# data[].attributes.headline
Wysłuchaj utworu Fryderyka Chopina pt „ preludium deszczowe”. Poczytaj informacje o kompozytorze z książki lub z poniższych liknów.

# data[].attributes.subject
Wysłuchaj utworu Fryderyka Chopina pt „ preludium deszczowe”. Poczytaj informacje o kompozytorze z książki lub z poniższych liknów.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
To najwybitniejszy twórca muzyki polskiej, czołowy przedstawiciel romantyzmu w muzyce. Jest nie tylko najbardziej znanym na świecie twórcą polskiej kultury, lecz także najpopularniejszym kompozytorem wszechczasów

Fryderyk Chopin urodził się 22 lutego 1810 r. w Żelazowej Woli w rodzinie Mikołaja Chopina - potomka biednej rodziny z Lotaryngii, który wyemigrował do Polski w 1787 r. za hrabiami Pacami - oraz Justyny z Krzyżanowskich, pochodzącej ze zubożałej szlachty, pracującej jako guwernerka u hrabich Skarbków. Od ojca przejął Chopin solidne oświeceniowe wykształcenie, nienaganne maniery, niechęć do wszelkiej ostentacji. W kochającej atmosferze domu rodzinnego - nie było to na początku XIX wieku regułą - Chopin z trzema siostrami - Ludwiką, Izabelą i przedwcześnie zmarłą Emilią - rozwijał zainteresowania artystyczne, rysował, inscenizował rodzinny teatrzyk, w czasie wakacji redagował żartobliwy „Kurier Szafarski" z opowieściami ze wsi.

Jesienią 1810 r. rodzina Chopinów osiadła w Warszawie, gdzie Mikołaj uczył francuskiego w Liceum Warszawskim i prowadził pensję dla chłopców. Młody Fryderyk w atmosferze postępowego Królestwa Polskiego pobrał solidne wykształcenie, stykał się z elitą kulturalną Warszawy, literatami młodoromantycznymi. Od 1815 r. uczy się muzyki u Wojciecha Żywnego, w 1817 r. publikuje pierwszy utwór - Polonez g-moll. Od 1822 r. kontynuuje naukę u Józefa Elsnera (dyrektora Konserwatorium i ważnej postaci życia muzycznego) oraz wstępuje do Liceum Warszawskiego. Często gra publicznie, zapoznaje się z najnowszą literaturą muzyczną (opery Rossiniego, koncerty Hummla, Fielda i Kalkbrennera). Od 1826 r. studiuje w Szkole Głównej Muzyki u Józefa Elsnera, który w 1829 r. oceni go: - szczególna zdolność, geniusz muzyczny.

Powstają pierwsze większe utwory - Rondo à la krakowiak op. 14, op. 8, Fantazja na tematy polskie op. 13, Wariacje nt. Là ci darem la mano Mozarta op. 2. Chopin w 1829 r. wyjeżdża do Pragi, Drezna i Wiednia, gdzie gra własne utwory. Sukces tych występów ugruntowuje pozycję kompozytora jako czołowego muzyka polskiego młodego pokolenia. W 1830 r. w czasie ostatniego roku studiów u Józefa Elsnera, na fali romantycznego uczucia do śpiewaczki Konstancji Gładkowskiej, powstają przełomowe utwory wczesnoromantycznej fazy twórczości - Koncert fortepianowy f-moll op. 21 i e-moll op. 11. 20-letni kompozytor w mistrzowski sposób połączył w nich klasyczną formę z modnym stylem brillant i nowatorską fakturą fortepianową. Na tle epoki były to utwory wstrząsające - współczesna im twórczość jest już dawno zapomniana, a one po blisko 200 latach zachowały blask i świeżość.

Fryderyk Chopin, Koncert fortepianowy nr 1 e-moll op. 11

Kolosalny sukces Koncertu e-moll stanowił w istocie pożegnanie Chopina. Opuszczając Warszawę w przeddzień Powstania Listopadowego, miał już nigdy nie powrócić do ojczyzny. Przez Wiedeń i Stuttgart dotarł do Francji. Pomimo uznania krytyki (słynne -Panowie, czapki z głów, oto geniusz! - Roberta Schumanna w recenzji z Wariacji op. 2) pierwsze lata w Paryżu, stającym się ówczesną muzyczną stolicą Europy, nie były łatwe. Chopin powoli wchodzi w dobre towarzystwo, pisze serię konwencjonalnych utworów, uważanych za najsłabsze w jego dorobku. W celach zarobkowych zaczyna dawać lekcje gry na fortepianie. Pierwszy koncert jako pianista daje w lutym 1832 r. i odnosi ogromny sukces, stając się jednym z najbardziej cenionych wykonawców. Czołowi artyści i intelektualiści epoki - Berlioz, Heine, Fétis, Delacroix, Liszt - uważali go za pianistę jedynego w swoim rodzaju, potrafiącego z instrumentu wydobyć niezwykłe niuanse, chwytającego za serce, lecz bez nadużywania siły i pianistycznych efektów typowych dla modnych wówczas wirtuozów fortepianu; pisano: - jego sukces był ogromny, a przecie trzeba czegoś zupełnie wyjątkowego, ażeby wywrzeć wrażenie po tych świetnych pianistach, jakich posiada Paryż.

Kariera pianistyczna nie odpowiadała jednak Chopinowi, który w 1835 r. wycofuje się z estrady; - ja się nie nadaję do występów publicznych, audytorium mnie onieśmiela - wyznał Lisztowi. Poświęca się kompozycji - publikuje przełomowe w historii muzyki utwory, jak op. 10 i op. 25, Balladę g-moll op. 23, Scherzo h-moll op. 20, kolejne zeszyty Mazurków. W 1838 r. związuje się ze znaną pisarką i skandalistką George Sand. Jej troskliwa opieka, intelektualny impuls i spokój wiejskiej posiadłości George Sand w Nohant pozwalają Chopinowi na trwający siedem lat rozkwit dojrzałej twórczości. Powstają op. 28, Sonata b-moll op. 35, polonezy, mazurki, Fantazja f-moll op. 49, Sonata h-moll op. 58. Dwa półpubliczne występy Chopina przed kulturalną elitą Paryża w 1841 r. i 1842 r. potwierdzają jego pozycję największego pianisty epoki: - Chopin osiągnął swój szczyt - pisano.

Fryderyk Chopin, Andante spianato i Wielki Polonez Es-Dur

W 1847 r. rozstaje się z George Sand; osamotniony i schorowany wchodzi w ostatni okres życia i twórczości. Komponuje Poloneza-Fantazję op. 61, Sonatę wiolonczelową op. 65, ostatnie nokturny i mazurki. W 1848 r. w celach zarobkowych wyjeżdża do Anglii i Szkocji, gdzie daje kilka koncertów i odnosi komercyjny sukces, lecz fatalny klimat jedynie przyspiesza postępy gruźlicy. Umiera 17 października 1849 r. w Paryżu.

Miejsce Chopina w historii muzyki jest arcyważne, niepodważalne. Polską sztukę z prowincjonalnej izolacji wysforował na światowe salony i nadał jej bieg aż do początku XX wieku. W Europie - przypieczętował przełom romantyczny, rozwinął styl brillant i impulsy obecne w twórczości Schuberta i Webera, lecz poszedł dalej, otwierając przed muzyką instrumentalną zupełnie nowe drogi. Nie na darmo uważa się go za prekursora kolejnych kierunków w muzyce - neoromantyzmu Wagnera i Rachmaninowa, impresjonizmu Debussy'ego i Ravela, ekspresjonizmu Skriabina.

Zarazem pod wieloma względami odróżniał się od innych kompozytorów romantycznych. Nie licząc młodzieńczych utworów na fortepian z orkiestrą, pieśni (nieprzeznaczonych do publikacji) i Sonaty wiolonczelowej op. 65, w zasadzie komponował wyłącznie na fortepian. W odróżnieniu od Schumanna i Liszta zdecydowanie odrzucał również muzykę programową. Preferował muzykę „czystą", absolutną, sprzeciwiał się narzucaniu jego utworom literackiego programu. Jego muzyka była przez to mniej nośna i wyrazista, lecz zarazem głębsza i ponadczasowa.

Dwa główne źródła inspiracji w twórczości Chopina to z jednej strony muzyka europejska tzw. stylu brillant - wirtuozowskich utworów na fortepian z orkiestrą, stanowiących pewne zubożenie późnej, romantycznej twórczości Beethovena, lecz wprowadzających innowacje w zakresie faktury. Z drugiej strony - polska muzyka ludowa. Poznawał ją w czasie wiejskich wakacji na Mazowszu i Kujawach. W swych utworach - mazurkach i polonezach - nie cytował jednak motywów ludowych dosłownie, jak robili to pół wieku później kompozytorzy tzw. szkół narodowych, lecz przetwarzał w „folklor idealny", wysublimowaną sztukę wysoką. Stworzył ponadto kilka innych gatunków - balladę fortepianową, scherzo, znacząco rozwinął inne - nokturn, etiudę, preludium. Dawniej uważano, że gorzej sobie radził z kompozycją wielkich form, takich jak trzyczęściowy koncert, cykliczna sonata, rozbudowana fantazja, lecz opinie te uległy obecnie weryfikacji.

Historyczne znaczenie Chopina polega zarówno na tym, że podsumował i w ogromny sposób rozwinął wcześniejsze tendencje w muzyce, lecz również na tym, że zapoczątkował i dał impuls kierunkom, które trwały w muzyce jeszcze w pierwszej połowie XX wieku. Wśród tych nowatorskich elementów można wymienić harmonię - zapowiadającą m.in. słynny akord tristanowski Wagnera i prometejski - Skriabina, fakturę fortepianową, którą po nim rozwinęli Liszt, Granados oraz Debussy, który bezpośrednio nawiązał do Chopina m.in. w cyklu 12 Etiud i 24 Preludiów. Do innych kompozytorów ściśle związanych z Chopinem należeli Gabriel Fauré, Aleksandr Skriabin, Siergiej Rachmaninow oraz Karol Szymanowski, który oddał mu hołd m.in. kilkoma zeszytami Mazurków.

dr Wojciech Bońkowski
Ciekawostki: Chopin jako smakosz
To pomijany dotąd, ale smakowity aspekt jego biografii. Sam Chopin zostawił na ten temat niewiele wzmianek, ale na podstawie świadectw współczesnych i źródeł historycznych możemy w przybliżeniu zrekonstruować jego „smakosferę".

W 1825 r. do Jana Matuszyńskiego pisał słynny list o toruńskich piernikach, a z Pragi i Wiednia donosił o najmodniejszych lokalach, jak Zur Böhmische Köchin czy Zum wilden Mann. - Dziki człowiek (tak się bowiem nazywa doskonała oberża, w której jadamy), wziął ode mnie za apetyczne konsumowanie strudlów całego reńskiego i krajcarów kilka - pisał do rodziny w grudniu 1830 r. Była to faktycznie okrągła suma za posiłek zważywszy, że za wiedeńskie mieszkanie płacił Chopin 20-25 reńskich miesięcznie. Nic dziwnego, że parę razy musiał prosić ojca o przesłanie dodatkowych pieniędzy.

Paryskie lata Chopina jeszcze bardziej poszerzyły jego „smakosferę". Stolica Francji przeżywała wówczas gwałtowne gastronomiczne zmiany. Utracjuszowskie uczty ancien régime'u, znakomicie opisane przez Brillat-Savarina w klasycznej Fizjologii smaku, ustępowały kuchni demokratycznej, mieszczańskiej, choć nie mniej smakowitej. Centrum koneserskiego Paryża przenosiło się z książęcych pałaców do modnych restauracji. Wiemy, jak duże znaczenie przywiązywał Chopin do wykwintnego ubioru i luksusowego wyposażenia swoich paryskich mieszkań, można więc sądzić, że w dziedzinie gastronomii kierował się podobną dbałością. Jego adresy przy rue Tronchet czy square d'Orléans (gdzie mieszkał od 1842 do 1849 r.) położone były w sercu restauracyjnych dzielnic. Chopin zapewne znał takie sławne lokale, jak istniejąca i dziś cukiernia Stohrera przy rue Montorgueil (założona notabene przez cukiernika Marii Leszczyńskiej w 1730 r.) czy restauracja Le Grand Véfour, po dziś dzień jedna ze świątyń smakoszy; do jej bywalców zaliczała się George Sand.

W korespondencji Chopin pozostawił wzmianki przede wszystkim o swoim zamiłowaniu do czekolady, lecz wiemy, że w Paryżu nie stronił też od win, tak francuskich, jak i importowanych. Z Józefem Brzowskim raczył się Rüdesheimerem, czyli sławnym wówczas i dziś reńskim Rieslingiem, pił szampana, który przeżywał rozkwit popularności i podawany był w „towarzystwie" właściwie przy każdej okazji, a w 1849 r. na Polach Elizejskich osuszył z Delacroix butelkę przy barze - prawdopodobnie czerwonego Bordeaux, które, obok tańszych win orleańskich, stanowiło wtedy podstawę winnej diety Paryżan.

Do posłuchania:

- I Koncert fortepianowy e-moll op. 11

- Andante Spianato i Wielki Polonez Es-dur

Wszystkie kompozycje Chopina znajdziesz na stronie Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina.

# data[].attributes.attachment_link.description
Fryderyk Chopin, kompozytorzy, muzyka polska, pianistyka, muzykoteka szkolna

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Fryderyk Chopin to wybitny polski kompozytor i pianista. Uznawany jest za jednego z najlepszych pianistów epoki romantyzmu. Jego talent odkryto, gdy miał zaledwie kilka lat - wzmianki o genialnym dziecku szybko zachwyciły warszawską arystokrację. Twórca, nazywany poetą fortepianu, wychował się w Polsce, ale większość swojego życia spędził w Paryżu. Tam też zmarł na gruźlicę.
Dzieciństwo

Fryderyk Franciszek Chopin był synem Francuza, Mikołaja (Nicolasa) Chopina, oraz Polki, Tekli Justyny z Krzyżanowskich. Za datę jego urodzin przyjmuje się 1 marca 1810 r., jednak w metryce chrztu widnieje 22 lutego. Mimo tej rozbieżności uznawana jest data, którą celebrował sam kompozytor i jego rodzina, czyli pierwszy dzień marca.

Mikołaj Chopin przyjechał do Polski w wieku 16 lat, rozmiłowany w Polsce i w polskości (nigdy nie opuścił ojczyzny). Zajmował się prowadzeniem pensjonatu dla synów ziemiańskich spoza Warszawy oraz kształceniem młodzieży szlacheckiej - jedną z jego podopiecznych była Maria Łączyńska, znana później jako Maria Walewska. Fryderyk był drugim dzieckiem Tekli i Mikołaja. Miał trzy siostry: starszą Ludwikę i dwie młodsze: Izabelę i Emilię. Kilka miesięcy po urodzeniu Fryderyka jego rodzice przenieśli się z dworku w Żelazowej Woli do prawego skrzydła Pałacu Saskiego w Warszawie.

Dom państwa Chopinów rozbrzmiewał muzyką i był prowadzony zgodnie z najznakomitszymi wzorcami polskiej arystokracji. Ojciec grał na flecie i skrzypcach, matka śpiewała i grała na fortepianie, również Ludwika uczyła się gry na tym instrumencie. Fryderyk od najmłodszych lat obcował z muzyką. Matka zaczęła uczyć go gry na fortepianie, gdy miał 4-5 lat. Regularne kształcenie muzyczne rozpoczął w wieku 6 lat pod okiem czeskiego skrzypka i nauczyciela, Wojciecha Żywnego, u którego kształcił się do 1822 r. W tym samym roku, gdy uczeń przerósł mistrza, nauczycielem Chopina, a bardziej doradcą, został najprawdopodobniej Wilhelm Wacław Würfel, znakomitej klasy pianista i profesor konserwatorium.

Talent chłopca szybko został odkryty - w gazetach pojawiły się wzmianki o genialnym dziecku. Mały Fryderyk zaczął tworzyć swoje pierwsze kompozycje, mazurki i polonezy, które skrupulatnie spisywał za niego ojciec. "Polonez g-moll" został wydany, gdy Chopin miał zaledwie 7 lat - od tej pory zaczął również występować w warszawskich domach szlachty i arystokracji. Grywał m.in. w Pałacu Radziwiłłowskim, w Belwederze u Wielkiego Księcia Konstantego, a także u Sapiehów i Potockich. W 1818 r. podarował dwa swoje polonezy matce cara i króla polskiego Marii Fiordorownie, która przebywała w Warszawie z wizytą.

Młodość Chopina

W latach 1823-26 nastoletni Fryderyk uczył się w Liceum Warszawskim. W tym czasie regularnie spędzał wakacje w majątkach rodzinnych swoich kolegów, gdzie miał styczność z muzyką wiejską. Z zapałem notował teksty piosenek, interesował się folklorem i uczestniczył w różnego rodzaju obrzędach. Te fascynacje znalazły odwzorowanie w jego późniejszych kompozycjach, szczególnie w mazurkach.

Od 1826 do 1829 r. Fryderyk Chopin kształcił się na wydziale "teorii muzyki, jenerałbasu i kompozycji" warszawskiej Szkoły Głównej Muzyki, która stanowiła część Konserwatorium, a równocześnie była powiązana z Uniwersytetem Warszawskim. Katedrę wydziału objął wówczas Józef Elsner. W czasie studiów Chopin zdobył warsztat, nauczył się dyscypliny oraz odpowiedzialności za sens i precyzję w konstruowaniu kompozycji. Wtedy też powstały jego szeroko rozbudowane dzieła: Sonata c-moll, Rondo à la Krakowiak, Fantazja op. 13 na tematy polskie oraz Trio g-moll.

Wyjazd do Francji

W wieku 20 lat Fryderyk Chopin opuścił Polskę, do której nigdy już nie powrócił, choć nie rozstawał się z myślą o ukochanej ojczyźnie. Zamieszkał w Paryżu, gdzie zdobył sławę jako wirtuoz i improwizator. Grał też często poza granicami Francji.

Z czasem, ze względu na pogarszający się stan zdrowia, coraz rzadziej koncertował, częściej komponował i uczył. Utrzymywał znajomości z najwybitniejszymi osobistościami epoki, takimi jak kompozytorzy: Hector Berlioz, Franciszek Liszt, pisarz Honoré de Balzac i malarz Eugène Delacroix. Przyjaźnił się również z elitą polskiej emigracji: Adamem Mickiewiczem, Julianem Ursynem Niemcewiczem i Cyprianem Norwidem.

W 1849 r. zmarł w Paryżu na gruźlicę. Pochowano go na cmentarzu Père-Lachaise. Do Warszawy wróciło serce Fryderyka Chopina, które spoczęło w kościele Św. Krzyża.

Pomnik Fryderyka Chopina w Łazienkach Królewskich jest jednym z najbardziej znanych i najchętniej odwiedzanych przez turystów i warszawiaków miejsc w stolicy. Odbywające się tam Koncerty Chopinowskie (w każdą niedzielę o godz. 12.00 i 16.00 od połowy maja do końca września) przyciągają tysiące słuchaczy.

# data[].attributes.attachment_link.title
Fryderyk Chopin: biografia, życiorys | Łazienki Królewskie

# data[].attributes.attachment_link.description
Fryderyk Chopin to wybitny polski kompozytor i pianista. Uznawany jest za jednego z najlepszych pianistów epoki romantyzmu. Jego talent odkryto, gdy miał zaledwie kilka lat - wzmianki o genialnym dziecku szybko zachwyciły warszawską arystokrację. Twórca, nazywany poetą fortepianu, wychował się w Polsce, ale większość swojego życia spędził w Paryżu.

# data[].attributes.headline
Moi Drodzy!                              Dla Was  piosenka „Wiosenne przebudzenie”

# data[].attributes.subject
Moi Drodzy!                              Dla Was  piosenka „Wiosenne przebudzenie”

# data[].attributes.headline
Zaśpiewaj i nagraj dowolną zwrotkę i refren. Swoje nagranie Prześlij na maila do 24 kwietnia ewasierzega62@gmail.com

# data[].attributes.subject
Zaśpiewaj i nagraj dowolną zwrotkę i refren. Swoje nagranie Prześlij na maila do 24 kwietnia ewasierzega62@gmail.com

# data[].attributes.body
Obowiązkowo!

# data[].attributes.headline
Kochani!                        Piosenka „Hulanka”                  F. Chopina podręcznik str. 81. Zaśpiewaj i nagraj dowolną zwrotkę.                                        Swoje nagranie prześlij na maila do 24 kwietnia! ewasierzega62@gmail.com                                  

# data[].attributes.subject
Kochani!                        Piosenka „Hulanka”                  F. Chopina podręcznik str. 81. Zaśpiewaj i nagraj dowolną zwrotkę.                                        Swoje nagranie prześlij na maila do 24 kwietnia! ewasierzega62@gmail.com                                  

# data[].attributes.body
Obowiązkowo!

# data[].attributes.body
Przypominam - nagrania przesłać do 24 kwietnia!

# data[].attributes.headline
Podr. str 111 pieśń ,,Witaj majowa jutrzenko'' .Rytmicznie czytać tekst, na każdą pierwszą nutę w takcie klasnąć ( tylko pierwsza zwrotka z refrenem ) jest to zadanie na 6 dla chętnych. Proszę nagrać recytację z klaśnięciem i wysłać na ewasierzega62@gmail.com

# data[].attributes.subject
Podr. str 111 pieśń ,,Witaj majowa jutrzenko'' .Rytmicznie czytać tekst, na każdą pierwszą nutę w takcie klasnąć ( tylko pierwsza zwrotka z refrenem ) jest to zadanie na 6 dla chętnych. Proszę nagrać recytację z klaśnięciem i wysłać na ewasierzega62@gmail.com

# data[].attributes.headline
Podr. str 94 ,, Siedzi sobie zając '' 1 wersję nauczyć się grać na flecie dla chętnych na 6 przesłać do 4.05. Zwróćcie uwagę ,że dużo jest takich samych taktów.  ewasierzega62@gmail.com    Powodzenia .            

# data[].attributes.subject
Podr. str 94 ,, Siedzi sobie zając '' 1 wersję nauczyć się grać na flecie dla chętnych na 6 przesłać do 4.05. Zwróćcie uwagę ,że dużo jest takich samych taktów.  ewasierzega62@gmail.com    Powodzenia .            

# data[].attributes.headline
Przeczytać tekst o skrzypcach i kontrabasie ze str 22,23 , rozwiązać ,, Supełek muzyczny ''. Ze str 90 przeczytać o altówce i wiolonczeli , rozwiązać ,, Supełek muzyczny''. Rozwiązania wpisać do zeszytu , dodatkowo odpowiedzieć pisemnie na pytanie ,, Jak nazywa się grupa 4 instrumentów smyczkowych"?. Następnie wybrać jeden z tych instrumentów , który z wyglądu najbardziej się Wam podoba , narysować ( kolorując kredkami )w zeszycie na całej , jednej stronie.Zrobić zdjęcie i wysłać do 18 V ( poniedziałek) na adres ewasierzega62@gmail.com . Pozdrawiam .

# data[].attributes.subject
Przeczytać tekst o skrzypcach i kontrabasie ze str 22,23 , rozwiązać ,, Supełek muzyczny ''. Ze str 90 przeczytać o altówce i wiolonczeli , rozwiązać ,, Supełek muzyczny''. Rozwiązania wpisać do zeszytu , dodatkowo odpowiedzieć pisemnie na pytanie ,, Jak nazywa się grupa 4 instrumentów smyczkowych"?. Następnie wybrać jeden z tych instrumentów , który z wyglądu najbardziej się Wam podoba , narysować ( kolorując kredkami )w zeszycie na całej , jednej stronie.Zrobić zdjęcie i wysłać do 18 V ( poniedziałek) na adres ewasierzega62@gmail.com . Pozdrawiam .

# data[].attributes.headline
Przeczytać tekst piosenki ze str 87. W zeszycie wypisać instrumenty , których nazwy występują w piosence , nazwać i napisać w zeszycie nazwy instrumentów, które są na ilustr. przy tekście ( jest ich 6 , pomocą będzie inf.ze str 84). Zrobić zdjęcie pracy i wysłać . Praca jest dla wszystkich. Termin do 18 V .Pozdrawiam .

# data[].attributes.subject
Przeczytać tekst piosenki ze str 87. W zeszycie wypisać instrumenty , których nazwy występują w piosence , nazwać i napisać w zeszycie nazwy instrumentów, które są na ilustr. przy tekście ( jest ich 6 , pomocą będzie inf.ze str 84). Zrobić zdjęcie pracy i wysłać . Praca jest dla wszystkich. Termin do 18 V .Pozdrawiam .

# data[].attributes.body
adres: ewasierzega62@gmail.com