# data[].attributes.body
Cả nhóm click vào link, chọn đúng tuần để thống nhất đánh giá thành viên theo thang điểm 0 - 3:
+ 0 điểm: Không làm việc, không tương tác
+ 1 điểm: Có làm việc nhưng chưa hoàn thành
+ 2 điểm: Hoàn thành nhiệm vụ
+ 3 điểm: Hoàn thành tốt nhiệm vụ, tích cực tương tác, bổ sung và hỗ trợ lẫn nhau

# data[].attributes.body
5. Nhân vật lịch sử và câu chuyện về nhân vật lịch sử
6. Sự ghi nhớ của nhân dân về nhân vật lịch sử (đền thờ, thơ ca lưu truyền,...)
7. Tư liệu tham khảo ( phim hoạt hình, cuốn truyện lịch sử,...

# data[].attributes.body
I. Cuộc khởi nghĩa Triệu Quang Phục (Triệu Việt Vương)
a) Hương Trà
1. Tên sự kiện lịch sử - mốc thời gian diễn ra
2. Nguyên nhân
3. Diễn biến
4. kết quả của cuộc khởi nghĩa
b) Tuyết Linh
5. Nhân vật lịch sử và câu chuyện về nhân vật lịch sử
6. Sự ghi nhớ của nhân dân về nhân vật lịch sử (đền thờ, thơ ca lưu truyền,...)
7. Tư liệu tham khảo (phim hoạt hình, cuốn truyện lịch sử,...)
II Cuộc khởi nghĩa Mai Thúc Loan
b) Linh Nga
1. Tên sự kiện lịch sử - mốc thời gian diễn ra
2. Nguyên nhân
3. Diễn biến
4. kết quả của cuộc khởi nghĩa
c) Phú Khang
5. Nhân vật lịch sử và câu chuyện về nhân vật lịch sử
6. Sự ghi nhớ của nhân dân về nhân vật lịch sử (đền thờ, thơ ca lưu truyền,...)
7. Tư liệu tham khảo (phim hoạt hình, cuốn truyện lịch sử,...)
III. Khởi nghĩa Phùng Hưng (Bố Cái Đại Vương)
c) Đức Đại
1. Tên sự kiện lịch sử - mốc thời gian diễn ra
2. Nguyên nhân
3. Diễn biến
4. kết quả của cuộc khởi nghĩa
d) Tuyết Linh: 5,  Hương Trà: 6,  Linh Nga: 7, các bạn còn lại góp ý
5. Nhân vật lịch sử và câu chuyện về nhân vật lịch sử
6. Sự ghi nhớ của nhân dân về nhân vật lịch sử (đền thờ, thơ ca lưu truyền,...)
7. Tư liệu tham khảo (phim hoạt hình, cuốn truyện lịch sử,...)

# data[].attributes.body
1. Tên sự kiện lịch sử - mốc thời gian diễn ra
2. Nguyên nhân
3. Diễn biến
4. kết quả của cuộc khởi nghĩa

# data[].attributes.body
5. Nhân vật lịch sử và câu chuyện về nhân vật lịch sử
6. Sự ghi nhớ của nhân dân về nhân vật lịch sử (đền thờ, thơ ca lưu truyền,...)
7. Tư liệu tham khảo ( phim hoạt hình, cuốn truyện lịch sử,...

# data[].attributes.body
1. Tên sự kiện lịch sử - mốc thời gian diễn ra
2. Nguyên nhân
3. Diễn biến
4. kết quả của cuộc khởi nghĩa

# data[].attributes.body
5. Nhân vật lịch sử và câu chuyện về nhân vật lịch sử
6. Sự ghi nhớ của nhân dân về nhân vật lịch sử (đền thờ, thơ ca lưu truyền,...)
7. Tư liệu tham khảo ( phim hoạt hình, cuốn truyện lịch sử,...

# data[].attributes.headline
Đào Linh Nga - Cuộc Khởi Nghĩa Mai Thúc Loan

# data[].attributes.subject
Đào Linh Nga - Cuộc Khởi Nghĩa Mai Thúc Loan

# data[].attributes.body
1. Khởi nghĩa Mai Thúc Loan - Đầu thế kỉ VIII, Năm 722.
2. Nguyên nhân: Do chính sách bóc lột* quá nặng nề của nhà Đường.
3. Diễn biến: Năm 722 khởi nghĩa bùng nổ, nghĩa quân nhanh chóng chiếm được Hoan Châu, nhân dân Ái Châu, Diễm Châu hưởng ứng, Mai Thúc Loan xây dựng căn cứ ở Sa Nam (Nghệ An) và xưng đế* gọi là Mai Hắc Đế. Mai Hắc Đế liên kết với nhân dân khắp Giao Châu và Chăm Pa tấn công thành Tống Bình và giành thắng lợi.
4. Kết quả: Mai Hắc Đế thua trận.
*Giặc: Sau đó nhà Đường cử 10 vạn quân sang đàn áp.*
*1: Bóc lột: Chiếm đoạt thành quả lao động của người khác bằng cách dựa vào quyền tư hữu về tư liệu sản xuất hoặc vào quyền hành, địa vị.
*2: Xưng đế: Động từ (Từ cũ) tự tôn xưng mình là hoàng đế.

# data[].attributes.body
Khởi nghĩa Phùng Hưng (trong khoảng 776 - 791) . Nguyên nhân: Do chính sách thống trị của nhà Đường. Khoảng năm 776, anh em Phùng Hưng đã nổi dậy khởi nghĩa ở Đường Lâm (Ba Vì, Hà Tây). Sau đó Phùng Hưng kéo quân bao vây và chiếm phủ Tống Bình. Năm 791, nhà Đường sang đàn áp, Phùng An ra Giành quyền làm chủ trong 9 năm nhưng sau đó bị đàn áp.
Xem thêm tại: https://loigiaihay.com/khoi-nghia-phung-hung-trong-khoang-776-791-c81a14232.html#ixzz78gynizav

# data[].attributes.body
Cuộc khởi nghĩa của Phùng Hưng lật đổ chế đô Đô hộ nhà Đường bắt đầu từ năm niên hiệu Đại Lịch (766) đời Đường Đại Tông (thế kỷ thứ VIII), đến thời đại chúng ta thế kỷ thứ XXI là 1253 năm (766-2019). Cuộc khởi nghĩa cách chúng ta quá xa, trong đó hơn 5 thế kỷ (thế kỷ VIII đến cuối thế kỷ XIII) nước ta chưa có sách viết về sử, “Nước Việt ta khởi đầu có sử từ đời nhà Trần, vào quãng thế kỷ thứ XIII”, sử ta chủ yếu phụ thuộc vào sử Tàu, nếu có chép sử nước ta thì họ chép bằng tiếng Tàu, họ chép gì ta có nấy, thường họ chép cái có lợi cho họ, do đó tính khách quan, độ chính xác của các sự kiện lịch sử khó đảm bảo, chưa nói đến có cái chép chưa đúng. Kể từ cuối thế kỷ XIII (1272) nước ta có sử, việc chép sử để phục vụ cho các thế lực thống trị phong kiến, cả người được giao chép sử và người quyết định lịch sử không hoàn toàn vì dân, vì sự tiến hóa của nhân dân, sử chép xong trình vua, vua là thiên tử, vua thay trời quyết định. Vì thế, có những sự kiện, có những nhân vật lịch sử người đọc sử ta rất mơ hồ.Từ khi nước ta thuộc về nước Tàu, chỉ có nhà Đường cai trị là nghiệt hơn cả…Nhưng sử chép lược quá: Thường hai ba năm mới chép một việc. Nước Việt ta, sử ký các đời do các tiên hiền soạn… trong đó sự tích rõ hay lược, chính trị hay hoặc dở, không điều gì không ghi chép đủ. Nhưng vì chưa khắc in, qua tay viết lại, theo nhau biên chép, không thể không có chỗ đáng ngờ…Với Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng phải chăng người chép sử thời đó quan niệm rằng Phùng Hưng lên làm vua “chưa chính vị hiệu”. Tức là vua nước Việt chưa được vua nước Tàu công nhận? Vì thế người chép Đại Việt sử ký toàn thư khuyên rằng, “nên chép nhỏ thôi”? Cũng vì thế ngày nay, nghiên cứu về thân thế sự nghiệp của Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng, thời đại của ông, chúng ta gặp khó khăn đó là điều bình thường.
Trong bài viết này tác giả sưu tầm, tìm tòi tư liệu cả trong sách chính sử, sách của các tác giả nghiên cứu về sử học, tìm trong dã sử, trong đời sống văn hóa tâm linh - đình, đền, miếu thờ Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng, trong truyền miệng của nhân dân,… nhưng cho dù sự cố gắng đến mấy chăng nữa, cũng mới chỉ sưu tìm được một số tư liệu còn rất khiêm tốn được trình bầy ở phần trên của bài viết này. Căn cứ vào các tài liệu, tác giả đưa ra nhận xét, kết luận của mình để mong có thể đóng góp nhỏ cho sự thành công của cuộc Hội thảo về thân thế sự nghiệp của một nhân vật lịch sử của đất nước, mà từ thượng thời cổ đến thời đại chúng ta hôm nay, nhân dân ta đã gọi tên ông một cách gần gũi, thân mật, kính trọng với sự ngưỡng mộ về đức tài và lòng biết ơn sâu sắc: Bố Cái Đại Vương! Những nhận xét chung đó là:
* Phùng Hưng là nhân vật lịch sử lớn của nước ta, vị anh hùng giải phóng dân tộc. Phùng Hưng là cháu 7 đời của Phùng Trí Cái (Đới), tổ tiên Phùng Hưng đời đời làm quan lang ở đất Đường Lâm, Sơn Tây, Hà Tây (nay là thành phố Hà Nội).
* Thân phụ Phùng Hưng là Phùng Hạp Khanh, mẹ ông là người họ Sử. Phùng Hạp Khanh làm quan lang ở Đường Lâm, là người giàu có, có đức, có tài. Ông vừa là người giúp đỡ Mai Thúc Loan trong buổi đầu dựng nghiệp, gả cháu ngoại gái là Phạm Thị Uyển cho Mai Thúc Loan, vừa là người tham gia cuộc khởi nghĩa do Mai Thúc Loan lãnh đạo, “Chàng trai được quan lang Phùng Hạp Khanh giữ lại dạy võ, dạy chữ và gả cháu gái là Phạm Thị Uyển… Để vợ con ở quê ngoại, Mai Thúc Loan tiếp tục đi nhiều châu, quận, nối kết các lực lượng nổi dậy… Năm Nhâm Tuất (722) Phùng Hạp Khanh cùng các châu huyện khác như: Châu Giao, Châu Lục, Châu Phong cùng đứng lên hưởng ứng nên cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc Loan nhanh chóng thành công.”, “Phùng Hưng trực tiếp tham gia lãnh đạo vùng Giao Châu”, “Khi gặp Mai Thúc Loan, ông nhận thấy chàng dân phu xứ Nghệ tuy gia cảnh nghèo khó nhưng trí lượng hơn người. Ông đã giữ lại dạy văn, dạy võ và gả cháu ngoại. Quê hương Phùng Hưng ở thôn Cam Lâm, xã Đường Lâm, thị xã Sơn Tây, tỉnh Hà Tây (nay là thành phố Hà Nội).Ngày sinh, ngày hóa của Phùng Hưng, chính sử không chép. Việc ghi chép ngày sinh, ngày hóa của ông trong các tài liệu được cất giữ ở các đình, đền, miếu thờ Phùng Hưng và các sách, tài liệu được nêu trong bài viết này có sự khác nhau. Vì vậy, có thể nói, Ngày sinh, ngày hóa của Phùng Hưng đang là một ẩn số.

# data[].attributes.body
Triệu Việt Vương, tên thật là Triệu Quang Phục là vua Việt Nam cai trị từ năm 548 đến năm 571. Ông có công kế tục Lý Nam Đế đánh đuổi quân xâm lược nhà Lương, giữ nền độc lập cho nước Vạn Xuân. Năm 571, ông bị Lý Phật Tử đánh úp và thua trận. Ông tự tử ở cửa sông Đáy. Triệu Quang Phục là con của Thái phó Triệu Túc, người huyện Chu Diên. Ông được sử sách mô tả là người uy tráng dũng liệt. Ông cùng cha theo Lý Nam Đế khởi nghĩa từ ngày đầu (541), có công lao đánh đuổi quân Lương về nước, được giao chức Tả tướng quân nước Vạn Xuân.
Trong tâm thức của nhân dân cả nước nói chung, nhân dân Hưng Yên nói riêng Triệu Việt Vương trước hết là một vị tướng trẻ tài năng, có lòng yêu nước, căm thù giặc sâu sắc. Trước cảnh nhân dân bị đọa đày trong đau khổ bởi chính sách vơ vét bóc lột hà khắc của chính quyền đô hộ nhà Lương, ông cùng với cha là Triệu Túc tham gia cuộc khởi nghĩa của Lý Bôn ngay từ những ngày đầu tiên. Với những đóng góp to lớn, quan trọng vào cuộc chiến tranh giải phóng đất nước, giành lại độc lập cho dân tộc. Vì muốn cảm ơn ông, nhân dân đã xây dựng nhà thờ Triệu Việt Vương ở xã Dạ Trạch( Khoái Châu)
* có thể tham khảo ở Google và các tài liệu khác

# data[].attributes.body
Tư liệu tham khảo https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%B9ng_H%C6%B0ng ;
https://ct.qdnd.vn/ho-so-tu-lieu/bo-cai-dai-vuong-vi-vua-uy-dung-nhan-hau-523495 ; http://baotanglichsu.vn/vi/Articles/3098/12335/chuyen-ve-phung-hung-cua-djat-djuong-lam-hai-vua.html .

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Trong sử học Việt, Việt điện u linh tập của Lý Tế Xương viết năm 1329 được cho là nguồn tham khảo chính của Đại Việt sử ký toàn thư trong ghi chép về Phùng Hưng. Việt điện u linh tập truyện Bố Cái đại vương viết:

"Xét Giao Châu Ký của Triệu Vương chép rằng: Vương họ Phùng tên Hưng, thế tập Biên Khố Di Tù Trưởng châu Đường Lâm, hiệu là Quan Lang (man tục nay còn). Vương gia tư hào hữu, sức lực dũng mãnh, đánh được hổ, vật được trâu; người em tên là Hãi cũng có sức mạnh kỳ dị, vác được một tảng đá nặng mười nghìn cân, hay một chiếc thuyền con chở nghìn hộc mà đi hơn mười dặm; mọi người thấy vậy đều kinh hãi. Giữa niên hiệu Đại Lịch nhà Đường, nhân nước An Nam ta có quân loạn, anh em đem nhau đi tuần các ấp lân cận đều hạ được cả, đi đến đâu thì chỗ ấy tan tác. Đắc chí rồi, Hưng cải danh là Cự Lão, Hãi cũng đổi tên là Cự Lực; Vương hiệu là Đô Quán, Hãi hiệu là Đô Bảo, dùng kế hoạch của người Đường Lâm là Đỗ Anh Hậu đem binh tuần hành mấy châu Đường Lâm, Trường Phong, thảy đều quy thuận cả; uy danh chấn động, dương ngôn muốn đánh lấy Đô Hộ Phủ. Lúc bấy giờ quan Đô Hộ là Cao Chính Bình đem binh dưới trướng ra đánh không hơn được, ưu phẫn phát bệnh vàng da mà chết. Vương vào Đô Phủ thị sự bảy năm rồi mất; dân chúng muốn lập em là Hãi lên nối ngôi. Có kẻ phụ tá đầu mục là Bồ Phá Lặc, sức có thể bài sơn cử đỉnh, dũng lực tuyệt luân, có ý không theo mới lập con Vương là An, rồi đem quân chống Hãi; Hãi tránh Bồ Phá Lặc, dời qua ở động Chu Nham, sau đấy không biết ra sao nữa. An tôn Hưng là Bố Cái Đại Vương, bởi quốc tục xưng cha là "Bố", mẹ là "Cái" nên mới gọi như vậy. An lên kế vị được hai năm, vua Đức Tông phong Triệu Xương sang làm An Nam đô hộ; Xương sang đến nơi, trước hết sai Sứ đem nghi vật dụ An; An sửa sang nghi vệ, đem quân nghênh hàng hiệu, các thân thuộc họ Phùng giải tán hết.

Vương vừa mới mất đã hiển linh, thường ở trong thôn dân hiện hình thành thiên xa vạn mã phi đằng trên gia ốc, trên cổ thụ; chúng nhân trông lên thực như đám mây ngũ sắc, lại nghe thấy ti trúc, quản huyền giao hưởng trên không trung, tiếng hô hoán, tiếng cờ trống võng kiệu vọng lên nghe thấy phân minh giữa ban ngày. Phàm trong ấp có tai nạn hoặc việc vui mừng thì Ấp trưởng trong đêm đã thấy có dị nhân báo cáo trước; chúng phục là thần, lập đền phía tây Đô phủ mà phụng sự, phàm có việc trộm cướp, việc hồ nghi thì đại thể tề tựu trước đền mà bái yết thần, vào trong đền mà minh thệ, lập tức thấy họa phúc. Nhà thương mại đem lễ đến đền cầu lợi hậu đều có linh ứng; thôn dân gặp phải mưa dầm hay đại hạn; cầu đảo liền được như ý. Mỗi năm xã đến ngày tạ lễ, người đến đông như rừng như biển, bánh xe dấu ngựa đầy đường; miếu mạo nguy nga, hương đèn chẳng dứt.

Thời Ngô Tiên chúa kiến quốc, Bắc binh nhập khấu, Tiên chúa đã lo, nửa đêm hốt nhiên mộng thấy một ông già đầu bạc, y quan nghiêm nhã, tay cầm quạt lông, chống gậy trúc, tự xưng tính danh rằng:

Ta lãnh thần binh vạn đội, sẵn sàng mai phục các chỗ yếu hại, chúa công tức tốc tiến binh chống cự, đã có âm trợ, chớ lo phiền chi cả.

Đến khi tiến binh trên Bạch Đằng, quả thấy trên không có tiếng xe ngựa, trận ấy quả được đại tiệp; tiên chúa lấy làm lạ, chiếu kiến lập miếu điện, trang nghiêm có từng hơn xưa, lại sắm thêm quạt lông, cờ hoàng đạo, chiên đồng, trống đại, rồi làm lễ thái lao, con hát đến làm lễ tạ; lịch triều theo đó dần dần thành ra cổ lễ.

Hoàng triều niên hiệu Trùng hưng năm đầu, sắc phong Phu Hựu Đại Vương. Năm thứ bốn mươi, gia thêm hai chữ Chương Tín, Năm Hưng Long thứ hai mươi, gia phong hai chữ Sùng Nghĩa, đến bây giờ anh uy càng thịnh, hương lửa không ngớt vậy".

Quốc sử quán triều Nguyễn khi soạn Khâm định Việt sử thông giám cương mục đã tham khảo rất nhiều nguồn tài liệu, trong đó có ghi chú: "Xét Đường thư, bản kỷ, đời Đức Tông, năm Trinh Nguyên thứ 7 (năm 791), chỉ chép rằng tù trưởng An Nam là Đỗ Anh Hàn làm phản, chứ không chép việc Phùng Hưng".

Cựu Đường thư do Lưu Hú soạn từ năm 941 đến năm 945 chép: "Mùa hạ, tháng 4 (lược 1 đoạn) Kỷ Mùi, An Nam thủ lĩnh Đỗ Anh Hàn phản, tấn công đô hộ phủ. Đô hộ Cao Chính Bình lo lắng mà chết".

Tân Đường thư do Âu Dương Tu soạn từ năm 1044 đến năm 1054 chép: "Tháng 4, An Nam thủ lĩnh Đỗ Anh Hàn phản. Giết".

Tân Đường thư, Truyện Triệu Xương chép: "Triệu Xương tự là Hồng Tộ, người Thiên Vĩnh. Ban đầu làm liệu thuộc cho Chiêu Nghĩa Lý Thừa Chiêu Tiết độ sứ, dần được thăng làm Kiền châu Thứ sử. An nam tù lão Đỗ Anh Hàn làm phản, Đô hộ Cao Chính Bình lo lắng chuyện đó mà chết. Thăng Triệu Xương làm An Nam Đô hộ. Các bộ lạc Di đều quay về với triều đình, không dám nổi dậy nữa".

Tư trị thông giám do Tư Mã Quang soạn hoàn thành năm 1084 chép: "An Nam Đô hộ Cao Chính Bình đánh thuế nặng. Mùa hạ tháng 4, bọn Quần Man tù trưởng Đỗ Anh Hàn khởi binh vây đô hộ phủ. Chính Bình lo lắng mà chết. Quần Man nghe tin đó đều hàng".

Theo sách Đại Việt sử ký toàn thư: Phùng Hưng là người ở làng Đường Lâm, thuộc Giao Châu. Ông vốn con nhà hào phú, có sức vật trâu, đánh hổ. Chuyện kể rằng ông đã từng đánh chết một con hổ có thể quặp hai con trâu mộng mà vẫn chạy như thường,trừ được hoạ cho làng Đường Lâm.

Theo sách Việt điện u linh: Phùng Hưng là Thế Tập Biên Khố Di Tù Trưởng châu Đường Lâm, hiệu là Quan Lang. Phùng Hưng xuất thân gia tư hào hữu, sức lực dũng mãnh, đánh được hổ, vật được trâu. Người em tên Hải cũng có sức mạnh kì dị.

Theo sách Việt sử tiêu án: Phùng Hưng quê ở làng Đường Lâm thuộc Phong Châu, con nhà hào phú, có sức vật trâu đánh hổ.

Cho tới nay ngày sinh của ông vẫn chưa rõ. Các sách chính sử như Đại Việt Sử ký Toàn thư, Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục ghi ông mất năm 802, chỉ một thời gian ngắn sau khi đuổi được giặc phương Bắc. Một nguồn dã sử cho biết ông sinh ngày 25 tháng 11 năm Canh Tý (tức ngày 5 tháng 1 năm 761) và mất ngày 13 tháng 8 năm Nhâm Ngọ (tức ngày 13 tháng 9 năm 802), thọ 41 tuổi.

Phùng Hưng vốn là cháu bảy đời của Phùng Tói Cái - người đã từng vào trong cung vua Đường Cao Tổ thời niên hiệu Vũ Đức (618-626) dự yến tiệc và làm Quan lang ở đất Đường Lâm. Bố của Phùng Hưng là Phùng Hạp Khanh, một người hiền tài đức độ.[cần dẫn nguồn ]

Khoảng năm Nhâm Tuất (722) đời Đường Huyền Tông niên hiệu Khai Nguyên, Phùng Hạp Khanh đã tham gia cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc Loan (tức Mai Hắc Đế). Sau đó, ông trở về quê chăm chú công việc điền viên, trở nên giàu có, trong nhà nuôi nô tỳ có đến hàng nghìn người.

Theo sự tích, Phùng Hạp Khanh có một người vợ họ Sử. Ông bà sinh một lần được ba người con trai khôi ngô khác thường, lớn lên ai cũng có sức khỏe, có thể kéo trâu, quật hổ. Anh cả là Phùng Hưng, em thứ hai là Phùng Hải (tự là Tư Hào) và em út là Phùng Dĩnh (tự là Danh Đạt). Đến năm ba anh em 18 tuổi thì bố mẹ đều mất. Trong ba anh em, anh cả Phùng Hưng là người có sức khỏe và khí phách đặc biệt.

Phùng Hưng nối nghiệp cha và đã trở thành Hào trưởng đất Đường Lâm. Cho tới nay dân gian vẫn còn lưu truyền câu chuyện ông dùng mưu kế giết hổ dữ mang lại bình yên cho làng xóm.

Việt Nam thời thuộc Đường gọi là An Nam đô hộ phủ, khi đó đang nằm dưới ách cai trị hà khắc của bọn quan đô hộ. Các quan đô hộ nhà Đường ra sức vơ vét của cải của người dân Việt Nam, bắt người dân Việt phải đóng sưu cao thuế nặng khiến lòng người ngày càng căm phẫn.

Cao Chính Bình, Hiệu úy châu Vũ Định (miền Việt Bắc) giúp Kinh lược sứ An Nam là Trương Bá Nghi đánh bại được cuộc xâm lược của quân Chà Và ( Java) ở Chu Diên, sau đó được cử làm đô hộ An Nam. Chính Bình ra sức vơ vét của cải của nhân dân, đánh thuế rất nặng.

Sách Việt điện u linh chép rằng: Giữa niên hiệu Đại lịch nhà Đường (766-779), nhân An Nam có loạn, anh em Phùng Hưng đem quân đi tuần các ấp lân cận, đánh đâu được đấy. Phùng Hưng đổi tên là Cự Lão hiệu là Đô Quân, Hải cũng đổi tên là Cự Lực, hiệu là Đô Bảo. Phùng Hưng dùng kế của người Đường Lâm là Đỗ Anh Hàn đem binh tuần hành mấy châu Đường Lâm, Trường Phong tất cả đều quy thuận, uy danh chấn động, muốn đánh lấy Đô hộ phủ.

Đại Việt Sử Ký toàn thư ghi chép, Phùng Hưng đem quân đánh với Cao Chính Bình, lâu ngày không thắng được. Phùng Hưng dùng kế của Đỗ Anh Hàn, đặt đại bản doanh ở làng Triều Khúc, Thanh Trì đem quân vây phủ.

Phần lớn các truyền thuyết đều kể rằng: Phùng Hưng nhận thấy lực lượng chưa thật đủ mạnh để đánh bại quân địch, ông đã cùng các tướng tỏa đi xung quanh chiêu mộ thêm binh lính và sắm thêm vũ khí, còn việc vây thành được giao cho ba người cháu gái họ Phùng, gọi Phùng Hưng bằng bác.

Quan Đô hộ Cao Chính Bình đem binh ra đánh, không hơn được, ưu phẫn phát bệnh vàng da rồi chết. Theo sử sách thì Cao Chính Bình cai trị An Nam từ 790 đến 791.

Theo Việt điện u linh, Phùng Hưng vào Đô hộ phủ trị vì bảy năm rồi mất. Theo Đại Việt sử ký toàn thư: Hưng nhân đó vào đóng ở phủ trị, chưa được bao lâu thì chết. Theo Việt sử tiêu án: Ông Hưng cùng với em là Hải, xuất phục được các làng ấp ở chung quanh, tự hiệu là Đô Quân, Hải là Đô Bảo, dùng kế của người làng là Đỗ Anh Hàn, đem quân vây phủ, Chính Bình lo phẫn mà chết, ông Hưng vào ở trong phủ, cho Hải làm Thái úy, rồi ông mất. Dân chúng lập con Hưng là An làm Đô Phủ Quân.

Chính sử chép rằng ông cầm quyền cai trị không lâu sau đó đã qua đời ngay trong năm 791. Các sử gia hiện nay xác định ông mất khoảng tháng 5 năm 791.

Nguồn dã sử Việt điện u linh của Lý Tế Xuyên và giai thoại dân gian cho rằng: ông cầm quyền được bảy năm, nhưng lại mất năm 802. Thông tin này không phù hợp về logic: Năm 791 giành được Tống Bình mà mất năm 802, tức là Phùng Hưng cầm quyền trong 11 năm chứ không phải bảy năm. GS Nguyễn Khắc Thuần cho rằng Lý Tế Xuyên và truyền thuyết dân gian đã có sự lầm lẫn: hơn bảy năm là thời gian tính từ khi Phùng Hưng làm chủ khu vực quanh Đường Lâm tới khi ông mất, chứ không phải tính từ khi ông làm chủ Tống Bình.

Theo sách Việt sử tiêu án: Ông Hưng đồng lòng với dân chúng, lập em là Hải. Bồ Phá Lặc có sức khỏe đẩy được núi, không chịu theo Hải, lánh ở động Chu Nham. Bồ Phá Lặc lập An là con ông Hưng. An tôn cha là Hưng làm Bố Cái Đại Vương (tục gọi cha mẹ là Bố Cái), dân Thổ cho là linh dị, lập đền thờ ở phía tây đô phủ để thờ Hưng.

Theo sách Việt điện u linh, con của Phùng Hưng là Phùng An khi lên ngôi tôn Phùng Hưng làm Bố Cái Đại Vương, bởi quốc tục xưng cha là Bố, mẹ là Cái, nên mới gọi như vậy.

Phùng Hưng đồng lòng với dân chúng, lập em là Hải kế vị. Bồ Phá Lặc có sức khỏe đẩy được núi, không chịu theo Hải, lánh ở động Chu Nham. Bồ Phá Lặc lập Phùng An, con của Phùng Hưng. Phùng An tôn cha làm Bố Cái Đại Vương.

Nhà Đường cho Lý Phục làm Tiết độ sứ Lĩnh Nam, khi Lý Phục đã đến nơi, người An Nam đều yên lặng. Nhà Đường cho Triệu Xương làm Đô hộ. Xương đến nơi, sai sứ dụ Phùng An. Phùng An đem quân đầu hàng.

Sách Việt điện u linh chép: Phùng Hưng chết rồi, phụ tá đầu mục là Bồ Phá Lặc, sức có thể bài sơn cử đỉnh, dũng lực tuyệt luân, có ý không theo lập con Phùng Hưng là Phùng An, đem quân chống Phùng Hải. Phùng Hải tránh Bồ Phá Lặc, dời qua ở động Chu Nham, sau không biết ra sao nữa.

Phùng An kế vị được hai năm, vua Đường Đức Tông phong Triệu Xương sang làm An Nam đô hộ. Triệu Xương đến nơi, sai sứ đem nghi vật dụ Phùng An; Phùng An sửa sang nghi vệ, đem quân nghênh hàng Triệu Xương, các thân thuộc họ Phùng giải tán hết.

Sách Việt điện u linh (1329) chép: Vương họ Phùng tên Hưng, thế tập Biên Khố Di Tù Trưởng châu Đường Lâm, hiệu là Quan Lặng (màn tục này còn).

Sách Lĩnh Nam chích quái chép: Đại Vương họ Phùng, tên Hưng, người xã Đường Lâm, Giao Châu, làm Tù trưởng dân Man, hiệu là Lý Lang, giàu có, người rất khỏe mạnh, có thể bẻ sừng trâu, đánh nhau với cọp dữ.

Sách An Nam chí lược (1335) viết về Ngô Quyền, một nhân vật được sử sách chép là ở Đường Lâm, cùng quê với Phùng Hưng: Qua đời Ngũ-Đại (907-959), người đất Ái-Châu là Ngô-Quyền, chiếm giữ quận Giao-Chỉ.

Quyển Đệ nhất, sách An Nam chí lược viết về Phủ lộ Thanh Hóa: Phủ lộ Thanh Hóa đời Tây Hán là quận Cửu Chân, đời Tùy, Đường là Ái Châu, những thuộc ấp của châu ấy hiện nay, gọi là giang trường, giáp và xã.

Sách Việt sử tiêu án chép: Tại làng Đường Lâm thuộc Phong Châu có Phùng Hưng một nhà hào phú có sức mạnh kéo trâu, đánh hổ.

Sách Đại Việt sử ký toàn thư chép: Mùa hạ, tháng 4, người ở Đường Lâm thuộc Giao Châu là Phùng Hưng dấy binh vây phủ.

Nguyễn Văn Siêu (1795-1872) trong Đại Việt địa dư toàn biên (大越地輿全編), Địa chí loại, quyển 5, tỉnh Sơn Tây, phủ Quảng Oai, huyện Phúc Thọ, tr. 402 có viết: Xét huyện Phúc Thọ là đất Phúc Lộc đời xưa. Cựu sử chép rằng: Đường Lâm ở huyện Phúc Lộc. (Mà) Xét Đường địa lý chép rằng: châu Phúc Lộc có ba huyện Nhu Viễn, Phúc Lộc và Đường Lâm. Từ Hoan Châu đi về phía đông hai ngày đến huyện Ninh Viễn (tức Nhu Viễn) châu Đường Lâm. Đi về phía nam qua sông Cổ La hai ngày đến nước Hoàn Vương... Lịch triều hiến chương lại chép rằng:... "Nhu Viễn bây giờ là huyện Gia Viễn. Đường Lâm nay là đất huyện Hoài An, huyện Mỹ Lương..." Nay xét sử cũ chép: Bố Cái Đại Vương là Phùng Hưng. Tiền Ngô Vương Quyền đều là người Đường Lâm. Nay xã Cam Lâm, tổng Cam Giá, huyện Phúc Thọ (xã Cam Lâm trước là xã Cam Tuyền) có hai đền thờ Bố Cái Đại Vương và Tiền Ngô Vương. Còn có một bia khắc rằng: Bản xã đất ở rừng rậm, đời xưa gọi là Đường Lâm, đời đời có anh hào. Đời nhà Đường có Phùng Vương tên húy Hưng, đời Ngũ Đại có Ngô Vương tên húy Quyền. Hai vương cùng một làng, từ xưa không có. Uy đức còn mãi, miếu mạo như cũ. Niên hiệu đề là Quang Thái năm thứ 3 (Trần Thuận Tông-1390) mùa xuân tháng 2, ngày 18 làm bia này. Thì Đường Lâm là Phúc Thọ ngày nay, nên lấy sử cũ cũng như văn bia là đúng (văn bia thời Trần ở Sơn Tây). Xét lời chú trên này (của Đường địa lý) là thuyết sai lầm, xem Đường thư có một câu: "Phúc Lộc tiếp Hoan Châu" có thể biết là lầm. Trí Châu có sông Trí, tức là xã Phúc Lộc đất Hà Thanh, Cầu Dinh ngày nay.

Trần Quốc Vượng viết bài Về quê hương Ngô Quyền, Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, số 101, 8/1967, tr. 60 - 62: Theo các sử cũ, quả thật ở thời thuộc Đường (thế kỷ VII-X) miền đất nước ta có huyện Đường-lâm (đầu đời Đường là châu Đường-lâm rồi đổi thành quận Đường-lâm) thuộc châu Phúc-lộc (có cả huyện Phúc-lộc) thuộc phía nam tỉnh Hà-tĩnh ngày nay. Nhưng cũng theo một bài văn bia đề ngày 18 tháng 2 năm thứ ba niên hiệu Quang-thái đời Trần Thuận-tông (1390) - bia hiện để ở trong đền thờ Phùng Hưng tại xã Đường-lâm, huyện Tùng-thiện tỉnh Hà-tây - thì ở thời Trần nước ta có xã Cam-tuyền thuộc huyện Phúc- lộc, phủ Quốc-oai[iii]. Văn bia ghi rõ: Nguyên bản xã đất nhiều rừng rậm xưa gọi là Đường-lâm, đời đời sản sinh nhiều vị anh hùng hào kiệt.

Văn bia mà Trần Quốc Vượng nhắc đến, theo Trần Trọng Dương, Nguyễn Tô Lan đó là bia ngụy tạo:

Về địa danh học, văn bia này dù cố gắng ngụy tạo, nhưng vẫn vô tình để lại tên địa danh thời Nguyễn. Dòng đầu của bia ghi: 國威府福祿縣甘泉社"Quốc Oai phủ Phúc Lộc huyện Cam Tuyền xã", dòng trên đồng thời cũng được khắc trên bia Phụng tự bi ký 奉祀碑記 được khắc năm Tự Đức thứ 4 (1851). Qua khảo chứng về diên cách địa danh hành chính của Đào Duy Anh[19] thì đây có khả năng là bia ngụy tạo vào đời Gia Long hoặc Minh Mệnh, vì đến năm Minh Mệnh thứ 3 (1822) Phúc Lộc đã đổi làm Phúc Thọ.

Về mỹ thuật, bia có cùng một phong cách với nhiều bia hậu đời Nguyễn: không có trang trí diềm, trán gần như để trơn, hoa văn chỉ có mặt nhật nét mảnh và tia lửa yếu ớt.

Về quy mô, văn bia này được dựng ở cấp độ thôn xóm, cho nên rất khiêm tốn về mặt kinh phí, điều này thể hiện qua dáng vóc xinh xắn và khiêm nhường của bia: chiều cao 54 cm, rộng ngang 35 cm, tức là không bằng một tờ báo Nhân dân trải rộng. Cho thấy, bia được dựng nằm ngoài điển lệ của triều đình. Điểm này làm rõ hơn động cơ của dòng niên đại "Quang Thái thứ 3" trong văn bia.

Về trật tự chữ, chữ viết trên ngạch bi đều ngang từ trái sang phải, trong khi ngạch bia đời Trần thường là sắp chữ dọc.

Bài viết Đường Lâm là Đường Lâm nào của soạn giả Trần Ngọc Vương, Trần Trọng Dương và Nguyễn Tố Lan, bài viết đăng trên Tạp chí xưa và nay, số 401 (tháng 4 năm 2012). Nhóm tác giả này tham khảo, trích dẫn sách sử của Trung Quốc, Việt Nam như Thông điển, Cựu Đường thư, Việt điện u linh, An nam chí lược... và có kết luận sau:

Châu Đường Lâm - quê của Phùng Hưng, Ngô Quyền vốn từng có tên châu Phúc Lộc (gồm ba huyện Nhu Viễn, Đường Lâm và Phúc Lộc), châu này nằm phía tây nam Ái Châu, gần gũi Trường Châu, về sau đã có lúc quy về Ái Châu.

Vị trí chính xác của châu Đường Lâm còn phải khảo chứng thực địa, bổ sung các cứ liệu về họ tộc, cư dân, phong tục, sản vật, ngôn ngữ bản địa, cũng như sự thờ cúng và tư liệu điền dã tại địa bàn Thanh Hóa ngày nay và các khu vực lân cận. Dù vậy, có thể khẳng định rằng quê Ngô Quyền nằm loanh quanh giữa vùng Thanh Hóa - Nghệ An(40) ngày nay mà khó có thể ở vị trí Sơn Tây (khi đó là huyện Gia Ninh của Phong Châu) được.

Trong suốt lịch sử từ đời Hán cho đến năm 1964, khu vực Sơn Tây không hề có châu hay huyện hay làng nào tên là Đường Lâm. Tên 'xã Đường Lâm' tại Sơn Tây ngày nay mới xuất hiện từ năm 1964 (ngày 21 tháng 11).

Lăng mộ Phùng Hưng ngày nay nằm ở đầu phố Giảng Võ, quận Ba Đình, Hà Nội. Đền thờ ông được dựng lên ở nhiều nơi như quê hương Đường Lâm, đình Quảng Bá ( Tây Hồ), đình Triều Khúc ( Thanh Trì, Hà Nội), Đình làng Đào Nguyên, xã An Thượng, huyện Hoài Đức, ngoại thành Hà Nội với lễ hội được tổ chức vào ngày 10 tháng 2 âm lịch.

Tại xã Gia Thanh, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình có ba ngôi đền thờ Bố Cái Đại Vương, tương truyền ông mất tại đây. Đình làng Vũ Đại, xã Gia Xuân, Gia Viễn cũng thờ Bố Cái Đại Vương.

Sau này đất Đường Lâm quê ông còn xuất hiện một vị vua nữa là Ngô Quyền, người đánh bại cuộc xâm lược của Nam Hán, chấm dứt 1.000 năm Bắc thuộc ( 938). Do vậy Đường Lâm còn được biết đến với tên gọi "Đất hai Vua".

Đền thờ Phùng Hưng tại thôn Mông Phụ, Đường Lâm, Sơn Tây, Hà Nội.

Đền thờ Phùng Hưng tại quê hương Cam Lâm, Đường Lâm.

Đình làng Vũ Đại, xã Gia Xuân, Gia Viễn, Ninh Bình.

Tên ông còn được đặt ở hai tuyến phố thuộc quận Hoàn Kiếm và Hà Đông, Hà Nội và nhiều đường Phùng Hưng ở các thành phố Ninh Bình, Đà Nẵng, Huế, Nha Trang, TP HCM.

"

Phùng Đô Quân là một người phi thường, tất nhiên có sự gặp gỡ phi thường; sự gặp gỡ phi thường chính là để đãi người có tài phi thường. Xem việc sức bắt được hổ, khí muốn nuốt sao Ngâu, khiến cho người trong châu đều úy phục, nếu không có tài lược hơn người thời đâu được như thế. Chính Bình chết rồi, Vương thung dung vào đô thành cắm bảy mươi ngọn cờ, hùng oai muôn dặm độc quyền một phương, họa phúc do tay, nghiễm nhiên như một họ Triệu, họ Lý, há phải như Mai Hắc Đế chỉ chiếm một châu mà ví được đâu ? Tuy vận nội thuộc, chẳng bao lâu bị mất vào tay Triệu Xương, nhưng kẻ đại trượng phu xuất sắc không chịu để cho bọn hồ lại giàn buộc. Ngọ Phong là tay cự phách trong hạng Thổ hào, vận tuy bĩ cực, nhưng gặp gỡ đều hanh thông, rõ thực bậc anh hùng hảo hán, phương chi cốn Đại nội hiển linh, sông Bạch Đằng giúp trận, Phu Hựu, Chương Nghĩa chói lọi ở Loan thư, sống được vinh danh, chết lưu hiền hiệu, người như Phùng Bố Cái chưa dễ có nhiều được.

"

Theo Lê Tung viết trong Việt giám thông khảo tổng luận: Phùng Bố Cái là người anh hào ở Đường Lâm ghét sự tàn ngược của Chính Bình, anh em thừa thời quật khởi cứu dân dẹp loạn, ban đức lập công, có thể gọi là bậc vua nhân hậu. Tiếc rằng con trai là An không giữ nổi được cơ nghiệp, do Phá Cần lập nên, rồi đầu hàng Triệu Xương; tuy có Đỗ Anh Hàn là bề tôi mưu việc nước, cũng không cứu vãn được sự bại vong của họ Phùng.

Việt điện u linh, Soạn giả Lý Tế Xuyên, Dịch giả Lê Hữu Mục, Nhà xuất bản Dâng Lạc

Việt sử tiêu án, Soạn giả Ngô Thì Sĩ, Dịch giả Hội Việt Nam Nghiên cứu Liên Lạc Văn Hóa Á Châu, Nhà xuất bản Văn Sử 1991

An Nam chí lược, soạn giả Lê Tắc, Nhà xuất bản Viện đại học Huế, 1961

Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục

Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh (1991), Lịch sử Việt Nam, tập 1, Nhà xuất bản Đại học và giáo dục chuyên nghiệp

Nguyễn Khắc Thuần (2007), Danh tướng Việt Nam, tập 4, Nhà xuất bản Giáo dục

1. ^ Theo Việt sử giai thoại của Nguyễn Khắc Thuần.

2. ^ Việt điện u linh; Soạn giả Lý Tế Xuyên, Dịch giả Lê Hữu Mục, Nhà Xuất bản Dâng Lạc.

3. ^ Việt sử tiêu án, Soạn giả Ngô Thì Sĩ, Dịch giả Hội Việt Nam Nghiên cứu Liên lạc Văn hóa Á Châu, Nhà Xuất bản: Văn Sử 1991, Chương Ngoại thuộc Tùy và Đường.

4. Theo Đại Việt sử ký toàn thư, Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục

5. ^ Đại Việt sử ký toàn thư, Soạn giả Lê Văn Hưu, Ngô Sĩ Liên..., Dịch giả Viện Sử học Việt Nam, Nhà Xuất bản Khoa học xã hội Hà Nội, 1993.

6. Theo bia Quảng Bá - BỐ CÁI ĐẠI VƯƠNG PHÙNG HƯNG - Lê Văn Lan

# data[].attributes.attachment_link.description
Trong sử học Việt, Việt điện u linh tập của Lý Tế Xương viết năm 1329 được cho là nguồn tham khảo chính của Đại Việt sử ký toàn thư trong ghi chép về Phùng Hưng.

# data[].attributes.body
Theo Khâm định Việt sử thông giám cương mục, Triệu Quang Phục đem hơn 2 vạn quân vào đóng ở bãi đất giữa đầm, ngày ngày quân sĩ thay phiên nhau vừa luyện tập, vừa lao động để tự túc lương thực; ban ngày tắt hết khói lửa, im hơi lặng tiếng như không có người, đêm đến dùng thuyền độc mộc đem quân ra đánh quân giặc. Lối đánh chớp nhoáng “ngày ẩn tối ra” đã giúp quân đội của Triệu Quang Phục tiêu hao sinh lực địch, thu nhiều vũ khí, tích thêm lương thực. Người trong nước gọi Triệu Quang Phục là Dạ Trạch Vương (vua Đầm Đêm).Giữa lúc đó, vào năm 548, Lý Nam Đế mất ở động Khuất Lão. Tướng sĩ tôn Triệu Quang Phục lên thay nhưng ông chỉ xưng Vương, lấy hiệu là Triệu Việt Vương.  Ông đã trị vì nước Vạn Xuân 23 năm. Câu chuyện bi thảm này đồng thời cũng là một bài học cảnh giác cho hậu thế…Năm 541, Triệu Quang Phục tham gia cuộc khởi nghĩa của Lý Nam Đế (Lý Bí) được trao chức Tả tướng quân. Tháng 5 năm 545, quân Lương do Dương Phiêu và Trần Bá Tiên chỉ huy lại sang đánh Vạn Xuân. Lý Nam Đế thua trận, lui vào động Khuất Lạo. Trước khi mất, Lý Nam Đế trao lại binh quyền cho Triệu Quang Phục. Nhận sự ủy thác, Triệu Quang Phục đem quân về xây dựng căn cứ ở đầm Dạ Trạch (bãi Màn Trò, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên). Sự kiện này trong Đại Việt sử ký toàn thư có ghi “Triệu Quang Phục cầm cự với Trần Bá Tiên, chưa phân thắng bại. Nhưng quân của Bá Tiên rất đông, Quang Phục liệu thế không chống nổi bèn lui về giữ đầm Dạ Trạch. Đầm này ở huyện Chu Diên, chu vi không biết bao nhiêu dặm, cỏ cây um tùm, bụi rậm che kín, ở giữa có nền đất cao có thể ở được, bốn mặt bùn lầy, người ngựa khó đi, chỉ có dùng thuyền độc mộc nhỏ chống sào đi lướt trên cỏ nước mới có thể đến được. Nhưng nếu không quen biết đường lối thì lạc, không biết là đâu, lỡ rơi xuống nước liền bị rắn độc cắn chết”

# data[].attributes.body
Nguyên nhân: Do cuộc khởi nghĩa Lý Bí thất bại dưới ách đô hộ của quân Lương(Tháng 5/545 ).
diễn biến :Triệu Quang Phục chọn Dạ Trạch làm căn cứ kháng chiến.(Gọi ông là Dạ Trạch Vương). Sáng ẩn nấp, tối tiến công. Năm 550 nhà Lương có loạn, Triệu Quang Phục chớp thời cơ phản công và giành thắng lợi
kết quả: Trận chiến giành thắng lợi.
ý nghĩa:Ý chí đấu tranh ko ngại khuất phục, lược muốn hòa bình cho dân tộc.
Hoàn cảnh:Qua gần 4 năm chiến đấu (547- 550) quân ta càng đánh càng mạnh, quân giặc càng đánh càng suy yếu. Tháng 4 năm 548, Lý Nam Đế mất ở động Khuất Lão. Tướng sĩ tôn Triệu Quang Phục lên thay Lý Nam Đế nhưng ông chỉ xưng Vương, lấy hiệu là Triệu Việt Vương. Cũng trong năm ấy, triều Lương xảy ra loạn Hầu Cảnh, Trần Bá Tiên bị gọi về nước trao quyền cho tùy tướng là Dương Sàn ở lại tiếp tục cuộc chiến với Triệu Quang Phục. Lợi dụng thời cơ đó, Triệu Quang Phục từ căn cứ Dạ Trạch mở một loạt cuộc tấn công vào quân giặc. Dương Sàn chết trận, quân Lương tan vỡ. Đất nước sạch bóng quân xâm lược, Triệu Việt Vương vào đóng ở thành Long Biên, kế tự sự nghiệp của nhà Tiền Lý, kiến thiết đất nước. Đến năm 557, Lý Phật Tử, vốn là cháu của Lý Bôn, khi trước chạy vào động Dã Năng ở với thượng du Thanh Hóa, đem quân xuống để gây chiến với Triệu Việt Vương. Sau một thời gian đánh nhau bất phân thắng bại, hai phe Triệu – Lý tạm thời hòa hoãn và chia nhau địa giới ở bãi Quần Thần (vùng Thượng Cát, Hạ Cát nay thuộc Từ Liêm – Hà Nội), cùng kết mối thông gia. Con trai Lý Phật Tử ( Nhã Lang) lấy con gái Triệu Việt Vương (Cảo Nương). Họ Lý đóng quân ở Ô Diên, họ Triệu đóng ở Long Biên. Năm 571, do mất cảnh giác trước hành động của cha con Lý Phật Tử, Triệu Quang Phục thua trận, thất thế rút chạy về phía Nam, cùng đường ông gieo mình xuống cửa biển Đại An (nay thuộc Nam Định) tự vẫn.
Khởi nghĩa Mai Thúc Loan( đầu thế kỉ VIII)
nguyên nhân:Do chính sách thống trị của nhà Đường.
Diễn biến:– Khoảng cuối những năm 10 của thể kỉ VIII, nhân phải tham gia đoàn người gánh vải (quả) nộp cống, Mai Thúc Loan đã kêu gọi những người dân phu bỏ về quê, mộ binh nổi dậy.

– Nghĩa quân nhanh chóng chiếm thành Hoan Châu. Nhân dân Ái Châu, Diễn Châu nổi dậy hưởng ứng. Mai Thúc Loan chọn vùng Sa Nam (Nam Đàn) xây dựng căn cứ. Ông xưng đế, nhân dân gọi là Mai Hắc Đế (vua Đen)

– Mai Hắc Đế liên kết với nhân dân khắp Giao Châu và Cham pa kéo quân sang tấn công thành Tống Bình. Viên đô hộ Giao Châu là Quang Sở Khách phải chạy về Trung Quốc.

– Năm 722, nhà Đường cử Dương Tư Húc đem 10 vạn quân sang đàn áp. Mai Hắc Đế thua trận. Quân giặc điên cuồng tàn sát nghĩa quân và nhân dân
Kết quả:Mai Hắc Đế thua trận.
ý nghĩa : Mai Thúc Loan là người làng Mai Phụ – một ngôi làng có truyền thống làm muối ở cửa biển Thạch Hà (huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh). Đa phần dân cư ở đây đều mang họ Mai. Sau đó, khi lớn lên một chút, mẹ của ông đưa ông sang huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An để sinh sống. Từ đó, tuổi thơ của Mai Thúc Loan đã phải kiếm củi, chăn trâu cho nhà giàu.

Vào mùa vải năm Nhâm Ngọ (722) Mai Thúc Loan cùng với đoàn phu đi gánh vải về nộp cống. Đoàn phu vất vả gánh vải với mồ hôi đầm đìa trên đường đi về. Gần trưa, Mai Thúc Loan thấy mọi người đã thấm mệt, ông cho mọi người nghỉ chân bên rừng. Trong số đó, có một dân phu vì khát nước đã bứt quả vải ăn cho đỡ khát. Tuy nhiên, vải chưa kịp ăn thì đã bị một tên lính nhà Đường đi áp tải qua vung cán mã tấu đánh trúng vào đầu. Với hành động này của tên lính, hắn đã bị đánh chết tươi.

Vì sự việc xảy ra quá nhanh mà bọn giặc đã hung hãn rút kiếm xông vào Mai Thúc Loan. Trước tình hình đó, những người đi cùng với Mai Thúc Loan đã rút đòn gánh ra để chống trả. Sau đó, lũ giặc Đường đã nhanh chóng bị đánh bại và Mai Thúc Loan đã lập tức thổi bùng ngọn lửa đấu tranh chống lũ giặc đường hung hãn. Vì vậy, đây chính là nguyên nhân và hoàn cảnh dẫn đến cuộc khởi nghĩa Mai Thúc Loan sau này .

# data[].attributes.body
~ Cuộc khởi nghĩa của Phùng Hưng thế - kỷ thứ VIII ( 766 ).
~ Do chính sách bóc lột tàn bạo của nhà Đường.
~ Khoảng năm 776, anh em Phùng Hưng đã nổi dậy khởi nghĩa ở Đường Lâm. Sau đó Phùng Hưng kéo quân bao vây và chiếm phủ Tống Bình. Năm 791, nhà Đường sang đàn áp, Phùng An ra hàng.

~ Cuộc Khởi nghĩa đã thất bại.

# data[].attributes.body
Mai Thúc Loan sinh năm 670 mất năm 723, Cha là Mai Sinh, mẹ là Vương Thị nguyên gốc là người làng Mai Phụ, huyện Thiên Lộc bây giờ thuộc huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh. Mai Thúc Loan Sinh ra và lớn lên ở động Cồn Chèn (thôn Ngọc Trừng, xã Nam Thái, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An)

Tương truyền, Mai Thúc Loan là một cậu bé hiếu động, nhanh nhẹn, có sức khỏe hơn người thừ nhỏ.