# data[].attributes.body
Görme ve İşitme Engelliler İçin Erişilebilir Web Sayfalarının Azlığı

(16.04.2016)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
2 Likes

Post By 2 Halil Yılmaz

1. Blog Yazıları

15

Bahsedilme

112 Gönderi

Etiketleme

34 Konu

Görme ve İşitme Engelliler İçin Erişilebilir Web Sayfalarının Azlığı

Sponsor Bağlantılar

Daha önce şuradaki konuda internet kullanımının engellilerin sosyalleşmesi açısından önemine değinmiştik. Bu bağlamda, (tabiri caizse) insanların artık iki hayatının bulunduğu günümüzde gerçek hayatta yaşadığımız sorunların dışında sanal platformlarda da yaşadığımız binlerce engel bulunuyor. Görme engelliler için kurulan sitelerin ekran okuyan programları (Jaws) desteklememesi, versiyon sorunlarının oluşması onları sanal alem içerisinde belirli siteler ile kısıtlıyor. Beynimizin değil sadece vücudumuzun belirli noktalarının engelli olduğunu düşünürsek bizim en rahat etmemiz gereken ortam sanal ortam olmalıdır.

Özellikle çalışan arkadaşlarımız girmek zorunda kaldığı internet sitelerinin uyumlu ekran okuma programına uygun olmamasından dolayı işlemlerini direk kurumlara ulaşarak yapmak zorunda kalıyorlar. Bu kurumların başında her bireyin internet ortamında ihtiyaç duyduğudevlet siteleri ve bankalar geliyor. Devletin iş sağlama imkanına daha fazla sahip olmasına karşın (bu ayrı bir tartışma konusu) çıkardığı yasaları takip etmemesinden içimizde çalışan arkadaşlara şanslı gözüyle bakar durumdayız. Kendimizi toplumdan soyutlamayacağımız ve hayat devamlılığını sağlamak için toplumdaki her birey gibi bizde çalışmalıyız. Çalışan arkadaşlarımızın maaşları genel olarak yasalara göre takip edilebilmesi için bankalara yatmaktadır. Fatura ödeme, havale, eft gibi bankacılık işlemlerini şubeye gitmeden çağrı merkezinden veya internet şubelerinden yapılabilecek olması bizler için faydalı olsa da uygulaması anlatımı kadar kolay olamıyor. Sadece çalışan görme engelli arkadaşlarımızın değil bu kurumlardan hayatının bir bölümünde hizmet almak zorunda kalan tüm engelli arkadaşlarımızın zorluk çektiği internet bankacılığı ve çağrı merkezlerin genel yapısındaki hatalara göz atalım.

Çağrı Merkezleri: Çağrı merkezleri genel olarak sesli komutlarla çalışan bir hizmet aracıdır. Ülkemizde çok az çağrı merkezi işitme engellilerimiz için olan görüntülü sisteme geçmiştir. Teknolojinin bu kadar fazla gelişmiş olmasına rağmen görüntülü danışma hizmetlerinin olmaması dolayısıyla çoğu işitme engelli arkadaşımız işlemlerini kurumların şubelerinden yapmak zorunda kalıyor. Şubelerin durumunu anlatmamıza gerek bile duymuyorum. Hiçbir kurumun şubesinde ki buna devlet daireleri de dahil işaret dilini kullanan personel bulunmuyor. Dakikalarca sıra bekleyen engelli arkadaşlarımız kendilerini tam olarak anlatamadan ve işlemini yaptıramadan şubeden ayrılıyorlar. Oysa her çağrı merkezinin görüntülü danışmanları bulunsa hem biz engelliler için hem de şubelerin yoğunluğunu azaltmak adına fazlasıyla yararlı olacaktır.

İnternet Bankacılığı: Günümüzde artık her şey sanal olarak yapılıyor. Paraların transfer olması, faturaların kurumlara gitmeden ödenebilmesi gibi zorunlu olarak yapılan işlemlerde internet bankacılıkları kullanılıyor. Bir görme engelli alacağı hizmeti çok uzun zamanda alabiliyor. Jaws gibi görme engelliler için sanal aleme açılan kapı olan ekran okuyucu programları uzman olarak kullananlar dışında bu programın genel kullanımını bilenler için çoğu işlem işkenceye dönüşüyor. Teknik açıdan resimlerin altında bulunan buton açıklamalarının gelişi güzel yazılması ve siteler üzerinden yazarak yardım alınabilecek hizmetlerin olmaması nedeni ile işlemler 'işkenceye' dönebiliyor. Devletin bu konuda son çalışmalarından çıkan sonuç internet bankacılığı dahil tüm hizmet alınan sitelerin uygun hale getirilmesi fakat yasalaşmış bu sonucu takip etmediği için diğer tüm haklarımızda olduğu gibi sanal alemde yardım alma hakkımızda kurumların isteklerine bağlı kalıyor. Aslında yapılması gereken güncelleme ve değişiklikler kurumların teknik ekipleri tarafından ortalama bir hafta içerisinde çözülecek işlemler arasındadır.
Sonuç olarak görme ve işitme engelliler için bu konuda acilen bir geliştirilme yapılması lazım. 21. yy teknoloji harikası olan internet ve bilgisayar proğramcılığında "engelleri kaldıramazsak" Hiçbir alanda kaldıramayız. Sadece yasalaşmış olan kurallar bütünlüğüne uyulması sanal alemde özgürce hizmet almamızı sağlayacaktır. Tek yapılması gereken çıkan yasaların takibi. Devlet bu konuda ivedilikle üzerine düşeni yaparak kendi web sitelerini bir an önce görme ve işitme engellilerin rahatca kullanabileceği alt yapıya kavuşturmalıdır.

2. Blog Yazıları

3

Bahsedilme

0 Gönderi

Etiketleme

0 Konu

Sponsor Bağlantılar

Çok önemli bir konu. Sizinde dediğiniz gibi teknoloji harikası internet ortamında engeller kaldırılamıyorsa hiç bir alanda kaldırılamaz. Direk bu konuyla alakalı bir araştırmanın alıntısını aşağıya kopyalıyorum.

Devlet İstatistik Enstitüsü'nün 2003 yılında yaptığı araştırmaya göre nüfusumuzun %12'si engellidir. Renk körü olanları saymazsak, 420 bin kişi görme engellidir. Bu sayılara, yaşlılıktan kaynaklı oluşan doğal engeller dahil değildir. 2005 yılı itibariyle yaşlı nüfusun (65 yaş üstü) toplam nüfusun %5,7'sini oluşturduğu bildirilmiştir. Dolayısıyla, var olan toplumsal yapıda doğal bir eşitsizlik vardır.

Ülkemizde engellilere ve yaşlılara dair sorunlar daha çok kişisel olarak algılanmakta ve "yardımseverlik" odaklı çözümlerle aşılmaya çalışılmaktadır. Sosyal devletin gereği olan en temel hakların yok edilmesiyle, toplumsal ilişkiler, "sadaka kültürü" ile örülmektedir. Bunun sonucunda da, yardım eden (yardımsever) ile yardım alan (engelli) arasındaki ilişki, engellilerin, her geçen gün "yardımseverlere" daha çok muhtaç hale gelmesiyle sonuçlanmaktadır.

Engellilik, toplumsal bir sorundur ve sorunun çözümü de engellilerin tüm kamusal haklarını kullanabilmesine olanak sağlayan sosyal politikaların oluşturulmasındadır. Bu doğrultuda, engellilere yönelik her türlü ayrımcılığın önüne geçilmesi gerekmektedir. Bu ayrımcılık, doğrudan olabileceği gibi dolaylı da gerçekleşebilmektedir. Doğrudan ayrımcılık, engellilerle diğer vatandaşların eşit tutulmaması durumunda ortaya çıkmaktadır. Dolaylı ayrımcılık ise, daha belirgin ve yaygındır. Örneğin, bir belediye yönetiminin tekerlekli sandalyelilere uygun kaldırımlar yapmayı reddetmesi bu kapsamda değerlendirilebilir.

Bu bağlamda, Web sitelerinin, engellilerin dezavantajlı olduğu durumlar gözetilmeden tasarlanması da dolaylı ayrımcılık kapsamına girer. Web sitelerinin, "engelli kişilerin algılayabileceği, anlayabileceği, gezinebileceği, etkili bir şekilde kullanabileceği ve bunun yanında içerik yaratıp, katkıda bulunabileceği bir şekilde tasarlanması"na web erişilebilirliği adı verilir. Web'in mucidi Tim Berners-Lee'nin söylediği gibi [1],
"Web'in gücü onun evrenselliğidir. Herkesin, engellerinden bağımsız olarak Web'e erişimi esastır."

Fakat, günümüzde teknolojinin yanlış, eksik ya da özensiz kullanımı web erişebilirliği konusunda büyük sorunlar yaratabilmektedir. Bu yazıda, sahip olunan engellerin web kullanımını nasıl etkilediği ve bu engellerin üstesinden gelmek için yapılabilecekler tartışılacaktır. Sorunun farkında olduktan sonra, yapılabilecekler ve talep edilecekler o kadar basittir ki...

Web'e Eşit Erişim Hakkının Önündeki Engeller [2]

Engelliler, çeşitli yardımcı araçlar yardımıyla bilgisayar kullanabilmektedir. Bu yardımcı araçlar web erişiminde kullanılırken, web sitelerinin standart ve tutarlı olduğunu varsaymaktadır. Standartlara uymayan ya da tutarsız olan web sitesi tasarımları engelleri aşmak için kullanılan bu yardımcı teknolojilerin önüne yeni engeller çıkarmaktadır. Bazı durumlarda ise engellilerin özel gereksinimleri olmaktadır. Bu bağlamda, Web'e eşit erişimin önündeki engelleri dört kategori altında ele alabiliriz: görsel engeller, işitsel engeller, fiziksel engeller ve bilişsel engeller.

Görsel Engeller

Görsel engeller, gözde veya beyinde oluşan bir bozukluğa veya hastalığa dayalı olarak görme yetisinin azalması, kısmen ya da tamamen kaybedilmesi olarak tanımlanabilir. 2002 verilerine göre dünyada 161 milyondan fazla görme engelli insan vardır. Bu insanlardan 124 milyonu az görmekte ve 37 milyonu hiç görmemektedir. Türkiye'de ise nüfusun %0.6'sı görme engellidir [3]. Ayrıca istatistiklere göre her 20 insandan biri renk körüdür.

Görsel engelleri üç başlık altında inceleyebiliriz.

Körlük

Her iki gözde var olan ve düzeltilemez görüş kaybıdır. Bu engel, ekran okuyucu adı verilen yardımcı teknolojilerle aşılabilmektedir. Ekran okuyucular, ekrandaki metni konuşmaya ve/veya Brail alfabesine çevirebilir. Bazı insanlar, grafik arayüzlü web tarayıcılar yerine (Firefox, Internet Explorer, Chrome vs.) yerine lynx gibi metin tabanlı web tarayıcılar kullanılabilmektedir. Kullanılan ekran okuyuculara rağmen, aşağıdaki engellerle karşı karşıya kalınabilmektedir:

* Sayfada kullanılan resimlerin açıklamasının olmayışı
* Karmaşık grafikler
* Ses ya da ekran okuyucunun algılayabileceği biçimde metin olarak da ifade edilmeyen videolar
* Uygun tasarlanmamış tablolar
* Tüm komutlar için kısa yol içermeyen web tarayıcıları
* Kullanılan işletim sisteminin standartlarına uymayan web tarayıcılar
* Ekran okuyucuların tam ve doğru çalışmasını engelleyen standart olmayan belge formatları

Düşük Görüş Kabiliyeti

Görüş kabiliyetinin tam olmadığı farklı durumlar söz konusu olabilmektedir: Net olarak görememe, belirli bir alanın sadece ortasını ya da sadece kenarlarını görebilme vs. Görüş kabiliyetinde yetersizlik olan kişiler bu engeli normalden daha büyük monitörler kullanarak, ekrandaki yazıları ve resimleri büyüterek aşmaya çalışmaktadır. Ya da belirli görme sorunlarına uygun fontlar kullanılmaktadır. Düşük görüş kabiliyetine sahip kişilerin karşılaştığı olası engeller aşağıdadır:

* Web sitesinde değişmez boyutlarda yazı karakterlerinin kullanılması
* Tutarsız sayfa planından dolayı, sayfa büyütüldüğünde yazıların ve resimlerin birbirine girmesi
* Sayfanın tasarımında ya da kullanılan resimlerde zıt renk tonlarının yanlış kullanılması (poor color contrast)
* Resim dosyası olarak siteye konan metinlerin büyütüldüğünde aşağı satıra geçmeyerek sorun yaratması

Renk Körlüğü

Belirli renklere karşı olan duyarsızlıktır. Genellikle kırmızı ve yeşilin veya sarı ve mavinin ayırt edilememesinde kendini gösterir. Bazı durumlarda, tüm renklerin algılanmasında sorunlar yaşanabilmektedir. Bu tarz sorunu olan kişilerin karşılaştığı en büyük engel doğal olarak sayfalarda kullanılan renklerin seçiminden kaynaklanmaktadır. Yanlış kullanılan arka planla metinlerin rengi okumayı zorlaştırabilmekte hatta olanaksız kılabilmektedir.

İşitsel Engeller

İnternet erişim hızının artmasıyla web sitelerinde video ve ses dosyalarının yoğunluğu da artmaktadır. Doğal olarak bu durum işitme engelliler için bir dezavantaj oluşturmaktadır.

Sağırlık

Her iki kulakta olan ve tedavi edilemeyen işitme kaybıdır. Bazı durumlarda kişi sadece işaret dili ile iletişime geçebilmekte ve okumakta da zorluklar yaşayabilmektedir.

Bu sorunlar, ses içeriğinin başlıklarla ve alt yazı ile desteklenmesiyle aşılabilmektedir. Ya da kullanıcılara yardımcı olmak amacıyla sayfadaki görsel uyaranlar arttırılmaktadır. Dolayısıyla, sağırlık engeline sahip olanların yaşadığı en büyük sorun ses içeriğinin metinsel içerikle desteklenmediği durumlardır. İşitsel engel çoğu zaman konuşma engelini de beraberinde getirmektedir. Bu nedenle, ses girdisini zorunlu kılan web siteleri de önemli bir engel teşkil etmektedir. Ayrıca, işitme engellilerin normal dilin okunmasında zorlanabilecekleri de dikkate alınarak daha açık ve basit bir dil kullanılması gerekmektedir.

İşitme Zorluğu

Görsel engellerde gördüğümüz gibi, ses içeriğinin olduğu sitelerde de sesin sabit olup, kullanıcı tarafından arttırılamıyor olması işitme zorluğu çeken insanlar için önemli bir handikaptır. Ayrıca, yukarıda görüldüğü gibi web'de yer alan ses içeriğinin alt yazı ile desteklenmesi işitme zorluğu olan bir çok insan için de çok yararlı olmaktadır.

Fiziksel Engeller

Fiziksel hareket özgürlüğünün kısıtlandığı durumlardır. Fiziksel engelliler, özellikle farenin (mouse) kullanımında sorun yaşayabilmektedir. Bu nedenle, kendi ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilmiş özel fareler kullanmaktadırlar. Fiziksel engellilerin karşılaştığı başlıca sorunlar aşağıdadır:

* Bazı web sayfalarında olan zaman sınırlaması. Örneğin, bir formun doldurulması için kullanıcıya belirli bir zamanın tanınması, bu zamanın aşılması durumunda işlemin gerçekleştirilememesi
* Fare yerine klavyenin de kullanılabileceğini dikkate almayan web tarayıcıları
* Form üzerinde yer alan bir alandan sonrakine tab tuşu ile geçemeyiş

Bilişsel ve Nörotik Engeller

Web erişimini olumsuz etkileyen farklı bilişsel ve nörolojik engeller de vardır. Örneğin, dikkat eksikliği ve öğrenme zorluğu olan kişilerin de web sayfalarından yararlanabileceği unutulmamalıdır. Aşağıda belirtilen durumlarda bilişsel ve nörotik engele sahip kullanıcıların web sitesinden faydalanması zorlaşacaktır:
* Kullanıcıya sitedeki animasyonları kapatma olanağının verilmemesi
* Açıklayıcı ve görsel ögelerin yokluğu
* Site tasarımlarının karmaşık ve tutarsız olması
* Sitede gereksiz ve karmaşık bir dilin kullanılması

Engellerin Aşılması

Bir web sitesine sahipsek, doğal olarak onun mümkün olan en çok sayıda insana erişmesini isteriz. Fakat yukarıdaki engellerden de görülebileceği gibi tasarımdaki hatalardan ve özensizlikten kaynaklı olarak sitelerimize erişimi bizzat kendimiz engellemekteyiz. Böylece, insanların bilgiye eşit erişimi için icat edilmiş olan web'i tam tersi yönde kullanarak toplumda var olan eşitsizlikleri daha da derinleştiriyoruz. Aslında çoğu zaman farkında olmasak da engellilere, web'de engel çıkartarak dolaylı ayrımcılık yapıyoruz.

Bugün birçok ülkede kamuya ait web sitelerinin engelliler gözetilerek tasarlanması bir tercih değil zorunluluktur. ABD'de 1973 tarihli Engellileri İşgücüne Kazandırma Yasası'na eklenen ve 508. madde olarak bilinen bölümle beraber kamu web sitelerine erişilebilirlik kurallarına uyma zorunluluğu getirilmiştir [4]. AB içinde de, e-İçerme başlığı altında, web sitelerinin erişilebilirliği yönünde çalışmalar yapılmaktadır [5].

Türkiye'de web erişilebilirliği konusunda yapılan çalışmalar ise ABD'nin ve AB'nin çok gerisinde kalmaktadır. Tabi bu, hiçbir şey yapılmadığı anlamına gelmemelidir. Örneğin, TR.Net ve Vakıfbank 2004 yılında web sitelerini görme engellilerin faydalanabileceği hale getirmiştir. ODTÜ, bünyesinde faaliyet gösteren Engelsiz ODTÜ Koordinatörlüğü, görme engellilerin teknolojiden faydalanabilmesine katkıda bulunmayı hedeflemektedir [6]. "Kamu Kurumları İnternet Siteleri Standartları ve Önerileri Rehberi" (KAKİS) adlı site (www.kakis.gov.tr web sitesi hakkında | Kamu Kurumları İnternet Siteleri) kamu kurumlarına çeşitli öneriler getirmektedir. Sitede yer alan rehberin 2.2. bölümü Erişilebilirliğe ayrılmıştır [7].

Erişebilirlik standartları hakkında en kapsamlı bilgiyi Web Konsorsiyumu'nun Web Erişilebilirlik İnisiyatifi (Web Accessibility Initiative -WAI) web sitesinden (Web Accessibility Initiative (WAI) - home page) edinebilirsiniz. KAKİS, WAI tarafından hazırlanan rehberlerden bazılarını Türkçe'ye çevirmiştir. WAI tarafından hazırlanan web içeriği erişebilirlik kılavuzu dört temel ilke etrafında şekillenmiştir [8,9]:

* Kavranabilirlik: Bilgi ve kullanıcı ara yüzü bileşenleri kullanıcılara kavrayabilecekleri şekillerde sunulabilir olmalıdır . Örneğin, metin dışı içerik için metin seçenekleri sunulmalıdır.
* Uygulanabilirlik: Kullanıcı ara yüzü bileşimleri ve gezinim uygulanabilir olmalıdır. Örneğin, fare ile yapılan tüm işlemler klavye ile gerçekleştirilebilmelidir.
* Anlaşılabilirlik: Metin içeriği okunabilir ve anlaşılabilir olmalıdır.
* Dirençlilik: İçerik yardımcı teknolojilerle birlikte geniş farklılıktaki kullanıcı araçları tarafından güvenli bir şekilde yorumlanabilecek kadar dirençli olmalıdır.

Web sitelerini erişilebilir kılmak, engelleri kaldırmak çoğu zaman son derece kolaydır ve fazla bir çaba gerektirmez. Yukarıdaki maddelerden bazılarını somutladığımızda web tasarımına yabancı olanlar bile işin basitliğini rahatça görebilecektir.

Önce, iğneyi kendimize batıralım. Sitelerin web erişebilirliğini kontrol eden AChecker adlı web sitesine (IDI Web Accessibility Checker : Web Accessibility Checker) gidelim ve oradaki alana Bilim ve Gelecek Dergisi'nin ana sayfasının adresini girelim. En başta göze çarpan problem sitede kullanılan resimlerin metinsel karşılığının olmayışı. Sayfa kodlanırken html koduna aşağıdaki gibi yazılmış:
<img src="/site/modules/pagex/img/logo.jpg" mce_src="/site/modules/pagex/img/logo.jpg" width="268" height="58" border="0" title="Bilim ve Gelecek">

Oysa, html koduna logonun metinsel anlamı yazılmış olsaydı, görme engellilerin kullandığı ekran okuyucular da html kodunu kavrayabilecekti:
<img src="/site/modules/pagex/img/logo.jpg" mce_src="/site/modules/pagex/img/logo.jpg" width="268" height="58" border="0" alt="Bilim ve Gelecek Logosu" title="Bilim ve Gelecek">

Sayfadaki problemlerin önemli bir kısmı alt değerinin girilmemiş olmamasından kaynaklı. Bir başka problem, sayfadaki metinleri koyu yapmak için kullandığımız <b> </b> işareti. Ekran okuyucular aşağıdaki gibi oluşturulmuş html kodunu tam olarak kavrayamayacaklardır:

<b>Baha Okar'a özgürlük!<br></b>

Aynı ifade, Achecker'in da uyardığı gibi, <b> işareti yerine em ve strong işaretlerinin kullanılmasıyla yazılmış olsaydı ekran okuyucular bizim Baha Okar'a özgürlük! şeklinde, vurgulu biçimde okuduğumuz metnin vurgusunu fark edebileceklerdi.

Ya da aşağıdaki örnekte olduğu gibi sayfaya yazı karakterlerini büyütmek için artı ve eksi düğmelerinin eklenmesi bile birçok yaşlı ya da küçük karakterleri okumakta güçlük çeken kullanıcının okumasını kolaylaştıracaktır:

Kısacası, web sitelerini erişilebilir hale getirmek çoğu zaman çok da zor değildir. Sadece biraz özen ve dikkat gerektirir. Kamu kurumlarının temel görevlerinin tüm (!) vatandaşlara hizmet etmek olduğu dikkate alınırsa, bu kurumların sitelerinin erişebilirlik konusunda daha hassas davranması gerekmektedir. Ayrıca e-demokrasi, herkesin (yoksulların, engellilerin, yaşlıların, kadınların) İnternet'e eşit erişim hakkının olduğu bir durumda anlamlı olacaktır. Bu nedenle, sansürsüz Özgür İnternet yetmez, İnternet'e eşit erişim hakkı da gerekir!

# data[].attributes.attachment_link.title
Görme ve İşitme Engelliler İçin Erişilebilir Web Sayfalarının Azlığı

# data[].attributes.attachment_link.description
2 Likes Post By 2 Halil Yılmaz Blog Yazıları 15 Bahsedilme 112 Gönderi Etiketleme 34 Konu Sponsor Bağlantılar Daha önce şuradaki konuda internet kullanımının engellilerin sosyalleşmesi açısından önemine değinmiştik. Bu bağlamda, (tabiri caizse) insanların artık iki hayatının bulunduğu günümüzde gerçek hayatta yaşadığımız sorunların dışında sanal platformlarda da yaşadığımız binlerce engel bulunuyor.

# data[].attributes.body
Web Sitelerinin Erişilebilirlik Değerlendirmesi:
Ege Üniversitesi Örneği

(16.04.2016)

# data[].attributes.body
Kullanılabilirlik Testleri ve Uygulamaları (PDF)

(16.04.2016)

# data[].attributes.body
Görme ve İşitme Engellilerin Üniversite İnternet Sayfalarına Erişebilirliği  (PDF)

(12.04.2016)

# data[].attributes.body
Görme Engelliler İçin Düzenlenmiş İnternet Sitelerinin Özellikleri

(23.03.2016)

# data[].attributes.attachment_link.title
Görme engelliler için düzenlenmiş internet sitelerinin özellikleri nelerdir?

# data[].attributes.attachment_link.description
Görme engelliler için düzenlenmiş internet sitelerinin özellikleri nelerdir sorusunu Görme Engelliler Bilgisayar Öğretmeni Kenan Girişmen görüntülü yanıtlıyor

# data[].attributes.body
Görme Engelliler Web Sitelerini Nasıl Kullanır?

(23.03.2016)

# data[].attributes.attachment_link.title
Görme engelliler web sitelerini nasıl kullanır? - Vidobu

# data[].attributes.attachment_link.description
Web Tasarım, Görme engelliler web sitelerini nasıl kullanır? video eğitimi, video dersler ile öğren. Erişilebilir Web Siteleri Hazırlamak

# data[].attributes.body
KGM'nin Görme Engelli Vatandaşlar İçin Yeniden Optimize Edilmiş Sitesi

(23.03.2016)

# data[].attributes.attachment_link.description
Karayolları Genel Müdürülüğü resmi web sitesidir.

# data[].attributes.body
Web Kullanıcı Arayüzü Geliştirilmesinde TSE Standartları

(23.03.2016)

# data[].attributes.body
E-Devlet Kapısı TSE Sertifikası

(23.03.2016)

# data[].attributes.body
Türk Standartları Enstitüsü

(23.03.2016)

# data[].attributes.body
Web Tasarım ve Web Sitesi Uygulama Kriterleri

(23.03.2016)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1- Tasarım Site tasarımı öncelikle, kullanıcı beklentileri ve ihtiyaçlarına uygun olmalıdır.
Tasarım sitenin görünümüdür. İyi olarak nitelendirilebilecek tasarım, yüksek kalitede, amaca uygun ve verdiği mesajı destekler nitelikte olmalıdır. Sadece güzel bir giriş sayfası olmaktan öted, kullanılan görsel öğelerin ve yapının bir bütünlük içinde olması ve objelerin bu amaca hizmet eden şekilde tasarlanmış ve de düzenlenmiş olması önemlidir.

2- Navigasyon Site akışı ve yönlendirilebilirlik önemli olup, aynı zamanda anlaşılabilir ve kullanılabilir nitelikte yapılandırılmış omalıdır.
Sitenin yapısı ve akışı, içeriğin organizasyonunu, bilginin önceliğini, sitede kullanılan metodu gösterir. Yapısı ve akışı iyi olan siteler, tutarlı, açık ve aradığınızı sezgi yoluyla rahatça bulabildiğiniz sitelerdir. Bu tür sitelerde oluşturulan zihinsel model, aradığınız bilgiyi nerde bulacağınızı, tıkladığınızda karşınıza neyin çıkacağını bilmenizi sağlar. Akışın iyi olması da, gitmek istediğiniz yere en hızlı şekilde gidebilmeniz ve sitenin içeriğinin derinlik ve genişliğine kolayca giriş yapabilmekle anlaşılır.
3- İçerik Sitenin içeriği, hedef kitleye uygunluğu, güncelliği ve ilgi çekicilik yönleri önemli olup, sitedeki metinlerin, gerekli mesajları etkin aktarabilmesi de önemli olmaktadır.
İçerik, sitede verilen bilgi olup, sadece metinden ibaret değildir. Müzik, ses, animasyon ya da video görüntüleri, sitede iletişimi sağlayan her türlü araç içerik olarak nitelenebilir. İyi olarak değerlendirilecek içerik, amacına uygun olan, izleyici için cazip ve alakalı olan içeriktir. Web için geliştirildiği, kısa, açık ve anlaşılır olduğunu gösterebilmelidir. İyi içerik ana fikrini ortaya koymalı, bilgi verici, kullanışlı ya da eğlenceli olması yanında her zaman daha fazlasını istemenizi sağlamalıdır.
4- Teknoloji Sitenin, kullanıcı deneyimini iyileştirmek için uygun web teknolojileri kullanıcıyı memnun edecek ve beklentilerini fazlasıyla karşılayacak nitelikte kullanılabilir olmalı, farklı platformlar ve farklı tarayıcılar la da uyumlu olmalıdır.
5- Etkileşim Kullanıcılar, site sahibi ile kolay ve de etkin bir şekilde etkileşim ve iletişime geçebilmelidirler.
Etkileşim (interaktivite), ziyaretçinin aktif olarak katılımına izin veren sitedir. Etkileşimin iyi olması, ziyaretçinin daha sonra ne tıklayacağını seçmesinden öte, kullanıcının almasına ve vermesine de olanak sağlarken, ziyaretçinin sadece seyirci olmayıp katılımcı ve katkı verici olmasını da sağlar. Etkileşim, web ortamını diğer mecralardan ayıran en önemli özelliklerden biridir. Etkileşimin olması, webi kullanırken, sadece bir gazete, dergi okumaktan, TV seyretmekten öte bir şey yaptığınız duygusunu pekiştirir.
6- Pazarlama Sitenin, çevrimiçi pazarlama ve tanıtım konusundaki etkinliği, arama motorlarındaki görünürlük seviyesi; konusu ile ilgili kelimelerle yapılan aramalarda listelenme derecesi; kurumsal kimliğini yansıtma başarısı gibi kriterler de önemli unsurlardır.
7- Yaratıcılık/Yenilik Sitenin, mimari, tasarım, içerik ve teknoloji açısından yaratıcı ve/veya yeni yaklaşımlar sunabilmesi de önemlidir.
8- Gizlilik Politikası/ Bilgi Güvenliği Sitenin kullanıcı bilgilerinin gizliliğine ve güvenliğine yönelik politikalarının oluşturulup oluşturulmadığı, gerekli açıklamalar ve önlemlerin yeterliliği, sitede sunulup, sunulmadığı hususları da web sitelerinde aranan özelliklerdir.
9- Genel Deneyim/ Kullanılabilirlik Kullanıcının, ziyaretçinin site üzerindeki genel deneyimi, yani sadık kullanıcıları tarafından sık sık ziyaret ediliyor olması , bülten için kayıt olması, arkadaşlarına e-postayla tavsiye etmesi, sitede belli bir süre kalması, sitenin merak uyandırdığı, ziyaretçinin ayrıcalıklı bir deneyim yaşaması da sitelerin kullanılabilirliği açısından önemldir.
10- Görme Engellilere Uygunluk Görme engellilere, internet teknolojileri kullanılarak web ortamında sunulan bilgi, hizmet ve ürünlerden faydalanabilmesine olanak tanıması ve görme engellilerin de internet ortamında kendilerine yer ve imkan bulmalarına olanak sağlanabiliyor olması da oldukça önemlidir.
Görme Engelliler İçin Web Siteleri Aşağıdaki Kriterlere Uygun Olmalıdır :

* Jpg dosyaların altında metin açıklamasının yer alması
* Üyelik için, güvenlik kodlarının isteğe bağlı olarak dinlenebilir olması
* Sayfa içerisinde kullanılan linklerin tab veya klavye ile erişilebilir olması ve enter ile linklerin çalışması
* Verilen linklerin etiketlenmesi
* Başlıklandırmaların anlamlı şekilde, belirli bir sırada yapılması
* İsteğe bağlı olarak sayfaların yenilenebilmesi
* Az da olsa görebilenler için, karakterlerin istenilen boyuta getirilebilmesi
* Şablonlarda sütun ve satırların doğru adlandırılması

# data[].attributes.attachment_link.title
Web Tasarım ve Web Sitesi Uygulama Geliştirme Kriterleri... - GLOBALNET

# data[].attributes.attachment_link.description
1- Tasarım Site tasarımı öncelikle, kullanıcı beklentileri ve ihtiyaçlarına uygun olmalıdır. Tasarım sitenin görünümüdür. İyi olarak nitelendirilebilecek tasarım, yüksek kalitede, amaca uygun ve verdiği mesajı destekler nitelikte olmalıdır. Sadece güzel bir giriş sayfası olmaktan öted, kullanılan görsel öğelerin ve yapının bir bütünlük içinde olması ve objelerin bu amaca hizmet eden şekilde tasarlanmış ve de düzenlenmiş ...

# data[].attributes.body
Web Siteleri Engelli Kullanıcılar İçin Nasıl Optimize Edilmeli?

(23.03.2016)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Web sayfalarının engelli kişiler için de optimize edilmesi duyarlılığının kazandırılması amacını taşıyan 10adimdaerisilebilirweb.com projesi, web sitelerinin engelli kişiler tarafından da tam olarak kullanılması için adım adım neler yapılması gerektiğini anlatıyor.

Görme engelliler, kısıtlı görüşe sahip kişiler, işitsel engelliler, ellerini kullanamayanlar ve bilişsel engele sahip kişiler için web sitenizin içeriklerinin kolayca erişebilmesinin bilgilerin daha fazla insana ulaşmasında büyük etkisi olduğunu söyleyen proje, bir sitenin tam erişilebilirliği için ne gibi düzenlemeler yapılması gerektiği konusunda yararlı bilgiler barındırıyor.

Bunun için bir web sitesinin engelli kişiler için nasıl optimize edilmesi gerektiğini 10 basit adımda anlatan projeye göre bunun ilk yolu engelli insanları tanımak ve onların ihtiyaçlarını anlamaktan geçiyor. İkinci adımda başlıkların hiyerarşik bir şekilde ayarlanması gelirken sonrasında sayfa içindeki bilgilerin minimum düzeyde tutulması, renklerin düzenlenmesi, yazılara link verilmesi gibi adımlar detaylarıyla anlatılıyor.

Görsellerin etiketlenmesi, videoların işitsel engelli insanları da düşünerek tanımlanması, formlar için ayrı düzenlemeler yapılması, CAPTCHA gibi görme engelli kişileri zorlayan kimlik doğrulama yöntemleri yerine başka alternatifler geliştirilmesi ve mutlaka iletişim bilgisinin site üzerinde verilmesi gibi adımlara da site üzerinde yer veriliyor.

Web sitenizin erişilebilirliğini engelli kullanıcıları da düşünerek maksimum düzeye çekmek isterseniz yapmanız gerekenleri 10adimdaerisilebilirweb.com üzerinden detaylıca inceleyebilirsiniz.

# data[].attributes.attachment_link.title
Web Siteleri Engelli Kullanıcılar İçin Nasıl Optimize Edilmeli?: 10adimdaerisilebilirweb.com

# data[].attributes.attachment_link.description
Web sayfalarının engelli kişiler için de optimize edilmesi duyarlılığının kazandırılması amacını taşıyan 10adimdaerisilebilirweb.com projesi, web sitelerinin engelli kişiler tarafından da tam olarak kullanılması için adım adım neler yapılması gerektiğini anlatıyor.

# data[].attributes.body
Web Sitenizi Görme Engelliler İçin Düzenleyin

(23.03.2016)

# data[].attributes.body
TS ISO/IEC 40500

(23.03.2016)

# data[].attributes.body
TS EN ISO 9241-151

(23.03.2016)

# data[].attributes.body
TSE 40500:2012 (Web İçeriği Kullanılabilirlik Standartları ve Kriterleri) (PDF)

(23.03.2016)

# data[].attributes.body
TS EN ISO 9241-151 Eşleştirme Listesi (PDF)

(23.03.2016)

# data[].attributes.body
Engelliler İçin Hibe Desteği (PDF)

(23.03.2016)

# data[].attributes.body
Web Sitelerinde Kullanılabilirlik

(01.03.2016)

# data[].attributes.body
Web Kullanılabilirliği

(07.03.2016)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Web sitesi kullanılabilirliği yukarıda yer alan kullanılabilirlik tanımlarında geçen ürün terimi yerine bir web sitesinin ele alınmasıdır. Benzer olarak web sitesi kullanılabilirliğinde temel olan nokta, kolay kullanım, amaca ulaşabilirlik ve kullanıcı memnuniyetidir. Lazar (2006) bir web sitesinin kullanımının kolay ve amacına ulaşılabiliyor olmasının kullanıcı memnuniyetini sağlayacağını vurgulamıştır. Bu durumda kullanıcı memnuniyetini, kullanılabilirliğin bir alt boyutu olarak değil de kullanılabilirliğin bir sonucu olarak düşünmek mümkündür.

Nielsen (2000), web kullanıcıları için milyonlarca seçenek olduğunu ve bir web sitesinin kullanılabilir olmaması, nasıl kullanılacağının kolay bir şekilde anlaşılamaması ve teknik bir hatayla karşılaşılması durumunda kullanıcının o web sitesini terk edip başka bir web sitesine yöneleceğini vurgulamaktadır. Bu durum web siteleri için kullanılabilirliğin neden önemli olduğunu ortaya koymaktadır. Ticari amaçlı web sitelerinde kullanıcının web sitesini terk etmesi müşteri kaybı anlamına geldiği için kullanılabilirlik, ticari web siteleri için de oldukça önemlidir. Lazar (2006)şirketler açısından kullanılabilirliğin müşteri memnuniyeti ve şirketin kazançlı çıkması anlamına geldiğini söylemektedir.

Bir web sitesi, farklı kullanıcılar tarafından farklı amaçlarla ziyaret edilebilir. Kullanıcıların kullanım düzeyleri, yaşları, kullandıkları donanım, web sitesine bağlanmak için kullandıkları web tarayıcıları ve bu tür birçok özellik farklılık ve çeşitlilik gösterebilir. Önemli olan tüm bu farklı kullanıcı özelliklerine rağmen sorunsuz bir deneyim yaşanabilmesidir. Kullanıcılar açısından önemli olan, sorunsuz bir kullanım sonucunda ihtiyaçlarının karşılanabilmesidir. Bir web sitesi de ancak kullanıcıların ihtiyaçlarını karşıladığında başarılı sayılacaktır (Lazar, 2006).

Krug (2006) web sitelerinin kullanılabilir olması için kullanıcıyı amacına ulaşma doğrultusunda çok az düşündürecek, açık ve anlaşılır tasarımlardan bahsetmektedir. Kullanıcılar istediklerini kolayca alabilmeli, gezinim esnasında neyi nasıl yapacakları konusunda gereğinden fazla düşünmemelidir. Krug'un vurguladığı bir başka nokta ise genel yargının, bir web arayüzünün erişebilir, albenili, tutarlı, açık, basit, dolaşılabilir ve deneyimsiz kullanıcıları destekleyecek şekilde olmasının beklendiği şeklindedir.

Krug, S. (2006). Don't make me think. California: New Riders Publishing.

Lazar, J. (2006). Web usability: A user-centered design approach. Boston: Pearson Education.

Nielsen, J. (2000). Designing web usability: The practice of simplicity. Indiana: New Riders Publishing.

# data[].attributes.attachment_link.description
Web sitesi kullanılabilirliği yukarıda yer alan kullanılabilirlik tanımlarında geçen ürün terimi yerine bir web sitesinin ele alınmasıdır. Benzer olarak web sitesi kullanılabilirliğinde temel olan nokta, kolay kullanım, amaca ulaşabilirlik ve kullanıcı memnuniyetidir. Lazar (2006) bir web sitesinin kullanımının kolay ve amacına ulaşılabiliyor olmasının kullanıcı memnuniyetini sağlayacağını vurgulamıştır.

# data[].attributes.body
Web Sitesi Değerlendirme Kriterleri
(05.03.2016)

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Devrim Altınkurt | MCPD, MCT, ASP.NET, C#, MySQL

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Merhabalar,

Bu yazımızda web sitesi değerlendirme kriterleri nelerdir, bir yarışma olsa nelere puan verilir konularında bilgiler vereceğim.

Tabii ki bu puanlama olayında herkes tarafından kabul görmüş bazı kriterler vardır. Öte yandan, web sitenizi diğer sitelerden ayıran diğer bazı kriterler de vardır.

Genel olarak başlıkları şu şekilde oluşturabiliriz:

Genel

Genel Erişilebilirlik

HTML Kalitesi

Navigasyon & Bağlantılar

Yasalara uygunluk

Tasarım

Grafik Tasarımı

Estetik ve Güzellik

Sıralama ve genel yerleşim planı

Entegrasyon

İçerik

Amaç

İnsan Etkileşimi

Bilgi Süreci

Yazılı İfadeler

Ayrıntılara verilen önem

Orjinallik

Yenilikler ve Yan (lateral) Düşünme

Yaratıcılık

Teknoloji

Diğerlerinden ayrılabilir olma

Vizyon

Profesyonellik & Etkinlik

Müşteri Hizmetleri & Müşteriye Saygı

Değerler

Odak Noktası

İleri Düzeydeki Bileşenler

Genel Site Etkinliği

Bu başlıkların daha ayrıntılı bir şekilde hazırlanmış halini buradan indirebilirsiniz.

Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü'nün önceki yıllarda düzenlediği okullar arası web sitesi yarışması değerlendirme kriterleri şu şekildedir:

Görsel Tasarım (30 Puan)

1. Renk Uyumu (3 puan)

2. Yerleşim Düzeni (7 puan)

3. Okunabilirlik (5 puan)

4. Çözünürlük (3 puan)

5. Menü Tasarımı (7 puan)

6. Site tasarımının özgünlüğü (5 puan)

İşlevsellik (30 Puan)

1. Sayfa Boyutundan Kaynaklanan Erişim Hızı (6 puan)

2. Kullanılabilirlik (6 puan)

3. Güncellik (5 puan)

4. Site İçi Arama (1 puan)

5. Site Haritası (2 puan)

6. Site içeriğinin interaktif olarak güncellenebilmesi (2 puan)

7. Mantıksal Akış (6 puan)

8. Kırık link bulunmaması (2 puan)

İçerik (40 Puan)

1. Atatürk Köşesi (5 puan)

2. Okul Tanıtımı (5 puan)

3. İletişim Bilgileri ve Yeterliliği (3 puan)

4. Okul Yönetimine ve Öğretmene Hizmet (4 puan)

5. Öğrenciye Hizmet (4 puan)

6. Veliye Hizmet (4 puan)

7. Mezunlara yönelik hizmetler (4 puan)

8. Sosyal Çevreyle Etkileşim (2 puan)

9. Bölgesel Tanıtım (3 puan)

10. İmla kurallarına uygunluk (2 puan)

11. Amaca Uygun Linkler (2 puan)

12. İngilizce tanıtım (2 puan)

Her yıl düzenli olarak gerçekleştirilen Altın Örümcek Web Ödülleri Yarışması nın değerlendirme kriterleri ise şu şekildedir:

Altın Örümcek Web Ödülleri toplam 10 kritere göre değerlendirilir;

1. Tasarım
Site tasarımının kullanıcı kitlesinin ihtiyaçlarına göre ne derecede başarılı olduğu değerlendirilir. Tasarım sitenin görünümüdür. İyi olarak nitelendirilebilecek tasarım, yüksek kalitede, amaca uygun ve verdiği mesajı destekler nitelikte olmalıdır. Sadece hoş bir giriş sayfası olmaktan ötedir. Kullanılan görsel dilin bir bütünlük içinde olması ve objelerin bu amaca hizmet eden şekilde tasarlanmış olması gerekmektedir.

2. Navigasyon
Site akışının ne kadar kolay anlaşılabilir ve kullanılabilir nitelikte yapılandırılmış olduğu değerlendirilir. Sitenin yapısı ve akışı, içeriğin organizasyonunu, bilginin önceliğini, sitede kullanılan metodu gösterir. Yapısı ve akışı iyi olan siteler, tutarlı, açık ve aradığınızı sezgi yoluyla rahatça bulabildiğiniz sitelerdir. Bu tür sitelerde oluşturulan zihinsel model, aradığınız bilgiyi nerde bulacağınızı, tıkladığınızda karşınıza neyin çıkacağını bilmenizi sağlar. Akışın iyi olması da, gitmek istediğiniz yere en hızlı şekilde gidebilmeniz ve sitenin içeriğinin derinlik ve genişliğine kolayca giriş yapabilmenizle anlaşılır.

3. İçerik
Sitenin içeriği, hedef kitleye uygunluk, güncellik ve ilgi çekicilik açısından değerlendirilirken, sitedeki metinlerin, gerekli mesajları ne kadar etkin aktarabildiği de dikkate alınır. İçerik, sitede verilen bilgidir. Sadece metinden ibaret değildir. Müzik, ses, animasyon ya da video görüntüleri, sitede iletişimi sağlayan her türlü araç içerik olarak nitelenebilir. İyi olarak değerlendirilecek içerik, amacına uygun olan, izleyici için cazip ve alakalı olan içeriktir, Web için geliştirildiği, kısa, açık ve anlaşılır olmasından anlaşılmalıdır. İyi içerik, fikrini ortaya koyar, bir sesi ve bakış açısı olur. Bilgi verici, kullanışlı ya da eğlenceli olabilir ama her zaman daha fazlasını istemenizi sağlar.

4. Teknoloji
Sitenin, kullanıcı deneyimini iyileştirmek için teknolojiyi ne derecede başarı ile kullanabildiği değerlendirilir. Farklı platformlar ve farklı tarayıcılar ile olan kullanım başarısı da değerlendirmeye dahil edilir.

5. Etkileşim
Kullanıcıların, site sahibi ile ne derece kolay ve etkin şekilde etkileşim ve iletişime geçebildiği değerlendirilir. Etkileşim (interaktivite), ziyaretçinin aktif olarak katılımına izin veren sitedir. Etkileşimin iyi olması, ziyaretçinin daha sonra ne tıklayacağını seçmesinden ötedir. Kullanıcının almasına ve vermesine olanak sağlar. Ziyaretçinin sadece seyirci değil katılımcı olmasını sağlar. Etkileşim, web ortamını diğer mecralardan ayıran en önemli özelliklerden biridir. Etkileşimin olması, sizin webi kullanırken, sadece bir gazete, dergi okumaktan, TV seyretmekten öte bir şey yaptığınız duygusunu pekiştirir.

6. Pazarlama
Sitenin, çevrimiçi pazarlama konusundaki etkinliği değerlendirilir. Örneğin, sitenin arama motorlarındaki görünürlük seviyesi; konusu ile ilgili kelimelerle yapılan aramalarda listelenme derecesi; kurumsal kimliğini yansıtma başarısı gibi kriterler dikkate alınır.

7. Yaratıcılık/Yenilik
Sitenin, mimari, tasarım, içerik ve teknoloji açısından ne derecede yaratıcı ve/veya yeni yaklaşımlar sunabildiği değerlendirilir.

8. Gizlilik Politikası/ Bilgi Güvenliği
Sitenin kullanıcı bilgilerinin gizliliğine ve güvenliğine yönelik politikalarının oluşturulup oluşturulmadığı, gerekli açıklamalar ve önlemlerin yeterliliği değerlendirilir.

9. Genel Deneyim/Kullanılabilirlik
Genel deneyim, yukarıda belirtilen değerlendirme kriterlerinin tümünü içerir ama aynı zamanda birinin olmasını ya da olmamasını kaldırabilecek manevi değerleri de kapsar. Birinin siteyi düzenli olarak ziyaret etmesi, bülten için kayıt olması, arkadaşlarına e-postayla tavsiye etmesi, sitede bir süre kalması, sitenin merak uyandırdığı, ziyaretçinin ayrıcalıklı bir deneyim yaşadığı anlamına gelir.

10. Görme Engellilere Uygunluk

( Altın Örümcek Değerlendirme Kriterleri sayfasından alınmıştır.)

Web sitesi hazırlarken sanırım nelerin önemli olduğu bu bilgilerden anlaşılmaktadır. Herkese çalışmalarında bu kriterleri göz önünde bulundurmasını tavsiye ediyorum.

# data[].attributes.attachment_link.description
Merhabalar, Bu yazımızda web sitesi değerlendirme kriterleri nelerdir, bir yarışma olsa nelere puan verilir konularında bilgiler vereceğim. Tabii ki bu puanlama olayında herkes tarafından kabul görmüş bazı kriterler vardır. Öte yandan, web sitenizi diğer sitelerden ayıran diğer bazı kriterler de vardır.

# data[].attributes.body
Web Tasarım ve Web Sitesi Uygulama Geliştirme Kriterleri

(05.03.2016)

# data[].attributes.body
Milli Eğitim Bakanlığı İnternet Uygulamalarının Görme Engelliler Tarafından Kullanılabilirliği

(05.03.2016)