# data[].attributes.headline
Dopalaczom mówię STOP- wybieram zdrowie.

# data[].attributes.subject
Dopalaczom mówię STOP- wybieram zdrowie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Może nam się to nie podobać, ale współczesne życie nierozerwalnie wiąże się z przebodźcowaniem - ciężko go uniknąć. Konstrukcja nerwowa osoby dorosłej daje jej możliwość poradzenia sobie z tym stanem. Niestety dzieci nie potrafią przyjąć tak dużej liczby wrażeń oferowanych im przez otoczenie. Ich struktury neuronalne nie są w stanie ich wszystkich przetworzyć. Można to zaobserwować już u niemowląt.

Czy zdarzyło Ci się widzieć małe dziecko pocierające oczy ze zmęczenia, np. w czasie przyjęcia? To naturalne. Czasem zamiast cieszyć się z dużej liczby gości na urodzinach, maluch szuka cichego kąta, a w czasie - z jego perspektywy niekończących się zakupów - płacze. Nie mówię tu o dzieciach z nadwrażliwością słuchową czy dotykową. Młode organizmy nie są przystosowane do tak dużej liczby bodźców. Jeśli do tego odruchowo włączysz w telewizji bajkę (kolejny zestaw szybko zmieniających się obrazów, które mózg usiłuje przetworzyć), spiesząc się będziesz wydawać coraz bardziej niecierpliwe komendy i do tego dasz dziecku telefon komórkowy, aby powstrzymać „marudzenie" - to przepis na katastrofę gotowy. Nietrudno wtedy o pochopną diagnozę: „Jaś jest niegrzeczny". To nieprawda. Jaś nie jest niegrzeczny, tylko robi, co może, żeby poradzić sobie z nadmiarem bodźców, jakie zafundowali mu - zwykle w dobrej wierze - rodzice.

Kiedy dochodzi do przestymulowania, zarówno u dorosłego, jak i u młodego człowieka, uruchamia się mechanizm pętli zwany inaczej mechanizmem błędnego koła. Przebodźcowany umysł usiłuje zaradzić niekomfortowej sytuacji, w której się znalazł, włączając kolejne bodźce. Jak wygląda to w praktyce? Jeśli dziecko spędza siedem godzin w szkole, gdzie jest głośno, wszystko dzieje się szybko, to w jego organizmie wydziela się dużo adrenaliny i kortyzolu. Szkoła obfituje w stresujące sytuacje, a po powrocie do domu dziecko włącza sobie „dla relaksu" grę komputerową, w której znowu wszystko dzieje się szybko, jest dużo świateł, błysków, głośna muzyka. Właśnie w ten sposób ulega mechanizmowi pętli. Jak ją przerwać?
Jednym cięciem. Jeśli czujesz się przebodźcowany, nie szukaj kolejnych emocji. Nie zakładaj słuchawek z agresywną muzyką, nie włączaj telewizora. Zamiast tego wyjdź na spacer i pobądź 20 minut w ciszy, wśród odgłosów natury, sam(-a). Organizm Ci za to podziękuje.

Jak unikać przestymulowania

Obserwuj swoje dziecko. Jeśli widzisz, że już po południu jest wyraźnie zmęczone, nie chce się bawić, szuka wyciszenia - uczciwie przyjrzyj się planowi dnia, który mu ułożyliście. Być może ma za dużo zajęć dodatkowych. Nie kieruj się tym, że „Zosia chodzi na angielski, a Robert jeszcze dodatkowo na akrobatykę". Twój Jaś widocznie sobie z tym wszystkim nie radzi. A jest jeszcze zbyt mały, żeby to zwerbalizować i powiedzieć:

- Mamo, tato, jestem zmęczony. Po przedszkolu chcę po prostu spać.

Dlatego zamiast dopuszczać do sytuacji, kiedy Twoje dziecko wieczorem zasypia na kanapie przed telewizorem, po prostu ogranicz mu liczbę zajęć. Więcej nie znaczy lepiej.

Zwróć uwagę na otoczenie. Wspólnie z dzieckiem znajdźcie warunki, w jakich czuje się najlepiej. Czy jego organizm lubi, kiedy rolety są lekko przysłonięte czy woli pełne światło słoneczne? Jaki poziom głośności jest dla niego dobry? Ile czasu lubi spędzać na danej aktywności? Czy dobrze się czuje w zatłoczonym sklepie czy woli szybko z niego wyjść? Przetestujcie różne warunki i wybierzcie te, w których Twoje dziecko czuje się najbardziej komfortowo. Jeśli już odkryjecie, co jest optymalne, nie zmuszaj dziecka do przekraczania granic, które wspólnie określiliście. Skoro wiecie, że nie cierpi tłumów i czuje się przytłoczone dużą liczbą ludzi, nie zapraszaj trzydziestu osób na jego urodziny, nawet jeśli boisz się, że ktoś się obrazi. Daj dziecku poczucie, że jego zdanie jest ważne i go słuchasz.

Pamiętaj, że to zmysł czucia głębokiego jest odpowiedzialny za odbieranie przez dzieci wrażeń. Jego receptory znajdują się w mięśniach, ścięgnach i stawach.
Jeśli zauważyłeś(-aś), że Twoje dziecko potrzebuje głębszej stymulacji propriocepcji (czucia głębokiego), a zwłaszcza jeśli zwrócili Ci na to uwagę specjaliści (np. nauczycielki w przedszkolu), wprowadź do Waszej codziennej rutyny więcej zabaw ruchowych wymagających gniecenia czy masowania. Szczególnie niemowlaki warto masować, jak robiło to wiele babć opowiadając przy okazji o „kaczce, co to kaszkę warzyła".
Jeśli problem jest nasilony, być może konieczne będzie skorzystanie ze specjalistycznej terapii SI.

Umożliwiaj dziecku pobudzenie układu przedsionkowego odpowiedzialnego m.in. za zmysł równowagi. Zabieraj go na trampoliny, huśtawki itd. Planując takie zabawy, uważnie obserwuj swoje dziecko. Pamiętaj, że aktywność sensoryczną też można „przedawkować", a nie każde dziecko lubi skakać na trampolinie. U niektórych ta czynność wywołuje strach - i to też jest w porządku.

Ogranicz ekrany. We współczesnym świecie to one są odpowiedzialne za większość przypadków przebodźcowania dzieci. Eksperci coraz częściej mówią, że dzieci do 3. roku życia w ogóle nie powinny mieć dostępu do urządzeń elektronicznych. Jeśli już muszą coś przy nich robić, to ogólna zasada brzmi: „Im mniej, tym lepiej". A już na pewno nie wolno dopuścić do sytuacji, gdy dziecko (i nastolatek, nawet starszy) korzysta z telefonu przed snem. Niebieskie światło pogarsza jakość snu i skraca jego czas, a liczba dopływających do mózgu impulsów z treści przekazywanych w telefonie jest wyjątkowo duża i silnie wpływa na samopoczucie młodego człowieka. Dzieci przetwarzają, analizują, myślą o tym, o czym czytają na grupach społecznościowych. W efekcie albo mają problemy z zaśnięciem, albo nawet jeśli im się to uda, to sen jest przerywany, niespokojny, pełen obrazów. Najbezpieczniej wprowadzić zasadę, że o określonej godzinie (np. 21.30) wszyscy domownicy odkładają telefony i nie korzystają z żadnych urządzeń elektronicznych. Na początku na pewno nie będzie to łatwe, ale z czasem ma szansę stać się bardzo zdrowym nawykiem, który zaprocentuje w przyszłości.

Zadbaj o równowagę i zapewnij dziecku czas na odpoczynek. Wielu starszych nastolatków bywa przebodźcowanych troszkę na własne i rodziców życzenie. Ustawiają sobie „poprzeczkę" bardzo wysoko. Chcą wzorowo wypełniać wszystkie obowiązki w szkole, a do tego udzielać się społecznie, być zaangażowanymi członkami rodziny i jeszcze stworzyć udany związek. Jeśli człowiek zawsze daje z siebie 200%, w końcu się wypali. To Ty jako rodzic powinieneś nauczyć dziecko, że odpoczywanie jest OK. Jeśli mama mówi z dumą: Jeszcze dzisiaj nie usiadłam - to zapewne w swoich oczach daje córce czy synowi doskonały przykład. Trzeba cały czas coś robić, człowiek wartościowy nie „marnuje" czasu - taki przekaz prawdopodobnie chce posłać w świat. Nakładając na siebie kolejne zobowiązania, układając plan zajęć „na zakładkę", wyciskając każdą minutę życia. Z czasem traci efektywność i poczucie szczęścia. Nie umie sam sobie dać prawa do relaksu, czasu wolnego, nicnierobienia. Uczmy nasze dzieci, że między sferą zawodową (w ich wypadku szkołą, relacjami z rówieśnikami itd.) a prywatną powinna być równowaga. I obie są równie ważne. To też element profilaktyki przestymulowania.

Spróbujcie wspólnie zidentyfikować źródła stresu i podejmijcie aktywne kroki, by je wyeliminować. Jeśli Twoje dziecko czuje się przebodźcowane, bo musi spędzać przerwy na bardzo głośnym korytarzu, być może możesz porozmawiać z wychowawcą, żeby na przerwy mogło chodzić do biblioteki lub nosiło słuchawki wygłuszające? Pamiętaj, że nawet jeśli nie uda się wyeliminować wszystkich stresorów, już sama ich identyfikacja jest cenna i pozwala zaoszczędzić sporo energii.

Umówcie się na środki zaradcze. Życie jest silnie stymulujące i nie da się tego uniknąć. Ale możesz podpowiedzieć dziecku (a czasem i sobie), co robić, kiedy czuje, że ilość bodźców je przerasta. Wspólnie popracujcie nad listą rzeczy, która mu pomoże. Niech dziecko samo Ci je podpowiada. Może potrzebuje wyjść z pomieszczenia? Może wystarczy, jak popatrzy przez okno? Może pomoże mu dopływ świeżego powietrza, a może muzyka? Może potrzebuje dotyku, a może wprost przeciwnie, chce, żeby każdy dał mu spokój? Pomyślcie nad tym wspólnie i powieście w widocznym miejscu listę, po którą dziecko może sięgnąć, gdy życie stanie się nieznośnie stymulujące.

I pamiętaj. Współczesne życie jest, jakie jest. Ale od tego jesteśmy ludźmi, żeby uczyć siebie (i nasze dzieci) jak sobie z tą trudną czasami rzeczywistością radzić.

Lilka Poncyliusz - Guranowska
autorka jest anglistką, nauczycielem dyplomowanym, egzaminatorką i autorką wielu pozycji (w tym czterech książek) z zakresu metodyki nauczania języka angielskiego i komunikacji międzyludzkiej. W marcu 2023r. ukazała się jej nowa książka, poradnik dla nastolatków z zakresu komunikacji społecznej - „Być nastolatkiem i przetrwać. Psychologia komunikacji". Prywatnie jest mamą siedemnastolatki i czternastolatka.

# data[].attributes.attachment_link.description
Może nam się to nie podobać, ale współczesne życie nierozerwalnie wiąże się z przebodźcowaniem - cię...

# data[].attributes.attachment_link.title
Co stresuje nastolatka. Co wywołuje niepokój Cz. 1

# data[].attributes.attachment_link.description
Stwierdzenie, że stres jest nieodłączną częścią naszego życia wydaje się oczywiste. Trudno sobie wyo...

# data[].attributes.body
Artykuł ,,Fizjologia mózgu a kultura uczenia”. Ilona Śleboda

# data[].attributes.body
Czerniak - objawy i diagnostyka raka skóry - Zwrotnik Raka

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czerniak - nowotwór złośliwy melanocytów - stanowi 2% ogółu zachorowań na nowotwory w Polsce. Jak podkreślają eksperci, zachorowalność na raka skóry wzrasta rocznie o 10%. Znajomość objawów czerniaka pozwala zachować czujność onkologiczną i wykryć chorobę we wczesnym stadium zaawansowania. Każdego roku wykrywa się w Polsce 3000 nowych zachorowań na czerniaka. Na całym świecie notuje się rocznie blisko 160 tys. przypadków choroby. Strefami endemicznymi czerniaka są Australia oraz Texas w USA.

Poniższy artykuł zawiera informacje dotyczące objawów, wczesnego wykrywania oraz diagnostyki czerniaków skóry.
SPIS TREŚCI
Rak skóry a czerniak - definicja

Rak skóry to w zasadzie trzy nowotwory o różnym przebiegu. Najczęstszy wśród diagnozowanych nowotworów skóry jest rak podstawnokomórkowy o przebiegu wieloletnim. Rzadziej występuje rak płaskonabłonkowy skóry, który jest nowotworem dynamicznie postępującym. Trzeci nowotwór skóry to czerniak, które źle rokuje i często daje przerzuty.

Czerniaki skóry to złośliwe nowotwory wywodzące się z neuroektodermalnych komórek melanocytarnych. Najczęstszą postacią są czerniaki skóry, inne formy obejmują czerniaki gałki ocznej, błon śluzowych lub czerniaki z nieznanego ogniska pierwotnego.

Warto pamiętać, że określenie rak skóry - często stosowane potocznie, jest nieprawidłowe. Czerniak nie jest rakiem, jest nowotworem złośliwym pochodzenia nienabłonkowego. Określenie rak zarezerwowane jest dla nowotworów złośliwych, które wywodzą się z tkanki nabłonkowej.

ZOBACZ: PODEJRZENIE CZERNIAKA - CO ROBIĆ

Czerniak - przyczyny i etiologia

Do czynników środowiskowych związanych ze zwiększonym ryzykiem rozwoju czerniaka skóry zaliczamy promieniowanie nadfioletowe światła słonecznego, które stanowi najważniejszy czynnik odpowiedzialny za rozwój nowotworów skóry.

Jak podkreślają eksperci, najbardziej niebezpieczna jest wieloletnia, krótkotrwała, ale intensywna ekspozycja na promieniowanie słoneczna prowadząca do oparzeń skóry, szczególnie w młodym wieku.

Pewną rolę odgrywają też cechy genetyczne - mutacje występujące w chromosomach 1, 6, 7, 9, 10. Podstawę profilaktyki w kontekście czerniaka stanowi zmniejszenie ekspozycji na promieniowanie słoneczne, szczególnie w lecie w godzinach 10:00-14:00.

Objawy raka skóry

Aby trafnie rozpoznać tak niespecyficzne schorzenie, jakim jest rak skóry, uwagę powinny zwrócić wszelkie niepokojące objawy dotyczące szczególnie stref barwnikowych, niekoniecznie ciemnych, również niebieskich, sinych, czarnych, a nawet bezbarwnych. Współistniejące stany zapalane mogą być objawem wtórnego zainfekowania nowotworem skóry i nie zwalniają od podejrzenia czerniaka.

Potencjalne objawy czerniaka mogą być związane z rozwijaniem się przerzutów w węzłach chłonnych lub odległych narządach, które mogą postępować szybciej niż zmiana miejscowa na skórze.

Lekarze wskazują, że najwięcej przypadków zachorowania na nowotwory skóry jest wykrywanych wczesną jesienią, kiedy czerniak zbiera plon wśród osób, które często przesadzały z opalaniem na słońcu.

Warto pamiętać, że czerniak skóry może powstać zarówno de novo, jak i na podłożu znamienia barwnikowego. Współcześnie obserwuje się tendencję wzrostową zachorowalności na czerniaki.

Charakterystyczne objawy czerniaka

Owrzodzenie

Świąd

Zaczerwienienie

krwawienie

zmiana kształtu zmiany

Asymetria wzrostu

Obwódka wokół znamienia, robiąca wrażenie „unoszącej się"

W przypadku raka skóry (rak podstawnokomórkowy) najczęściej obserwuje się wykwit w postaci niezapalnego guzka otoczonego charakterystycznym, niezapalnym, perełkowatym wałem. W części środkowej guza może występować bliznowacenie. Charakterystycznym objawem raka skóry tego typu jest porcelanowa barwa. Najczęstszą lokalizacją jest tułów. Rak skóry podstawnokomórkowy cechuje się powolnym wzrostem i przebiegiem. Charakterystycznym objawem jest bardzo rzadkie występowanie przerzutów.

W przypadku raka płaskonabłonkowego skóry objawy kliniczne raka skóry związane są z pojawieniem się drobnych grudek, zaczerwienionych, złuszczających się i pokrytych strupem, które zwiększają się przybierają postać brodawkową. Charakterystycznym objawem raka skóry jest ranka, która zdaniem chorego powstała „przy goleniu" i od tego czasu nie chce się zagoić.

Niepokojącym symptomem raka skóry są także owrzodzenia i tendencja do rozpadu. Nowotwór skóry przebiega czasem w postaci wieloogniskowej i bywa silnie swędzący - jeżeli ulegnie zainfekowaniu.

W zaawansowanych przypadkach objawy raka skóry są związane z istniejącymi przerzutami (najczęściej do płuc, kości i mózgu).

ZOBACZ: PROFILAKTYKA RAKA SKÓRY

Jak wygląda czerniak

Podejrzenie czerniaka skóry mogą nasuwać zmiany skóry, które rozwinęły się de novo lub na podłożu znamienia barwnikowego (zgrubienie, zmiana powierzchni, zabarwienia i brzegów pieprzyka, wystąpienie krwawienia lub swędzenia). Zgodnie z najnowszym zaleceniami ekspertów - objawy czerniaka klasyfikowane są w systemie ABCDE.

Symptomy czerniaka występują w postaci guza o różnym zabarwieniu (od ciemnowiśniowego do czarnego lub jako postać pozbawiona barwnika), nieregularnym kształcie z nierównymi brzegami, niejednorodną grubością, asymetrią i możliwymi owrzodzeniami.

Charakterystyczne objawy czerniaka jednego z najczęstszych nowotworów skóry to: owrzodzenie, świąd, krwawienie lub zaczerwienienie wokół znamienia.

W przypadku czerniaka - jak w rzadko którym nowotworze - wykrycie choroby na wczesnym etapie może być wynikiem regularnej samokontroli i znajomości objawów czerniaka.

Wszelkie zmiany podejrzane w kierunku raka skóry należy usuwać. Zabieg może być przeprowadzony przez chirurga ogólnego. Warunkiem jest zachowanie marginesu tkanek zdrowych.

Jak wykryć nowotwór skóry?

Oprócz prewencji, czujności i znajomości objawów czerniaka - jednego z najczęściej rozpoznawanych nowotworów skóry - wczesne wykrycie choroby stanowi priorytet w walce z chorobą i wpływa na skuteczność leczenia.

Chociaż zajęcie głębszych warstw skóry przez nowotwór nie może zostać ocenione w badaniu przedmiotowym chorego, to istnieje kilka cech charakterystycznych dla czerniaka, które mogą zostać zbadane przy oglądaniu zmian skórnych.

Najważniejszym elementem pozwalającym na wczesne rozpoznanie czerniaka jest badanie skóry całego ciała. Zalecanym badaniem, wykorzystywanym we wczesnej diagnostyce onkologicznej raka skóry jest dermatoskopia lub wideodermatoskopia.

W przypadku licznych znamion atypowych dobrą praktyką jest gromadzenie dokumentacji fotograficznej zmian lub całej powierzchni skóry i porównywanie wykonanych zdjęć w kolejnych sekwencjach czasowych. Podstawą rozpoznania czerniaka skóry jest histopatologiczne badanie całej wyciętej chirurgicznie zmiany barwnikowej. .

Po uzyskaniu wyniku badania histopatologicznego czerniaka skóry należy wdrożyć leczenie nowotworu zgodnie z oceną stopnia zaawansowania.

ZOBACZ: JAK ROZPOZNAĆ CZERNIAKA

Algorytm ABCDE - czerniak skóry

Wczesnemu wykrywaniu nowotworów zlokalizowanych na skórze służy opracowany przez ekspertów Amerykańskiego Towarzystwa Onkologicznego algorytm ABCD, który dotyczy niepokojących objawów czerniaka. Osoby zadające sobie pytanie jak wygląda czerniak skóry - mogą posłużyć się nim w celu wstępnej weryfikacji znamion.

„A" oznacza objaw czerniaka w postaci dużej asymetrii znamienia barwnikowego;

cecha „B" odnosi się do nieregularnych lub niewyraźnych brzegów zmiany;

cecha „C" dotyczy koloru, w co w przypadku nowo powstałej zmiany, którą podejrzewamy o nowotwór skóry, oznacza kolor czarny, ciemnobrązowy lub niebieski. Niepokojącym objawem czerniaka w przypadku już istniejącego znamienia jest utrata barwnika lub czarno zabarwione punktowe ognisko;

Cecha „D" oznacza średnicę zmiany. Podejrzenie powinny zwrócić zmiany o średnicy 6mm lub więcej, gdyż mogą one wskazywać na rozwój raka skóry.

Mniejsze zmiany rzadko wykazują zagrożenie zmianą inwazyjną. Pojedynczy objaw czerniaka nie stanowi podstawy do wykonania biopsji. Ścisłej obserwacji wymagają natomiast znamiona spełniające kilka ze wspomnianych kryteriów i objawów.

Algorytm ABCDE nie uwzględnia jeszcze jednego objawu czerniaka jakim jest guzkowy lub grudkowy charakter czerniaków. Każde uwypuklenia lub pojawienie się guzka w zmianie poprzednio płaskiej powinno zwrócić uwagę i zachęcić do konsultacji z dermatologiem. Pamiętaj, jeśli nie jesteś pewien jak wygląda czerniak skóry - poproś o pomoc lekarza rodzinnego lub dermatologa.

Należy pamiętać, że niektóre czerniaki jako podstępne nowotwory skóry, nie produkują melaniny i nie mają charakterystycznego wyglądu spełniającego powyższe kryteria. U ludzi opalonych ze zmianą barwnikową obserwacja jest niekiedy trudniejsza niż u ludzi z jasną karnacją. Zmiana może ulec tylko minimalnemu powiększeniu, uwypukleniu lub owrzodzeniu wytwarzając wokół nierównych kształtów czerwoną otoczkę.

Badania i diagnostyka czerniaka

Dokładne oglądanie zmiany pozwala w 90% ustalić rozpoznanie kliniczne. Dobrze jest oglądać niepokojącą zmianę przez szkło powiększające lub zastosować dermatoskop i badanie epiluminescencyjne. Rozpoznanie czerniaka musi być potwierdzone badaniem cytologicznym (wymaz z owrzodzenia) lub histopatologicznym usuniętej z marginesem zdrowej skóry zmiany

Badania dodatkowe przydatne w procesie diagnostycznym raka skóry obejmują: podstawowe badania krwi - morfologię, próby wątrobowe, aktywność dehydrogenazy mleczanowej, badanie rentgenowskie RTG klatki piersiowej oraz badanie ultrasonograficzne USG jamy brzusznej i regionalnych węzłów chłonnych.

Zdjęcie klatki piersiowej AP i boczne jest podstawowe do wykluczenia przerzutów do płuc.

Czerniak - metody leczenia

W przypadku potwierdzenia rozpoznania czerniaka w biopsji wycinającej następuje kwalifikacja do leczenia radykalnego. Jeśli nie stwierdzono przerzutów do węzłów chłonnych i przerzutów do innych narządów, to leczenie czerniaka polega na wycięciu blizny po biopsji wycinającej z odpowiednim marginesem zdrowych tkanek.

W przypadku stwierdzenia przerzutów odległych czerniaka lub do węzłów chłonnych wykonuje się limfadenektomię regionalną. W sytuacji wysokiego ryzyka nawrotu choroby lekarze rozważają zastosowanie u chorego tzw. leczenia uzupełniającego czerniaka.

Obecnie wiadomo, że określone podtypy groźnej choroby jaką jest czerniak wiążą się ze specyficznymi mutacjami. Najczęściej stwierdza się mutacje genu kinazy BRAF. W sytuacji choroby uogólnionej wskazane jest zbadanie obecności mutacji genu BRAF na materiale, co może stanowić pierwszy krok do zastosowania tzw. terapii celowanej molekularnie.

Rewolucję w leczeniu czerniaka skóry stanowiło wprowadzenie leczenia immunologicznego. Obecnie immunoterapia czerniaka jest refundowana i dostępna w ramach programów lekowych również w Polsce.

POLECAMY: IMMUNO-ONKOLOGIA

Nowe leki stosowane w leczeniu czerniaka

niwolumab

pembrolizumab

ipilimumab (w skojarzeniu z niwolumabem)

w przypadku obecności mutacji aktywującej BRAF V6000: fabrafenib/trimetynib, wemurafenib/kobimetynib, enkorafenib/binimetynib (leczenie celowane czerniaka)

Najnowsze wyniki badań klinicznych wskazują na korzyść terapeutyczną z zastosowania immunoterapii jako leczenia adjuwantowego (uzupełniającego) po zabiegu chirurgicznego usunięcia czerniaka.

Jednym z najwybitniejszych specjalistów w dziedzinie leczenia czerniaków w Polsce jest prof. dr. n. med. Piotr Rutkowski, kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie - Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie.

PRZEJDŹ DO: NOWOTWORY SKÓRY - BAZA WIEDZY

# data[].attributes.attachment_link.title
Czerniak - objawy i diagnostyka nowotworu skóry

# data[].attributes.attachment_link.description
Czerniak - nowotwór złośliwy melanocytów - stanowi 2% ogółu zachorowań na nowotwory w Polsce. Jak podkreślają eksperci, zachorowalność na raka skóry wzrasta rocznie o 10%. Znajomość objawów czerniaka pozwala zachować czujność onkologiczną i wykryć chorobę we wczesnym stadium zaawansowania. Każdego roku wykrywa się w Polsce 3000 nowych zachorowań na czerniaka.

# data[].attributes.body
,,Każdy wolałby móc spojrzeć na świat przez okno, niż trafić w swej życiowej wędrówce na mur – ograniczający porozumienie i potrzebę wolności".

# data[].attributes.attachment_link.description
Video made with Biteable. The World's Simplest Video Maker