# data[].attributes.headline
รายชื่ออาณาจักร

# data[].attributes.subject
รายชื่ออาณาจักร

# data[].attributes.body
- ฟูนัน
- ศรีโคตรบูรณ์
- ล้านนา
- ตามพรลิงค์
- ทวารวดี
- ละโว้
- โยนกเชียงแสน
- ศรีวิชัย

# data[].attributes.headline
ก่อตั้ง-ล่มสลาย

# data[].attributes.subject
ก่อตั้ง-ล่มสลาย

# data[].attributes.body
1.อาณาจักรโยนกเชียงแสน ตั้งขึ้นเมื่อประมาณพุทธศตวรรษที่ 12 เป็นสถานที่ตั้งถิ่นฐานครังแรกหลังจากที่ชนชาติไทยได้อพยพหนีการรุกรานของจีนลงมา โดยพระเจ้าสิงหนวัติ โยนกเชียงแสนเคยสูญเสียอำนาจให้แก่ขอมดำ ที่เดิมเป็นอดีตผู้ปกครองพื้นที่ถึง 2 ครั้งและล่มสลายไปเมื่อประมาณพุทธศตวรรษที่ 16 เมื่อเกิดการแผ่นดินไหวครั้งใหญ่และถูกคุกคามโดยพุกาม จึงต้องอพยพย้ายเมืองหลวง

# data[].attributes.headline
ช่วงระยะเวลาที่อาณาจักรก่อตั้ง-ล่มสลาย

# data[].attributes.subject
ช่วงระยะเวลาที่อาณาจักรก่อตั้ง-ล่มสลาย

# data[].attributes.body
อาณาจักรศรีโคตรบูรณ์ก่อตั้งราวพุทธศตวรรษที่11 และล่มสลายไปในพุทธศตวรรษที่ 15

# data[].attributes.headline
ศูนย์กลางอาณาจักร

# data[].attributes.subject
ศูนย์กลางอาณาจักร

# data[].attributes.body
'ราชอาณาจักรศรีโคตรบูรณ์'
ราชอาณาจักรศรีโคตรบูรณ์ก่อตั้งขึ้นตรงดินแดน 2 ฝั่งแม่น้ำโขง ได้แก่ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของราชอาณจักรสยาม โดยเริ่มตั้งแต่จังหวัดอุดรธานี จังหวัดหนองคาย จังหวัดนครพนม จังหวัดอุบลราชธานี จังหวัดนครราชสีมา จังหวัดเพชรบูรณ์ และพื้นที่ใกล้เคียง

# data[].attributes.headline
บริเวณใด ศูนย์กลางที่ไหน

# data[].attributes.subject
บริเวณใด ศูนย์กลางที่ไหน

# data[].attributes.body
2. อาณาจักรโยนกเชียงแสนตั้งอยู่บริเวณภาคเหนือของประเทศไทย  ปัจจุบันคือ อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย มีศูนย์กลางอยู่ที่เมืองเชียงแสน

# data[].attributes.headline
1. ช่วงระยะเวลาที่อาณาจักรก่อตั้ง-ล่มสลาย

# data[].attributes.subject
1. ช่วงระยะเวลาที่อาณาจักรก่อตั้ง-ล่มสลาย

# data[].attributes.body
ก่อตั้ง - ตั้งแต่ราวพุทธศตวรรษที่ 12 ลงมาถึงพุทธศตวรรษที่ 16

ล่มสลาย - อาณาจักรทวารวดีมีความเจริญรุ่งเรืองอยู่ประมาณ 200 ปี  จีงค่อยๆ เสื่อมลง  พวกขอมขณะนั้นกำลังรุ่งเรืองก็ถือโอกาส ตีเมืองทวารวดี ที่ละเมืองสองเมือง  จนถึง พ.ศ. 1500 อาณาจักรทวารวดีก็เสื่อมลง และตกอยู่ในอำนาจของพวกขอม

# data[].attributes.body
อาณาจักรศรีวัยก่อตั้งเมื่อ พ.ศ.670 สิ้นสุดที่ พ.ศ.1347

# data[].attributes.headline
2. อาณาจักรอยู่บริเวณใด มีศูนย์กลางอยู่ที่ใด

# data[].attributes.subject
2. อาณาจักรอยู่บริเวณใด มีศูนย์กลางอยู่ที่ใด

# data[].attributes.body
ที่ตั้งอยู่ในบริเวณภาคกลางของประเทศไทย มีศูนย์กลางอยู่ที่ใดไม่ปรากฏชัด โดยคาดว่ามีจุดศนย์กลางอยู่ที่จังหวัดนครปฐม

# data[].attributes.body
แผนที่พัฒนาการของอาณาจักรศรีวิจายา เริ่มใน ปาเล็มบัง ในศตวรรษที่ 7 จากนั้นขยายไปยังส่วนใหญ่ สุมาตรา แล้วขยายไปยังพื้นที่ของ เกาะชวา, หมู่เกาะรีเยา, หมู่เกาะบังกาเบอลีตุง, สิงคโปร์, คาบสมุทรมาเลย์ (เรียกอีกอย่างว่าคาบสมุทรกระ), ประเทศไทย, กัมพูชา, เวียดนามใต้, กาลิมันตัน จวบจนสิ้นเป็นอาณาจักรมลายูแห่งธรรมพระยาใน จัมบี ในศตวรรษที่ 14

# data[].attributes.body
อาณาจักรศรีวัย ปกครองในลักษณะสหพันธรัฐ  จึงมีศูนย์กลางสำคัญของอาณาจักรอยู่หลายแห่งดังกล่าว  ดังนั้นเมืองสำคัญของศรีวิชัยจึงมีอยู่ทั้งบนแหลมมลายู และเกาะสุมาตรา  เช่น  เมืองไชยา  เมืองนครศรีธรรมราช  เมืองปาเล็มบัง  และเมืองจัมบี  เป็นต้น

# data[].attributes.headline
3. ลักษณะการเมืองการปกครอง

# data[].attributes.subject
3. ลักษณะการเมืองการปกครอง

# data[].attributes.body
การปกรองแบ่งเป็นแคว้นๆ แต่ละกลุ่มจะมีเจ้านายหรือหัวหน้าปกครอง เป็นระบบเครือญาติที่เป็นพันธมิตร ตามลักษณะการปกครองแบบนครรัฐ กษัตริย์เมืองใดที่อาวุโสก็จะได้รับการยอมรับให้เป็นผู้นำ การจัดการการปกครองของอาณาจักรทวารวดี แต่ละเมืองจะมีหัวหน้าปกครองซึ่งอาจเป็นกษัตริย์หรือมีฐานะเทียบเท่า ในสังคมมีการแบ่งชนชั้น

# data[].attributes.headline
4. วิถีชีวิต ความเชื่อและศาสนา

# data[].attributes.subject
4. วิถีชีวิต ความเชื่อและศาสนา

# data[].attributes.body
ด้านศาสนา ชาวทวารวดีส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธนิกายเถรวาท โดยรับเอามาจากอินเดีย (ภาคใต้) แต่ก็มีบางส่วนที่นับถือนิกายมหายานหรือศาสนาพราหมณ์ ซึ่งมีการพบหลักฐานทางศิลปกรรมที่สามารถย้อนไปได้ถึงช่วงพุทธศตวรรษที่ 8-10 โดยเฉพาะธรรมจักรและมีความเชื่อเรื่องการสะเดาะเคราะห์

# data[].attributes.body
ใบเสมา หรือ สีมา เป็นประติมากรรมหินสลัก ซึ่งใช้เป็นสัญลักษณ์หรือเพื่อแสดงขอบเขตพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์เนื่องในพุทธศาสนา จากการศึกษาพบว่ามีการสร้างอย่างแพร่หลายมาก ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยช่วงพุทธศตวรรษที่ 12-16 ซึ่งเป็นยุคที่วัฒนธรรมทวารวดีเจริญรุ่งเรื่องขึ้น

-ปักหลักเดียว เพื่อแสดงเขตหรือตำแหน่งของบริเวณพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์

-ปักเป็นกลุ่ม พบว่ามีการปักล้อมรอบเนินดินหรือพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์โดยไม่มีการกำหนดทิศทางแน่นอน

-ปักประจำทิศ มีตั้งแต่การปัก 4 ทิศ 8 ทิศ ไปจนถึง 16 ทิศ โดยปักล้อมรอบเนินดินหรือสิ่งก่อสร้างทางศาสนา เพื่อแสดงเขตของสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ เช่น เจดีย์
พระธาตุ อุโบสถ พบว่ามีทั้งการปักใบเสมาเดี่ยว ปักเสมาคู่ หรือปักซ้อนกัน 3 ใบ

# data[].attributes.headline
หลักฐานอาณาจักรโบราณ ธรรมจักรกวางหมอบ      เสมาหิน สถูประฆังคว่ำ

# data[].attributes.subject
หลักฐานอาณาจักรโบราณ ธรรมจักรกวางหมอบ      เสมาหิน สถูประฆังคว่ำ

# data[].attributes.body
-ธรรมจักรและกวางหมอบ
ธรรมจักรและกวางหมอบเป็นรูปเคารพในพุทธศาสนาเชิงสัญลักษณ์แทนปางปฐมเทศนา ซึ่งเป็นสถานที่สำคัญที่พระพุทธเจ้าแสดงธรรมเทศนาเป็นครั้งแรก การค้นพบธรรมจักรหลายชิ้นในรัฐทวารวดีแถบภาคกลาง โดยเฉพาะบริเวณเมืองโบราณนครปฐมแสดงถึงความเลื่อมใสในพุทธศาสนาของชาวทวารวดี

# data[].attributes.headline
1.) ช่วงระยะเวลาอาณาจักร ก่อตั้ง - ล่มสลาย

# data[].attributes.subject
1.) ช่วงระยะเวลาอาณาจักร ก่อตั้ง - ล่มสลาย

# data[].attributes.body
อาณาจักรล้านนาก่อตั้งในคริสต์ศตวรรษที่ 12 เริ่มก่อตั้งปีพ.ศ. 1835 สิ้นสุดที่ปี 2318 หรือคริสต์ศตวรรษที่ 16

# data[].attributes.headline
2.) อาณาจักรที่ตั้งอยู่บริเวณใด มีศูนย์กลางอยู่ที่ใด

# data[].attributes.subject
2.) อาณาจักรที่ตั้งอยู่บริเวณใด มีศูนย์กลางอยู่ที่ใด

# data[].attributes.body
เขตบริเวณ ลุ่มน้ำแม่โขง ลุ่มน้ำสาละวิน แม่น้ำเจ้าพระยา ตลอดจนเมืองที่ตั้งตามลุ่มน้ำสาขโดยมีอาณาเขตทางทิศใต้จดเมืองตาก และจดเขตดินแดนด้านเหนือของอาณาจักรสุโขทัย ทิศตะวันตกเลยลึกเข้าไปในฝั่งตะวันตกของแม่น้ำสาละวิน ทิศตะวันออกจดฝั่งตะวันตกของแม่น้ำโขง ทิศเหนือจดเมืองเชียงรุ้ง ซึ่งบริเวณชายขอบของล้านนา อาทิ เมืองเชียงตุง เชียงรุ่ง เมืองยอง เมืองปุ เมืองสาด เมืองนาย เป็นบริเวณที่รัฐล้านนาแผ่อิทธิพลไปถึงในเมืองนั้นๆ

# data[].attributes.headline
3.) ลักษณะการเมืองการปกครอง

# data[].attributes.subject
3.) ลักษณะการเมืองการปกครอง

# data[].attributes.body
การปกครองอาณาจักรล้านนาเป็นรัฐพื้นเมืองมีคติเกี่ยวกับรัฐและกษัตริย์มีรูปแบบเฉพาะของท้องถิ่นที่เรียบง่ายโดยรับแนวคิดจารีตท้องถิ่นและแนวคิดที่ได้อิทธิพลจากพระพุทธศาสนาเมืองราชธานีไม่มีอำนาจในการปกครองมากนักเนื่องด้วยปัญหาการคมนาคมที่ยากลำบากของรัฐในบริเวณที่ราบสูงส่งผลให้ท่องถิ่นปกครองตนเองอย่างอิสระ

# data[].attributes.headline
4.) วิถีชีวิตความเชื่อและศาสนา อาณาจักรล้านนา

# data[].attributes.subject
4.) วิถีชีวิตความเชื่อและศาสนา อาณาจักรล้านนา

# data[].attributes.body
ความเชื่อดั้งเดิมของชาวล้านนา มีแนวคิดพื้นฐานเกี่ยวกับเรื่องผีผสมผสานกับความเป็นพุทธได้อย่างลงตัว  เสมือนหนึ่งว่าผีและพุทธร่วมกันสร้างโลกทัศน์ให้ชาวล้านนามีรูปแบบเฉพาะของตนเอง  ดังเช่นในขณะที่มีการเลี้ยงผีปู่แสะย่าแสะ  ก็จะต้องขึงภาพพระบฏเพื่อเป็นสัญลักษณ์การมาถึงของพระพุทธเจ้า

# data[].attributes.headline
1.ช่วงระยะเวลาในอาณาจักรก่อตั้ง-ล่มสลาย

# data[].attributes.subject
1.ช่วงระยะเวลาในอาณาจักรก่อตั้ง-ล่มสลาย

# data[].attributes.body
อาณาจักรละโว้ก่อตั้งในปี พ.ศ.1543 และ สิ้นสุดลงในปี พ.ศ.1643

# data[].attributes.headline
ลักษณะการเมืองการปกครอง

# data[].attributes.subject
ลักษณะการเมืองการปกครอง

# data[].attributes.body
ปกครองด้วย 'ระบอบราชาธิปไตย' มีพระมหากษัตริย์เป็นประมุขของอาณาจักร

พุทธศตวรรษที่ 12 อาณาจักรศรีโคตรบูรณ์เป็นอาณาจักรอิสระ ไม่ขึ้นตรงกับอาณาจักรอื่น

พุทรศตวรรษที่ 16 อาณาจักรศรีโคตรบูรณ์ได้เสื่อมอำนาจลง ตกอยู่ภายใต้ปกครองของอาณาจักรขอม
พุทรศตวรรษที่ 18 อาณาจักรศรีโคตรบูรณ์กลายเป็นเมืองลูกหลวงของอาณาจักรล้านช้าง

# data[].attributes.headline
การเมืองการปกครอง

# data[].attributes.subject
การเมืองการปกครอง

# data[].attributes.body
3.โยนกเชียงแสนเริ่มการปกครองโดยพระเจ้าสิงหนวัติ เริ่มราชวงศ์เมืองนาคพันธุสิงหนตินคร โดยวางชุมชนหมู่บ้านที่กระจายอยู่บริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำและบนที่ราบสูงมารวมตัวกันเป็นเมือง ต่อด้วยกษัตริย์องค์ที่2 พญาพันธติ ผู้สถาปนาเมืองโยนกนครไชยบุรีราชธานีศรีช้างแส่น

โดยอาณาจักรโยนกเชียงแสนมีการสู้รบกับอาณาจักรต่างๆมาเรื่อยๆ เช่น พวกขอมดำ อาณาจักรพุกาม และจบลงด้วยการปกครองของกษัตริย์องค์ที่46 พระองค์มหาไชยชนะ

# data[].attributes.body
อาณาจักรศรีวิชัย ประชาชนทางแหลมมลายูเดิมส่วนใหญ่นับถือพระพุทธศาสนา

# data[].attributes.headline
ช่วงระยะเวลาที่อาณาจักรก่อตั้ง-ล่มสลาย 

# data[].attributes.subject
ช่วงระยะเวลาที่อาณาจักรก่อตั้ง-ล่มสลาย 

# data[].attributes.body
ก่อตั้ง:อาณาจักรฟูนันก่อตั้งขึ้นราวพุทธศตวรรษที่ ๖ โดยพราหมณ์มาจากอินเดีย ฟูนันเจริญรุ่งเรืองมากในพุทธศตวรรษที่ ดำรงอยู่ราว600ปีตั้งเเต่คริสต์ศตวรรษที่1ถึง6

# data[].attributes.headline
1. ช่วงระยะเวลาที่อาณาจักรก่อตั้ง-ล่มสลาย

# data[].attributes.subject
1. ช่วงระยะเวลาที่อาณาจักรก่อตั้ง-ล่มสลาย

# data[].attributes.body
ระยะเวลา : ช่วงพุทธศตวรรษที่ 13-18

# data[].attributes.headline
2.อาณาจักรนี้ตั้งอยู่บริเวณใด มีศูนย์กลางอยู่ใด

# data[].attributes.subject
2.อาณาจักรนี้ตั้งอยู่บริเวณใด มีศูนย์กลางอยู่ใด

# data[].attributes.body
อาณาจักรละโว้ เป็นอาณาจักรที่ตั้งอยู่ในลุ่มน้ำเจ้าพระยา มีศูนย์กลางอยู่ที่ลวปุระ(ปัจจุบันคือเมืองลพบุรี)

# data[].attributes.headline
อาณาจักรนี้ตั้งอยู่บริเวณใด มีศูนย์กลางอยู่ที่ใด

# data[].attributes.subject
อาณาจักรนี้ตั้งอยู่บริเวณใด มีศูนย์กลางอยู่ที่ใด

# data[].attributes.body
ที่ตั้งของรัฐอยู่บริเวณลุ่มแม่น้ำโขงตอนล่าง ปัจจุบันเป็นที่ตั้งประเทศกัมพูชา เวียดนามตอนใต้ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย บางตอนของลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาและภาคใต้ของไทย ลงมาถึงแหลมมลายูอาณาจักรฟูนัน ได้ถูกตั้งขึ้นและเป็นอาณาจักรขนาดใหญ่ ที่เชื่อกันว่าศูนย์กลางของอาณาจักรแห่งนี้น่าจะ ตั้งอยู่ที่เมืองเปรเวงในประเทศกัมพูชาโดยมีเมืองออกแก้วหรือออกแอวในประเทศเวียดนามเป็นเมืองท่า

# data[].attributes.headline
3.ลักษณะการเมือง การปกครอง

# data[].attributes.subject
3.ลักษณะการเมือง การปกครอง

# data[].attributes.body
มีลักษณะการปกครองแบบ สมบูรณาญาสิทธิราชย์ พระมหากษัตรย์มี
สถาณภาพพระราชาองค์แรกคือโกฑัญญะมีเชื้อสายมาจากชาวอินเดีย เมืองหลวงชื่อวยาธปุระ แปลว่า เมืองของกษัตริย์นายพราน

# data[].attributes.headline
4.วิถีชีวิต ความเชื่อศาสนา

# data[].attributes.subject
4.วิถีชีวิต ความเชื่อศาสนา

# data[].attributes.body
เมืองละโว้ได้รับคติทางศาสนาพราหมณ์จากราชอาณาจักรขอมกัมพูชา  และพุทธศาสนาแบบมหายานที่ขึ้นมาจากทางทิศใต้ ตั้งแต่ประมาณพุทธศตวรรษที่ 16 คติความเชื่อทั้งสองนั้นเข้ากันได้และส่งเสริมการปกครองบ้านเมืองที่รวมกันเป็นราชอาณาจักรใหญ่ ดังนั้น เมืองละโว้จึงเป็นเมืองที่มีเครือข่ายความสัมพันธ์ไปถึงบ้านเมืองในภาคตะวันออกเฉียงเหนือแห่งลุ่มแม่น้ำมูล คือเมืองพิมาย ในจังหวัดนครราชสีมา เมืองพนมรุ้ง ในเขตจังหวัดบุรีรัมย์ ไปจนถึงเมืองพระนครหลวงในกัมพูชา ซึ่งทั้งเมืองพิมายและเมืองพนมรุ้งต่างก็มีศิลาจารึกที่แสดงอำนาจความเป็นอิสระของการเป็นเมืองหลวงปกครองดินแดนในละแวกใกล้เคียงในระดับหนึ่งด้วย ส่วนเมืองละโว้นั้น ในช่วงเวลานี้มีเอกสารประเภทตำนานที่แสดงถึงการแตกแยก ที่ทำให้เมืองหริภุญไชยซึ่งมีเมืองในอาณัติ คือ นครเขลางค์ แยกออกไปปกครองตนเองโดยอิสระเป็นอีกแว่นแคว้นหนึ่งที่ต้นแม่น้ำปิง

# data[].attributes.headline
การเมืองการปกครอง

# data[].attributes.subject
การเมืองการปกครอง

# data[].attributes.body
มีลักษณะการปกครองแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ พระมหากษัตริย์มีสถานภาพเป็นสมมติเทพ มีอำนาจสูงสุดในการปกครองบัญชาการทางทหาร และการพิพากษาคดีเลียนแบบกฎหมายมนูธรรมศาสตร์ของชาวอินเดียมาใช้เป็นแบบอย่างกฎหมายของตน แต่เพื่อความสงบ

# data[].attributes.headline
อาณาจักรนี้ตั้งอยู่บริเวณใด มีศูนย์กลางอยู่ที่ใด

# data[].attributes.subject
อาณาจักรนี้ตั้งอยู่บริเวณใด มีศูนย์กลางอยู่ที่ใด

# data[].attributes.body
ตั้งอยู่บริเวณคาบสมุทรมลายู มีศูนย์กลางอยู่ที่อำเภอเมืองนครศรีธรรมราชในปัจจุบัน จากการพบเมืองโบราณและวัตถุโบราน บริเวณบ้านพระเวียง ต.ในเมือง อ.เมือง จ.นครศรีธรรมราช และศิลาจารึกจากเมืองไชยา ซึ่งปัจจุบันตั้งอยู่ในจังหวัดสุราษฎร์ธานี มีอาณาเขตทางทิศเหนือถึงบริเวณจังหวัดชุมพรในปัจจุบัน ทิศใต้คลอบคลุมถึงบางส่วนบริเวณตอนบนของประเทศมาเลเซีย ละด้านทิศตะวันออก ตะวันตกจรดทะเลทั้งสองฝั่ง โดยฝั่งทะเลอันดามันถึงบริเวณที่เรียกว่าทะเลนอก ซึ่งเป็นบริเวณจังหวัดกระบี่ในปัจจุบัน

# data[].attributes.headline
วิถีชีวิต ความเชื่อ ศาสนา

# data[].attributes.subject
วิถีชีวิต ความเชื่อ ศาสนา

# data[].attributes.body
4. วิถีชีวิต มีการตั้งบ้านเมืองริมน้ำ เพื่อความสะดวกในการทำการเกษตร และใช้แม่น้ำสัญจร
ความเชื่อ เชื่อในศาสนาพุทธ และได้รับอิทธิพลจากความเชื่อของอินเดียในบางส่วน
ศาสนา ได้แก่พระพุทธศาสนามหายานนิกายต่างๆ เช่น ศาสนาพุทธ นิกายมหายาน และ ศาสนาพุทธ นิกายเถรวาท

# data[].attributes.headline
วิถีชีวิตความเชื่อและศาสนา

# data[].attributes.subject
วิถีชีวิตความเชื่อและศาสนา

# data[].attributes.body
ชาวฟูนันนับถือศาสนาหลายนิกายมีทั้งพระพุทธศาสนานิกายเถรวาทและมหายานศาสนาพราหมณ์ไศวะนิกาย มีการบูชาพระมเหศวร (พระศิวะ) และไวษณพนิกาย บูชาพระนารายณ์(พระวิษณุ)ชนชั้นปกครองของฟูนันนับถือศาสนาพราหมณ์-ฮินดูนิกายไศวะที่บูชาพระศิวะเป็นเทพเจ้าสูงสุด

# data[].attributes.headline
วัฒนธรรม ความเชื่อและวิถีชีวิต

# data[].attributes.subject
วัฒนธรรม ความเชื่อและวิถีชีวิต

# data[].attributes.body
วิถีชีวิต
วิถีชีวิตของประชาชนในอาณาจักรส่วนใหญ่ดำรงชีพด้วยการทำการเกษตร มีการค้าขายบริเวณริมฝั่งแม่น้ำโขง โดยอาศัยการคมนาคมทางน้ำ

วัฒนธรรม ความเชื่อและศาสนา
ประชาชนส่วนใหญ่นับถือพระพุทธศาสนา ทั้งนิกาย เถรวาทและมหายาน สังเกตุจากการก่อสร้างศาสนสถานและศาสนวัตถุ เช่น พระธาตุวรมหาวิหารเป็นต้น แต่ก็มีความเชื่อด้านไสยศาสตร์ อาทิ ผีบรรพบุรุษ และนาคเป็นต้น

# data[].attributes.headline
ลักษการเมืองการปกครอง

# data[].attributes.subject
ลักษการเมืองการปกครอง

# data[].attributes.body
จัดการปกครองตามแบบของอินเดียแบบเทวราช มีกษัตริย์เป็นสมมุติเทพ

# data[].attributes.headline
วิถีชีวิต ความเชื่อและศาสนา

# data[].attributes.subject
วิถีชีวิต ความเชื่อและศาสนา

# data[].attributes.body
คนในสมัยก่อนประวัติศาสตร์ เดิมมีชีวิตแบบสังคมล่าสัตว์ หาของป่า ในพื้นที่ป่าเขาทางด้านทิศาตะวันตกและทิศใต้ของจังหวัด ต่อมาได้อพยพลงสู่ที่ราบริมน้ำเมื่อประมาณ ๓,๐๐๐ - ๑,๕๐๐ ปีมาแล้ว มีวิถีชีวิตแบบชาวน้ำ ดำรงชีพด้วยการเพาะปลูก และจับสัตว์น้ำบริเวณทะเลสาบสงขลา และชายทะเลอ่าวไทย บางส่วนได้อพยพลงสู่ที่ราบริมทะเลอ่าวไทย ในเขตอำเภอจะนะ เนื่องจากได้พบกลองมโหระทึกที่หล่อด้วยสำริด แสดงให้เห็นถึงการติดต่อกับชุมชนภายนอก เมื่อประมาณ ๓,๐๐๐ - ๒,๐๐๐ ปีมาแล้ว
ต่อมาได้มีการเรียกชื่อ อาณาจักรตามพรลิงค์ ใหม่ว่า อาณาจักรนครศรีธรรมราช มีความสัมพันธ์ทางการฑูตทางด้านวัฒนธรรมและศาสนากับอาณาจักรสุโขทัย จากหลักฐานทางโบราณคดีสันนิษฐานว่า อาณาจักรนครศรีธรรมราช ได้เผยแพร่ศาสนาพุทธ นิกายเถรวาทที่นับถือกันมากที่สุดไปยังสุโขทัยและอาณาจักรอื่นๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

# data[].attributes.headline
สถูประฆังคว่ำ

# data[].attributes.subject
สถูประฆังคว่ำ

# data[].attributes.body
เจดีย์ทรงระฆังแบบสุโขทัยมิได้มีลักษณะที่ลอกเลียนมาจากลังกาโดยตรง แต่เป็นแบบที่ศิลปินสุโขทัยประดิษฐ์ขึ้นจากการผสมผสานแต่งเติมจนมีสัดส่นกลมกลืน และมีรูปทรงสูงสวยงาม อันเป็นอิทธิพลที่ได้มาจากคติมหายานแบบอย่างของเจดีย์แบบปาละ และโจฬะ เช่น การประดิษฐ์ฐานสูงซ้อนกันหลายชั้น การประดิษฐ์บัวปากระฆัง การทำรูปทรงระฆังให้พองออกในตอนบนและคอดในส่วนที่เป็นปากระฆัง

# data[].attributes.headline
เจดีย์พระธาตุพนม ปราสาทหิน ตํานานอุรังคธาตุ

# data[].attributes.subject
เจดีย์พระธาตุพนม ปราสาทหิน ตํานานอุรังคธาตุ

# data[].attributes.body
เจดีย์พระธาตุพนม

หลักฐาน: เป็นพระบรมธาตุที่แสดงถึงความเจริญรุ่งเรืองทางพุทธศาสนาของ 'นครพนม' มาแต่ โบราณกาล สร้างขึ้นเมื่อต้นพุทธกาลประมาณ พ.ศ.๘ ในสมัย 'อาณาจักรศรีโคตรบูรเจริญรุ่งเรือง' ประดิษฐานอยู่บนภูกำพร้าตั้งตระหง่าน 'อยู่ริมฝั่งโขง'

ปราสาทหิน
หลักฐาน: พระธาตุพนมเป็นปราสาทที่ร่วมสมัยกับศิลปะขอมต้นเมืองพระนคร ตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 14-15 โดยศึกษาจากโครงสร้างทางศิลปกรรม การประดับลวดลาย และเทียบเคียงจากศิลปะรอบข้างอย่างพระธาตุอิงฮัง และพระธาตุโพ่น แขวงสะหวันนะเขต สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ซึ่งเดิมทีก็เคยเป็นปราสาทขอมมาก่อน

ตํานานอุรังคธาตุ
หลักฐาน: มีลักษณะเรื่องเล่าเกี่ยวกับ พระพุทธศาสนาบนแผ่นดินท่ีราบลุ่มทั้ง 2 ฝั่งแม่น้ําโขง ดําเนินเรื่องตามความคติ ความเชื่อเกี่ยวกับพระพุทธเจ้าในสมัยภัทรกัป และพระพุทธเจ้าในอนาคต ผ่านเหตุการณ์การเจริญรุ่งเรืองและเสื่อมโทรมลงของพระพุทธศาสนาและบ้านเมืองต่างๆ
บันทึกด้วยภาษาท้องถิ่นทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย จังหวัด 'นครพนม'

# data[].attributes.headline
หลักฐานอาณาจักรโบราณ พระปรางค์สามยอด 

# data[].attributes.subject
หลักฐานอาณาจักรโบราณ พระปรางค์สามยอด 

# data[].attributes.body
พระปรางค์สามยอด จังหวัดลพบุรี เป็นโบราณสถานและแหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์และโบราณคดีที่สำคัญ ลักษณะเป็นปราสาทขอมในศิลปะบายน(พ.ศ.720 - 1773) โครงสร้างเป็นศิลาแลงประดับปูนปั้น สร้างขึ้นในรัชสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่7 (ครองราชย์ พ.ศ. 1724 - ประมาณ 1757) เพื่อเป็นพุทธสถานในลัทธิวัชรยานประจำเมืองละโว้หรือลพบุรี ซึ่งในขณะนั้นเป็นเมืองลูกหลวงของอาณาจักรเขมร จากหลักฐานภาพถ่ายเก่าของ Reginald S. Le May (นักการทูตและนักประวัติศาสตร์ศิลปะชาวอังกฤษ) ที่ถูกถ่ายขึ้นก่อนปีคศ.1925 ทำให้ทราบว่าแต่เดิมภายในปราสาทประธาน(ปราสาทหลังกลาง)เคยประดิษฐานพระพุทธรูปนาคปรกหินทราย (ทะเบียน ล.2831) บนแท่นสนานโทรณีใจกลางปราสาท ปัจจุบันรูปเคารพประธานองค์นี้ถูกเก็บรักษาไว้ภายในคลังโบราณวัตถุของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สมเด็จพระนารายณ์ ส่วนปราสาททิศใต้อาจจะเคยเป็นที่ประดิษฐานรูปพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรสี่กร และปราสาททิศเหนืออาจจะเคยเป็นที่ประดิษฐานรูปพระนางปรัชญาปารมิตา

# data[].attributes.headline
ตำนานจามเทวี

# data[].attributes.subject
ตำนานจามเทวี

# data[].attributes.body
พระนางจามเทวี ปฐมกษัตริย์แห่งอาณาจักรหริภุญไชย ตำนานจามเทวีกล่าวว่าพระนางเป็นธิดาของกษัตริย์แห่งกรุงละโว้ ได้เดินทางพร้อมพระสงฆ์ผู้ทรงพระไตรปิฏกและช่างผู้มีฝีมือหลากหลายประเภท 500 คน จากเมืองละโว้ สู่นครหริภุญไชย  ตำนานมีเนื้อหาที่เกี่ยวกับประวัติการเข้ามาของพุทธศาสนาในเขตหริภุญไชยและเรื่องความเป็นมาของเมืองหริภุญไชย

# data[].attributes.headline
พระธาตุกู่กุด

# data[].attributes.subject
พระธาตุกู่กุด

# data[].attributes.body
ภายในวัดจามเทวีมีโบราณสถานที่สำคัญคือ กู่กุด ลักษณะเจดีย์รูปทรงสี่เหลี่ยมก่อด้วยศิลาแลงถือปูนประดับลวดลายปูนปั้นซ้อนลดหลั่นกันขึ้นไป 5 ชั้น แต่ละชั้นมีซุ้มประดิษฐานพระพุทธรูปปูนปั้นประทับยืนปางประทานอภัย ชั้นละ 3 องค์ ทั้ง 4 ด้านด้านละ 15 องค์ รวมทั้งสิ้น 60 องค์ และที่มุมทั้งสี่ของเจดีย์แต่ละชั้นมีเจดีย์เหลี่ยมขนาดเล็กประดับประจำทุกมุม ใหญ่เล็กลดหลั่นกันขึ้นไปเป็นเจดีย์ที่เก่าแก่ที่สุดในวัด และที่เรียกกู่กุด เพราะส่วนยอดของเจดีย์หลุดหักลงมา

# data[].attributes.body
ลักษณะการเมืองการปกครองของอาณาจักรฟูนันได้รับอิทธิพลจากอินเดียตามคติ เทวราชา ถือว่ากษัตริย์เป็นเทพเจ้า มีลักษณะการปกครองแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ พระมหากษัตริย์มีสถานภาพเป็นสมมติเทพ มีอำนาจสูงสุดในการปกครอง

# data[].attributes.headline
อารยธรรมอินเดีย

# data[].attributes.subject
อารยธรรมอินเดีย

# data[].attributes.body
อินเดียเป็นแหล่งอารยธรรมที่เก่าแก่ของโลกเรียกว่าแหล่งอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุแบ่งยุคสมัยทางประวัติศาสตอินเดีย คือก่อนประวัติศาสตร์เเละประวังติศาสตร์สมัยใหม่

# data[].attributes.headline
ชุมชนตาคลี จันเสน

# data[].attributes.subject
ชุมชนตาคลี จันเสน

# data[].attributes.body
เป็นชุมชนไทยโบราณที่เกิดขึ้นริมทางรถไฟใน อำเภอ ตาคลี จังหวัดนครสวรรค์ มีอายุยาวนานไม่ต่ำกว่า 2,000 ปี ที่เคยเจริญรุ่งเรืองในยุคสมัยก่อนประวัติศาสตร์ หรือในช่วงยุคโลหะตอนปลาย ต่อเนื่องมาถึงสมัยทวารวดีตอนต้น

# data[].attributes.headline
เครื่องปั้นดินเผา

# data[].attributes.subject
เครื่องปั้นดินเผา

# data[].attributes.body
รูปแบบและลวดลายของเศษเครื่องปั้นดินเผาเหล่านี้เป็นที่รู้จักกันในวงการโบราณคดี เรียกว่า "เครื่องถ้วยหริภุญไชย" รูปแบบของเครื่องปั้น เช่น หม้อน้ำมีรูปกลม เชิงกว้าง หรือรูปแบบของคนโท ซึ่งมีรูปกลมคอเรียวสูง และตกแต่งด้วยการเขียนสีแดง ทั้งเป็นเส้นธรรมดาที่ส่วนคอ ไหล่ และตัวคนโท และบางใบก็เขียนเป็นลวดลาย ที่ตัวคนโทอย่างสวยงาม จนอาจกล่าวได้ว่า คนโทนี้เป็นเอกลักษณ์อย่างหนึ่งของศิลปะหริภุญไชย

# data[].attributes.headline
มหายาน พระโพธิสัตว์ พระบรมธาตุไชยา

# data[].attributes.subject
มหายาน พระโพธิสัตว์ พระบรมธาตุไชยา

# data[].attributes.body
1.) ลัทธิลังกาวงศ์
นครศรีธรรมราช(ตามพรลิงค์) เป็นแหล่งรับพุทธศาสนาลัทธิลังกาวงศ์เข้ามาเป็นครั้งแรก

2.) พระพุทธสิหิงค์
พระมหากษัตริย์แห่งลังกาทวีปทรงสร้างขึ้น เมื่อ พ.ศ. 700 ต่อมา พระเจ้าศรีธรรมโศกราชแห่งราชอาณาจักรตามพรลิงก์ได้ไปขอมาถวายพระร่วงแห่งกรุงสุโขทัย

3.) พระบรมธาตุ
พระบรมธาตุเจดีย์ ประดิษฐานอยู่ภายในวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร สร้างตามความเชื่อของพุทธศาสนาฝ่ายมหายาน เมื่อประมาณปี พ.ศ.๑๓๐๐ สมัยอาณาจักรตามพรลิงค์

# data[].attributes.headline
หลักฐานอาณาจักรโบราณ ศาสนาพราหมณ์

# data[].attributes.subject
หลักฐานอาณาจักรโบราณ ศาสนาพราหมณ์

# data[].attributes.body
เมืองละโว้ได้รับคติทางศาสนาพราหมณ์จากราชอาณาจักรขอมกัมพูชา และพุทธศาสนาแบบมหายานที่ขึ้นมาจากทางทิศใต้ ตั้งแต่ประมาณพุทธศตวรรษที่ 16 คติความเชื่อทั้งสองนั้นเข้ากันได้และส่งเสริมการปกครองบ้านเมืองที่รวมกันเป็นราชอาณาจักรใหญ่

# data[].attributes.headline
หลักฐานอาณาจักรโบราณ พระพุทธรูปนาคปรก

# data[].attributes.subject
หลักฐานอาณาจักรโบราณ พระพุทธรูปนาคปรก

# data[].attributes.body
พระพุทธรูปองค์นี้ จัดอยู่ในกลุ่มที่ 3 คือกลุ่มที่พัฒนามาเป็นลักษณะท้องถิ่นอย่างแท้จริง โดยเป็นพระพุทธรูปนาคปรกปางสมาธิ ประทับนั่งเหนือขนดนาค 3 ชั้น พระชงฆ์ตั้งขึ้น มีสันเล็กน้อย (ลักษณะเฉพาะที่พบในงานประติมากรรมในศิลปะเขมรสมัยบายน) พระเศียรยังคงแสดงลักษณะการทรงเครื่องอยู่เพียงชั้นเดียว ได้แก่ มงกุฎทรงสูงที่ทำเป็นชั้นๆ แต่ละชั้นมีการประดับลายกลีบบัว ลักษณะเช่นเดียวกับในสมัยบายน ไม่พบเครื่องประดับอื่นๆ เช่น กรองศอ พาหุรัด ทับทรวง สันนิษฐานว่าอาจจะมีการถวายเครื่องประดับต่างๆ เป็นของมีค่าที่นำมาใส่กับองค์พระพุทธรูปเพื่อถวายเป็นพุทธบูชา พระเนตรปิดและเหลือบลงต่ำ พระโอษฐ์แบะกว้าง ขอบพระโอษฐ์หนา และยังคงลักษณะแบบศิลปะสมัยบายนที่เรียกว่า “ยิ้มแบบบายน” อยู่ค่อนข้างมาก แต่ในความเหมือนก็ยังมีความแตกต่างจากศิลปะบายน ได้แก่ พระพักตร์ยาวรูปไข่มากกว่าพระพักตร์ในงานประติมากรรมของเขมร มีพระวรกายที่ยืดสูงกว่า ขนดนาค 3 ชั้นสูงขึ้นมากกว่า และกรอบของเศียรนาคมีลักษณะเป็นใบโพธิ์สูงปลายแหลมมากกว่าสมัยบายนและศิลปะเขมรสมัยอื่นๆ