# data[].attributes.body
TEMAT: Biblia - wprowadzenie

# data[].attributes.headline
1. Kolejną lekturą obowiązkową są teksty biblijne.

# data[].attributes.subject
1. Kolejną lekturą obowiązkową są teksty biblijne.

# data[].attributes.body
Musisz wiedzieć, że jednym z głównych źródeł kultury europejskiej - a więc i polskiej - jest chrześcijaństwo ze swoją świętą księgą - Biblią. Na Biblię natykamy się przy każdej analizie zachodniej cywilizacji. Przez wiele setek lat wywierała ona decydujący wpływ na kształtowanie naszego prawodawstwa, systemów edukacyjnych i naszych ideałów demokratycznych – nie mówiąc o rozumieniu praw człowieka. Biblia miała ogromny wpływ na większość europejskich politycznych, społecznych lub religijnych reformatorów, a poprzez nich na narody świata. Jeśli nie uwzględni się Biblii, nie można zrozumieć zachodniej mentalności ( co to takiego mentalność - sprawdź).

# data[].attributes.headline
2. Na zakończenie lekcji wykonaj notatkę graficzną (strzałki, ikonki, kolory).

# data[].attributes.subject
2. Na zakończenie lekcji wykonaj notatkę graficzną (strzałki, ikonki, kolory).

# data[].attributes.body
Przed przystąpieniem do lekcji, musisz wiedzieć, że powinny się w niej znaleźć następujące informacje:
- co oznacza słowo Biblia,
- gdzie powstawała ta księga,
-  z jakich głównych części się składa (2),
- jak długo powstawała,
- na jakie płaszczyzny życia ma wpływ,
- jakie gatunki literackie znajdziemy w Biblii.

# data[].attributes.body
"książką nad książkami". Dlaczego?
Zapoznaj się z poniższym materiałem i wykonaj ćwiczenia podane na stronie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przeczytaj tekst Anny Kamieńskiej o Biblii. Zwróć uwagę na pochodzenie słowa Biblia.

Słowo Biblia, przyjęte od greckiego wyrazu biblos, znaczy tyle co biblioteka, zbiór ksiąg. Ale Biblia jest to księga niezwykła. Pisały ją tysiąclecia i wieki. Pisali ją prorocy i mędrcy narodu zwanego Izraelem. Sami Izraelici nazywali swój naród Narodem Księgi.

Było na ziemi wiele ludów, wiele szczepów i plemion walczących o swoje miejsce. Byli i przeminęli. Nic o nich nie wiemy. Nie zostawili po sobie śladu. Czasem łopata archeologa odkopie wygładzony kamień, który był narzędziem, czasem okruch dawnego naczynia, szklaną ozdobę. To wszystko. Naród Izraela powziął myśl, aby zapisywać wszystko, co się wydarza. I złe, i dobre. I to, co wspaniałe, i to, co groźne. Zapisać wszystko od początku świata. Bo przecież to, co istnieje, musiało zacząć istnieć, musiało mieć początek. [...] Tworzyli wielką historię, tworzyli zapis dziejów jednego skrawka ziemi, jednego narodu, ale też i tych ludów, i państw, z którymi się stykali. Ziemia ta, zwana jeszcze dziś Ziemią Świętą, leży na Bliskim Wschodzie, stanowiąc jakby granicę pomiędzy Afryką i Azją. To dlatego właśnie była nieustannym niemal polem walki, bramą wydzieraną sobie wzajemnie przez ruchliwe, starożytne plemiona. Ziemia ta, zwana także Palestyną, jest pasmem przylegającym do Morza Śródziemnego, zwanego przez Hebrajczyków Wielkim Morzem, rozciąga się wzdłuż rzeki Jordan.

Kraina ta ma łagodny klimat i żyzne doliny, w których udają się zboża, dojrzewają winorośla, figi i oliwki. Prawdziwa Ziemia Obiecana płynąca mlekiem i miodem. [...] Kraina pełna zwierząt. Wody wielkiego jeziora Genezaret pełne ryb. Szlaki pustynne prowadzą do cienistych oaz, w których odpoczywa podróżny, a jeleń biegnie do wodopoju. [...] Lud biblijny mówiący językiem hebrajskim jest ludem pracowitym, skrzętnym, ludem pasterzy i rolników, ale także wojowników i rycerzy. [...]

Ale tym, co najważniejsze dla tego ludu, który napisał Księgę, jest to, że chwali on jednego Boga. Boga żywego. Nie jest to bożek zrobiony z drewna, metalu albo wyciosany z kamienia jak u innych ludów. Jest to Bóg duchowy. Jest to Duch Boży. On to podyktował mędrcom i pisarzom Święte Księgi. On jest prawdziwym Autorem. On to przekazał w ręce praojca Izraelskiego Ludu, Mojżesza, pierwszą Księgę - kamienne tablice, na których wypisane było prawo etyczne - dziesięć podstawowych przykazań postępowania i ludzkiego współżycia. [...]

Naród nazywający się Narodem Księgi mógłby też nazywać się narodem pamięci, bo to, co zostało złożone i utrwalone w księgach, najpierw mieszkało w głowach ludzi i przechodziło z ust do ust. Na pewno wiele przy tym słów zniekształcono lub zgubiono. Ale też zdania ogładzały się, nabierały zwartości i siły. Dlatego język, jakim napisana jest Biblia, brzmi jeszcze dla dzisiejszych ludzi jak wielka poezja. Jest w niej tak jak w wielkiej poezji spojone razem słowo i milczenie. Jest prawda rzeczy głęboko przeżytych, przecierpianych przez całe pokolenia. Jest tu zawarte doświadczenie całych narodów i doświadczenie ludzi. Słowa Biblii tłumaczono na wszystkie języki. Do słów Biblii najwięksi muzycy komponowali muzykę. Obrazy biblijne stały się tematem dla największych malarzy świata. [...]

W wielu domach książka ta leży na szczególnym miejscu, czytana jest wspólnie, a przed czytaniem z czcią całowana. W wielu krajach, w parlamentach i sądach prezydenci, sędziowie i świadkowie składają przysięgę, kładąc rękę na tej księdze, Biblii. Jest ona symbolem Prawdy i Sprawiedliwości. Dlatego przysięga na Biblię musi być dotrzymana.

Biblia weszła tak głęboko w kulturę całego naszego świata, naszej cywilizacji, że trudno jest jej nie znać i nie szanować. Jej treść przenika naszą kulturę, naszą literaturę, nasze dzieła sztuki. [...]

Długo, długo Biblia powstawała. Jest głęboka i niewyczerpana jak morze. Długo też trzeba ją czytać, długo z nią przebywać, aby nauczyć się ją odczytywać i rozumieć, aby Księga otworzyła się przed nami naprawdę. Nieraz nie wystarcza na to ludziom całego życia, bo całe życie poświęcają na czytanie tej jednej Księgi.

# data[].attributes.attachment_link.description
Przeczytaj tekst Anny Kamieńskiej o Biblii. Zwróć uwagę na pochodzenie słowa Biblia. Słowo Biblia, przyjęte od greckiego wyrazu biblos, znaczy tyle co biblioteka, zbiór ksiąg. Ale Biblia jest to księga niezwykła. Pisały ją tysiąclecia i wieki. Pisali ją prorocy i mędrcy narodu zwanego Izraelem. Sami Izraelici nazywali swój naród Narodem Księgi.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Który werset jest najdłuższy, a który najkrótszy? Co ma do siebie liczba rozdziałów w Księdze Izajasza i liczba ksiąg w Starym i Nowym Testamencie? Który zwrot jest użyty 365 razy - po jednym na każdy dzień roku? To tylko niektóre z ciekawostek, jakich możesz się dowiedzieć. >>> Biblia odnaleziona w gruzach World Trade Center

1. Biblia jest najczęściej kupowaną i czytaną książką na świecie. Według Księgi rekordów Guinnessa sprzedano jej ponad 5 miliardów egzemplarzy.

2. Biblia jest też najczęściej kradziona, co sugeruje, że ciągle zbyt rzadko się ją czyta.

3. Została przetłumaczona na 1500 języków i dialektów. Według stanu na 1 stycznia 2018 r. Nowy Testament jest dostępny w 1515 językach.

4. W 2018 r. Biblię przetłumaczono między innymi na język turkmeński. Ukazał się także Nowy Testament w języku tay, którym posługuje się żyjąca w Wietnamie grupa etniczna licząca ok. 1,6 mln członków.

5. Przez pewien czas Biblia znajdowała się na Indeksie Ksiąg Zakazanych. Było to w XVI w., a wynikało z powodu mnóstwa fałszywych, przerobionych i „obciętych" tłumaczeń oraz przekładów Biblii tworzonych przez niektórych protestantów.

6. Najstarszym katalogiem ksiąg Nowego Testamentu jest tzw. Kanon Muratoriego spisany po grecku w Rzymie ok 180 r.

7. Świadkowie Jehowy nie obchodzą urodzin, ponieważ jedyne dwa przypadki ich obchodzenia w Biblii zakończyły się morderstwami.

8. Przeczytanie całej Biblii na głos zajmuje mniej więcej około 100 godzin.

9. Biblia zawiera 1189 rozdziałów, 31102 wersety i ponad milion słów, a najczęściej pojawia się słowo „Pan".

10. Najdłuższe słowo to Maher-Szalal-Chasz-Baz - imię drugiego syna Izajasza. Tłumaczy się je jako „Rychły-Łup-Bliska-Zdobycz". >>> 10 cytatów św. Hieronima, które pomogą Ci bardziej docenić Pismo Święte

11. Pierwszy psalm znajduje się w 2 Księdze Samuela 1,19-27, jest to lament Dawida nad Saulem i jego synem Jonatanem.

12. Najdłuższy i najkrótszy rozdział w Biblii znajduje się w Księdze Psalmów - najkrótszym jest Psalm 117 - ma dwa wersety, Psalm 119 jest za to najdłuższy.

13. Najkrótszą księgą jest 2 List św. Jana. Ta księga zawiera nieco ponad tysiąc liter, natomiast najdłuższą - Księga Psalmów.

14. „Lecz On był przebity za nasze grzechy, zdruzgotany za nasze winy. Spadła Nań chłosta zbawienna dla nas, a w Jego ranach jest nasze zdrowie" (Iz 53,5) - to najczęściej udostępniany cytat z Biblii w Internecie.

15. Najdłuższy werset w Biblii to Est 8,9: „I zawołano pisarzy królewskich w tym czasie, w trzecim miesiącu, to jest miesiącu Siwan, w dniu dwudziestym trzecim, i napisano według tego wszystkiego, co rozkazał Mardocheusz, do Żydów i do satrapów, i do namiestników, i książąt państw, które [rozciągają się] od Indii aż do Etiopii, to jest do stu dwudziestu siedmiu państw, do poszczególnych państw ich pismem i do poszczególnych ludów w ich języku, i do Żydów ich pismem w ich języku", a najkrótszy to J 11, 35: „Jezus zapłakał".

16. Rozdział umieszczony w samym środku Biblii to Psalm 118.

17. Zwrot „Nie lękajcie się" pojawia się w Piśmie Świętym 365 razy - po jednym na każdy dzień roku.

18. Księga Izajasza jest jak mała Biblia: ma 66 rozdziałów, pierwsze 39 traktują o przeszłości - tyle ksiąg ma Stary Testament w kanonie hebrajskim - a pozostałe 27 to obietnice dotyczące przyszłości - tyle ksiąg ma Nowy Testament.

19. Cała Biblia została napisana w czasie ponad 1500 lat.

20. W bibliotece uniwersyteckiej w Getyndze (Niemcy) jest Biblia, która została napisana na 470 liściach palmowych.

# data[].attributes.attachment_link.title
20 ciekawostek o Biblii, które was naprawdę zaskoczą

# data[].attributes.attachment_link.description
Który werset jest najdłuższy, a który najkrótszy? Co ma do siebie liczba rozdziałów w Księdze Izajasza i liczba ksiąg w Starym i Nowym Testamencie? Który zwrot jest użyty 365 razy - po jednym na każdy dzień roku? To tylko niektóre z ciekawostek, jakich możesz się dowiedzieć.

# data[].attributes.body
obejrzyj, jaw wyglądają niektóre przekłady Biblii na język polski.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Polskie przekłady Biblii - ogół tłumaczeń Pisma Świętego na język polski powstających prawdopodobnie od XIII wieku. Przekłady te powstawały w różnych kręgach wyznaniowych. Pierwsze były tłumaczone przede wszystkim z łaciny a później zazwyczaj z języków oryginalnych. Podobnie jak w innych krajach z kręgu chrześcijaństwa przekłady Biblii były jedną z najważniejszych dziedzin piśmiennictwa. Najstarsze należą do zabytków literackich języka polskiego.

Choć polskie przekłady całej Biblii pojawiły się stosunkowo późno do naszych czasów nie dochował się żaden z rękopisów tłumaczenia całości Biblii czy Nowego Testamentu. Niektórzy badacze polskiego średniowiecza i tradycji biblijnej doszukują się śladów istnienia polskich przekładów już w XIII wieku - należy do nich m.in. przekaz o z 1280 roku, przetłumaczonym dla św. Kingi. Tekst tej księgi nie jest jednak znany - z czasów od przyjęcia chrztu aż do ostatniej dekady XIV wieku nie zachował się nawet fragment polskiego tłumaczenia Księgi psalmów. Nie wiadomo, czy księga o której wspomina autor czternastowiecznego Żywota św. Kingi księżnej krakowskiej, była w ogóle pisana po polsku. Wzmianka mówi tylko o języku ludowym (in vulgari) - mógł to być również język czeski (najstarszy czeski psałterz pochodzi z drugiej połowy XIII w.). Niewątpliwie jednak w XIV wieku istniał również jakiś polski przekład, na jego ślady natrafił w tekście Psałterza Floriańskiego Władysław Nehring. Aleksander Brückner połączył przesłanki Władysława Nehringa z wzmianką o Psałterzu Kingi, zakładając, że przez dwa i pół wieku krążył on w licznych odpisach, stale dostosowywany do użytku praktycznego i poprawiany. Nie ma jednak poważnych podstaw, by Psałterz królowej Jadwigi zwany też Psałterzem floriańskim (z ok. 1395-1405) uznać po prostu za odpis tego hipotetycznego Psałterza. Polski tekst trójjęzycznego Psałterza Floriańskiego wykazuje za to związki z późniejszym Psałterzem puławskim z drugiej połowy XV wieku. Średniowieczny tekst zachował również drukowany Psałterz krakowski, zwany także Psałterzem Wietora (wydany w Krakowie u Hieronima Wietora w roku 1532 i 1535), jest to lekko zmodernizowany przekład z około 1470 roku. Fragmenty przetłumaczonych na język polski bądź sparafrazowanych psalmów odnajdujemy także w Karcie Świdzińskiego; Modlitwach Wacława czy Wigiliach za umarłe ludzie.

Najstarsze staropolskie wyjątki z Nowego Testamentu to cytaty w Kazaniach świętokrzyskich i Kazaniach gnieźnieńskich oraz modlitwy (np. ) w Modlitwach Wacława. Wiele fragmentów Ewangelii z XV i początku XVI wieku sugeruje, że istniał również starszy co najmniej piętnastowieczny przekład Ewangeliarza, hipotezę o wzajemnych związkach tych fragmentów i jedynej staropolskiej redakcji Nowego Testamentu starał się uzasadnić Aleksander Brückner. Jednak wg badań Jana Janowa zabytki takie jak rękopiśmienna Harmonia ewangeliczna (tzw. Ewangeliarz ze zbiorów Biblioteki Ordynacji Zamoyskich w Warszawie) z przełomu XV i XVI wieku, Ewangeliarz Jana Sandeckiego (zwanego także Maleckim) wydany drukiem prawdopodobnie w latach 1526-1527; oraz fragmenty Ewangelii św. Mateusza zawarte w Rozmyślaniach przemyskich z przełomu XV i XVI wieku, (gdzie również pojawiają się inne cytaty ze średniowiecznego przekładu Nowego Testamentu) nie są odpryskami z jednej całości. Różnią się zwłaszcza stosunkiem do tekstu Nowego Testamentu Scharffenberga (1556, 1558), w którym Aleksander Brückner widział jedno z ostatnich stadiów rozwojowych średniowiecznego przekładu Nowego Testamentu. Jan Janów wysunął tezę o istnieniu przynajmniej dwóch średniowiecznych tłumaczeń Ewangelii, z których żadne nie przetrwało do czasów obecnych. Obecnie znamy urywek Ewangelii św. Łukasza (1,45-51) oraz fragment Ewangelii św. Mateusza (rozdz. 25) z około 1450 roku. W szesnastowiecznych edycjach oficyn Szarfenberga (1556, 1558) oraz Seklucjana (przekład Murzynowskiego z lat 1551-1553) odbijają się te dwie tradycje. Ewangeliarz wydany przez Unglera (redakcja Sandeckiego-Maleckiego) łączy cechy obu redakcji.

Jedyny średniowieczny rękopis prawdopodobnie całej Biblii pochodzący z drugiej połowy XV wieku nosił nazwę Biblii Królowej Zofii lub Biblii Szaroszpatackiej. Z dwu tomów do XX wieku zachowała się cześć pierwszego (w bibliotece kolegium kalwińskiego w Sárospatak - zaginęła w czasie drugiej wojny światowej) i kilka kart drugiego (w Pradze i Wrocławiu). Tekst znany jest z kilku wydań i kopii. Ponadto zachowało się kilka drobnych fragmentów średniowiecznego polskiego przekładu Starego Testamentu, m.in.: fragment Księgi Rodzaju, Przekład Księgi Wyjścia i Księgi Kapłańskiej.

Stanisław Sarnicki h. Ślepowron (1532-1595) powiadał, że w Polsce, w dawnych czasach Biblia znajdowała się tylko w trzech miejscach: u króla, u arcybiskupa i w domu Ostrorogów.

Pojawienie się pełnych drukowanych przekładów Pisma Świętego w Polsce poprzedziły wydania Nowego Testamentu - wspomniane wyżej druki Szarffenberga i Seklucjana. Pierwszą w historii polską Biblią drukowaną zawierającą pełny tekst Starego i Nowego Testamentu była katolicka Biblia krakowska czyli Biblia Leopolity zwana też Szarffenbergowską (1561). Był to przekład z łaciny odświeżony według wydań ówczesnych przekładów czeskich (Biblii Seweryna i Biblii Melantricha). Kolejne przekłady uwzględniały już oryginalny (wg ówczesnej wiedzy) tekst Pisma Świętego: hebrajski, aramejski i grecki. Są to: kalwińska Biblia brzeska (zwana też „Radziwiłłowską") z 1563 roku (jako pierwszy w historii przekład całości Biblii z języków oryginalnych), ariański przekład Szymona Budnego znany jako Biblia nieświeska (1570-1572) oraz luterańska i kalwińska Biblia gdańska (1632).

Podstawą szesnastowiecznego nowego katolickiego wydania Nowego i Starego Testamentu w tłumaczenia jezuity Jakuba Wujka była potrydencka Wulgata lowańska - oficjalny katolicki tekst biblii łacińskiej. Znakomita pod względem stylistycznym jezuicka translacja Biblia Wujka (całość wydana w 1599 r., Nowy Testament 1593, Psalmy 1596) oraz przetłumaczona z języków oryginalnych protestancka Biblia gdańska (całość 1632) były aż do połowy XX wieku najpopularniejszymi przekładami Biblii w Polsce.

Dziewiętnastowiecznym inicjatywom przekładu Biblii na język polski dwukrotnie sprzeciwili się urzędujący papieże.

Na przełomie XIX i XX wieku powstał nowy przekład Tory i większości pozostałych ksiąg Starego Testamentu, wydany na podstawie języków oryginalnych przez Izaaka Cylkowa. Przed Cylkowem w 1871 roku w Wiedniu nakładem A. Reicharda ukazało się tłumaczenie Biblii hebrajskiej pt. Pismo Święte wszystko Starego Przymierza żydowskie i polskie.

Katolickie przekłady Biblii dokonywane na podstawie języków oryginalnych zaczęły się pojawiać dopiero w drugiej połowie XX wieku. Pierwszym z nich była Biblia Tysiąclecia, tłumaczona pod kierunkiem benedyktynów z Tyńca, której pierwsze wydanie ukazało się w roku 1965.

W 1975 roku ukazał się nowy przekład Biblii, wydany przez Brytyjskie i Zagraniczne Towarzystwo Biblijne. Przekład ten, znany jako Biblia warszawska, jest do dzisiaj najpopularniejszą wersją Biblii w kręgach ewangelickich i ewangelicznych.

Także w 1975 roku ukazało się pełne wydanie Biblii poznańskiej.

W roku 1997 po raz pierwszy ukazała się Biblia warszawsko-praska, pełnego tłumaczenia wszystkich ksiąg z języków oryginalnych dokonał ks. bp Kazimierz Romaniuk.

W 1997 roku wydano Pismo Święte w Przekładzie Nowego Świata dokonany z języka angielskiego z uwzględnieniem języków oryginału przez Świadków Jehowy. Nowy Testament w tym przekładzie ukazał się w roku 1994.

W roku 2008 wydane zostało nowe tłumaczenie - Biblia Paulistów - przygotowane przez Towarzystwo Świętego Pawła.

W 2016 roku zakończono prace nad pierwszym w języku polskim, ekumenicznym przekładem Pisma Świętego - Biblią Ekumeniczną. Wzięło w nich udział dwudziestu tłumaczy z siedmiu Kościołów, a konsultacje są prowadzono w sumie z jedenastoma Kościołami. Pracę nad przekładem zapoczątkowano w 1994 roku. W dniu 26 września 2001 roku odbyła się uroczysta prezentacja całego Nowego Testamentu i Księgi Psalmów w tym przekładzie.

W tłumaczeniu Biblii swoich sił próbowali też literaci, m.in. Artur Sandauer (przekład Księgi Rodzaju), Czesław Miłosz (m.in. Psalmy, Pieśń nad pieśniami, Księga Hioba) oraz Roman Brandstaetter (m.in. Księga Joba, Psalmy).

Ciekawostkami są adaptacje Nowego Testamentu na gwary i regionalne lub środowiskowe odmiany języka:

Rada Języka Polskiego poddaje tego typu adaptacje zdecydowanej krytyce. W komunikacie zwrócono uwagę na niezgodne z terminologią stosowaną w Kościele katolickim użycie określenia „przekład", które zgodnie z zaleceniami Soboru Watykańskiego II przysługuje tylko przekładom z języków oryginalnych. Według RJP takie adaptacje grożą „prywatyzacją" Biblii dla określonego środowiska oraz godzą w jej sakralny i kulturotwórczy charakter.

W roku 2006 zostało ukończone przez rabina dr. Sachę Pecarica pierwsze powojenne żydowskie tłumaczenie Tory na język polski. Wydało je w 5 tomach wydawnictwo Pardes Lauder.

W 2013 roku Oficyna Wydawnicza „Vocatio" wydała przekład Septuaginty na język polski, którego dokonał ks. prof. dr hab. Remigiusz Popowski SDB. W 2016 jego oba przekłady (Starego i Nowego Testamentu) wydano jako Biblia pierwszego Kościoła.

W 1999 Katolicka Agencja Informacyjna przeprowadziła wśród katolickich biblistów polskich ankietę, mającą ocenić polskie przekłady Biblii. W ramach ankiety respondenci wybrali przekłady:

Według Waldemara Chrostowskiego pojawiały się głosy, że przekłady o większym autorytecie w Kościele katolickim otrzymały ocenę nieco zawyżoną.

Można wyróżnić dwa podejścia tłumaczy wobec Biblii:

filologiczne - chęć jak największego oddania w języku polskim tekstu oryginalnego, nawet kosztem jego zrozumiałości. Jest to szczególnie cenne dla osób badających Biblię pod kątem filologicznym i historycznym.

komunikacyjne - celem tłumacza jest to, aby u czytelników wywołać taką samą reakcję (rozumienie i ocenę tekstu), jaką mieli czytelnicy Biblii w językach oryginalnych. Dosłowność tłumaczenia nie jest tu więc najważniejsza, liczy się przekazanie komunikatu.

Większość polskich przekładów spełnia (w mniejszym lub większym stopniu) funkcję komunikacyjną, jednak według niektórych opinii, tłumacze popadają w „grzech dosłowności", tłumacząc zbyt wiernie, a jednocześnie niezrozumiale.

Ze względu na wierność wobec oryginału wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje przekładów:

dosłowny, według zasady formalnej równoważności - przekład odpowiada tekstowi oryginalnemu na poziomie poszczególnych słów, a także ich kolejności. W najbardziej ścisłej formie, dosłownie przekłada się nawet idiomy, choćby były niezrozumiałe w języku polskim. Przekłady dosłowne brzmią czasami niezbyt zrozumiale, wymagają dodatkowych przypisów i objaśnień. Spośród popularnych przekładów Biblii najbliższe dosłowności są Biblia gdańska oraz Biblia Ewangeliczna, Przekład dosłowny. Istnieją też przekłady specjalistyczne, których głównym celem jest dosłowność, np. Hebrajsko-polski Pięcioksiąg.

dynamiczny, według zasady ekwiwalencji dynamicznej - zgodność na poziomie całych zdań. Polskie przekłady mają najczęściej charakter dynamiczny. Różnią się jednak stopniem dynamizmu. Na przykład Biblia poznańska zachowuje dużą wierność oryginałowi, czego nie można powiedzieć o Biblii Tysiąclecia lub Biblii warszawsko-praskiej.

idiomatyczny i parafraza - zgodność na poziomie myśli i akapitów. Jedyny polski przekład, który jest w pełni parafrazą to Słowo Życia.

Ze względu na rodzaj odbiorców wyróżnić można dwa rodzaje przekładów:

popularne, przeznaczone dla przeciętnego czytelnika. Przekłady te najczęściej tłumaczono przyjmując podejście komunikacyjne. Odmianą przekładu popularnego jest przekład pastoralny, który ma służyć jak najszerszej liczbie wiernych. Cele pastoralne stawiali sobie m.in. tłumacze Biblii Paulistów.

specjalistyczne, służące m.in. egzegezie, wykorzystywane przez biblistów. Należą do nich przekłady dosłowne, a także synopsy.

Wymienione poniżej są przekłady co najmniej Nowego Testamentu.

Historyczne

Inne

# data[].attributes.attachment_link.description
Polskie przekłady Biblii - ogół tłumaczeń Pisma Świętego na język polski powstających prawdopodobnie od XIII wieku. Przekłady te powstawały w różnych kręgach wyznaniowych. Pierwsze były tłumaczone przede wszystkim z łaciny a później zazwyczaj z języków oryginalnych. Podobnie jak w innych krajach z kręgu chrześcijaństwa przekłady Biblii były jedną z najważniejszych dziedzin piśmiennictwa.

# data[].attributes.body
TEMAT: Stworzenie świata według Księgi Rodzaju

# data[].attributes.body
z poprzedniej lekcji, Biblia to niezwykła Księga. Jest nie tylko podstawą wiary. Ma wpływ na sferę etyczną naszego życia, jest inspiracja dla artystów
i arcydziełem literackim.
Wielkie prawdy ukryte są w symbolach, porównaniach, metaforach. Często pod plastycznymi obrazami kryją się ważne treści.
No bo jak inaczej przystępnie wytłumaczyć sprawy trudne do wyjaśnienia?

# data[].attributes.body
Dziś naukowcy mają wiele teorii wyjaśniających, jak powstał Wszechświat. Biblia ich nie neguje. Plastyczny obraz stworzenia pokazuje pewne etapy - ale czy chronologicznie? Nie wiemy. Przedstawiony w Księdze Rodzaju opis spróbujmy odczytać nienaukowo. Może dostrzeżemy coś innego...

# data[].attributes.body
fragment Biblii zamieszczony
w podręczniku na s. 238 - 240. Zwróć uwagę na powtarzające się słowa.

# data[].attributes.body
Wielokrotne powtórzenie wskazuje na wagę informacji.
Co było dobre? Noc, dzień, niebo, ziemia, gwiazdy, rośliny, zwierzęta. Człowiek. Wszystko to było DOBRE.
Jakie więc jest jedno z przesłań tego tekstu, jak myślisz?
Inną prawdę odkryć możesz zastanawiając się nad treścią zadania 2. pod tekstem.

# data[].attributes.body
datę i temat lekcji. Zrób piękną notatkę w oparciu o zadanie 1. ze
s. 240 w podręczniku.
Dzisiejszy fragment Księgi Rodzaju jest  jednym z podstawowych tekstów kultury. Wypada go zapamiętać :)

# data[].attributes.body
czego się dzisiaj nauczyłaś/nauczyłeś.
Czy odczytasz symboliczne treści?

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Tu znajduje się opis stworzenia świata - Księga Rodzaju, Pierwszy dzień stworzenia - niebo i ziemia, światło i ciemność, Drugi dzień stworzenia - sklepienie niebieskie i wody, Trzeci dzień stworzenia - ląd, morze i rośliny zielone, Czwarty dzień stworzenia - ciała niebieskie, Słońce, Księżyc, gwiazdy , Piąty dzień stworzenia - istoty żywe- ptaki i zwierzęta morskie, Szósty dzień stworzenia - pozostałe istoty żywe i człowiek, Siódmy dzień stworzenia - odpoczynek, dzień święty, symbolika liczby 7 - symbol porządku, pełni, doskonałości, czasu i przestrzeni, symbolika światłości - kosmos, uporządkowanie chaosu, symbolika ciemności - chaos, zło, śmierć, Pierwszy człowiek - Adam, Pierwsza kobieta - Ewa, Miejsce zamieszkania Adama i Ewy - Raj, Symbol pokusy i grzechu - wąż, Bóg - Stwórca, Ojciec, Architekt wszechświata, symbol grzechu pierworodnego - zakazany owoc,

# data[].attributes.attachment_link.description
Tu znajduje się opis stworzenia świata - Księga Rodzaju, Pierwszy dzień stworzenia - niebo i ziemia, światło i ciemność, Drugi dzień stworzenia - sklepienie niebieskie i wody, Trzeci dzień stworzenia - ląd, morze i rośliny zielone, Czwarty dzień stworzenia - ciała niebieskie, Słońce, Księżyc, gwiazdy , Piąty dzień stworzenia -

# data[].attributes.body
Dobrego weekendu!

# data[].attributes.body
TEMAT: "Przypowieść o siewcy"

# data[].attributes.body
będziemy pracować z kartą, którą potem włożysz do lekturowej teczki. Jeżeli możesz - wydrukuj, jeżeli nie - spróbuj narysować podobną.

# data[].attributes.headline
Przyjrzyj się reprodukcji            i ustnie odpowiedz na pytania.

# data[].attributes.subject
Przyjrzyj się reprodukcji            i ustnie odpowiedz na pytania.

# data[].attributes.body
Jaka pogodę przedstawił malarz? Gdzie znajduje się mężczyzna? Czym się zajmuje? Gdzie padają ziarna? Co robią ptaki?

# data[].attributes.body
Taka sytuacja przez wieki była dobrze znana ludziom. Rozumieli ją szczególnie ci, którzy uprawiali ziemię.
Zwyczajna sytuacja, jedna z wielu w życiu. Jej dosłowność jest następująca: siewca obsiewa pole, by móc zebrać plon. Niestety, niektóre ziarna się zmarnują - uschną albo zostaną wydziobane przez ptaki. Z tych, które wzejdą, będzie pożytek - zrobi się mąkę lub będą ziarnem na kolejny siew.

# data[].attributes.body
do przekazania innych treści.
W Nowym Testamencie znajdziemy na to  wiele przykładów. Sam Jezus powiedział, że używa ich, by lepiej wyjaśnić ludziom trudne sprawy.
Jak wiesz, w tej części Biblii znajdziemy m. in. cztery Ewangelie opisujące życie, naukę i cuda Jezusa. Ich autorzy - Mateusz, Marek, Łukasz i Jan przedstawiają to samo, ale każdy na swój sposób.

# data[].attributes.body
przeczytamy u trzech Ewangelistów (narratorów): Łukasza, Marka, Mateusza.
Znajdź w wybranym źródle informacje o św. Mateuszu.
UZUPEŁNIJ KARTĘ PRACY.

# data[].attributes.body
czym jest przypowieść. Jest to gatunek literacki występujący w Biblii.
Na podstawie poniższej notatki UZUPEŁNIJ KARTĘ PRACY.

# data[].attributes.headline
Przypowieść posługuje się często symbolami.

# data[].attributes.subject
Przypowieść posługuje się często symbolami.

# data[].attributes.body
Czym jest symbol? Znajdź definicję i UZUPEŁNIJ KARTĘ PRACY

# data[].attributes.body
tekst przypowieści ze str. 251 w podręczniku.

# data[].attributes.body
prawda? Siewca = ten, który sieje, ziarno = nasiona, ziarno na drodze, na skale, wśród cierni = obumarło, ziarno na żyznej glebie = coś dobrego z niego wyrosło.

# data[].attributes.body
polega też na tym, że każdy z nas może odczytać ją w kontekście własnych doświadczeń. Zastanów się, kto/co może być siewcą, kim/czym są poszczególne rodzaje ziaren, czym może być plon.
Odpowiedź prześlij do mnie DZISIAJ w zwykłej wiadomości Librus.

# data[].attributes.body
Pytali też o to ci, którzy słyszeli ją bezpośrednio z ust Jezusa. On wytłumaczył  przenośne znaczenie  tej historii.
Przeczytaj i UZUPEŁNIJ KARTĘ PRACY.

# data[].attributes.attachment_link.title
Posłuchajcie zatem objaśnienia przypowieści o siewcy

# data[].attributes.body
na Twoje pomysły.

# data[].attributes.body
Temat: Ludzka dobroć

# data[].attributes.body
swoimi interpretacjami. Są one dowodem nie tylko Waszej przenikliwości, ale i stosunku do zajęć języka polskiego. Szkoda, że tylko 1/3 klasy wywiązała się z tego zadania. Pozwolę sobie przytoczyć niektóre interpretacje, bo są naprawdę ciekawe. Wybierzcie te, które Was najlepiej przekonują i WPISZCIE DO KARTY PRACY.

# data[].attributes.body
czy masz pozostałe elementy na karcie (otwórz w nowym oknie).

# data[].attributes.body
kolejną kartę - wydrukuj lub przerysuj. Otwórz w nowym oknie.

# data[].attributes.body
a jego przekaz czytelny. Myślę,
że poradzisz sobie i samodzielnie uzupełnisz kartę pracy.
Przypowieść znajdziesz
w podręczniku na s. 252 - 253.

# data[].attributes.body
Proszę, nie odkładaj tego na później - TERAZ poświęć na to czas (jak na lekcji). Po uzupełnieniu karty zrób jej zdjęcie i prześlij
w zakładce "zadanie domowe".

# data[].attributes.body
posłuchaj i obejrzyj.

# data[].attributes.attachment_link.title
🎵🎥  Dobry Samarytanin - Piosenka z serii filmów "Domek na Skale"

# data[].attributes.body
Nie poddawaj się, nie idź na łatwiznę!

# data[].attributes.body
TEMAT: Odczytuję sens przypowieści

# data[].attributes.body
znajdziesz dwie przypowieści (s. 254-256). Wybierz jedną i uważnie przeczytaj.

# data[].attributes.body
zapisz w zeszycie tytuł i plan wydarzeń. Zastosuj równoważniki zdań.

# data[].attributes.body
definicję przypowieści. Zastanów się i zapisz:
a) czego symbolem są biblijne talenty (lub panny),
b) czego uczy wybrana przypowieść.

# data[].attributes.body
https://www.synonimy.pl/

i znajdź wyrazy bliskoznaczne do pojęć "talent" lub "przezorność"
(w zależności od tego, którą przypowieść wybierzesz).

# data[].attributes.body
i zapisz z nimi zdania (3).
W ten sposób poszerzysz swoje słownictwo.

# data[].attributes.headline
Zadania wykonaj samodzielnie i rzetelnie.

# data[].attributes.subject
Zadania wykonaj samodzielnie i rzetelnie.

# data[].attributes.body
W niedalekiej przyszłości planuję sprawdzenie Twojej wiedzy dotyczącej omawianych tekstów.

# data[].attributes.body
TEMAT: "Zaginął, a odnalazł się."

# data[].attributes.body
której nie ma w podręczniku. Jej tytuł brzmi "Syn marnotrawny".
Jak podaje Słownik języka polskiego marnotrawić znaczy «marnować, trwonić pieniądze lub inne dobra»
• marnotrawca • marnotrawny • marnotrawnie • marnotrawstwo

# data[].attributes.body
przypowieści (gdzieś już to było).

# data[].attributes.headline
Poznaj fragment Ewangelii wg św. Łukasza 15, 11 - 32

# data[].attributes.subject
Poznaj fragment Ewangelii wg św. Łukasza 15, 11 - 32

# data[].attributes.attachment_link.title
Biblia Tysiąclecia - Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu - Łk 15

# data[].attributes.body
Pamiętasz jakie?
Właśnie! Czas, miejsce akcji, bohaterów, wydarzenia.
Wybrałam dla Ciebie cytaty
i sformułowałam wnioski. Ty zastanów się i wpisz je
w odpowiednie miejsca na karcie pracy.

# data[].attributes.body
"Pewien człowiek miał dwóch synów"
Wniosek:
nie mają imion, nazwisk, a więc może to być jakikolwiek ojciec         i jego dwaj synowie.

# data[].attributes.body
"odjechał w dalekie strony"
"w owej krainie"
Wniosek:
dokładnie nie wiadomo gdzie, a więc mogło się wydarzyć wszędzie.

# data[].attributes.body
Do jednego pojęcia nie ma cytatów. To znaczy, że .... sytuacja, o której mowa mogłaby się wydarzyć
w dowolnym przedziale czasowym.

# data[].attributes.body
miejsca, czasu i postaci? Dlaczego informacje są ogólne? Jaka jest wymowa tekstu?
Tekst jest uniwersalny, to znaczy, że  może dotyczyć każdego z nas.
UZUPEŁNIJ KARTĘ PRACY.

# data[].attributes.body
zamieszczono poznane wcześniej przypowieści.  Na początku jednak skup się na dzisiejszej. Znajdziesz materiały, które pomogą Ci UZUPEŁNIĆ pozostałe fragmenty KARTY PRACY.

# data[].attributes.headline
W prawym górnym rogu slajdów znajdziesz "paluszek". 

# data[].attributes.subject
W prawym górnym rogu slajdów znajdziesz "paluszek". 

# data[].attributes.body
Kliknij go, a pokaże Ci, gdzie szukać dodatkowych materiałów.
Karty pracy z prezentacji nie pobieraj, mamy swoją, która po dzisiejszej lekcji powinna być
w całości uzupełniona.

# data[].attributes.body
W NOWYM OKNIE.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Co to jest przypowieść?

"Przypowieść o siewcy"

"Przypowieść o talentach"

"Przypowieść o pannach roztropnych i nierozsądnych"

"Przypowieść o miłosiernym Samarytaninie"

Przypowieści biblijne

"Przypowieść o synu marnotrawnym"

Co to jest przypowieść?

Zanim zapoznasz się z treścią i sensem czterech przypowieści biblijnych, poznaj definicję gatunku.

Przypowieść (parabola) to gatunek epicki zaliczany do tzw. literatury dydaktycznej, czyli jego celem jest udzielenie nauki.Charakterystycznymi cechami przypowieści są: uproszczona fabuła, schematyczne postaci, brak jasno określonego czasu i miejsca akcji,Najważniejszym elementem przypowieści jest jej przesłanie (główna myśl, idea). To odnalezienie przesłania pozwala na zrozumienie sensu przypowieści.

uniwersalizm

, obecność alegorii

i symboli.

"Przypowieść o siewcy"

Tu mamy do czynienia z alegorią ludzi, którzy chętnie słuchają, przytakują, ale też bardzo szybko zapominają o nauce, jaką otrzymali.

Ciernie są alegorią ludzi, którzy słuchają rad, pouczeń, ale i tak w ich życiu ważniejsze są inne rzeczy. To te inne wartości są "cierniami", które zagłuszają dobre rady.

Tu alegoria jest prosta - ziemia żyzna to ludzie, którzy słuchaj pouczeń, biorą je sobie do serca i postępują zgodnie z nimi.

To alegoria ludzi, którzy nie przyjmują żadnych nauk. Słowa do nich kierowane trafiają w pustkę.

W aspekcie biblijnym siewca jest alegorią Jezusa, który poucza ludzi, czyli sieje ziarno Słowa Bożego. Jednak uniwersalny charakter przypowieści sprawia, że możemy nazwać siewcą każdą osobę, która próbuje nam przekazać ważne w życiu wartości: rodziców, nauczycieli, przyjaciół.

Ziarna są alegorią słów, pouczeń, rad.

Kartę możesz pobrać TUTAJ

"Przypowieść o talentach"

Trudno oprzeć się wrażeniu, że jest to osoba leniwa a w dodatku źle wychowana. Nie tylko nie potrafił pomnożyć tego, co otrzymał, ale jeszcze w obraźliwy sposób zwraca się do swego pana.To alegoria ludzi, którzy nic nie robią ze swoim życiem, ale za to chętnie wytykają innym niedociągnięcia i braki. Wolą nie pokazywać, że coś potrafią, aby nie musieli zacząć działać.

Otrzymał mniej talentów, ale również pomnożył ich wartość. Alegoria podobna, jak w przypadku pierwszego sługi. Jednak nauka jest taka, że nawet niewielkie dary można rozwinąć i pomnożyć.

Otrzymał największą liczbę talentów, "zainwestował" je i podwoił wartość. To alegoria ludzi, którzy potrafią rozwijać, pomnażać to, co otrzymali.W języku polskim nie trudno o skojarzenie z talentem jako pewną zdolnością. Idąc w tym kierunku - jeśli mamy jakieś umiejętności, starajmy się je rozwijać, aby dawały zysk nie tylko nam, ale również wszystkim wokół. Przykładowo - jeśli ktoś pięknie śpiewa i będzie szkolił głos, to kiedyś słuchanie piosenek w jego wykonaniu sprawi radość wielu ludziom.

Najczęściej w przypowieściach biblijnych pan jest alegorią samego Boga. Podobnie jest więc i w tym tekście.Jednak tu można odczytać tę postać, jako alegorię ludzi, którzy coś nam w życiu oferują, dają nam jakąś szansę, otwierają przed nami nowe możliwości.

Talent był jednostką miary masy i pieniądza. Używano go w starożytności. Talent był równowartością 60 min. Wartość talentu była uzależniona od lokalnej wartości złota i srebra (wagi tych kruszców), więc trudno przeliczyć go na dzisiejsze pieniądze.

Kartę pobierzesz TUTAJ

"Przypowieść o pannach roztropnych i nierozsądnych"

W czasach Jezusa małżeństwo było zawierane w dwóch etapach. Pierwszy z nich nosił nazwę qidduszinalbo erusin.Były to jakby zaręczyny, pewien kontrakt ślubny, na mocy którego ojciec panny młodej zrzekał się prawa do rozporządzania nią na rzecz męża. Od tego momentu młodzi stawali się rzeczywistym małżeństwem, chociaż dalej mieszkali oddzielnie, każdy u swoich rodziców. Drugi etap noszący nazwę nissu'in lub chuppaodbywał się mniej więcej rok później i był połączony z ucztą weselną. Od tego momentu małżonkowie rozpoczynali wspólne życie.Uroczystości te były poprzedzone dwiema procesjami, z jednej strony towarzyszki narzeczonej, z drugiej pan młody ze swoimi gośćmi. Ceremonie weselne, które trwały nawet 7 dni rozpoczynały się wieczorem, a więc jednym z elementów wyposażenia panien prowadzących owe procesje weselników były lampy oliwne, pozwalające im poruszać się po ciemnych zaułkach, którymi kroczył orszak weselny. Brak oliwy w lampie sprawiał, że panny, których lampki nie świeciły, nie były na weselu potrzebne.Ciekawostka - zazwyczaj małżeństwo zawierano bardzo młodo, narzeczona w wieku 12-13 lat, a narzeczony 18.

Panny te symbolizują ludzi, którzy wszystko odkładają na ostatni moment. Są lekkomyślni i nie potrafią planować przyszłości.Często wiąże się to z poniesieniem przez nich różnego rodzaju strat.

Panny te, jak samo ich określenie wskazuje, symbolizują ludzi rozsądnych, myślących. Takich, którzy potrafią przewidywać możliwe w przyszłości zdarzenia i wiedzą, jak się do nich przygotować. Nie odkładają na później ważnych spraw, są uporządkowani. Dzięki swoim działaniom osiągają w życiu zamierzony cel.

Wesele jest alegorią dowolnej sytuacji w życiu, czyli jest tzw. zdarzeniem hipotetycznym (prawdopodobnym).

Kartę pobierzesz TUTAJ

"Przypowieść o miłosiernym Samarytaninie"

Symbolizuje każdego, kto znajdzie się w sytuacji, gdy potrzebna jest mu pomoc innych ludzi.

Człowiek, który wywodził się z narodu lekceważonego i nielubianego przez Żydów w czasach Chrystusa. Samarytan uważano za gorszych, "nieczystych".Samarytanin nie jest więc symbolem konkretnego typu człowieka, co próbą obalenia pewnych stereotypów (utartych przekonań). Jego zachowanie pokazuje, że właściwe postępowanie nie jest uzależnione od niczego, poza dobrym sercem i umiejętnością współczucia.Ciekawostka - w naszym języku funkcjonuje słowo "samarytanka" będące synonimem pierwszej pomocy przedmedycznej.

W starożytności (judaizmie) był to również przedstawiciel jednej z grup kapłańskich. To kolejny przykład, że nie stanowisko, pochodzenie czy wykonywany zawód decydują o tym, jakimi jesteśmy ludźmi. Tak naprawdę wartością jest nasze dobre (moralne i etyczne) postępowanie.Lewita, tak jak i kapłan, nie symbolizuje typów ludzi, ale rodzaj ich postępowania.

Osoba, która zgodnie z utartymi przekonaniami powinna pierwsza udzielić pomocy. Tymczasem mija rannego człowieka. Symbolizuje więc ludzi, którzy nie wypełniają swoich funkcji tak, jak należy.

Kartę pobierzesz TUTAJ

"Przypowieść o synu marnotrawnym"

Postać ta jest symbolem ludzi żyjących chwilą, nie potrafiących zaplanować swojego życia. Jego losy są przykładem lekkomyślności i braku umiejętności gospodarowania posiadanymi dobrami. Równocześnie jest wskazówką, że nawet osoby, które bardzo pobłądziły w życiu, warte są tego, aby okazać im zrozumienie. Jest jeden warunek - trzeba zdobyć się na odwagę, przyznać do błędu i poprosić o wybaczenie.

Jest to postać drugoplanowa, a jednak wzbudzająca najwięcej emocji. Często jest uważany za alegorię ludzi zazdrosnych. Tymczasem jest to bohater wielowymiarowy, czyli można jego zachowanie rozpatrywać na kilka sposobów. Zazdrości sposobu, w jaki ojciec potraktował jego marnotrawnego brata, co z pewnością jest złą cechą. Równocześnie przejawia wiele pozytywnych cech: jest rozsądny, pracowity i oddany ojcu. Po prostu nie potrafi zrozumieć wszystkich decyzji ojca.Stąd starszy syn może symbolizować wszystkich tych, którzy przyjmują różne decyzje, nawet wtedy, gdy ich do końca nie rozumieją. To taki współczesny dobry pracownik w firmie.

Alegoria Boga, jeżeli rozpatrywać tekst w wymiarze religijnym. Literacko natomiast ojciec symbolizuje każdą skrzywdzoną osobę, która potrafi zdobyć się na gest przebaczenia.Ciekawostka - można spotkać się z twierdzeniami, że przypowieść powinna nosić tytuł "O miłosiernym ojcu", gdyż to element wybaczenia i miłosierdzia ojca jest tu najważniejszy.

Kartę pobierzesz TUTAJ

LOREM IPSUM DOLOR

LOREM IPSUM DOLOR

LOREM IPSUM DOLOR

LOREM IPSUM DOLOR

Lorem Ipsum Dolor

BOOKS LIST LOREM IPSUM

Lorem ipsum dolor sit amet

# data[].attributes.attachment_link.title
Przypowieści biblijne by Ania F on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Co to jest przypowieść? "Przypowieść o siewcy" "Przypowieść o talentach" "Przypowieść o pannach roztropnych i nierozsądnych" "Przypowieść o miłosiernym Samarytaninie" Przypowieści biblijne "Przypowieść o synu marnotrawnym" Co to jest przypowieść? Zanim zapoznasz się z treścią i sensem czterech przypowieści biblijnych, poznaj definicję gatunku. Przypowieść (parabola) to gatunek epicki zaliczany do tzw.

# data[].attributes.body
możesz zerknąć do pozostałych przypowieści.

# data[].attributes.body
W takim razie zasługujesz
na odpoczynek.
Do poniedziałku!

# data[].attributes.body
TEMAT: Echo Biblii

# data[].attributes.headline
Jak wiesz, motywy biblijne są natchnieniem

# data[].attributes.subject
Jak wiesz, motywy biblijne są natchnieniem

# data[].attributes.body
wielu artystów - poetów, malarzy, pisarzy, muzyków.

# data[].attributes.headline
Biblijne ślady znajdziemy też  w języku - w związkach frazeologicznych. 

# data[].attributes.subject
Biblijne ślady znajdziemy też  w języku - w związkach frazeologicznych. 

# data[].attributes.body
Czy pamiętasz, co to takiego?

# data[].attributes.body
datę i temat lekcji oraz początek notatki:

# data[].attributes.headline
Żeby zrozumieć znaczenie wybranych biblizmów,

# data[].attributes.subject
Żeby zrozumieć znaczenie wybranych biblizmów,

# data[].attributes.body
poznaj niektóre postacie i skróty biblijnych historii.

# data[].attributes.body
odgadniesz znaczenie biblizmów.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
osobę wszechstronną ,analfabetę,3/8,osobę uzdolnioną plastycznie,Jesteś alfą i omegą! Kogo tak możemy określić?,beznadziejne,przestarzałe,roztropne,6/8,Salomonowy wyrok oznacza ........ rozwiązanie.,tragiczne wiadomości,wiadomości z frontu,przyjazną niespodziankę,7/8,4/8,Chodzić od Annasza do Kajfasza ,Hiobowa wieść niesie...,Rzucać perły przed wieprze,Znaleźć swoją drogę do Damaszku,1/8,wyrazy lub stałe połączenia wyrazowe wywodzące się z Biblii.,wyraz lub stałe połączenie wyrazowe wywodzące się ze Starego Testamentu.,Jak można określić bezskuteczne i długotrwałe próby załatwienia pewnej sprawy?,wyraz lub stałe połączenie wyrazowe związane z Nowym Testamentem.,Biblizmy to...,Piłat publicznie dokonał gestu ... i rzekł: „Nie jestem winien krwi tego sprawiedliwego, wasza to rzecz".,8/8,dobrze!,dobrze!,dobrze!,doBRZE!,sprawa zamknięta !,DALEJ,dobrze!,dobrze!,dobrze!,dalej,DALEJ,dalej,na tropie...,dobrze!,BIBLIZMÓW,dalej,JESZCZE RAZ?,START,DALEJ,DALEJ,DALEJ,Niespodziewana pomoc albo ratunek z trudnej sytuacji, to manna z...?,2/10,QUESTION 5/10,owoc,Zakazany... - czyli rzecz niedozwolona, ale pociągająca.,liść figowy,chłopak

# data[].attributes.attachment_link.title
Na tropie.. biblizmów by pamela on Genial.ly

# data[].attributes.attachment_link.description
osobę wszechstronną ,analfabetę,3/8,osobę uzdolnioną plastycznie,Jesteś alfą i omegą! Kogo tak możemy określić?,beznadziejne,przestarzałe,roztropne,6/8,Salomonowy wyrok oznacza ........ rozwiązanie.,tragiczne wiadomości,wiadomości z frontu,przyjazną niespodziankę,7/8,4/8,Chodzić od Annasza do Kajfasza ,Hiobowa wieść niesie...,Rzucać perły przed wieprze,Znaleźć swoją drogę do Damaszku,1/8,wyrazy lub stałe połączenia wyrazowe wywodzące się z Biblii.,wyraz lub stałe połączenie wyrazowe wywodzące się ze Starego Testamentu.,Jak można określić bezskuteczne i długotrwałe próby załatwienia pewnej sprawy?,wyraz lub stałe połączenie wyrazowe związane z Nowym Testamentem.,Biblizmy to...,Piłat publicznie dokonał gestu ...

# data[].attributes.body
podane w prezentacji biblizmy i ich wyjaśnienia.

# data[].attributes.headline
Od dziś Twoje słownictwo wzbogaciło się o nowe frazeologizmy.

# data[].attributes.subject
Od dziś Twoje słownictwo wzbogaciło się o nowe frazeologizmy.

# data[].attributes.body
Możesz błysnąć, używając ich
w stosownych sytuacjach.