie, jak w szaleństwie poszukiwać szansy otwarcia nowych perspektyw poznawczych".

7. Sformułuj trzy główne tezy artykułu.

8. Wytłumacz, czym było szaleństwo Karusi dla starca, a co oznaczało dla narratora ballady Romantyczność.

CZYTANIE METODĄ PIĘCIU KROKÓW
Krok 1
Przejrzyj pobieżnie cały tekst, z którym masz się zapoznać.
W książce będzie to spis treści (nie od parady umieszcza się go na początku publikacji), tytuły rozdziałów, podrozdziałów. Zatrzymaj wzrok na ilustracjach, schematach, tablicach. Zwróć uwagę na zamieszczane często rekapitulacje, streszczenia pod koniec rozdziałów.

W tekstach krótszych - artykułach, fragmentach podręczników - uważnie obejrzyj wszelkiego rodzaje wyróżników - nagłówki, wyboldowane (pogrubione) słowa, podkreślenia.

Chodzi o to, byś miał ogólne pojęcie o co chodzi w tekście, jak zbudowana jest książka, na które treści musisz zwrócić uwagę, od czego zacząć czytanie. Nie zawsze musi to być początek publikacji, a nawet jej całość. Poszukujesz przecież konkretnych informacji - czytasz w konkretnym celu.
Krok 2
Postaw do tekstu pytania.
Zastanów się, jaki jest cel tego czytania. Na jakie pytania chcesz otrzymać odpowiedź. Sformułuj je. W początkowej fazie pracy tą metodą pytania warto zapisać - ich werbalizacja bardzo ułatwia uświadomienie sobie sensu czytania. W kroku pierwszym być może już wyrobiłeś sobie zdanie, w których fragmentach tekstu należy szukać nań odpowiedzi.
Krok 3
Dokładne czytanie.
Teraz przyszedł dopiero czas na dokładne czytanie - może już tylko fragmentów większej całości lub istnieje konieczność skrupulatnego zapoznania się z całością. Przypomnij sobie pytania i cel (po co właściwie czytasz?). w czasie lektury rób krótkie, kilkusekundowe przerwy, by tekst „uleżał się w głowie". Zawsze zatrzymaj się w celu wyjaśnienia niezrozumiałych zwrotów, słów, pojęć. Pracuj z tekstem aktywnie -kluczowe informacje podkreśl, używając kolorowych zakreślaczy (we własnych książkach!), wypisz na marginesie słowa - klucze do poszczególnych akapitów. Możesz to także zrobić na małych kartkach - uwaga - to nie rozbudowane notatki; to pojedyncze słowa!
Krok 4
Streszczenie poszczególnych części tekstu.
W zależności od obszerności tekstu, z którym pracujesz, zatrzymaj się po akapicie, dłuższym fragmencie, podrozdziale i powtórz to, co zapamiętałeś. Korzystaj ze wzrokowych komunikatów - przecież zakreśliłeś, wypisałeś to, co najważniejsze. Nie staraj się na siłę wykorzystać słownictwa które czytałeś. Powtarzaj własnymi słowami, odwołując się tylko do niezbędnych terminów. Jeśli tylko warunki na to pozwalają ten krok warto wykonać na głos.
Krok 5
Powtórzenie treści lub powtórne przeczytanie całego tekstu.
Na zakończenie jeszcze raz powtórz pytania, które sformułowałeś we wstępnym etapie pracy. Czy znasz na nie odpowiedź? Udziel ich w oparciu o przeczytany tekst. Możesz zrezygnować z podpowiedzi, które sam przygotowałeś w formie słów- kluczy czy podkreślonych informacji? Powtarzasz w ten sposób główne informacje z tekstu w formie streszczenia. Dla uporządkowania i utrwalenia wiedzy przeczytaj tekst jeszcze raz.

Jeśli posługujesz się techniką sporządzania map myśli (mapy pamięci, mind mapy) wykorzystaj tę umiejętność do zapisu nowo poznanych treści.

Metoda pięciu kroków wymaga - jak wszystko - treningu. I tylko z pozoru jest to metoda czasochłonna. W perspektywie czasowej pozwala na efektywne uczenie się poprzez czytanie i dojście do perfekcji. A zgodnie z myślą Edisona: geniusz to 1% natchnienia i 99% wypocenia.

"Szkiełko i oko" czy "czucie i wiara"?

Cechy ballady w postaci wskazówek w tekście

Romantyczność jako manifest programowy nowej epoki

Zadania maturalne z Romantycznością w roli głównej

1. Utwór przedstawia konflikt miedzy narratorem i starcem. Przyporządkujcie sądy o świecie postaciom. i - ćwiczenie 8 z e podręcznika

2. Nazwijcie te postawy, wykorzystując poniższy słowniczek pojęć związanych z balladą:

Słownik

3. Przygotujcie się do debaty "Szkiełko i oko" czy "czucie i wiara" silniej mówią do mnie - młodego człowieka XXI wieku. Zajmijcie swoje stanowisko, skonfrontujcie je ze zdaniem kolegów i koleżanek w debacie. Na koniec niech każdy zapisze własne stanowisko poparte trzema argumentami.

Przygotuj konspekt wypowiedzi - tj. wstęp z tezą + argumentacja wypunktowana z przykładami krótko omówionymi + kontekst - wypunktowane najważniejsze informacje + wnioski końcowe (w całości) - na jeden z podanych tematów:
1. Świat ducha a świat rozumu. Omów zagadnienie na podstawie Romantyczności Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
2. Jak jest przedstawiana w literaturze relacja rozum - uczucia w odniesieniu do przemian ideowych przełomu epok? Omów zagadnienie na podstawie Romantyczności Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Galeria wyobrażonych pejzaży

Historia zatopionego miasta

Balladę Adam Mickiewicz zadedykował Michałowi Wereszczace - bratu swej ukochanej Maryli. Historia jeziora i miejscowości Tuhanowicze (obecnie Korczowa lub Karczowa - miejscowość na terenie Białorusi), która znajduje się nieopodal jeziora, wiąże się z ludową legendą. W średniowieczu miejscowość była siedzibą książęcego rodu Tuhanów. Kiedy właściciel - Tuhan opuścił wieś, aby pomóc księciu Mendogowi w walce z wojskami cara pod Nowogrodem, wojska ruskie zaatakowały osamotnioną Świteź. Od końca XVIII wieku Tuhanowicze znajdowały się w rękach rodu Wereszczaków. Tu urodziła się Maryla Wereszczakówna.
Zinterpretuj poniższe fragmenty utworu. Wskaż metafory i określ ich funkcję w tekście.
Świteź tam jasne rozprzestrzenia łona,
W wielkiego kształcie obwodu,
Gęstą po bokach puszczą oczerniona,
A gładka jak szyba lodu.

Jeżeli nocną przybliżysz się dobą
I zwrócisz ku wodom lice,
Gwiazdy nad tobą i gwiazdy pod tobą,
I dwa obaczysz księżyce.

Przygotuj galerię zdjęć, które przedstawią wywołany Świtezią w Twojej wyobraźni obraz jeziora. Podpisz zdjęcia fragmentami ballady. Skorzystaj z baz legalnie dostępnych grafik:

polona- biblioteka cyfrowa udostępniająca zasoby Biblioteki Narodowej;

europeana - biblioteka cyfrowa udostępniająca dzieła z ponad 3000 europejskich instytucji kultury;

skitterphoto - baza zdjęć i grafik z domeny publicznej;

foter - baza zdjęć i grafik z domeny publicznej;

pixabay - baza zdjęć udostępionych bezpłatnie;

publicdomainpictures- zbiór zdjęć i grafik z domeny publicznej;

magdeleine.co - zdjęcia udostępnione na licencji Creative Commons;

kaboompics - baza zdjęć udostępionych bezpłatnie;

startupstockphotos - bezpłatne zdjęcia dla startupów;

canva - baza zdjęć udostępionych bezpłatnie;

unsplash - duży zbiór zdjęć w bardzo dobrej jakości udostępnionych na licencji CC0;

everypixel.com/free -zbiór zdjęć i grafik udostępnionych na licencji CC0.

Propozycja omówienia filmu*

* Materiał dla nauczyciela

Romantyczna wizja świata w balladzie - analiza

Czytanie performatywne ballady

Praca nad czytaniem performatywnym będzie przebiegać w następujący sposób:

*Najpierw niech grupy przeczytają przydzielone im fragmenty ballady.

*Potem niech porozmawiają o tym, jak odebrali dany fragment. Jakie emocje kryją się w tym fragmencie? Kto mówi i jak?

*Członkowie każdej grupy niech wspólnie zadecydują o koncepcji czytania, zastanawiając się, jaki klimat, nastrój chcieliby nadać swojemu fragmentowi.

*Po podjęciu tych decyzji grupy wypiszą z tekstu wszystkie te elementy, które są ważne w kontekście budowania nastroju i którym można nadać konkretny dźwięk.

*Grupy wyznaczą te osoby, które dany fragment ballady będą czytać z podziałem na role (narrator lub narratorzy, bohaterowie).

*Pozostali członkowie grupy niech utworzą chór odpowiedzialny za nastrój. Niech wybiorą spośród poprzednio wypisanych elementów tekstu te, które chcieliby razem udźwiękowić i ustalą sposób na odtworzenia tych dźwięków (za pomocą głosu lub muzyki).

*Po podziale na role i podjęciu decyzji o dźwiękach dla chóru, niech powrócą do swojego fragmentu tekstu i wyłonią z niego momenty, kiedy w tekście następuje pauza. To jest możliwość dla chóru na dłuższy fragment dźwiękowy. Członkowie chóru muszą też wiedzieć, kiedy mają wydawać swój dźwięk, a kiedy nie. Niech zdecydują również wspólnie o tym, kiedy ma być słychać dźwięki razem z tekstem, a kiedy tylko sam tekst.

*Jako ostatni etap pracy niech grupy przeprowadzą próbę czytania uwzględniając wszystkie ustalenia.

Romantyczna literatura grozy

Graficzna interpretacja ballady

Analiza elementów grozy w Lilijach

Zastanów się, o czym byłaby Twoja ballada utrzymana w stylu romantycznej literatury grozy. Wymyśl jej tytuł i takie elementy świata przedstawionego, które zdecydują o jej gatunkowej przynależności. Zadanie polega na przygotowaniu okładki do swojej ballady. Zadbaj, by na jej podstawie można było dostrzec jej elementy grozy. Budując projekt okładki wykorzystaj wiadomości zdobyte podczas zajęć.

Pracę możesz wykonać w aplikacji Canva lub innym programie do obróbki grafiki. (Canva oferuje szablony okładek książek)

Podzielcie się na grupy. Każda grupa ma za zadanie analizę tekstu ballady i wyodrębnienie elementów grozy w utworze. Szczególną uwagę zwróćcie na następujące elementy:

kreacja bohatera,

przestrzeni, w której rozgrywa się akcja utworu,

obecność świata nadnaturalnego.

Porównajcie wyniki Waszej pracy, podzielcie sie refleksjami.

1. Spośród wybierz trzy i uzasadnij wybór. Postaraj się tak dobrać grafiki, aby na jednej pojawiły się postacie ludzkie, druga oddaje nastrój ballady, a trzecia ukazuje symbolicznie jest przesłanie.

1. Swobodnie porozmawiajcie o tym, jak rozumiecie pojęcie grozy. Dobierzcie się w pary i porozmawiajcie o utworach (filmowych, literackich etc.), które w Was budziły grozę. Spróbujcie określić, co konkretnie budowało grozę.

2. Informacja:

Romantyczna literatura grozy:

- czerpie z opowieści i wierzeń ludowych;

- łączy elementy nadnaturalne z realistycznymi - te dwa światy wzajemnie się przenikają;

- wywołuje w czytelnikach wrażenie niepokoju;

- akcja książek umieszczana jest w mrocznej scenerii (np. stary zamek, opuszczony dom, ciemny las, miejsca uważane za przeklęte);

- akcja często dzieje się nocą;

- wydarzeniom towarzyszą gwałtowne zjawiska atmosferyczne (burza, ulewa etc.);

- bohaterowie są targani emocjami, często skrywają jakiś mroczny sekret, który jest stopniowo odsłaniany w toku fabuły;

- często historia rozpoczyna się zwyczajnie, a dopiero w toku akcji przyjmuje nieprawdopodobny obrót.

3. Wróćcie do tych utworów, o których rozmawialiście w poprzednim etapie i sprawdźcie, jakie elementy romantycznego podejścia do grozy odnajdujecie przytoczonych przykładach.

Mickiewicz influencerem?

Profil poety w mediach społecznościowych

O popularności Ballad i romansów

Wynotuj z artykułu Mickiewicz influencerem? O popularności ballady romantycznej:

1. Informacje, które można umieścić w bio twórcy

2. Chwyty marketingowe zastosowane przez Mickiewicza.

3. Informacje o subskrybentach.

4. Zasięgi "Ballad i romansów"

5. Informacje o obserwujących - wybierz jeden komentarz, który Ci się spodobał.

6. Hejterzy. Wyjaśnij, kto i dlaczego krytykował zbiorek poety.

Przygotuj materiały do stworzenia profilu poety w jednym z mediów społecznościowych.

Wśród przygotowanych materiałów powinno się znaleźć:

- zdjęcie profilowe / zdjęcie w tle

- 3 posty dotyczące ballad najlepiej ze zdjęciami

- Komentarze: jeden z epoki romantyzmu, co najmniej jeden współczesny

Do przygotowania materiałów możesz wykorzystać program Canva lub inny program graficzny.

1. Stworzyć klasowy Wakelet:

a) z opracowaniami tematów na maturę ustną dotyczących ballad

b) z opracowaniami tematów, w których ballady mogą być jednym z kontekstów

c) z opracowaniem motywów pojawiających się w balladach

d) z opracowaniem kontekstów, które można przywołać przy omawianiu ballad (bez kontekstu literackiego)

Warto uwzględnić także ballady omawiane w szkole podstawowej.

2. Zaprezentować dowolną balladę w formie, która najbardziej odpowiada zainteresowaniom uczniów (np. film, przedstawienie, obraz, komiks, gra, opowiadanie, piosenka itp)

3. Ballada romantyczna - kontynuacje i nawiązania - esej

4. Ballada współczesna w poezji i piosence - esej

https://youtu.be/HnM2hv7BFsE

https://zpe.gov.pl/a/spotkanie-z-czartem/DN72LYYUI

https://dodn.dolnyslask.pl/materialy/skryptybelfra/SkrBNr29.pdf

https://www.czasopismopolonistyka.pl/artykul/switezianka-w-roznych-odslonach-czyli-jak-ciekawie-podejsc-do-tematu-ballad https://zpe.gov.pl/a/tajemnica-i-ludowosc-w-balladach-i-romansach-adama-mickiewicza/DWjJYzHay https://edukacjafilmowa.pl/switezianka-2018/

https://view.genial.ly/601f106b5115d20cf91cc89f/presentation-switezianka-konteksty-nawiazania-wspolczesnosc https://www.polskizklasa.pl/uwspolczesniamy-switezianke-z-design-thinking/

https://teatrotekaszkolna.pl/konspekt/detal?id=404

https://youtu.be/ujKCb31C14A

https://zpe.gov.pl/b/opis-natury-w-balladach/PO8Emd8N0

https://szkola-edukacja.pl/content/35883-na-podstawie-fragmentu-ballady-adama-mickiewicza-switez-napisz-na-czym-polega-przedstawiona-w-tym-utworze-romantyczna-wizja-swiata.html

https://teatrotekaszkolna.pl/konspekt/detal?id=367

https:/mickiewicza/www.gabibania.com/grafiki/grafiki-inspirowane-ballada-lilije-adama-/

https://lekcjewsieci.pl/jak-uwspolczesnic-romantyczna-wizje-swiata-filmowa-adaptacja-ballady-adama-mickiewicza-pt-switezianka/

https://culture.pl/pl/artykul/mickiewicz-influencerem-o-popularnosci-ballady-romantycznej https://www.edurada.pl/artykuly/czytanie-metod-pieciu-krokow/ https://www.polskieradio.pl/8/2382/Artykul/2880665,Ballady-i-romanse-Kwintesencja-polskiego-romantyzmu https://rcin.org.pl/Content/68021/WA248_73383_P-I-2524_piwinska-ballady_o.pdf https://rebus.us.edu.pl/bitstream/20.500.12128/1782/1/Zajac_Ballady_o_pani_co_zabila_pana_w_kontekscie_kryminologii.pdf https://docplayer.pl/194167728-Konflikt-kategorii-wolnosci-i-determinizmu-w-balladzie-lilie-adama-mickiewicza.html https://static.scholaris.pl/resource-files/257/sensacja-pani-zabila-pana_65430.pdf

https://eszkola.pl/jezyk-polski/ballady-i-romanse-manifest-polskiego-romantyzmu-1070.html https://rcin.org.pl/Content/62022/WA248_79069_P-I-2524_buszkow-nocna_o.pdf

Skontaktuj się ze mną
i podziel się swoją opinią.

Po więcej materiałów zapraszam na stronę

zapiskipolonistki.pl

radgor@onet.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
BalladyAdama Mickiewiczaw szkole podstawowej i ponadpodstawowej * Uczniowie na lekcję mieli przynieść ziarenka maku i trzy gwoździe (lub takie pomoce zapewnia nauczyciel Legenda o mistrzu Twardowskim Porządkowanie zdarzeń w balladzie Adama Mickiewicza Wysłuchaj uważnie, śledząc oczami tekst, legendy o panu Twardowskim. Odpowiedz na pytania: 1. Dlaczego Jan Twardowski zawarł pakt z diabłem?

# data[].attributes.body
https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/smierc-pulkownika.html
https://www.facebook.com/photo/?fbid=403522593881469&set=pcb.403523030548092