# data[].attributes.headline
Το αντικείμενο - Θεωρία και Μέθοδο;

# data[].attributes.subject
Το αντικείμενο - Θεωρία και Μέθοδο;

# data[].attributes.attachment_link.title
Το_Αντικείμενο_Θεωρία_και_Μέθοδος-4

# data[].attributes.headline
Επανάληψη στη θεωρία για το αντικείμενο

# data[].attributes.subject
Επανάληψη στη θεωρία για το αντικείμενο

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Created with Hot Potatoes by Half-Baked Software, registered to Giannis Papathanasiou.

# data[].attributes.attachment_link.title
Επανάληψη στη θεωρία για το αντικείμενο της ν.ε.

# data[].attributes.attachment_link.description
Επανάληψη στη θεωρία για το αντικείμενο της ν.ε.

# data[].attributes.headline
Το αντικείμενο - video

# data[].attributes.subject
Το αντικείμενο - video

# data[].attributes.attachment_link.title
Το αντικείμενο στα νέα ελληνικά

# data[].attributes.headline
Η παράγραφος

# data[].attributes.subject
Η παράγραφος

# data[].attributes.body
Θεωρία και Ασκήσεις

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η παράγραφος είναι ένα ενιαίο κείμενο, με αρχή, ανάπτυξη και τέλος.

Αποτελεί μια ξεχωριστή ενότητα, με ένα δικό της νόημα, γιατί αναπτύσσεται μέσα σε αυτή μία ιδέα ή μία άποψη ή, τέλος, κάποια πλευρά ενός θέματος.

Έχει εξωτερικό γνώρισμα κάποιο περιθώριο στην πρώτη σειρά. Δηλαδή, για να ξεχωρίζει μια παράγραφος από την άλλη αφήνουμε περιθώριο στην αρχή της πρώτης σειράς, με άλλα λόγια ξεκινάμε λίγο πιο μέσα.

Αποτελείται από:

α. τη θεματική πρόταση ή περίοδο. Είναι προτιμότερο να την ονομάζουμε Θεματική Περίοδο (ΘΠ), γιατί μια περίοδος περιλαμβάνει περισσότερες προτάσεις.

β. την ανάπτυξη ή σχόλια ή λεπτομέρειες

γ. την κατακλείδα

● Η θεματική περίοδος (ΘΠ) εκφράζει την κύρια ιδέα της παραγράφου. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι αποτελεί κάτι σαν επικεφαλίδα ή σαν πλαγιότιτλο. Η θέση της θεματικής περιόδου βρίσκεται στην αρχή της παραγράφου, χωρίς αυτό να είναι απαραίτητο. Μπορεί να βρίσκεται και στη μέση ή ακόμη ακόμη και στο τέλος.

● Η ανάπτυξη ή σχόλια ή λεπτομέρειες είναι οι βασικές προτάσεις που αναπτύσσουν τη βασική ιδέα της θεματικής περιόδου.

● Η κατακλείδα αποτελεί το συμπέρασμα όσων γράφτηκαν στην παράγραφο. Δεν είναι απαραίτητο κάθε παράγραφος να έχει κατακλείδα.

Συνδετικές λέξεις και φράσεις

Στο εσωτερικό της παραγράφου φροντίζουμε ο λόγος μας να κυλάει φυσιολογικά από τη μια λέξη στην άλλη, από τη μια πρόταση στην άλλη, ώστε να μη δημιουργούνται κενά και χάσματα. Στη σύνδεση των προτάσεων χρησιμοποιούμε διάφορες λέξεις που τις ονομάζουμε συνδετικές ή διαρθρωτικές. Οι λέξεις αυτές μπορούν να δηλώνουν:

α. χρόνο π.χ. ύστερα, έπειτα, αργότερα, μετά, πριν, όταν, αφού, αφότου, μετά από λίγο, ύστερα από λίγο, ταυτόχρονα, μετά από κάποια καθυστέρηση, από τότε που... κ.λπ.

β. επεξήγηση π.χ. δηλαδή, με άλλα λόγια, για να το πούμε αλλιώς, αυτό σημαίνει ότι...,

γ. συμπέρασμα π.χ. ώστε, επομένως, συμπερασματικά, άρα, λοιπόν, με αποτέλεσμα, συνεπώς, έτσι...

δ. αιτία π.χ. γι' αυτό, επειδή, εφόσον, μια και, γιατί...

ε. παράδειγμα π.χ. για παράδειγμα, λόγου χάρη, παραδείγματος χάρη, με το εξής παράδειγμα...

στ. αντίθεση π.χ. όμως, μολονότι, εντούτοις, άλλωστε, ενώ, ωστόσο, σ' αντίθεση, αντιθέτως, αν και, αλλά, εξάλλου, σ' αντίθετη περίπτωση, εντελώς διαφορετικό...

ζ. τόπο π.χ. εδώ, εκεί, πάνω, κάτω, λίγο πιο πέρα, από την άλλη μεριά ...

η. πρόσθεση ή έμφαση π.χ. πρώτον, δεύτερον, ακόμη, πράγματι, επιπροσθέτως ...
Για τη σύνδεση των παραγράφων
● Παράλληλα, επίσης, ακόμη, ταυτόχρονα, συνάμα, συγχρόνως, ταυτοχρόνως

● Εκτός βέβαια από το (προηγούμενο) σημαντικό είναι και το,

● Εξίσου σημαντικό (ή σπουδαίο, ουσιώδες) με το (προηγούμενο) είναι και το...

● Φυσικά δε θα πρέπει να αγνοήσουμε, να παραμελήσουμε, να αδιαφορήσουμε, να αντιπαρέλθουμε, να παραβλέψουμε, να μην αναφέρουμε, να μη δείξουμε ενδιαφέρον, να μην ενδιαφερθούμε, να μην επισημάνουμε...ως...

● Σ' αυτό το σημείο θα πρέπει να τονιστεί, αναφερθεί, επισημανθεί...και

● Συμπληρώνοντας τα παραπάνω θα πρέπει να αναφερθεί, να τονιστεί, να επισημανθεί, να σημειωθεί, να γίνει γνωστό ή φανερό

● Τέλος, τελειώνοντας θα πρέπει να αναφέρουμε, να επισημάνουμε, να σημειώσουμε, να παραθέσουμε, να γνωστοποιήσουμε, να πληροφορήσουμε, να εξετάσουμε, να σχολιάσουμε

Όλα αυτά ας τα δούμε σε ένα παράδειγμα.

Έστω ότι πρέπει να γράψεις σε μια παράγραφο για το πώς πέρασες το Σαββατοκύριακο.

Η πρώτη ενέργεια που πρέπει να κάνεις είναι να σκεφτείς πώς πέρασες το Σαββατοκύριακο. Όλα αυτά που θα σκεφτείς πρέπει να τα σημειώσεις κάπου με ελάχιστα λόγια. π.χ. Σάβ. σινεμά, Κυρ. πρωί βόλτα, Κυρ. βράδυ διάβασμα. Εννοείται πως μπορείς να προσθέσεις ό,τι θέλεις.

Αυτά όλα που βρήκες είναι οι λεπτομέρειες της παραγράφου.

Τώρα χρειάζεται μια θεματική περίοδος π.χ. "Αυτό το Σαββατοκύριακο ίσως να ήταν ένα από τα καλύτερα της φετινής χρονιάς." Στη συνέχεια γράφεις όσα είχες βρει προηγουμένως. Φροντίζεις να χρησιμοποιείς ανάμεσα στις προτάσεις κάποιες από τις συνδετικές λέξεις, αποφεύγοντας τις επαναλήψεις. Στο τέλος γράφεις κι ένα συμπέρασμα (την κατακλείδα).

Η παράγραφος θα μπορούσε να είναι κάπως έτσι:

Αυτό το Σαββατοκύριακο ίσως να ήταν ένα από τα καλύτερα της φετινής χρονιάς. Από την Παρασκευή είχα συνεννοηθεί με κάποιους συμμαθητές μου να πάμε στο σινεμά. Έτσι, το Σάββατο το απόγευμα συναντηθήκαμε όλοι στο συνηθισμένο σημείο που δίνουμε ραντεβού και πήγαμε στον κινηματογράφο. Στη διαδρομή κάναμε φυσικά τα αστεία μας, πειράζαμε ο ένας τον άλλο, πήραμε και διάφορα ψώνια, ώσπου τελικά φτάσαμε. Κόψαμε τα εισιτήρια, μπήκαμε στην αίθουσα και διαλέξαμε τις καλύτερες θέσεις. Η ταινία ήταν υπέροχη, όπως το περιμέναμε. Το πρωί της Κυριακής ήταν ακόμη καλύτερο. Οι γονείς μου είχαν οργανώσει μια εκδρομή, για την οποία δε μας είχαν πει τίποτα. Έτσι, μας ξύπνησαν πρωί πρωί και τρώγοντας πρωινό μας ανακοίνωσαν ότι θα πάμε εκδρομή, χωρίς όμως να μας πουν πού θα πάμε. Μπήκαμε στο αυτοκίνητο και μετά από λίγη ώρα φτάσαμε στο μεγάλο λούνα παρκ. Εγώ και ο αδερφός μου πετάξαμε από τη χαρά μας. Ένα ολόκληρο πρωινό το περάσαμε παίζοντας στα παιχνίδια. Κανένα δεν αφήσαμε που να μην το επισκεφτούμε. Το μεσημέρι έφτασε και αφού φάγαμε ένα καταπληκτικό χάμπουργκερ γυρίσαμε σπίτι. Εννοείται ότι από την κούραση με πήρε ο ύπνος στο αυτοκίνητο. Σαν να μην έφταναν όλα αυτά το απόγευμα ήρθε απρόσμενα ο αγαπημένος μου ξάδερφος. Ό,τι παιχνίδι είχαμε στο σπίτι το παίξαμε. Με όλα αυτά πώς να μην είναι το Σαββατοκύριακο αυτό το καλύτερο της χρονιάς!

Επειδή στην παραπάνω παράγραφο αφηγούμαστε κάποιο γεγονός που έγινε, φροντίσαμε να βάλουμε τα γεγονότα στη σωστή χρονική σειρά. Έτσι, πρώτα είπαμε όσα έγιναν το Σάββατο το απόγευμα, μετά όσα έγιναν το πρωί της Κυριακής, το μεσημέρι και τέλος όσα έγιναν το απόγευμα της Κυριακής.

Όπως βλέπεις δεν είναι και τόσο δύσκολο. Το μόνο που χρειάζεται είναι οργάνωση. Αυτό κάνουν όλοι όσοι γράφουν. Γιατί να μην το κάνεις κι εσύ;

Ας δούμε δύο ακόμη παραδείγματα:

1 ο παράδειγμα: Το θέμα της παραγράφου είναι ο ελεύθερος χρόνος των μαθητών.

Για Θ.Π. θα βάλουμε την πρόταση: Οι περισσότεροι μαθητές στο Γυμνάσιο έχουν πολύ λίγο ελεύθερο χρόνο. Στη συνέχεια θα προσθέσουμε τις λεπτομέρειες και η παράγραφος θα γίνει κάπως έτσι:

Οι περισσότεροι μαθητές στο Γυμνάσιο έχουν πολύ λίγο ελεύθερο χρόνο. Ξυπνούν κάθε μέρα περίπου στις 7.30 και ως τις 8.15 το αργότερο πρέπει να βρίσκονται στο σχολείο. Εκεί παρακολουθούν μαθήματα ως τις δύο το μεσημέρι. Μετά πηγαίνουν στο σπίτι τους, τρώνε μεσημεριανό και ξεκουράζονται για λίγο. Η ώρα είναι ήδη τρεις. Θα ξεκινήσουν την προετοιμασία για τα μαθήματα της επόμενης ημέρας και το πολύ μετά από μια ή δυο ώρες θα πρέπει να διακόψουν, γιατί άλλος θα πρέπει να πάει στο Φροντιστήριο Ξένων Γλωσσών, άλλος για προπόνηση σε κάποιο άθλημα κι άλλος θα έχει Ωδείο ή χορό. Θα επιστρέψουν σπίτι τους και θα συνεχίσουν με τα μαθήματα του σχολείου και φυσικά με τα μαθήματα του Φροντιστηρίου. Η ώρα έχει πάει περίπου εννιά ή δέκα. Κάποια στιγμή θα πρέπει να φάνε και βραδινό, να πλυθούνε και φυσικά να κοιμηθούνε, για να ξυπνήσουν την επόμενη μέρα και να συνεχίσουν τα ίδια από την αρχή. Τελικά, δεν έμεινε σχεδόν καθόλου ελεύθερος χρόνος. Ίσως κάποιοι να τα καταφέρουν το Σαββατοκύριακο να ξεκλέψουν κανένα δίωρο, για να πάνε σε κάποιο φίλο ή σινεμά ή έστω κανένα πάρτι. Τελικά, ο ελεύθερος χρόνος με αυτά τα εξαντλητικά ωράρια και τις τόσες πολλές ασχολίες είναι κάτι άγνωστο για τους μαθητές.

Σ' αυτήν την παράγραφο ακολουθήσαμε και πάλι τη χρονική σειρά βάζοντας λέξεις που δηλώνουν χρόνο: δύο, τρεις, εννιά ή δέκα, βραδινό

2 ο παράδειγμα: Το θέμα της παραγράφου είναι: Τα φτωχά παιδιά της τάξης μου.

Για Θ.Π. θα βάλουμε την πρόταση: Πολλά από τα παιδιά της τάξης μου είναι φτωχά. Στη συνέχεια θα προσθέσουμε τις λεπτομέρειες και η παράγραφος θα γίνει κάπως έτσι:

Πολλά από τα παιδιά της τάξης μου είναι φτωχά. Όταν ξεκίνησαν τα μαθήματα, ο καιρός ακόμη ήταν καλός κι οι περισσότεροι φορούσαμε ένα μπλουζάκι κι ένα παντελόνι. Κανένας μας δεν καταλάβαινε την οικονομική κατάσταση του άλλου. Όσο όμως περνούσε ο καιρός κι άρχισαν να έρχονται τα πρώτα κρύα, τότε κάποια παιδιά εξακολουθούσαν να έρχονται με το απλό καλοκαιρινό μπλουζάκι. Τότε δεν είχα δώσει ιδιαίτερη σημασία, γιατί νόμιζα πως ήθελαν να παραστήσουν πως δεν κρυώνουν. Όταν, αργότερα, συζητούσαμε για το ταμείο της τάξης, ενώ μερικοί προτείναμε να δίνουμε από ένα ευρώ την εβδομάδα, κάποια παιδιά επέ-μεναν στο μισό ευρώ. Και πάλι δεν έδωσα ιδιαίτερη σημασία· μάλιστα πίστευα πως ήταν τσιγκούνηδες. Τα πράγματα, όμως, ξεκαθάρισαν με τα λεφτά για την ημερήσια εκδρομή, που θα πηγαίναμε στο τέλος της χρονιάς. Κάποιοι έφεραν αμέσως τα πέντε ευρώ που μας ζήτησε η καθηγήτρια. Κάποιοι άλλοι όμως, δεν τα έφερναν, κι όταν η καθηγήτρια τους ρώτησε γιατί καθυστερούσαν, έφερναν διάφορες δικαιολογίες. Η καθηγήτριά μας όμως το κατάλαβε και φρόντισε να τους στείλει να πάνε έξω, δήθεν σε μια δουλειά και ζήτησε από μας, να βάλουμε όλοι από δύο ευρώ παραπάνω για να έρθουν στην εκδρομή κι οι συμμαθητές μας. Τότε κατάλαβα ότι ορισμένα παιδιά στην τάξη μου είναι φτωχά.

Και σ' αυτήν την παράγραφο η ανάπτυξη έγινε με βάση τον χρόνο. Γι' αυτό χρησιμοποιήθηκαν οι φράσεις: Όταν ξεκίνησαν τα μαθήματα, Όσο όμως περνούσε ο καιρός, Όταν αργότερα, στο τέλος της χρονιάς.

Περισσότερα παραδείγματα

Σαν βράδιασε ολότελα, το παιχνίδι συγκεντρώθηκε στη μεγάλη πλατεία και εκεί αναμετρήθηκαν για τελευταία φορά όσοι είχαν απομείνει χωρίς να χτυπηθούν στη ράχη. Ο Παύλος Πρώιος αποφάσισε τότε να κάμει μια μεγάλη επέλαση και να τελειώσει τον πόλεμο. Ανέβηκε πρώτα στην εξέδρα και επιθεώρησε το πεδίο της μάχης. Ο Λεωνής, κατάκοπος, δεν τον ακολουθούσε πια, αλλά είχε σωριαστεί καταγής και τον κοίταζε από μακριά. Ύστερα, ο Παύλος Πρώιος όρμησε διασχίζοντας την πλατεία μοναχός του, κόκκινος, αστραφτερός, με τα μαλλιά στον άνεμο. Έτρεχε με κάποιο μεγαλείο, με τον κορμό ίσιο και το μέτωπο ψηλά. Ένιωθες πως δεν ήτανε δυνατό να του αντισταθεί κανείς. Όλοι κατάλαβαν εκείνη τη στιγμή πως αυτό ήτανε το τέλος του παιχνιδιού.

Λεωνής, Γιώργου Θεοτοκά

Βιβλίο ιστορίας Α' Γυμνασίου

Βιβλίο ιστορίας Α' Γυμνασίου

Από γραπτό μαθήτριας

Από γραπτό μαθήτριας

Από γραπτό μαθήτριας

Ας κάνουμε μια μικρή επανάληψη.
Κάθε παράγραφος ξεκινάει λίγο πιο μέσα. Αποτελείται από μια ξεκάθαρη Θ.Π. στο τέλος της οποίας βάζουμε τελεία. Ακολουθούν τα σχόλια και στο τέλος ίσως να υπάρχει και η κατακλείδα.

Ευκαιρία για μερικές ασκήσεις για τα μέρη της παραγράφου:

άσκηση για τη δομή της παραγράφου © Γεωργία Μουντράκη

Τρόποι ανάπτυξης παραγράφου

Μια παράγραφος μπορεί να αναπτύσσεται με διαφορετικό τρόπο κάθε φορά. Ο τρόπος που θα αναπτύξουμε μια παράγραφο εξαρτάται από το περιεχόμενό της, με άλλα λόγια από το τι θέλουμε να πούμε. Αλλιώς θα στήσουμε μια παράγραφο όταν περιγράφουμε ένα αντικείμενο, αλλιώς θα τη στήσουμε όταν αφηγούμαστε ένα γεγονός κι αλλιώς όταν λέμε τους λόγους για τους οποίους μας αρέσει (ή δε μας αρέσει) κάτι.

Οι συνηθέστεροι τρόποι για την ανάπτυξη μιας παραγράφου είναι οι εξής:

1. ο ορισμός

2. η διαίρεση

3. η αιτιολόγηση

4. η επεξήγηση

5. η καταγραφή των λεπτομερειών

6. το παράδειγμα

7. η σύγκριση και αντίθεση

8. η αναλογία

Η παράγραφος που αναπτύσσεται με ορισμό πρέπει να απαντά στην υποτιθέμενη ερώτηση "τι εννοείτε με αυτό;" "τι είναι αυτό;". Φυσικά για να γίνει πιο σαφής η παράγραφος, πρέπει να διασαφηνιστεί πιο πέρα, ακολουθώντας άλλους τρόπους, χρησιμοποιώντας λεπτομέρειες, παραδείγματα, σύγκριση και αντίθεση κ.τ.λ.

Παράδειγμα:

Κατανάλωση είναι η χρήση αγαθών ή υπηρεσιών για την ικανοποίηση των αναγκών μας. Βέβαια με τον όρο ανάγκες δεν εννοούμε μόνο τη λήψη τροφής ή το κάψιμο των ξύλων· είναι και το ντύσιμό μας, η κίνηση των μηχανών, η μετάβαση στο σχολείο, η κόμμωσή μας, η επίσκεψη του γιατρού, το ταξίδι με αυτοκίνητο ή αεροπλάνο.

Ο πιο εύκολος τρόπος για να βρούμε τον ορισμό μιας έννοιας είναι να καταφύγουμε σε ένα λεξικό. Αν όμως αυτό δεν είναι πρόσφορο, μπορούμε να βρούμε μόνοι μας τον ορισμό ακολουθώντας κάποια βήματα.

α. Η έννοια της οποίας πρέπει να βρούμε τον ορισμό, ονομάζεται οριστέα έννοια.

β. Πρώτα θα πρέπει να εντάξουμε την οριστέα έννοια σε μια μεγαλύτερη κατηγορία (γένη).

γ. Στο τέλος να βρούμε τη διαφορά από όλα τα παρόμοια (ειδοποιός διαφορά).

1 ο παράδειγμα:

α. Έστω ότι θέλουμε να βρούμε την έννοια της λέξης θρανίο (οριστέα έννοια), άρα θα πούμε: θρανίο είναι

β. Εντάσσουμε την οριστέα έννοια σε μια μεγαλύτερη κατηγορία (γένη), άρα θα πούμε: το έπιπλο

γ. Βρίσκουμε τη διαφορά από όλα τα παρόμοια έπιπλα: που χρησιμοποιείται από τους μαθητές για να κάθονται κατά την ώρα του μαθήματος, να ακουμπούν τα βιβλία τους και να γράφουν τα μαθήματά τους.

2 ο παράδειγμα:

α. Έστω ότι θέλουμε να βρούμε την έννοια της λέξης βιβλιοθήκη (οριστέα έννοια), άρα θα πούμε: βιβλιοθήκη είναι

β. Εντάσσουμε την οριστέα έννοια σε μια μεγαλύτερη κατηγορία (γένη), άρα θα πούμε: το έπιπλο

γ. Βρίσκουμε τη διαφορά από όλα τα παρόμοια έπιπλα: όπου τοποθετούνται και φυλάγονται βιβλία.

3 ο παράδειγμα:

α. Έστω ότι θέλουμε να βρούμε την έννοια της λέξης εκτυπωτής (οριστέα έννοια), άρα θα πούμε: εκτυπωτής είναι

β. Εντάσσουμε την οριστέα έννοια σε μια μεγαλύτερη κατηγορία (γένη), άρα θα πούμε: το ηλεκτρονικό μηχάνημα

γ. Βρίσκουμε τη διαφορά από όλα τα παρόμοια ηλεκτρονικά μηχανήματα: το οποίο τυπώνει σε χαρτί ένα αρχείο ηλεκτρονικού υπολογιστή.

4 ο παράδειγμα:

α. Έστω ότι θέλουμε να βρούμε την έννοια της λέξης φιλία (οριστέα έννοια), άρα θα πούμε: φιλία είναι

β. Εντάσσουμε την οριστέα έννοια σε μια μεγαλύτερη κατηγορία (γένη), άρα θα πούμε: η στενή κοινωνική σχέση

γ. Βρίσκουμε τη διαφορά από όλες τις παρόμοιες κοινωνικές σχέσεις: που αναπτύσσεται ανάμεσα σε δύο ή περισσότερα άτομα και που βασίζεται στην αμοιβαία αγάπη, τη συμπάθεια και την εκτίμηση.

5 ο παράδειγμα:

α. Έστω ότι θέλουμε να βρούμε την έννοια της λέξης βιολογία (οριστέα έννοια), άρα θα πούμε: βιολογία είναι

β. Εντάσσουμε την οριστέα έννοια σε μια μεγαλύτερη κατηγορία (γένη), άρα θα πούμε: η επιστήμη

γ. Βρίσκουμε τη διαφορά από όλες τις επιστήμες: που ασχολείται με τα φαινόμενα της ζωής και τους νόμους που διέπουν τη λειτουργία των ζώντων οργανισμών.

Η παράγραφος που αναπτύσσεται με διαίρεση αναφέρεται στο πλάτος μιας έννοιας. Πιο απλά: μια έννοια (π.χ. άνθρωπος) μπορεί να περιλαμβάνει διάφορα είδη, δηλαδή έχει πλάτος. Θα μπορούσαμε να διαιρέσουμε την έννοια με κάποιο κριτήριο. Αν διαιρέσουμε την έννοια άνθρωπος με το κριτήριο του χρώματος, τότε θα μιλήσουμε για: λευκούς, μαύρους, κίτρινους, ερυθρόδερμους. Χρησιμοποιώντας ως κριτήριο το θρήσκευμα θα διαιρέσουμε την έννοια άνθρωπος σε: χριστιανούς, μωαμεθανούς, βουδιστές. Εκείνο που πρέπει να προσέχουμε στη διαίρεση είναι να χρησιμοποιούμε ένα μόνο κριτήριο, ή μία διαιρετική βάση, όπως λέγεται επιστημονικά.

Παράδειγμα:

Παράδειγμα:
Παράδειγμα
Πηγή σχολικό βιβλίο Β' Γυμνασίου, περ. Αθηνόραμα, 2004

Είναι η μέθοδος η οποία αιτιολογεί μια θέση. Με άλλα λόγια, η θεματική περίοδος είναι μια πρόταση κρίσης που χρειάζεται να αποδειχτεί η ισχύς της. Στην ανάπτυξη - σχόλια αναφέρουμε τις προτάσεις εκείνες που αποδεικνύουν την άποψη που διατυπώθηκε στη Θ.Π.

Παράδειγμα.
Παράδειγμα
Σχετικές λέξεις: γι' αυτό, επειδή, εφόσον, μια και, γιατί... ένας λόγος που συμβαίνει αυτό, ένας παράγοντας..., η αιτία...,

Συχνά η ανάπτυξη μιας παραγράφου γίνεται με επεξηγηματικό τρόπο. Αυτό σημαίνει πως στη θεματική περίοδο τίθεται ένα γενικότερο ζήτημα, το οποίο στη συνέχεια, αποσαφηνίζεται με περισσότερες ή λιγότερες λεπτομέρειες. Η έννοια που πρέπει να αποσαφηνιστεί μπορεί να δηλώνεται με ολόκληρη τη θεματική περίοδο ή ακόμα και με μια λέξη της.

Παράδειγμα:

(Γρ. Ξενόπουλος, Αθηναϊκές επιστολές.)

Παράδειγμα:

Βοηθητικό λεξιλόγιο: δηλαδή, με άλλα λόγια, για να το πούμε αλλιώς, αυτό σημαίνει ότι...,

Ένας άλλος τρόπος ανάπτυξης μιας παραγράφου είναι με την παράθεση λεπτομερειών. Ως μέθοδος μοιάζει με την "επεξήγηση", αφού οι απαριθμούμενες λεπτομέρειες στην ουσία επεξηγούν τη θεματική περίοδο. Εννοείται πως όσο σημαντικότερες είναι οι λεπτομέρειες που επιλέγουμε να παραθέσουμε, τόσο αποτελεσματικότερος γίνεται ο λόγος της παραγράφου.

Παράδειγμα:

Αναπτύσσοντας μια παράγραφο με παραδείγματα θα πρέπει μετά τη Θ.Π. να παρουσιάσουμε διάφορα παραδείγματα παρμένα από την καθημερινή ζωή, την ιστορία, τη λογοτεχνία κτλ. που να ενισχύουν τη Θ.Π.

Παράδειγμα:

Παράδειγμα:

Πηγή σχολικό βιβλίο Β' Γυμνασίου

Παράδειγμα:

Πηγή σχολικό βιβλίο Β' Γυμνασίου

Σχετικές λέξεις: για παράδειγμα, λόγου χάρη, παραδείγματος χάρη, με το εξής παράδειγμα...

Στην ανάπτυξη μιας παραγράφου με σύγκριση - αντίθεση μπορεί:

να συγκρίνουμε δύο έννοιες ή δύο αντικείμενα και να σημειώνουμε τις ομοιότητες και τις διαφορές τους ή

να αντιθέτουμε δύο έννοιες ή δύο αντικείμενα, τονίζοντας τις διαφορές τους.

Δύο είναι οι πιο συνηθισμένοι τρόποι παράθεσης των ομοιοτήτων ή των διαφορών:

α) παρουσιάζονται πρώτα συνολικά τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του ενός από τα συγκρινόμενα και ύστερα του άλλου και ακολουθεί, στο τέλος, σχόλιο που αναφέρεται και στα δύο.

β) αντιπαραβάλλονται ένα προς ένα, σημείο προς σημείο, με σχόλιο ή χωρίς σχόλιο, τα γνωρίσματα των συγκρινόμενων.

Μερικές φορές η ανάπτυξη της παραγράφου με σύγκριση - αντίθεση μπορεί να περιλαμβάνει και ορισμό ή διαίρεση.

Στη σύγκριση - αντίθεση χρησιμοποιούνται ως μεταβατικές - συνδετικές λέξεις οι αντιθετικοί σύνδεσμοι ή άλλες λέξεις ή φράσεις που εκφράζουν αντίθεση.

Αντιθετικοί Σύνδεσμοι: μα, αλλά, παρά, όμως, ωστόσο, ενώ, αν και, μολονότι, μόνο.

Λέξεις ή φράσεις που εκφράζουν αντίθεση: αντίθετα, διαφορετικά, σε αντίθεση, εξάλλου, ειδάλλως, παρόλα αυτά, εντούτοις, όχι μόνο - αλλά και.

Παράδειγμα.

Παράδειγμα

Πηγή σχολικό βιβλίο Β' Γυμνασίου

Σχετικές λέξεις: όμως, μολονότι, εντούτοις, άλλωστε, ενώ, ωστόσο, σ' αντίθεση, αντιθέτως, αν και, αλλά, εξάλλου, σ' αντίθετη περίπτωση, εντελώς διαφορετικό...

Με την αναλογία τονίζεται κάποια ομοιότητα ανάμεσα σε πράγματα τα οποία εκ πρώτης όψεως φαίνονται ή είναι διαφορετικά. Σκοπός της είναι να καταστήσει κατανοητό και παραστατικό κάτι που παρουσιάζει δυσκολίες. Πολλοί ποιητές ή φιλόσοφοι, ακόμα κι ο Χριστός, χρησιμοποίησαν την αναλογία για να κάνουν περισσότερο αποτελεσματικό το λόγο τους.

Κλασικά παραδείγματα αναλογίας αποτελούν οι παρομοιώσεις του Ομήρου και οι παραβολές του Χριστού. Χρησιμοποιήθηκε όμως και από τους επιστήμονες. Αρκετά συχνά ο ανθρώπινος οργανισμός παραλληλίζεται με φυτό ή μηχανή.

Παράδειγμα:

Παράδειγμα:

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
παραγωγή κειμένου

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ελληνικός πολιτισμός

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
γιάννης παπαθανασίου

# data[].attributes.attachment_link.title
Παράγραφος, Είδη παραγράφων

# data[].attributes.attachment_link.description
Η παράγραφος είναι ένα ενιαίο κείμενο, με αρχή, ανάπτυξη και τέλος. Αποτελεί μια ξεχωριστή ενότητα, με ένα δικό της νόημα, γιατί αναπτύσσεται μέσα σε αυτή μία ιδέα ή μία άποψη ή, τέλος, κάποια πλευρά ενός θέματος. Έχει εξωτερικό γνώρισμα κάποιο περιθώριο στην πρώτη σειρά.

# data[].attributes.headline
Το Υποκείμενο

# data[].attributes.subject
Το Υποκείμενο

# data[].attributes.body
Θεωρία και Ασκήσεις

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Δες δύο διαδραστικά βίντεο που ετοίμασε η Κωνσταντίνα Σάιτ πατώντας ή
Τι είναι το υποκείμενο;

Υποκείμενο είναι η λέξη (ή η φράση) για την οποία γίνεται λόγος στην πρόταση. Με άλλα λόγια υποκείμενο είναι η λέξη που δείχνει σε μια πρόταση ποιος ενεργεί ή ποιος δέχεται μια ενέργεια ή ποιος βρίσκεται σε μια κατάσταση.

Ας δούμε κάποια παραδείγματα:

Στα παραπάνω παραδείγματα οι λέξεις: εγώ, εσύ, η Ελένη, εμείς, εσείς, οι θεατές είναι τα υποκείμενα των ρημάτων.
Σε ποια πτώση μπαίνει το υποκείμενο του ρήματος;
Το υποκείμενο του ρήματος στα νέα ελληνικά, όπως και στα αρχαία, μπαίνει πάντοτε σε πτώση ονομαστική, π.χ.
Έχουν όλα τα ρήματα υποκείμενο;
Στον καθημερινό μας λόγο, προφορικό ή γραπτό, ανταλλάσσουμε μηνύματα με τους συνανθρώπους μας. Η ανταλλαγή των μηνυμάτων γίνεται μέσα από τις προτάσεις. Πυρήνας της πρότασης είναι το ρήμα. Με το που χρησιμοποιούμε το ρήμα ταυτόχρονα εννοούμε και ένα δεύτερο στοιχείο της πρότασης το υποκείμενο. Σ' αυτό βοηθούν οι καταλήξεις των ρημάτων, π.χ.
Αν πούμε την πρόταση: "κοιμά μαι", ο αναγνώστης ή ο συνομιλητής μας θα καταλάβει ποιος κάνει κάτι και τι κάνει ( εγώ κοιμά- μαι).
Το ίδιο συμβαίνει κι αν πούμε την πρόταση: "παίζ εις;". Ο αναγνώστης ή ο συνομιλητής μας θα καταλάβει ποιος κάνει κάτι και τι κάνει ( εσύ παίζ- εις;).

[ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Σύγκρινε τη διαφορά με τα αγγλικά. Δεν μπορούμε να πούμε said, χωρίς να ορίσουμε το υποκείμενο, γιατί ο ακροατής δεν καταλαβαίνει ποιος said· μπορεί να είναι: I, you, he, she, it, we, you, they.]

Συμπεραίνουμε συνεπώς ότι όλα τα ρήματα έχουν υποκείμενο.

Οι καταλήξεις των ρημάτων μας βοηθούν να καταλάβουμε ποιος/α/ο ή ποιοι/ες/α είναι το υποκείμενο. Έτσι,
Το υποκείμενο υπάρχει πάντα ή μπορεί και να παραλείπεται;
Το υποκείμενο μπορεί να παραλείπεται σε διάφορες περιπτώσεις.

1 ον. Όταν εννοείται εύκολα από τα συμφραζόμενα, π.χ.
Ο Γιώργος σηκώθηκε πολύ πρωί, έφαγε γρήγορα το πρωινό του και ξεκίνησε για τη δουλειά.
(Τα ρήματα είναι τρία, επειδή όμως το υποκείμενο και των τριών ρημάτων είναι " ο Γιώργος" παραλείπεται για να μη το επαναλαμβάνουμε συνέχεια.)

2 ον. Όταν είναι τέτοια η έννοια του ρήματος που μπορεί να εννοηθεί μόνο ένα υποκείμενο, π.χ.
Πολέμησαν γενναία στο αλβανικό μέτωπο. ( οι στρατιώτες)
Μόλις φτάσαμε στο ξενοδοχείο μας καλωσόρισαν και μας τακτοποίησαν στα δωμάτιά μας. ( οι υπάλληλοι)

3 ον. Όταν το ρήμα δείχνει κάποιο φυσικό φαινόμενο, π.χ.
Όλη την ημέρα φυσάει δυνατά και βρέχει. ( ο καιρός)

4 ον. Όταν αναφέρεται σε μια γενική έννοια, π.χ.
Εκτός από τα φυτοφάγα και τα σαρκοφάγα ποια άλλα υπάρχουν; ( ζώα)

5 ον. Όταν δηλώνεται από το πρόσωπο του ρήματος· στις περιπτώσεις του α' και β' προσώπου και του ενικού και του πληθυντικού αριθμού τις περισσότερες φορές δε χρησιμοποιούμε το υποκείμενο, γιατί εννοείται από το πρόσωπο του ρήματος. Έτσι δε λέμε συνέχεια εγώ γράφω, εγώ διαβάζω, εσύ γράφεις, εσύ διαβάζεις, εμείς γράφουμε, εμείς διαβάζουμε, εσείς γράφετε, εσείς διαβάζετε.

α΄ παρατήρηση: Σε μερικές περιπτώσεις, παρόλο που το υποκείμενο εννοείται, το χρησιμοποιούμε γιατί θέλουμε να δώσουμε έμφαση ή αντιδιαστολή, π.χ.
Θα πληρώσω γιατί γιορτάζω! (έμφαση)
Σήμερα δε θα πληρώσεις εσύ. Θα πληρώσω εγώ! (αντιδιαστολή)

β΄ παρατήρηση: Υπάρχουν, βέβαια, και περιπτώσεις στις οποίες δε γίνεται εντελώς φανερό το υποκείμενο από το πρόσωπο του ρήματος, ειδικά στο α' και β' πληθυντικό. Στις περιπτώσεις αυτές, για να δηλώσουμε με ακρίβεια το πρόσωπο ή το πράγμα στο οποίο αναφερόμαστε, χρησιμοποιούμε ως υποκείμενο αντωνυμίες και ονόματα. Π.χ.
Εγώ και η Ελένη πήγαμε στο γήπεδο.
Εσύ και η Μαρία πού πήγατε;

Τι χρησιμοποιείται ως υποκείμενο;
Ως υποκείμενο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ουσιαστικό, ουσιαστικοποιημένο επίθετο ή αντωνυμία ή κάθε μέρος του λόγου, όταν χρησιμοποιείται ως ουσιαστικό. Δες τα παραδείγματα που ακολουθούν.

*Τα απρόσωπα ρήματα και οι απρόσωπες εκφράσεις έχουν ως υποκείμενο μια πρόταση με το ότι ή με το να.
Συμφωνία υποκειμένου - ρήματος
1η περίπτωση: Όταν το υποκείμενο είναι ένα, συμφωνεί με το ρήμα στο πρόσωπο και στον αριθμό:

2η περίπτωση: Όταν τα υποκείμενα είναι πολλά, το ρήμα μπαίνει σε πληθυντικό αριθμό και στο επικρατέστερο πρόσωπο (το α' είναι επικρατέστερο του β' και του γ' και το β' είναι επικρατέστερο του γ '). Δηλαδή:

Λέμε την πρόταση: Εμείς θα πάμε στο γήπεδο. Ποιους όμως εννοούμε με το "εμείς"; Μπορεί να είναι οι εξής:

α) Εγώ κι εσύ θα πάμε στο γήπεδο.
Δύο υποκείμενα ( εγώ + εσύ = α' και β' πρόσωπο ενικού) > το ρήμα μπαίνει στο α' πληθυντικό πρόσωπο.
β) Εγώ κι αυτός θα πάμε στο γήπεδο.
Δύο υποκείμενα ( εγώ + αυτός = α' και γ' πρόσωπο ενικού) > το ρήμα μπαίνει στο α' πληθυντικό.
γ) Εγώ κι εμείς όλοι θα πάμε στο γήπεδο.
Πολλά υποκείμενα (εγώ + εμείς = α' ενικό + α' πληθυντικό) > το ρήμα μπαίνει στο α' πληθυντικό πρόσωπο.
δ) Εγώ κι εσείς θα πάμε στο γήπεδο.
Πολλά υποκείμενα ( εγώ + εσείς α' ενικό + β' πληθυντικό) > το ρήμα μπαίνει στο α' πληθυντικό πρόσωπο.
ε) Εγώ κι αυτοί θα πάμε στο γήπεδο.
Πολλά υποκείμενα ( εγώ + αυτοί = α' ενικό + γ' πληθυντικό) > το ρήμα μπαίνει στο α' πληθυντικό πρόσωπο.
Συμπέρασμα: το α' πρόσωπο είναι επικρατέστερο του β' και του γ '

Λέμε την πρόταση: Εσείς θα πάτε στο γήπεδο. Ποιους όμως εννοούμε με το "εσείς"; Μπορεί να είναι οι εξής:

α) Εσύ κι εσύ θα πάτε στο γήπεδο.
Δύο υποκείμενα ( εσύ + εσύ = β' και β' πρόσωπο ενικού) > το ρήμα μπαίνει στο β' πληθυντικό.
β) Εσύ κι αυτός θα πάτε στο γήπεδο.
Δύο υποκείμενα ( εσύ + αυτός = β' και γ' πρόσωπο ενικού) > το ρήμα μπαίνει στο β' πληθυντικό.
γ) Εσύ κι εσείς θα πάτε στο γήπεδο.
Πολλά υποκείμενο ( εσύ + εσείς = β' ενικό και β' πληθυντικό) > το ρήμα μπαίνει στο β' πληθυντικό.
δ) Εσύ κι αυτοί θα πάτε στο γήπεδο.
Πολλά υποκείμενα ( εσύ + αυτοί = β' ενικό + γ' πληθυντικό) > το ρήμα μπαίνει στο β' πληθυντικό.
Συμπέρασμα: το β' πρόσωπο είναι επικρατέστερο του γ' προσώπου.

Εξαίρεση: Επειδή η ελληνική γλώσσα είναι πλούσια και με μεγάλη ποικιλία, γι' αυτό και υπάρχουν πολλές εξαιρέσεις. Έτσι, όταν το ρήμα βρίσκεται πρώτο σε μια πρόταση και ακολουθούν τα υποκείμενα, τότε το ρήμα μπορεί να βρίσκεται στον ενικό αριθμό και να συμφωνεί με το πλησιέστερο υποκείμενο. π.χ.

Να έρθεις κι εσύ και ο φίλος σου. (Το ρήμα βρίσκεται στο β' ενικό, γιατί το πλησιέστερο υποκείμενο " εσύ" είναι β' ενικού.)
Να έρθει κι αυτός κι εσύ. (Το ρήμα βρίσκεται στο γ' ενικό, γιατί το πλησιέστερο υποκείμενο " αυτός" είναι γ' ενικού.)

3η περίπτωση: Όταν τα υποκείμενα είναι στον ενικό αριθμό, είναι όμως πολλά όμοια και δεν υπάρχει αναφορά στο α' ή στο β' πρόσωπο, τότε το ρήμα μπαίνει στο γ ' πληθυντικό, π.χ.

Ο Γιώργος, ο Πέτρος κι ο Κώστας θα πάνε στο γήπεδο.

Σημειώσεις:

α) Μπορούμε βέβαια να χρησιμοποιήσουμε και ενικό αριθμό, όταν θεωρήσουμε τα διάφορα υποκείμενα ως ένα, π.χ.

Με παραξένεψε η αγάπη του και η ανθρωπιά του. (αγάπη, ανθρωπιά = δύο υποκείμενα > το ρήμα στον ενικό)

β) Αν υπάρχει αναφορά στο α' πρόσωπο, τότε το ρήμα μπαίνει στο α ' πρόσωπο πληθυντικού, σύμφωνα με όσα είπαμε παραπάνω, π.χ.

Εγώ, ο Γιώργος, ο Πέτρος κι ο Κώστας θα πάμε στο γήπεδο.

γ) Αν υπάρχει αναφορά στο β' πρόσωπο, τότε το ρήμα μπαίνει στο β ' πρόσωπο πληθυντικού, σύμφωνα με όσα είπαμε παραπάνω, π.χ.

Εσύ, ο Γιώργος, ο Πέτρος κι ο Κώστας θα πάτε στο γήπεδο.

4η περίπτωση: Όταν το υποκείμενο είναι περιληπτικό όνομα, το ρήμα μπαίνει είτε στον ενικό είτε στον πληθυντικό. Π.χ.
Ένα ζευγάρι παπούτσια μπορεί να κοστίζει μέχρι και 300 €
Ένα ζευγάρι παπούτσια μπορεί να κοστίζουν μέχρι και 300 €
Πώς βρίσκουμε το υποκείμενο Πώς βρίσκουμε το υποκείμενο, το αντικείμενο ή το κατηγορούμενο στα νέα ελληνικά;
Δες το ίδιο βίντεο σε διαδραστική μορφή που το ετοίμασε η Κωνσταντίνα Σάιτ.

Για να βρούμε το υποκείμενο σε μια πρόταση, πρέπει πρώτα να βρούμε το ρήμα της πρότασης. Αφού βρούμε το ρήμα της πρότασης, παρατηρούμε σε ποιο πρόσωπο βρίσκεται.

Αν το ρήμα βρίσκεται στο α' ενικό, τότε το υποκείμενο είναι το εγώ.

Αν το ρήμα βρίσκεται στο β' ενικό, τότε το υποκείμενο είναι το εσύ.

Αν το ρήμα βρίσκεται στο α' πληθυντικό, τότε το υποκείμενο είναι το εμείς.

Αν το ρήμα βρίσκεται στο β' πληθυντικό, τότε το υποκείμενο είναι το εσείς, π.χ.

1. Αγόρασα μια ωραία τυρόπιτα.

Το ρήμα είναι το αγόρασα και βρίσκεται στο α' ενικό, άρα το υποκείμενο είναι το εγώ.

2. Αγόρασες μια ωραία τυρόπιτα.

Το ρήμα είναι το αγόρασες και βρίσκεται στο β' ενικό, άρα το υποκείμενο είναι το εσύ.

3. Αγοράσαμε μια ωραία τυρόπιτα.

Το ρήμα είναι το αγοράσαμε και βρίσκεται στο α' πληθυντικό, άρα το υποκείμενο είναι το εμείς.

4. Αγοράσατε μια ωραία τυρόπιτα.

Το ρήμα είναι το αγοράσατε και βρίσκεται στο β' πληθυντικό, άρα το υποκείμενο είναι το εσείς.

Αν το ρήμα βρίσκεται στο γ' ενικό, ρωτάμε: ποιος ή ποια ή ποιο + το ρήμα

Αν το ρήμα βρίσκεται στο γ' πληθυντικό αριθμό, ρωτάμε ποιοι ή ποιες ή ποια + το ρήμα, π.χ.

1. Σήμερα ο Γιώργος θα πάει στον κινηματογράφο.

Βρίσκουμε το ρήμα: θα πάει. Διαπιστώνουμε ότι βρίσκεται στο γ' ενικό.

Ρωτάμε: ποιος-ποια-ποιο + ρήμα, ποιος-ποια-ποιο θα πάει; Ο Γιώργος, άρα ο Γιώργος είναι το υποκείμενο.

2. Σήμερα ο Γιώργος και η Ελένη θα πάνε στον κινηματογράφο.

Βρίσκουμε το ρήμα: θα πάνε. Διαπιστώνουμε ότι βρίσκεται στο γ' πληθυντικό.

Ρωτάμε: ποιοι-ποιες-ποια + ρήμα, ποιοι-ποιες-ποια θα πάνε; Ο Γιώργος και η Ελένη, άρα ο Γιώργος και η Ελένη είναι το υποκείμενο.

3. Σήμερα θα πάει στον κινηματογράφο.

Βρίσκουμε το ρήμα: θα πάει. Διαπιστώνουμε ότι βρίσκεται στο γ' ενικό.

Ρωτάμε: ποιος-ποια-ποιο + ρήμα, ποιος-ποια-ποιο θα πάει; Από την πρόταση δε φαίνεται κάποιο συγκεκριμένο υποκείμενο. Στην περίπτωση αυτή λέμε ότι αυτός-αυτή-αυτό θα πάει. Άρα, το υποκείμενο είναι το αυτός-αυτή-αυτό.

4. Σήμερα θα πάνε στον κινηματογράφο.

Βρίσκουμε το ρήμα: θα πάνε. Διαπιστώνουμε ότι βρίσκεται στο γ' πληθυντικό.

Ρωτάμε: ποιοι-ποιες-ποια + ρήμα, ποιοι-ποιες-ποια θα πάνε; Από την πρόταση δε φαίνεται κάποιο συγκεκριμένο υποκείμενο. Στην περίπτωση αυτή λέμε ότι αυτοί-αυτές-αυτά θα πάνε. Άρα, το υποκείμενο είναι το αυτοί-αυτές-αυτά.

Όπως είπαμε και στη θεωρία, πολλές φορές το υποκείμενο παραλείπεται, γιατί εννοείται από τα συμφραζόμενα, δηλαδή από αυτά που ειπώθηκαν προηγουμένως. Στη περίπτωση αυτή το υποκείμενο θα είναι το ίδιο με το υποκείμενο του αρχικού ρήματος, π.χ.

Ο Αλέξανδρος κατέβηκε τη σκάλα, βγήκε από την πόρτα, μπήκε στο αυτοκίνητό του και έφυγε.

Στην παραπάνω πρόταση έχουμε τέσσερα ρήματα, άρα έχουμε τέσσερις προτάσεις. Ξεκινάμε από το ρήμα της πρώτης πρότασης.

Βρίσκουμε το ρήμα: κατέβηκε. Διαπιστώνουμε ότι βρίσκεται στο γ΄ ενικό.

Ρωτάμε: ποιος-ποια-ποιο + ρήμα, ποιος-ποια-ποιο κατέβηκε; Ο Αλέξανδρος. Άρα ο Αλέξανδρος είναι το υποκείμενο.

Συνεχίζουμε με τη δεύτερη πρόταση.

Βρίσκουμε το ρήμα: βγήκε. Διαπιστώνουμε ότι βρίσκεται στο γ΄ ενικό.

Ρωτάμε: ποιος-ποια-ποιο + ρήμα, ποιος-ποια-ποιο βγήκε; Στην πρόταση "βγήκε από την πόρτα" δεν υπάρχει κάποιο υποκείμενο. Επειδή όμως η πρόταση είναι παρόμοια με την προηγούμενη, μπορούμε να πούμε ότι το υποκείμενο είναι αυτός ή ο Αλέξανδρος.

Το ίδιο κάνουμε και με τα ρήματα των επόμενων δύο προτάσεων.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
το υποκείμενο στα νέα ελληνικά

# data[].attributes.attachment_link.title
Το υποκείμενο στα Νέα Ελληνικά

# data[].attributes.attachment_link.description
Το υποκείμενο στα Νέα Ελληνικά

# data[].attributes.headline
Τρόποι ανάπτυξης παραγράφου

# data[].attributes.subject
Τρόποι ανάπτυξης παραγράφου

# data[].attributes.attachment_link.description
Not your computer? Use Guest mode to sign in privately. Learn more about using Guest mode

# data[].attributes.headline
Τρόποι ανάπτυξης παραγράφου

# data[].attributes.subject
Τρόποι ανάπτυξης παραγράφου

# data[].attributes.attachment_link.title
Τρόποι Ανάπτυξης Παραγράφου (β' γυμνασίου)

# data[].attributes.headline
Το υποκείμενο - κάρτες

# data[].attributes.subject
Το υποκείμενο - κάρτες

# data[].attributes.attachment_link.description
Not your computer? Use Guest mode to sign in privately. Learn more about using Guest mode

# data[].attributes.headline
Το υποκείμενο - video

# data[].attributes.subject
Το υποκείμενο - video

# data[].attributes.headline
Κουίζ για το Υποκείμενο

# data[].attributes.subject
Κουίζ για το Υποκείμενο

# data[].attributes.attachment_link.description
Not your computer? Use Guest mode to sign in privately. Learn more about using Guest mode

# data[].attributes.headline
Επανάληψη Γραμματικής Α' Γυμνασίου

# data[].attributes.subject
Επανάληψη Γραμματικής Α' Γυμνασίου

# data[].attributes.headline
Debate στο Καλλιτεχνικό

# data[].attributes.subject
Debate στο Καλλιτεχνικό

# data[].attributes.body
Σεμινάρια ρητορικής και αγώνες αντιλογίας

# data[].attributes.attachment_link.description
Στο πλαίσιο των Προγραμμάτων Σχολικών Δραστηριοτήτων του σχολικού έτους 2024-2025, που υλοποιούνται σύμφωνα με την εγκύκλιο με αρ.πρωτ: 132714/Δ7/06-11-2024 του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, διοργανώνεται φέτος το πρόγραμμα «Αντίλογος» – σεμινάρια ρητορικής και αγώνες αντιλογίας (debate) στο Καλλιτεχνικό Σχολείο Κοζάνης. Σε συνεργασία με τον Δήμο Κοζάνης, οι συναντήσεις μας διεξάγονται στην αίθουσα συνεδριάσεων του Κοβενταρείου.

# data[].attributes.headline
Κειμενικοί δείκτες - Δ. Καρακάσογλου

# data[].attributes.subject
Κειμενικοί δείκτες - Δ. Καρακάσογλου

# data[].attributes.headline
Γραμματική νέας ελληνικής γλώσσας

# data[].attributes.subject
Γραμματική νέας ελληνικής γλώσσας

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ
ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
Σωφρόνης Χατζησαββίδης Αθανασία Χατζησαββίδου

ΑΝΑΔΟΧΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ

Η συγγραφή και η επιστημονική επιμέλεια του βιβλίου πραγματοποιήθηκε
υπό την αιγίδα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Α΄, Β΄, Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ "ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ"
ΠΡΟΛΟΓΟΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ Η ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠPΩTO KEΦAΛAIO. ΦΩΝΗΤΙΚΗ - ΦΩΝΟΛΟΓΙΑ
1. Φωνητική

1.1. H Φωνητική και η προφορά

1.2. Οι φθόγγοι

2. Φωνολογία

2.1. Το φωνολογικό σύστημα. Τα φωνήματα

2.2. Οι συνδυασμοί των φωνημάτων

α. Aκολουθίες φωνημάτων

β. Πάθη φωνημάτων
Πάθη φωνηέντων
Πάθη συμφώνων

2.3. Tα υπερτμηματικά στοιχεία

α. O τόνος της λέξης

β. O τόνος της φράσης (επιτονισμός)

2.4. Oι συλλαβές

3. H γραφή

3.1. Τα γράμματα

3.2. Tα τονικά σημάδια

3.3. H στίξη - Tα σημεία στίξης

3.4. O συλλαβισμός

3.5. Οι συντομογραφίες - Η γραφή τους

Συνοπτικοί πίνακες
ΔEYTEPO KEΦAΛAIO. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ
1. Το άρθρο

1.1. Ορισμός-Λειτουργία-Χρήση

1.2. Μορφολογία

α. Το οριστικό άρθρο

β. Το αόριστο άρθρο

2. Τα ουσιαστικά

2.1. Ορισμός - Λειτουργία - Χρήση - Είδη

2.2. Γένος - αριθμός

2.3. Μορφολογία

Kλίση - Παρατηρήσεις

α. Κλίση αρσενικών

β. Κλίση θηλυκών

γ. Κλίση ουδετέρων

δ. Άκλιτα ουσιαστικά

ε. Διπλόκλιτα ουσιαστικά

Συνοπτικός πίνακας

3. Τα επίθετα

3.1. Ορισμός - Λειτουργία - Χρήση

3.2. Μορφολογία

Kλίση - Παρατηρήσεις

Άκλιτα επίθετα

Tα παραθετικά των επιθέτων

Συνοπτικός πίνακας

4. Τα αριθμητικά

4.1. Ορισμός-Λειτουργία-Χρήση

4.2. Μορφολογία

α. Αριθμητικά επίθετα

Απόλυτα αριθμητικά

Τακτικά αριθμητικά

Πολλαπλασιαστικά αριθμητικά

Αναλογικά αριθμητικά

β. Αριθμητικά ουσιαστικά

Συνοπτικός πίνακας

5. Οι αντωνυμίες

5.1. Προσωπικές αντωνυμίες

5.2. Κτητικές αντωνυμίες

5.3. Αυτοπαθείς αντωνυμίες

5.4. Οριστικές αντωνυμίες

5.5. Δεικτικές αντωνυμίες

5.6. Αναφορικές αντωνυμίες

5.7. Ερωτηματικές αντωνυμίες

5.8. Αόριστες αντωνυμίες

Συνοπτικός πίνακας

6. Τα ρήματα

6.1. Ορισμός - Λειτουργία - Χρήση

6.2. Μορφολογία

α. Τα παρεπόμενα του ρήματος

β. Ο σχηματισμός του ρήματος

γ. Bοηθητικά στοιχεία σχηματισμού

Το βοηθητικό ρήμα έχω

Το βοηθητικό ρήμα είμαι

δ. Η κλίση. Οι συζυγίες

ε. Παραδείγματα κλίσης

Pήματα της πρώτης συζυγίας

Pήματα της δεύτερης συζυγίας

στ. Tα θέματα

ζ. Iδιόκλιτα (συνηρημένα) ρήματα

η. Ρήματα ελλειπτικά, απρόσωπα και αποθετικά

θ. Ρήματα ανώμαλα

ι. Οι μετοχές

Συνοπτικός πίνακας

7. Επιρρήματα

7.1. Ορισμός - Λειτουργία - Χρήση - Είδη

7.2. Μορφολογία

α. Καταλήξεις

β. Tα παραθετικά των επιρρημάτων

8. Προθέσεις

8.1. Ορισμός - Λειτουργία - Χρήση - Είδη

8.2. Μορφολογία

9. Σύνδεσμοι

9.1. Ορισμός - Λειτουργία - Χρήση - Είδη

9.2. Μορφολογία

10. Επιφωνήματα

10.1. Ορισμός - Λειτουργία - Χρήση - Είδη

11. Μόρια

11.1. Ορισμός - Λειτουργία - Χρήση - Είδη
TPITO KEΦAΛAIO. ΣΥΝΤΑΞΗ
1. Κείμενο - Περίοδος - Πρόταση

1.1. Tο κείμενο και η περίοδος: ορισμοί

1.2. H πρόταση: ορισμός

1.3. Η σύνταξη της απλής πρότασης: οι όροι

α. Oι κύριοι όροι της πρότασης

β. H συμφωνία των κύριων όρων της πρότασης

γ. H σειρά των κύριων όρων της πρότασης

1.4. Tα είδη της πρότασης

Συνοπτικός πίνακας

2. Το ουσιαστικό και η ονοματική φράση

2.1. Ορισμός - Συνδυαστικότητα - Λειτουργία

2.2. Συντακτικές σχέσεις

α. Oυσιαστικό με άρθρο

β. Oυσιαστικό με ουσιαστικό

Oμοιόπτωτοι ονοματικοί προσδιορισμοί

Eτερόπτωτοι ονοματικοί προσδιορισμοί

γ. Eπίθετο με ουσιαστικό

Συνοπτικός πίνακας

3. Το ρήμα και η ρηματική φράση

3.1. Ορισμός - Λειτουργία

3.2. Το ρήμα και τα παρεπόμενά του

α. Διαθέσεις και φωνές

β. Oι χρόνοι

H σημασία των χρόνων στην οριστική

γ. Eγκλίσεις και τροπικότητες

Oι εγκλίσεις

Oι τροπικότητες

δ. Tο ποιόν ενέργειας

ε. Πρόσωπο και αριθμός

3.3. Η ρηματική φράση και τα στοιχεία της

α. Ρήμα με ονοματική φράση ως αντικείμενο

β. Ρήμα με εμπρόθετη φράση ως αντικείμενο

Συνοπτικός πίνακας

4. Τα επιρρηματικά

4.1. Ορισμός - Λειτουργία - Σύνταξη

4.2. Μορφές

4.3. Σημασίες

Oι ειδικότερες σημασίες των προθέσεων

α. Kοινές προθέσεις

β. Λόγιες προθέσεις

5. Σύνδεση προτάσεων

5.1. Παρατακτική σύνδεση

5.2. Yποτακτική σύνδεση

α. Oνοματικές προτάσεις

β. Eπιρρηματικές προτάσεις

γ. Aναφορικές προτάσεις

Συνοπτικός πίνακας
TETAPTO KEΦAΛAIO. ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ
1. Η σημασία, η λέξη και το λεξιλόγιο

2. Το λεξιλόγιο και οι σημασίες της νέας ελληνικής

2.1. H καταγωγή των λέξεων

2.2. O σχηματισμός των λέξεων

α. Παράγωγες λέξεις

Παράγωγα ρήματα

Παράγωγα ουσιαστικά

Παράγωγα επίθετα

Παράγωγα επιρρήματα

β. Σύνθετες λέξεις

Σύνθεση με αχώριστα μόρια (προθηματοποίηση)

H σύνθεση με ένωση λέξεων

Παρασύνθετες λέξεις

γ. Πολυλεκτικά σύνθετα

δ. Γνήσια και καταχρηστική σύνθεση

ε. Aρκτικόλεξα και ακρωνυμίες

2.3. Oι σημασίες των λέξεων

Συνοπτικός πίνακας
ΠEMΠTO KEΦAΛAIO. ΠΡΑΓΜΑΤΟΛΟΓΙΑ - ΚΕΙΜΕΝΟΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ
1. Η Πραγματολογία

2. Η Κειμενογλωσσολογία

2.1. Το κείμενο και η έννοιά του

2.2. Κειμενικά είδη

α. Γραπτά κειμενικά είδη

β. Προφορικά κειμενικά είδη

2.3. Yφολογία

α. H έννοια του ύφους

β. Tο ύφος της νέας ελληνικής

γ. Ύφος και σχήματα λόγου

Συνοπτικοί πίνακες
ΕΠΙΜΕΤΡΟ
Κατάλογος των συχνότερων ανώμαλων ρημάτων

Eυρετήριο όρων και ονομάτων

Bιβλιογραφία - Διαδικτυακές διευθύνσεις

# data[].attributes.attachment_link.title
Εξώφυλλο-Περιεχόμενα

# data[].attributes.attachment_link.description
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Σωφρόνης Χατζησαββίδης Αθανασία Χατζησαββίδου ΑΝΑΔΟΧΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ Η συγγραφή και η επιστημονική επιμέλεια του βιβλίου πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α΄, Β΄, Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ "ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ" ΠΡΟΛΟΓΟΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ Η ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠPΩTO KEΦAΛAIO.

# data[].attributes.headline
Ηλεκτρονικό περιοδικό λογοτεχνίας

# data[].attributes.subject
Ηλεκτρονικό περιοδικό λογοτεχνίας

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ΤΣΙΡΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

# data[].attributes.attachment_link.title
Δημιουργική Γραφή

# data[].attributes.attachment_link.description
Το ποίημα της Χριστοδούλου Δήμητρας "Για ένα παιδί που κοιμάται" υπήρξε η αφορμή για το 2ο τεύχος του [...]

# data[].attributes.body
Το Ρήμα

# data[].attributes.attachment_caption
 Κλίση Ουσιαστικών και Επιθέτων

# data[].attributes.headline
Τα σχήματα λόγου

# data[].attributes.subject
Τα σχήματα λόγου

# data[].attributes.attachment_link.title
Τα σχήματα λόγου

# data[].attributes.headline
Κανόνες Πρωταθλήματος

# data[].attributes.subject
Κανόνες Πρωταθλήματος

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
2ο Πρότυπο Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης

# data[].attributes.attachment_link.title
Τελικός Διττού Λόγου - Ομιλητής Λόγου #1

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ΗΜΕΡΗΣΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΧΑΝΙΩΝ

# data[].attributes.attachment_link.title
ΔΙΤΤΟΙ ΛΟΓΟΙ - Ενδοσχολικοί Ρητορικοί Αγώνες ΓΕΛ ΒΑΜΟΥ 2018

# data[].attributes.attachment_link.title
Περιγραφή_Αφήγηση_Επιχειρηματολογία

# data[].attributes.headline
Τα είδη των προτάσεων με βάση τα συστατικά τους

# data[].attributes.subject
Τα είδη των προτάσεων με βάση τα συστατικά τους

# data[].attributes.body
Απλή, επαυξημένη, ελλειπτική και σύνθετη πρόταση.

# data[].attributes.attachment_link.title
Απλή, επαυξημένη, ελλειπτική και σύνθετη πρόταση. Τα είδη των προτάσεων με βάση τα συστατικά τους

# data[].attributes.headline
Κειμενικοί δείκτες - Μ. Λαγού

# data[].attributes.subject
Κειμενικοί δείκτες - Μ. Λαγού

# data[].attributes.attachment_link.title
Κειμενικοί δείκτες

# data[].attributes.attachment_caption
Αφήγηση - Περιγραφή - Επιχειρηματολογία

# data[].attributes.headline
Πίνακας: Κειμενικά Είδη

# data[].attributes.subject
Πίνακας: Κειμενικά Είδη

# data[].attributes.attachment_link.title
Κειμενικά-είδη_πίνακας

# data[].attributes.attachment_caption
Eίδη προτάσεων