# data[].attributes.headline
200 χρόνια Ελευθερίας

# data[].attributes.subject
200 χρόνια Ελευθερίας

# data[].attributes.body
Βέκκου Ιωσηφίνα

# data[].attributes.headline
Ευαγγελισμός της Θεοτόκου

# data[].attributes.subject
Ευαγγελισμός της Θεοτόκου

# data[].attributes.body
Η γιορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου καθιερώθηκε γύρω στον 4ο αιώνα και μετά τον ορισμό της γιορτής των Χριστουγέννων στις 25 Δεκεμβρίου.  Μεταξύ των δύο αυτών γιορτών υπάρχει στενή σχέση και έπρεπε ο εορτασμός του Ευαγγελισμού να τοποθετηθεί 9 μήνες πριν από τη Γέννηση του Χριστού, δηλαδή στις 25 Μαρτίου.

# data[].attributes.attachment_link.title
αρχείο λήψης

# data[].attributes.headline
Η Μπουμπουλίνα στους Προκρίτους και Δημογέροντες:

# data[].attributes.subject
Η Μπουμπουλίνα στους Προκρίτους και Δημογέροντες:

# data[].attributes.body
«Έχασα τον σύζυγόν μου. Ευλογητός ο Θεός! Ο πρεσβύτερος υιός μου έπεσε με τα όπλα ανά χείρας. Ευλογητός ο Θεός! Ο δεύτερος και μόνος υιός μου, 14ετής την ηλικίαν, μάχεται μετά των Ελλήνων και πιθανώς να εύρη ένδοξον θάνατον. Ευλογητός ο Θεός! Υπό το σημείον του Σταυρού θα ρεύση επίσης το αίμα μου. Ευλογητός ο Θεός! Αλλά θα νικήσωμεν ή θα παύσωμεν μεν ζώντες, αλλά θα έχωμεν την παρήγορον ιδέαν, ότι εν τω κόσμω δεν αφήσαμεν όπισθεν ημών δούλους τους Έλληνας».

# data[].attributes.attachment_link.title
αρχείο λήψης

# data[].attributes.headline
"ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΙΣ ΤΟ ΕΜΕΙΣ ΚΙ ΟΧΙ ΕΙΣ ΤΟ ΕΓΩ"

# data[].attributes.subject
"ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΙΣ ΤΟ ΕΜΕΙΣ ΚΙ ΟΧΙ ΕΙΣ ΤΟ ΕΓΩ"

# data[].attributes.headline
¨Αν θέλωμεν το λίγο να γένη μεγάλο...¨ 

# data[].attributes.subject
¨Αν θέλωμεν το λίγο να γένη μεγάλο...¨ 

# data[].attributes.body
Ο Γρηγόριος Δικαίος ή Παπαφλέσας ήταν ένας κληρικός,οπλαρχηγός και πολιτικός της Ελληνικής επανάστασης του 1821. Γεννήθηκε  το 1788 και πέθανε το 1825. Κατά την διάρκεια της ζωής του έκανε 28 παιδιά. Ήταν ένα σημαντικό μέλος της Φιλικής εταιρίας στην οποία είχε υπογράψει ώς Αρμόδιος(Α.Μ.)

Δημήτρης Γραβιάς

# data[].attributes.headline
Αλέξανδρος Καββαδίας

# data[].attributes.body
Αλέξανδρος Καββαδίας Α4

# data[].attributes.headline
200 χρόνια μετά οι π

# data[].attributes.body
200 χρόνια μετά οι πρόγονοι μας πολέμησαν για την δική μας ελευθερία

Αλέξανδρος Καββαδίας Α4

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Χρήστος Μπλέτσας

# data[].attributes.attachment_link.title
Ελληνική Επανάσταση 1821.wmv

# data[].attributes.body
Καραδεμήρη Μαρίνα Α'4

# data[].attributes.headline
Συννεφόλεξο για τα 200 Χρόνια από την Επανάσταση του 1821

# data[].attributes.subject
Συννεφόλεξο για τα 200 Χρόνια από την Επανάσταση του 1821

# data[].attributes.body
Ανδρέας Στέκας Α5'

# data[].attributes.headline
Γιώργης Πέτρου

# data[].attributes.subject
Γιώργης Πέτρου

# data[].attributes.attachment_link.title
THRISKEFTIKA PADLET 25-03 GIORGIS PETROU

# data[].attributes.headline
Θεοφάνης Πέτρου

# data[].attributes.subject
Θεοφάνης Πέτρου

# data[].attributes.attachment_link.title
THRISKEFTIKA PADLET 25-03 THEOFANIS PETROU

# data[].attributes.headline
200 Χρόνια Ελευθερίας

# data[].attributes.subject
200 Χρόνια Ελευθερίας

# data[].attributes.body
Αρλίντ Κρράσι

https://www.pronews.gr/sites/default/files/article/2014/03/18/1.jpg

https://www.pronews.gr/sites/default/files/article/2014/03/18/2.jpg

https://www.pronews.gr/sites/default/files/article/2014/03/18/3.jpg

# data[].attributes.body
Αρλίντ Κρράσι

https://youtu.be/2cTN8-zMzvs

# data[].attributes.body
ΔΙΠΛΗ ΓΙΟΡΤΗ, ΔΙΠΛΗ ΧΑΡΑ!

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΗΛΙΑΣ, Α1΄

# data[].attributes.headline
Πιστή αναπαράσταση, της έναρξης της επανάστασης του 1821, από την Αγία Λαύρα.

# data[].attributes.subject
Πιστή αναπαράσταση, της έναρξης της επανάστασης του 1821, από την Αγία Λαύρα.

# data[].attributes.body
Δήμος Καλαβρύτων

# data[].attributes.attachment_link.title
Πιστή αναπαράσταση, της έναρξης της επανάστασης του 1821, από την Αγία Λαύρα.

# data[].attributes.attachment_link.description
VideoLink lets you share videos on YouTube easily, without distracting third-party content or advertisements.

# data[].attributes.headline
Φιλική Εταιρεία

# data[].attributes.subject
Φιλική Εταιρεία

# data[].attributes.body
Χρυσάνθη Λευθεριώτη Α5

# data[].attributes.attachment_link.title
Φιλική εταιρεία

# data[].attributes.headline
200 χρόνια μετά

# data[].attributes.subject
200 χρόνια μετά

# data[].attributes.body
Ο Ύμνος εις την Ελευθερία      ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι
τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,
σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι
ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.
Ἀπ’ τὰ κόκαλα βγαλμένη
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,
χαῖρε, ὦ χαῖρε, Ἐλευθεριά!
Ἐκεῖ μέσα ἐκατοικοῦσες
πικραμένη, ἐντροπαλή,
κι ἕνα στόμα ἀκαρτεροῦσες,
«ἔλα πάλι», νά σου πῇ.
Ἄργειε νά'λθῃ ἐκείνη ἡ μέρα,
κι ἦταν ὅλα σιωπηλά,
γιατί τὰ ’σκιαζε ἡ φοβέρα
καὶ τὰ πλάκωνε ἡ σκλαβιά

# data[].attributes.headline
Τα δημοτικά τραγούδια του '21

# data[].attributes.subject
Τα δημοτικά τραγούδια του '21

# data[].attributes.body
Διαδραστικός Χάρτης

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Γυμνάσιο Αμαρουσίου "Η Ελληνική Παιδεία"

# data[].attributes.attachment_link.title
Τα δημοτικά τραγούδια του '21 by Γυμνάσιο Αμαρουσίου "Η Ελληνική Παιδεία"

# data[].attributes.attachment_link.description
TOUCH this image to discover its story. Image tagging powered by ThingLink

# data[].attributes.body
Βασιλική Φαφούτη

# data[].attributes.headline
«Η Ελλάς ευγνωμονούσα», Θεοδώρου Βρυζάκη.               Με σεβασμό στο παρελθόν σχεδιάζουμε το μέλλον μας σε έναν κόσμο διαφορετικό, ικανοποιημένοι γιατί δεν προδώσαμε το έργο των προγόνων και προβληματισμένοι για τα λάθη που σίγουρα έγιναν. Κι αν η απόκτηση της λευτεριάς κατά τον Κάλβο ήθελε «αρετή και τόλμη», η διατήρησή της σίγουρα χρειάζεται λογική και σύνεση. Με την ευγνωμοσύνη που αρμόζει σε όλους όσοι προσέφεραν σε αυτό τον τόπο και θέλοντας να τιμήσουμε τους αγωνιστές του 1821 που συνέβαλαν στην ίδρυση και την εδραίωση του Σχολείου μας, επειδή πίστευαν ότι το μέλλον της πατρίδας είναι στα χέρια των νέων ανθρώπων, παραθέτουμε τα ονόματα και τη δράση τους. Η έρευνα αυτή δεν έγινε για λόγους ιστορικούς ούτε επετειακούς. Έγινε γιατί όπως είπε και ο Παλαμάς: «Χρωστάμε σ’ όσους ήρθαν,πέρασαν,θα ’ρθουν, θα περάσουν. Κριτές θα μας δικάσουν οι αγέννητοι, οι νεκροί»

# data[].attributes.subject
«Η Ελλάς ευγνωμονούσα», Θεοδώρου Βρυζάκη.               Με σεβασμό στο παρελθόν σχεδιάζουμε το μέλλον μας σε έναν κόσμο διαφορετικό, ικανοποιημένοι γιατί δεν προδώσαμε το έργο των προγόνων και προβληματισμένοι για τα λάθη που σίγουρα έγιναν. Κι αν η απόκτηση της λευτεριάς κατά τον Κάλβο ήθελε «αρετή και τόλμη», η διατήρησή της σίγουρα χρειάζεται λογική και σύνεση. Με την ευγνωμοσύνη που αρμόζει σε όλους όσοι προσέφεραν σε αυτό τον τόπο και θέλοντας να τιμήσουμε τους αγωνιστές του 1821 που συνέβαλαν στην ίδρυση και την εδραίωση του Σχολείου μας, επειδή πίστευαν ότι το μέλλον της πατρίδας είναι στα χέρια των νέων ανθρώπων, παραθέτουμε τα ονόματα και τη δράση τους. Η έρευνα αυτή δεν έγινε για λόγους ιστορικούς ούτε επετειακούς. Έγινε γιατί όπως είπε και ο Παλαμάς: «Χρωστάμε σ’ όσους ήρθαν,πέρασαν,θα ’ρθουν, θα περάσουν. Κριτές θα μας δικάσουν οι αγέννητοι, οι νεκροί»

# data[].attributes.body
Αργύρης Σιώτος

# data[].attributes.body
Παπαφλέσσας

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ο Γρηγόριος Δικαίος (γεννημένος ως Γεώργιος Δικαίος ή Παπαφλέσσας) ( Πολιανή Μεσσηνίας, 1788 - Μανιάκι Μεσσηνίας, 20 Μαΐου 1825), περισσότερο γνωστός ως Παπαφλέσσας, ήταν Έλληνας κληρικός, πολιτικός και οπλαρχηγός της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.

Γεννήθηκε στην Πολιανή Μεσσηνίας το 1786 ή το 1788 και ήταν υστερότοκος γιος, από δεύτερο γάμο, του Δημητρίου Δικαίου, ο οποίος είχε συνολικά 28 παιδιά. Το επίθετο Δικαίος είναι το πραγματικό της εν λόγω οικογένειας και απαντάται ακόμη και σήμερα στο χωριό του, την Πολιανή Μεσσηνίας. "Δικαίος" ήταν μοναστηριακός τίτλος που σήμαινε τον επιστάτη ή διαχειριστή μοναστηριού ή ασκητηρίου. "Το δε Φλέσσας ή Φλεσσαίος, εικοτολογείται ως παραφθορά του Εφέσιος ή Εφεσαίος. Τούτου δε ένεκα νομίζουσι τινές ότι οι Φλεσαίοι κατάγονται εκ της Εφέσου". Το κοσμικό όνομά του ήταν Γεώργιος Δικαίος του Δημητρίου. Φοίτησε στη Σχολή Δημητσάνας, την οποία δεν την τελείωσε και μόνασε το 1816 στο μοναστήρι της Παναγιάς της Βελανιδιάς στην Καλαμάτα, όπου πήρε το όνομα Γρηγόριος (παπάς Φλέσσας εξ ου και το Παπαφλέσσας). Εξαιτίας του επαναστατικού χαρακτήρα του, ήλθε σε σύγκρουση με τον επίσκοπο Μονεμβασιάς, έφυγε από τη μονή του και πήγε στο μοναστήρι της Ρεκίτσας. Η νέα σύγκρουσή του με Τούρκο αξιωματούχο για τα περιουσιακά της μονής τον παρώθησε να αφήσει την Πελοπόννησο και να περάσει στη Ζάκυνθο, όπου γνώρισε τον Κολοκοτρώνη, και αργότερα πήγε στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί χειροτονήθηκε αρχιμανδρίτης από τον πατριάρχη Γρηγόριο Ε'.

Στην Κωνσταντινούπολη γνωρίστηκε με τον Αναγνωστόπουλο, ο οποίος τον μύησε στη Φιλική Εταιρεία στις 21 Ιουνίου 1818. Στα έγγραφα της Εταιρείας υπέγραφε με το όνομα Αρμόδιος και ως διακριτικά έβαζε τα αρχικά Α.Μ.. Η μύησή του έγινε στην οικία των Αινιάνων στη συνοικία Θεραπειά και η παρουσία του στους κόλπους της θα προσέδιδε "ένα νέο δυναμικό τόνο" σε αυτήν. Στο Βουκουρέστι όμως, επειδή ο Αναγνωστόπουλος δεν του αποκάλυψε τη δομή της Φιλικής Εταιρείας, ο Αρχιμανδρίτης "μ΄ένα μαχαίρι στο χέρι επετήθηκε του Παν. Αναγνωστόπουλου φοβερίζοντάς τον, ότι θα τον σφάξει και θα προδώσει στη Σουλτανική εξουσία όλα τα Εταιρικά". Τον Μάιο του 1820 συντάσσει μαζί με τον Γεώργιο Λεβέντη στο Βουκουρέστι το Σχέδιον Γενικόν. Στο Ισμαήλιο της Βεσσαραβίας συγκαλείται σύσκεψη των στελεχών της Φιλικής Εταιρείας από τον Αλέξανδρο Υψηλάντη. Συμμετείχε και ο Δικαίος, ο οποίος, τόσο πριν τη σύγκληση της σύσκεψης, με επιστολές που έστειλε προς τον Υψηλάντη από την Κωνσταντινούπολη, όσο και στις εργασίες της σύσκεψης, υποστήριξε την άποψη για επίσπευση της έναρξης της Επανάστασης, παρουσιάζοντας πλαστά έγγραφα που εμφάνιζαν την Πελοπόννησο πανέτοιμη για επανάσταση.

Τελικά η σύσκεψη του Ισμαηλίου αποφάσισε -αναφορικά με τον Παπαφλέσσα- την αποστολή του στην Πελοπόννησο ως εκπρόσωπο του Αρχηγού.

Ο Παπαφλέσσας τέλη Νοεμβρίου του 1820 αγοράζει καράβι από την Κωνσταντινούπολη στο όνομα του Φιλικού Παλαιολόγου Λεμονή και αφού λαμβάνει το ποσό των 90.000 γροσίων από την τοπική Εφορία της Εταιρείας, αναχωρεί για Πελοπόννησο. Το δρομολόγιό του είναι διαδοχικά οι Κυδωνιές, όπου φορτώνει ένα πλοίο πυρομαχικά με προορισμό τη Μάνη, η Ύδρα όπου συναντά μια αμφιθυμική κατάσταση (οι Φιλικοί Οικονόμου, Γκίκας, Κυριαζής ενθουσιάζονται μαζί του, ενώ ο Λάζαρος Κουντουριώτης και οι άλλοι προύχοντες είναι επιφυλακτικοί), οι Σπέτσες, όπου κι εκεί συνάντησε την ίδια αμφιθυμική κατάσταση μεταξύ των προκρίτων. Προεστοί της Πελοποννήσου έστειλαν τον Παναγιώτη Αρβάλη με σκοπό να τον βολιδοσκοπήσει και τελικά ασπάσθηκε τις απόψεις του. Αυτό τον έκανε στα μάτια των προκρίτων "πιο επικίνδυνο και αποφάσισαν να τον απομονώσουν". Γι' αυτό κυκλοφορούσε με ένοπλους σωματοφύλακες όταν πέρασε στην Πελοπόννησο.

Στις εργασίες της Συνέλευσης της Βοστίτσας συμμετείχε και ο Παπαφλέσσας, ο οποίος παρουσίασε τις εντολές του Αλέξανδρου Υψηλάντη σχετικά με την έναρξη της Επανάστασης στο Μοριά. Αντιμετωπίστηκε με επιφύλαξη, δισταγμό και ανοιχτή εχθρότητα: κυρίως συγκρούστηκαν μαζί του οι Παλαιών Πατρών Γερμανός και ο Ανδρέας Ζαΐμης. Προτάθηκε η απόσυρσή του στο μοναστήρι της Σιδηρόπορτας (κοντά στο χωριό Καρβέλι Μεσσηνίας) προκειμένου να μην θέσει σε κίνδυνο την Επανάσταση. Ο Δικαίος απείλησε όμως τους προκρίτους πως θα ξεκινούσε μόνος του την επανάσταση μισθώνοντας 1.000 Πελοποννήσιους χωρικούς και άλλους τόσους Μανιάτες, λέγοντας "κι όποιον πιάσουν χωρίς όπλα οι Τούρκοι ας τον θανατώσουν".

Στη συνέχεια κινήθηκε στη Γορτυνία και σε άλλες περιοχές της Πελοποννήσου, προκειμένου να έλθει σε επαφή με σημαίνοντα πρόσωπα (προύχοντες και οπλαρχηγούς). Παρουσιαζόταν ως προσωρινός εκπρόσωπος του Αλ. Υψηλάντη και ανακοίνωνε ότι είχε οριστεί η 25η Μαρτίου ως ημέρα έναρξης της Επανάστασης. Στα Λαγκάδια στις 2/14 Φεβρουαρίου συναντήθηκε με τους Δεληγιανναίους, οι οποίοι ήταν δύσπιστοι για όσα έλεγε και τον φυγάδευσαν κατόπιν στη μικρή Μονή Γαρδικίου της Μεσσηνίας. Ο Κανέλλος Δεληγιάννης τον αποκαλεί αγύρτη παλιοκαλόγερο στα απομνημονεύματά του. Η αντίδραση των προκρίτων απέναντί του δεν ερμηνεύεται μόνο ως αποτέλεσμα της αρνητικής στάσης τους απέναντι στην επανάσταση. Ο καθηγητής της Νεώτερης Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Στέφανος Παπαγεωργίου, λέει χαρακτηριστικά, "Οι έμπειροι προύχοντες έβλεπαν στο πρόσωπο του Δικαίου τον εκπρόσωπο μιας κατώτερης κοινωνικής τάξης, ο οποίος επιδίωκε εκτός από την εκδίωξη των Τούρκων και την απελευθέρωση των Ελλήνων,την ανατροπή της προεπαναστατικής κοινωνικής και πολιτικής πυραμίδας...". Κατά τον Φραντζή, και ο Αναγνωσταράς έβλεπε εχθρικώς τον Παπαφλέσσα επειδή "εφέρετο αυθαδώς και ατίμως", μεταξύ άλλων παραβιάζοντας τον κανονισμό της Φιλικής Εταιρείας και καταχρώμενος τα χρήματά της.

Από τη μονή Γαρδικίου όπου βρίσκεται, στέλνει επιστολή στον Υψηλάντη και του ζητά να επισπεύσει τον ερχομό του. Έπειτα, συναντά τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη στις Κιτριές και προκειμένου να κάμψει τους δισταγμούς του τού υπόσχεται μεταπελευθερωτικά την ηγεμονία της Πελοποννήσου. Η παρακίνησή του σε κάποια πρόσωπα βρίσκει ανταπόκριση: στις 14 Μαρτίου ο Νικόλαος Χριστοδούλου ή Σουλιώτης, ταχυδρόμος, σκοτώνει μαζί με άλλους, τρεις Τούρκους εισπράκτορες. Ο Παπαφλέσσας έρχεται σε επαφή με τους Κολοκοτρώνη και Νικηταρά, και μοιράζει μικρούς και μεγάλους στρατιωτικούς βαθμούς σε σημαντικούς οπλοφόρους, με εντολή να μαζέψουν και να εξοπλίσουν χωρικούς. Επίσης, μετά την άφιξη των πολεμοφοδίων που οι Φιλικοί της Σμύρνης είχαν στείλει, αναθέτει τη μεταφορά τους στους Νικηταρά και Αναγνωσταρά, ενώ με "τέχνασμα" εξασφαλίζει άδεια εκτελωνισμού αυτού του φορτίου από τον Πετρόμπεη. Η δε εμφάνισή του με κράνος προκάλεσε ιδιαίτερη εντύπωση αφού "...η επί το ευρωπαϊκότερον εμφάνισις εξασκούσεν αλλόκοτον επίδρασιν". Στις 23 Μαρτίου εισέρχεται με το σώμα του και με άλλους οπλαρχηγούς υπό τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη στην Καλαμάτα . Ωστόσο, σύμφωνα με τον Σπηλιάδη, δυο μέρες νωρίτερα ( 21 Μαρτίου 1821), ο ίδιος ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης έστειλε 20 άνδρες του υπό την αρχηγία του ανηψιού του Κωνσταντή Πιερράκου στη Μονή της Σιδερόπορτας, όπου βρισκόταν ο Παπαφλέσσας, με εντολή να τον σκοτώσουν, και ο τελευταίος σώθηκε μόνο χάρις σε προειδοποίηση που έλαβε από τον Ηλία Μαυρομιχάλη. Μετά κινήθηκε στην Ανδρίτσαινα, στην Καρύταινα, στα Βέβαιά, στο Άργος όπου πήγε προς ενίσχυση των πολιορκημένων Ελλήνων του κάστρου με 15 άνδρες, και τέλος στην Κόρινθο για να ανακόψει τις τουρκικές δυνάμεις που κινούνταν προς τα εκεί, και επειδή ο Μουσταφά μπέης έκαιγε τα χωριά απ' όπου περνούσε, ο Δικαίος διέταξε "για αντίποινα να πυρπολύσουν -αρχές Μαΐου- τα ονομαστά σεράγια του Κιαμήλ μπέη [...] καθώς και τα τουρκικά σπίτια της Κορίνθου". Τον Ιούλιο του 1821 βρέθηκε στα Μεγάλα Δερβένια της Μεγαρίδος προκειμένου να ανακόψει την πορεία του Ομέρ Βρυώνη και το Δεκέμβριο στην Κορινθία, όταν παραδόθηκε το κάστρο του Ακροκορίνθου στους Έλληνες. Όταν εκδηλώθηκε η ρήξη ανάμεσα στον Υψηλάντη και τους προκρίτους -το καλοκαίρι του 1821- ως αποτέλεσμα της πρότασης που έκανε ο πρώτος στους δεύτερους σχετικά με την κατάργηση κάθε πολιτικής αρχής που δεν είχε διοριστεί από τον ίδιο, και μετά την άρνηση των δεύτερων να αποδεχθούν τις προτάσεις αυτές και αφού αποχώρησε από τα Βέρβενα ο Υψηλάντης μαζί με τον Δικαίο, ο οποίος ήταν ένας από αυτούς που διαφώνησαν με τους προκρίτους, -φαίνεται- να υποκίνησε και τη στάση των στρατιωτών απέναντι των συγκεντρωμένων προκρίτων στα Βέρβενα. Στη Συνέλευση της Επιδαύρου (Δεκέμβριος του 1821) συμμετέχει ως πληρεξούσιος και ονομάζεται γερουσιαστής.

Στην Τρίπολη, σύμφωνα µε την παράδοση, στο τέλος της μάχης υπήρξε η ανάγκη μιας σημαίας που θα υψωνόταν για την απελευθέρωση της πόλης. Τότε ο Παπαφλέσσας έσχισε το βαθύ γαλάζιο εσώρασό του (το επονομαζόμενο αντερί), σχημάτισε ένα τετράγωνο και διέταξε το πρωτοπαλίκαρό του και γνωστό αγωνιστή, Παναγιώτη Κεφάλας, να σχίσει δύο λουρίδες από την άσπρη φουστανέλα του, έτσι ώστε να σχηματίζουν σταυρό. Η σηµαία αυτή, η οποία και από πολλούς θεωρείται ότι αποτέλεσε τη βάση της πρώτης επίσημης σημαίας του ελληνικού κράτους, υψώθηκε με ξέφρενο πανηγυρισμό στο τουρκικό διοικητήριο της ελεύθερης πλέον πόλης.

Το 1833, ο Γερμανός ζωγράφος Πέτερ φον Ες (Peter Von Hess), ταξιδεύει στην ελληνική επικράτεια με τον Όθωνα για να εικονογραφήσει με τρόπο ειδησεογραφικό, διάφορες ιστορικές σκηνές από την πρόσφατη ελληνική ιστορία. Ανάμεσά τους και η εικόνα κάτω δεξιά: Ο Κεφάλας σηκώνει τη σημαία της ελευθερίας στα τείχη της Τριπολιτσάς. Το όνομα του Παπαφλέσσα δεν αναφέρεται αλλά μπορούμε να τον διακρίνουμε κάτω αριστερά. Η εικόνα επιβεβαιώνει την παράδοση περί της παρουσίας του Δικαίου στην ιστορική Άλωση της Τριπολιτσάς. Επίσης, εντύπωση προκαλεί ότι ο Κεφάλας κρατά τη σημαία των Κολοκοτρωναίων (λευκό φόντο με μπλε σταυρό) και όχι τη σημαία του Παπαφλέσσα. Αν δεχθούμε τη συνεργασία του Παπαφλέσσα με τον Κεφάλα για την κατασκευή της σημαίας ως γεγονός, τότε ο Γερμανός καλλιτέχνης δεν απέδωσε στη σωστή θέση τα χρώματα.

Συμμετέχει επίσης τον Ιούνιο του 1822 σε επιτροπή για την εφαρμογή της συνθήκης παράδοσης του Ναυπλίου. Τον Ιούλιο της ίδιας χρονιάς, μαζί με τον Κολοκοτρώνη και άλλους οπλαρχηγούς προσπαθούν να αποκλείσουν τον Δράμαλη στην Κορινθία, με την κατάληψη επίκαιρων θέσεων και τη συμμετοχή του στη μάχη του Αγιονορίου.

Η Β΄ Εθνοσυνέλευση στο Άστρος της Κυνουρίας τον εκλέγει Υπουργό των Εσωτερικών, θέση στην οποία θα παραμείνει μέχρι το θάνατό του. Στη διάρκεια της υπουργίας του εντέλλεται από την κυβέρνηση να συντάξει εγκύκλιο επιστολή ''προς τους Έλληνας της Δυτικής Εκκλησίας'' με σκοπό την ευαισθητοποίησή τους στον κοινό αγώνα.

Ως Υπουργός των Εσωτερικών καθορίζει τις υποχρεώσεις και τα καθήκοντα των πολιτών προς το Έθνος.

Αρχικά τάχθηκε με την παράταξη του Κολοκοτρώνη, αλλά αποδείχθηκε "αμφίρροπος εις τας κομματικάς του πεποιθήσεις κατά τον εμφύλιον πόλεμον". Την ίδια χρονιά, οπότε η κυβέρνηση Κουντουριώτη διέταξε την εκλογή παραστατών για τη γ΄ περίοδο της διοικήσεως, προκλήθηκαν αντιθέσεις σχετικά με την εκλογή παραστάτη της επαρχίας Λεονταρίου: οι ντόπιοι ήθελαν τον Πέτρο Σαλαμονό, ενώ οι κυβερνητικοί, μεταξύ αυτών και ο Παπαφλέσσας, Υπουργός των Εσωτερικών και της Αστυνομίας, ο οποίος παρενέβη, τον Νικόλαο Μιλιάνη.

Αρχικά ο Παπαφλέσσας είχε σχεδιάσει να αντιμετωπίσει τα στρατεύματα του Ιμπραήμ. Στο χωριό Δραΐνα της Μεσσηνίας, ήθελε να παρατηρεί από ψηλά και μακριά τους εχθρούς. Όμως τελικά αποφάσισε να τα αντιμετωπίσει στο Μανιάκι.

Όταν το 1825 ο Ιμπραήμ πασάς εισέβαλε στην Πελοπόννησο, πρώτος ο Παπαφλέσσας ζήτησε να ελευθερωθούν οι φυλακισμένοι πολεμιστές, αλλά δεν εισακούστηκε. Έτσι αναγκάστηκε να εκστρατεύσει ο ίδιος: αφού διορίστηκε από το Εκτελεστικό Σώμα στις 27 Απριλίου 1825, περιέρχεται από την επόμενη μέρα την κεντρική και νοτιοδυτική Πελοπόννησο με σκοπό τη στρατολόγηση ανδρών. Το δρομολόγιό του ήταν αναχώρηση από Ναύπλιο, και μετάβαση διαδοχικά σε Τρίπολη, Λεοντάρι. Ο Παπαφλέσσας με συνεχείς του εκκλήσεις ζητά την απελευθέρωση του Κολοκοτρώνη και των άλλων αγωνιστών που κρατούνταν στην Ύδρα. Είχε καταφέρει να συγκεντρώσει περίπου 2.000 πολεμιστές. Στις 19 Μαΐου, όταν φάνηκαν τα αιγυπτιακά στρατεύματα, περισσότεροι από 1.000 άνδρες του Παπαφλέσσα διασκορπίστηκαν και έμεινε με μόνο 600 (ή κατά άλλους 500) πολεμιστές.

Στη Μάχη στο Μανιάκι στις 20 Μαΐου, βρήκε το θάνατο προβάλλοντας ηρωική αντίσταση μαζί με τους λίγους άνδρες που του είχαν μείνει. Σύμφωνα με την ιστορία, που αναφέρουν και ορισμένοι ιστορικοί της επανάστασης, μετά το τέλος της μάχης ο Ιμπραήμ ζήτησε από τους στρατιώτες του να αναζητήσουν και να βρουν το νεκρό σώμα του Παπαφλέσσα. Όταν εκείνοι το βρήκαν, τους διέταξε να τοποθετήσουν πάνω στο ακέφαλο πτώμα το κεφάλι και να τον στήσουν σε μια βελανιδιά που βρισκόταν εκεί. Τότε ο Ιμπραήμ πλησίασε τον νεκρό Παπαφλέσσα λέγοντας:"Αμαρτία να χαθεί τούτος ο πολέμαρχος!", σε ένδειξη αναγνώρισης της γενναιότητας, της ανιδιοτέλειας και του θάρρους του.

Ο Παναγιώτης Σέκερης σε επιστολή του στον Ξάνθο τον χαρακτηρίζει ''ορμητικό'', "...τούτος είναι ορμητικός, τον εγνώρισα πολλά καλά". Σε επιστολή του ο Παναγιώτης Σέκερης προς τον Εμμανουήλ Ξάνθο υπαινίσσεται για την προσωπικότητα του Δικαίου, "Περί δε του ''Αρμοδίου'' (Γρηγ. Δικαίου) δεν έπρεπε να πιστεύσετε όσα ακούσατε. Εγώ ως τόσον δεν έχω διδόμενα να τον κατακρύνω αλλά μάλλον τον επαινώ έως τώρα επειδή εδιόρθωσε πολλάς καταχρήσεις..." . Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός στα Απομνημονεύματά του αναφέρει, "...έφθασεν εις την νήσον Πετζών Γρηγόριος τις, Δικαίος λεγόμενος, και εκείθεν μετέβη εις Πελοπόννησον...", "...ο δε Δικαίος, άνθρωπος απαταιών και εξωλέστατος" , "Είχον φθάσει εις τον Πόρον προ καιρού τινός ογδοήκοντα βαρέλια μπαρούτη...η πρώτη και η μόνη συνδρομή όπου απεστάλη εις την Ελλάδα...αλλά και αυτή εις μάτην, επειδή με το να ήτον διωρισμένη εις παραλαβήν του Δικαίου Παπά Φλέσια, ούτος την παρέλαβεν και την επώλησεν, όθεν ήθελεν και εχρηματολόγει ενώ η Πατρίς εκινδύνευε ...". Ο ιστορικός Τάσος Γριτσόπουλος χαρακτηρίζει τους προσδιορισμούς αυτούς ως ''αυστηρούς'' και ''υπερβολικούς'' και εξηγεί για τους χαρακτηρισμούς αυτούς του Γερμανού, "...δεν ανταποκρίνονται εις την πραγματικότητα εις όλην την έκτασιν...αλλά πρέπει να σημειωθεί ότι περί του χαρακτήρος του Γρηγορίου...πολλά εγνώριζαν οι Πελοποννήσιοι και πλην αυτού...διάφοροι φήμαι τον παρουσίαζαν υπεράγαν ορμητικόν, ψευδολόγον, αδίστακτον, επικίνδυνον, και εις τους λογαριασμούς όχι εύτακτον. Ο Κανέλλος Δεληγιάννης σε επιστολή του προς τον Αμβρόσιο Φραντζή γράφει, "Το όνομα του Παπαφλέσσα τον οποίον αναφέρετε ως αναφανέντα επωφελώς κατά την εποχήν εκείνην μετά του Κολοκοτρώνη, κατέστη επομένως ένδοξον και σημαντικόν εις την Ελλάδα, αλλά τις εδύνατο να δώση πίστιν εις τους λόγους αγνώστου και ασημάντου καλογήρου κατά πρώτον εις την σκηνήν παρουσιαζόμενον". Πρόκειται για επιστολή που έστειλε ο Κανέλλος Δεληγιάννης στον Φραντζή αμέσως μετά την έκδοση των δύο πρώτων τόμων της ιστορίας του και ύστερα από πρόσκληση του Φραντζή να συμπληρώσει και να κάνει επισημάνσεις πάνω στο έργο του.

Τις αρνητικές πλευρές του χαρακτήρα του Παπαφλέσσα αναφέρει και ο Ι. Φιλήμων σε σχέση με αυθαίρετες ενέργειες του τελευταίου στη Μολδοβλαχία υπό την ιδιότητά του ως Εταιριστού. Σε συνωμοσία του Παπαφλέσσα αποδίδει ο Φιλήμων λανθασμένα σχέδια για επαναστατικές κινήσεις των Βλαδιμηρέσκου, Φαρμάκη και Ολύμπιου, χωρίς την ενημέρωση της ηγεσίας της Φιλικής Εταιρείας. Τον χαρακτηρίζει χαρακτήρα δύσκολο να περιγραφεί. Ήταν ανυπόμονος και δρούσε χωρίς να έχει επαρκή δεδομένα, εκινείτο με υπερβολή και αυθάδεια, ήταν φιλόδοξος και ματαιόδοξος, άπιστος και αγνώμων. Μετά τη συνωμοσία που οργάνωσε στη Βλαχία, για την οποία κάποιοι πρότειναν να θανατωθεί, ο Παπαφλέσσας μεταμελήθηκε και τουλάχιστον για κάποιο διάστημα ακολουθούσε πιστά τις οδηγίες των ανωτέρων του.

Ο Γερμανός φιλέλληνας αγωνιστής C.M. Schrebian γράφει για τον Παπαφλέσσα, "Αυτός ο εξαιρετικός άνδρας ήταν ανάμεσα στους πρώτους που ξεσήκωσαν το Μοριά. Ήταν τότε περίπου σαράντα χρονών. Είχε χαρακτηριστικά αρχοντικά, μάτια φλογερά, σώμα γεμάτο δύναμη και ζωή, χαρακτήρα ακέραιο. Κάθε του πράξη υποκινούσε ένας αγνός πατριωτισμός. Το πνεύμα του ήταν περισσότερο καλλιεργημένο από το πνεύμα των άλλων συναδέλφων του. Μια μακριά μαύρη γενειάδα τον ξεχώριζε απ΄όλους τους άλλους καπεταναίους. Στεκόταν πολύ ψηλά από τους άλλους καπεταναίους. Στεκόταν πολύ ψηλά στη συνείδηση όλων. Οι συμπατριώτες του έτρεφαν τόση εκτίμηση στο πρόσωπό του, ώστε τυφλά τον υπάκουαν. Η παρουσία του μόνο ήταν αρκετή για να δώσει τέλος στις φιλονικίες που ξεσπούσαν πολύ συχνά ανάμεσα στους χωρικούς και στους στρατιώτες. Ο Πουκεβίλ, δυσαρεστημένος από τις κομματικές διενέξεις του 1823 θεωρεί τον Παπαφλέσσα ως έναν από τους ''ένοχους κομματικούς αρχηγούς''. Ο Τάσος Γριτσόπουλος γράφει ότι "ο Δικαίος ήτο πρόσωπον ανωμάλου φύσεως. Η επιπολαιότης του έφερνε συχνά εις δύσκολον θέσιν τους αρχηγούς της Εταιρείας. Δια τούτο η περί αυτού γνώμη των Φιλικών δεν ήτο κολακευτική. [...] ο αρχιμανδρίτης ήρχετο ορμητικός και υπέράγαν ενθουσιώδης να κηρύξη τον κατά της Τουρκίας πόλεμον. Το άλογον πάθος, η επικίνδυνος ορμητικότης, το ψεύδος, το παράτολμον μένος, η ανάμνησις των δεινών τεσσάρων αιώνων υπό δουλείαν [...] εκπροσωπεί (ο Παπαφλέσσας) το απαραίτητον, αλλά εις πάσαν ενέργειαν επικίνδυνον, παράλογον πάθος" .

Η ζωή του Παπαφλέσσα και η επαναστατική του δράση κατά την περίοδο του 1821 μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη με αρκετά μεγάλη επιτυχία, σε παραγωγή της Φίνος Φιλμ και του Τζέιμς Πάρις το 1971. Πρωταγωνιστούν οι Δημήτρης Παπαμιχαήλ και Κάτια Δανδουλάκη.

Φώτιος Χρυσανθόπουλος, Βίος του παπά Φλέσα. Συγγραφείς μεν υπό Φωτάκου εκδοθεί δε υπό Σ. Καλκάνδη., Εν Αθήναις: Τύποις Νομιμότητας, 1868, σελ. 1 και 2

Στρατιωτική Επιθεώρηση, τ. Μάρτιος-Απρίλιος 2004, Γρηγόριος Δικαίος ή Παπαφλέσσας-Ο μάρτυρας μπουρλοτιέρης των ψυχών Αρχειοθετήθηκε 2018-03-28 στο Wayback Machine.

Δημήτρης Καμπουράκης, "Μια σταγόνα ιστορία", Εκδόσεις Πατάκη 2002 ISBN 960-16-0621-1

Φωτάκου (Φωτίου Χρυσανθοπούλου), υπασπιστού Θεόδ. Κολοκοτρώνη, Κεφ. Α' Βίος του Παπαφλέσσα, στο έργο Άπαντα για τον Παπαφλέσσα, Εκδ. Μέρμηγκας, σελ. 27

Βασίλης Παναγιωτόπουλος, "Η Φιλική Εταιρεία", Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, 1770-2000,τομ. 3ος, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα, 2003, σελ. 24, 29.

Έφη Αλαμανή, "Η δράση του Παπαφλέσσα μετά τη σύσκεψη της Βοστίτσας", Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τομ.ΙΒ, (1975), σελ.80

Απόστολος Βακαλόπουλος, Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, τομ.Ε' , εκδ. Ηρόδοτος, Αθήνα, 2007 σελ.378 Ο Βακαλόπουλος σχολιάζει:"Η πράξη του Παπαφλέσα πρέπει να ξεχωριστή γιατί είναι πράξη συμβολική ενός φανατικού ιδεολόγου και ορμητικού επαναστάτη,όπως άλλωστε φαίνεται από τα χαρακτηριστικά λόγια που του αποδίδουν: Ενόσω αυτοί οι χωριάτες βλέπουν τα παλάτια αυτά νομίζουν πως ο αφέντης τους Κιαμίλ κάθεται ακόμα εκεί. Πρέπει να καούν, για να ξέρουν πως δε θα πάρουν συγχώρεση από τον αφέντη", Απ. Βακαλόπουλος, Τα ελληνικά στρατεύματα του 1821, εκδ. Καραγιάννη, Θεσσ/ίκη, 1970, σελ.171 Ο Κόκκινος, "...δια να δημιουργήσει αγεφύρωτον χάσμα μεταξύ των Τούρκων και των Ελλήνων της επαρχίας", Διονύσιος Κόκκινος, Η Ελληνική Επανάστασις, τομ. 2, εκδ. Μέλισσα, Αθήναι, χ.χ, σελ.153. Ο Κορδάτος ερμηνεύει το γεγονός αυτό σαν προσπάθειά του να ενοχοποιήσει τους ντόπιους κοτζαμπάσηδες προκειμένου να τους εμπλέξει στην επανάσταση. Γιάννη Κορδάτου, Μεγάλη Ιστορία της Ελλάδος, τομ.10 , εκδ. 20ος αιώνας, χ.χ.σελ.196

Απήχηση του γεγονότος αυτού είναι το δημοτικό τραγούδι: "Πού είσαι και δε φαίνεσαι, καμαρωμένε αφέντη/Στην Κόρθο πια δε φαίνεσαι,ουδέ εις τα σαράγια/Ένας παπάς σου τα ΄καψε τα έρημα παλάτια". Κωνσταντίνου Ρωμαίου, "Τραγούδια ιστορικά της Πελοποννήσου", Πρακτικά του Β' Διεθνούς Συνεδρίου Πελοποννησιακών Σπουδών(Πάτραι 25-31 Μαΐου 1980), τομ.1 εν Αθήναις 1981-1982, σελ.136

Φερέτος, Μίμης (1972). Μεσσηνιακή Γραμματεία. Αθήνα. σελ. 1. ISBN Περιοδικόν Δημοσίευμα.

Τρικούπης Σπυρίδων, Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως, τ. Γ', κεφ.ΝΔ.

Γιάννης Νικολόπουλος, "Στο χωράφι μου "έπεσε" ο Παπαφλέσσας", εφημερίδα , Πέμπτη 25 Μαρτίου 2010

Απόστολος Βακαλόπουλος, Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, τομ. Ε' , εκδ. Ηρόδοτος, Αθήνα 2007.

Νικόλαος Βέης, "Ὁ Γρηγόριος Παπαφλέσας και η Φιλική Εταιρεία", Επιθεώρηση Τέχνης, τ/χ. 3 (1955), σελ. 181-185.

Κωνσταντίνος Βοβολίνης, Η Εκκλησία εις τον αγώνα της ελευθερίας, εκδ. Κέρκυρα, Αθήνα 2002, σελ. 107-109.

Μητροπολίτου Παλαιών Πατρών Γερμανού, Απομνημονεύματα, επιμ. εισαγ. Ιωάννα Γιανναροπούλου, Τάσος Γριτσόπουλος, Εκδόσεις της Δημόσιας Βιβλιοθήκης της Σχολής Δημητσάνης, Αθήναι 1975.

Αναστασίου Γούδα, "Γρηγόριος Δικαίος ή Παπαφλέσας", Βίοι παράλληλοι, τομ. Ε, Αθήναι 1872, σελ. 445-480.

"Γρηγόριος Δικαίος ή Παπαφλέσσας: Ο μάρτυρας μπουρλοτιέρης των ψυχών", περιοδικό Στρατιωτική Επιθεώρηση, Μάρτιος-Απρίλιος 2004, σελ. 46-61. [από την ιστοσελίδα: www.geetha.mil.gr του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ).]

Τάσος Γριτσόπουλος, "Η μυστική συνέλευσις της Βοστίτζας (26-29 Ιαν.1821) και η ιστορική σημασία αυτής", Πρακτικά του Α' εν Πάτραις τοπικού συνεδρίου Αχαϊκών Σπουδών, Εν Αθήναις 1974, σελ. 38-48.

Τάσος Γριτσόπουλος, "Η συνέλευσις των προεστών εις Ζαράκοβαν", Αθηνά, τομ. ΟΓ΄-ΟΔ΄, (1972-1973), σελ. 168-206.

Παναγιώτης Ζέπος, "Η προκήρυξις της Καλαμάτας", Πελοποννησιακά, τομ. Η, (1971), σελ. 461-464.

Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τομ. ΙΒ, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1975.

Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, 1770-2000, τομ. 3ος, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2003.

Βασίλειος Καραγιώργος, Το ζήτημα της σχέσεως Εκκλησίας και Πολιτείας κατά την περίοδο της Επαναστάσεως (1821), εκδ. Διήγηση, Αθήνα 1998.

Διονύσιος Κόκκινος, Η Ελληνική Επανάστασις, τομ. 1-12, εκδ. Μέλισσα, Αθήναι 1956-1960.

Γιάννη Κορδάτου, Μεγάλη Ιστορία της Ελλάδος, τομ. 10 , εκδ. 20ος αιώνας, χ.χ.

Σπύρος Κωστόπουλος, "Αντιθέσεις περί την εκλογήν παραστάτου της επαρχίας Λεονταρίου το 1824", Παράρτημα Πρακτικά του Α Συνεδρίου Αρκαδικών Σπουδών (Τρίπολις 14-15 Δεκεμβρίου 1974), Πελοποννησιακά, τομ. ΙΒ (1977), σελ. 268-272.

Σπύρος Λουκάτος, "Η αλληλογραφία του Γρηγορίου Δικαίου, του Παπαφλέσσα, μετά του εκτελεστικού σώματος προ της μάχης εις το Μανιάκι 1-18 Μαΐου 1825", Μνημοσύνη, τομ. 1 (1967), σελ. 139-173.

Κυριακή Μαμώνη, "Χαρακτηρισμοί Πέλοποννήσιων και αρχηγών του αγώνα στην Πελοπόννησο από τα κείμενα των Φιλελλήνων (1821-1829)", Παράρτημα Πρακτικά του Α' Διεθνούς Συνεδρίου Πελοποννησιακών Σπουδών (Σπάρτη 7-14 Σεπτεμβρίου 1975), Πελοποννησικά, τομ. Γ΄: Νεώτερος Πολιτισμός, εν Αθήναις 1976-1978, σελ. 50-66.

Κωνσταντίνος Μανίκας, Σχέσεις Ορθοδοξίας και Ρωμαιοκαθολικισμού στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της Επαναστάσεως (1821-1827), Αθήνα 2002.

Γεώργιος Μεταλληνός, "Παπαφλεσ(σ)ας-Δικαίος Γρηγόριος ", Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια, τομ. 10 (1960), στ. 4-5.

Ιωάννης Μελετόπουλος, "Η Φιλική Εταιρεία. Αρχείον Παναγιώτου Δημ. Σέκερη", Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, τομ. 18 (1967), σελ. 177-352

Douglas Dakin, Ο αγώνας των Ελλήνων για την ανεξαρτησία 1821-1833, μτφρ. Ρένας Σταυρίδου-Πατρικίου, εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα 1983.

Στέφανος Παπαγεωργίου, Από το Γένος στο Έθνος. Η θεμελίωση του Ελληνικού κράτους 1821-1862, εκδ. Παπαζήσης, Αθήνα 2005

Κωνσταντίνος Ρωμαίος, "Τραγούδια ιστορικά της Πελοποννήσου", Πρακτικά του Β' Διεθνούς Συνεδρίου Πελοποννησιακών Σπουδών(Πάτραι 25-31 Μαΐου 1980), τομ. 1, εν Αθήναις 1981-1982, σελ. 133-150.

Χρίστος Στασινόπουλος, "Παπαφλέσσας", Λεξικό της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821, τομ. 3, εκδ. Λεβεντιά, Αθήνα 1972, σελ. 432-350.

Βασίλειος Σφυρόερας, "Παπαφλέσ(σ)ας", Παγκοσμιο Βιογραφικό Λεξικό, τομ.8, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1988, σελ. 162-163.

# data[].attributes.attachment_link.title
Παπαφλέσσας - Βικιπαίδεια

# data[].attributes.attachment_link.description
Ο Γρηγόριος Δικαίος (γεννημένος ως Γεώργιος Δικαίος ή Παπαφλέσσας) ( Πολιανή Μεσσηνίας, 1788 - Μανιάκι Μεσσηνίας, 20 Μαΐου 1825), περισσότερο γνωστός ως Παπαφλέσσας, ήταν Έλληνας κληρικός, πολιτικός και οπλαρχηγός της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Γεννήθηκε στην Πολιανή Μεσσηνίας το 1786 ή το 1788 και ήταν υστερότοκος γιος, από δεύτερο γάμο, του Δημητρίου Δικαίου, ο οποίος είχε συνολικά 28 παιδιά.

# data[].attributes.headline
Θεόδωρος Κολοκοτρώνη

# data[].attributes.body
Θεόδωρος Κολοκοτρώνης

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ( Ραμοβούνι, Μεσσηνία, 3 Απριλίου 1770 - Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 1843) ήταν Έλληνας αρχιστράτηγος και ηγετική μορφή της Επανάστασης του 1821, οπλαρχηγός, πληρεξούσιος, Σύμβουλος της Επικρατείας. Απέκτησε το προσωνύμιο Γέρος του Μοριά. Μετά θάνατον τιμήθηκε από την Ελληνική Πολιτεία με τον βαθμό του Στρατάρχη.

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης καταγόταν από φημισμένη οικογένεια που προερχόταν από το χωριό Ρουπάκι (μέχρι το 1670 είχε την ονομασία Κότσικας· δεν υφίσταται ως οικισμός από το 1780) στα σύνορα Μεσσηνίας-Αρκαδίας. Στην απογραφή του 1461-63 που πραγματοποιήθηκε απο τους Οθωμανούς, το Ρουπάκι αναφέρεται ότι είχε αμιγή ελληνικό πληθυσμό και αριθμούσε 21 σπίτια. Το επώνυμο της οικογένειας αρχικά ήταν Τζεργίνης, και στη Μεσσηνία ευρίσκοντο 60 οικογένειες με το ίδιο επώνυμο, όπως αναφέρει ο ίδιος στα απομνημονεύματά του. Ο Δήμος Τζεργίνης που ήταν προ-προπάππους του Θεόδωρου και έζησε την εποχή της Βενετοκρατίας στη Πελοπόννησο (1685-1715), είχε έναν υιό που ονομάστηκε Μπότσικας (επίθετο για μικρόσωμο και μαυριδερό). Ο υιός του Μπότσικα ονόματι Γιάννης, ήταν ο πρώτος της γενιάς του που υιοθέτησε το όνομα Κολοκοτρώνης. Κατά την οικογενειακή παράδοση κάποιος Αρβανίτης χαρακτήρισε τον Γιάννη με το προσωνύμιο "Μπιθεκούρας" (στα αρβανίτικα σημαίνει αυτός που έχει δυνατά οπίσθια) και έμεινε στον ίδιο το όνομα "Κολοκοτρώνης", που είναι η ακριβής μετάφαση του αρχικού στη μητρική του γλώσσα. Ο Κολοκοτρώνης γεννήθηκε στο Ραμοβούνι της Μεσσηνίας, αν και η οικογένειά του ζούσε στο Λιμποβίσι Αρκαδίας και πέρασε τα παιδικά του χρόνια στον πύργο της Καστάνιτσας στη Μάνη. Τον πατέρα του τον έβλεπε πολύ σπάνια.Το όνομα Θεόδωρος ήταν καινούργιο στη γενιά του. Του το έδωσαν προς τιμήν του Ρώσου αξιωματικού Θεόδωρου Ορλώφ (Фёдор Григорьевич Орлов) ο οποίος κατά τη διάρκεια του της Ορλωφικής επανάστασης είχε γίνει πολύ αγαπητός, εξιστορώντας συνεχώς στους πληθυσμούς την αρχαία ελληνική δόξα. Τον βάφτισε ο Ιωάννης Παλαμήδης από τη Στεμνίτσα, πατέρας του Ρήγα Παλαμήδη. Ο πατέρας του Θεόδωρου, Κωνσταντής Κολοκοτρώνης, πήρε μέρος στην ένοπλη εξέγερση των Ορλοφικών η οποία υποκινήθηκε από την Αικατερίνη Β΄ της Ρωσίας το 1770 και σκοτώθηκε μαζί με δύο αδελφούς και τον φημισμένο Παναγιώταρο στον πύργο της Καστάνιτσας από τους Τούρκους.

Από μικρός, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ακολούθησε τον πατέρα του στις διάφορες περιπέτειές του. Σε ηλικία 15 ετών, το 1785, μετακόμισε με τη μητέρα και τα αδέρφια του στο χωριό Άκοβος όπου ζούσε ο θείος του Αναγνώστης. Διορίστηκε αρματωλός εναντίον των κλεφτών που λυμαίνονταν την περιφέρεια του Λεονταρίου. Πέντε χρόνια αργότερα το 1790 παντρεύεται στον Άκοβο την κόρη προεστού του Ακόβου, Αικατερίνη Καρούτσου. Στον Άκοβο έζησε τα επόμενα 7 χρόνια μέχρι το 1797 σαν οικογενειάρχης και νοικοκύρης, απέκτησε κτήματα, σπίτι και περιουσία. Επίσης εκεί γεννήθηκαν τα πρώτα παιδιά του. Η δράση του Κολοκοτρώνη σιγά-σιγά απλώθηκε, μαζί με τη φήμη του, σ' όλη την Πελοπόννησο. Το 1802 είχε γίνει τόσο επικίνδυνος στους κατακτητές, ώστε ο βοεβόδας της Πάτρας πέτυχε να εκδοθεί σουλτανικό φιρμάνι που τον καταδίκαζε σε θάνατο και ανάθετε την εκτέλεση στους προεστούς, οι οποίοι αν δεν κατόρθωναν να τον σκοτώσουν θα εκτελούνταν οι ίδιοι.

Έχοντας αποκτήσει πείρα και στη θάλασσα ως κουρσάρος, το 1805 ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης πήρε μέρος στις ναυτικές επιχειρήσεις του ρωσικού στόλου κατά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο. Τον Ιανουάριο του 1806 και ενώ βρισκόταν στην Πελοπόννησο βγήκε διάταγμα δίωξής του. Αποτέλεσμα αυτού ήταν να ακολουθήσει πολύμηνη περιπετειώδης και δραματική καταδίωξή του από τους Τούρκους σε πολλά χωριά και πόλεις της Πελοποννήσου. Όταν οι κάτοικοι των Βερβένων αρνήθηκαν να συνδράμουν τους καταδιωκόμενους κλέφτες, αυτοί κατέστρεψαν το χωριό. Ο Κολοκοτρώνης αναφέρει το γεγονός στη Διήγησή του: "ἐστείλαμεν εἰς τὰ Βέρβενα νὰ μᾶς στείλῃ ψωμὶ καὶ ζωοτροφίας, καὶ αὐτοὶ μᾶς ἀποκρίθησαν: ἔχομε βόλια καὶ μπαροῦτι, καὶ ἐπήγαμε καὶ τοὺς 'χαλάσαμε.". Κατάφερε τελικά, μαχόμενος, να διαφύγει με πλοιάριο, φεύγοντας από περιοχή στα δυτικά του Λακωνικού κόλπου και περνώντας στα ρωσοκρατούμενα Κύθηρα με ενδιάμεση στάση στην Ελαφόνησο λόγω κακοκαιρίας. Από το 1810 υπηρέτησε στο ελληνικό στρατιωτικό σώμα του αγγλικού στρατού στη Ζάκυνθο, όπου γρήγορα διακρίθηκε για τη δράση του εναντίον των Γάλλων και έφτασε στο βαθμό του ταγματάρχη.

Το 1818 μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία και τον Ιανουάριο του 1821 ξαναγύρισε στη Μάνη όπου άρχισε να προετοιμάζει την Επανάσταση στην Πελοπόννησο γνωρίζοντας ότι η ημέρα έναρξης ήταν η 25 Μαρτίου. Βρέθηκε στην Καλαμάτα κατά την αναίμακτη κατάληψη της πόλης στις 23 Μαρτίου 1821 υπό τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη και την πομπώδη δοξολογία. Την επομένη κινήθηκε προς τη Μεγαλόπολη με τον Νικηταρά και την 25η Μαρτίου το πρωί βρίσκονταν στον Κάμπο της Καρύταινας ή της Μεγαλόπολης. Ο Κολοκοτρώνης έμεινε στο χωριό Τετέμπεη ενώ ο Νικηταράς στα "πίσω χωριά" ή Σιαμπάζικα. Είχε οριστεί στις 25 Μαρτίου να βρίσκονται όλοι οι οπλαρχηγοί στις επαρχίες τους ώστε να κηρυχθεί η Επανάσταση, όπως και έγινε.

Πρωταγωνίστησε σε πολλές στρατιωτικές επιχειρήσεις του Αγώνα, όπως στη νίκη στο Βαλτέτσι (13 Μαΐου 1821), στην άλωση της Τριπολιτσάς (23 Σεπτεμβρίου 1821), στην καταστροφή της στρατιάς του Δράμαλη στα Δερβενάκια (26 Ιουλίου 1822), όπου διέσωσε τον Αγώνα στην Πελοπόννησο, αφού πρυτάνευσαν η ευφυΐα και η τόλμη του στρατηγικού του νου. Οι επιτυχίες αυτές τον ανέδειξαν σε αρχιστράτηγο της Πελοποννήσου. Στη διάρκεια του Εμφυλίου πολέμου, πολλές φορές προσπάθησε να αμβλύνει τις αντιθέσεις ανάμεσα στους αντιπάλους, αλλά παρόλα αυτά δεν απέφυγε τη ρήξη. Μετά από ένοπλες συγκρούσεις, ο ίδιος και ο γιος του συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν στο Ναύπλιο.

Αξιοσημείωτη είναι η αναφορά του Κολοκοτρώνη στα απομνημονεύματά του σχετικά με την κατάληψη της Τριπολιτσάς:

Όταν έμβηκα εις την Τριπολιτσά, με έδειξαν τον Πλάτανο εις το παζάρι όπου εκρέμαγαν τους Έλληνας. Αναστέναξα και είπα: "Άιντε, πόσοι από το σόγι μου και από το έθνος μου εκρεμάσθηκαν εκεί", διέταξα και το έκοψαν.

Ο Σουλτάνος ζήτησε τη βοήθεια της Αιγύπτου για να καταστείλει την Επανάσταση, οπότε ο γιος του Μεχμέτ Αλή και διάδοχος του αιγυπτιακού θρόνου Ιμπραήμ αποβιβάστηκε το 1825 στην Πελοπόννησο. Η Σφακτηρία και το Ναβαρίνο έπεσαν στα χέρια των Αιγυπτίων και τότε ο Κολοκοτρώνης αποφυλακίστηκε για να αντιμετωπίσει τον Ιμπραήμ μαζί με τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη. Χωρίς πολυάριθμο στρατό ξεκίνησε και πάλι τον κλεφτοπόλεμο, που διήρκεσε ως το 1828, όταν στην Ελλάδα έφτασε το στράτευμα του στρατηγού Μεζόν με εντολή του Καρόλου Ι´ της Γαλλίας για να διασώσει την Ελλάδα από τα αιγυπτιακά στρατεύματα (η Γαλλική Εκστρατεία του Μωριά).

Η Γ' Εθνοσυνέλευση Ερμιόνης ονομάζεται Εθνοσυνέλευση με μέρος από τους πληρεξούσιους της Ελλάδας, η οποία έγινε από τις 18 Ιανουαρίου 1827 μέχρι τις 17 Μαρτίου 1827 στην Ερμιόνη Αργολίδας . Ο Κολοκοτρώνης συμμετείχε ως πληρεξούσιος στην τελευταία, τη ΙΖ' Συνεδρίαση της 17 Μαρτίου 1827.

Αξίζει να τονιστεί η στρατηγική φυσιογνωμία του Κολοκοτρώνη, καθώς διοικούσε τα στρατεύματα με ιδιοφυή τρόπο, χρησιμοποιώντας τις τακτικές του κλεφτοπολέμου, ώστε να μπορεί να αντεπεξέρχεται το στράτευμα στην αριθμητική υπεροχή του αντιπάλου. Ενδεικτικό της δυσκολίας του αγώνα του 1821 είναι το παρακάτω απόσπασμα από τα απομνημονεύματα του:

Ο Ιμπραΐμης μου επαράγγειλε μια φορά διατί δεν στέκω να πολεμήσωμεν (κατά μέτωπον). Εγώ του αποκρίθηκα, ας πάρη πεντακόσιους, χίλιους, και παίρνω και εγώ άλλους τόσους, και τότε πολεμούμε, ή αν θέλη ας έλθη και να μονομαχήσωμεν οι δύο. Αυτός δεν με αποκρίθηκε εις κανένα. Και αν ήθελε το δεχθή το έκαμνα με όλην την καρδιάν, διότι έλεγα αν χανόμουν, ας πήγαινα, αν τον χαλούσα, εγλύτωνα το έθνος μου.

Επίσης μεγάλη σημασία έδινε στην καταστροφή των πόρων (τροφές/ζωοτροφές) του αντιπάλου, καθώς και στην εξασφάλιση τροφής για το στράτευμα του. Αναγνώρισε πολλές φορές το έργο και τη σημασία των Ελλήνων κτηνοτρόφων, οι οποίοι εξασφάλιζαν με τα χιλιάδες ζώα τους τροφή για την υποστήριξη των μαχητών και γενικά της Επανάστασης.

Ως το τέλος της Επανάστασης, ο Κολοκοτρώνης συνέχισε να διαδραματίζει ενεργό ρόλο στα στρατιωτικά και πολιτικά πράγματα της εποχής.

Υπήρξε ένθερμος οπαδός της πολιτικής του Καποδίστρια και πρωτοστάτησε στα γεγονότα για την ενθρόνιση του Όθωνα.

Το 1832, μην αναγνωρίζοντας τη διοικητική επιτροπή[ασαφές], είχε προχωρήσει σε δημοπρασία την παραγωγή από τις εθνικές γαίες καθώς και ζήτησε την κατακράτηση της δεκάτης, ενώ είχε την εξουσία στην ύπαιθρο.

Το 1833, όμως, οι διαφωνίες[ασαφές] του με την Αντιβασιλεία τον οδήγησαν, μαζί με άλλους αγωνιστές, πάλι στις φυλακές της Ακροναυπλίας στο Ναύπλιο με την κατηγορία της εσχάτης προδοσίας. Έτσι, στις 25 Μαΐου 1834, μαζί με τον Πλαπούτα, καταδικάστηκε σε θάνατο. Έλαβε χάρη μετά την ενηλικίωση του Όθωνα το 1835, οπότε και ονομάστηκε στρατηγός και έλαβε το αξίωμα του "Συμβούλου της Επικρατείας". Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ο Κολοκοτρώνης υπαγόρευσε στον Γεώργιο Τερτσέτη τα "Απομνημονεύματά" του, που κυκλοφόρησαν το 1851 με τον τίτλο Διήγησις συμβάντων της ελληνικής φυλής από τα 1770 έως τα 1836 και τα οποία αποτελούν πολύτιμη πηγή για την Ελληνική Επανάσταση. Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης πέθανε στις 16 Φεβρουαρίου 1843 το πρωί, από εγκεφαλικό επεισόδιο, έχοντας επιστρέψει από γλέντι στα βασιλικά ανάκτορα, όπου τα τελευταία χρόνια ήταν υπασπιστής του Όθωνα.

Ο Κολοκοτρώνης κηδεύτηκε με κάθε επισημότητα στην Αθήνα. Το φέρετρο με το νεκρό του ακολούθησε πομπή χιλιάδων λαού σε μια κατανυκτική διαδρομή που διήλθε από τις οδούς Ερμού και Αιόλου για να καταλήξει στον -τότε- Μητροπολιτικό Ναό της Αγίας Ειρήνης, όπου και τελέσθηκε η νεκρώσιμη ακολουθία. Γύρω του βρίσκονταν όλοι οι εναπομείναντες εν ζωή συμπολεμιστές του, όπως οι Γεώργιος Κουντουριώτης, Τζαβέλας, Δημήτρης Πλαπούτας, Ρήγας Παλαμήδης, Μακρυγιάννης, Γιατράκος, Δεληγιάννης κ.α. Στα πόδια του είχε εναποτεθεί μια τουρκική σημαία για να συμβολίζει τις μεγάλες του νίκες επί των Οθωμανών καθόλη τη διάρκεια της επανάστασης. Συντετριμμένοι παρακολούθησαν την τελετή οι δυο γιοι του "Γέρου του Μωριά", ο Γενναίος και ο Κολίνος που αναλύθηκαν σε λυγμούς τη στιγμή που εκφωνούνταν οι επικήδειοι λόγοι, ενώ ο δεύτερος έχασε και τις αισθήσεις του.

Σημείο αναφοράς της ομιλίας του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στη Πνύκα (1838) αποτελεί το παρακάτω απόσπασμα:

Όταν αποφασήσαμε να κάμομε την Επανάσταση, δεν εσυλογισθήκαμε, ούτε πόσοι είμεθα, ούτε πως δεν έχομε άρματα, ούτε ότι οι Τούρκοι εβαστούσαν τα κάστρα και τας πόλεις, ούτε κανένας φρόνιμος μας είπε: "Που πάτε εδώ να πολεμήσετε με σιταροκάραβα βατσέλα;", αλλά , ως μία βροχή, έπεσε σε όλους μας η επιθυμία της ελευθερίας μας, και όλοι, και οι κληρικοί, και οι προεστοί, και οι καπεταναίοι, και οι πεπαιδευμένοι, και οι έμποροι, μικροί και μεγάλοι, όλοι εσυμφωνήσαμε εις αυτό το σκοπό και εκάμαμε την Επανάσταση.

Πριν την άφιξη του Όθωνα στην Ελλάδα οι Μαυροκορδάτος και Κωλέττης θεωρώντας τον Κολοκοτρώνη ως εμπόδιο στα σχέδια τους για την κάλυψη των θέσεων εξουσίας τον συκοφαντούσαν και έστειλαν επιστολή στο Μόναχο ότι ετοιμάζει στράτευμα προκειμένου να μην επιτρέψει στον Όθωνα να πατήσει στην Ελλάδα. Όταν το αντιλήφθηκε αυτό ο Κολοκοτρώνης έβαλε την στολή και την περικεφαλαία του και πήγε στο Ναύπλιο να υποδεχτεί τον Όθωνα και να υποβάλει τα σέβη του. Ύστερα έφυγε σε ένα αγρόκτημα που είχε έξω από την πόλη όπως ο ίδιος γράφει:

Όσον ηµπόρεσα έκαµα το χρέος µου. Είδα την πατρίδα µου ελεύθερη, είδα εκείνο όπου ποθούσα και εγώ και ο πατέρας µου και ο πάππος µου και όλη η γενιά µου καθώς και όλοι οι Έλληνες. Και έτσι απεφάσισα να πάω εις ένα περιβόλι, όπου είχα έξω από τ' Ανάπλι. Επήγα, εκάθησα και απερνούσα τον καιρό µου καλλιεργώντας. Και ευχαριστούµην να βλέπω να προοδεύουν τα µικρά δένδρα που εφύτευα.

Κατά την απολογία του όταν ερωτάται τι επάγγελμα κάνει αυτός απαντά:

Στρατιωτικός. Κρατάω 49 χρόνους στο χέρι το σουλντάδο (σ.σ.: ντουφέκι) και πολεµώ για την πατρίδα.Πολεµούσα νύχτα-µέρα για την πατρίδα. Πείνασα, δίψασα, δεν κοιµήθηκα µια ζωή. Είδα τους συγγενείς µου να πεθαίνουν, τ' αδέρφια µου να τυραννιούνται και τα παιδιά µου να ξεψυχάνε µπροστά µου. Μα δεν δείλιασα. Πίστευα πως ο Θεός είχε βάλει την υπογραφή του για τη λευτεριά µας και πως δεν θα την έπαιρνε πίσω.

Ενώ σχετικά με τις κατηγορίες τις αρνείται όλες και λέει χαρακτηριστικά:

Ύστερα από τον φόνο του κυβερνήτη η πατρίδα ήτανε χωρισµένη στα δύο. Εγώ έκαµα ό,τι µπορούσα για να σταµατήσει ο εµφύλιος σπαραγµός. Όταν έµαθα την εκλογή του βασιλιά, του έστειλα, µαζί µε τους φίλους µου, µια αναφορά φανερώνοντας την αφοσίωσή µας. Όταν ήρθε στ' Ανάπλι, σκόρπισα τους ανθρώπους µου και εγώ τράβηξα στο περιβόλι µου να ησυχάσω.

Εισαγγελέας της έδρας ήταν ο Σκωτσέζος φιλέλληνας Εδουάρδο Μέϊσον ο οποίος όπως αναφέρει ο Γερµανός ιστορικός Καρλ Μέντελσον-Μπαρτόλντι, ήταν "εµπαθής πολέµιος της ρωσικής µερίδος" και "είχε υπερασπιστεί µε πάθος τον φονιά του Καποδίστρια, Γεώργιο Μαυροµιχάλη". Από τα πέντε μέλη της έδρας οι ∆ηµήτριος Σούτσος , ∆ηµήτρης Βούλγαρης και Φωκάς Φραγκούλης είχαν πεισθεί για την καταδίκη του Κολοκοτρώνη και του Πλαπούτα ενώ οι Αθανάσιος-Αναστάσιος Πολυζωίδης ο οποίος ήταν και πρόεδρος της δίκης και Γεώργιος Τερτσέτης τον θεωρούσαν αθώο. Ο Πολυζωίδης κατά την σύσκεψη των δικαστών λέει στους άλλους τρεις "Θεωρώ την απόφασή σας εντελώς άδικη. ∆εν στηρίζεται σε αποδείξεις, αλλά σε ψευδέστατη βάση και αποτελεί προσβολή και αυτού του ιερού ονόµατος της αλήθειας" .Οι τρεις δικαστές δεν άλλαξαν γνώμη και τον κάλεσαν να υπογράψει την καταδίκη. Αφού αυτός αρνήθηκε ο υπουργός Δικαιοσύνης που ήταν παρών διέταξε τους χωροφύλακες να τον αρπάξουν και να τον ανεβάσουν στην έδρα. Ακόμα και εκεί αρνείται να αναγνώσει την καταδίκη και τότε ο υπουργός την δίνει να την διαβάσει ο γραμματέας. Η καταδίκη είχε υπερψηφιστεί με 3 ψήφους υπέρ και 2 κατά. Στο άκουσμα της καταδίκης σε θάνατο τόσο του Κολοκοτρώνη όσο και του Πλαπούτα ο Κολοκοτρώνης θα συνεχίσει να παίζει με το κομπολόι του και κάνει τον σταυρό του και λέει "Κύριε ελέησον. Μνήσθητί µου, Κύριε, όταν έλθης εν τη βασιλεία σου" .Ύστερα έβγαλε καπνό από την ταμπακιέρα του και κάπνισε. Ωστόσο λόγω της αναταραχής που προκλήθηκε λόγω της απόφασης σε όλο το Ναύπλιο η ποινή τρεις μέρες μετά την δίκη άλλαξε σε 20 χρόνια φυλάκισης. Με την ενηλικίωση του Όθωνα όμως το 1835 ο βασιλιάς υπογράφει την αποφυλάκιση τόσο του Κολοκοτρώνη όσο και των άλλων αγωνιστών.

Οι Τούρκοι κυνήγησαν την οικογένειά του, η οποία αναγκάστηκε να φύγει από τον πύργο -Ο Θεόδωρος ήταν τότε δέκα χρόνων-και να βρει καταφύγιο στη Μηλέα της Μεσσηνιακής Μάνης.Ο Κολοκοτρώνης ήταν παντρεμένος από το 1790 με την Αικατερίνη Καρούτσου, κόρη του προεστού και Μορόγιαννη του Άκοβου, Δημητρίου Καρούτσου. Παιδιά του με την Αικατερίνη ήταν ο Γενναίος (Ιωάννης), που έγινε στρατιωτικός και μετέπειτα πρωθυπουργός, ο Κωνσταντίνος, ο Πάνος, που δολοφονήθηκε το 1824, και η Ελένη, σύζυγος του Νικήτα Δικαίου. Ο Κολοκοτρώνης είχε έναν ακόμη γιο τον επίσης Πάνο Κολοκοτρώνη που τον απέκτησε εκτός γάμου με τη Μαργαρίτα Βελισσάρη, κόρη του Αγγελή Βελισσάρη. Έγινε αξιωματικός και διοικητής της σχολής Ευελπίδων.

Η κοινή αποδοχή που είχε αποκτήσει ο Κολοκοτρώνης χάρη στις στρατηγικές του ικανότητες κατά τα πρώτα έτη της Επανάστασης και κυρίως με τη νίκη του επί του Δράμαλη το 1822 εφθάρη τα επόμενα χρόνια με την εμπλοκή του στις εμφύλιες συγκρούσεις και την ανάδειξή του στα κατοπινά χρόνια ως ηγετικής μορφής μίας από τις αντιπαρατιθέμενες μερίδες στην Ελλάδα, έως ότου η αμνήστευσή του από τον Όθωνα και η ένταξή του στο βασιλικό περιβάλλον σήμαναν την καταπράυνση των χρόνιων αυτών αντιπαλοτήτων. Στον κύκλο του Κολοκοτρώνη βρίσκονταν αρκετοί συγγραφείς, όπως ο Αμβρόσιος Φραντζής, ο Φωτάκος κ.ά, αποκαλούμενοι υποτιμητικά "Κολοκοτρωνιστές" από τους επικριτές του, που συνέγραψαν την ιστορία της επανάστασης αποδίδοντας πρωταγωνιστικό ρόλο στον Κολοκοτρώνη, ο οποίος, ωστόσο, βρέθηκε στο στόχαστρο των επικρίσεων των προκρίτων που ασχολήθηκαν με την καταγραφή των επαναστατικών γεγονότων. Ήδη στα μέσα του 19ου με τη συμβολή κυρίως του Τερτσέτη και άλλων, που διέσωσαν ανέκδοτα περιστατικά του βίου του, είχε αρχίσει να σχηματίζεται μια εικόνα για τον Κολοκοτρώνη με βασικά χαρακτηριστικά τη λαϊκή σοφία και πονηριά, που εμπεδώθηκε το υπόλοιπο του αιώνα σε πλήθος εκθειαστικών βιογραφιών και άλλων αφηγήσεων για την Επανάσταση. Παράλληλα, η μορφή του Κολοκοτρώνη ξεκίνησε να θεωρείται προσωποποίηση του ελληνικού έθνους, με βάση τη μυθική εικόνα που ο ίδιος είχε παρουσιάσει στη Διήγησή του ως ακατάπαυστα αντιστεκόμενου στην οθωμανική εξουσία, που υιοθετούσε μια ηρωική αντίληψη της κλέφτικης δράσης και των κινήτρων του, εξέλιξη που αντικατοπτρίστηκε στον εξωραϊσμό των διαδεδομένων απεικονίσεών του.

Η κοινή αυτή αποδοχή του Κολοκοτρώνη διαταράχθηκε το Μεσοπόλεμο, όταν ο Γιάννης Βλαχογιάννης επαναδιατύπωσε τις κατηγορίες των Ρουμελιωτών κατά των Μοραϊτών κλεφτών, αλλά μόνο πρόσκαιρα, χάρη στην αφηρωιστική απολογητική υπέρ του Κολοκοτρώνη από Πελοποννήσιους λογίους και στην ευρεία διάδοση της μυθιστορηματικής βιογραφίας του Σπύρου Μελά, Ο Γέρος του Μωριά, του 1931. Η υιοθέτηση διαφορετικών στάσεων από τον Κολοκοτρώνη σε διάφορες στιγμές της ζωής του απέναντι στη βασιλεία, τους ξένους και τους κοτζαμπάσηδες επέτρεψε την κατά περίπτωση ιδεολογική επίκλησή του. Η στρατευμένη, μη ακαδημαϊκή αριστερή ιστοριογραφία υιοθέτησε το πορτραίτο του Κολοκοτρώνη που είχε φιλοτεχνηθεί από την παραδοσιακή ιστοριογραφία τροποποιώντας το σε εκείνο του ανυπότακτου λαϊκού αγωνιστή, ιδίως τα χρόνια της αντίστασης και του εμφυλίου πολέμου, και κατά τη μετεμφυλιακή περίοδο της δίωξης των κομμουνιστών του διωκόμενου για τις σχέσεις με τη Ρωσία.

Η μορφή του Κολοκοτρώνη έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως στην Ελλάδα σε νομίσματα, στην εκπαίδευση και στο χώρο της τέχνης, αλλά και για την ονοματοδοσία διαφόρων τοποσήμων και έχει αποτυπωθεί σε πολλές ελληνικές πόλεις σε προτομές και ανδριάντες, οι πιο γνωστοί από τους οποίους είναι οι ορειχάλκινοι έφιπποι ανδριάντες του, που φιλοτεχνήθηκαν από το Λάζαρο Σώχο και ανεγέρθηκαν στην Αθήνα και στο Ναύπλιο το 1901 και το 1904 αντίστοιχα. Σε ψηφοφορία που οργάνωσε ο τηλεοπτικός σταθμός ΣΚΑΪ για την ανάδειξη του "μεγαλύτερου Έλληνα" το 2008, ο Κολοκοτρώνης ήρθε τρίτος σε ψήφους, επιβεβαιώνοντας την εθνική απήχηση της προσωπικότητάς του.

Διήγησις συμβάντων της Ελληνικής Φυλής από τα 1770 έως τα 1836, υπαγόρευσε ο Θεόδωρος Κωνσταντίνου Κολοκοτρώνης (στον Γ. Τερτσέτη), Αθήνησιν Τύποις Χ. Νικολαΐδου Φιλαδελφεώς 1846, p. 3-4. Ἕνας ἀπὸ τὸ Ρουπάκι, πλησίον τοῦ χωρίου Τουρκολέκα, ἀφοῦ ἐχάλασε τὸ χωριό του, ἀνεχώρησε καὶ ἦλθε εἰς τὸ Λιμποβίσι, εἰς τὸν πρῶτον τοῦ χωρίου, ἐδῶ καὶ 300 χρόνους. Αὐτὸς ἐφάνη ἔξυπνος καὶ ὁ Δημογέροντας τὸν ἔκαμε γαμβρὸν καὶ κληρονόμον τῆς καταστάσεώς του ὅλης. Ἐλέγετο Τζεργίνης - μὲ αὐτὸ τὸ ὄνομα εὑρίσκονται καμμιὰ ἑξηνταριὰ οἰκογένειαι εἰς τὴν Μεσσηνίαν. Αὐτὸς εἶχε κάμει ἕνα ὡραιότατο παιδὶ καὶ τὸ εἶχε πιάσει ἕνας Μπουλούμπασης Ἀρβανίτης καὶ τὸ ἁλυσόδεσε. Ἐλέγετο Δημητράκης. Οἱ Ἀρβανῖται, ὁποὺ τὸν φύλαγαν, ἐπηδοῦσαν εἰς τὰς τρεῖς καὶ ὁ Μπουλούμπασης τοῦ εἶπε, ἂν πηδᾶ νὰ τοῦ βγάλει τὰς ἁλύσους. Ὁ Δημητράκης ἀπεκρίθηκε ὅτι πηδᾶ καὶ μὲ τὰς ἁλύσους, καὶ ἂν τοὺς περάσει, νὰ τὸν ἀφὴνει ἐλεύθερον. Ὁ Ἀρβανίτης τὸν ὑποσχέθη νὰ τὸν ἐλευθερώσει, ἂν προσπεράσει τοὺς ἄλλους πηδώντας, ἀλλ᾿ αὐτὸς τὸ ὑπεσχέθη ὡς ἀνέλπιστον. Ἐπήδησε, τοὺς ἀπέρασε καὶ τὸν ἄφηκαν ἐλεύθερον. Αὐτὸς ἐπανδρεύθηκε, ἔκαμε τρία παιδιά, ὀνομαζόμενα Χρόνης, Λάμπρος καὶ Δῆμος. Αὐτοὶ ἦσαν νοικοκυραῖοι, μὲ τὰ χωράφια τους, μὲ 500 πρόβατα καὶ 60 ἀλογογέλαδα. Ἐπιάσθησαν μὲ τοὺς ἀντιζήλους των καὶ ἐσκοτώθηκαν. Ἐπέρασαν εἰς τὴν Ρούμελην· 12 χρόνους ἔκαμαν μὲ τοὺς Κλέφτας, ἐπιστρέφουν εἰς τὴν Πελοπόννησον μὲ 15 Ρουμελιώτας. Οἱ Τοῦρκοι τὸ μανθάνουν, τοὺς πολιορκοῦν, σκοτώνουν ἕνα καὶ οἱ ἄλλοι ἐγλύτωσαν. Ὁ Δῆμος ἐπῆρε διὰ γυναίκα του τὴν θυγατέρα τοῦ καπετὰν Χρόνη ἀπὸ Χρυσοβίτσι, μεγάλο σπίτι. Τότε ἦταν, ὅταν ὁ Μοροζίνης ἐκυρίευσε τὸν Μορέα. Καὶ ἐπὶ Βενετζάνων δὲν ἦτον παρὰ καπεταναῖοι. Τὸ παιδὶ αὐτοῦ τοῦ Δήμου ὀνομάσθη Μπότσικας καὶ ἄφησε τ᾿ ὄνομα τῆς φαμίλιας του, ὁποὺ εἶχαν, Τζεργιναῖοι· ὀνομάσθη τοιοῦτος, διότι ἦτο μικρὸς καὶ μαυρουδερός. Εἰς τὸν καιρὸν τοῦ Μπότσικα ἐμβῆκαν οἱ Τοῦρκοι εἰς Μοριά. Οἱ Χρυσοβιτσιῶται, Λιμποβιτσιῶται καὶ οἱ Ἀρκουροδεματῖται ἐπῆγαν καὶ ἐπολέμησαν εἰς τοῦ Ντάρα τὸν Πύργο 6.000 Τούρκους. Αὐτοὶ ἐχαλάσθηκαν καὶ ἐγλύτωσε ὁ Μπότσικας. Αὐτὸς εἶχε ἕνα παιδί, Γιάννη, καὶ ἕνας Ἀρβανίτης εἶπε: "Βρέ, τί Μπιθεκούρας εἶναι αὐτός". Δηλαδὴ πόσον ὁ κῶλος του εἶναι σὰν κοτρώνι, καὶ ἔτσι τοῦ ἔμεινε τὸ ὄνομα Κολοκοτρώνης. Ὁ Μπότζικας ἐσκοτώθη, ὁ Γιάννης ἐκρεμάσθη εἰς τὴν Ἀνδρούσαν, ὥστε ἀπὸ τὰ 1553, ὅπου ἐφάνηκαν εἰς τὰ μέρη μας Τοῦρκοι, ποτὲ δὲν τοὺς ἀνεγνώρισαν, ἀλλ᾿ ἦσαν εἰς αἰώνιον πόλεμον.

Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, Απομνημονεύματα (Διήγησις συμβάντων της Ελληνικής φυλής 1770-1836), έκδοση "Εστίας", 1901, τόμ. Α', σελ. 47, 48:
"... με ήλθαν γράμματα από τον Υψηλάντη δια να ήμαι έτοιμος, καθώς και όλοι οι εδικοί μας. 25 Μαρτίου ήτον η ημέρα της γενικής επαναστάσεως."

Οικονόμου Γ. Μιχαήλ, Ιστορικά της Ελληνικής Παλιγγενεσίας ή ο ιερός των Ελλήνων αγών, Εν Αθήναις: Εκ του τυπογραφείου Θ. Παπαλεξανδρή,1873, σελ. 88.

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ - ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ ΣΤΟΝ ΟΘΩΝΑ 1821 Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΕΝΟΣ ΕΘΝΟΥΣ - ΚΡΑΤΟΥΣ (ΤΕΤΑΡΤΟΣ ΤΟΜΟΣ) ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΣΩΤΗΡΙΑ, ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Σ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ, ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΡΟΖΗ, σελίδες 151-2, 155

"ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ (ebook & audiobook) | Δωρεάν βιβλία - Free ebooks". eBooks4Greeks.gr -. σελ. 255-259. 20 Μαρτίου 2021.

"Η ανατριχιαστική απολογία του Κολοκοτρώνη, ένα βήμα πριν από την γκιλοτίνα". Έθνος. 18 Μαρτίου 2020.

# data[].attributes.attachment_link.title
Θεόδωρος Κολοκοτρώνης - Βικιπαίδεια

# data[].attributes.attachment_link.description
Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ( Ραμοβούνι, Μεσσηνία, 3 Απριλίου 1770 - Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 1843) ήταν Έλληνας αρχιστράτηγος και ηγετική μορφή της Επανάστασης του 1821, οπλαρχηγός, πληρεξούσιος, Σύμβουλος της Επικρατείας. Απέκτησε το προσωνύμιο Γέρος του Μοριά. Μετά θάνατον τιμήθηκε από την Ελληνική Πολιτεία με τον βαθμό του Στρατάρχη.

# data[].attributes.headline
Κλέφτικη ζωή

# data[].attributes.subject
Κλέφτικη ζωή

# data[].attributes.body
Ο Λουκιανός Κηλαηδόνης ερμήνευσε το 1992 το παραδοσιακό τραγούδι «Κλέφτικη
ζωή», αναδεικνύοντας και μία άλλη σημαντική πτυχή του αγώνα, αυτή των κλεφτών,
των μελών δηλαδή των ένοπλων παράνομων ομάδων του βουνού, απ’ όπου και
προέρχεται το όνομα των φημισμένων κλέφτικων δημοτικών τραγούδια.

Μαύρη μωρέ πικρή είν’ η ζωή
που κάνουμε εμείς οι μαύροι
κλέφτες, εμείς οι μαύροι κλέφτες.
Όλη μωρέ, όλη μερούλα
πόλεμο. Όλη μερούλα πόλεμο
το βράδυ καραούλι.
Με φό μωρέ με φόβο τρώμε
το ψωμί. Με φόβο τρώμε το
ψωμί, με φόβο περπατάμε.
Ποτέ μωρέ, ποτέ μας δεν αλλάζουμε.
Ποτέ μας δεν αλλάζουμε
και δεν ασπροφοούμε.

Ανδριοπούλου Σοφία Β1

# data[].attributes.headline
Επανάσταση 1821 συννεφόλεξο

# data[].attributes.subject
Επανάσταση 1821 συννεφόλεξο

# data[].attributes.body
Αγγελική Λεκάτη Α5

# data[].attributes.attachment_link.description
Word Art word cloud art created by Guest

# data[].attributes.headline
Ένα ευχαριστώ είναι λίγο....

# data[].attributes.subject
Ένα ευχαριστώ είναι λίγο....

# data[].attributes.body
Τάσος Αθανασόπουλος Α3

# data[].attributes.attachment_link.title
1821_Αθανασοπουλος_Μαρτιος_21

# data[].attributes.headline
¨Αυτό το Λόγο θα σας πω, δεν έχω άλλο κανένα, μεθύστε με τ' αθάνατο κρασί του Εικοσιένα¨

# data[].attributes.subject
¨Αυτό το Λόγο θα σας πω, δεν έχω άλλο κανένα, μεθύστε με τ' αθάνατο κρασί του Εικοσιένα¨

# data[].attributes.body
Νίνα Βασιλείου

# data[].attributes.attachment_link.title
"Αυτό το λόγο θα σας πω, δεν έχω άλλο κανένα, μεθύστε με τ' αθάνατο κρασί του Εικοσιένα"

# data[].attributes.attachment_link.description
"...Αυτό το λόγο θα σας πω,

# data[].attributes.headline
«Η Ελλάς ευγνωμονούσα», Θεοδώρου Βρυζάκη

# data[].attributes.subject
«Η Ελλάς ευγνωμονούσα», Θεοδώρου Βρυζάκη

# data[].attributes.body
Καλφαγιάννη Άννα Α1

Με σεβασμό στο παρελθόν σχεδιάζουμε το μέλλον μας σε έναν κόσμο διαφορετικό, ικανοποιημένοι γιατί δεν προδώσαμε το έργο των προγόνων και προβληματισμένοι για τα λάθη που σίγουρα έγιναν. Κι αν η απόκτηση τής λευτεριάς κατά τον Κάλβο ήθελε «αρετή και τόλμη», η διατήρησή της σίγουρα χρειάζεται λογική και σύνεση. Με την ευγνωμοσύνη που αρμόζει σε όλους όσοι προσέφεραν σε αυτό τον τόπο και θέλοντας να τιμήσουμε τους αγωνιστές τού 1821 που συνέβαλαν στην ίδρυση και την εδραίωση τού Σχολείου μας, επειδή πίστευαν ότι το μέλλον τής πατρίδας είναι στα χέρια των νέων ανθρώπων, παραθέτουμε τα ονόματα και τη δράση τους. Η έρευνα αυτή δεν έγινε για λόγους ιστορικούς ούτε επετειακούς. Έγινε γιατί όπως είπε και ο Παλαμάς:

«Χρωστάμε σ’ όσους ήρθαν, πέρασαν,
θα ’ρθουν, θα περάσουν.
Κριτές θα μας δικάσουν
οι αγέννητοι, οι νεκροί»

# data[].attributes.attachment_link.title
«Η Ελλάς ευγνωμονούσα», Θεοδώρου Βρυζάκη

# data[].attributes.headline
Τιμή στους ήρωες! 200 Χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση...

# data[].attributes.subject
Τιμή στους ήρωες! 200 Χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση...

# data[].attributes.body
Λένα Παπασταυροπούλου

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Λένα Παπασταυροπούλου

# data[].attributes.attachment_link.title
Τιμή στους ήρωες! 200 Χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση... by Λένα Παπασταυροπούλου

# data[].attributes.attachment_link.description
TOUCH this image to discover its story. Image tagging powered by ThingLink

# data[].attributes.headline
Το Ελληνόπουλο

# data[].attributes.subject
Το Ελληνόπουλο

# data[].attributes.body
(Βίκτωρ Ουγκώ σε μετάφραση Κωστή Παλαμά)

Τούρκοι διαβήκαν, χαλασμός, θάνατος πέρα ως πέρα.
Η Χίο, τ’όμορφο νησί, μαύρη απομένει ξέρα,
με τα κρασιά, με τα δεντρά
τ’ αρχοντονήσι, που βουνά και σπίτια και λαγκάδια
και στο χορό τις λυγερές καμιά φορά τα βράδια
καθρέφτιζε μεσ’ τα νερά.

Ερμιά παντού. Μα κοίταξε κι απάνου εκεί στο βράχο,
στου κάστρου τα χαλάσματα κάποιο παιδί μονάχο
κάθεται, σκύβει θλιβερά
το κεφαλάκι, στήριγμα και σκέπη του απομένει
μόνο μιαν άσπρη αγράμπελη σαν αυτό ξεχασμένη
μες την αφάνταστη φθορά.

-Φτωχό παιδί, που κάθεσαι ξυπόλυτο στις ράχες
για να μην κλαις λυπητερά, τ’ ήθελες τάχα να ‘χες
για να τα ιδώ τα θαλασσά
ματάκια σου ν’αστράψουνε, να ξαστερώσουν πάλι
και να σηκώσεις χαρωπά σαν πρώτα το κεφάλι
με τα μαλλάκια τα χρυσά;

Τι θέλεις άτυχο παιδί, τι θέλεις να σου δώσω
για να τα πλέξεις ξέγνοιαστα, για να τα καμαρώσω
ριχτά στους ώμους σου πλατιά
μαλλάκια, που του ψαλιδιού δεν τάχει αγγίξει η κόψη
και σκόρπια στη δροσάτη σου τριγύρω γέρνουν όψη
και σαν την κλαίουσα την ιτιά;

Σαν τι μπορούσε να σου διώξει τάχα το μαράζι;
Μήπως το κρίνο απ’ το Ιράν που του ματιού σου μοιάζει;
Μην ο καρπός απ’ το δεντρί
που μες στη μουσουλμανική παράδεισο φυτρώνει,
κι έν’ άλογο χρόνια εκατό κι αν πηλαλάει, δε σώνει
μες απ’ τον ίσκιο του να βγει;

Μην το πουλί που κελαηδάει στο δάσος νύχτα μέρα
και με τη γλύκα του περνάει και ντέφι και φλογέρα;
Τι θες κι απ’ όλα τ’ αγαθά
τούτα; Πες. Τ’ άνθος, τον καρπό; Θες το πουλί;
-Διαβάτη,
μου κράζει το Ελληνόπουλο με το γαλάζιο μάτι:
Βόλια, μπαρούτι θέλω, να!

Ευθύμης Λάμπρου Α5

# data[].attributes.headline
Δημήτριος Μακρής

# data[].attributes.subject
Δημήτριος Μακρής

# data[].attributes.body
Γεννήθηκε το 1772 στη Γαβαλού της σημερινής περιφερειακής ενότητας Αιτωλοακαρνανίας. Πατέρας του ήταν ο Ευάγγελος Μακρής που είχε πάρει μέρος στην Ελληνική εξέγερση το 1770.

Ήταν αρχικά κλέφτης στο σώμα του καπετάνιου Γιώργου Σφαλτού και ανέλαβε μετά τον θάνατό του την αρχηγία του σώματος. Διορίστηκε αρματολός του Ζυγού και δεν συνεργάστηκε ποτέ με τον Αλή Πασά, τον οποίο πάντα εχθρευόταν. Μυήθηκε στην Φιλική Εταιρεία λίγο πριν την Ελληνική Επανάσταση και έδωσε το έναυσμα στην δυτική Ελλάδα στις 5 Μαΐου 1821. Πρωταγωνίστησε στην πολιορκία του Μεσολογγίου, όπου στην έξοδο οδήγησε την αριστερή πτέρυγα της φρουράς. Διακρίθηκε επίσης σε μάχες στο Αγρίνιο και Αιτωλικό. Ακολούθησε αργότερα τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο. Το 1823 πήρε δίπλωμα στρατηγού.

Έγινε πληρεξούσιος Ζυγού στη Συνέλευση του 1831. Προτίμησε αργότερα να παραμείνει έξω από τα πολιτικά και τις στρατιωτικές διακρίσεις. Απεβίωσε το 1841 στην ιδιαίτερη πατρίδα του .

# data[].attributes.headline
200 χρόνια μετά την απελευθέρωση 

# data[].attributes.subject
200 χρόνια μετά την απελευθέρωση 

# data[].attributes.body
Η Ελληνική Επανάσταση ανήκει στις μεγάλες στιγμές της ανθρωπότητας. Άθλος και θρύλος, τραγούδι και έπος, από εκείνα που γράφουν οι λαοί όταν αποκτούν την ελευθερία και την δικαιοσύνη με την βοήθεια της Θεοτόκου μητέρας μας.
Ηλίας Κοσσόβας Α2

# data[].attributes.headline
Ελληνική Επανάσταση 1821

# data[].attributes.subject
Ελληνική Επανάσταση 1821

# data[].attributes.body
Λυδία Μπέση Α2

# data[].attributes.headline
Κ.Κανάρης - Α.Μιαούλης       οι θαλασσόλυκοι του '21

# data[].attributes.subject
Κ.Κανάρης - Α.Μιαούλης       οι θαλασσόλυκοι του '21

# data[].attributes.body
Σωκράτης Πανταζής Α2

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Copyright Disclaimer Under Section 107 of the Copyright Act 1976, allowance is made for "fair use" for purposes such as criticism, comment, news reporting, teaching, scholarship, and research. Fair use is a use permitted by copyright statute that might otherwise be infringing. Non-profit, educational or personal use tips the balance in favor of fair use.

# data[].attributes.attachment_link.title
Η Μηχανή Του Χρόνου - Καπετάνιοι Και Μπουρλοτιέρηδες Του 1821

# data[].attributes.attachment_link.description
Copyright Disclaimer Under Section 107 of the Copyright Act 1976, allowance is made for "fair use" for purposes such as criticism, comment, news reporting, teaching, scholarship, and research. Fair use is a use permitted by copyright statute that might otherwise be infringing. Non-profit, educational or personal use tips the balance in favor of fair use.

# data[].attributes.headline
Οι ήρωες του 1821

# data[].attributes.subject
Οι ήρωες του 1821

# data[].attributes.body
Ελένη Αρβανιτάκη

# data[].attributes.attachment_link.description
Word Art word cloud art created by Guest

# data[].attributes.headline
Τριγώνης Δημήτρης 

# data[].attributes.subject
Τριγώνης Δημήτρης 

# data[].attributes.body
200 χρόνια μετά την απελευθέρωση

# data[].attributes.headline
200 χρονια μετα την 

# data[].attributes.body
200 χρονια μετα την απελευθερωση

# data[].attributes.headline
Αλεξάνδρα Γκόρου

# data[].attributes.body
Αλεξάνδρα Γκόρου

# data[].attributes.headline
Συννεφόλεξο για την επανάσταση

# data[].attributes.subject
Συννεφόλεξο για την επανάσταση

# data[].attributes.body
Νικόλας Παπαγεωργίου Α΄5

# data[].attributes.attachment_link.description
Word Art word cloud art created by Guest

# data[].attributes.headline
Γεώργιος Καραϊσκάκης  power point 

# data[].attributes.subject
Γεώργιος Καραϊσκάκης  power point 

# data[].attributes.body
Νεοκλής Θεοδώρου Α4

# data[].attributes.headline
Χρονικό ενάρξεως της επανάστασης 1821

# data[].attributes.subject
Χρονικό ενάρξεως της επανάστασης 1821

# data[].attributes.body
Κωνσταντίνος Παπουτσάκης Α5

# data[].attributes.attachment_link.title
Επανάσταση 1821

# data[].attributes.headline
Ελληνική ιστορία - Μορφές και γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης 1821-1829

# data[].attributes.subject
Ελληνική ιστορία - Μορφές και γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης 1821-1829

# data[].attributes.body
Κωνσταντίνος Παπουτσάκης Α5

# data[].attributes.attachment_link.title
Ελληνική ιστορία - Μορφές και γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης 1821-1829

# data[].attributes.headline
Ελληνική επανάσταση 1821

# data[].attributes.subject
Ελληνική επανάσταση 1821

# data[].attributes.body
Γιώργος Μακρής Α5

# data[].attributes.headline
2021-2020 200 χρόνια από την επανάσταση

# data[].attributes.subject
2021-2020 200 χρόνια από την επανάσταση

# data[].attributes.body
Βαγγέλης Σιγάλας

# data[].attributes.attachment_link.title
1821-2021 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση (1)

# data[].attributes.headline
Κρυφό σχολείο 

# data[].attributes.subject
Κρυφό σχολείο 

# data[].attributes.body
Σύμφωνα με το θρύλο του «κρυφού σχολειού», η Οθωμανική Αυτοκρατορία απαγόρευε την εκπαίδευση των υπόδουλων Ελλήνων στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, για να εξασφαλίσει την αμάθεια και, έτσι, και τη δουλοφροσύνη τους, με αποτέλεσμα να οργανωθούν κρυφά νυχτερινά σχολεία από ιερείς, που μυστικά δίδασκαν γραφή και ανάγνωση. Ο θρύλος δημιουργήθηκε τα επαναστατικά και μετεπαναστατικά χρόνια και αποτυπώθηκε στην τέχνη. Ως τα μέσα του 20ού αιώνα στα ελληνικά σχολεία διδασκόταν ότι η ελληνική παιδεία διωκόταν συστηματικά τον πρώτο ενάμιση αιώνα μετά την οθωμανική κατάκτηση και πως αυτό οδήγησε την Εκκλησία στην κρυφή λειτουργία τέτοιων σχολείων.
Νικόλας Σοφιανός, Β2
Ζωγράφος, Νικόλαος Γύζης-Κρυφό σχολείο

# data[].attributes.headline
''Η αυτοθυσία''

# data[].attributes.subject
''Η αυτοθυσία''

# data[].attributes.body
Το έργο του Γάλλου ζωγράφου Εμίλ Ντε Λασάνκ  απεικονίζει μία Μεσολογγίτησα μητέρα , η οποία κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της πόλης από τους Τούρκους, μετά τον θάνατο του άντρα της και αφού έχει σκοτώσει το παιδί της που κρατά στην αγκαλιά της, ετοιμάζεται να θυσιαστεί η ίδια ώστε να μην πέσει στα χέρια των εχθρών.Στο αριστερό της χέρι κρατά ένα ματωμένο μαχαίρι και γύρω της υπάρχουν χιλιάδες ερείπια.Τέλος, η φορεσιά της γυναίκας είναι είναι ταλαιπωρημένη καθώς υπάρχει ένα σκίσιμο στο μπροστινό μέρος.Ο ουρανός είναι γαλανός όμως ο καπνός από τον πόλεμο στην ατμόσφαιρα  δίνει την αίσθηση της μελαγχολίας και του τρόμου στο έργο.
Καράκωστα Αναστασία Α1

# data[].attributes.headline
ΤΙΜΗ ΣΤΟ 1821

# data[].attributes.subject
ΤΙΜΗ ΣΤΟ 1821

# data[].attributes.body
https://wordart.com/6zpbx52m1tqt/word-art
Καράκωστα Αναστασία Α1

# data[].attributes.headline
Το χάραμα (επήρα)Από το έργο του Διονύσιου Σολωμού, «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι», ο Γιάννης Μαρκόπουλος μελοποίησε το 1977 ένα ακόμη μέρος, «Το χάραμα (επήρα)», που ερμήνευσε η μεγάλη Νένα Βενετσάνου.«Το χάραμα επήρα του ήλιου το δρόμο,κρεμώντας τη λύρα τη δίκαιη στον ώμοκι απ’ όπου χαράζει έως όπου βυθά,τα μάτια μου δεν είδαντόπον ενδοξότερον από τούτο το αλωνάκι»

# data[].attributes.subject
Το χάραμα (επήρα)Από το έργο του Διονύσιου Σολωμού, «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι», ο Γιάννης Μαρκόπουλος μελοποίησε το 1977 ένα ακόμη μέρος, «Το χάραμα (επήρα)», που ερμήνευσε η μεγάλη Νένα Βενετσάνου.«Το χάραμα επήρα του ήλιου το δρόμο,κρεμώντας τη λύρα τη δίκαιη στον ώμοκι απ’ όπου χαράζει έως όπου βυθά,τα μάτια μου δεν είδαντόπον ενδοξότερον από τούτο το αλωνάκι»

# data[].attributes.body
Χρήστος Δάρατζης   Β1΄

# data[].attributes.attachment_link.title
αρχείο λήψης (12)

# data[].attributes.headline
Αθανάσιος Διάκος 

# data[].attributes.subject
Αθανάσιος Διάκος 

# data[].attributes.body
Ο Αθανάσιος Διάκος  ήταν ένας από τους Έλληνες πρωταγωνιστές  ήρωες - οπλαρχηγούς του πρώτου έτους της Ελληνικής Επανάστασης   του 1821, ο οποίος έδρασε στη Στερεά Ελλάδα. Σύμφωνα με μια  εκδοχή, το πραγματικό του όνομα ήταν Αθανάσιος Γραμματικόςή κατά άλλους Αθανάσιος Μασσαβέτας. Στα οθωμανικά müsvedde
σημαίνει: σχέδιο και Γραμματέας/Γραμματικός καταγραφής
φορολογικών στοιχείων και επομένως είτε Μασσαβέτας στα
Οθωμανικά, είτε Γραμματικός στα Ελληνικά, το επώνυμό του ήταν το
ίδιο και το αυτό, προφανώς προερχόμενο εξ ιδιότητος που είχαν οι πρόγονοι του. Μυήθηκε στη φιλική Εταιρεία το 1818 και το 1820
έγινε αρματολός στη Λιβαδειά. Τον Απρίλιο του 1821 σε συνεργασία
με άλλους οπλαρχηγούς κατέλαβε το φρούριο της Λιβαδειάς και χρησιμοποιώντας το ως ορμητήριο, έδωσε πολλές νικηφόρες μάχες. Κατέλαβε την γέφυρα της Αλαμάνας και στις 23 Απριλίου 1821 έδωσε μάχη με τα στρατεύματα του Ομέρ Βρυώνη. Στη μάχη αυτή συνελήφθη και αφού μεταφέρθηκε στη Λαμία δολοφονήθηκε με ανασκολοπισμό  από τους Τούρκους στις 24 Απριλίου 1821.Ο Ελληνικός Στρατός του απένειμε τιμητικά τον βαθμό του Στρατηγού.

Άντρια Γρηγοράκου Α1

# data[].attributes.headline
ΥΜΝΟΣ ΤΟΥ ΒΙΚΤΩΡΟΣ ΟΥΓΚΩ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

# data[].attributes.subject
ΥΜΝΟΣ ΤΟΥ ΒΙΚΤΩΡΟΣ ΟΥΓΚΩ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

# data[].attributes.body
ΕΝΘΟΥΣΙΑΣΜΟΣ

Εις την Ελλάδα! Εις την Ελλάδα!
Λεβέντες γεια σας! πέρα και πέρα,
ανάγκη είναι με γρηγοράδα
ν’ αναχωρήσω πριν φύγ’ η μέρα.
Το αίμα πρέπει ναι, των δημίων
παντού να τρέξει να ξεχειλίσει
τα χρόνια φτάνουν των μαρτυρίων
το αίμα φτάνει οπώχουν χύσει.
Φτάν’ η Ελλάδα η δοξασμένη
σήμερ’ ακόμα, σκλάβα να μένη.

Εις την Ελλάδα λοιπόν, ω φίλοι,
γλυκό αγέρι, να μας βοηθήσει
το κάθε πλοίο να προσέγγιση
εις τη φιλόξενη παραλία
για την Εκδίκηση, την αγία,
για τη Θεά μας την Λευτεριά !
Ένα τουρμπάνι στο μέτωπό μου
μία χαντζάρα εις το πλευρό μου,
το άσπρο άτι να μου σελώσουν
και τα σπιρούνια να μου στυλώσουν.
Κι’ εμπρός, ω φίλοι, για την Ελλάδα
να ’τοιμαστούμε με γρηγοράδα.

Πότε θα φύγω ; …. Πώς ; το βραδάκι;
αύριο ίσως αργά θα φθάσω.
Άλογα ….. όπλα …. κι εν καραβάκι
να περιμένει στη Μασσαλία
ένα καράβι στην παραλία
ή φτερά μάλλον για να προφτάσω.
Από τ’ αρχαία Συντάγματά μας
ολίγα λείψανα θα οδηγήσουμε
από τ’ αρχαία Συντάγματά μας.
Κι εν τούτοις νοιώθω σαν αντικρύσουμε
αυτούς τους Τούρκους και βγουν μπροστά μας και τους Πασάδες που τυραννούνσαν τα ζαρκάδια
θα πηλαλούν και θα κρυβώνται!
Ω! Τί χαρά μας!

Καθείς, Φαβιέρε, θα σ’ επαινέσει !
Τους άνδρες φέρε εμπρός στη μάχη
γιατί Συ έμεινες εις την θέση
εκεί που λείψανε Βασιλείς
και αγναντεύουν από τη ράχη
τις αγωνίες μιανής φυλής.

Ω ! Καπετάνιε! Εις το στρατό τους
οι ξανθοί Γάλλοι θα σε ιδούνε.
Σ’ εκλέξανε όλοι για Αρχηγό τους
κι’ όλοι μπροστά σου θα πειθαρχούνε
κι’ όλοι θα σ’ έχουν, αστέρα, Ήλιο.
Στους Νεοέλληνας η μορφή σου
την όψιν δείχνει παλιού Ρωμαίου
και εις το χέρι σου το τραχύ σου
βαστάς την τύχη ενός γενναίου
λαού που δόξασε την υφήλιο.

Από τον ύπνο σας τιναχθείτε
γλυκά ντουφέκια και ακουστείτε
πέρα ως πέρα…. Βροντάτε πάλι
να αντηχήσει, ναι, η βοή σας
παντού, στα βράχια και στ’ ακρογιάλι
όπου οι μάχες και η Πατρίς σας.

Και σεις, ω μπόμπες, κανόνια, σφαίρες
μουσική θεία και ζηλεμένη
που η πατρίς μας η δοξασμένη
εκεί σας στέλνει, εμπρός, τις μέρες
του μαρτυρίου για συντομεύτε
και τη σκλαβιά της για λιγοστεύτε !

Ξυπνήστε άτια μου ατσαλένια,
που η γης τρέμει στο βάδισμά τους·
Σπαθιά ξυπνήστε μαλαματένια
οπού τους μέλλει και τα θηκάρια

για να βάφουνε με αίματά τους.
Ξυπνήστε όπλα εξακουσμένα
και από σφαίρες, ναι, χορτασμένα.
Και ας το σκούξουν τα παλληκάρια!

Τη μάχη θέλω να θεωρήσω
και σ’ ένα λόφο μπρος να καθίσω.
Θέλω να βλέπω οι σταυρωτήδες
εις τ’ άλογά τους που ‘ναι καβάλα
και πώς θα τρέχουν, φευγιό, πηλάλα.

Τα πάντα θέλω να συνταράξω
και εις το χέρι σπαθί ν’ αδράξω
που οι Σπαχήδες μόνον φορούνε
Με τον αέρα Τούρκων κεφάλια
να ρίψω κάτω .… Να κυλισθούνε
με τον αέρα, να χωρισθούνε.

Εμπρός, ω φίλοι ! Τι καρτεράτε ;
Εις το καράβι μέσα εμπάτε
ανδρείοι Γάλλοι εξακουσμένοι.
Κι’ εμπρός, ω φίλοι, για την Ελλάδα
να ’τοιμασθούμε με γρηγοράδα
γιατί ….. η Δόξα μας περιμένει.

ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΣΤΑΣ
Β'1

# data[].attributes.headline
200 ΧΡΟΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ

# data[].attributes.subject
200 ΧΡΟΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ

# data[].attributes.body
200 χρόνια πριν, υψώθηκε το λάβαρο της Επανάστασης από Έλληνες αποφασισμένους να παλέψουν με όλες τις δυνάμεις τους για την Ελευθερία. Αυτές οι ψυχές γεμάτες πίστη στα ιερά και όσια της φυλής και την ελευθερία, δεν ξέχασαν ποτέ την καταγωγή τους και έψαχναν τη στιγμή για να ξεστομίσουν τη φράση «Ελευθερία ή θάνατος». Και αυτό έγινε πράξη στις 25 Μαρτίου του 1821, τη μέρα που ο σκλαβωμένος Ελληνικός λαός πήρε τα όπλα για να ξανακερδίσει πίσω την πατρίδα του και τη ζωή του. Η Ελληνική επανάσταση είναι ένας τεράστιος απελευθερωτικός αγώνας. Χιλιάδες Έλληνες αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν για μια πατρίδα ελεύθερη, που θα πρέπει να τιμούμε και να μην ξεχάσουμε ποτέ.Ο εθνικός μας ποιητής, Κωστής Παλαμάς πολύ σωστά έγραψε, «Χρωστάμε και σε όσους ήρθαν, πέρασαν, θα ‘ρθουνε, θα περάσουν, κριτές θα μας δικάσουν, οι αγέννητοι οι νεκροί…». Οι αγωνιστέςτου 1821 δεν ήταν γεννημένοι ήρωες. Ήταν απλά γεννημένοι Έλληνες, που τη μεγάλη στιγμή ξύπνησε μέσα τους το αίμα των προγόνων, σημάδι και αυτό αλάθητο μιας θαυμαστής Ελληνικής συνέχειας.

Αιώνια η μνήμη των ένδοξων αγωνιστών του Έθνους!

Ειρήνη Γροσομανίδη Α΄1

# data[].attributes.headline
Ιστορία ηρώων του 1821 

# data[].attributes.subject
Ιστορία ηρώων του 1821 

# data[].attributes.body
Ιάσων  Χατζηαναστασίου β2

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Αντί Πινακίου Φακής

# data[].attributes.attachment_link.title
Η ιστορία των ηρώων του 1821 που αδίκησε η πατρίδα στη "Μηχανή του Χρόνου" (ΕΡΤ1, 18/3/18)

# data[].attributes.headline
Να τανε το 21

# data[].attributes.subject
Να τανε το 21

# data[].attributes.body
Μου ξανάρχονται ένα ένα χρόνια δοξασμένα
να 'τανε το 21 να 'ρθει μια στιγμή

Να περνάω καβαλάρης στο πλατύ τ' αλώνι
και με τον Κολοκοτρώνη να 'πινα κρασί

Να πολεμάω τις μέρες στα κάστρα
και το σπαθί μου να πιάνει φωτιά
και να κρατάω τις νύχτες με τ' άστρα
μια Τουρκοπούλα (ομορφούλα) αγκαλιά

Μου ξανάρχονται ένα ένα χρόνια δοξασμένα
να 'τανε το 21 να 'ρθει μια βραδιά

Πρώτος το χορό να σέρνω στου Μοριά τις στράτες
και ξοπίσω μου Μανιάτες και οι Ψαριανοί

Κι όταν λαβωμένος γέρνω κάτω απ' τους μπαξέδες
να με ραίνουν μενεξέδες…

Πανταζής Λεωνίδας, Β2

# data[].attributes.headline
θούριος {απόσπασμα}

# data[].attributes.subject
θούριος {απόσπασμα}

# data[].attributes.body
Ως πότε παλικάρια να ζούμεν στα στενά,
Mονάχοι σα λιοντάρια, σταις ράχαις στα βουνά;
Σπηλιές να κατοικούμεν, να βλέπωμεν κλαδιά,
Nα φεύγωμ’ απ’ τον Kόσμον, για την πικρή σκλαβιά.
Nα χάνωμεν αδέλφια, Πατρίδα, και Γονείς,
Tους φίλους, τα παιδιά μας, κι’ όλους τους συγγενείς.
Καλλιώ ‘ναι μιας ώρας ελεύθερη ζωή,
Παρά σαράντα χρόνοι σκλαβιά, και φυλακή.
Καραπιπέρη Μαριέλα, Α4

# data[].attributes.headline
Ύμνος εις την Ελευθερίαν

# data[].attributes.subject
Ύμνος εις την Ελευθερίαν

# data[].attributes.body
Ο Ύμνος εις την Ελευθερίαν  είναι ποίημα που έγραψε ο Διονύσιος Σολωμός  το 1823, τμήμα του οποίου αποτελεί τον εθνικό ύμνο της Ελλάδας (από το 1865) και της Κύπρου από το 1966. Αποτελείται από 158 στροφές ή 632 στίχους.
https://video.link/w/HRPYb

Κωνσταντίνα Δεστούνη

# data[].attributes.headline
Η ΕΞΟΔΟΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ 

# data[].attributes.subject
Η ΕΞΟΔΟΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ 

# data[].attributes.body
Καρακώστα Αναστασία Α1

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Ψηφιακή Τάξη

# data[].attributes.attachment_link.title
Η έξοδος του Μεσολογγίου

# data[].attributes.headline
ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΟΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ 

# data[].attributes.subject
ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΟΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ 

# data[].attributes.body
(Διονύσιος Σολωμός)
Άκρα του τάφου σιωπή στον κάμπο βασιλεύει·
λαλεί πουλί, παίρνει σπυρί, κι η μάνα το ζηλεύει.
Τα μάτια η πείνα εμαύρισε· στα μάτια η μάνα μνέει·
στέκει ο Σουλιώτης ο καλός παράμερα καί κλαίει:

«Έρμο τουφέκι σκοτεινό, τι σ’ έχω γω στο χέρι;
οπού συ μού ΄γινες βαρύ κι ο Αγαρηνός το ξέρει».

Ο Απρίλης με τον Έρωτα χορεύουν και γελούνε
κι οσ’ άνθια βγαίνουν και καρποί τόσ’ άρματα σε κλειούνε.
Και μες τη θάλασσα βαθιά ξαναπετιέται πάλι,
κι’ ολόλευκο εσύσμιξε με τ’ ουρανού τα κάλλη.

Και μες της λίμνης τα νερά, οπ’ έφθασε μ’ ασπούδα
έπαιξε με τον ίσκιο της γαλάζια πεταλούδα.
Που ευώδιασε τον ύπνο της μέσα στον άγριο κρίνο
το σκουληκάκι βρίσκεται σ’ ώρα γλυκιά κ’ εκείνο.

Μάγεμα η φύσις κι όνειρο στην ομορφιά και χάρη,
η μαύρη πέτρα ολόχρυση και το ξερό χορτάρι
Με χίλιες βρύσες χύνεται, με χίλιες γλώσσες κρένει:
όποιος πεθάνει σήμερα χίλιες φορές πεθαίνει.

Καρακώστα Αναστασία Α1

# data[].attributes.body
(Κωστής Παλαμάς)

Εμπρός! Ολόρθοι, ατρόμαχτοι.
Μαυρίλα. Αστροπελέκι.
Μα το σπαθί γοργάστραψε,
και νά! η βροντή τουφέκι!

Στον Πίντο απ’ τον Ταΰγετο,
και στα Μπαλκάνια, ως πέρα,
μια η φλόγα, μια η φοβέρα,
κι ένας ο νους. Εμπρός!

Εμπρός, αδέρφια, ατράνταχτοι!
Κι αν πέφτει αστροπελέκι,
να! το σπαθί γοργάστραψε,
βρόντησε το τουφέκι.

Κρήτη, ο Μωριάς, η Ρούμελη,
εμπρός! η Ελλάδα λάμπει,
αχολογάν οι κάμποι,
καίνε οι καρδιές. Εμπρός!

Καρακώστα Αναστασία Α1

# data[].attributes.headline
Παιδιά της Σαμαρίνας - Δημήτρης Κωνσταντίνου (Έξοδος 1826)

# data[].attributes.subject
Παιδιά της Σαμαρίνας - Δημήτρης Κωνσταντίνου (Έξοδος 1826)

# data[].attributes.body
Επεξεργασία: Πάνος Κοσμίδης (συνθέτης)
Φωνή: Δημήτρης Κωνσταντίνου

# data[].attributes.attachment_link.title
Παιδιά της Σαμαρίνας - Δημήτρης Κωνσταντίνου (Έξοδος 1826)

# data[].attributes.attachment_link.description
VideoLink lets you share videos on YouTube easily, without distracting third-party content or advertisements.

# data[].attributes.headline
ΜΑΝΤΩ ΜΑΥΡΟΓΕΝΟΥΣ

# data[].attributes.subject
ΜΑΝΤΩ ΜΑΥΡΟΓΕΝΟΥΣ

# data[].attributes.body
Η Μαντώ (Μαγδαληνή το βαπτιστικό της όνομα) Μαυρογένους γεννήθηκε το 1796 ή το 1797 στην Τεργέστη, όπου ο πατέρας της Νικόλαος Μαυρογένης, γόνος της ονομαστής φαναριώτικης οικογένειας των Μαυρογένηδων με καταγωγή από τις Κυκλάδες, ασχολείτο με το εμπόριο. Η μητέρα της Ζαχαράτη Χατζή Μπατή, γεννημένη στη Μύκονο, αλλά με καταγωγή από τη Σπάρτη, ήταν πολύγλωσση και κρατούσε τα κατάστιχα των εμπορικών δραστηριοτήτων του άνδρα της. Σύμφωνα με τον Γάλλο φιλέλληνα στρατιωτικό και συγγραφέα Μαξίμ Ρεμπό (1760-1842), η Μαντώ γνώριζε γαλλικά και ιταλικά. Ήταν προικισμένη μ’ ένα γλυκύτατο χαρακτήρα, αλλά «όταν μιλάει για την ελευθερία της πατρίδας της, φλογίζεται, η συζήτηση ζωντανεύει και τα λόγια της κυλάνε με μια φυσική ευγλωττία που σου κρατούν την ανάσα».
Πηγή: https://www.sansimera.gr/
Μαριανίνα Θωμαδάκη

# data[].attributes.headline
ΧΑΡΑ ΠΟΥ ΤΟ 'ΧΟΥΝ ΤΑ ΒΟΥΝΑ 

# data[].attributes.subject
ΧΑΡΑ ΠΟΥ ΤΟ 'ΧΟΥΝ ΤΑ ΒΟΥΝΑ 

# data[].attributes.body
Μαριανίνα Θωμαδάκη

# data[].attributes.attachment_link.title
ΧΑΡΑ ΠΟΥ ΤΟ 'ΧΟΥΝ ΤΑ ΒΟΥΝΑ - Τσάμικο Πελοποννήσου (25η Μαρτίου 1821)

# data[].attributes.headline
Η λεβέντισσα των Σπετσών 

# data[].attributes.subject
Η λεβέντισσα των Σπετσών 

# data[].attributes.body
Μα τι'ν ' τούτος ο θόρυβος
π'ακουγεται εκει χάμω;
Μην είναι οι Τούρκοι που περνούν, τα άγρια θηρία,
που ήρθανε να αρπάξουνε
παιδιών την ηρεμία;
Μην είναι Έλληνες μωρέ,
οπλαρχηγοί αντάμα,
που την λευτεριά γυρεύουνε
πιστεύουνε στο τάμα;

Βαστάτε πατριώτες μου,
αδέλφια μονιασμένα,
δεν είναιΤούρκοι,μητ'Έλληνες,
δεν είν' θεριά αντάμα.
Είν των Σπετσών το καύχημα
και όλης της Ελλάδας,
Μπουμπουλίνα λέγεται
και πολεμά αντρίκια.

Δεν λογαριάζει θάνατο
ούτε φοβάται μάχες.
Δεν αψηφά τον κίνδυνο
και την ζωή της δίνει
Τον "Αγαμέμνονα" διέθεσε,
το άξιο, της θάλασσας καμάρι,
περιουσία και φλουριά
για τον αγώνα δίνει.

Τη λευτεριά λογίζεται
κι εκείνη μόνο θέλει.
Οι Σπέτσες την θαυμάζουνε,
σε εκείνη υπακούουν,
τη φοβερή αρχόντισσα
που κι ο Τούρκος την εσκιάχθη!

Δεν είναι μόνο τα φλουριά
τα γρόσια και το χρήμα.
Μα είν η Ελληνική ψυχή
η δυνατή καρδιά της,
η λεοντίσσια η πνοή
που βγαίν απ'τα σωθηκά της

Όλα στον αγώνα εχάρισε
όλα για εκείνον πάσχει.
Μα και τον γιό της έχασε
τον όμορφο Γιαννάκη
καμάρι και στολίδι
μαζί της στον αγώνα!

Τούρκου χέρι τον λάβωσε
του πήρε την ζωή του.
Μα δες, η αρχόντισα πώς στέκεται !
Πώς δεν λυγά, δεν σκιάζει!
Στον θάνατο αντιστέκεται!
Ο θάνατος, θαυμάζει!!!

Μα όσο ο Έλληνας πονά,
τότε,τόσο μονιάζει!
Μα όταν ο εχθρός φυγεί
κι η μπόρα πια περάσει,
Ω θεέ μου,πώς πατριώτη μου ξεχνάς
και σβήνεις τις θυμήσεις
και δε διστάζεις να αρνηθείς
τους κόπους και τις πίκρες?

Έτσι η λεβέντισσα,
την Μπουμπουλίνα λέγω,
των Σπετσών το καύχημα
και όλης της Ελλάδας,
ο πατριώτης ο Ορλώφ,
ο ετεροθαλής αδελφός της,
την ώρα που μιλούσανε
και λέγαν για την Ευγενία Κούτση,
που ο Γιώργος Μπούμπουλης,
ο γιός ,της Λασκαρίνας μάνας,
την έκλεψε το δείλι...

Μα ΜΠΟΎΜ ακούστηκε θαρρείς,
ο άνεμος εσταμάτει.
Μα είναι αλήθεια, είναι δυνατόν?
Η Λασκαρίνα πέφτει...
Το βόλι την εχτύπησε,
στο αρχοντικό της γέρνει.

Δεν είναι βόλι Τούρκικο,
δεν είναι εχθρού το βόλι
Είναι απο χέρι Ελληνα,
ο'ι'μέ,είν απο τον αδελφό της !
Νεκρή κείτεται η αρχόντισσα...
Νεκρή και ηττημένη?

Μα όχι ελεύθερη Ελλάς,
η Μπουμπουλίνα στέκει λεβέντισσα
κι ας κείτεται εκει χάμω
το άψυχο το σώμα της
το λαβωμένο απ'αδελφού το χέρι
Είν η αθάνατη ψυχ'η,
της Ελληνίδας κόρης,
που όλα τα θυσίασε
στης λευτεριάς το βήμα.

Ελάτε οι Νεοέλληνες
κι όλοι οι πατριώτες,
με δυνατή φωνή κι αγάπη στην καρδιά μας,
το λάχιστο των τιμών
που πρέπουν στους ηρώους,
ένα στεφάνι,ένα κερί
στης εκκλησιάς την πόρτα,
ένα μνημόσυνο θαρρείς,
για της ψυχής την νίκη!

Ελάτε οι Νεοέλληνες
κι όλοι οι πατριώτες
τα ποτισμένα χώματα με αίματα ηρώων
μην παραδώσουμε ποτέ σε κάθε εχθρού τα χέρια
με δυνατή ψυχή και λεοντίσσια ανδρεία
της Μπουμπουλίνας την βιοτή,
της Λασκαρίνας,λέω,την τόλμη
να έχουμε παράδειγμα
σε κάθε δυσκολία .
Τη λευτεριά να επιδιώκουμε
τη λευτεριά να θέμε
σκλάβοι να μην γίνουμε,
Ποτέ πια τυρρανία!

Μαζί να το φωνάξουμε,
μαζί να το ειπούμε
"Είμαστε Ελληνες, μωρέ,
απόγονοι ηρώων.
Δε φοβηθήκαμε ποτέ
και τώρα δεν τρομάζουμε
Η δύναμη είν η πίστη μας,
η έμπνευση οι ηρωές μας
Και την πατρίδα, τα ιδανικά,τα ήθη κι έθιμά μας ,
με τη ζωή θα σώσουμε
ΦΎΓΕΤΕ ΑΠΟ ΜΠΡΟΣΤΆ ΜΑΣ"

ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
ΚΑΤΕΡΙΝΑ και' ΜΑΡΙΕΤΤΑ

# data[].attributes.body
ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΟΥ

Απ’ όλες τις πατρίδες

Εσύ ’σαι η πιο τρανή

Ελλάδα μου ωραία,

Ελλάδα μου τρανή.

Γιατί έχεις για παιδιά σου

τα πιο λαμπρά παιδιά

που πολεμούν γενναία

για την Ελευθεριά!

Όσοι κι αν ήρθαν χρόνοι

κι αν πέρασαν εχθροί

Εσύ πάντα θα μένεις

ορθή, πάντα ορθή!

Γιατί έχεις για παιδιά σου

τα πιο λαμπρά παιδιά

που πολεμούν γενναία

για την Ελευθεριά!

Παναγιωτακοπούλου Μαριέττα Β2

# data[].attributes.headline
Το κρυφό σχολειό

# data[].attributes.subject
Το κρυφό σχολειό

# data[].attributes.body
Σύμφωνα με το θρύλο του «κρυφού σχολειού», η Οθωμανική Αυτοκρατορία απαγόρευε την εκπαίδευση των υπόδουλων Ελλήνων στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, για να εξασφαλίσει την αμάθεια και, έτσι, και τη δουλοφροσύνη τους, με αποτέλεσμα να οργανωθούν κρυφά νυχτερινά σχολεία από ιερείς, που μυστικά δίδασκαν γραφή και ανάγνωση. Εστίες παιδείας διατηρήθηκαν κυρίως στα πλαίσια της Εκκλησίας και κυρίως των μοναστηριών, τα οποία περιγράφονται ως "καταφύγια" των λογίων και των γραμμάτων και "κευθμώνες [κρυψώνες] πολλών θησαυρών των αρχαίων προγόνων". Το 1608 ο Γερμανός θεολόγος και διπλωμάτης στην Κωνσταντινούπολη Salomon Schweigger αναφέρει την ύπαρξη μικρών ελληνικών σχολείων όπου διδάσκουν καλόγεροι. Τα σχολεία αυτή την περίοδο λειτούργησαν με την κηδεμονία της εκκλησίας.

Έρρικα Νίκα

# data[].attributes.attachment_link.title
Το κρυφό σχολειό

# data[].attributes.headline
Το 1821 μέσα από 25 έργα τέχνης

# data[].attributes.subject
Το 1821 μέσα από 25 έργα τέχνης

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ένα εξαντλητικό αφιέρωμα της LIFO στα 200 χρόνια από το 1821 με άρθρα ― έρευνες, αναλύσεις και πολύτιμο υλικό ― γύρω από την Επανάσταση των Ελλήνων και τη διαμόρφωση του Νέου Ελληνικού κράτους... Ανανεώνεται συνεχώς.

# data[].attributes.attachment_link.description
Ένα εξαντλητικό αφιέρωμα της LIFO στα 200 χρόνια από το 1821 με άρθρα ― έρευνες, αναλύσεις και πολύτιμο υλικό ― γύρω από την Επανάσταση των Ελλήνων και τη διαμόρφωση του Νέου Ελληνικού κράτους... Ανανεώνεται συνεχώς.

# data[].attributes.headline
Ενώνω τα κομμάτια του puzzle

# data[].attributes.subject
Ενώνω τα κομμάτια του puzzle

# data[].attributes.attachment_link.title
Ευγένιος Ντελακρουά, (1798-1863). Η Σφαγή της Χίου - jigsaw puzzle (63 pieces)

# data[].attributes.body
ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ

# data[].attributes.attachment_link.title
1821 ΒΙΝΤΕΟ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ

# data[].attributes.attachment_link.description
VideoLink lets you share videos on YouTube easily, without distracting third-party content or advertisements.

# data[].attributes.headline
¨Ας κρατήσουν οι χοροί¨

# data[].attributes.subject
¨Ας κρατήσουν οι χοροί¨

# data[].attributes.body
Tο βιντεοκλίπ της επετείου των 200 χρόνων μετά την Επανάσταση

# data[].attributes.attachment_link.title
"Ας κρατήσουν οι χοροί" - Tο βιντεοκλίπ της επετείου των 200 χρόνων μετά την Επανάσταση

# data[].attributes.attachment_link.description
VideoLink lets you share videos on YouTube easily, without distracting third-party content or advertisements.

# data[].attributes.headline
ΩΣ ΠΟΤΕ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙΑ

# data[].attributes.subject
ΩΣ ΠΟΤΕ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙΑ

# data[].attributes.body
ΤΡΑΓΟΥΔΙ

# data[].attributes.attachment_link.title
ΩΣ ΠΟΤΕ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙΑ - ΛΑΚΗΣ ΧΑΛΚΙΑΣ

# data[].attributes.attachment_link.description
VideoLink lets you share videos on YouTube easily, without distracting third-party content or advertisements.

# data[].attributes.headline
Ο ΘΟΥΡΙΟΣ ΤΟΥ ΡΗΓΑ

# data[].attributes.subject
Ο ΘΟΥΡΙΟΣ ΤΟΥ ΡΗΓΑ

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο Θούριος του Ρήγα Φερραίου - Νίκος Ξυλούρης

# data[].attributes.attachment_link.description
VideoLink lets you share videos on YouTube easily, without distracting third-party content or advertisements.

# data[].attributes.headline
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

# data[].attributes.subject
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

# data[].attributes.body
Μαθαίνουμε παίζοντας...

# data[].attributes.attachment_link.description
Συμπληρώστε το σταυρόλεξο

# data[].attributes.headline
Ο χορός του Ζαλόγγου

# data[].attributes.subject
Ο χορός του Ζαλόγγου

# data[].attributes.headline
Η Παναγία στη Νεοελληνική Παράδοση: 1821

# data[].attributes.subject
Η Παναγία στη Νεοελληνική Παράδοση: 1821

# data[].attributes.body
Η Εθνική Παλιγγενεσία του 1821 και η Παναγία

Στα δύσκολα χρόνια της σκλαβιάς, το βαριά δοκιμαζόμενο Γένος, παρά τις αντιξοότητες δεν έχασε το κουράγιο του. Αντίθετα, υπέμεινε τον οθωμανικό ζυγό και προσπάθησε με όλες του τις δυνάμεις να διατηρήσει το εθνικό φρόνημά του, τη γλώσσα του, τη θρησκεία του και γενικότερα τον πολιτισμό του. Αμέτρητες ήταν οι φορές που οι καταδυναστευόμενοι Έλληνες ξεσηκώθηκαν για να αποτινάξουν τη σκλαβιά και να κερδίσουν την ελευθερία τους. Αν και όλες οι προσπάθειες ήταν αποτυχημένες, η καθεμία από μόνη της αποτέλεσε μια δροσερή σταγόνα που πότισαν τις ρίζες του δέντρου των εθνικών αγώνων που κορυφώθηκαν με τον μεγάλο Ξεσηκωμό του 1821.

# data[].attributes.headline
Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821

# data[].attributes.subject
Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821

# data[].attributes.body
Συντάκτης: Maria Koromili

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ΜΑΡΙΑ ΚΟΡΟΜΗΛΗ ΠΟΛΥΖΟΥ

# data[].attributes.attachment_link.title
Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821 by ΜΑΡΙΑ ΚΟΡΟΜΗΛΗ ΠΟΛΥΖΟΥ

# data[].attributes.attachment_link.description
TOUCH this image to discover its story. Image tagging powered by ThingLink