# data[].attributes.body
Pies Dingo

Zbyt duży pies pod bramą stał, a on się dingo zwał

Zbyt duży pies pod bramą stał, a on się dingo zwał

D I N G O

D I N G O

A on się dingo zwał

# data[].attributes.body
Wiersz
PAMIĘTASZ?

Pamiętasz?

Tam był kiedyś las.

Szumiący i szeroki.

Gdy tylko miałam wolny czas

Kryłam się w jego mroki

Gdy tylko wstał różowy świt,

Biegałam tam, nie wiem czemu.

Dziś już w tym miejscu nie ma drzew

Wycieli je rok temu.

Czy słyszysz?

Morze szumi gdzieś.

Wiatr ściga się z mewami.

Brzeg bursztynami skrzy się jak

Małymi słoneczkami.

W przejrzystej wodzie rybek tłum

Pływa nad ślimakami

Ach prawda zapomniałam że

Zatruli je ściekami.

Pamiętasz?

Dobrze było tak

Na Ziemi pięknej, czystej.

Dziś – w śmieciach tonie cały świat,

Ginie po listku listek.

Czy to się zmieni?

Któż to wie?

Lecz nie traćmy nadziei,

Że człowiek wreszcie zbudzi się,

Zły los przyrody zmieni.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ten artykuł dotyczy drzewa. Zobacz też: inne znaczenia słowa dąb.

Dąb ( Quercus L.) - rodzaj drzew, rzadziej wysokich krzewów, zaliczony do rodziny bukowatych ( Fagaceae Dumort.). Należy do niego ok. 200 gatunków występujących prawie wyłącznie w strefie umiarkowanej półkuli północnej oraz w wyższych partiach gór strefy tropikalnej. Najdalej na południe występują na Wyspach Sundajskich. Gatunkiem typowym jest Quercus robur L.. Dąb w Polsce osiąga zwykle wysokość do 50 m i pierśnicę do 2 m. Kończy cykl wzrostowy w wieku 120-200 lat, dojrzałość rębną osiąga w wieku 120 lat, żyje przeciętnie 600-1000 lat.

Wielołuskowe, skupione po kilka na końcu gałęzi.

Ułożone skrętolegle, u niektórych gatunków nieopadające na zimę (utrzymują się na roślinie zaschnięte), podczas gdy niektóre są wręcz zimozielone (dąb korkowy, dąb ostrolistny). Całobrzegie (Quercus imbricaria), piłkowane lub ząbkowane (Quercus acutissima, Q. libani, Q. prinus), poprzez wrębne i klapowane (dąb szypułkowy, dąb czerwony), po pierzastosieczne (dąb szypułkowy 'Pectinata').

Rozdzielnopłciowe, lecz same rośliny są jednopienne, wiatropylne. Kwiaty męskie zebrane w kotki, podczas gdy żeńskie są pojedyncze. U gatunków klimatu umiarkowanego kwiaty męskie zwisają luźno spomiędzy rozchylonych łusek pąków ubiegłorocznych, żeńskie zaś są wyprostowane i znajdują się w kątach górnych liści rozwijających się pędów.

Orzechy zwane żołędziami osadzone pojedynczo w miseczkach, gęsto pokryte drobnymi łuskami. Osiągają dojrzałość w pierwszym lub drugim roku.

Quercoxylon E. Hofmann

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (2001...)

Rodzaj z rodziny bukowate z rzędu bukowców, należącego do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych. W obrębie rodziny zaliczany do podrodziny Quercoideae Õrsted, w której najbliżej spokrewniony jest z rodzajami i Castanopsis.

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne ( Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Batsch, podklasa oczarowe ( Hamamelididae Takht.), nadrząd Juglandanae Takht. ex Reveal, rząd bukowce ( Fagales Engl.), rodzina bukowate ( Fagaceae Dumort.), podrodzina Quercoideae Orsted., plemię Querceae Dumort., rodzaj dąb ( Quercus L.).

Pełna lista gatunków

Roślina ozdobna. Dęby stosowane są przede wszystkim ze względu na swoją długowieczność, przez długie lata mogą stanowić trzon drzewostanu.

Roślina lecznicza. Kora (Quercus cortex, Quercus cortice) niektórych gatunków jest składnikiem wielu mieszanek ziołowych, a odwar z kory był stosowany wewnętrznie przy biegunkach, a zewnętrznie przy odmrożeniach i oparzeniach.

Niektóre gatunki dębów mogą mieć znaczenie jako rośliny miododajne. Wytwarzają one spadź (tzw. rosę miodową).

dębu stosunkowo ciężkie i twarde znajduje powszechne zastosowanie w stolarce wewnętrznej budowlanej, meblarstwie. Ze względu na swoją odporność na ścieranie doskonale nadaje się do wyrobu klepki podłogowej. Wyroby z dębiny z biegiem czasu ciemnieją w naturalny sposób od wody, a ze względu na zawartość garbników reagują łatwo ze środkami chemicznymi zwłaszcza farbami (sole, kwasy, zasady). Bardzo dobrze nadaje się do wyrobu beczek służących do leżakowania wina, piwa lub koniaku. Drewno dębowe ma tendencje do pękania przy dużych mrozach ze względu na duże naprężenia wewnętrzne, jest to drewno doskonałe na stolarkę wewnętrzną, lecz bardzo ryzykowne do stosowania zewnętrznego zwłaszcza okien i drzwi. Także ma zastosowanie do wyrobu podkładów kolejowych.

dębu zawiera dużą ilość taniny i od stuleci jest stosowana z powodzeniem w garbarstwie do wyprawiania skór.

Żołędzie dębu stanowiły niegdyś karmę dla trzody chlewnej.

Roślina magiczna. W Zagórzycach chorzy na gardło lub cierpiący na ból zębów szli przed wschodem słońca, nie odwracając się, do lasu, na miejsce, gdzie rósł stary dąb zwany „Doktorem". Po przybyciu na miejsce chory odmawiał trzy razy Ojcze nasz i Zdrowaś Maryjo, następnie trzykrotnie obchodził drzewo wymawiając następujące słowa: Powiedz że mi, powiedz, mój kochany dębie, jakim sposobem leczyć zęby w mojej gębie. Dzieci słabowite, ułomne, cierpiące na wielką chorobę (padaczkę) lub ciotuchę (malarię) przenoszono przez rozwidlone gałęzie dębu (niekiedy celowo w tym celu rozszczepione) tam i z powrotem. Po „kuracji" gałęzie składano okręcając je sznurkiem. Praktyki te stosowano w Polsce pod koniec XIXw. i na początku XX w.

Długowieczność i okazały wygląd dębów od wieków sprawiały na ludziach duże wrażenie. Stare okazy czczone były jako przybytek bóstwa przez większość pierwotnych ludów Europy. Starożytni Rzymianie i Grecy wierzyli, że dąb jest siedzibą ich najwyższych bóstw - Jowisza i Zeusa. Dlatego też Rzym wieńczył swoich wybitnych obywateli za zasługi wieńcem z liści dębowych corona civica. Wzmianki o tych drzewach znajdują się także w Starym Testamencie, gdzie czytamy o Abrahamie siadającym pod dębami Mamre.

Niektóre ludy uważały dęby za drzewa - wyrocznie, na podstawie ich stanu przepowiadano pogodę i urodzaj. W greckiej Dodonie znajdowała się wyrocznia wróżąca z szumu liści dębu.

Wśród ludów germańskich dąb poświęcano bogu burz ( Thorowi). Z obserwacji wynikało bowiem, że pioruny uderzały w nie najczęściej, nie czyniąc przy tym poważniejszych szkód. Ludy celtyckie i słowiańskie także musiały być pod wrażeniem okazałości dębów, gdyż lokalizowały swoje miejsca kultu przeważnie w starych dąbrowach (zob. Perun, Taranis). Celtowie wierzyli również, że moc dębu jest pomocna w zaświatach, dlatego do grobów zmarłych wkładali gałęzie tego drzewa. Na Żmudzi, w świętych gajach, dąb był głównym drzewem poświęconym Perkunowi.

Okazy jemioły rosnące na dębach uchodziły za szczególny talizman, prawdopodobnie ze względu na rzadkie występowanie.

Wiele nazw miejscowości, dzielnic miast, pochodzi od dębu, np. w Polsce: Dąbie, Dębno, Dąbrowa, Dęba, w krajach niemieckojęzycznych ze słowem Eich itp.

W Niemczech sadzono po wojnach „dęby pokoju", szczególnie po wojnie francusko-pruskiej 1870-1871.

Motyw żołędzi i gałązek dębu występuje w herbach królewskich i rycerskich od średniowiecza. Stosowano go także w emblematach mundurowych. Był symbolem siły, szlachetności i sławy. Wykorzystywany był zwłaszcza w germańskiej symbolice wojskowej, do której chętnie nawiązywały armie niemieckie. Liście dębu były motywem na Krzyżu Żelaznym, wyższych formach odznaczeń niemieckich np. Krzyż Rycerski Krzyża Żelaznego z Liśćmi Dębu, wieniec z liści dębowych jest zawieszką fińskiego Orderu Krzyża Wolności. Wieniec też był częścią herbu NSDAP i jest obecny na oznakach na beretach Bundeswehr. Ulistniona gałąź dębu widniała na awersie feniga, niemieckiej zdawkowej monety sprzed wymiany waluty na euro, podczas której identycznym symbolem opatrzono wprowadzany na rynek wspólnotowy bilon o nominale 1, 2 i 5 eurocentów. Liście dębu są też na aktualnych polskich monetach edycji złotego od 1995 r. (ale ich wygląd wskazuje, że za wzór posłużyły tu liście amerykańskiego dębu czerwonego) oraz były na monetach 10, 20, 50 gr z emisji z 1923 (wieńce liści dębowych). Poniżej kilkanaście przykładowych herbów, a także niemieckie odznaczenia wojskowe z czasów pierwszej i drugiej wojny światowej, przykład polskiej monety- 20 groszy z 1923 roku.

Dęby - pomniki przyrody:

# data[].attributes.attachment_link.description
Ten artykuł dotyczy drzewa. Zobacz też: inne znaczenia słowa dąb. Dąb ( Quercus L.) - rodzaj drzew, rzadziej wysokich krzewów, zaliczony do rodziny bukowatych ( Fagaceae Dumort.). Należy do niego ok. 200 gatunków występujących prawie wyłącznie w strefie umiarkowanej półkuli północnej oraz w wyższych partiach gór strefy tropikalnej.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Brzoza ( Betula L.) - rodzaj drzew i krzewów należący do rodziny brzozowatych. Obejmuje trudną do sprecyzowania liczbę gatunków, ponieważ w obrębie rodzaju łatwo powstają mieszańce międzygatunkowe o trudnym do ustalenia statusie taksonomicznym. Wyróżnia się zazwyczaj ok. 30-60 gatunków. Rośliny te występują na półkuli północnej. Zasiedlają zwykle ubogie siedliska i są często gatunkami pionierskimi. Uprawiane są jako drzewa ozdobne głównie dla swej efektownej, cienkiej i białej kory. Dostarczają też cenionego drewna. Wykorzystywane są jako źródło soku brzozowego i wykorzystywane są leczniczo.

Zasięg rodzaju obejmuje głównie strefę umiarkowaną półkuli północnej włącznie z obszarami klimatu chłodnego i dalej na północy obszarami subarktycznymi pod wpływem klimatu okołobiegunowego (niskie brzozy krzewiaste tworzą istotny komponent tundry). W południowej części zasięgu ( Kalifornia, Himalaje) przedstawiciele rodzaju występują na obszarach górskich. Największe zróżnicowanie gatunkowe jest we wschodniej Azji (tylko w Chinach wyróżniane są 32 gatunki) i w Ameryce Północnej (18 gatunków).

Do flory Polski należą cztery gatunki z rodzaju: brzoza brodawkowata B. pendula, brzoza karłowata B. nana, brzoza niska B. humilis i brzoza omszona B. pubescens. Zaliczane tu dawniej brzoza ojcowska B. oycoviensis i brzoza Szafera B. szaferi nie są współcześnie uznawane za odrębne gatunki.

Pokrój

Krzewy i drzewa o zróżnicowanej wysokości, maksymalnie do 40 m (brzoza papierowa), ale też zwykle nie przekraczające 1 m (brzoza karłowata). Kora u wielu gatunków, zwłaszcza w młodych partiach koron cienka i papierzasta. U wielu gatunków biała, ale też różowa, czerwonawa do ciemnej. Pędy nagie lub owłosione, czasem pokryte gruzełkami żywicy i stąd chropowate. Pąki okryte kilkoma łuskami, nagie, czasem lepkie lub owłosione.

Opadające na zimę (jesienią przebarwiają się na żółto), skrętoległe, pojedyncze, ogonkowe, zwykle jajowate, rzadziej okrągławe, piłkowane, wyjątkowo słabo klapowane. U różnych gatunków o mocno zróżnicowanej wielkości od 0,5 cm długości do 15 cm. Użyłkowanie pierzaste, z bocznymi żyłkami równoległymi, o różnej liczbie, która ma znaczenie diagnostyczne dla oznaczania serii i gatunków.

Rozdzielnopłciowe, rośliny jednopienne. Kwiaty zebrane są w kotkowatych kwiatostanach. Kwiaty męskie siedzące, wykształcone już jesienią i zimujące, nie okryte łuskami. W kątach przysadek pokrywających oś kwiatostanu rozwijają się po trzy kwiaty, każdy zawierający dwa lub trzy pręciki, z pylnikami bez włosków na szczycie, podzielonymi wraz z nitkami niemal do ich nasady. Kwiaty żeńskie zebrane w kwiatostanach rozwijających się na szypułkach, umieszczone na bocznych krótkopędach, przez zimę ukryte w pąkach. W kątach przysadek rozwijają się zwykle trzy kwiaty.

Drobne orzeszki opatrzone dwoma błonkowatymi skrzydełkami (czasem niepozornymi), osadzone w kątach trójklapowych łusek, które odpadają wraz z dojrzałymi owocami - cały kwiatostan rozsypuje się. Przed dojrzeniem u różnych gatunków owocostany wznoszą się lub zwisają.

Od grabu i leszczyny różni się kwiatami żeńskimi zebranymi w kotki, a nie występującymi w luźnych gronach ( grab) lub po 2 ( leszczyna); od olszy zaś nie drewniejącymi i odpadającymi z owocami łuskami kwiatów żeńskich i okrągłymi w przekroju młodymi gałązkami.

Rozwój

Rośliny wieloletnie, jednopienne. Kwiaty rozwijają się na wiosnę wraz z liśćmi. Kwiaty są wiatropylne, a owoce wiatrosiewne.

Wymagania

Drzewa światłolubne, zazwyczaj o małych wymaganiach pokarmowych. Występują zazwyczaj na słabych, piaszczystych, skalistych i bagiennych glebach, także na północnej granicy lasu. Często są to gatunki pionierskie, po zamarciu ustępujące miejsca innym gatunkom leśnym. Większe areały lasów z dużym udziałem lub dominacją brzóz występują w strefie klimatu chłodnego, na Syberii, oraz na obszarach górskich.

Interakcje międzygatunkowe

Na liściach brzóz żeruje szereg owadów, w tym larwy płasta brzozowca (Craesus septentrionalis), czy larwy i owady dorosłe bryzguna brzozowca (Cimbex femoratus). Te ostatnie przy licznym występowaniu mogą powodować znaczną defoliację i niekiedy obumieranie drzew.

Pozycja systematyczna

Rodzaj z rodziny brzozowate z rzędu bukowców. W obrębie rodziny zaliczany do podrodziny Betuloideae Arnott, jako takson siostrzany rodzaju olsza Alnus.

Podział rodzaju brzoza

Pierwszą propozycję podziału rodzaju opublikował Eduard August von Regel w 1865 roku. Opisanych zostało wówczas 7 sekcji ( Albae, Fruticosae, Nanae, Dahuricae, Costatae, Lentae, Acuminatae). System ten był modyfikowany i uzupełniany przez C.K. Schneidera (1915, 1916), Z.D. Chena (1994) i A.K. Skvortsova (2002). W 1993 zaproponowany został przez De Jonga system wyróżniający w obrębie rodzaju 5 podrodzajów na podstawie cech morfologicznych: Betula, Betulaster, Betulenta, Chamaebetula i Neurobetula, wsparty później przez Keinänena i innych (1999) analizą chemiczną metabolitów wtórnych. W miarę jak w analizach pokrewieństwa uwzględniać zaczęto coraz więcej cech (morfologicznych, biochemicznych, liczbę chromosomów, a w końcu genomy) obraz relacji filogenetycznych brzóz coraz bardziej się komplikował. Źródłami problemów w ustaleniu klasyfikacji biologicznej rodzaju jest łatwość z jaką w jego obrębie powstają nowe taksony mieszańcowe i rośliny poliploidalne oraz częsta introgresja. W konkluzjach prac taksonomicznych pojawiają się sugestie, że w przypadku tego rodzaju trzeba odstąpić od prób tworzenia klasycznego kladogramu obrazującego pokrewieństwo filogenetyczne, na rzecz grafu przedstawiającego wielokrotne transfery genów między różnymi taksonami.

Mieszańce międzygatunkowe:

Brzozy uprawiane są jako drzewa leśne (często jako tzw. przedplon przy zalesianiu).

Drewno nie jest zbyt trwałe, ale posiada wysokie własności mechaniczne. Bardzo dobrze daje się obrabiać na tokarce do drewna. Pali się nawet mokre. Wykorzystywane jest w meblarstwie, przemyśle papierniczym oraz drzewnym. Jest średnio twarde, ciężkie. Wykonuje się z niego sklejki, wykładziny, meble, dawniej robiono z niego koła. Używane jest także do suchej destylacji i do produkcji węgla drzewnego.

Z kory niektórych gatunków otrzymuje się z niej garbnik oraz dziegieć. Kora bywa również wykorzystywana jako materiał na rozpałkę.

Sok brzozy (pobrany wiosną), nazywany oskołą, zawiera dużo cukrów i stosuje się go do produkcji napoju, a także w kosmetyce do produkcji tzw. wody brzozowej.

Kilkanaście gatunków stosowanych szerzej jako drzewa ozdobne, ze względu na białą korę u wielu gatunków, wczesne zazielenianie się wiosną i ażurową budowę korony.

Z plecionek z łyka brzozowego wykonywano niegdyś więzy i pęta, a brzozowych rózg używano do wymierzania kary chłosty.

Roślina lecznicza - liście brzozy mają działanie moczopędne, przeciwreumatyczne i napotne. Poprawiają także przemianę materii i działają odtruwająco na układ krwionośny. W Polsce w celach leczniczych wykorzystywane są liście tylko b. omszonej i b. brodawkowatej. Betulina, stanowiąca do 30% masy białej kory brzozy, wykazuje właściwości lecznicze wobec wielu schorzeń, także przeciwnowotworowe.

Rozmnażanie

Z siewu, natychmiast po zbiorze nasion lub wczesną wiosną. W wypadku gatunków obcych wskazany siew w szklarni w skrzynkach. Kiełkowanie po 2-4 tygodni zależnie od warunków.

Odmiany przez szczepienie lub okulizację na 2-3 letnich siewkach.

Według wierzeń Słowian zasadzona przy grobie brzoza miała chronić przed duchami, według chrześcijan podobny cel miał spełniać krzyż brzozowy. Słowianie, którzy grzebali zmarłych nogami na wschód, sadzili ją zawsze od strony północnej grobu. Przypisywano jej magiczne działanie - z jej pomocą można było pozbyć się wycieńczenia i dreszczy.

Gałązek brzozowych używano na wianki i do zdobienia domów w czasie Zielonych Świątek, na palmy w czasie Niedzieli Palmowej by budzić nimi śpiochów, oraz w śmigus do smagania dziewcząt.

Według współczesnych radiestetów brzoza ma pozytywną energię i dotykanie jej oraz przebywanie w bliskim jej sąsiedztwie jest korzystne. Według horoskopów urodzeni w znaku brzozy (24 czerwca) są pracowici, zgodni, oszczędni, skromni i wierni w przyjaźni, pozbawieni są słuchu muzycznego.

U starożytnych Rzymian brzoza symbolizowała m.in. władzę. Stąd właśnie pęk brzozowych rózg związanych rzemieniem - „fasces" - był oznaką władzy liktorskiej. Gałązek brzozowych używano też podczas uroczystości wprowadzania na urząd nowych konsulów.

Brzoza symbolizuje miłość, małżeństwo, wesele, rodzinę i czystość. Rzymianie z gałązek brzozy sporządzali pochodnie weselne, których ogień miał przynosić szczęście nowożeńcom.

Brzoza była atrybutem skandynawskiej bogini małżeństwa i rodziny Frigg.

Brzoza stanowiła również amulet chroniący przed czarami. Dlatego też kołyski wykonywano najchętniej z drewna brzozowego, aby strzegło noworodka przed rzuconym urokiem.

# data[].attributes.attachment_link.description
Brzoza ( Betula L.) - rodzaj drzew i krzewów należący do rodziny brzozowatych. Obejmuje trudną do sprecyzowania liczbę gatunków, ponieważ w obrębie rodzaju łatwo powstają mieszańce międzygatunkowe o trudnym do ustalenia statusie taksonomicznym. Wyróżnia się zazwyczaj ok. 30-60 gatunków. Rośliny te występują na półkuli północnej. Zasiedlają zwykle ubogie siedliska i są często gatunkami pionierskimi.

# data[].attributes.attachment_link.description
Aplikacja “Czyj to liść?” pomaga w rozpoznawaniu polskich drzew.

# data[].attributes.body
Nauczyciel staje przy wybranym drzewie i zadaje uczniom pytanie co to za drzewo? Uczniowie mają sprawdzić w aplikacji "Czyj to liść?" w zakładce "Atlas" informacje na temat tego gatunku: np. "Topola osika" a następnie uczniowie mają zrobić trzy zdjęcia i wkleić w tej samej aplikacji w zakładce "E-Zielnik".
Nauczyciel staje przy kolejnym z drzew. Uczniowie powtarzają zadanie, czyli rozpoznają drzewo po obejrzeniu go w aplikacji a następnie wykonują swoje trzy zdjęcia (pierwsze zdjęcie-wygląd drzewa/kształt, drugie zdjęcie -kora drzewa i zdjęcie- liście).

Jak to działa? Rośliny pochłaniają szkodliwe substancje, w zamian wytwarzając te korzystne dla człowieka: parę wodną, olejki eteryczne, bioprądy, czyli fale elektromagnetyczne.

Od czego zacząć? Najpierw wybierz gatunek drzewa, do którego będziesz się regularnie przytulać. Poszczególne gatunki mają różne właściwości. Gdy już wybierzesz konkretny gatunek,  poszukaj jak najzdrowszej rośliny. Przyjrzyj się czy nie ma na niej narośli, jemioły lub hub. I… przytul się! Obejmij drzewo rękoma, przytul się czołem lub oprzyj o nie bosymi stopami. Przytulaj się regularnie, minimum raz w tygodniu przez 10-15 minut. Brzmi przyjemnie? Drzewa emitują najwięcej pozytywnej energii wiosną, gdy budzą się do życia oraz w porze kwitnienia, obdarzają nią także w czasie pełni lata, gdy dojrzewają ich owoce.

# data[].attributes.body
To królewskie drzewo, podobnie jak buk, wzmocni twoją psychikę. Spacer lub piknik pod dębem zrelaksuje Cię, przywróci witalność i doda sił. Uwaga, dąb chroni także przed zniechęceniem i zwątpieniem. Przytulając się do niego, łatwiej przekształcisz negatywne emocje w pozytywne.

# data[].attributes.body
Brzoza jest dobra na wszystko. Pomoże Ci, jeśli żyjesz w ciągłym stresie – przebywając w jej pobliżu wyciszysz się i uwolnisz od negatywnych emocji. Złagodzi także twoje napięcie mięśniowe, pobudzi krążenie i metabolizm. Brzoza przyspiesza leczenie zranień, oparzeń, ostrych bólów

# data[].attributes.body
Buk ma najsilniejszy pozytywny wpływ na psychikę spośród wszystkich drzew! Już 10 minut przebywania w pobliżu buka poprawi Ci nastrój, obudzi w tobie pogodę ducha i uwolni od stresu Przebywanie w sąsiedztwie buka inspiruje i zwiększa kreatywność. Drzewo to wytwarza najsilniejsze pole energetyczne, emituje energię nawet na odległość 15 metrów.

# data[].attributes.headline
Aktywność 4                                                 Przystanek 3 - Spacer w kierunku źródełka rzeki Wielonki.  

# data[].attributes.subject
Aktywność 4                                                 Przystanek 3 - Spacer w kierunku źródełka rzeki Wielonki.  

# data[].attributes.body
Po zabawach nauczyciel zadaje pytania do uczniów:

1.       Czy podobały Wam się zabawy o drzewach, z drzewami?

2.       Ile korzyści mamy z drzew? (zwrócić uwagę na korzyści dla człowieka i dla przyrody)

Możecie odszukać w internecie wiadomości o roli poszczególnych elementów drzewa.

3.       Czy drzewa przynoszą coś złego?...czy są jakimś zagrożeniem ?

4.       Czy duża jest rola lasu?

5.       Macie wrażenie, że przebywa\jąc w obecności drzew poprawiacie sobie nastrój?

Sprawdź, jak działa drzewoterapia, czyli naturalna metoda wspierająca leczenie organizmu poprzez przebywanie pośród drzew.

6.       Czy w miejscu, w którym teraz jesteśmy przyroda jest dla kogokolwiek zagrożeniem czy zdecydowanie pełni rolę naszego sprzymierzeńca?

7.       Kto przypomni jakie mamy formy ochrony przyrody?

8.       Co to jest pomnik przyrody?

9.       Czy w obszarze, w którym znaleźliśmy się dzisiaj są pomniki przyrody?

10.   Czy w miejscu w którym stoimy widzicie drzewo, które zasługuje na takie miano?

11.   Czy wybrane przez Was drzewo może być zgłoszone jako pomnik przyrody?

# data[].attributes.headline
Aktywność 3   Przystanek 2 Góra Sralocha                                                          Zabawy z drzewami:                                      

# data[].attributes.subject
Aktywność 3   Przystanek 2 Góra Sralocha                                                          Zabawy z drzewami:                                      

# data[].attributes.body
„Wsłuchaj się we mnie – drzewo”
Zadanie: Każdy uczeń wybiera sobie swoje drzewo. Staje przy nim, dokładnie "bada" za pomocą zmysłów (wzroku, dotyku, węchu). Każdy siada pod swoim drzewem przytulając się do niego mocno plecami lub obejmując pień. Zamyka oczy i wsłuchuje się w odgłosy drzewa. Następnie zapisuje co opowiedziało mu drzewo. Spostrzeżenia odczytuje swoim rówieśnikom.
Ćwiczenie można przeprowadzić na drzewach połamanych, zniszczonych, chorych.
Ćwiczenie te rozwija twórcze myślenie, wyobraźnię, kształtuje uczucia, jego wrażliwość przyrodniczą, uczy analizy i obserwacji.
„Jestem drzewem” – drama. Dzieci interpretują ruchem i gestem opowiadanie nauczyciela wcielając się w rolę drzewa: Wyobraź sobie, że jesteś malutkim drzewkiem. Zasadziły cię dzieci tuż na skraju lasu. Drzewo rosło powoli przez wiele, wiele lat. Wiatr poruszał delikatnie jego listkami. Czasami, kiedy był w złym humorze, wiał z ogromną siłą i wtedy drzewo wyginało się na wszystkie strony, gałęzie pochylały się mocno, raz w jedną, raz w drugą stronę. Drzewo najbardziej lubiło, kiedy padał na nie mały, delikatny deszczyk. Z radości wznosiło gałązki wysoko, wysoko i zdawało się, że jest coraz wyższe i wyższe.

# data[].attributes.headline
FAUNA                                                           

# data[].attributes.subject
FAUNA                                                           

# data[].attributes.body
Objęte ochroną gatunki ślimaków i owadów stwierdzone na obszarze miasta Wojkowice w 2014 roku. Lp. Gatunek Status gatunku
Uwagi
1 Helix pomatia ślimak winniczek Ocz Gatunek występuje w dogodnych siedliskach na obszarze całego miasta.
1 Bombus pascuorum trzmiel rudy Ocz Obserwowano pojedyncze osobniki w dolinie Brynicy na północ od mostu w Żychcicach i na obszarze dawnego kamieniołomu w Żychcicach.
2 Bombus lapidarium trzmiel kamiennik Ocz Gatunek występuje w dogodnych siedliskach na obszarze całego miasta, głównie w dolinie Brynicy i na obszarze dawnego kamieniołomu w Żychcicach.
3 Bombus terrestris trzmiel ziemny Ocz Gatunek występuje w dogodnych siedliskach na obszarze całego miasta.
4 Carabus coriaceus biegacz skórzasty Ocz Gatunek stwierdzony w „Lasku w dolinie Brynicy” i południowej części dawnego kamieniołomu na pn. od ulicy Głowackiego.

# data[].attributes.headline
FLORA                                                                              

# data[].attributes.subject
FLORA                                                                              

# data[].attributes.body
Na trasie przemarszu przeważają  las łęgowy i olsowy. Brzoza, sosna, grab oraz krzewy: leszczyna, bez koralowy. Wśród gatunków tworzących runo leśne zbiorowisk buczyn możemy wymienić:  konwalię dwulistną, bluszcz pospolity, kopytnik pospolity, szczawik zajęczy, czosnek niedźwiedzi, żywiec dziewięciolistny.Ponad to na uwagę zasługuje zawilec gajowy.Lasy w Wojkowicach to zwykle zadrzewienia powstałe w wyniku sztucznych nasadzeń. Czasem tylko i nie zawsze wyłącznie, w wyniku spontanicznego wkraczania drzewostanów na tereny otwarte. Stąd w przypadku większości kompleksów zadrzewień nie jest możliwe ustalenie przynależności syntaksonomicznej tworzących je zbiorowisk. W składzie gatunkowym tych lasów w wyniku nasadzeń pojawiło się wiele obcych gatunków drzew i krzewów, w tym dębu czerwonego Quercus robur, robinii akacjowej Robinia pseudoacacia, sosny czarnej Pinus nigra, czeremchy zwyczajnej Padus serotina, śnieguliczki białej Symphoricarpos albus, topoli hybrydy Populus sp. czy klonu jesionolistnego Acer negundo. Za najbardziej wartościowe należy uznać mające najbardziej zbliżony do naturalnego skład gatunkowy i charakter zbiorowiska łęgowe ze związku Alno-Ulmion i olsowe ze związku Alnion-glutinosae (w tym ols porzeczkowy Ribeso nigri-Alnetum) w dolinie Wielonki i Jaworznika, budowane głównie przez olsze czarną Alnus glutinosa. Do zbliżonych do naturalnych zaliczyć można także powstałe w sposób spontaniczny fragmenty inicjalnych zadrzewień z dominacją brzozy brodawkowatej Betula pendula.

# data[].attributes.headline
Aktywność 2 Nauczyciel zapoznaje z krótkim rysem krajobrazowy gminy Wojkowice. Przystanek 1

# data[].attributes.subject
Aktywność 2 Nauczyciel zapoznaje z krótkim rysem krajobrazowy gminy Wojkowice. Przystanek 1

# data[].attributes.body
W krajobrazie gminy zaznacza się centrum administracyjno-osadnicze skupione wzdłuż głównej ulicy miasta oraz obszary rozciągające się na północ i południe od ulicy Jana III Sobieskiego głównie zajęte przez pola i łąki, na których osadnictwo skupia się przy drogach dochodzących do wyżej wspomnianej. Najwyższe wzniesienia są charakterystyczne dla północnych części miasta, z kolei najniższe związane są z dolinami rzek, zwłaszcza Brynicy. Krajobraz rolniczy zachował się głównie w północno-wschodniej części miasta, zajętej przez pola uprawne poprzedzielane miedzami, z czyżniami oraz zadrzewieniami śródpolnymi, a także zajętej przez łąki czy tereny nieużytkowane rolniczo. Krajobraz gminy w dużej mierze jest wynikiem budowy geologicznej. Górnictwo pozostawiło wyraźny ślad w krajobrazie, wpływając na rzeźbę, gleby, stosunki wodne czy szatę roślinną miasta. W niektórych częściach gminy (zwłaszcza w południowo- wschodniej oraz południowej jej części) wykształcił się typowy krajobraz górniczy, z licznymi antropogenicznymi formami terenu. Odpady z KWK „Jowisz” składowano w 2 zwałowiskach. Niecki powstałe w wyniku osiadań górniczych stanowią przegłębienia w dolinie Brynicy oraz Jaworznika; deformacje nieciągłe występują w pobliżu ul. Głowackiego czy w pobliżu ul. Sucharskiego. Pozostałości po biedaszybach występują między innymi pomiędzy ul. Długosza a potokiem Wielonka. Powierzchniowa eksploatacja surowców skalnych (głównie wapieni i dolomitów) pozostawiła po sobie kamieniołom położony na zboczach wzgórz pomiędzy Wojkowicami a Rogoźnikiem. Kamieniołom ten stanowił bazę surowcową dla cementowni „Saturn”. Ponadto w Żychcicach zachowały się ślady wapienników (Robakowska, 2009).

# data[].attributes.body
Wiersz (odczytany przez chętnego ucznia) źródło: https://przyrodablog.wordpress.com/

Przyroda

CO TO JEST PRZYRODA?

TO DRZEWA I KWIATY,
I LIŚCIE I WODA.
MOTYL NAD ŁĄKĄ,
BIAŁA STOKROTKA.
PRZYRODA JEST WOKÓŁ,
WSZĘDZIE JĄ SPOTYKASZ

…PTAK ROZŚPIEWANY,
GRAJĄCE ŚWIERSZCZE…
POWIEDZCIE PROSZĘ-
CO JESZCZE? CO JESZCZE?

JEŚLI LUBISZ STARY LAS,
TO NIE ŻAŁUJ CZASU.
LAS NAM SIĘ UKŁONIŁ W PAS,
WIĘC CHODŹMY DO LASU!

I CICHUTKO BĄDŹMY TU –
W TYM ZIELONYM DOMU.
NA SREBRZYSTYM SIĄDŹMY MCHU,
NIE PSOĆMY NIKOMU.

KOCHAJ PRZYRODĘ!
SZANUJ PRZYRODĘ
OMIJAJ W LESIE SADZONKI MŁODE!

# data[].attributes.body
Hasło: "LAS SŁUŻY WSZYSTKIM" zobowiązuje do właściwego zachowania się w nim.
Człowiek dbający o przyrodę, przestrzega zakazów wjazdu do lasu, chodzi po wyznaczonych ścieżkach, nie hałasuje, uważa by nie podeptać młodych drzewek i roślin, nie uszkodzić żadnego drzewa, zachowuje czystość w miejscu wypoczynku i nie niszczy grzybów. Uważa by nie dopuścić do pożaru w lesie oraz chroni rośliny i zwierzęta leśne.