# data[].attributes.headline
1. Europan, Westfaliako Bakeren ondoren.

# data[].attributes.subject
1. Europan, Westfaliako Bakeren ondoren.

# data[].attributes.body
Hogeita Hamar Urteetako Gerraren ondoren, Europako iparraldeko herrialdeek, eliza nazionalak (luteranoa, kalbinista edo anglikanoa) berretsi zituzten. Hegoaldeko herrialdeek eta Austriak, berriz, katolizismoari eutsi zioten.

# data[].attributes.body
Probintzia Batuek garapen handia lortu zuten eta erregimen politiko berri bat eratu zuten: errepublika.

# data[].attributes.body
Suedia Baltikoaren eskualdeko estaturik garrantzitsuena izan zen eta bere eragin-ahalmena hedatu zuen.

# data[].attributes.body
Frantziak bere nagusitasuna sendotu zuen Europan, eta eredu politiko berri bat zabaldu zuen: monarkia absolutua.

Sistema horretan, erregeari zegokion botere guztia.

# data[].attributes.headline
2. Frantziak monarkia absolutua ezarri zuen.

# data[].attributes.subject
2. Frantziak monarkia absolutua ezarri zuen.

# data[].attributes.body
Monarkak boterea bereganatzen hasi ziren. Prozesu hori erabat gauzatu zen Luis XIV.aren erregealdian.

Frantziako erregea gobernu-sistema baten eredu bihurtu zen, absolutismoaren eredu, alegia. Europako estatu gehienek ezarri zuten sistema hori, Ingalaterrak eta Probintzia Batuek izan ezik.

Nahi zutena egiten zuten eta norbaitek haien boterea zalantzan jartzen bazuen zigortu egiten zuten.

Bossuet (1627-1704) frantziar klerikoa izan zen horietako bat, botere monarkikoa Jainkoak emandakoa zela defendatzen zuen.

# data[].attributes.headline
3. Sistema horretan, erregeari zegozkion botere guztiak.

# data[].attributes.subject
3. Sistema horretan, erregeari zegozkion botere guztiak.

# data[].attributes.body
Monarka absolutua zen estatuaren pertsonifikazioa:

Botere guztiak zituen, eta inolako mugarik gabe baliatzen zituen, legeak onartzea eta justizia administratzea.

Erresumako biztanleak haren mendekoak ziren: monarkaren legeen eta justiziaren arbitrariotasunaren mende zeuden, eta ez zuten inolako eskubiderik.

Estatuaren funtzioak eraginkortasunez betetzeko, funtzionarioen eta goi-karguen kopurua handitu zuen –erregeari soilik eman behar zizkioten kontuak–, diplomatikoen multzoa handitu zuen, eta ondo hornitutako eta antolatutako armada profesional bat sortu zuen.

Monarkaren irudia, artistek goretsi zutena, barne- eta kanpo-propagandarako elementu onena izan zen.

# data[].attributes.headline
4. Inglaterran, iraultza loriatsuaren ondoren.

# data[].attributes.subject
4. Inglaterran, iraultza loriatsuaren ondoren.

# data[].attributes.body
XVII. mendearen amaieran, zenbait gerra zibil izan ondoren, Ingalaterra monarkia parlamentarioko lehenbiziko estatu bihurtu zen.

Estuardotarrek monarkia absolutua ezarri nahi zuten, parlamentuaren inongo kontrolik izan gabe. Hori dela eta, bi gerra zibil piztu ziren (1642tik 1649ra bitartean).

1660an, Parlamentuak Estuardotarren monarkia berrezarri zuen. 1679an, Habeas Corpus legearen alde bozkatu zuen. Lege horrek banakoen askatasuna bermatzen zuen eta jendea modu arbitrarioan atxilotzea debekatzen zuen.

1689an, Jakue II.aren politika absolutistak eta katolizismoak Iraultza Loriatsua piztu zuten.

# data[].attributes.body
Ingalaterran 1689an sortutako sistema politiko berrian, Parlamentuak erregearen boterea kontrolatzen zuen, eta, gainera, lehen ministroa hautatzen zuen, parlamentuko kideen artean. Botere betearazlea eta legegilea bereizita zeuden, eta justizia independentea zen.

Bestalde, herritarrek beren askatasunak eta banako eskubideak bermatuta zituzten. Askatasun eta eskubide horiek Bill of Rights izeneko legean jasota zeuden, eta monarkak hori betetzeko eta errespetatzeko konpromisoa hartu zuen. Dena dela, sistema horrek ez zituen biztanle gehienak kontuan hartzen. Izan ere, dirua edo ondasunak zituztenek baino ezin zuten botoa eman.

# data[].attributes.headline
6. Probintzia batuetan, espainatik independizatu ondoren.

# data[].attributes.subject
6. Probintzia batuetan, espainatik independizatu ondoren.

# data[].attributes.body
Gobernuburuak (estatuderra) bere ekintzengantiko kontuak eman behar zituen Estatu Orokorren (Parlamentua) diputatuen aurrean.

Errepublikak tokiko burgesiaren ordezkarien esku jarri zuen probintzietako gobernua, eta ganbera federala ezarri zuen lurralde osoa gobernatzeko.

Estatu-kontseilu bat arduratzen zen kanpo-politikaz eta finantzez. Kontseiluburua Orange-Nassau familia nobleko kide bat izan ohi zen.