# data[].attributes.body
Na wykonanie kartkówki masz 24 minuty. Na jedno pytanie przeznaczono 3 minuty. Przed Tobą 8 pytań. Test do wykonania 21.04.2020r.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Serwis używa plików cookies. Korzystanie z Serwisu bez zmiany ustawień dla cookies oznacza zapisywanie ich w pamięci urządzenia. Ustawienia te można zmieniać w przeglądarce internetowej. Czytaj więcej

# data[].attributes.attachment_link.title
Test niedostępny - Testportal - platforma do tworzenia i rozwiązywania testów

# data[].attributes.attachment_link.description
Serwis używa plików cookies. Korzystanie z Serwisu bez zmiany ustawień dla cookies oznacza zapisywanie ich w pamięci urządzenia. Ustawienia te można zmieniać w przeglądarce internetowej. Czytaj więcej

# data[].attributes.body
Opowiada Mariusz Szczygieł. Obejrzyj warsztaty.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Warsztaty reporterskie Mariusza Szczygła

00:00:13 O początku to bym... O początku, to ja krótko powiem,

00:00:15 że początek musi zaciekawić. [śmiech na sali]

00:00:23 A najważniejsza zasada każdego początku,

00:00:25 nie powiedzieć wszystkiego od razu.

00:00:28 "Od ponad 40 lat władze zapowiadają mieszkańcom wsi Myscowa,

00:00:31 że na jej miejscu powstanie jezioro."

00:00:36 Ale można zacząć inaczej.

00:00:39 "Jadwiga Nowak ze wsi Myscowa od 40 lat żyje na wulkanie".

00:00:44 Można więc zacząć jeszcze inaczej.

00:00:46 "Jadwiga Nowak mówi, że od 40 lat jest kobietą w likwidacji". [śmiech na sali]

00:00:50 No, lepsze?

00:00:51 Lepsze, prawda?

00:00:53 Powinny zaistnieć dwa warunki,

00:00:54 aby pierwsze zdanie tak właśnie brzmiało.

00:00:56 Warunek pierwszy.

00:00:57 Jadwiga Nowak tak właśnie musi powiedzieć. [śmiech na sali]

00:01:01 B. My musimy mieć słuch, żeby udało nam się to usłyszeć.

00:01:06 [głos z sali] Lepiej by było też: " żyje na dnie jeziora".

00:01:08 Ooo...!

00:01:11 W jakiej redakcji Pani pracuje?

00:01:12 [głos z sali] W domowej.

00:01:17 Dobre, Jadwiga Nowak żyje na dnie jeziora; świetne, świetne.

00:01:25 Autor musi dokładnie wiedzieć,

00:01:27 dlaczego coś napisał na początku, dlaczego na końcu.

00:01:28 Musi wiedzieć jak gospodarować materiałem.

00:01:30 Gospodarowanie materiałem dla tych,

00:01:32 którzy piszą, to jest ważne hasło.

00:01:34 Jeszcze o taką rzecz spytam:

00:01:35 Czy państwo czytali którąś z tych moich czeskich książek?

00:01:39 "Gottland" albo "Zrób sobie raj"?

00:01:40 Tak

00:01:41 A "Zrób sobie raj", tą nową, kto czytał?

00:01:44 Dobrze, to mogę powiedzieć teraz,

00:01:45 że tam jest taka opowieść o policjancie,

00:01:49 który uwierzył w Boga, Czechu.

00:01:52 Ten policjant opowiadał mi o tym,

00:01:56 jak o swojej ielkiej tajemnicy, z której on mi się przyznaje.

00:01:58 Do której on się nie przyznaje w pracy,

00:02:00 ojcu powiedział na łożu śmierci.

00:02:01 Żeby ten tekst był wciągający i żeby chciało się go czytać,

00:02:07 to ja muszę coś z tym takiego zrobić,

00:02:10 żeby to wciągało.

00:02:15 Powiedzmy, że ta jego opowieść była ciekawa,

00:02:16 ale nie miała pewnej dramaturgii.

00:02:18 I trzymając się prawdy i trzymając się tego co mówił

00:02:21 i nie dodając od siebie żadnych zdań, w sensie,

00:02:24 że nie wymyślając niczego...

00:02:27 Skojarzyło mi się to co on mówi, że ojcu na łożu śmieci,

00:02:31 mama się domyśla, koledzy nie wiedzą itd.

00:02:34 Wszystko o czym mówił, cała ta rekwizytornia tej historii,

00:02:41 przypominała mi taką sytuację geja, który chce się ujawnić,

00:02:46 ale jest na chwilę, jeszcze się waha.

00:02:49 Ujawnić się, czy nie.

00:02:50 I teraz, jak sobie to uświadomiłem,

00:02:52 że to jest tak, to postanowiłem tak ułożyć tę opowieść,

00:02:56 ten jego monolog,

00:02:58 nie w takiej kolejności, w jakiej on to mówił,

00:03:01 tylko żeby bardzo długo czytelnik nie wiedział co on chce ujawnić.

00:03:06 Co to w ogóle,

00:03:06 policjant, co on powie, że jest gejem?

00:03:09 Ale co to w ogóle odkrycie,

00:03:11 że jakiś policjant boi się powiedzieć, że jest gejem?

00:03:12 No, ale czytamy dalej, bo to mimo wszystko jest intrygujące.

00:03:16 No mam nadzieję, że czytamy dalej. [śmiech na sali]

00:03:19 I pach, potem się okazuje, że chodzi o to,

00:03:22 że on jest... że on wierzy w Boga.

00:03:27 Ja akurat mam tak, że nigdy nie siadam do komputera,

00:03:31 jak nie mam wymyślonego tekstu,

00:03:32 znaczy wymyślonego w sensie - wymyślonej koncepcji.

00:03:35 Ja nieraz jeżdżę na rowerze np. wzdłuż Wisły,

00:03:40 mnie ktoś poznaje, jakieś "dzień dobry" mi mówią, albo chcą zagadać ludzie,

00:03:44 A ja nie jestem, prawda, taki za bardzo otwarty

00:03:50 i w nastroju przysiadalnym, powiedzmy, w danym momencie,

00:03:53 ale nie będę każdemu wyjaśniał,

00:03:56 że ja jadę rowerem i piszę. [śmiech na sali]

00:03:57 Nie? Bo tak to jest właśnie.

00:04:00 Mamy zrobić przerwę 5 min? Czy nie?

00:04:02 Nie?

00:04:04 Dlaczego reporterzy tak kochają szczegóły?

00:04:11 Jakiekolwiek weźmiemy dzieło artystyczne, zawsze będziemy pamiętać szczegóły. Bo one są na ludzką miarę.

00:04:16 Pozwalają się czytelnikowi zidentyfikować z tą sytuacją,

00:04:21 wczuć w nią, utożsamić, być w niej.

00:04:24 Czyli nie pisać, że pojazd uderzył w drzewo, a...

00:04:29 [głos z sali] Volkswagen rozwalił się na klonie.

00:04:32 Na przykład.

00:04:33 Otóż opisywała Monika Pątkowska w reportażu w "Dużym Formacie"

00:04:36 wiele lat temu, jeszcze w latach 90.,

00:04:40 rumuńskie dzieci żebrzące na ulicy w Łodzi, na skrzyżowaniu.

00:04:45 "To jest Cucu. Cucu ma nie pamiętam ile...

00:04:48 13 lat.

00:04:49 Po tygodniu jest już profesjonalistą,

00:04:51 zaprzyjaźnia się z polskimi sklepikarzami,

00:04:52 dają mu na kredyt bułki, a on zwraca dług następnego dnia z zarobków.

00:04:56 Chowa u sklepikarzy pieniądze na wypadek,

00:04:58 gdyby przyjechała policja.

00:04:59 Policji się boi.

00:05:00 Policjanci biją i zabierają pieniądze.

00:05:01 Tworzy własny słownik.

00:05:04 Przeczytaj pani kartkę.

00:05:08 Daj.

00:05:09 Jestem Polak.

00:05:10 Mieszkam na Łodzi.

00:05:12 Rodzice nie żyją.

00:05:14 Wpierdol.

00:05:14 Kurwa.

00:05:15 Papierosy.

00:05:16 Ulica."

00:05:17 To ja mogę tu użyć takiego fajnego przykładu,

00:05:18 bo fajny przykład na szczegóły mam tutaj.

00:05:20 Mamy z Wojtkiem, ale to mój jest akurat. [śmiech na sali]

00:05:23 No, mamy takie cztery zdania.

00:05:27 To które wolicie?

00:05:28 Pierwsze - "Poznali się w pracy".

00:05:29 Drugie - "Poznali się w fabryce".

00:05:32 Trzecie - "Poznali się w wytwórni fortepianów, gdzie pracowali na jednym wydziale".

00:05:36 I czwarte - "Poznali się przy polerowaniu klawiszy". [śmiech na sali]

00:05:43 No. No to już nie będziemy mówić dlaczego.

00:05:46 Może być tak, że damy tak dużo szczegółów do tekstu,

00:05:50 że czytelnik już ich nie przyjmie,

00:05:52 że będzie za dużo.

00:05:53 Trzeba nimi umiejętnie gospodarować.

00:05:55 Jest taka książka... Nazywa się "Obok inny czas o mieście i Jakubie".

00:06:02 Niech kule biją ten tytuł.

00:06:04 Nikt go nie jest w stanie zapamiętać.

00:06:06 Książka się tak za dobrze nie sprzedaje,

00:06:08 a powinna się sprzedawać świetnie,

00:06:09 bo jest bardzo dobrym reportażem i to reportażem, momentami, metafizycznym.

00:06:13 No, kto tak tytułuje książki?

00:06:16 "Obok inny czas o mieście i Jakubie".

00:06:18 Ja nie pamiętam tego po minucie.

00:06:20 To do której państwo mają czas? [śmiech na sali]

00:06:22 Bo... no mówiłem mamie, że przyjdę na obiad o drugiej. [śmiech na sali]

00:06:26 O drugiej.

00:06:28 Ale ta literackość dla mnie...

00:06:36 Co to jest?

00:06:37 Mianowicie, chodzi mi o dobór słów, o kolejność tych słów.

00:06:40 O taki styl, który jest właściwy tylko danemu autorowi.

00:06:44 No np. "Pierwsze co pomyślała, kiedy go zobaczyła to to, że zostanie jej mężem".

00:06:49 Prawda?

00:06:53 No takie normalne zdanie.

00:06:55 Prawda?

00:06:56 "Kiedy go zobaczyła, pomyślała: on zostanie moim mężem".

00:06:58 O, to ładnie brzmi, gładko.

00:06:59 Czytajcie na głos wszystkie swoje teksty,

00:07:01 przed oddaniem do redakcji,

00:07:03 czy w ogóle przed drukiem.

00:07:04 Trzy razy trzeba przeczytać na głos,

00:07:05 wtedy usłyszy się wszystkie te wertepy. Nie?

00:07:07 No, można to inaczej powiedzieć?

00:07:11 Jakoś nie tak zwyczajnie?

00:07:14 Bo to jest ok.

00:07:16 Zdanie, które może być w tekście...

00:07:17 Ale czasami mnie to nudzi, żeby tak zwyczajnie pisać i chcę napisać coś inaczej.

00:07:22 Np. ja napisałem tak: "Gdy go zobaczyła, jej głowa przeżyła napad". Kropka.

00:07:30 "Napadła ją przedwczesna i bezwstydna myśl.

00:07:34 Brzmiała - on zostanie moim mężem."

00:07:37 To samo?

00:07:38 To samo, prawda?

00:07:39 Też inaczej się pisze reportaż do książki,

00:07:41 a inaczej się pisze reportaż do gazety.

00:07:43 W książce można sobie jeszcze bardziej pozwolić na tą literackość.

00:07:46 W gazecie np. w "Dużym Formacie"...

00:07:48 Często ludzie przysyłają teksty do "Dużego Formatu"

00:07:50 i ja potem odpisuję, że jest on za bardzo literacki,

00:07:53 a ktoś mi pisze: "ale myślałem, że taki miał być".

00:07:57 Nie. Musimy pamiętać,

00:07:59 że książka może być czytana w domu przez czytelnika.

00:08:03 a gazeta, nawet "Duży Format", jest często czytany w tramwaju i to jest różnica.

00:08:13 Bardzo wielu autorów pisze inaczej do nas

00:08:14 i te same teksty inaczej wyglądają w ich książkach,

00:08:16 ale to tak ma być.

00:08:22 Ta literackość... Ona dotyczy formy, sposobu wyrażania myśli.

00:08:26 Jeśli ktoś czytał tę książkę moją "Raj",

00:08:30 to tam jeden z ostatnich tekstów to jest taki portret rzeźbiarza

00:08:33 Davida Černego.

00:08:34 Z Davidem Černým spotykałem się wiele razy,

00:08:37 ale najwięcej rzeczy on mi powiedział u mnie w domu,

00:08:42 kiedy przyjechał do Warszawy na dwa tygodnie przed zwiedzaniem tych jego rzeźb w Pradze.

00:08:46 Ale miałem umieścić akcję tego reportażu w domu?

00:08:51 No, nie ma sensu.

00:08:52 Więc wtedy, kiedy chodziliśmy

00:08:55 i oglądaliśmy te rzeźby w Pradze.

00:08:57 To on oczywiście też coś mówił,

00:08:58 czasami lepiej, czasami gorzej, niż w domu.

00:09:00 Ale co ja zrobiłem - wszystko to, co powiedział w domu,

00:09:03 użyłem w tej opowieści z Pragi.

00:09:05 Ale jest wielu autorów, wielu reporterów, którzy uważają,

00:09:08 że nie mogą tego zrobić, że tylko prawda jest ważna.

00:09:12 W związku z tym, nie mogą się oni przebić w dziennikarstwie. [śmiech na sali]

00:09:20 Dlaczego?

00:09:26 Piszą teksty nudne, piszą teksty, które właśnie nazywam - kotlety schabowe,

00:09:33 czyli oni by napisali tak: "Jak wspominał mi przed dwoma tygodniami David Černý".

00:09:39 Albo "Jak mówił w innej rozmowie..."

00:09:43 "Jak powiedział już wcześniej". Po jaką cholerę te wszystkie podpórki?

00:09:48 Po co to? To tylko spowalnia czytanie, odbiera to formę tekstowi,

00:09:51 nie jest to już ładne pisanie. No po prostu, nie ma sensu.

00:09:55 Nie ma żadnego obiektywnego reportażu,

00:10:01 nie istnieje obiektywny reportaż, nie istnieje obiektywny reporter i zapomnijmy w ogóle to słowo.

00:10:06 Istnieje wyłącznie subiektywny reportaż. On ma być napisany uczciwie, czyli nieskłamany.

00:10:12 To wygadywanie, że reportaż to goły fakt, czysty fakt... i tak wszyscy myśleli

00:10:18 i dopiero ten Domosławski, nasz kolega Artur, ujawnił, że to nie jest goły fakt i czysty fakt...

00:10:24 I że Kapuściński narobił jakichś przestępstw, nie wiem jak je nazwać, literackich...

00:10:30 To między bajki trzeba schować.

Opis materiału

Druga część wykładu poświęcona jest akapitowi rozpoczynającemu tekst. Mariusz Szczygieł tłumaczy, jak powinien wyglądać. Opowiada również o konstrukcji reportażu i gospodarowaniu materiałem: o dobrym tytule, literackości tekstu, formie, która potrafi kłamać, subiektywności oraz tekstach, które przypominają kotlety schabowe.

Artystyczni barbarzyńcy czyli „jak to zrobić?" to cykl spotkań pod auspicjami Nowego Teatru zainspirowany słynnym programem telewizyjnym Zrób to sam Adama Słodowego. Podczas dwugodzinnych warsztatów prowadzonych przez osoby działające na polu kultury i nauki można było dowiedzieć się, jaka jest specyfika danej dziedziny lub medium, spróbować pracy z materią, zrozumieć zasady rządzące określoną formą działalności twórczej i zainspirować się do własnych poszukiwań. Kuratorką cyklu była Adriana Prodeus. Podczas spotkania z Mariuszem Szczygłem uczestnicy mieli okazję dowiedzieć się, jak napisać reportaż.

Mariusz Szczygieł (ur. 1966) jest dziennikarzem i reporterem. Od 1990 roku pracuje w „ Gazecie Wyborczej" (od 2004 roku jest redaktorem „ Dużego Formatu"). Zasłynął jako prowadzący talk-show Na każdy temat w telewizji Polsat (lata 1995-2001). Jego książki reporterskie: Niedziela, która zdarzyła się w środę (1996), Gottland (2006), Kaprysik. Damskie historie (2010) oraz Zrób sobie raj (2010) zdobyły wiele nagród i wyróżnień. Za poświęconą Czechom publikację Gottland otrzymał m.in. NIKE Czytelników oraz European Book Prize 2009, czyli nagrodę Unii Europejskiej za najlepszą europejską książkę roku. Razem z Wojciechem Tochmanem i Pawłem Goźlińskim założył Instytut Reportażu oraz księgarnię reporterów Wrzenie świata. Mieszka w Warszawie, ale duchem, jak zawsze powtarza, przebywa w Pradze.

Tagi

# data[].attributes.attachment_link.title
Mariusz Szczygieł | Jak napisać reportaż? | 2/3

# data[].attributes.attachment_link.description
Warsztaty reporterskie Mariusza Szczygła 00:00:13 O początku to bym... O początku, to ja krótko powiem, 00:00:15 że początek musi zaciekawić. [śmiech na sali] 00:00:23 A najważniejsza zasada każdego początku, 00:00:25 nie powiedzieć wszystkiego od razu. 00:00:28 "Od ponad 40 lat władze zapowiadają mieszkańcom wsi Myscowa, 00:00:31 że na jej miejscu powstanie jezioro."

# data[].attributes.body
Piotr Żyła

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Sezon skoków narciarskich powoli dobiega końca. Posłuchaj najlepszych wypowiedzi Piotra Żyły z sezonu 2012/2013. Posłuchaj co nasz skoczek mówił podczas zawodów Pucharu Świata.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wypowiedzi Piotra Żyły w sezonie 2012/2013 [WIDEO]. Posłuchaj najlepszych

# data[].attributes.attachment_link.description
Sezon skoków narciarskich powoli dobiega końca. Posłuchaj najlepszych wypowiedzi Piotra Żyły z sezonu 2012/2013. Posłuchaj co nasz skoczek mówił podczas zawodów Pucharu Świata.

# data[].attributes.body
Andrzej Sapkowski

# data[].attributes.attachment_link.title
O pisaniu „Wiedźmina” – wywiad z Andrzejem Sapkowskim i Lauren Hissrich | Netflix

# data[].attributes.body
Małgorzata Musierowicz

# data[].attributes.body
Zapoznaj się z zamieszczonymi na padlecie informacjami o: wywiadzie, reportażu i recenzji.

# data[].attributes.body
Przykład

# data[].attributes.body
CECHY

# data[].attributes.body
PRZYPOMNIENIE!

# data[].attributes.body
PRZYKŁAD

# data[].attributes.body
PRZYKŁAD

# data[].attributes.body
Zapoznaj się!

# data[].attributes.body
Przypomnienie!

# data[].attributes.headline
KROK 1.                                              Twoim dzisiejszym zadaniem zadaniem jest powtórzenie wiadomości o poznanych formach dziennikarskich: reportażu, recenzji, wywiadzie i artykule prasowym.  

# data[].attributes.subject
KROK 1.                                              Twoim dzisiejszym zadaniem zadaniem jest powtórzenie wiadomości o poznanych formach dziennikarskich: reportażu, recenzji, wywiadzie i artykule prasowym.  

# data[].attributes.body
Wykonaj ćwiczenia w zeszycie ćwiczeń:
1. artykuł prasowy - ćw. 1-4. s. 53/54
2. reportaż - ćw. 1-2.str. 67/68
3. recenzja - ćw. 1-4. str. 86/89