# data[].attributes.attachment_link.title
ლექსო კუხალეიშვილი

# data[].attributes.attachment_link.title
გვანცა გერგედავა

# data[].attributes.headline
წმინდა ნინოს იშვიათი ხატი წალენჯიხის ტაძრის ფრესკაზე

# data[].attributes.subject
წმინდა ნინოს იშვიათი ხატი წალენჯიხის ტაძრის ფრესკაზე

# data[].attributes.body
წალენჯიხის მაცხოვრის ფერიცვალების სახელობის ეკლესიაში სარესტავრაციო სამუშაოებისას წმინდა ნინოს ფრესკა აღმოაჩინეს. ფრესკა მე-14 საუკუნით თარიღდება.
"ფრესკაზე წმინდა ნინო გამოსახულია არა ჯვრით ხელში, არამედ სახარებით, რაც ნიშნავს, რომ ის ქართველთათვის განმანათლებელი წმინდანია. ასევე ფრესკაზე იკითხება წარწერა ნინო, რაც იშვიათი შემთხვევაა"აცხადებს მხატვარ- რესტავრატორი, სასულიერო აკადემიის ხატწერა-რესტავრაციის კათედრის გამგე, პროფესორი მერაბ ბუჩუკური.
https://www.livepress.ge/ru/2019-05-09-12-07-37/article/1-2019-04-25-07-02-58/24505-tsalenjikhashiaghmochenilifreskismikhedvithkhatidaitsereba.html

ნინო არდია

# data[].attributes.headline
პრეზენტაცია მონასტერზე

# data[].attributes.subject
პრეზენტაცია მონასტერზე

# data[].attributes.body
ლექსო კუხალეიშვილი

# data[].attributes.attachment_link.title
პრეზენტაცია (9)

# data[].attributes.headline
გაბრიელ და მიქაელ მთავარანგელოზები.

# data[].attributes.subject
გაბრიელ და მიქაელ მთავარანგელოზები.

# data[].attributes.headline
ღვთისმშობლის ფრესკა საკურთხეველთან 

# data[].attributes.subject
ღვთისმშობლის ფრესკა საკურთხეველთან 

# data[].attributes.headline
წმინდა გიორგის ფრესკა 

# data[].attributes.subject
წმინდა გიორგის ფრესკა 

# data[].attributes.headline
ლევან II დადიანი.

# data[].attributes.subject
ლევან II დადიანი.

# data[].attributes.headline
ლევან II დადიანი ოჯახთან ერთად.

# data[].attributes.subject
ლევან II დადიანი ოჯახთან ერთად.

# data[].attributes.headline
ჩვენს მიერ შექმნილი ბუკლეტები.

# data[].attributes.subject
ჩვენს მიერ შექმნილი ბუკლეტები.

# data[].attributes.attachment_caption
გვანცა გერგედავა

# data[].attributes.attachment_caption
ნანა სოსელია

# data[].attributes.headline
სამრეკლოს ჩანახატი

# data[].attributes.subject
სამრეკლოს ჩანახატი

# data[].attributes.attachment_caption
დიმა ზაქარაია

# data[].attributes.headline
ტაძრის ჩრდილოეთ ფასადის ჩანახატი

# data[].attributes.subject
ტაძრის ჩრდილოეთ ფასადის ჩანახატი

# data[].attributes.headline
ტაძრის სამხრეთი ფასადის ჩანახატი

# data[].attributes.subject
ტაძრის სამხრეთი ფასადის ჩანახატი

# data[].attributes.attachment_caption
გვანცა გერგედავა

# data[].attributes.headline
ტაძრის აღმოსავლეთი ფასადის ჩანახატი.

# data[].attributes.subject
ტაძრის აღმოსავლეთი ფასადის ჩანახატი.

# data[].attributes.headline
2022წლის 5-ნოემბერი ექსკურსია წალენჯიხის მაცხოვრის ფერისცვალების ტაძარში. პროექტის მიზანი: ,,კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის კვლევა და პოპულარიზაცია''

# data[].attributes.subject
2022წლის 5-ნოემბერი ექსკურსია წალენჯიხის მაცხოვრის ფერისცვალების ტაძარში. პროექტის მიზანი: ,,კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის კვლევა და პოპულარიზაცია''

# data[].attributes.attachment_caption
გვესაუბრა ტაძრის მოძღვარი- დეკანოზი მამა თომა კალანდია

# data[].attributes.headline
წალენჯიხის ფერისცვალების ტაძრის კვლევა

# data[].attributes.subject
წალენჯიხის ფერისცვალების ტაძრის კვლევა

# data[].attributes.body
ნინო არდია

# data[].attributes.body
არქიტექტურული თვალსაზრისით, ტაძარი ჯვარგუმბათოვანი ტიპისაა, თუმცა აღმოსავლეთ საქართველოს იმავე ტიპის ძეგლებისგან განსხვავებით, მისი აღმოსავლეთი ფასადი შვერილი აფსიდით ბოლოვდება. იგულისხმება საკურთხევლისა და მისი დამხმარე სათავსების _ სამკვეთლოსა და სადიაკვნოს აფსიდების გამოვლენა გარემასებში. ეს კი არცთუ ხშირად გვხვდება ქართულ საეკლესიო არქიტექტურაში და ბიზანტიური სამყაროს გავლენაზე მიუთითებს

# data[].attributes.body
ეკლესიის მოხატვის ისტორია აღწერილია ორ დიდ სვეტზე განთავსებულ წარწერაში. თავდაპირველად ტაძარი კირ მანუელ ევიენიკოს მოუხატავს XIV საუკუნეში, შემდგომ, ევდემონ ჯაიანს გაუნახლებია, ეგვტრები კი XVI-XIX საუკუნეებშია მოხატული.

https://youtu.be/kNTATpZ2I7M

ნინო არდია

# data[].attributes.attachment_link.title
ისტორიკოსი გიორგი კალანდია ლევან მე-2 დადიანზე

# data[].attributes.body
მთავარანგელოზი-გაბრიელი.-XIV-ს.

ლელა ფიფია

# data[].attributes.body
ორმოცი-სებასტიელი-მოწამე.–XIV-ს.

ნინო არდია

# data[].attributes.body
თავდაპირველად ეკლესიას გარს უვლიდა თლილი ქვით ნაშენი მაღალი გალავანი, რომელიც საუკუნეთა მანძილზე დანგრეულა. XIX საუკუნის დამდეგს, მის ნანგრევებზე უბრალო ქვის გალავანი გაუკეთებიათ. გალავანში ჩრდილო-დასავლეთით ჩაშენებულია ორსართულიანი სამრეკლო, რომლის პირველ სართულში ალაყაფის კარია. გალავნის გარეთ დადიანის სასახლისა და და სხვა ნაგებობათა ნაშთებია.

გვანცა გერგედავა

# data[].attributes.body
ეკლესიაში კონსტანტინეპოლიდან მოწვეული მანუელ ევგენიკოსსის მიერ შესრულებული ფერწერა, მაღალი პროფესიული დონით გამოირჩევა. ეს მოხატულობა XIV საუკუნის დასასრულს კონსტანტინოპოლის სკოლის ერთადერთი შემორჩენილი ზუსტად დათარიღებული და მხატვრის მიერ ხელმოწერილი ნიმუშია.

# data[].attributes.body
წალენჯიხის კომპლექსი მოიცავს ეკლესიას, სამრეკლოსა და გვირაბს. მაცხოვრის ფერისცვალების ეკლესია ჯვარგუმბათოვანი ნაგებობაა, რომელიც აღმოსავლეთით ნახევარწრიული შვერილი აფსიდით სრულდება. ის სამსაფეხურიან ცოკოლზე დგას. აფსიდის ორივე მხარეს პასტოფორიუმებია მოწყობილი, რომლებიც მთავარ სივრცეს ღია ნახევარწრიული თაღებით უკავშირდება. ტაძარი ნაგებია კარგად თლილი ქვით, რომელიც შემდეგ შელესილია. ეკლესიის გუმბათი წახნაგოვანია. გუმბათქვეშა კვადრატიდან გუმბათის წრეზე გადასვლა განხორციელებულია ტრომპების საშუალებით. ეკლესიას სამი მხრიდან გარშემოსავლელები აქვს, რომელთაგან სამხრეთისა და ნაწილობრივ ჩრდილოეთისაც დადიანთა საგვარეულო ეგვტერადაა გადაკეთებული. აფსიდის ცენტრში სამი თაღოვანი სარკმელია, გვერდითა სათავსოებში კი თითო სარკმელია გაჭრილი. გუმბათის თითოეულ წახნაგში თითო ვიწრო სარკმელია დატანებული. ტაძრის ფასადები სადაა, მორთულობა არა აქვს არც კარებსა და სარკმლებს. ინტერიერი მთლიანად მოხატულია.
https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%AC%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%AF%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%9D_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98

ლელა ფიფია

# data[].attributes.headline
ტაძრის მოკლე ისტორია

# data[].attributes.subject
ტაძრის მოკლე ისტორია

# data[].attributes.body
ექვთიმე თაყაიშვილის მიხედვით, წალენჯიხის ეკლესია აგებულია X-XI საუკუნეებში, ხოლო ეკლესიისთვის შემოვლებული შტოები, შემოუვლია ვამეყ I დადიანს (1384-1396). მარი ბროსეს მიხედვით კი, მთელი ეკლესია ვამეყ I დადიანის მიერაა აშენებული. ვახტანგ ბერიძე აშენების თარიღს X-XIII საუკუნეების შემდგომ ხანას მიიჩნევს, ხოლო თამაზ სანიკიძის მიხედვით - ტაძარი აგებულია XII საუკუნეში.
ეკლესიაში შემორჩენილი ქართული და ბერძნული წარწერებიდან ირკვევა, რომ ვამეყ I დადიანის ბრძანებით ტაძარი მოუხატავთ კონსტანტინეპოლიდან მოსულ მანუელ ევგენიკოსს. მაღალ პროფესიული დონით გამორჩეული ეს მოხატულობა XIV საუკუნის დასასრულს კონსტანტინოპოლის სკოლის ერთადერთი შემორჩენილი ზუსტად დათარიღებული და მხატვრის მიერ ხელმოწერილი ნიმუშია.
XVII საუკუნის შუა წლებში მხატვრობის დაზიანებული ადგილები გაუნახლებია ეპისკოპოსს ევდემონ ჯაიანს, ეგვტრების სხვადასხვა დროის მოხატულობებში (XVI-XIX სს.) გამოირჩევა მრავალრიცხოვან საერო პირთა გამოსახულებები (მათ შორისაა ლევან II დადიანის საოჯახო პორტრეტი მისივე ეგვტერის სამხრეთ კედელზე).

დიმიტრი ზაქარაია

# data[].attributes.headline
ლეგენდა ტაძრზე

# data[].attributes.subject
ლეგენდა ტაძრზე

# data[].attributes.body
ხალხური გადმოცემით წალენჯიხის ფერისცვალების საკათედრო ტაძრის მშენებლობა დაკავშირებულია თამარ მეფის სახელთან. მის თანახმად, თამარ მეფეს სვანეთში ასვლისას ამალით აქ შორიახლო შეუსვენებია, გზა რომ განაგრძეს, გაირკვა, რომ ხურჯინაკიდებული ერთი ჯორი აკლდათ. სწრაფად გააგზავნეს მაძებარნი, მოიძიეს და მეფეს მოახსენეს: იმ ადგილას ვნახეთ სადაც პატარა მიწა და პატარა წყალიაო (ჭე დიხა დო ჭე წყარი). თამარს მოსწონებია ეს ადგილი და უბრძანებია ეკლესიის აშენება. მშენებლობის ხელმძღვანელიც დაუტოვებია.

სხვა გადმოცემით, სქურის ეკლესიის მოძღვრებს თვალახვეული ხარი გაუშვიათ, სადაც დაწვება იქ ეკლესია აშენდესო. ხარი აქ დაწოლილა და მდევრებს მათთვის ამბავი ჩაუტანია, ხარმა ის ადგილი აირჩია სადაც პატარა მიწაა და პატარა წყალიო (ჭე დიხა და ჭე წყარიო).
ინფორმაციის წყარო: http://church.ge
მურმან ნაჭყებია

# data[].attributes.headline
ძეგლის შესახებ

# data[].attributes.subject
ძეგლის შესახებ

# data[].attributes.body
წალენჯიხის მაცხოვრის ფერისცვალების საკათედრო  ტაძარი საქართველოში, ქალაქ წალენჯიხის განაპირას, შემაღლებულ გორაკზე, მდინარე ჭანისწყლის მარცხენა მხარეს. იყო ოდიშის სამთავროს მნიშნელოვანი საეკლესიო და კულტურულ-საგანმანათლებლო ცენტრი, დადიანთა საძვალე, XVII საუკუნის განმავლობაში წარმოადგენდა ეპარქიის ცენტრს. წალენხიჯის ტაძარი ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის ძეგლია.

ლექსო კუხალეიშვილი