# data[].attributes.body
1. Yêu cầu: Viết chuyên đề nghiên cứu về một tác giả văn học

- Trình bày rõ ràng, khoa học: bản word, font chữ 14 Times Newroman, đề mục in hoa, chữ đậm

- Nội dung tìm hiểu sâu sắc, phạm vi rộng, có những đánh giá, nhận xét của các nhà nghiên cứu.

- Có hình ảnh minh hoạ phù hợp, thẩm mỹ

- Có danh mục tài liệu tham khảo và mục lục

- Số trang tối thiểu: 20 trang

2. Có thể tham khảo dàn ý sau:

Tên tác giả nghiên cứu

- Thời đại: đặc điểm xã hội, thời đại tác giả đó sống, những yếu tố chi phối sáng tác của tác giả đó

- Gia đình....

- Con người: tính cách, phẩm chất, mối quan hệ

- Sự nghiệp sáng tác:

+ Các tác phẩm chính ở các thể loại

+ Đặc điểm nội dung

+ Đặc điểm nghệ thuật

+ Phong cach nghe thuat va những đóng góp của tác giả với nền văn học

- Phân tích một số tác phẩm tiêu biểu của tác giả ( Phân tích sâu sắc ít nhất 3 tác phẩm)

- Một số nhận định về tác giả của các nhà nghiên cứu

- Danh mục tham khảo

- Mục lục

3. Phân công:

- Thu Trang: Nguyễn Huy Thiệp

- Viên: Nguyễn Thị Thu Huệ

- Việt Hà: Phạm Thị Hoài

- Minh Hiền: Phan Thị Vàng Anh

- Khánh Linh: Mai Văn Phấn

- Bích Ngọc: Bảo Ninh

- Xuân Mai: Nguyễn Ngọc Tư

4. Thời gian nộp bài:

- Lần 1: 30/5 - chỉnh sửa, hoàn thiện (cô chữa)

- Lần 2: 10/6 - Chấm điểm

5. Quyền lợi:

- Điẻm 9, 10 sẽ được cộng 2 điểm vào điểm kiểm tra thường xuyên

- Điểm 7,8: sẽ được cộng 1 điểm

- Đưới 7: không được cộng điểm

# data[].attributes.body
LÀM CHUYÊN ĐỀ THÁNG 5

# data[].attributes.body
1. Yêu cầu: Viết chuyên đề nghiên cứu về một tác giả văn học
- Trình bày rõ ràng, khoa học: bản word, font chữ 14 Times Newroman, đề mục in hoa, chữ đậm
- Nội dung tìm hiểu sâu sắc, phạm vi rộng, có những đánh giá, nhận xét của các nhà nghiên cứu.
- Có hình ảnh minh hoạ phù hợp, thẩm mỹ
- Có danh mục tài liệu tham khảo và mục lục
- Số trang tối thiểu: 20 trang
2. Có thể tham khảo dàn ý sau: VD
CHUYÊN ĐỀ VĂN HỌC: TÁC GIẢ NGUYỄN TUÂN
MỤC LỤC
NỘI DUNG
I. KHÁI QUÁT VỀ THỜI ĐẠI
- Thời đại: đặc điểm xã hội, thời đại tác giả đó sống, những yếu tố chi phối sáng tác của tác giả đó
II. VÀI NÉT VỀ TIỂU SỬ, CON NGƯỜI
- Gia đình....
- Con người: tính cách, phẩm chất, mối quan hệ
III. SỰ NGHIỆP SÁNG TÁC
1. Các tác phẩm chính ở các thể loại
2. Đặc điểm nội dung
3. Đặc điểm nghệ thuật
4. Phong cach nghe thuat va những đóng góp của tác giả với nền văn học
IV. Phân tích một số tác phẩm tiêu biểu của tác giả ( Phân tích sâu sắc ít nhất 3 tác phẩm)
V. Một số nhận định về tác giả của các nhà nghiên cứu
- Danh mục tham khảo
3. Phân công:
- Thu Trang: Hoàng Phủ Ngọc Tường
- Viên: Nguyễn Tuân
- Việt Hà: Nam Cao
- Minh Hiền: Xuân Diệu
- Quỳnh Anh: Tố Hữu
- Khánh Linh: Kim Lân
- Bích Ngọc: Xuân Quỳnh
- Xuân Mai: Hàn Mặc Tử
4. Thời gian nộp bài:
- Lần 1: 25/8 - chỉnh sửa, hoàn thiện (cô chữa)
- Lần 2: 10/9 - Chấm điểm
5. Quyền lợi:
- Điem 9, 10 sẽ được cộng 2 điểm vào điểm kiểm tra thường xuyên
- Điểm 7,8: sẽ được cộng 1 điểm
- Đưới 7: không được cộng điểm

# data[].attributes.body
BÀI ĐẠT GIẢI BA KÌ THI HỌC SINH GIỎI QUỐC GIA 2022
(Ngày thi 24/02/2023)
Mai Tuấn Anh
Đề bài:
Câu 1: Nghị luận xã hội (8 điểm)
Người xưa có câu "Hữu xạ tự nhiên hương". Quan điểm trên gợi cho anh/ chị suy nghĩ gì về việc xây dựng hình ảnh bản thân trong cuộc sống hiện nay?
Câu 2: Nghị luận văn học (12 điểm)
Có ý kiến cho rằng: "Viết văn, cũng chừng ấy ký tự, chừng ấy con chữ, mỗi nhà văn sáng tạo ra một thế giới của riêng mình. Thế giới của riêng mình nhưng lại không chỉ cho riêng mình".
Bằng hiểu biết và trải nghiệm văn học, anh/ chị hãy trình bày suy nghĩ của mình về ý kiến trên.
Bài làm:
Câu 1:
“Này bông hoa hồng
Giá trị của mày chỉ là khoảnh khắc
Ai biết mày khi đang kết nụ
Ai biết mày khi mày úa tàn
Ôi hoa hồng, hoa hồng
Phút giây này thật tuyệt vời”
(“Mưa Nhã Nam” - Nguyễn Huy Thiệp)
“Phút giây này” chính là thời khắc bông hoa nở ra với toàn bộ sắc hương, là thời khắc một con người tỏa sáng với toàn bộ giá trị sống, tất cả chỉ là một khoảnh khắc, một cơ hội, trong một cuộc đời hữu hạn. Nhận thức được điều ấy, con người khao khát được đem toàn bộ giá trị của mình đến với cuộc đời, khao khát tài năng và phẩm chất của mình được sống trong sự trân trọng của người khác. Người xưa đã có thể yên tâm rằng: “Hữu xạ tự nhiên hương”, thế nhưng cho đến ngày hôm nay, chúng ta vẫn bị thúc giục bởi nhu cầu tìm cách chứng tỏ giá trị sống của mình với cuộc đời…
Người xưa đã sống với niềm tin chắc chắn rằng tài năng lớn lao và cốt cách phi thường tất yếu sẽ được nâng niu và trân trọng, sẽ tìm thấy cơ hội để tỏa sáng trong cuộc đời với toàn bộ giá trị: “Hữu xạ tự nhiên hương” - tài năng ấy, cốt cách ấy, “hương thơm” ấy tất yếu sẽ tỏa ngát trong cuộc đời, sẽ tìm thấy cơ hội để phát huy mọi giá trị, tô điểm cho cuộc đời và “sống” trong sự trân trọng của người. Điều ấy đến một cách “tự nhiên” - tự thân, không cần sự tác động từ bên ngoài, không cần bất kì một yếu tố nào khác ngoài những năng lực, phẩm chất, giá trị, “hương thơm” sẵn có. Thế nhưng, con người hiện đại lại sống trong một nhận thức khác: chúng ta có nhu cầu “xây dựng hình ảnh bản thân” - chúng ta cảm thấy cần phải làm cho người khác biết đến phẩm chất, năng lực, giá trị của mình, cần tạo điều kiện thuận lợi để giá trị của bản thân được chú trọng bởi người khác. Người xưa tin rằng năng lực và phẩm chất thực sự sẽ gặp được cơ hội để tỏa sáng. Con người thời nay lại cảm thấy cần phải tự tạo cơ hội cho sự tỏa sáng ấy, phải làm cho năng lực và phẩm chất của mình được người khác biết đến.
Tài năng to lớn khó lòng bị xã hội bỏ qua. Trong mọi hoàn cảnh, đặc biệt trong những thời kì hòa bình, ổn định, trong những xã hội đang trên bước đường tiến tới văn minh, tài năng ấy, phẩm chất ấy luôn có cơ hội để được tỏa sáng và nâng niu, trân trọng. Các triều đại trong lịch sử đều khẳng định coi “hiền tài là nguyên khí quốc gia”, các chính phủ, thậm chí cả các tổ chức và doanh nghiệp cũng thường đề ra hàng loạt chính sách “đãi ngộ nhân tài”. Trong những môi trường như vậy, tài năng và phẩm chất đáng trọng dễ dàng tìm thấy cơ hội để nảy nở, để phát huy trọn vẹn mọi giá trị của mình. Tại nước Ý thời Phục hưng, dưới sự ưu đãi của các nhà bảo trợ giàu có và quyền lực, Michelangelo và Da Vinci vươn lên thành những đỉnh cao. Tại kinh thành Vienna của văn chương và âm nhạc, tài năng của Mozart và Beethoven được tỏa sáng rực rỡ. Ngay cả trong những thời kì kém thuận lợi hơn, tài năng vẫn có cơ hội để được đánh thức, vươn lên và tỏa sáng giữa bóng tối, như một sức mạnh để cải tạo hoàn cảnh. Chính trong sự cai trị tàn bạo của Taliban, Malala Yousafzai vươn lên trở thành tiếng nói đại diện cho hàng triệu phụ nữ và trẻ em gái không được đi học tại quê hương cô, một tiếng nói với khát khao thay đổi cả thế giới… Chỉ cần năng lực và phẩm chất còn trong con người như một thứ hương thơm, nó sẽ tìm thấy cơ hội, sẽ được đánh thức để tỏa lan trong cuộc đời…
Nhưng tài năng cũng có thể sẽ ngủ say, và cái Đẹp cũng sẽ bị tổn hại nếu bị lãng quên như cỏ mọc hoang, không được ai biết tới, không được trân trọng và đánh giá đúng mức. Sự sống hữu hạn khiến cho con người không thể chờ hàng nghìn thế kỉ trong bóng tối đến ngày mình được người khác “phát hiện” ra. Hoàn cảnh ấy làm nảy sinh ở con người nhu cầu xây dựng hình ảnh cho bản thân mình, tạo ra cơ hội, tạo ra điều kiện thuận lợi cho sự tỏa sáng của chính mình. Xã hội hiện đại làm con người ta sống trong những cuộc cạnh tranh dữ dội giữa các giá trị để tranh giành vị trí trong cuộc đời. Đó là xã hội của những người tiêu dùng, là nơi các doanh nghiệp phải tìm mọi cách chứng tỏ giá trị sản phẩm của mình. Có một tác giả đã nói thẳng thừng: chúng ta là các “nhãn hàng”, cần tìm cách “quảng bá” mình, phải tạo những điều kiện thuận lợi nhất để giá trị của bản thân được đón nhận, phải tự tạo ra cơ hội, như cách Picasso bỏ tiền thuê sinh viên đến từng hiệu tranh để hỏi: “Ở đây có bán tranh của Picasso không ?”
Nhưng tất cả những việc làm ấy đều là chính đáng, khi chúng ta có trong mình những năng lực đang ngủ yên. Tài năng ấy, phẩm chất ấy xứng đáng nhận được cơ hội, xứng đáng được nâng niu và trân trọng, cần những điều kiện thuận lợi để phát triển đến tận cùng, tận độ. Cần phải nhắc lại rằng: Michelangelo và Da Vinci, Mozart và Beethoven đều gặp những điều kiện thuận lợi để thiên tài bẩm sinh trong họ được khai phá, được bồi dưỡng và nảy nở. Xây dựng hình ảnh cho bản thân là cách để mỗi cá nhân tự tạo cho mình những điều kiện thuận lợi như vậy, tự mở cho mình một con đường đi tới ánh sáng. Tại thị trấn nọ, có một người đàn ông sống bằng nghề chơi piano trong quán rượu. Cuộc sống của anh ta đã có thể cứ tiếp diễn đều đặn như vậy nếu một ngày nọ một ông khách quên không đòi được nghe anh hát. Anh nhạc công piano ban đầu từ chối, anh vẫn luôn tin rằng mình không biết hát. Nhưng sự bướng bỉnh của ông khách kia đã khiến anh phải miễn cưỡng hát một bài. Và sau bài hát ấy, cuộc đời anh thay đổi hoàn toàn. Anh là Nat King Cole - một ca sĩ đã bán được hàng triệu đĩa hát và được cả tổng thống Mĩ mời đến biểu diễn. Tài năng vĩ đại ấy suýt chút nữa không bao giờ được biết đến nếu không nhờ một chút may mắn. Bằng khả năng xây dựng hình ảnh cho bản thân, chúng ta có khả năng tự tạo cho mình vận may ấy, với một chút tự tin để phô bày năng lực của mình với người khác, với một chút chủ động, để ta tự xem xét lại mình và biết được đâu là những tiềm năng đang ngủ quên…
Nhưng tất cả những hình ảnh tốt đẹp ta tự tạo dựng cho mình đều có thể trở thành vô nghĩa và nực cười nếu chúng không đi kèm với một giá trị tương xứng. Khi ấy những lời lẽ to lớn nhất sẽ biến thành sự dối trá đến nực cười, nếu như không là biểu biện của sự ảo tưởng về giá trị thực tế của bản thân. Khi ấy, chúng ta không những làm cho mình trở nên tồi tệ, mà còn làm tổn thương lòng tin nơi người khác. Khi đại dịch qua đi và những tấm màn che giấu sự thật bị vạch ra, chúng ta đã thấy sự thật xấu xí đằng sau những hình ảnh đẹp đẽ được gán cho những chuyến bay “giải cứu” đồng bào, những kit xét nghiệm… Và mọi hình ảnh đẹp đẽ đều trở thành vô nghĩa…
Người xưa chấp nhận một đời sống chịu sự cương tỏa của “thiên mệnh”, chấp nhận sống trong những chức phận đã được xã hội định sẵn. Điều này đem lại một sự yên tâm rằng tài năng đã được sắp đặt sẵn cơ hội để tỏa sáng, để Lí Bạch để có thể phóng túng: “Trời sinh ra ta có tài ắt sẽ được trọng dụng/Ngàn vàng tiêu hết rồi sẽ có trở lại” (“Tương tiến tửu”). Ngay cả khi tài năng và phẩm chất không có cơ hội được bộc lộ, con người cũng đành ngậm ngùi chấp nhận mệnh trời: “Thời lai đồ điếu thành công dị/Vận khứ anh hùng ẩm hận đa” (Đặng Dung). Nhưng thế giới của chúng ta ngày hôm nay vẫn đang biến đổi, chuyển dịch từng giây phút một, chúng ta chưa biết hết cuộc đời sẽ đưa mình tới những phương trời nào. Điều đó khiến chúng ta mất đi sự yên tâm của người xưa, nhưng có được vị thế chủ động nắm giữ cuộc đời mình, có sự tự tin để tiến về phía trước, kiến tạo giá trị mà bản thân mong muốn, tự nắm bắt cơ hội cho sự tỏa sáng của chính mình.
Có những đóa hoa vẫn âm thầm luyện sắc ủ hương trong bóng tối, chúng nở trong thầm lặng, vẻ đẹp ấy không ai biết đến, nhưng có ngày sẽ lộ diện để chinh phục trái tim tất cả. Van Gogh vẫn miệt mài vẽ khi tất cả mọi người vẫn chỉ thấy ở ông một kẻ điên rồ bất tài, để ngày hôm nay, chúng ta đã trả lại cho ông vị trí của thiên tài mà ông xứng đáng. Trước khi xây dựng hình ảnh của mình trong thế giới, những tài năng lớn có thể đã chờ đợi rất lâu trong bóng tối. “Chờ” ở đây không có nghĩa là không làm gì cả, “chờ đợi” là cho bản thân đủ thời gian và cơ hội để trưởng thành, để bồi đắp tài năng và cốt cách, chờ ngày bừng nở trong cuộc đời. Đó không chỉ là hành trình của trí tuệ và hiểu biết, mà còn là hành trình của bản lĩnh và can đảm, can đảm để vươn tới ánh sáng từ trong bóng tối…
Nhờ đó, mặc cho những biến đổi của thế giới, chúng ta, thầm lặng nhưng bền bỉ, vẫn luôn tiến về phía trước, trong sự sống của ta có những giá trị vẫn đang chờ được tỏa sáng…
Câu 2:
Marcel Proust tuyên bố: Mỗi lần một nghệ sĩ lớn xuất hiện sẽ là một lần thế giới được tạo lập lại. Dường như sáng tạo nghệ thuật đã đem cho nhà văn quyền năng của một Đấng sáng tạo - quyền năng để tạo ra một thế giới của riêng mình. Nhưng với vị thế của một “Đấng sáng tạo” như vậy, liệu người nghệ sĩ có tham vọng tự tách mình khỏi loài người ? Hay thực chất, thế giới riêng ấy đến cuối cùng vẫn sẽ quay trở lại với cuộc đời: “Viết văn, cũng chừng ấy kí tự, từng ấy con chữ, mỗi nhà văn sáng tạo ra một thế giới của riêng mình. Thế giới của riêng mình nhưng lại không chỉ cho riêng mình”.
Nhà văn - đó là người nghệ sĩ trong lĩnh vực văn chương. Công việc và phương thức lao động của người nghệ sĩ ấy chính là “sáng tạo” - khai sinh, đem lại một điều gì mới mẻ, nó không trùng lặp với những gì đã có, nó mang đậm dấu ấn cá nhân của người đã tạo nên nó. Năng lực sáng tạo trong nghệ thuật giúp cho nhà văn tạo ra cả một “thế giới của riêng mình” - một thế giới nghệ thuật mới không còn trùng khít với hiện thực và cũng không trùng khít với những thế giới nghệ thuật khác. Và mỗi nhà văn đều có khả năng tạo ra một thế giới riêng như vậy, chỉ từ “chừng ấy kí tự, từng ấy con chữ” - từ những vật liệu có giới hạn - điều đó cho thấy năng lực sáng tạo ở mỗi nhà văn là vô cùng to lớn, đến mức ngay cả khi chỉ sáng tạo từ những chất liệu mà ai cũng sử dụng, chỉ xuất phát từ hiện thực quanh mình, một nhà văn tài năng vẫn đủ sức tạo ra cho mình cả một thế giới riêng. Nhưng thế giới riêng ấy không phải chỉ ra đời cho riêng nhà văn - nó không phải là thế giới chỉ dành riêng cho nhà văn, không phải chỉ có ý nghĩa với một mình nhà văn, mà còn có thể có giá trị cho cả cuộc đời, cho tất cả mọi người, cho toàn nhân loại. Bằng khả năng sáng tạo, nhà văn xây dựng nên cho mình cả một thế giới riêng. Một thế giới của riêng nhà văn, nhưng tuyệt nhiên không làm cho nhà văn xa rời loài người…
Quyền năng sáng tạo của nhà văn là vô cùng to lớn. Ngay cả khi chỉ viết với “từng ấy kí tự, từng ấy con chữ”, “từng ấy” hiện thực, “từng ấy” đề tài, mỗi nhà văn tài năng vẫn đủ sức tạo ra cho mình cả một thế giới riêng không trùng lặp. Cá tính sáng tạo đòi được nói tiếng nói riêng của nó, biểu đạt cách cảm, cách nhìn, cách nghĩ riêng của nó - tiếng nói riêng, cái nhìn riêng ấy làm biến đổi hoàn toàn hiện thực theo mong muốn riêng của nhà văn. Vì vậy, ngay cả khi chỉ viết về cùng một hiện thực, khai thác một đề tài, mỗi cá tính lớn vẫn có khả năng tạo ra một thế giới của riêng mình, nói tiếng nói của mình, bộc lộ xúc cảm và cách nhìn của mình. Vầng trăng có của riêng ai, cả trong thơ lẫn trong đời, thế nhưng vầng trăng “nằm sóng soãi trên cành liễu đợi gió đông về để lả lơi” đã trở thành của riêng Hàn Mặc Tử. Thi sĩ còn chẳng ngần ngại khẳng định “chủ quyền” cá nhân đối với vầng trăng: “Ai mua trăng tôi bán trăng cho”. Buổi chiều trong thơ đã được mặc định quy ước là thời gian của nỗi buồn, nỗi nhớ, của những tâm tình. Nhưng tâm tình của cô gái đi lấy chồng xa trong buổi chiều “trông về quê mẹ” của ca dao nào giống nỗi nhớ quê của Thôi Hiệu nơi lầu Hoàng Hạc. Buổi chiều “dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương” êm ả, tươi vui của Nguyễn Trãi khác hẳn buổi chiều “chim hôm thoi thót về rừng” đầy bồn chồn, bất an của Nguyễn Du. Buổi “chiều mộng” “hòa thơ trên nhánh duyên” đầm ấm, tình tứ của Xuân Diệu không giống buổi chiều “nắng chia nửa bãi” lạnh lẽo, cô quạnh của Huy Cận. Buổi “chiều Âu Lâu” náo động kí ức, chập chờn dư vang, dư ảnh “bóng chữ” của Lê Đạt không giống “buổi chiều sao vỡ vào chuông giáo đường” khủng hoảng, đổ vỡ của Thanh Tâm Tuyền. Hiện thực trong đó ta đang sống, thế giới thực mà ta đã quá quen thuộc không ngừng được tái sinh để trở thành những thế giới mới riêng biệt, nhờ năng lực của những cái Tôi nghệ sĩ độc đáo. Trong thế giới riêng ấy, nhà văn làm mới chính hiện thực bình thường, đôi khi nhàm chán, tưởng như không còn có thể khiến ta bất ngờ, không còn có thể đem lại một cảm xúc mới lạ nào nữa. Sông Đà có gì lạ lẫm nếu chúng ta chỉ coi nó như một đối tượng địa lí? Với cái nhìn ấy, tất cả những tri thức khách quan về con sông: Lưu lượng, dòng chảy, tiềm năng phát triển thủy điện… sẽ được đem ra ánh sáng, và không còn gì là bí ẩn với con người. Thế nhưng Nguyễn Tuân đã tạo ra một con sông Đà của riêng mình, một con sông Đà người ta chưa từng thấy, nó là một vật sống, nó vừa là loài thủy quái - kẻ thù số một của con người lại vừa là cố nhân ăn đời ở kiếp với con người - nó có một tính cách phức tạp, một tâm hồn có chiều sâu bí ẩn chưa một chuyên gia địa chất nào phát hiện. Chính vì thế nó mời gọi sự tái khám phá của chúng ta. Vì thế nó còn đủ sức khơi gợi trong ta niềm hứng thú và say mê ngay cả với những sự vật quen thuộc nhất trong cuộc đời. Mùa thu đã nuôi thi hứng cho muôn đời thi sĩ, nói về mùa thu, chúng ta có cả một hệ thống các hình ảnh ước lệ nhiều khi đã thành cũ mòn. Thế nhưng mùa thu đi vào trong thơ Lê Đạt và ngay lập tức nó trở thành của riêng Lê Đạt : “thu nhà em”. Đó là cả một thế giới mới. “Nắng” và “cúc” có gì lạ lẫm, nhưng “nắng cúc lăm răm vũng nhỏ” thì đích thực là một ấn tượng chưa từng có. Trong cùng một câu thơ, ta thấy nắng thu vàng như hoa cúc, thấy những đốm nắng lăm răm xuyên qua kẽ lá như những chiếc cúc nhỏ đơm trên mặt nước, thấy cả đôi mắt “lá răm” vũng nhỏ trong veo lóng lánh như nắng chiếu vào. Heo may trở thành “nông nỗi heo may”, hương cốm mùa thu đi vào “đồi cốm đường thon ngõ cỏ”, và mùa thu “rất em”. Trong chính những thế giới mới mà nghệ thuật đem lại, những trải nghiệm của chúng ta được làm mới, ta thoát khỏi đời thường chật hẹp để sống trong những cảm xúc đã ngủ quên từ lâu trong một hiện thực đôi khi quá cũ mòn, tẻ nhạt.
Nhưng liệu thế giới nghệ thuật có phải một “tháp ngà” đóng khép với cuộc đời đang diễn ra trên mặt đất này? Liệu nhà văn có thể rút lui vào cõi riêng ấy để chẳng còn biết đến nỗi khổ đau của con người?
Trong khi sáng tạo thế giới riêng của mình, một nhà văn có tài năng và nhân cách tìm đường quay trở về với cuộc đời thực, với số phận và nỗi đau của loài người. Nhà văn có thể viết chỉ vì nhu cầu cá nhân, nhưng một tác phẩm vĩ đại không bao giờ chỉ có ý nghĩa với riêng người tạo ra nó. Nhà văn không viết cho mình, thậm chí cũng không viết chỉ cho con người thời đại mình, mà viết cho con người ở mọi thời đại, mọi thế hệ, xuyên qua mọi cách biệt văn hóa, sắc tộc, tín ngưỡng, đẳng cấp. Trong thế giới của tác phẩm, có thể có những thực trạng vẫn đi theo cuộc đời chúng ta hôm nay, những sự thật vẫn còn ý nghĩa với con người ngày hôm nay. Đó là sức mạnh của tư tưởng lớn, tầm nhìn rộng, cái nhìn sâu sắc bao trùm cả thế giới, để làm cho thế giới ấy tái sinh trong nghệ thuật - thế giới của loài người, không phải của riêng nhà văn. Khi ấy, tác phẩm có khả năng sống lâu hơn người khai sinh ra nó. Khi Engels nói: tiểu thuyết Balzac cho ông hiểu về thời đại Balzac rõ hơn mọi tài liệu chính trị - xã hội học đương thời, điều đó có nghĩa Balzac đã “sống” lâu hơn cả thời đại mình, để cảnh báo chúng ta về nguy cơ tha hóa vẫn còn ở lại với con người ngày hôm nay. Khi Chế Lan Viên nói “Không có Du thế kỉ này đành tay không”, điều đó chứng tỏ Nguyễn Du đã làm cho thời đại mình cùng “sống” lại vói thời đại của chúng ta ngày hôm nay. Kiều sống lâu hơn cả xã hội phong kiến, sống lâu hơn cả những chuẩn mực “trung” “hiếu”, “tiết”, “trinh”, “lễ”, “nghĩa” mà người ta từng dùng để đánh giá nàng. Vì trước khi Kiều là người “tài sắc” hay “hiếu nghĩa”, nàng đã là một con người. Nàng mang trong mình căn tính nhân loại, nàng đại diện cho con người nói chung trong tư thế đối diện với định mệnh. Nàng là một con người có đầy đủ ý thức về sự sống người, về sứ mệnh LÀM NGƯỜI của mình. Gặp Kim Trọng bên mồ Đạm Tiên, Kiều của Thanh Tâm tài nhân cho là sự ngẫu nhiên, nhưng Kiều của Nguyễn Du đã phát hiện ở đó hai con đường cho số phận mình:
“Người mà đến thế thì thôi
Đời phồn hoa cũng là đời bỏ đi
Người đâu gặp gỡ làm chi
Trăm năm biết có duyên gì hay không ?”
Con đường của Đạm Tiên, của những kiếp tài hoa bạc mệnh, đưa tới nỗi đau và cái chết. Nhưng con đường tình yêu được gợi mở bởi Kim Trọng thì mở ra cả một chân trời chưa từng biết đến, nó không hứa hẹn điều gì, nhưng đầy mời gọi: “biết có duyên gì hay không ?”. Chính vì thế mà có bước chân “xăm xăm băng nẻo vườn khuya một mình”. Chính vì thế mà có nỗi lo âu: “Bây giờ rõ mặt đôi ta/Biết đây rồi nữa chẳng là chiêm bao?”. Vì thế, Kiều là kẻ dấn thân vào cõi vô định, nàng sẽ phải đau khổ, nàng sai lầm, nàng thường xuyên thất bại, nàng có lúc trở nên thật thảm hại: “Thân lươn bao quản lấm đầu”… Nhưng chính vì thế nàng là con người. Là con người, chúng ta dấn bước tiến vào con đường định mệnh khi còn chưa biết nó sẽ đưa mình đến kết cục nào. Có thể ta sẽ thất bại. Nhưng chính vì vậy mà chúng ta là con người. Hamlet là vậy. Lão Santiago của Hemingway là vậy. Họ đại diện cho cả loài người trong những cuộc đối đầu với định mệnh. Điều đó khiến cho họ bước ra từ thế giới riêng của nhà văn để đứng cùng nhân loại, xuyên qua những rào cản thời đại, văn hóa, tư tưởng. Nguyễn Trãi - con người sống cách chúng ta năm thế kỉ cũng trở nên thật gần gũi:
“Trăm năm trong cuộc nhân sinh
Người như cây cỏ thân hình nát tan
Hết ưu lạc đến bi hoan
Tốt tươi khô héo, tuần hoàn đổi thay”
(“Côn Sơn ca”)
Nhận thức ấy đâu chỉ đúng với riêng Nguyễn Trãi, nó là tình thế chung của cả nhân loại. Trong hoàn cảnh ấy, những người rất khác nhau về văn hóa, đẳng cấp đều có thể có chung nhau một ý thức: “Hiền ngu khó sánh hai đàng/ Đều làm cho thỏa được như ý mình”. Trong nhận thức ấy, Nguyễn Trãi đã trở nên rất gần gũi với Xuân Diệu - con người nhận thức được sự hữu hạn của đời người và cảm thấy sự cần thiết phải sống cho thỏa lòng yêu với cuộc đời, phải hưởng thụ mọi giá trị của cuộc đời. Thế giới mà nhà văn đem lại đã xóa nhòa mọi rào cản, định kiến, cả những quy ước xã hội, để đem con người lại gần con người, để phá tan những mối bất hòa sắc tộc hay đẳng cấp, để ta có thể nhìn vào kẻ khác và nhận ra ở đó một con người giống như mình. Như điều Victor Hugo đã làm cho tên tử tù ấy (“Ngày cuối cùng của một tử tù”). Tên tử tù mà tất cả mọi người đều khinh ghét, cả xã hội đều ghê tởm y như một thứ ung nhọt cần loại bỏ, thực chất y cũng là con người như tất cả chúng ta. Y có một bà mẹ, một người vợ, một đứa con gái đã quên mặt cha, y có trí tuệ và tâm hồn, y có một cuộc đời, như tất cả chúng ta, và giờ đây, bị tước đoạt, bởi chúng ta. Hiểu được điều này, có lẽ ta có thể hiểu được sự bất bình của Hugo nhìn thấy từng đám đông lũ lượt kéo nhau đi xem hành quyết tử tù, háo hức như đi dự hội. Văn chương đã đập tan những bức tường ngăn cách con người với con người, nó làm cho chúng ta có cơ hội thấu hiểu nhau, đồng cảm với nhau, thương xót cho nhau…
Đối với những nhà văn chân chính, thế giới riêng trong văn chương không bao giờ là một lối thoát để con người chạy trốn khỏi thực tại phũ phàng. Ngay cả khi trong văn chương ta chỉ thấy một thế giới lí tưởng chẳng có trong thực tại, đó cũng chỉ là một hiện thực như mong muốn của nhà văn về cái nên có, cần có trong cuộc sống. Nếu không có nó, cuộc đời sẽ trở nên quá đỗi tàn bạo và buồn khổ. Nhà văn suốt đời làm thư kí trung thành cho thời đại như Balzac cũng là một người lãng mạn. Trong “Miếng da lừa”, giữa một thế giới tối tăm làm tha hóa những tâm hồn trong sạch nhất, ta vẫn thấy hình bóng nàng Pauline như một hình nahr hoàn hảo về cái đẹp, cái thiện, một thiên thần. Trong căn nhà thiếu sáng của lão Grandet bủn xỉn, nàng Eugenie Grandet vẫn lớn lên với một trái tim cao thượng, nàng “hào phóng” đến độ sẵn sàng trao cả tính mạng mình cho tình yêu. Tình yêu của nàng là một tình yêu lí tưởng mà nhân loại nghìn đời khao khát. Nhân loại vẫn khao khát cái Đẹp…
Bước ra khỏi thế giới riêng của mình để nhập thân vào nhân loại là công việc của một tư tưởng lớn lao - đủ lớn để bước ra khỏi những giới hạn của thời đại, vượt qua mọi ranh giới tín ngưỡng, sắc tộc, đẳng cấp, ý thức hệ để đến được với con người:
“xác ngụy nằm ruồi muỗi bu đầy
những đôi mắt bệch màu hoa dại
những gương mặt trẻ măng xanh tái
những bàn tay đen đủi chai dầy
các anh ơi, đừng trách chúng tôi
các bà mẹ, tha thứ cho chúng tôi”
(“Những đứa trẻ buồn” - Lưu Quang Vũ)
Ở đó, không còn địch - ta, chỉ còn con người với con người. Tư tưởng lớn như vậy cần một xã hội có khả năng dung chứa nó, chấp nhận nó, cho phép nó lên tiếng. Tư tưởng lớn thường khó được thấu hiểu, và sự thật thường khó chấp nhận…
Nhờ đó, những tác phẩm vĩ đại còn ra đời, vượt qua mọi giới hạn ngăn trở, để dẫn lối cho con người đi tới tương lai…
(Nguồn dẫn: Cô Phan Tình gửi từ Face của cô Nguyễn Thanh Huyền.)

# data[].attributes.body
Tuần9

# data[].attributes.body
Tuần9

# data[].attributes.body
Tuần9

# data[].attributes.body
Tuần9

# data[].attributes.body
📌Nhà văn Lỗ Tấn từng khẳng định: “Kì thực trên mặt đất vốn làm gì có đường. Người ta đi mãi thì thành đường thôi”. Nhà thơ Robert Frost viết: “Trong rừng có nhiều lối đi, và tôi chọn lối đi không có dấu chân người”. Bạn sẽ chọn lối đi đã được người ta đi mãi mà thành đường, hay lối đi không có dấu chân người?

BÀI LÀM THAM KHẢO

Mức độ của hạnh phúc được đo lường bằng tình thương. Thành công ở tương lai do biết chọn con đường hôm nay. Đường đi vào cuộc sống lại có nhiều lối để chọn. Có những đường chỉ cần bước theo dấu chân trước mà đi, cũng có những lối phải khám phá bằng chính năng lực của bản thân. Đó có thể là con đường kinh tế, đường công danh sự nghiệp, đường học hành, đường hạnh phúc… Hơn thế nữa, quan niệm về con đường của mỗi người lại khác nhau. Nếu nhà văn Lỗ Tấn từng khẳng định: “Kì thực trên mặt đất vốn làm gì có đường. Người ta đi mãi thì thành đường thôi” thì nhà thơ Robert Frost lại viết: “Trong rừng có nhiều lối đi, và tôi chọn lối đi không có dấu chân người”. Vậy ta sẽ chọn cho riêng mình lối đi đã có dấu chân hay đường đã có sẵn để bước đi trong cuộc sống?

Giả thiết hiện hữu về trời đất của các nhà khoa học cho rằng; sự hình thành của vũ trụ khởi đầu bằng vụ nổ Big bang. Trải qua hàng tỉ năm trật tự trong trời đất mới có được, thời gian phải trôi vào quên lãng hàng triệu năm thì trái đất mới hình thành. Điều này cũng đồng nghĩa lúc mới hình thành nên quả đất thì “chưa có những con đường”, mặt đất đang ở trong tình trạng hỗn độn. Chỉ khi vạn vật được hiện hữu, đặc biệt sự phát triển của các động vật biết đi thì” những con đường bắt đầu hình thành”. Quả thật ,một dấu chân đi qua thì chưa thể gọi là con đường. Con đường được mang ý nghĩa chính nó khi có vô số bước chân nối tiếp nhau. Nơi sa mạc hoang vu, một dấu chân đi qua thì không thể gọi là đường. Một lần đi qua chưa chắc khách bộ hành sẽ tới đích, biết đâu đó là dấu chân của kẻ lạc lối về sẽ chết khát nơi sa mạc khô khan. Còn muốn qua được bên kia của sa mạc,người lữ hành phải đi theo lối có nhiều bước chân đã đi qua. Tuân thủ điều này thì cơ hội tồn tại của khách bộ hành sẽ rất cao và có thể tránh được những bất trắc xảy đến.

Cuộc sống có nhiều lối đi, chẳng ai phủ nhận điều này. Tương lai được thành công mỹ mãn, không phải là ước mơ của riêng ai nhưng là mơ ước chung của hết thảy mọi người. Cũng như “trong rừng có nhiều lối đi” thì ai cũng công nhận. Bởi rừng là tài nguyên để con người khai thác, là thức ăn cho muôn sinh vật, là “hộp thuốc” để con người lấy ra “linh dược”, là “khẩu phần”mà Thượng Đế ban tặng để loài người rút ra những “bữa ăn”. Sự hình thành của những lối đi cũng từ đây mà có. Tuy nhiên, người đi tìm “linh dược” bước theo dấu chân người đi trước đôi khi về tay trắng. Kẻ đi kiếm “bữa ăn” đi theo đường có sẵn đôi lần về tay không. Tuy nhiên, lạc lối giữa rừng sâu thấy được một lối đi là cả “trời mơ ước”. Vì nhờ đó mà kiếm được đường về.

Còn “chọn một lối đi không có dấu chân người”, nghĩa là không dựa vào những con đường có sẵn, nhưng khám phá ra con đường mới. Đôi khi, đây là lựa chọn mạo hiểm, sẽ gặp nhiều bất trắc phía trước những bước chân. Nói đúng hơn, đây là một sự liều lĩnh ,giống như “ngàn cân treo sợi tóc”, những thất bại luôn cận kề. Nhưng như thế không có nghĩa, sẽ chẳng bao giờ thành công. Bởi trong tận hang sâu vẫn tìm thấy thạch nhũ, hạt cát trong tim con trai biển cũng có thể thành ngọc châu. Hơn nữa thỏa mãn được ước mơ còn hơn cứ sống trong ân hận, tìm được niềm vui từ sự mạo hiểm còn hơn sống ủ rũ với tháng ngày.

Qua đó cho thấy, sự hình thành của con đường bao giờ cũng cần sự khai phá, có được những lối đi cần những bước khởi đầu. Cũng giống như có chén rượu nồng thì rất cần người pha chế. Có được những bản tình ca du dương thì tài ba của nhạc sĩ rất cần thiết. Tuy nhiên, trong cuộc sống bản tình ca dù hay đến mấy thì nghe lắm cũng nhàm, rượu nồng uống mãi cũng say. Cứ bước mãi trên một con đường thì lối đi sẽ mau hư hoại và buồn chán biết mấy. Vì thế, chọn cho riêng mình con đường có sẵn hay khám phá cho bản thân một hành trình mới để đi là quyết định của mỗi người?

Trong cuộc sống, có những người bị người đời chê “ngây thơ trong ước mơ”, “dại khờ trong lý tưởng” vì đã chọn cho mình lối đi chưa có dấu chân. Nhưng đối với họ, cái “ngây thơ” đó sẽ thỏa mãn được những đam mê, khát vọng. Cái “khờ dại” nhưng lại được khẳng định giá trị của bản thân. Khẳng định được giá trị của bản thân cũng như thỏa mãn được những đam mê, khát vọng để bị người đời khinh chê là “ngây thơ, khờ dại” thì cũng chẳng đáng gì. Thiết nghĩ, trong thời đại công nghệ thông tin, kinh tế thị trường đang từng bước thay đổi từng giờ, thì chọn những ước mơ, lý tưởng bị cho là “ngây thơ, khờ dại” cũng là điều cần thiết. Bởi trong cuộc sống chẳng có ai đi thay cho nhau dù mịt bước trên đường đời. Con đường của ai thì người đó phải tự đi. Hơn nữa, đòi hỏi của cuộc sống là phải không ngừng sáng tạo cũng như đổi mới từ tư duy đến hành động, từ suy nghĩ đến việc làm.

Xét ở phạm vi kinh tế: nếu không có những bước đột phá trên thị trường, từ chất lượng cũng như số lượng của sản phẩm, hay những sáng tạo trong khâu quản lý và quảng cáo của mặt hàng, thì thử hỏi công ty liệu có đủ sức cạnh tranh một cách sòng phẳng với các công tỉ khác hay không? Ở lĩnh vực học hành cũng vậy, một học sinh chỉ học những kiến thức cơ bản mà thầy cô truyền thụ ở lớp, về nhà không chịu nghiên cứu, tìm hiểu, đào sâu thêm những vấn đề liên quan thì học lực cũng chỉ mức bình thường. Còn trong đời sống gia đình, nếu chỉ xem cưới được nhau là đích điểm của hôn nhân, mà không chịu vun vén tình yêu sau ngày cưới, không còn cảm giác nhớ thương, hay những sáng tạo mới trong đời sống chồng, thì hôn nhân sẽ trở thành gánh nặng. Trên những quốc lộ cũng vậy, không nới rộng, không làm thêm những xa lộ, những đường cao tốc thì nạn kẹt xe, cũng như nảy sinh nhiều vấn đề khác là lẽ đương nhiên. Tầm ảnh hưởng của việc sáng tạo nên những con đường mới trong mọi lĩnh vực sẽ giúp cho đời sống của con người về tinh thần cũng như vật chất được văn minh, hiện đại hơn.

Nêu lên những ích lợi của việc sáng tạo nên những con đường mới không có nghĩa chúng ta sẽ phủ nhận hay phá hủy những lối đi cũ. Ngược lại, sự phát triển ở tương lai thì kế thừa những giá trị đã được công nhận ở quá khứ là điều cần thiết. Không thể biện minh cho việc phát triển những con đường hay những sáng tạo mới mà bỏ qua các ích lợi cũ. Bởi những thành tựu trong quá khứ có sức sống với thời gian, nhất là ở lĩnh vực tri thức và khoa học. Cũng chính những thành tựu này là nền tảng để xây dựng nên cái mới. Tuy nhiên, điểm cốt yếu của việc khám phá nên những con đường mới đi đến đâu mới là điều quan trọng. Bỏ cả một đời làm nên những con đường mới kết quả đưa tới vực thẳm thì thật uổng công. Như hoa hướng dương luôn hướng về phía mặt trời mọc để tìm sức sống thì hướng đi của những con đường mới phải hướng đến chân – thiện – mỹ là điểm cùng tận nhằm mang tới cho con người một cuộc sống hạnh phúc.

Nhạc sĩ Đức Huy đã viết: “tìm một con đường, tìm một lối đi, ngày qua ngày, đời nhiều vấn nghi...”. Đó không chỉ là lời khắc khoải của tác giả mà còn niềm thao thức cho hết thảy những ai đang sống trong kiếp bụi trần. Có thể là âu lo trên con đường công danh, trên hành trình đi tìm sự nghiệp, giữa lối kiếm hạnh phúc. Lựa cho riêng mình một lối đi là điều cần thiết, nhưng sẽ tốt hơn nếu trên con đường đã chọn biết khám phá ra những “chân trời” mới, để xây dựng không chỉ cho riêng mình mà còn cho những ai liên hệ với bản thân có một cuộc sống hạnh phúc. Hiểu cho được giá trị của những khám phá bằng sự kiên trì và nỗ lực của bản thân, ta hãy vạch ra cho mình một con đường mới, để khi kết thúc cuộc hành trình ta sẽ nhận được những thành công mỹ mãn, không thất vọng vì lựa chọn lối đi.

Viết Lan
(Sưu tầm từ Internet)

# data[].attributes.body
Khi làm dạng đề Lí luận văn học em đừng quên sử dụng những nhận định của các nhà văn/nhà thơ nhé! Chế Lan Viên là một nhà thơ mà cô rất thích, cô thường lấy thơ ông để mở đầu cho một bài giảng về Lí luận văn học. Vậy hôm nay, các em cùng cô điểm qua những quan niệm thơ Chế Lan Viên biết đâu em sẽ tìm thấy cái gì đó hay ho cho bài viết của riêng mình.

1.
Nhà thơ như con ong biến trăm hoa thành mật
Mỗi giọt mật thành đòi vạn chuyến ong bay
(Ong và mật)
2.
Câu thơ hay như người con gái đẹp
Ở đâu, đi đâu cũng lấy được chồng
(Sổ tay thơ)
3.
Ôi ! con đường không ra đường của kẻ tìm thơ
Cái thơ không ra thơ của kẻ tìm đường
(Tìm đường)
4.
Đừng làm những câu thơ khuôn mình theo văn phạm
Như những cây quá thẳng, chim không về
(Sổ tay thơ)
5.
Đất nước mênh mông, đời anh nhỏ hẹp
Tàu gọi anh đi, sao chửa ra đi?
Chẳng có thơ đâu giữa lòng đóng khép
Tâm hồn anh chờ gặp anh trên kia
(Tiếng hát con tàu)
6.
Vạt áo của triệu nhà thơ không bọc hết bạc vàng mà đời rơi vãi
Tất cả mỗi người dù lạ hay quen đều viết cho thơ anh một chữ
Hãy nhặt những chữ của đời mà góp nên trang
(Nghĩ về thơ)
7.
Cuộc sống đánh vào thơ trăm nghìn lớp sóng
Chớ ngồi trong phòng ăn bọt bể, anh ơi!
(Nghĩ về thơ)
8.
Tôi chưa có câu thơ nào hôm nay
Giúp người ấy nuôi đàn con nhỏ
Giữa buồn tủi chua cay vẫn có thể cười
(Ai? Tôi!)
9.
Làm thơ có lúc như lấy người điếc lác ù tai làm bạn tri âm,
Cứ phải hét vào tai những tiếng nói thầm.
Làm thơ có lúc là thi sĩ câm
Ra hiệu bằng tay, bằng mắt, bằng toàn thân,
Đóng kịch để nói điều rất thật
(Tri âm)
10.
Tôi vẫn khép phòng văn hì hục viết
Nắng trôi đi oan uổng biết bao ngày
(Người thay đổi đời tôi, người thay đổi thơ tôi)

# data[].attributes.body
🥤 Bài NLXH: “Nếu muốn nhìn thấy cầu vồng, phải chấp nhận những cơn mưa." (Dolly Parton). Nếu suy nghĩ của anh (chị) về câu nói trên.

BÀI LÀM THAM KHẢO

Trong cuộc sống, đường thành công không phải lúc nào cũng trải đầy hoa hồng mà đâu đó những chiếc gai nhọn đang đợi ta dẫm lên chúng. Và đó là quy luật cuộc sống: "Con người ta trên đường đời thật khó tránh được những điều vòng vèo hoặc chùng chình” (Bến quê, Nguyễn Minh Châu). Vì thế bạn hãy chuẩn bị cho mình những điều tốt đẹp nhất - cái trước biển bạn thành người hiểu biết và cái sau biến bạn thành người lạc quan... Với người lạc quan, khó khăn, nghịch cảnh không thể làm họ chùn bước, trái lại chi khiến đôi chân họ thêm mạnh mẽ. Bởi họ hiểu được câu nói: "Nếu muốn nhìn thấy cầu vồng, phải chấp nhận những cơn mưa”.

“Cầu vồng" luôn vắt qua những áng mây phía trên cao, là chiếc cầu nối hai chân trời lại với nhau và nó khoác trên mình chiếc áo bảy sắc đỏ, vàng cam, lục, lam, chàm, tím. “Mưa”, dạng ngưng tụ của hơi nước khi gặp điều kiện lạnh tại những đám mây đen xám xịt. Giữa nơi ngập tràn ánh sáng muôn màu, nơi của niềm hy vọng - lạc quan; tương lai — thành công và nơi ẩn chứa sự tăm tối mù mịt, sự tuyệt vọng – thất bại. Cả hai đối lập nhau trong mọi hoàn cảnh vậy chúng có mối liên kết gì với nhau không? Và tại sao thành công luôn gắn liền với thất bại? Ánh sáng và bóng tối? Câu trả lời là có, bởi chúng luôn bổ nghĩa và hỗ trợ cho nhau, nếu bạn thành công và không một lần thất bại thì thực không đúng với nghĩa của hai chữ " thành công”, những ai có thể nhìn thấy rõ bề mặt chìm của tảng băng trong khi ánh sáng của bề mặt nổi quá chói chang; làm thế nào để có một ngôi nhà cao, đẹp, chắc chắn nếu không có một nền móng vững bền? Đã có bạn từng nói: "Không phải lúc nào cũng có người theo dõi đường chạy của bạn và quan tâm đến việc hoàn thành nó hay không! Đôi khi, bạn cần có trách nhiệm với việc hoàn thành đường chạy mà bạn đã đặt ra Không ngoái lại! Không bỏ cuộc! Cứ chạy thôi!" (Trích Mực tím – Đôi khi phải chạy một mình). Thất bại là con dao hai lưỡi, nó sẽ là bệ đỡ cho những ai lạc quan, rút kinh nghiệm, khắc phục khuyết điểm và biết phần đầu biết chấp nhận những cơn mưa; ngược lại nó sẽ là đầu dao sắc nhọn giữ chết những ai chỉ biết nói mà không chịu làm, không nỗ lực, lấy từ “lạc quan” để làm cái cớ cho sự biếng nhác của bản thân.

Và để nhìn thấy được cầu vồng của riêng bạn cần nhớ tắm điều sau:

1. Tìm thấy "cơ hội" trong khó khăn

2. Ở bên cạnh những “người lạc quan”

3. “Trao” tình yêu, “nhận” tình yêu

4. Hãy "thực tế, phải biết rằng có trầm thì mới có thăng

5. “Truyền cảm hứng” cho bản thân bằng một nụ cười và những lời nhắc nhở lạc quan.

6. “Trân trọng" hạnh phúc.

7. Hiểu rõ rằng trong đời không có cái gì là “vĩnh cửu”

8. Tập trung" vào hiện tại.

Suy cho cùng cầu vồng đẹp nhất khi xuất hiện ánh sáng mặt trời sau một cơn mưa mù mịt. Như lời của V. Huy-gô: “Hãy bắt chước con chim trên cành liễu, nó biết cảnh sắp gãy nhưng vẫn vui vẻ hót vì nó biết rằng mình vẫn còn đôi cánh”. Cầu vồng cứ vắt vẻo trên mây xanh đợi ta chạm đến, phải lạc quan, mạnh mẽ và tự tin thì những cơn mưa to sẽ không là gì đối với bạn.

Đôi khi trên con đường riêng của mình, bạn sẽ cần lắm niềm tin vào những điều kì diệu? Để rồi cái niềm tin không thực ấy sẽ khiến con người hụt hẫng khi đổi diện với thực tế. Chính lúc này đây câu nói: “Muốn nhìn thấy cầu vồng, phải biết chấp nhận những cơn mưa” sẽ thực sự có ích cho ta, bạn hãy sống như cách cầu vồng đã tồn tại...

Thả một chút huy hoàng rồi chợt tắt
Còn hơn buồn le lói suốt trăm năm.
(Trích Giục giã, Xuân Diệu)

Sống sao cho nếm trải hết tất cả những sắc màu của cuộc đời, nhưng… vẫn xuất hiện trong ánh sáng! Như cuộc sống này mới thật có ý nghĩa.

Trần Thị Thu Ngân
Lớp 11C2, Trường THPT Võ Thành Trinh, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang

# data[].attributes.body
✍CHUYÊN MỤC: HỌC VIẾT LÝ LUẬN VĂN HỌC 🍂

🌿 Đề bài

Cổ nhân từng nói: “Thi trung hữu họa”, “Thi trung hữu nhạc”.  Anh/chị hiểu ý kiến trên như thế nào? Bằng hiểu biết của mình về bài thơ TâyTiến (Quang  Dũng) và trích đoạn Việt Bắc (Tố Hữu), hãy làm sáng tỏ.

🌿 Giải thích

- Thi: có nghĩa là thơ. Thơ là một hình thức sáng tác văn học nghiêng về thể hiện cảm xúc thông qua tổ  chức ngôn từ đặc biệt, giàu nhạc tính, giàu hình ảnh và gợi cảm.

- Thi trung hữu họa: Trong thơ có hoạ (có tranh, có cảnh).

- Thi trung hữu nhạc: Trong thơ có nhạc.

➡️ Ý kiến trên của người xưa bàn đến đặc trưng của thơ trữ tình là giàu hình ảnh và nhạc điệu.  Đây là một ý kiến hoàn toàn đúng đắn và xác đáng.

🌿 Bàn luận

- Thơ - nhạc - hoạ đều là các loại hình nghệ thuật, song có sự khác biệt, đặc biệt là về chất liệu xây dựng hình tượng nghệ thuật để phản ánh cuộc sống. Nếu hội hoạ dùng đường nét, màu sắc,  âm nhạc dùng giai điệu, âm thanh thì thơ cũng như các tác phẩm văn chương lại sử dụng ngôn từ làm  chất liệu. Ngôn từ có đặc điểm riêng: đó là chất liệu phi vật thể, vì vậy, tác động nhận thức không  trực tiếp bằng các loại hình nghệ thuật khác song sức gợi mở của nó lại hết sức dồi dào, mạnh mẽ. Nó  tác động vào liên tưởng của con người và khơi dậy những cảm nhận cụ thể về màu sắc, đường nét, hình  khối, âm thanh, giai điệu.

+ Thi trung hữu họa bởi vì: Văn học phản ánh hiện thực cuộc sống, thơ ca cũng không nằm  ngoài quy luật đó. Thơ ca phản ánh cuộc sống qua hệ thống ngôn từ giàu hình ảnh. Không ở thể loại  văn học nào ta bắt gặp nhiều hình ảnh, biểu tượng (hình ảnh có ngụ ý), hình tượng (hình ảnh có ngụ ý  xuyên suốt tác phẩm) nổi bật như thơ ca. Hình ảnh trong thơ là sự khách thể hóa những rung cảm nội  tâm bởi thế giới tinh thần vốn vô hình nên nhất thiết phải dựa vào những điểm tựa tạo hình cụ thể để  hữu hình hóa. Hình ảnh trong thơ nổi bật vì còn mang màu sắc của cảm xúc mãnh liệt và trí tưởng  tượng phong phú.

+ Thi trung hữu nhạc bởi vì: Thơ ca là sự biểu hiện trực tiếp cảm xúc, tình cảm của con người.  Cảm xúc biểu lộ mạnh mẽ ở thanh điệu, nhịp điệu của lời nói (ngôn từ). Tính nhạc là đặc thù cơ bản  của việc phô diễn tình cảm của thơ ca. Âm thanh và nhịp điệu làm tăng hàm nghĩa cho từ ngữ, gợi ra  những điều từ ngữ không thể nói hết. Nhạc điệu trong thơ thể hiện nhịp vận động của đời sống, của  nhịp đập trái tim, bước đi của tình cảm con người.

➡️ Thơ là họa, bởi vậy đi vào thế giới thơ ca cũng là đặt chân vào thế giới tràn đầy đường nét,  rực rỡ sắc màu, đẹp và sinh động như chính cuộc đời thực tại. Nhưng làm nên thơ văn không chỉ có  họa mà còn là nhạc. Âm nhạc với những thanh âm, giai điệu, tiết tấu… luôn có khả năng cuốn hút,  gợi dậy những cảm xúc trong lòng người. Đọc thơ ta luôn cảm nhận được sự réo rắt gợi lên từ câu  chữ, âm vần. Thế giới âm thanh cũng là sự biểu đạt rõ nét thế giới tâm hồn và nhịp cảm xúc của chính  người nghệ sĩ, Thơ ca là nhạc của tâm hồn (Vôn te). Hội họa và âm nhạc đã góp phần tạo nên linh  hồn của tác phẩm thơ ca làm thỏa mãn con mắt và tâm hồn của người thưởng thức.

🌿Chứng minh

🍂Thi trung hữu họa

Qua Tây Tiến:

- Với trí tưởng tượng bay bổng, phong phú, kết hợp bút pháp miêu tả khái quát và cận cảnh,  thủ pháp đối lập tương phản..., bài thơ Tây Tiến đã vẽ lên trước mắt người đọc:

+ Bức tranh chân thực về khung cảnh núi rừng miền Tây hiểm trở, hùng vĩ trữ tình thơ mộng.  Bức tranh thiên nhiên miền Tây được gợi lên từ ba nét vẽ: một nét tả thung sâu, một nét tả núi cao,  một nét tả thác chiều. Ba nét vẽ tạo thành ba mảng, mảng nào cũng dữ dằn, gân guốc, vừa hùng vĩ,  hiểm trở, vừa duyên dáng thơ mộng, trữ tình. Ở đây có cái nhìn lên cao vời vợi, cái nhìn xuống sâu  thăm thẳm, cái nhìn ngang rộng đến mênh mang, có cái bảng lảng của chiều sương Châu Mộc, cái dữ  dội của nước lũ cuộn trôi, cái duyên dáng của dáng thuyền độc mộc, cái mộng mơ của những sắc hoa  rừng…

+ Bức chân dung về người lính Tây Tiến hào hùng nhưng cũng rất đỗi hào hoa: ngoại hình  mang dấu ấn của hiện thực khốc liệt, gian khổ của chiến tranh dữ dằn và cân quắc, họ ốm mà không  yếu, tiều tụy trong hình hài nhưng luôn chói ngời sức mạnh lí tưởng bên trong, ý chí của họ mạnh mẽ  nhưng tâm hồn mơ mộng đắm say, khát vọng sống cao đẹp, sự hi sinh cao cả, bi tráng…

Qua "Việt Bắc":

- Bằng lối nói giàu hình ảnh, các cách chuyển nghĩa truyền thống (so sánh, ẩn dụ, tượng trưng,  ước lệ…) được sử dụng thích hợp..., bài thơ Việt Bắc đã tái hiện thành công:

+ Bức tranh thiên nhiên, núi rừng Việt Bắc: thiên nhiên Việt Bắc hiện lên với vẻ đẹp vừa hiện  thực, vừa thơ mộng, thi vị, gợi rõ những nét riêng biệt, độc đáo. Đó là vẻ đẹp của ánh nắng ban chiều,  ánh trăng buổi tối, những bản làng mờ trong sương sớm, những bếp lửa hồng trong đêm khuya,  những núi rừng sông suối mang những cái tên thân thuộc. Vẻ đẹp của thiên nhiên Việt Bắc được thể  hiện tập trung trong đoạn bức tranh tứ bình – nỗi nhớ Việt Bắc gắn liền với bốn mùa xuân, hạ, thu,  đông. Mỗi bức tranh có vẻ đẹp riêng hòa kết bên nhau tạo ra vẻ đẹp chung. Đó là sự hài hòa giữa âm  thanh và màu sắc: tiếng ve của mùa hè, tiếng hát của đêm thu, màu xanh của rừng già, sắc đỏ của hoa  chuối rừng, sắc trắng tinh khôi của rừng mơ, sắc vàng lộng lẫy của rừng phách…

+ Bức tranh về cuộc sống con người trong kháng chiến, bức tranh Việt Bắc ra quân hào hùng:  Con người Việt Bắc bình dị, khéo léo, cần mẫn luôn gắn bó với lao động, giàu tình nặng nghĩa, chia  ngọt sẻ bùi, thủy chung với cách mạng và kháng chiến. Đồng thời bài thơ cũng dẫn người đọc vào  khung cảnh Việt Bắc chiến đấu với những hoạt động tấp nập, những hình ảnh hào hùng, những âm  thanh sổi nổi, dồn dập, náo nức. Bức tranh Việt Bắc ra trận là bức tranh về cuộc kháng chiến toàn  dân, toàn diện gợi tả khí thế vô cùng mạnh mẽ của cả một dân tộc đứng lên chiến đấu vì tổ quốc độc  lập tự do. Đó là hình ảnh đoàn quân ra trận trong khí thế hào hùng làm rung chuyển cả đất trời –  những cuộc hành quân long trời chuyển đất (rầm rập đất rung), là vẻ đẹp của người chiến sĩ với ánh  sao lấp lánh giữa trời đêm vừa hiện thực vừa lãng mạn, nâng tầm vóc của người chiến sĩ lên ngang  tầm vũ trụ, là hình ảnh từng đoàn dân công với bước chân nát đá vừa làm sống dậy sức mạnh to lớn  của dân tộc vừa thần thoại hóa sức mạnh của con người…

🍂Thi trung hữu nhạc

-  Trong bài "Tây Tiến"

Xuân Diệu nhận xét: Đọc bài thơ Tây Tiến như ngậm âm nhạc trong miệng. Tính nhạc trong  Tây Tiến thể hiện ở:

+ Thể thơ thất ngôn mang âm hưởng trầm hùng phù hợp với việc biểu đạt nội dung.

+ Phối hợp nhịp nhàng giữa các thanh bằng trắc, sự hiệp vần: ơi, biện pháp điệp từ: nhớ, ngàn  thước…

+ Sử dụng thành công hệ thống từ láy.

+ Nhạc điệu của bài thơ còn được tạo nên từ nỗi nhớ tha thiết, tình yêu sâu đậm của nhà thơ  với mảnh đất Tây Bắc, với binh đoàn Tây Tiến, với quê hương, đất nước. Đó là nhạc điệu tâm hồn  của thi nhân.

- Tính nhạc trong Việt Bắc thể hiện ở:

+ Thể thơ lục bát: Nhịp nhàng, tha thiết, ngọt ngào, sâu lắng như ru vỗ con người vào nhịp  nhớ đều đặn của những kỉ niệm.

+ Sử dụng cặp đại từ: mình- ta kết hợp với nghệ thuật đối: tạo ra sự cân xứng về cấu trúc vẻ  đẹp nhịp nhàng của ngôn từ. Tất cả tạo nên nhạc điệu đầy quyến luyến, trầm bổng, ngân nga. Việt Bắc  ru người trong nhạc.

+ Biện pháp điệp: điệp từ: nhớ, có nhớ; điệp cấu trúc: mình đi-mình về; câu hỏi tu từ… tạo nên  nhịp ru cho bài thơ, diễn tả thành công nỗi lòng kẻ đi - người ở.

+ Cách gieo vần và sử dụng từ láy cũng góp phần tạo nên nhạc điệu cho bài thơ.

+ Việt Bắc có giọng điệu tâm tình, tự nhiên, đằm thắm, là tiếng nói của tình thương mến ngọt  ngào, là khúc tình ca và bản hùng ca về kháng chiến và con người kháng chiến... Thơ Tố Hữu phong phú  nhạc điệu, một thứ nhạc giàu có tự bên trong của tâm hồn hoà với nhạc điệu lôi cuốn của đời sống.

🌿 Đánh giá, nâng cao vấn đề

Khẳng định câu nói của cổ nhân là hoàn toàn đúng với thơ ca và được minh chứng rõ qua hai  bài thơ Tây Tiến và đoạn trích Việt Bắc.

- Câu nói trên khẳng định và làm nổi bật đặc trưng của thơ ca và mối quan hệ giữa thơ ca, hội  họa và âm nhạc. Thơ là nhạc, là họa chạm khắc theo một cách riêng, thơ còn là thơ nữa. Việc tiếp  cận thế giới tràn đầy âm thanh, khuông nhạc trong mỗi tác phẩm văn chương cũng là một cách tiếp  cận, nắm bắt những cảm xúc mà nhà thơ, nhà văn mang lại. Mặt khác muốn tác động trực quan đến  người đọc, nhà thơ giống như người nghệ sĩ tài ba phải đem những đường nét và gam màu tinh tế vẽ  nên những tuyệt tác bằng ngôn từ.

- Hai bài thơ giàu chất nhạc, chất họa, thể hiện tài năng, sự độc đáo trong phong cách của hai  nhà thơ trong việc sử dụng ngôn từ nghệ thuật
Nguồn: Tran Thuy Duong

# data[].attributes.body
Tuần 9

# data[].attributes.body
Tuần 8

# data[].attributes.body
Tuần 7

# data[].attributes.body
Tuần 7

# data[].attributes.body
Tuần 7

# data[].attributes.body
Tuần 7

# data[].attributes.headline
HƯỚNG DẪN ĐỀ TUẦN 9: Nhà văn Nguyễn Tuân cho rằng: Ở đâu có lao động thì ở đó có sáng tạo ngôn ngữ. Nhà văn không chỉ học tập ngôn ngữ của nhân dân mà còn là một người phát triển ra ngôn ngữ sáng tạo. Không nên ăn bám vào người khác. Giàu ngôn ngữ thì văn sẽ hay. Cũng cùng một vốn ngôn ngữ ấy, họ sử dụng có sáng tạo thì văn sẽ có bề thế và kích thước. Có vốn mà không biết sử dụng thì chỉ như nhà giàu giữ của. Dùng chữ như đánh cờ tướng, chữ nào để chỗ nào phải đúng vị trí của nó. Văn phải linh hoạt. Văn không linh hoạt gọi là văn cứng đơ, thấp khớp”.         Bằng tri thức và trải nghiệm văn học của mình, bạn hãy bình luận ý kiến trên?

# data[].attributes.subject
HƯỚNG DẪN ĐỀ TUẦN 9: Nhà văn Nguyễn Tuân cho rằng: Ở đâu có lao động thì ở đó có sáng tạo ngôn ngữ. Nhà văn không chỉ học tập ngôn ngữ của nhân dân mà còn là một người phát triển ra ngôn ngữ sáng tạo. Không nên ăn bám vào người khác. Giàu ngôn ngữ thì văn sẽ hay. Cũng cùng một vốn ngôn ngữ ấy, họ sử dụng có sáng tạo thì văn sẽ có bề thế và kích thước. Có vốn mà không biết sử dụng thì chỉ như nhà giàu giữ của. Dùng chữ như đánh cờ tướng, chữ nào để chỗ nào phải đúng vị trí của nó. Văn phải linh hoạt. Văn không linh hoạt gọi là văn cứng đơ, thấp khớp”.         Bằng tri thức và trải nghiệm văn học của mình, bạn hãy bình luận ý kiến trên?

# data[].attributes.body
1. Giải thích: HS giải thích làm rõ hai ý cơ bản sau

-                      Ngôn ngữ văn học là ngôn ngữ của đời sống.

-                      Nhà văn phải có sự sáng tạo và sử dụng linh hoạt ngôn ngữ  -> tạo nên giá trị của tác phẩm.

ð    Ý kiến của nhà văn Nguyễn Tuân đề cập đến  đặc điểm ngôn ngữ văn học và sự sáng ngôn ngữ của nhà văn.

2. Bình luận: Đây là ý kiến đúng

a. Ở đâu có lao động thì ở đó  có sáng tạo ra ngôn ngữ.

- Văn chương bắt nguồn từ lao động, là tấm gương phản chiếu cuộc sống, hiện thực suộc sống trong văn chương là hiện thực sinh động, khái quát và có chọn lọc.

-  Lao động giúp con người tồn tại, giúp con người sáng tạo ra ngôn ngữ để giao tiếp, để bày tỏ cảm xúc, nhà văn qua tác phẩm bày tỏ tâm tư, ước vọng với cuộc đời và con người.

- Ngôn ngữ  là chất liệu, phương tiện đặc trưng của văn học. Không có ngôn ngữ thì không thể có tác phẩm văn học. “ Ngôn ngữ là công cụ chủ yếu của văn học” ( M.Goorki). Ngôn ngữ được nhà văn sử dụng để chuyển tải nội dung tư tưởng tác phẩm đến người đọc. Sự chuyển tải đó là sự nối kết giữa tâm hồn với tâm hồn. Bởi vậy ngôn ngữ văn chương không thô ráp như lời nói hàng ngày mà được gọt rũa nâng lên thành ngôn ngữ nghệ thuật, ngôn ngữ thẩm mĩ.

b. Nhà văn phải có sự sáng tạo và sử dụng linh hoạt ngôn ngữ

- Nhà văn không chỉ học tập ngôn ngữ của nhân dân mà còn là người sáng tạo ra ngôn ngữ. Ngôn ngữ của nhân dân là ngôn ngữ đời sống, là nguồn nguyên liệu quý giá để nhà văn sáng tạo ra ngôn ngữ văn học. Bằng tài năng kì diệu, nhà văn là người tinh luyện ngôn ngữ tạo ra những nhãn tự, những từ mang tính chuẩn xác, hàm súc, hình tượng và biểu cảm cao độ.

- Không nên ăn bám vào người khác.  Giàu ngôn ngữ thì văn sẽ hay. Cũng cùng một vốn ngôn ngữ ấy, họ sử dụng có sáng tạo thì văn sẽ có bề thế và kích thước.  Nhà văn có tài là không bắt chước, lặp lại cách sử dụng từ ngữ của người khác. Tác phẩm văn chương là tiếng nói riêng của nhà văn trước cuộc đời. Tiếng nói riêng thì không ai giống ai. Bởi vậy nhà văn nào giàu ngôn ngữ thì văn sẽ hay. Để có được sự giàu có phong phú về ngôn ngữ, nhà văn phải tích lũy vốn sống, phải sống cuộc sống của nhân dân, mở hồn ra đón những vang động của đời và sáng tạo những từ ngữ mới thì tác phẩm của họ mới bề thế và kích thước.

- Có vốn mà không biết sử dụng thì chỉ như nhà giàu giữ của. Dùng chữ như đánh cờ tướng, chữ  nào để chỗ nào phải đúng vị trí của nó. Văn phải linh hoạt. Văn không linh hoạt gọi là văn cứng đơ, thấp khớp”. Để tạo lên phẩm chất thẩm mĩ cho tác phẩm văn học đòi hỏi nhà văn phải biết lựa chọn câu chữ tinh luyện, trau chuốt. Mỗi chữ đều có sức chuyển tải nội dung, tư tưởng đến với người đọc. Nhà văn cần tổ chức, sắp xếp ngôn ngữ theo các mục đích thẩm mĩ khác nhau để đạt hiệu quả cao về nghệ thuật.

3. Chứng minh: Thí sinh chọn được những dẫn chứng tiêu biểu, có sự phân tích, bình giá các dẫn chứng ấy bám sát vấn đề và có hiệu quả.

4. Mở rộng vấn đề.:

- Ngôn ngữ đi qua bàn tay tôi luyện của nhà văn làm nên sự phong phú cho tác phẩm. Điều đó không có nghĩa là rơi vào chủ nghĩa hình thức, bỏ qua nội dung tư tưởng của tác phẩm. Một tác phẩm có giá trị thật sự là sự hoàn hảo giữa nội dung và hình thức nghệ thuật.

- Yêu cầu đặt ra với nhà  văn: Ngôn ngữ văn chương là phương tiện, chất liệu quyết định giá trị của tác phẩm. Nhà văn phải không ngừng học hỏi, rèn rũa, trau dồi vốn sống, sống sâu sắc với thế giới nội tâm của mình, lao động công phu, nỗ lực không ngừng trong hoạt động sáng tạo.

- Yêu cầu với bạn đọc: Tiếp nhận tác phẩm phải phát hiện cách dùng từ, sắp xếp ngôn ngữ đầy dụng ý nghệ thuật của nhà văn. Đồng thời cần tiếp nhận bằng toàn bộ thế giới tinh thần của mình trên tinh thần đối thoại, đồng sáng tạo với nhà văn.

# data[].attributes.body
Văn học chẳng những giúp ta nhận ra cái thiện và cái ác, cái đúng và cái sai ở đời, mà còn khơi dậy ở ta những tình cảm thẩm mĩ phong phú, đa dạng.

(SGK Văn 10, T2, Phần Văn học nước ngoài và Lí luận văn học, Nxb GD Sách chỉnh lí hợp nhất năm 2000, tr 113)

Anh (chị) hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy liên hệ với một tác phẩm văn học dân gian và một tác phẩm văn học trung đại (đã được học hoặc đọc thêm trong chương trình Ngữ văn 10 Nâng cao) để làm sáng tỏ vấn đề.
1. Giải thích

- Nhận định đã đề cập đến những chức năng cơ bản của văn học như: nhận thức, giáo dục và thẩm mĩ.

+ Văn học chẳng những giúp ta nhận ra cái thiện và cái ác, cái đúng và cái sai ở đời: Đáp ứng nhu cầu hiểu biết của con người, văn học thực sự trở thành "cuốn sách giáo khoa của đời sống", đồng thời có tác dụng rất lớn trong việc xây dựng nhân cách, giáo dục con người. Qua  các tác phẩm, người đọc hiểu người, hiểu đời thêm, đồng thời cũng làm phong phú hơn cho kinh nghiệm sống của mình.

+ Văn học còn khơi dậy ở ta những tình cảm thẩm mĩ phong phú, đa dạng: Nhờ có văn học mà đời sống tình cảm của con người ngày càng tinh tế, sâu sắc hơn. Cái hay, cái đẹp trong văn học tạo ra trong lòng người đọc những rung động thẩm mĩ, tình yêu đối với cái đẹp, thậm chí còn khơi dậy kích thích năng lực sáng tạo, khám phá của mỗi người.

=> Tác phẩm nghệ thuật là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan. Văn chương nghệ thuật luôn giữ gìn và bồi dưỡng chất nhân văn, chất người cho con người, giúp con người hiểu biết mình hơn, thông cảm với người khác, có một cuộc sống phong phú, tinh tế, có ý nghĩa.

(HS chú ý giải thích các từ, cụm từ "cái thiện", "cái ác", "cái đúng", "cái sai", "tình cảm thẩm mĩ phong phú đa dạng")

2. Chứng minh

Thí sinh chọn và phân tích một tác phẩm văn học dân gian và một tác phẩm văn học trung đại (đã được học hoặc đọc thêm trong chương trình Ngữ văn 10 Nâng cao). Trong quá trình phân tích học sinh cần phải làm nổi bật rõ  việc nhận thức được "cái thiện", "cái ác", "cái đúng", "cái sai" trong các tác phẩm đó như thế nào, đã khơi dậy "tình cảm thẩm mĩ" của con người ra sao?

3. Bàn luận

- Khẳng định đây là ý kiến xác đáng về chức năng của văn chương nghệ thuật

- Từ đó, vai trò của người nghệ sĩ cũng được đặt ra trong quá trình sáng tạo: Người nghệ sĩ phải sống sâu sắc với cuộc đời, có được tình cảm chân thành, mãnh liệt, đồng thời phải luyện rèn tài năng, làm phong phú, giàu có thêm vốn ngôn ngữ của mình

- Nhận định này còn góp phần định hướng cho người tiếp nhận văn học. Qua các tác phẩm văn học, người đọc sẽ khám phá và lĩnh hội được những tình ý sâu kín mà nhà văn gửi gắm. Người đọc đến với tác phẩm văn chương nghệ thuật để hiểu đời, hiểu người, hiểu mình. Ở đây, nhu cầu nhận thức gắn liền với nhu cầu tự nhận thức xoay quanh vấn đề con người, vấn đề sự sống có tính chất nhân bản.

# data[].attributes.attachment_caption
Trình bày suy nghĩ của em về vấn đề đặt ra trong bức hình sau:

# data[].attributes.body
1. Giải thích, nêu vấn đề nghị luận gợi ra từ bức hình:

- Quan sát bức hình ta thấy hình ảnh người đàn ông ngồi đọc báo trên chiếc ghế sang trọng, phía dưới chân gác lên trên bục kê, bên cạnh bục kê xinh đẹp sang trọng ấy là đôi giày, trên tay phải của ông cầm điếu thuốc đang hút khói bốc lên. Sẽ không có gì đáng suy nghĩ lắm nếu bên cạnh đó là người phụ nữ cầm cái chổi lom khom quét dọn.

=> Bức hình gợi cho người xem thấy được thói sống dễ bắt gặp ở một bộ phận người: thói vô trách nhiệm.

2. Bàn luận, chứng minh, mở rộng:

a. Giải thích khái niệm vô trách nhiệm:

- Vô trách nhiệm là thái độ không nhiệt tình, không quan tâm, thờ ơ, mặc kệ, làm không triệt để tới bất cứ một vấn đề gì đó thuộc phạm vi quản lí của bản thân.

- Thói vô trách nhiệm được ví với một loại axit vô hình, loại axit này không nhìn thấy được bằng mắt thường và như vậy, vô hình chung nó gây ra tổn thất khá nặng nề, ăn mòn cả xã hội mà chúng ta không hề hay biết.

b. Biểu hiện của thói vô trách nhiệm:

- Không quan tâm, thờ ơ với mọi người xung quanh.

- Có lối sống buông thả, tới đâu hay tới đó.

- Luôn thờ ơ với công việc, không có ý thức khi làm việc.

- Thờ ơ, mặc kệ với bạn bè, gia đình, người thân..

Dẫn chứng: Chồng chỉ biết đi làm về nhà cho rằng mọi việc nhà cửa là của phụ nữ nên phó mặc, về đến nhà chỉ việc nghĩ ngơi. Như người đàn ông trong bức hình trên không quan tâm nhà cửa công việc nhà như thế nào,  mặc cho vợ quét dọn mình có thể hút thuốc xã tàn thuốc ngay trên nền nhà, xã khói thước bay khắp nhà, đeo cả giày vào nhà co chân gác cao lên cho sạch chân mình mặc cho vợ ra sức quét dọn lau chùi…

- Luôn cho rằng mình đúng, luôn chối bỏ những điều mình làm sai, không chịu nhận lỗi sửa sai

Dẫn chứng: con cái đuổi đánh cha mẹ già ra ngoài đường. Hay những cặp bố mẹ trẻ bỏ mặc những đứa trẻ tại cửa chùa, thậm chí là bãi rác… Trên đường phố, chúng ta sẽ bắt gặp những bạn trẻ, hoặc những nạn nhân bị hành hung nhưng lại có những người thản nhiên phớt lờ, thậm chí là đứng lại hò reo, quay clip.

c. Tác hại, hậu quả của thói vô trách nhiệm:

- Tạo ra những sản phẩm không hoàn thiện, tạo ra những nhân cách không hoàn hảo.

- Chất lượng công việc không cao.

- Làm cho đạo đức của con người dần đi xuống

- Mối quan hệ giữa con người với con người ngày càng xa cách.

- Kìm hãm sự phát triển của đất nước.

*  Mở rộng:

- Cuộc sống của mỗi người do mỗi người tự lựa chọn và định hướng, hãy trở thành một người để người khác học tập theo.

- Khi chúng ta rèn luyện được đức tính “trách nhiệm”, ta sẽ rèn luyện được nhiều đức tính quý báu khác.

Dẫn chứng: Hình ảnh cô cảnh sát giao thông đưa người già qua đường giữa làn xe tấp nập ở cung đường Nam Kỳ Khởi nghĩa - Võ Thị Sáu ở Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh mà các cơ quan thông tấn báo chí gần đây đưa tin là những hình ảnh thật đẹp về tinh thần trách nhiệm. Rõ ràng đó là những hình ảnh đẹp, nó toát ra từ nhân phẩm của cá nhân được rèn luyện nghiêm túc. Dù phải sống cùng với căn bệnh ung thư xương đang di căn từng ngày vào cơ thế nhưng Sinh viên Nguyễn Thị Ngọc Hân vẫn sống đẹp dù trong tuyệt vọng. Với cánh tay phải, Hân vẫn miệt mài hàng giờ bên tờ báo tường của lớp, nắn nót từng nét chữ tươi rói màu mực cho ngày lễ 20-11 của lớp trọn vẹn. Những đêm khuya, bà Trần Thị Tư - mẹ Hân - canh cánh trong lòng khi con gái vẫn ngồi bên bàn viết miệt mài với những bài văn, con toán của năm cuối cấp. Hân ngồi lặng lẽ trên phản, trở mình với từng trang giấy được lật, bài học không bỏ phí một ngày. Đó chính là một biểu tượng về tinh thần trách nhiệm với chính bản thân mình, không gục ngã trước nghịch cảnh dù đời sống của Ngọc Hân chẳng còn bao lâu nữa. Hình như em đã đang ở cuối con đường.

3. Bài học nhận thức và hành động:

- Từ bức hình ta nhận được bài học cho mình trong cuộc sống: Làm việc có kế hoạch và hoàn thành theo đúng chỉ tiêu và thời gian. Lưu tâm tới tất cả những gì thuộc trách nhiệm sở hữu của bản thân.

- Bản thân mỗi người cần nhận thức rõ về tác hại của thói vô trách nhiệm để không mắc phải. Không ngừng nâng cao ý thức trách nhiệm trong công việc và trong cuộc sống.

- Liên hệ bản thân…

# data[].attributes.body
Tuần 6

# data[].attributes.body
Tuần 7

# data[].attributes.body
BTVN TUẦN 6

# data[].attributes.body
1. Yêu cầu: Viết chuyên đề nghiên cứu về một tác giả văn học
- Trình bày rõ ràng, khoa học: bản word, font chữ 14 Times Newroman, đề mục in hoa, chữ đậm
- Nội dung tìm hiểu sâu sắc, phạm vi rộng, có những đánh giá, nhận xét của các nhà nghiên cứu.
- Có hình ảnh minh hoạ phù hợp, thẩm mỹ
- Có danh mục tài liệu tham khảo và mục lục
- Số trang tối thiểu: 20 trang
2. Có thể tham khảo dàn ý sau:
Tên tác giả nghiên cứu
- Thời đại: đặc điểm xã hội, thời đại tác giả đó sống, những yếu tố chi phối sáng tác của tác giả đó
- Gia đình....
- Con người: tính cách, phẩm chất, mối quan hệ
- Sự nghiệp sáng tác:
+ Các tác phẩm chính ở các thể loại
+ Đặc điểm nội dung
+ Đặc điểm nghệ thuật
+ Phong cach nghe thuat va những đóng góp của tác giả với nền văn học
- Phân tích một số tác phẩm tiêu biểu của tác giả ( Phân tích sâu sắc ít nhất 3 tác phẩm)
- Một số nhận định về tác giả của các nhà nghiên cứu
- Danh mục tham khảo
- Mục lục
3. Phân công:
- Thu Trang: Nguyễn Du
- Viên: Nguyễn Trãi
- Việt Hà: Hồ Xuân Hương
- Minh Hiền: Nguyễn Bỉnh Khiêm
- Thảo Linh: Nguyễn Dữ
- Quỳnh Anh: Nguyễn Đình Chiểu
- Khánh Linh: Nguyễn Công Trứ
- Bích Ngọc: Trần Tế Xương
- Xuân Mai: Nguyễn Khuyến
4. Thời gian nộp bài:
- Lần 1: 4/3 - chỉnh sửa, hoàn thiện (cô chữa)
- Lần 2: 20/3 - Chấm điểm
5. Quyền lợi:
- Điẻm 9, 10 sẽ được cộng 2 điểm vào điểm kiểm tra thường xuyên
- Điểm 7,8: sẽ được cộng 1 điểm
- Đưới 7: không được cộng điểm

# data[].attributes.body
Bài thơ: Chiều xuân
Tác giả: Anh Thơ
______________

Mưa đổ bụi êm êm trên bến vắng,
Đò biếng lười nằm mặc nước sông trôi;
Quán tranh đứng im lìm trong vắng lặng
Bên chòm xoan hoa tím rụng tơi bời.

Ngoài đường đê cỏ non tràn biếc cỏ,
Đàn sáo đen sà xuống mổ vu vơ
Mấy cánh bướm rập rờn trôi trước gió.
Những trâu bò thong thả cúi ăn mưa.

Trong đồng lúa xanh rờn và ướt lặng
Lũ cò con chốc chốc vụt bay ra,
Làm giật mình một cô nàng yếm thắm.
Cúi cuốc cào cỏ ruộng sắp ra hoa.

Nguồn:
1. Bức tranh quê, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 1995
2. Tinh tuyển văn học Việt Nam (tập 7: Văn học giai đoạn 1900-1945), Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn quốc gia, NXB Khoa học xã hội, 2004
3. Nguyễn Tấn Long, Nguyễn Hữu Trọng, Việt Nam thi nhân tiền chiến, NXB Sống Mới, Sài Gòn, 1968

# data[].attributes.body
✨Đề Bài: Vẻ đẹp của con người Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước qua các tác phẩm Rừng xà nu” của Nguyễn Trung Thành, “Những đứa con trong gia đình” của Nguyễn Thi và “Mảnh trăng cuối rừng” của Nguyễn Minh Châu. ✨

Bài Viết:
“Yêu biết mấy những con người đi tới
Hai cánh tay như hai cánh bay lên
Ngực dám đó những phong ba dữ dội
Chân đạp bùn không sợ các loại sên!”​

Hình ảnh những con người Việt Nam ấy đã đi vào thơ ca như một niềm thơ lớn và trở thành phần hồn của mỗi người con đất Việt. Yêu biết mấy hình ảnh người dân quê tôi: cần cù trong lao động, anh hùng trong chiến đấu. Văn thơ thời kỳ kháng chiến chống Mĩ đã dựng lại cả một thời kỳ máu lửa, đi sâu tìm tòi khám phá, ngợi ca vẻ đẹp của con người. Tôi nhớ mãi mãi một Tnú, cụ Mết trong “Rừng xà nu” của Nguyễn Trung Thànn; chị Chiến, anh bộ đội tên Việt trong “Những đứa con trong gia đình” của Nguyễn Thi; và cô Nguyệt – người con gái trẻ tuổi dũng cảm trong “Mảnh trăng cuối rừng” của Nguyễn Minh Châu. Họ là hiện thân của vẻ đẹp con người Việt Nam, của sức sống dân tộc. Năm tháng trôi đi và lịch sử đã bước sang trang mới nhưng những con người ấy vẫn sáng ngời lên nhắc nhở ta về một quãng đường đầy gian khổ, đau thương, lại rất đỗi anh hùng mà đất nước mình đã đi qua. Để rồi mỗi lần đọc lại tôi không khỏi ngỡ ngàng vì người dân mình đẹp quá, dũng cảm; và lòng tôi được như sống lại những ngày còn chiến tranh bom đạn ấy.

Đọc “Rừng xà nu” của Nguyễn Trung Thành, “Những đứa con trong gia đình” của Nguyễn Thi, “Mảnh trăng cuối rừng” của Nguyễn Minh Châu, hiện lên một tập thể anh hùng nhiều thế hệ đang ngày đêm chiến đấu với kẻ thù để giữ từng tấc đất, ngôi nhà cho quê hương, đất nước. Viết về đề tài chiến tranh, cả ba nhà văn đề không đi sâu vào miêu tả những đau thương mất mát của dân mình, hay tội ác tày trời của giặc mỹ mà đi vào khám phá, ca ngợi vẻ đẹp của con người Việt Nam trong chiến tranh. Tôi còn nhớ câu nói của một nhà văn nổi tiếng: Con người, tất cả ở con người. Có thể huỷ diệt được sự sống của con người nhưng không thể chiến thắng được nó. Nguyễn Trung Thành, Nguyễn Thi, Nguyễn Minh Châu viết về con người phải chăng cũng có một lòng tin như thế? Hình ảnh của Tnú, cụ Mết, Việt, chị Chiến, Nguyệt và còn biết bao con người nữa hiện ra trong cảnh sống chết từng giây, mưa bom bão đạn mà vẫn hiên ngang, sáng lên mốt vẻ đẹp phẩm chất lại thường. Họ là kết tinh của vẻ đẹp dân tộc, sức sống dân tộc. Những con người yêu nước thiết tha, chiến đấu quả cảm, quên mình vì tổ quốc ấy lại rất đỗi giản dị, sáng trong, gắn bó với từng làng, bản, thôn xóm. Bên cạnh phẩm chất anh hùng, Nguyệt trong “Mảnh trăng cuối rừng” còn sáng lên một tình yêu thuỷ chung, son sắc, đầy màu sắc lãng mạn. Các tác phẩm thời kỳ này đề đi vào khắc họa phẩm chất đẹp đẽ của con người với giọng điệu ca ngợi, hào hùng, vang vọng không khí sử thì hoành cháng. Ba tác phẩm đã dựng lên một tập thể anh hùng, nhiều thế hệ giữ hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt, trong đó mỗi một nhân vật đều có một vẻ đẹp riêng, một tâm hồn, một cái “tôi’ riêng hoà chung với cái “ta” rộng lớn ấy. “Rừng xà nu” của Nguyễn Trung Thành là một truyện ngắn xúc động, hào hùng về cuộc chiến tranh anh dũng của dân tộc Xô Man. Nhà văn đã đi sâu khám phá vẻ đẹp của những người con Tây Nguyên, những con người cả đời gắn bó với cây xà nu như gắn bó với Đảng, với cách mạng. Con người hiện lên trong trang văn của Nguyễn Trung Thành là một tập thể anh hùng nhiều thế hệ. Trang sử hào hùng cuả Tây Nguyên không phải chỉ một người viết mà là sự nối tiếp, kế tục từ đời nay sang đời khác, từ thế hệ này sang thế hệ khác. Họ đã cùng nhau dựng xây làng bản, dựng xây làng bản của một thời đất nước dựng lên. Nguyễn Trung Thành đã tìm đến miền đất núi rừng đầy đau thương, nhà văn đẫ lắng nghe họ sống để lắng nghe họ sống để ghi lại cái nhịp sống hào hùng, ghị lại vẻ đẹp tâm hồn, bản chất anh hùng của những con người giản dị, mộc mạc mà thiêng liêng cao quý. Nguyễn Trung Thành như đã trở thành người con của Tây Nguyên, của dân làng Xô Man. Khi viết “Rừng xà nu” tựa hồ ông ngợi ca, tự hào về làng mình, về quê hương của mình.
q
Nói đến phong trào đấu tranh của dân làng Xô Man, ta không quên hình ảnh anh Quyết. Anh là cán bộ của Đảng, là người đã nhen nhóm phong trào cách mạng cho cộng đồng dân làng Xô Man. Tnú còn nhớ như in lời của anh: ” Sau này nếu Mĩ – Diệm giết anh, Tnú phải làm cán bộ thay anh”. Anh chính là ngọn lửa đấu tranh nóng bỏng lòng căm thù. Anh là người đã truyền sức mạnh, niềm tin cho Tnú, cho Mai…, Anh là một người chiến sĩ dũng cảm, anh hùng.

Nếu anh Quyết là hiện thân của lớp trẻ, của Đảng thì hình ảnh của cụ Mết lại sáng lên trong truyện ngắn như một trụ cột của dân làng Xô Man. Chẳng những vậy mà sau này, Nguyễn Trung Thành đã ghi lại trong hồ ký, đại ý: Ông là cội nguồn, là Tây Nguyên của thời đất nước đứng lên còn trường tồn đến hôm nay. Ông như lịch sử trùm nhưng không che lấp đi sự nối tiếp mãnh liệt, ngày càng mãnh liệt hơn, sành sỏi và tự giác hơn. Một lời nói của cụ Mết như lời nói của sông núi, là lời nói của cả dân tộc. Ông cụ là cội nguồn của dân làng Xô Man, là người đã lãnh đạo dân làng đánh giặc: “Chúng nó đã cầm súng, mình phải cầm giáo”. Cụ hiện thân cho truyền thống, nét đẹp từ ngàn xưa của dân làng. Cụ rất ít khen tốt giỏi mà chỉ nói “được”, cụ truyền lại sức mạnh, răn dạy con cháu: “Nhớ lấy, ghi lấy. Sau này tau chết rồi, bây còn sống phải nhớ nói lại cho con cháu”. Hình ảnh cụ Mết là hình của một già làng suốt đời gắn bó với Tây Nguyên, chiến đấu bảo vệ muôn làng. Cụ tự hào về cây xà nu, đố nó giết hết rừng xà nu đất này. Đẹp thay hình ảnh của một ông cụ “râu bây giờ đã dài đến ngực vẫn đen bóng, mắt vẫn sáng và xếch ngược” hiển hiện giữa rừng núi Tây Nguyên. Và hình ảnh cụ cùng lớp thanh niên trong làng cầm giáo mác cứu Tnú cho thấy cụ là hiện thân của sức sống dân tộc, tâm hồn dân tộc. Nguyễn Trung Thành ngợi ca vẻ đẹp Tây Nguyên bởi vẻ đẹp tâm hồn cụ là vẻ đẹp của ngày xưa, trường tồn và mãnh liệt cho đến hôm nay.

Viết về ‘Rừng xà nu”, viết về những con người anh hùng quả cảm, nhà văn đã khắc học hình ảnh nhân vật trung tâm: Tnú. Tnú là một thanh niên trẻ, anh dũng, gan dạn với một cuộc đời đầy bi kịch, đau thương nhưng anh đã vượt lên trên tất cả để sống, để chiến đấu và vẻ đẹp Tnú là vẻ đẹp của một con người chiến thắng,của một chiến sĩ anh hùng.

Phẩm chất anh hùng của Tnú được bộc lộ từ khi anh còn là một cậu bé cùng Mai đưa thư, tiếp tế cho cán bộ. Tnú yêu cách mạng, yêu Đảng. Một lần bị giặc bắt, anh quyết không khai mặc dù bị tra tấn dã man. Lòng căm thù giặc đã trở thành dòng máu chảy trong lòng anh từ lúc làng Xô Man còn chưa biết vùng dậy đánh giặc. Tnú lớn lên trong sự yêu thương của dân làng, trong mối hận phải trả thù và ước ao được làm cán bộ. Anh trở thành anh thanh niên xung phong của dân làng Xô Man. Cuộc đời của Tnú là cuộc đời đầy cay đắng, bất hạnh. Một lần giặc đã bắt mẹ con Mai (vợ Tnú) để buộc anh phải ra hàng. Không kìm được lòng mình, khi nhìn thấy Mai cùng đứa con bị đánh, anh lao ra nhưng không cứu được hai mẹ con Mai. Rồi Mai chết, đứa con cũng chết, Tnú chắc cũng sắp chết. Tnú chỉ nghĩ ” Ai sẽ làm cán bộ lãnh đạo dân làng Xô Man đánh giặc?” và chỉ tiếc không sống được đến ngày cùng dân làng nổi đậy. Chao ôi! Đến lúc cái chết cận kề anh cũng chẳng nghĩ cho bản thân mình. Tnú chỉ đau đáu một nỗi niềm với cách mạng, với Đảng. Rồi khi mười đầu ngón tay anh cháy như mười ngọn đuốc, anh cũng khong kêu van, anh thấy lửa cháy trong bụng, thấy máu đã mặn chát nơi đầu lưỡi “răng anh như đã cắn nán môi anh rồi”. Tnú hi sinh tất cả, quên mình vì đồng loại. Bàn tay của anh là bàn tay của người anh hùng, bàn tay ấy kể với ta về số phận một con người đau thương mà không hề chùn bước. Tnú chẳng gục ngã như cây xà nu kia: “Cạnh một cây xà nu mới ngã gục, đã có bốn năm cây con mọc lên”. Anh đem theo hình ảnh của Mai, của những tháng ngày đã qua, của hồi ức buồn để bước tiếp trên con đường cách mạng. Tnú là một con người anh hùng, quả cảm, giàu lòng yêu thương. Rồi bé Heng, Dít – tất cả đều mạng cái hồn của dân làng Xô Man. Nguyễn Trung Thành đã ngợi ca vẻ đẹp của con người Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mĩ cứu nước với bản chất anh hùng, quả cảm của cả một cộng đồng vừa anh hùng lại vừa nhân ái trong công cuộc bảo vệ quê hương. Tôi còn nhớ câu thơ:
” Đứng vững chãi bốn ngàn năm sừng sững
Lưng đeo gươm tay mền mại bút hoa.
Trong và thực, sáng hai bờ suy tưởng
Sống nhân ái mà nhân ái chan hoà”

Và nếu như Nguyễn Trung Thành khám phá vẻ đẹp ở những người con của miền rừng núi Tây Nguyên thì Nguyễn Thi trong “Những đứa con trong gia đình” lại phát hiện vẻ đẹp con người ở vùng nông thôn Nam Bộ. Và nếu như phẩm chất anh hùng trong “Rừng xà nu” của Nguyễn Trung Thành bộc lộ qua tập thể của dân làng Xô Man thì bản chất anh hùng trong chuyện ngắn Nguyễn Thi lại bộc lộ qua bối cảnh gia đình. Nhân vật chính trong truyện là Việt và Chiến. Cả hai chị em đều phải sống trong sự thiếu thốn tình thương khi ba vá má bị giặc sát hại. Việt và Chiến tranh nhau đi bộ đội, nỗi đau và sự thiếu hụt tình cảm gia đình đã hun đúc cho cả hai chị em lòng căm thù giặc sâu sắc. Việt là anh bộ đội gan dạ, dũng cảm, tuy bị thương nhưng vẫn cố tìm và quyết đi cùng đồng đội. Trên mặt trận chiến đấu, Việt là một anh lính cụ Hồ, anh hùng quả cảm, lập chiến công và vẫn khiêm tốn không muốn báo cáo cho chị biết. Chi mong mỏi, khao khát được đánh giặc để trả thù cho ba má. Nguyễn Thi đã ca ngợi vẻ đẹp, ca ngợi phẩm chất anh hùng của những đứa con trong gia đình tuy nhỏ tuổi mà vẫn nặng lòng với cách mạng, sãn sàng hi sinh thân mình vì sự nghiệp cứu nước. Bản chất anh hùng của con người Việt Nam có ở mọi thế hệ, mọi dân tộc, tựa như đã trở thành dòng máu ngầm chảy ở mỗi một con người đất Việt. Chiến và Việt là hình ảnh của lớp trẻ hăng hái, dũng cảm trên bước đường chiến đấu gian khổ khốc liệt của quê hương. Họ tiêu biểu cho sức trẻ có thể làm đổi thay lịch sử và ghi thêm trang mới.

Nguyễn Thi đã phát hiện vẻ đẹp anh dũng của con người Việt Nam nhưng chưa đủ, nhà văn còn tìm thấy ẩm sâu bên trong những cong người gan góc, quả cảm ấy là cả một tình yêu thương lớn lao, tình yêu thương gia đình  Việt tuy đã trở thành một anh bộ đội nhưng vẫn ngây thơ, trẻ con như cậu bé thủa nào. Đoạn hai chị em khiêng bàn thờ bàn thờ ba má sang nhà chú Năm gửi để đi bộ đội thật cảm động, nó để lại trong lòng ta biết bao rung động, tình cảm ngọt ngào:”Nào, đưa ba má sang ở tạm bên nhà chú, chúng con đi đánh giặc trả thù cho ba má”. Câu văn như nghẹn ngào mà lại chứa chan biết bao sự quyết tâm của chị em Chiến và Việt. Việt cảm nhận rõ gánh nặng đang đè lên vai mình, lần đầu tiên Việt cảm nhận lòng mình rõ như thế. Và Việt thấy thương chị. Con người Việt Nam trong chiến tranh đâu chỉ biết chiến đấu mà còn biết yêu thương. Họ đã vượt lên trên lỗi đau cá nhân để chiến đấu vì nỗi đau đồng loại. Hình ảnh của Chiến và Việt hiện lên trong trang viết của Nguyễn Thi thật xúc động, neo lại trong tâm hồn ta khiến ta vừa ngạc nhiên vừa ngỡ ngàng vì vẻ đẹp của con người Việt Nam một thuở.

Không đi sâu vào đề tài chiến tranh, không miêu tả nhiều về cuộc chiến đấu anh dũng của dân tộc, truyện ngắn “Mánh trăng cuối rừng” của Nguyễn Minh Châu đã tìm những hạt ngọc còn ẩn sâu trong cuộc sống. Nhà văn đã viết về đề tài tình yêu trên nền của chiến tranh bom đạn. Đọc “Mảnh trăng cuối rừng’ ta bồi hồi tự hỏi:

“Và nơi đâu trên trái đât này
Người vẫn ngọt ngào qua muôn nỗi đắng cay.
Sống chết từng giây, mưa bom bão đạn
Lòng nóng bỏng căm thù vẫn mát tình bạn”

Có nơi nào đẹp như nơi này chăng? Và có người dân nơi đâu vừa anh hùng trong chiến đấu, vừa nóng bỏng căm thù lại vẫn mát tươi một tình bạn, một tình yêu, tình đồng đội và tất cả gom lại thành tình yêu quê hương, đất nước? Hiện lên trong “Mảnh trăng cuối rừng” Nguyễn Minh Châu là hình ảnh của Nguyệt. Vẻ đẹp ngoại hình và phấm chất của Nguyệt được khắc hoạ, miêu tả thông qua cái nhìn của Lãm. Nguyệt sống giữa bom đạn mà bom đạn giội xuống cũng không hề đứt, không thể nào tàn phá được ư? Nguyệt có một niềm tin mãnh liệt vào cuộc sống.

Hình ảnh Nguyệt hiện lên với ” đôi gót chân hồng hồng, sạch sẽ, đôi dép cao su cũng sạch sẽ” ở đâu tác phẩm đã gây cho người đọc biết bao yêu mến. Nguyệt có vẻ đẹp dịu dàng, “mát mẻ như sương núi” toả ra từ nét mặt, dáng người mảnh dẻ. Nguyệt còn là một cô gái dũng cảm, gan dạ khi giúp Lãm vượt qua quãng đường khó. Lời nói cứng cỏi ” Anh bị thương thì xe cũng mất, anh cứ nấp đó” cùng hình ảnh “Nguyệt nhìn vết thương, cười khuôn mặt hơi tái nhưng vẫn tươi tỉnh và xinh đẹp” đã làm Lãm “dấy lên tình yêu Nguyệt gần như mê muội lẫn cảm phục” và còn in đậm mãi trong lòng độc giả hình ảnh một cô gái trẻ tuổi, gan góc thông minh được Nguyễn Minh Châu khắc học với giọng điệu ca ngợi trân trọng. Nhà văn đã tìm thấy ở Nguyệt hiện thân của sức trẻ – một sức sống, sức chống chịu phi thường. Nguyệt hiện lên trang viết giữa khung cảnh chiến tranh như mọt mảnh trăng non đầu tháng, sáng trong, dịu hiền và luôn ẩn dấu một vẻ đẹp khiến ta phải tìm kiếm.

Thế nhưng nguyễn Minh Châu không chỉ miêu tả phẩm chất anh hùng của Nguyệt mà còn khắc họa được vẻ đẹp lãng mạn của tình yêu, sức sống lãng mạn của tình yêu, sức sống mãnh liệt và niềm tin bất diệt của cô gái và cuộc sống. Nguyệt yêu Lãm mà chưa hề biết mặt, chưa hề thư từ mà chỉ qua lời của chị Tính. Cô nguyện chờ Lãm, mặc cho đôi khi Lãm phải ngạc nhiên vì “cái sợ chỉ xanh óng ánh” , phải thần thán khi biết Nguyệt vẫn một lòng chờ mình. Không dần dần được khám phá soi tỏ. Trong chiến tranh người ta không chỉ biết chiến đấu mà còn sáng lên một tình yêu thuỷ chung son sắc. Nếu Nguyệt chỉ thông minh, gan dạ, dũng cảm thì cô cũng chỉ như biết bao những cô gái thanh niên xung phong khác. Nguyễn Minh châu đã phát hiện ra vẻ đẹp tiềm ẩn, tưởng như mỏng manh giữa chiến tranh, bom đạn của người con gái ấy. Nguyệt sáng lên trong trang viết của ông hoà cùng ánh trăng, và văn Nguyễn Minh Châu cũng sáng lên trong lòng chúng ta bởi sức sống mãnh liệt của con người. Vẻ đẹp tâm hồn của Nguyệt khiến ta tin yêu con người,, kỳ vọng vào tương lai. Nguyễn Minh châu đã tìm thấy hạt ngọc nơi cuối rừng, hạt ngọc giữa thời rực lửa và cất lên khúc ca ngơi ca về con người, về vẻ đẹp con người Việt Nam hoà chung với khúc ca bất diệt, đầy tự hào của văn học thời kỳ chống Mĩ cứu nước.

“Rừng xà nu” của Nguyễn Trung Thành, “Những đứa con trong gia đình” của Nguyễn Thi, “Mảnh trăng cuối rừng” của Nguyễn Minh Châu là những tượng đài lộng lẫy về vẻ đẹp của con người Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước đầy gian khổ thử thách mà rất đỗi anh hùng, sức sống mãnh liệt và vẻ đẹp của con người thời chiến với giọng điệu ngợi ca, hào hùng nhưng ở mỗi tác phẩm ta đều bắt gặp một cách khám phá sáng tạo riêng. Nếu như với “Rừng xà nu” Nguyễn Trung Thành đã dựng lên một tập thể anh hùng với hình ảnh cây xà nu ham ánh sáng, có sức sống dẻo dai thì Nguyễ\n Minh Châu lại khắc hoạ hình ảnh mẳng trăng non cuối rừng để làm sáng lên vẻ đẹp của Nguyệt. Nếu như ‘Rừng xà nu” và “Những đứa con trong gia đình” đậm không khí sử thi, âm vang trầm hùng, bút pháp hoàng tráng, đố sộ thì “Mảnh trăng cuốc rừng” lại đến với lòng ta bằng một giọng điệu thiết tha, ngọt ngào, giàu màu sắc lãng mạn. Ba tác phẩm đi vào những khía cạnh khác nhau của đời sông kháng chiến, nhân vật hiện lên từ những khung cảnh, hoàn cảnh khác nhau và bút pháp khắc hoạ cũng mang tính độc đáo, cá biệt nhưng đều góp phần vào tiếng nói chung của dân tộc, tiếng nói phám phá ngợi ca vẻ đẹp của con người Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mĩ cứu nước. Năm tháng trôi đi và lịch sử không ngừng biết động, “Rừng xà nu”, “Những đứa con trong gia đình”, “Mảnh trăng cuối rừng” mãi là những bông hoa không tuổi tựa mùa xuân không ngày tháng, đã ghi lại cái quá khứ hào hùng, sôi động của đất nước mình một thuở. Vẻ đẹp của con người Việt Nam đã làm nên cái hồn của cả dân tộc và góp phần làm cho tác phẩm sống mãi với thời gian. Văn học thời kỳ kháng chiến chống Mĩ cứu nước đã bắt được cái nhịp sống của dân tộc, đã ngợi ca sức sống và vẻ đẹp của con người. Giờ lật lại, chúng ta không khỏi tự hào, xúc động về những năm tháng đất nước mình đã đi qua, về vẻ đẹp muôn đời của con người đất Việt. Và ta mãi cất lên những bài ca không bao giờ quên – bài ca viết về quê hương, viết về con người bởi tự hào biết mấy hai tiếng: Việt Nam.

Sưu Tầm: Vũ Trúc Hà
Trường THPT chuyên Chu Văn An – Lạng Sơn
#cotranthuyduong
#HSG

# data[].attributes.body
(2)

# data[].attributes.body
(1)

# data[].attributes.body
Bài tập 13/12_Bài 1

# data[].attributes.body
Đề 13/12

# data[].attributes.body
Đề 13/12

# data[].attributes.body
Đề 13/12

# data[].attributes.body
Đề 13/12

# data[].attributes.body
Đề 13/12

# data[].attributes.body
Đề 13/12

# data[].attributes.body
Tuần 5

# data[].attributes.body
Bài tập ngày 13/12

# data[].attributes.headline
BÀI TẬP 13/12/2022: Nộp bài trước 17h trên Pallet

# data[].attributes.subject
BÀI TẬP 13/12/2022: Nộp bài trước 17h trên Pallet

# data[].attributes.body
ĐỀ BÀI:
Câu 1:
Xécgây Exênin từng viết:

Thà tôi cháy vèo trong gió

Còn hơn thối rữa trên cành

Những câu thơ trên của Xécgây Exênin gợi cho anh (chị) suy nghĩ gì về lối sống cần có của mỗi người
Câu 2:
"Người đọc thơ muốn rằng thơ phải xuất phát từ thực tại, từ đời sống, nhưng phải đi qua một tâm hồn, một trí tuệ và khi đi qua như vậy, tâm hồn, trí tuệ phải in dấu vào đó thật sâu sắc, càng cá thể, càng độc đáo, càng hay" (Xuân Diệu).

Trình bày suy nghĩ của anh, chị về nhận định trên. Phân tích một vài bài thơ trung đại để làm sáng tỏ quan điểm của mình về vấn đề này.

# data[].attributes.body
ĐỀ SỐ 2: Suy nghĩ của em về bức ảnh sau:

GỢI Ý:

1. Giải thích, nêu vấn đề nghị luận gợi ra từ bức hình:

- Bức hình trên có hai biểu tượng” Facebook” và “chiếc đồng hồ thời gian”.Có thể thấy Face đang gặm nhấm và dần độc chiếm quỹ thời gian của chúng ta. Đây là hiện tượng phổ biến trong cuộc sống hiện đại, khi mỗi chúng ta đang dành quá nhiều thời gian để lướt facebook mỗi ngày.

=> Bức hình gợi lên một thực trạng không hiếm thấy hiện nay ở Việt Nam: Tình trạng nghiện Facebook chiếm hết quỹ thời gian của con người, đặc biệt là giới trẻ.

2. Bàn luận, chứng minh, mở rộng:

a. Giải thích: Khái niệm Face là gì ?

- Facebook là một website truy cập miễn phí do công ty Facebook, Inc điều hành. Người dùng có thể tham gia các mạng lưới được tổ chức theo thành phố, nơi làm việc, trường học và khu vực để liên kết và giao tiếp với người khác.

- Mọi người cũng có thể kết bạn và gửi tin nhắn cho họ, và cập nhật trang hồ sơ cá nhân của mình để thông báo cho bạn bè biết về chúng.

- Thành viên đã đăng ký có thể tạo hồ sơ với các hình ảnh, danh sách sở thích cá nhân, thông tin liên lạc, và những thông tin cá nhân khác. Người dùng có thể trao đổi với bạn bè và những người khác thông qua tin nhắn cá nhân hoặc công cộng và tính năng chat của Facebook. Họ cũng có thể tạo và gia nhập nhóm ưa thích hay “trang yêu thích”

b. Thực trạng từ bức hình: Tỉ lệ người thường xuyên sử dụng Facebook tăng nhanh chóng  với 58 triệu người dùng, tăng 25% trong năm 2020.

- Tỉ lệ người sử dụng thuộc lứa tuổi vị thành niên từ 15-18 tuổi rất cao: 97,6% (số liệu khảo sát của báo Thanh Niên đối với 424 trẻ vị thành niên trong năm 2020.

- Số người sử dụng Facebook : hơn 1.84 tỷ người dùng hoạt động hàng ngày cũng như trung thành  với facebook (thời gian trung bình dành cho).

- Nhiều người sử dụng Facebook ở bất cứ mọi nơi (kể cả nơi học tập, làm việc,...) và vào bất kì thời điểm nào ( trên lớp, trong công sở, trên bàn ăn, lúc di chuyển,....).

- Facebook đã gặp phải một số tranh cãi trong những năm qua. Nó đã bị cấm một thời gian tại một số quốc gia. Nó cũng đã bị cấm tại nhiều công sở để hạn chế nhân viên tốn thời gian sử dụng dịch vụ. Một số nước trên thế giới đã có những trung tâm cai nghiện facebook dành cho người nghiện face.

c. Ý nghĩa bức hình: Bức hình nói về tác hại lớn nhất của face là làm mất quá nhiều thời gian của người dùng.

- Face đang là mối quan tâm hàng đầu với nhiều bạn trẻ. Chỉ cần gõ từ khóa “Facebook” trên Google chúng ta sẽ thấy khoảng 18.330.000.000 kết quả trong 0,39 giây. Hiện nay, nhiều người đang dành quỹ thời gian quý báu của mình để lướt Facebook:

- Các doanh nghiệp, công ty, những người bán hàng vào Face để quảng bá sản phẩm, dịch vụ.

- Người nổi tiếng có thể dùng các fanpage để quảng bá tên tuổi, tăng lượng fan,…

- Đối với nhiều người, Face là nơi chia sẻ kinh nghiệm, cảm xúc, thông tin , hình ảnh, kết bạn bốn phương , hoặc chơi Game, ….

- Có người dùng mạng xã hội với mục đích xấu: Lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, bôi nhọ chính quyền, cá nhân,…

- Chúng ta, đặc biệt là các bạn trẻ, sử dụng Facebook chỉ với mục đích đăng ảnh, chát chít hoặc chia sẻ việc ăn uống, câu like…là chủ yếu.

Dẫn chứng: Theo thống kê ở Việt Nam ,mỗi tháng Facebook thu hút 30 triệu người dùng, trong số đó có 27 triệu người truy cập mạng xã hội lớn nhất thế giới qua thiết bị và kết nối di động. Nếu tính theo ngày, con số này là tương ứng là 20 triệu và 17 triệu, tăng 43% so với cùng kỳ năm ngoái. Có nghĩa, mức sử dụng Facebook ở Việt Nam đang cao hơn 13% so với mức trung bình trên thế giới.Hiện nay, người Việt trung bình mỗi ngày lướt face 2,5 giờ. Nhiều người dành gần hết quỹ thời gian trong ngày để lướt facebook, hầu như không thể rời khỏi chiếc điện thoại. Họ đã tiêu phí thời gian, sức khoẻ của mình vào FB để rồi sao lãng học hành, công việc.Những mối quan hệ thân thiết trở nên dãn ra, không gian dành cho bạn bè cũng không có, và tâm trí của bạn cũng dần mất dần cảm xúc vì những điều xảy ra xung quanh mình.

Khoảng 75% người dùng Việt nằm trong độ tuổi 18-34 và họ truy cập Facebook chủ yếu để trò chuyện, theo dõi tin tức của bạn bè hoặc vào các trang Facebook của những thương hiệu mà họ quan tâm.

Mỗi khi viết câu gì đó (status), hay post ảnh lên , đa phần mọi người chỉ ngồi đợi xem có ai like hay bình luận gì không, rồi hàng giờ liền ngồi bình luận (comment), like lại. Họ bỏ cả nửa thời gian mỗi ngày để tán gẫu, trò chuyện, cứ vài phút lại lướt FB một cách vô thức. Không vào được FB họ thấy bứt rứt, khó chịu, không yên. Họ quên ăn, mất ngủ vì nó. Họ mua điện thoại, laptop cũng chỉ vì muốn được FB ở khắp mọi nơi. Có những con nghiện, đến mức ăn gì, uống gì, nghĩ gì, làm gì cũng đưa lên đó, thậm chí, mua cái áo mới cũng chụp hình lên để mọi người cùng “chém gió”, đang ăn cũng phải viết mấy status để cập nhật, vừa tắm xong cũng vào đó than “Lạnh quá!”, đang chạy thoát hiểm cũng vào FB. Có bạn nữ đăng cả ảnh mẹ nằm bất động dưới chân cầu thang kèm theo dòng status: “ Thương mẹ ngã cầu thang “. Thiết nghĩ, nhìn thấy người thân ngã cầu thang mà không giúp đỡ, bạn nữ ấy còn có thời gian chụp hình rồi đăng lên mạng xã hội thì thật đáng phê phán. Bức hình ngay lập tức nhận được rất nhiều like và comment của bạn bè.

d. Nguyên nhân của hiện tượng:

- Nhiều người cảm thấy thích thú khi ảnh và status của mình được nhiều like, nhiều comment, và face cá nhân được nhiều người theo dõi.Vào facebook chỉ để check in hôm nay đi những đâu, làm những gì, ăn những gì và xem tụi bạn có gì khác mọi ngày không. Nhiều người còn sống với Facebook. Thế giới ảo luôn mang đến cho chúng ta cảm giác thích thú và tò mò như vậy.

- Nghiện facebook là một trong những cái khó có thể dứt bỏ ra, vì nó đã trở thành thói quen cần phải làm hằng ngày, check in thường xuyên.

e. Giải pháp:

- Mỗi ngày nên dành bao nhiêu thời gian để vào facebook?

- Làm thế nào để phân bố thời gian hợp lí giữa công việc - gia đình - bạn bè - giải trí - …và facebook ? Không nên quá lệ thuộc vào mạng xã hội, thế giới ảo. Cần xây dựng mối quan hệ ở thế giới thực tại, không nên quá sa đà, mất thời gian quá nhiều vào đó. Dành thời gian vào những việc có ích hơn.

- Làm thế nào để Facebook không trở thành ông chủ và chúng ta không trở thành những nạn nhân của mạng xã hội? Tuổi trẻ chúng ta nhạy bén tiếp thu những cái đó nhưng hãy là người thông minh để dùng những cái đó một cách hiệu quả chứ không là nạn nhân của nó.

3. Bài học nhận thức và hành động:

- Bức hình là lời cảnh tỉnh câm, là tiếng chuông báo động không phát ra âm thanh nhưng có giá trị lớn lao: Facebook có vai trò không nhỏ nhưng để nghiện facebook, sử dụng nó chiếm hết quỹ thời gian của mỗi người là điều vô cùng nguy hại.

- Thời gian của đời người thật ngắn ngủi, không nên tiêu phí thời gian vào những điều vô bổ, thậm chí có hại. Làm sao tìm lại được thời gian đã mất ? Phải biết qúy trọng thời gian, phải biết sống sao cho thật ý nghĩa. Sử dụng facebook đúng mục đích và có giới hạn…

- Liên hệ bản thân: Bản thân sử dụng Facebook hàng ngày tiêu tốn không ít thời gian…ảnh hưởng học tập.

# data[].attributes.body
Tuần 4

# data[].attributes.body
Tuần 2