# data[].attributes.body
De zwaan is in Nederland een beschermde vogel.  Knobbelzwanen komen overal voor waar zoet water is. Ze broeden  vooral in open graslanden met veel sloten, in het veenweidegebied en ook wel in parken. De zwaan broedt van maart tot mei. Een nest per jaar met 5-7 eieren. Het vrouwtje broedt die uit in 36 dagen. Langs de oever of soms in het riet zit de knobbelzwaan op een groot nest van takken, riet en planten dat door het mannetje fel wordt verdedigd met de kop naar achter, opgezette vleugels en een sissend geluid.
Een zwanenpaartje blijft het hele leven bij elkaar. Ze zijn heel trouw.

Bij een zachte winter blijven de zwanen in ons land. Bij een strenge winter vertrekken ze naar het zuiden, vaak richting Frankrijk
De zwaan is wit van kleur, jonge zwanen kunnen zowel wit als bruin van kleur zijn. De snavel is oranje. Mannetjes hebben een zwarte knobbel op de snavel.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: De zwaan - Hoe vliegt deze grote watervogel?

# data[].attributes.attachment_link.description
Zwanen zijn grote watervogels. Er zijn witte en zwarte zwanen. Dankzij hun zwemvliezen kunnen ze goed zwemmen. En na een flinke aanloop kunnen ze ook vliegen!

# data[].attributes.body
De fuut komt voor in grote plassen en meren met veel oeverplanten, maar ook in sloten, vaarten en kanalen. Vooral in stilstaande wateren.
De fuut is een broedvogel en wintergast: hij leeft in en op het water.
Futen vliegen niet graag. Ze moeten veel moeite doen om in de lucht te komen. Bij gevaar duiken ze onder. Ze kunnen wel 3 minuten onder water blijven.
Het voedsel van de fuut bestaat uit waterdieren, zoals vissen, water insecten, larven en kikkertjes. Soms eten ze ook wel wat planten.

Ze leven in paren en komen niet buiten hun territorium.
In de maanden maart en april worden 4  eieren gelegd.
Het nest bestaat uit een eenvoudige hoop waterplanten en ligt verankerd. Af en toe drijft het los. Wanneer een ouder het nest verlaat, worden de eieren afgedekt met wat fijn plantaardig materiaal. De ouders broeden om de beurt. De witte of blauwgroene eieren komen na drie à vier weken uit. De jongen zijn opvallend gestreept. De eerste weken worden de jongen op de rug van de ouders meegedragen. Ze worden zo beschermd tegen snoeken en reigers. Na 10 weken zijn ze zelfstandig

# data[].attributes.attachment_link.description
Net als bij De Nieuwe Wildernis ontwikkelen we een lespakket dat geheel gratis wordt aangeboden aan het onderwijs. De basis van het educatief materiaal wordt gevormd door een groot aantal korte clips die we samenstellen uit de opnames die we voor de Holland, natuur in de delta film draaien.

# data[].attributes.body
De blauwe reiger is een grote, eenvoudig te herkennen vogel die vaak langs waterkanten, maar ook steeds vaker in het dorp of de stad gezien wordt. Volwassen blauwe reigers hebben een witte kop met een zwarte wenkbrauwstreep die overgaat in een aantal sierveren op het achterhoofd. Het voedsel van de blauwe reiger bestaat voornamelijk uit vis en kleine dieren ( jonge eendjes, kikkers, ratten, mollen, muizen, sprinkhanen ). Tijdens het jagen staat de reiger vaak stil in het water of op de oever, rustig wachtend tot een prooi dichtbij  komt. Hij vangt zijn prooi met een snelle stoot van zijn snavel.  Ook jaagt de reiger terwijl hij loopt. Met trage passen loopt hij over het land of door ondiep water. Als hij vliegt houdt de reiger zijn lange hals opgevouwen in een S vorm.  De reiger heeft een trage vleugelslag, waarbij de vleugels voortdurend gebogen zijn.
In de winter trekken de reigers naar het zuiden. Ze kunnen niet tegen vorst.

Het nest van de blauwe reiger wordt in kleine groepen in de toppen van een groep oude bomen gebouwd. Het nest bestaat uit een grote bos takken en wordt meerdere jaren achter elkaar gebruikt. Het vrouwtje maakt het nest, het mannetje voert de bouwmaterialen aan. De reiger legt 4 tot 6 bleek-blauwgroene eieren, die in 23 tot 28 dagen worden uitgebroed.

# data[].attributes.attachment_link.description
Reigers zijn gulzige vogels die enorme prooien kunnen doorslikken! Een compilatie van de vijf opmerkelijkste video's uit onze rubriek Zelf Geschoten. We zien onder andere reigers met een paling, rat en mol en zelfs een reiger die een klein visje maar te min vindt!

# data[].attributes.body
Het waterhoen is een  broedvogel van meren, plassen, rivieren, vijvers en sloten met veel planten, ze houden van water waar veel voedsel te vinden is. Het waterhoen verstopt zich graag tussen de waterplanten. Tussen die waterplanten maken ze ook hun komvormig nest van waterplanten. De lange tenen zorgen er voor dat ze niet wegzakken in de modderige oevers. Waterhoentjes zoeken elkaar in de wintermaanden op in de buurt van grote vijvers en sloten. Hier moeten ze wel voldoende voedsel en dekking kunnen vinden.
Het voedsel van het waterhoen bestaat uit waterplanten, grassen, insecten, spinnen, kikkervisjes, maar soms ook eieren van andere vogels.
Opvallend is zijn rode snavel met gele punt. Tijdens het zwemmen of lopen is zijn staart omhoog gericht. De witte onderstaart dekveren zijn dan goed zichtbaar. Jonge waterhoentjes volgen deze witte signaalveren. Het waterhoen broedt langs allerlei zoet water, als kleine sloten en vijvers, ook in dorpen en steden

# data[].attributes.attachment_link.description
De waterhoen is een algemene broedvogel in Nederland. Opvallend is zijn rode snavel met gele punt. Tijdens het zwemmen of lopen is zijn staart omhoog gericht. De witte onderstaartdekveren zijn dan goed zichtbaar. Jonge waterhoentjes (het zijn echte punkers om te zien), volgen deze witte signaalveren.

# data[].attributes.body
De meerkoet is een watervogel.
Hij leeft van waterplanten en kleine waterdiertjes.
Zijn poten hebben eigenaardige zwemvliezen. Deze zitten niet tussen de tenen maar elke teen heeft aan weerszijden een flap. Bij een achterwaartse beweging van de poot gaan de flappen wijd uit staan. Wordt de poot naar voren bewogen, dan klappen de flapjes weer dicht.

De meerkoet is een in Nederland veel voorkomende watervogel, die op bijna elk water aanwezig is, zeker ook op stadsvijvers. Het nest is groot en slordig en bestaat uit verschillende materialen die de vogel in de buurt van het nest aantreft. Het nest wordt vaak gebouwd in de beschutting van de oever, maar soms ook midden op het water.

In de paartijd zijn meerkoeten vaak agressief naar soortgenoten of belagers. Mannetje en vrouwtje bouwen samen een nest, meestal tussen het riet. Ze broeden om beurten en brengen ook samen de jongen groot. De jongen verlaten al als ze een paar dagen oud zijn het nest. Het zijn dan grappige zwart-donzen bolletjes met een rood gezichtje. Na acht weken zijn ze volledig zelfstandig.

# data[].attributes.body
De eend is een watervogel. Hij kan zwemmen maar ook vliegen. Een gewone eend kan wel 12.000 veren hebben. Tussen de veren zit lucht zodat het werkt als een soort zwemvest. De veren zijn er ook om het dier warm te houden.

De veren van de eend worden niet nat omdat ze vettig zijn. Bij de staart van de eend zit een vetklier. De eend gebruikt zijn snavel om zijn veren glad te strijken en met vet in te smeren. Door het vetlaagje blijven de veren dus lekker droog.

Met zijn poten kan een eend goed zwemmen. Tussen zijn tenen zitten zwemvliezen. Als hij zijn poten naar voren beweegt doet hij zijn tenen tegen elkaar. Om vooruit te komen spreidt hij zijn tenen als hij zijn poten naar achteren beweegt.

Met zijn snavel filtert de eend voedsel uit het water. Hij eet zaden en delen van planten. De eend duikt ook wel eens onder water om een hapje te nemen. Dit duiken, waarbij de eend zijn kop onder water steekt en alleen zijn achterlijf nog te zien is wordt grondelen genoemd.
Een vrouwtjes eend trekt donsveertjes uit haar lijf om het nest te bekleden.
Zij heeft camouflage kleuren, het mannetjes heeft wel mooie leuren. Een mannetjes eend noem je een woerd.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: De eend - Onze bekendste waggelende vogel

# data[].attributes.attachment_link.description
De eend is een watervogel. Hij kan zwemmen maar ook vliegen. Eenden hebben een heleboel veren. Weet jij al waar die voor zijn?

# data[].attributes.body
Ganzen hebben witte veren, een lange nek, ronde ogen en een oranje snavel. Ze hebben een stukje vel tussen hun tenen zodat ze heel snel kunnen zwemmen. Dat doen ze dan ook graag.  Ganzenveren zijn erg zacht. Daarom hebben ganzen het niet snel koud: hun veren houden ze warm. Ze houden ervan om zich eens lekker uit te rekken. Ganzen houden van gezelschap. Ze zijn niet graag alleen.  Als ze lopen zien ze er wel heel grappig uit.  Ganzen zijn gek op water. Hun veren worden niet nat, want ze hebben een laagje vet. Meneer en mevrouw gans wandelen graag langs de rivier, want daar groeit vaak gras, hun favoriete maaltje.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Hoe leeft de gans? - Zwemmen, waggelen en gras eten

# data[].attributes.attachment_link.description
Ganzen zijn grote watervogels. Ze hebben een zachte witte vacht. Van hun veren maken wij bijvoorbeeld dekbedden. Ganzen zijn gek op water en vers groen gras. Wil je meer weten over de gans?

# data[].attributes.body
Voordat het water bij ons uit de kraan stroomt, heeft het een lange weg afgelegd om er voor te zorgend dat het water schoon genoeg is om te drinken. Het water dat uit de kraan komt is dus niet zomaar ergens verkrijgbaar. Kraanwater in Nederland komt uit de grond(grondwater) en  uit grote rivieren als de Rijn en de Maas of uit de duinen.
In de drinkwaterfabriek wordt het water gezuiverd en dan kan het naar de huizen, fabrieken, scholen etc.

# data[].attributes.body
Dijken zien er uit als dikke stevige muren, gemaakt van aarde met gras erop, of steen, hout of zelfs staal. Ze houden het water van zeeën en rivieren tegen. Een kade is ook een soort dijk, maar dan kleiner. Kaden vind je langs kanalen en beken.

De waterschappen moeten voor de dijken zorgen. Je kunt je wel voorstellen dat we die dijken in Nederland hard nodig hebben. Ons land ligt namelijk voor een deel lager dan het water van de zee. De dijken en de duinen houden het water tegen. Als er geen dijken zijn, loopt bijna de helft van Nederland onder water.

# data[].attributes.body
Kieuwen: Vissen en amfibieën  gebruiken kieuwen om te ademen onder water.

# data[].attributes.body
Amfibie: Amfibieën zijn dieren die zichzelf niet warm kunnen houden. Als het net uit het ei komt heeft een amfibie kieuwen. Pas later krijgt een amfibie longen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Panty Padden Lake Padden Padden Golf Lake Padden Bellingham Padden Guerrini Associates PC Padden Cooper Medford NJ Carol Padden Matt Padden Dave Padden Mike Padden Padlet Pallet Pulaski Parish Popplet Black and White Flower Patterns Cloth Pad Pattern Pamplin Pendry Purple Ombre Chevron Pedretti Paulig Palser Pedlow Padfield LinkedIn Tim Padden Padden's Erie PA Wallpaper Kinsley Padden Funeral Home Padden's Erie PA Philbeck Perrodin

# data[].attributes.body
Padden zijn amfibieën. Hun voorouders waren vissen. Ongeveer 360 miljoen jaar geleden ontwikkelden sommige vissen harde vinnen, waarmee ze aan land konden komen. Ze kregen longen om mee te ademen. Amfibie komt van het Griekse woord amfibios, dat betekent dubbelleven. Amfibieën leven dan ook op het land en in het water. De meeste padden zijn landdieren, maar ze zoeken wel graag donkere, vochtige plekjes op. In Nederland zijn alle padden beschermde dieren.

Padden zijn koudbloedig.

De meeste padden zijn nachtdieren, ze jagen vooral in de schemering. Overdag zitten ze verscholen onder stenen, boomwortels en tussen bladeren. Maar als het vochtig weer is komen ze ook wel overdag te voorschijn.

Padden zijn vleeseters (carnivoren). Ze eten alles wat beweegt: wormen, larven, spinnen, slakken, kevers, steekmuggen, mieren. vliegen en andere insecten. Als ze een lekker hapje zien, staren ze er strak naar...secondenlang...om dan snel de prooi te vangen, met hun kleverige tong. Padden eten geen dode dieren. Vijanden van de padden zijn slangen en vogels, als reigers en roofvogels.

Padden zijn zeer nuttig. Ze vangen insecten die mensen schadelijk vinden. Als je een pad in de tuin vindt, mag je blij zijn! In veel warme landen worden padden uitgezet om insecten te bestrijden. De reuzenpad bijvoorbeeld (die leeft in Midden- en Zuid-Amerika) wordt vaak naar suikerrietvelden gebracht. Hij is onder andere ook in Australië ingevoerd. De reuzenpad is de grootste pad van de wereld. Hij kan wel 30 cm groot worden.

Gewone padden leven alleen. Maar één keer per jaar, in de lente, komen ze bij elkaar, met honderden tegelijk. Ze gaan op stap om eieren te leggen, liefst in de poel of plas waar ze zelf geboren zijn. Ze weten precies hoe ze er moeten komen. Ze steken akkers, velden en zelfs wegen en spoorwegen over. De paddentrek begint alleen als het vochtig weer is. De temperatuur moet boven de 40 zijn. Het mannetje klimt op de rug van het (grotere) wijfje en laat haar niet meer los. Andere mannetjes trapt hij met zijn poten woest weg. Zo draagt het vrouwtje het mannetje naar de paarplaats. Hij omklemt haar tot ze de eitjes afzet in het water. Op dat moment bevrucht het mannetje de eitjes.

Het paddenwijfje legt duizenden eitjes, in snoeren van soms wel drie meter. De eitjes komen na 3 tot 10 dagen uit. Er verschijnen kikkervisjes met dunne zwemstaarten, kieuwen en dikke kopjes. Na ongeveer 2 maanden begint de gedaanteverandering (metamorfose): de staart verdwijnt...er komen longen...de kieuwen verdwijnen...er groeien kleine voor- en achterpootjes...het visje wordt een piepklein padje.

Aan de padden kun je zien of het goed gaat met het milieu. Helaas zijn er steeds minder padden in Nederland. Sommige soorten worden zelfs met uitsterven bedreigd. Dat heeft verschillende oorzaken: poeltjes en plassen verdroogden; het water vervuilde. Door het spuiten met gif verdwenen veel kleine diertjes, het voedsel van de padden. Hun leefgebieden werden volgebouwd met huizen en wegen. Bovendien werden en worden veel padden slachtoffer van het verkeer, vooral tijdens de trek.

# data[].attributes.body
Kikkerdril ofwel kikkereitjes, doen er een paar dagen over om uit te groeien tot kikkervisjes. Langzamerhand krijgen de kikkervisjes pootjes. Na ongeveer drie maanden zijn het niet langer visjes maar kikkers, ze moeten nu boven water komen om te ademen. Het is tijd om ze weer vrij te laten worden. Want in een echte sloot heeft een kikker het natuurlijk veel mee naar zijn zin.

# data[].attributes.body
Een groene kikker heeft grote ogen, waar hij zijn prooi mee opspoort. Toch ziet een kikker lang niet alles. Een prooi, die stil zit, merkt hij niet op. Een krekel die beweegt wordt gevangen en in zijn geheel doorgeslikt. De ogen draaien bij het slikken helemaal naar binnen. Zo gaat het.  Bek open... tong eruit... hebbes.  . Eerst steken de pootjes nog naar buiten. Maar tegenspartelen heeft geen zin. De krekel verdwijnt helemaal in de grote kikkerbek.

Sommige insecten smaken erg vies. Vaak zie je dat meteen, omdat ze opvallende waarschuwingskleuren hebben. Soms pakt een kikker zo'n insect, maar meestal laat hij het meteen weer los. Een krekel smaakt goed, ondanks de kriebelende pootjes. Kikkers eten allerlei kleine diertjes, zoals bijen, kleine kikkers, sprinkhanen, spinnen, vliegen en vlinders.

# data[].attributes.body
De groene kikker houdt zijn omgeving goed in de gaten. Zo gauw er gevaar dreigt duikt hij onder en gaat er vandoor. Onder water wacht hij tot alles weer veilig is. Een kikker kan heel lang onder water blijven, omdat hij met de huid zuurstof uit het water op kan nemen. De voorpoten hebben geen zwemvliezen, de achterpoten wel.

Af en toe haalt hij boven water wat extra lucht. Als hij langzaam zwemt, bewegen de achterpoten niet tegelijk in dezelfde richting. Een kikker gebruikt bij langzaam zwemmen soms ook de voorpootjes. Een kikker komt sneller vooruit, als hij beide achterpoten tegelijk gebruikt. De voorpootjes zijn dan niet zo belangrijk. Een kikker drukt ze dan tegen het lichaam. Daardoor is hij goed gestroomlijnd.

# data[].attributes.body
Groene kikkers moet je in  vijver zoeken. Als ze stil zitten zie je ze nauwelijks. Ze zijn erg goed gecamoufleerd.

Na de winterslaap lokken de mannetjes vrouwtjes. Met hun gekwaak geven ze aan dat ze willen paren en waar ze zitten. Ze kwaken keihard. Twee grote kwaakblazen opzij van de kop werken als geluidsversterkers. De blaas wordt vol geperst met lucht en komt dan door een spleet opzij van de kop naar buiten.
Als het paar een plek heeft gevonden waar veel waterplanten groeien, begint het vrouwtje eieren te leggen. De eieren zwellen al gauw op tot een forse massa kikkerdril. Tijdens het leggen  bevrucht het mannetje de pas gelegde eitjes.
Elk wit bolletje in het kikkerdril moet een kikker worden. Het is verpakt in een doorzichtig, glibberig laagje. Het bolletje verandert binnen een paar dagen van vorm. Er ontstaat een kikkerlarve uit.
In het filmpje zie je hoe de larve geleidelijk in een kikkertje verandert.
Hier is al een staart en opzij van de kop zie je kieuwen. De kieuwen aan de buitenkant verdwijnen als er achterpoten zijn gekomen De achterpoten worden groter. De staart is er nog als de voorpootjes komen. De staart wordt kleiner en de pootjes worden sterker.
Als de gedaanteverwisseling is afgelopen, is de larve een kikker geworden.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Van kikkerdril tot kikker - Hoe kikkers groeien

# data[].attributes.attachment_link.description
Een kikker komt uit een ei. Dan is het een kikkervisje. We noemen het ook wel dikkopje. Pas na een tijdje groeit het kikkervisje uit tot een kikker.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Kikkers op jacht - Kriebelende pootjes in de keel

# data[].attributes.attachment_link.description
Kikkers sporen hun prooi op met hun grote ogen. Ze zien alleen prooidieren, die zich bewegen. Insecten en andere dieren worden met de uitklapbare tong gepakt en zonder te kauwen ingeslikt. Sommige prooidieren hebben een waarschuwingskleur, waarmee ze aangeven dat ze oneetbaar zijn.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Een zwemmende kikker - Een kikker hoeft niet op zwemles

# data[].attributes.attachment_link.description
Een groene kikker is een waterdier, dat maar zelden aan land komt. Bij gevaar springt hij zo snel mogelijk in het water en duikt onder tot het gevaar geweken is. Bij het zwemmen gebruikt hij vooral de sterke achterpoten, die voorzien zijn van zwemvliezen. Het dier is goed gestroomlijnd.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Voortplanting van de groene kikker - De beste kwaker krijgt een vrouwtje

# data[].attributes.attachment_link.description
Groene kikkers zijn goed gecamoufleerd. Ze vallen niet op tussen de waterplanten. Een mannetje lokt een partner door keihard te kwaken. Opblaasbare kwaakblazen werken als geluidversterker. De eieren heten kikkerdril. De jongen maken een gedaanteverwisseling door.

# data[].attributes.body
De Kikker
- De kikker heeft een gladde vochtige huid.
- De kikker legt kikkerdril. De eieren
liggen in een soort klomp van dril.
- De kikker leeft meer in het water.
- Geen klier achter het oog.
- De kikker springt meer en heeft langere poten.
De pad
- De pad heeft een wrattige droge huid.
- De pad legt zijn eieren in een sliert.
- De pad leeft meer op het land.
- Een klier achter het oog.
- Ze hebben kortere poten en bewegen zich langzamer
- De pad loopt meer

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Huisje Boompje Beestje - Een pad gaat op pad

# data[].attributes.attachment_link.description
Thema: Natuur. Weet jij het verschil tussen een pad en een kikker? Raaf weet het niet en gaat daarom op onderzoek uit door middel van een voorleesboek. Van kikkerdril tot kikker.

# data[].attributes.body
De grootste van Haven van Nederland ligt in Rotterdam. Nederland was vroeger al een land van de scheepvaart. Grote boten voeren naar alle delen van de wereld. Bij de haven van Rotterdam werd een groot en diep kanaal gegraven. Daardoor kunnen zelfs de grootste schepen de haven bereiken.

# data[].attributes.body
Water stroomt altijd van hoog naar laag. Nederland ligt heel laag. Twee grote Europese rivieren stromen naar ons land. De Maas en de Rijn. Ze monden beide uit in de Noordzee.
De Maas krijgt zijn water vooral van de regen. De maas komt binnen in het zuiden van Nederland. Hij is dan al door Frankrijk en België gestroomd.
De Rijn krijgt zijn water van de regen en het smeltwater in de bergen. De Rijn begint in de bergen in Zwitserland. Daarna stroomt hij via Duistland naar Nederland.

# data[].attributes.body
De boeren moeten zelf de kleine sloten op hun eigen land schoonhouden. Dat betekent dat de boer ervoor moet zorgen dat het water er altijd goed door kan stromen. Het waterschap kijkt of dit goed gebeurd. Dat noemen we schouwen.

De medewerkers van het waterschap onderhouden de grotere sloten. Ze maaien slootkanten en waterplanten, baggeren sloten uit, repareren oevers en onderhouden stuwen en gemalen.

Sloten mogen niet dichtgroeien of verstopt raken, want dan kan het water niet verder stromen en stroomt het land over.

# data[].attributes.body
Als er teveel water in een gebied is, moet het water weg. Soms moet het dan naar de andere kant van de dijk gepompt worden. Dat doet een gemaal. Dat is eigenlijk een hele grote pomp. Zo zorgt het gemaal voor een goede waterstand in het gebied. Elk gemaal heeft een krooshek. Dat hek houdt vuil tegen. Zo komt er geen troep in de pomp.

# data[].attributes.attachment_link.description
Nederland is het afvoerputje van grote rivieren én we liggen voor een groot deel onder zeeniveau. Met behulp van molens en gemalen binden we de strijd aan met het water.

# data[].attributes.body
Zo’n laag gebied met dijken erom heen noemen we een polder. Een polder heeft veel sloten, om het vele water in de polder weg te laten stromen. Anders kunnen we niet in de polder wonen of kunnen de boeren er niet werken. Meestal staat er aan het eind van de sloot of het kanaal een gemaal om het water uit de polder weg te pompen.
Waarom hebben we eigenlijk zo veel polders nodig. Omdat we het land nodig hebben. Nederland is maar een klein land en er wonen veel mensen.
De eerste polders werden gemaakt in Noord-Holland. Daar hadden de boeren de grond nodig voor de landbouw.
De Flevopolder is de grootste polder van Nederland en van de wereld.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Polders in Zeeland - Land veroverd van de zee

# data[].attributes.attachment_link.description
Zonder duinen en dijken zou een groot deel van West-Nederland onder water staan. Onze dijken hebben er zelfs voor gezorgd dat we nu kunnen wonen op gebied dat eerst zee was.

# data[].attributes.body
Stuwen
Een stuw is een soort drempel in het water, water achter het water blijft staan. Zo stroom het water niet te snel weg. Maar we kunnen de drempel ook heel laag zetten, dan stroomt het teveel aan water juist heel snel weg. Zo kunnen we de waterstand regelen.
Vistrap
Als er een nieuwe stuw moet komen, maken we meestal ook een vistrap. Een stuw houdt niet alleen het water tegen, maar ook de vissen kunnen niet verder zwemmen. Een vistrap is een soort trappetje van kleine watervalletjes achter elkaar, waar de vissen tegenop kunnen zwemmen. We willen graag dat vissen op en neer kunnen zwemmen in een beek of sloot. Vissen zwemmen soms kilometers ver om eieren te leggen.

# data[].attributes.headline
Sloten, rivieren, kanalen, beken en meren

# data[].attributes.subject
Sloten, rivieren, kanalen, beken en meren

# data[].attributes.body
Sloten
Als het hard geregend heeft, kan het water door de sloten wegstromen. Dat is vooral nodig in de lagere delen van Nederland. Anders is het land veel te nat om akkers te ploegen of om huizen op te bouwen. Het waterschap zorgt ervoor dat er in de sloten niet te veel en niet te weinig water zit. Sloten zijn gegraven door mensen.
Beken en rivieren
Ook door beken en rivieren kan het water wegstromen, net als bij sloten. Ze zijn alleen niet gegraven, maar door de natuur gemaakt.
Kanalen
Kanalen zijn ook door mensen gegraven. Meestal is het kanaal gegraven om er boten op te laten varen.
Meren
Een meer kan gemaakt zijn door de natuur, maar ook door de mensen. Het is eigenlijk een grote waterplas, groter dan een vijver, maar kleiner dan de zee.

# data[].attributes.body
Water dat verwarmd wordt, wordt waterdamp. De zon zorgt ervoor dat het water in meren, rivieren en zeeën verdampt. Het stijgt als waterdamp omhoog. Hoog in de lucht vormt het wolken.

Het water uit de wolken valt als regen, hagel of sneeuw weer naar beneden. In Nederland regent het vaak. Nederland wordt ook wel waterland of kikkerland genoemd.

# data[].attributes.body
In Nederland is in Amsterdam in 1853 de eerste waterleiding aangelegd. Voor die tijd gingen de mensen naar een waterpomp of waterput. De mensen moesten altijd sjouwen met emmers water. Nu liggen er heel veel buizen en pijpen in de grond. Het drinkwater pompt schoon drinkwater naar alle huizen en bedrijven toe. Na gebruik van het water verdwijnt het weer via de gootsteen of de wc in het riool.

Het waterschap maakt water in de rioolzuivering weer zo schoon dat het terug kan de natuur in. Het waterschap maakt er geen drinkwater van.

# data[].attributes.body
Het water dat we gebruikt hebben, is vies geworden van ons lijf, vuil van kleren uit de wasmachine, poep en plas, etensresten, haar, verf en ga zo maar door. Dat vieze water noemen we rioolwater of afvalwater. Dit water kunnen we niet zomaar op straat of in de sloot gooien.

Er zijn 500 speciale fabrieken die dit vieze water weer schoonmaken. Deze fabrieken noemen we riool-water-zuiverings-installaties. Het vieze water uit jouw huis gaat via de wc, de gootsteen en de douche naar het riool. Ook het regenwater dat op straat valt of op het dak van jouw huis gaat meestal naar het riool. Het riool bestaat uit buizen onder de grond. Deze buizen gaan naar een rioolzuivering. Daar wordt het water uit het riool schoongemaakt. Het schone water gaat daarna weer terug in de natuur.

# data[].attributes.body
Regenwater en het riool.

Regenwater willen we liever niet in het riool. Regenwater is gewoon schoon water. Dat hoort in de grond te zakken of in een sloot te stromen. Het hoeft niet, zoals rioolwater, schoongemaakt te worden. Bij nieuwe wijken maken we een geul in de berm of midden in de straat. Deze geul heet een wadi. De geul kan van stenen of van gras zijn. Een regenton onder je regenpijp is ook goed om te zorgen dat het regenwater niet naar het riool gaat.

# data[].attributes.body
Een suikerklontje in warm water lost op. Zout lost ook op in water. Je ziet het niet meer, maar je proeft het wel! Dus het zit er wel in.
In helder water kunnen best vieze stoffen zitten. Die vieze stoffen zijn ook opgelost. Ze zitten er wel in, maar je ziet ze niet. Het water in de sloot dat schoon lijkt, kan dus vies zijn. Dit water kun je niet drinken.

# data[].attributes.body
Zoet water smaakt niet echt zoet, maar we noemen het wel zoet water. Zoet water zit in wolken, regen, sneeuw, rivieren, beekjes en in de grond. Van dit zoete water maakt het drinkwaterbedrijf drinkwater. Het meeste van het zoete water komt van het ijs van de Zuidpool. Een heel klein beetje van al het zoete water is gewoon water. En hiervan zit weer het meeste in de grond, het zogenaamde grondwater.
Van de bergen naar de zee.
Weet je hoe het komt dat de zee zout is? Het zout komt van de stenen in de bergen. Dit zout komt in de bergbeekjes. En dan in de rivieren en tenslotte in de zee.

# data[].attributes.body
Water uit de kraan stroomt. In de vriezer is het heel erg koud. Dan verandert water. Dat duurt wel even. Ja, het verandert in ijs.

Maar hoe koud moet het zijn om water in ijs te veranderen? Dat kun je met een thermometer zien. Als de temperatuur onder de 0 graden is, verandert water in ijs. En wat gebeurt er als water heel warm wordt? Dan verandert het in piepkleine waterdruppels. Dat noem je waterdamp. Maar dan moet het water wel heel warm zijn. Bij 100 graden verandert al het water in waterdamp.

En als je er een koude spiegel bovenhoudt ... verandert de damp weer in druppels. Net regen!

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: 3 vormen van water - Wat gebeurt er met water als je het heel koud of heel warm maakt?

# data[].attributes.attachment_link.description
Water bevriest als het 0 graden is. Dan wordt het ijs. Als water 100 graden is begint het te verdampen. Dan wordt het waterdamp.

# data[].attributes.body
Wij kennen deze plant vaak onder de naam stink sigaar. De plant neemt vervuiling op uit het water.

# data[].attributes.attachment_link.description
de grote lisdodde typha latifolia is een plant uit de lisdoddefamilie ...

# data[].attributes.body
Zij gebruiken, net als de andere waterplanten, de voedingsstoffen in het water en zorgen voor schaduw in de vijver waardoor algen minder kans krijgen.

Ook vormen hun bladeren een goede schuilplaats voor vissen en andere dieren bij dreigend gevaar

# data[].attributes.attachment_link.description
SPCA in De Nursing Jobs in De Optician Jobs in De Internet Service in De Alternative to in Delmarva De Energy Choice in De People of Rio De Janerio Furniture Stores in Delaware

# data[].attributes.body
Riet beschermt de oeverkant. Het kan 1 tot 3 meter hoog worden.
Riet wordt ook gebruikt als dakbedekking van huizen i.p.v. dakpannen

# data[].attributes.attachment_link.description
Can Cockatiels Eat Riet Jelle Van Riet Riet Rhode Island Gleeson Van Riet Alvaro Riet Riet Sheld Riets Drawings Riet ES Van Riet Riets Dinner

# data[].attributes.body
Kroos is zowel aan de onderkant als aan de bovenkant groen. Het zijn geen blaadjes maar kleine stengeltjes. Kroos kan zich supersnel vermeerderen en een hele sloot bedekken.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een verzameling en compilatie van enkele soorten waterplanten die in de Nederlandse sloten voor kunnen komen. Kijk voor bestelinformatie op Natuurbeelden.nl.

Tags: Stichting Natuurbeelden, Nederland, Achthoven, Den Haag, onderwater, poelen, sloten, onderwateropname, planten, waterplanten, waterlelies, riet, watergentiaan, gele plomp, gedoornd hoornblad, glanzig fonteinkruid, draadalg, kranswier, groeien

# data[].attributes.attachment_link.title
Waterplanten van diverse soorten in de sloot

# data[].attributes.attachment_link.description
Een verzameling en compilatie van enkele soorten waterplanten die in de Nederlandse sloten voor kunnen komen.

# data[].attributes.body
De karper kan tot 120 cm lang worden.[] Hij is  herkenbaar aan zijn 4 baarddraden, twee korte op de bovenlip, twee lange in de mondhoeken en de lange rugvin. In de natuur kan hij 30 tot 40 jaar worden.

# data[].attributes.attachment_link.description
De Europese karper ( Cyprinus carpio), ook wel gewoon karper, is een beenvis uit de orde van karperachtigen. De vis kan tot 120 cm lang worden. De karper is herkenbaar aan zijn 4 baarddraden, twee korte op de bovenlip, twee lange in de mondhoeken en de lange rugvin met zeer sterke eerste vinstralen.

# data[].attributes.body
Klein visje, zonder schubben, met donker gekleurde rug en lichte zilverkleurige buik, met donkere banden over de zijkant. De stekels vormen de voorste van de twee rugvinnen.
Tijdens de paartijd verandert het mannetje van kleur. Hij krijgt een rode buik.

# data[].attributes.attachment_link.description
Driedoornige stekelbaars ( Gasterosteus aculeatus) nestzorg van het ...

# data[].attributes.body
De snoek is een roofvis die vooral leeft van vissen, maar ook amfibieën, kreeftachtigen en knaagdieren en zelfs de muskusrat wordt gegeten. Jonge watervogels worden gepakt en ook de soortgenoten en jongen van de snoek zijn niet veilig. Het liefst eet de snoek vis en dan vooral zieke en zwakke vissen die hij makkelijk pakken kan.

# data[].attributes.attachment_link.description
South African Snoek Snoek Braai Monster Snoek Snoek Star Wars Snoek Teeth Snoek Cooked Snoek Shark Snoek Fish Jan Snoek Smoked Snoek Recipes Cape Snoek Johan Snoek Begr Snoeck Izegem Snoek De Snoek HSV Ribbon Snoek Fish Grote Vissen Op Snoek Large Snoek Snoek and Chips

# data[].attributes.body
Snoek, stekelbaarsje en karper zijn wel de bekendste vissen die in zoet water leven.

# data[].attributes.body
Een libel legt eieren in het water. Uit de eieren komen larven, die er heel anders uitzien dan hun ouders. Libellenlarven hebben kenmerken waardoor ze echte waterdieren zijn. Ze leven van kleine diertjes.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Libellenlarve - Een dier met straalaandrijving

# data[].attributes.attachment_link.description
Een libel legt eieren in het water. Uit de eieren komen larven, die er heel anders uitzien dan hun ouders. Libellenlarven hebben kenmerken waardoor ze echte waterdieren zijn. Ze leven van kleine diertjes.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Huisje Boompje Beestje - Leven in de sloot

# data[].attributes.attachment_link.description
Thema: Natuur. In de sloot leven veel dieren! Raaf en Carlijn ontdekken wat er allemaal in de sloot gebeurt en welke dieren er leven.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Nieuws uit de Natuur - Sloot en plas

# data[].attributes.attachment_link.description
In de sloot en in de plas leven veel dieren. Slootdieren hebben water nodig om te kunnen overleven. Sommige dieren kunnen in zoet water leven en sommige in zout water. Libellen zijn vaak bij het water te vinden, waarom eigenlijk?

# data[].attributes.body
Ze leven van voedseldeeltjes die ze uit het water filteren. Zo maken ze het water helderder en schoner doordat ze slib uit het water filteren. Dat komt er in klontjes weer uit. In de 10 jaar dat hij leeft zuivert hij ruim 130.000 liter water.

# data[].attributes.attachment_link.description
Marjolein Bastin Libel Cartoon Libelle Photography Libelle Glider Libelle Du Compte Libelle Magazine Libelle Bubble Level Libelle Louis XVI Libelle Pens Libelle Fountain Pen Libelle LLC Libelle Pens Official Website Libelle Red Syut Libelle Libelle Wasserwaage Fur Dutch Magazine Libelle Libelle French German Libelle Libelles Against Marie Antoinette Libelle Pen Cases Foto Van Libelle New York Four Libelle Leather Pen Case Libelle Leather Pen Case

# data[].attributes.body
De waterspin kan bijna permanent onder water blijven doordat hij een soort duikerklok maakt. Eerst maakt hij een web aan waterplanten vast. Daarna haalt hij met zijn achterlijf luchtbellen aan het wateroppervlak op en brengt die naar het web. Hij gaat daarmee door totdat in het web een luchtbel hangt die groot genoeg is om in te kruipen. In die luchtbel haalt de spin adem.

# data[].attributes.attachment_link.description
De waterspin (hier een mannetje) kan door de forse kaken en het sterke ...

# data[].attributes.body
Er zijn ook slootdiertjes die óp het water leven. Dit is bijvoorbeeld een Schaatsenrijdertje.

Omdat dit slootdiertje erg klein is en speciale poten heeft, kan hij als het ware over het water schaatsen zonder erin te vallen. Op zijn pootjes zitten haren en hiertussen zitten kleine luchtbelletjes. Hierdoor wordt het makkelijker om over het water te schaatsen.

Met zijn voorste poten zet hij af op het water en met zijn achterste poten stuurt hij.

Het Schaatsenrijdertje gaat zó snel over het water, dat hij heel moeilijk te vangen is!

# data[].attributes.attachment_link.description
1000+ images about beestjes/ creatures/ fauna /vogels/ birds ...

# data[].attributes.body
De geel gerande watertor ademt ook met lucht onder zijn schild, net als het bootsmannetje.
Deze tor is een speciaal diertje omdat hij van alles kan. Hij kan zwemmen, duiken, lopen, maar ook vliegen!
Wel oppassen voor dit diertje. Want hij kan bijten als je hem probeert te vangen.

# data[].attributes.attachment_link.description
en roofzuchtige larven van bijv. geel gerande watertor en libellen

# data[].attributes.body
Een bootsmannetje zwemt op zijn rug en roeit vooruit met twee poten. Omdat hij een schildje op zijn rug heeft, lijkt hij een beetje op een roeiboot! Dit slootdiertje kan ook vliegen. Onder water kan het bootsmannetje geen adem halen dus hebben ze een andere manier om in het water te leven. Hij steekt zijn achterlijfje boven het water uit, pompt dan lucht onder zijn schildje en neemt deze lucht daarna mee naar beneden.

Dit is een soort van luchtvoorraad dat hij gebruikt om onder water te kunnen ademen. Deze voorraad lijkt wel op een duikfles waarmee mensen onder water gaan om te duiken.

# data[].attributes.attachment_link.description
of bootsmannetjes, ze komen allemaal naar dit zwem- of drinkbadje

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Slootdiertjes - Wat leeft er in de sloot?

# data[].attributes.attachment_link.description
Wist je dat er in de sloot van alles leeft? Bootsmannetjes, watertorren en schaatsenrijdertjes bijvoorbeeld!

# data[].attributes.body
Water heeft 3 hoofdfases waarin het zich op de aarde bevindt:

- Vloeistof: Hierbij moet je denken aan het water uit de kraan, het water in riviertjes en meren.
- Vaste stof: Hierbij moet je denken aan het ijs waar je ’s winters op schaatst.
- Gas: Hierbij moet je denken aan waterdamp.

In de waterkringloop komen al deze fases voor:

Wanneer het water vanuit een vloeibare toestand over gaat naar een vaste toestand spreken van het proces stollen of misschien wat beter bekend, vriezen. Wanneer je gaat van een vaste toestand naar een vloeibare toestand heb je het over smelten, denk hierbij aan het smelten van ijs.

Als het water van vloeibaar naar gas gaat noem je dit verdampen.
Maar wanneer je van gas naar een vloeibare toestand gaat heb je het over condenseren.
Al deze overgangen worden faseovergangen genoemd, en deze worden doormiddel van dit plaatje ook nog wat duidelijker.

# data[].attributes.body
Waar blijft al die regen? Bijvoorbeeld van een onweersbui. Het zakt de grond in. Maar soms valt er zoveel regen dat de grond al vol zit met water. Dus stroomt het water weg. Het wordt een klein slootje. Dat slootje loopt naar een grote sloot...En die weer naar een rivier...Die rivier wordt alsmaar groter en groter. Totdat het water bij de zee is aangekomen.
Alle regen die uit de lucht valt, komt op het land. De plantjes kunnen er lekker van drinken. Als er teveel regen is gevallen, dan stroomt het water naar de kanalen en rivieren. En die kanalen en rivieren stromen weer naar de grote zee.
De zon schijnt. Het water van de zee verdampt. De waterdamp gaat omhoog. Daar wordt de damp een wolk. De wolk wordt door de wind naar het land geblazen. Boven het land koelt de waterdamp af. De damp wordt weer druppeltjes en het gaat regenen. Alle regen die uit de lucht valt, komt op het land.
De plantjes kunnen er lekker van drinken....maar zullen we het rondje nog een keer doen?! Dús... als er teveel regen is gevallen, dan stroomt het water naar de kanalen en rivieren. En die kanalen en rivieren stromen weer naar de grote zee. De zon schijnt. Het water van de zee verdampt. De waterdamp gaat omhoog. Daar wordt de damp een wolk. De wolk wordt door de wind naar het land geblazen. Boven het land koelt de waterdamp af. De damp wordt weer druppeltjes en het gaat regenen. Zo zie je dat de kring maar rond gaat...We noemen het dan ook de waterkringloop.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Waterkringloop - Wat gebeurt er met de regen als die eenmaal gevallen is?

# data[].attributes.attachment_link.description
Als het geregend heeft, moet de regen ook ergens naar toe. De natuur heeft het zo geregeld dat de regen via de zeeën en rivieren door de zon weer verdampt wordt. Deze waterdamp gaat omhoog en wordt een wolk. Als de damp afkoelt gaat het weer regenen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Nieuws uit de natuur - De waterkringloop

# data[].attributes.attachment_link.description
Thema: Kringlopen. Waterdamp stijgt op condenseert en vormt neerslag. Als sneeuw, ijs of regen komt het weer naar beneden.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Water uit de kraan - Een kijkje in de drinkwaterfabriek

# data[].attributes.attachment_link.description
Waar komt al het water vandaan? Om hier achter te komen, nemen we een kijkje in de drinkwaterfabriek.

# data[].attributes.attachment_link.description
Voordat het water in het riool belandt, volgt het eerst een lange weg.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Waterzuivering - Wat gebeurt er met water nadat wij het gebruikt hebben?

# data[].attributes.attachment_link.description
Als wij gebadderd of afgewassen hebben, gaat het water ergens heen. Maar waar? In dit filmpje zie je wat er met ons gebruikte water gebeurt.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Nieuws uit de natuur - Water uit de kraan

# data[].attributes.attachment_link.description
Thema: Water. Drinkwaterzuivering, grondwater, hemelwater, oppervlaktewater, waterwinning. Waarvoor gebruiken we drinkwater en hoeveel.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Waterzuivering - De reis van het water

# data[].attributes.attachment_link.description
Waar gaat al dat vieze water naar toe? En hoe belandt het uiteindelijk weer in onze rivieren en meren? Via het riool!