# data[].attributes.body
Dyplom za udział
w tegorocznej akci Żonkile

# data[].attributes.body
#AkcjaŻonkile

# data[].attributes.body
#ŁączyNasPamięć

# data[].attributes.body
#AkcjaŻonkile

# data[].attributes.body
#AkcaŻonkile

# data[].attributes.body
#ŁączyNasPamięć #AkcjaŻonkile
https://m.facebook.com/photo.php?fbid=753565931841125&id=100015631746427&set=a.135706813627043&source=11&ref=bookmarks

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Podczas II wojny światowej w podziemiach kamienicy przy ul. Miłej 18 grupa szmuglerów pod przewodnictwem Mojżesza Kulasa i Srula Isera urządziła kryjówkę, w której magazynowano towary przemycane z tzw. aryjskiej strony Warszawy do getta. Schron posiadał kilka dużych pomieszczeń, zamaskowane włazy i wentylację. Doprowadzono tam także wodę oraz elektryczność. Bunkier wyposażony był także w sześć wyjść.

W czasie powstania w getcie warszawskim, 27 kwietnia, do schronu trafiło dowództwo Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB), m.in. Mordechaj Anielewicz, Jehuda Wengrower, Arie Wilner, Michał Rozenfeld, Cywia Lubetkin, a później napłynęły kolejne oddziały bojowników. Znaleźli się tam również cywile. Łącznie w podziemiach budynku przebywało ponad trzysta osób. Gospodarze bunkra robili co mogli, by pomóc bojownikom. Służyli im jako przewodnicy, dostarczali jedzenie oraz wódkę z tzw. strony aryjskiej.

W wyniku zdrady, 8 maja 1943 r. kryjówka została otoczona przez wojsko niemieckie. Kiedy Żydzi zostali wezwani do poddania się, ludność cywilna opuściła bunkier. Pozostali w środku żołnierze ŻOB podjęli nierówną walkę. Niemcy wrzucili do środka granaty i wpuścili gaz. Wobec braku możliwości dalszej walki i ucieczki, osaczeni żydowscy bojownicy zdecydowali się popełnić samobójstwo. Jedynym, nieodkrytym przez Niemców wyjściem udało się uciec ok. 15 osobom, m.in. Michałowi Rozenfeldowi, Tosi Altman, Jehudzie Wengrowerowi, Pninie Zalcman i Menachemowi Bigelmanowi.

W 1946 r. z inicjatywy Centralnego Komitetu Żydów w Polsce na szczycie kopca usypanego z gruzów okolicznych domów w miejscu, w którym znajdował się bunkier, ustawiono obelisk z napisem w językach polskim, hebrajskim i jidysz o następującej treści:

„W tym miejscu 8 maja 1943 roku poległ śmiercią żołnierza komendant powstania w getcie Warszawy Mordechaj Anielewicz wraz ze sztabem Żydowskiej Organizacji Bojowej i kilkudziesięcioma bojownikami żydowskiego ruchu oporu w walce przeciwko niemieckim okupantom".

W 2006 r. u podnóża kopca ustawiono niewielki pomnik w kształcie ostrosłupa zaprojektowany przez Hannę Szmalenberg i wykonany przez rzeźbiarza Marka Moderau. Wyryto na nim napis:

„Kopiec powstańców warszawskiego getta, usypany z gruzów ulicy Miłej, przed wojną jednej z najruchliwszych ulic żydowskiej Warszawy. Tu w ruinach bunkra przy Miłej 18 spoczywają członkowie sztabu Żydowskiej Organizacji Bojowej, wśród nich Mordechaj Anielewicz, dowódca powstania, inni bojownicy, a także osoby cywilne. 8 maja 1943 roku, po trzech tygodniach walki, otoczeni przez hitlerowców, zginęli lub odebrali sobie życie nie chcąc ginąć z ręki wroga. W getcie wybudowano kilkaset bunkrów. Wykryte i zniszczone stały się mogiłami. Chociaż nie ocaliły swoich mieszkańców są symbolem woli życia Żydów Warszawy. Bunkier przy Miłej 18 był największy w getcie. Poniosło w nim śmierć ponad stu bojowców. Tylko niektórzy znani są z imienia i nazwiska. Tu spoczywają w miejscu swojej śmierci na znak, że cała ziemia jest ich grobem".

# data[].attributes.attachment_link.description
Podczas II wojny światowej w podziemiach kamienicy przy ul. Miłej 18 grupa szmuglerów pod przewodnictwem Mojżesza Kulasa i Srula Isera urządziła kryjówkę, w której magazynowano towary przemycane z tzw. aryjskiej strony Warszawy do getta. Schron posiadał kilka dużych pomieszczeń, zamaskowane włazy i wentylację. Doprowadzono tam także wodę oraz elektryczność.

# data[].attributes.body
#AkcjaŻonkile

# data[].attributes.attachment_link.title
Rozmowy z katem, Kazimierz Moczarski, reż. Maciej Englert

# data[].attributes.attachment_link.description
Art event in Warsaw, Poland by Teatr Współczesny on Monday, April 20 2020 with 522 people interested and 258 people going.

# data[].attributes.body
#ŁączyNasPamięć

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Medal Wolności, najwyższe odznaczenie cywilne w USA, przyznane pośmiertnie Janowi Karskiemu w maju 2012 r. przez prezydenta Baracka Obamę, krąży po licznych wystawach w Stanach Zjednoczonych. Docelowo ma trafić do gabinetu Karskiego w Muzeum Miasta Łodzi.
O tym, że odznaczenie dla legendarnego emisariusza Polskiego Państwa Podziemnego, który bezskutecznie alarmował aliantów o zagładzie Żydów, ma na stałe trafić do łódzkiego muzeum, zapewniał wiceminister spraw zagranicznych Jerzy Pomianowski.

O jak najszybszy powrót medalu do Polski, a konkretnie do Muzeum Miasta Łodzi, dopomina się jedna z trzech żyjących krewnych Karskiego, jego córka chrzestna i bratanica dr Wiesława Kozielewska-Trzaska, tłumacząc, że „takie było życzenie jej stryja".

- Mnie nikt nie pytał, czy ja się zgadzam na wywiezienie medalu. Powiedziano mi tylko, że może do tego dojść, dlatego, że dyrektor Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie domaga się, żeby medal tam pojechał - powiedziała Kozielewska-Trzaska.

- Chcę, by oddano mi medal, a ja sama przekażę go Muzeum w Łodzi - zapowiedziała. Dodała, że w piątek wysłała w tej sprawie list do Krzysztofa Olendzkiego z MSZ, do wiadomości prezydenta Bronisława Komorowskiego. - Medal jak najszybciej powinien się znaleźć w Polsce. A jak muzeum będzie chciało go wykorzystać, za moją wiedzą - to co innego - tłumaczyła Kozielewska-Trzaska. Dodała, że według zapewnień Olendzkiego medal ma powrócić do Polski około 20 maja br.

W jej ocenie „najpierw z medalem musi zapoznać się młodzież i społeczność Łodzi". - Mój stryj był łodzianinem i pod koniec życia chciał przekazać coś swojemu rodzinnemu miastu, dlatego wszystkie swoje memorabilia przekazał do Łodzi - argumentowała.

Pomianowski podkreślił, że w działaniu polskiego MSZ nie ma „ani krzty złej woli, ani żadnego zamiaru dysponowania medalem wbrew woli rodziny". Jak tłumaczył, w styczniu br. skierował do Kozielewskiej-Trzaski list dotyczący planów wystawowych związanych z medalem, który jednak „ze względu na zwykły błąd urzędniczy" trafił do niej z dużym opóźnieniem.

- Ta sama korespondencja była skierowana również do władz Łodzi i do Muzeum Miasta Łodzi. Zasadniczą jej treścią było to, że medal spocznie w muzeum. Tam jest - w naszej ocenie - jego docelowe miejsce - podkreślił Pomianowski.

Jak mówił Pomianowski, kiedy wreszcie te plany dotarły do pani Kozielewskiej-Trzaski, dowiedział się, że ona ich nie podziela, „a wręcz im się sprzeciwia", co było dla MSZ ogromnym zaskoczeniem. Zaznaczył, że wcześniej nie otrzymał tak wyraźnego sygnału sprzeciwu.

- Jednocześnie obiecałem i potwierdziłem, że minister (spraw zagranicznych Radosław) Sikorski i wszyscy zaangażowani w tą sprawę podjęliśmy jednoznaczną decyzję, iż medal spocznie w izbie pamięci im. Jana Karskiego w Łodzi - dodał.

Kozielewska-Trzaska potwierdziła, że 11 listopada ub.r. uzyskała od polskich władz zapewnienie, iż zgodnie z wolą Karskiego w najbliższym czasie medal zostanie przekazany do łódzkiego muzeum. Niestety - jak powiedziała - mimo tych zapewnień medal tam nie trafił. Zastrzegła również, że „podczas spotkania w Pałacu Prezydenckim nie było mowy o wywiezieniu medalu do USA".

Krewna Karskiego skarży się, że o przyznaniu odznaczenia najbliższa rodzina dowiedziała się z mediów, nikt oficjalnie jej o tym nie powiadomił. Medal odebrał podczas ceremonii w Białym Domu 29 maja 2012 r. były szef polskiej dyplomacji Adam Daniel Rotfeld. Oprócz Wiesławy Kozielewskiej-Trzaski w Polsce żyją jeszcze dwie najbliższe krewne Jana Karskiego: Edwarda Natkańska i Jadwiga Lenoch-Bukowska.

Kozielewska-Trzaska wysłała list do ambasadora USA w Polsce Stephena Mulla, w którym podziękowała za przyznanie odznaczenia oraz zwróciła się z prośbą o wyjaśnienie „czy wydając przedstawicielowi polskiego MSZ medal dla Karskiego z pominięciem najbliższej rodziny strona amerykańska została poinformowana o jej zamieszkiwaniu na terenie RP".

- Medal Wolności został odebrany przez przedstawiciela polskiego MSZ nie tylko bez umocowania przez członków najbliższej rodziny stryja, będących jedynymi spadkobiercami zmarłego, ale i bez ich wiedzy - napisała Kozielewska-Trzaska w liście do Mulla.

Jan Karski (Jan Kozielewski) zmarł w Waszyngtonie 13 lipca 2000 r. w wieku 86 lat. Jako kurier polskiego państwa podziemnego przekazał na Zachód pierwsze relacje naocznego świadka Holocaustu. W Anglii Karski spotkał się m.in. z ministrem spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii Anthonym Edenem. Po przybyciu do USA rozmawiał z prezydentem Franklinem D. Rooseveltem, którego prosił o pomoc dla Żydów. Prezydent dał mu jednak do zrozumienia, że priorytetem aliantów jest zwycięstwo nad Trzecią Rzeszą, a nie ratowanie Żydów.

Podczas wręczania medalu, przypominając postać Karskiego, prezydent USA popełnił gafę, mówiąc, że kurier podziemia AK „został przeszmuglowany do getta warszawskiego i polskiego obozu śmierci". Chodziło o hitlerowski obóz przejściowy w Izbicy, gdzie Karski się również przedostał, żeby na własne oczy zobaczyć, jak traktowani są przetrzymywani tam Żydzi. Gafa odbiła się szerokim echem w Polsce; Biały Dom przeprosił za nią polskie władze.

# data[].attributes.attachment_link.title
Medal Wolności dla Karskiego trafi do Polski

# data[].attributes.attachment_link.description
Medal Wolności, najwyższe odznaczenie cywilne w USA, przyznane pośmiertnie Janowi Karskiemu w maju 2012 r. przez prezydenta Baracka Obamę, krąży po licznych wystawach w Stanach Zjednoczonych. Docelowo ma trafić do gabinetu Karskiego w Muzeum Miasta Łodzi.

# data[].attributes.body
#ŁączyNasPamięć

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In Warsaw, Poland, the Nazis established the largest ghetto in all of Europe. 375,000 Jews lived in Warsaw before the war - about 30% of the city's total population. Immediately after Poland's surrender in September 1939, the Jews of Warsaw were brutally preyed upon and taken for forced labor. In 1939 the first anti-Jewish decrees were issued. The Jews were forced to wear a white armband with a blue Star of David and economic measures against them were taken that led to the unemployment of most of the city's Jews. A Judenrat (Jewish council) was established under the leadership of Adam Czerniakow, and in October 1940 the establishment of a ghetto was announced. On November 16 the Jews were forced inside the area of the ghetto. Although a third of the city's population was Jewish, the ghetto stood on just 2.4% of the city's surface area. Masses of refugees who had been transported to Warsaw brought the ghetto population up to 450,000.

Surrounded by walls that they built with their own hands and under strict and violent guard, the Jews of Warsaw were cut off from the outside world. Within the ghetto their lives oscillated in the desperate struggle between survival and death from disease or starvation. The living conditions were unbearable, and the ghetto was extremely overcrowded. On average, between six to seven people lived in one room and the daily food rations were the equivalent of one-tenth of the required minimum daily calorie intake. Economic activity in the ghetto was minimal and generally illegal, smuggling of food being the most prevalent of such activity. Those individuals who were active in these illegal acts or had other savings were generally able to survive longer in the ghetto.

The walls of the ghetto could not silence the cultural activity of its inhabitants, however, and despite the appalling living conditions in the ghetto, artists and intellectuals continued their creative endeavors. Moreover, the Nazi occupation and deportation to the ghetto served as an impetus for artists to find some form of expression for the destruction visited upon their world. In the ghetto there were underground libraries, an underground archive (the " Oneg Shabbat" Archive), youth movements and even a symphony orchestra. Books, study, music and theater served as an escape from the harsh reality surrounding them and as a reminder of their previous lives.

The crowded ghetto became a focal point of epidemics and mass mortality, which the Jewish community institutions, foremost the Judenrat and the welfare organizations, were helpless to combat. More than 80,000 Jews died in the ghetto. In July 1942 the deportations to the Treblinka death camp began. When the first deportation orders were received, Adam Czerniakow, the chairman of the Judenrat, refused to prepare the lists of persons slated for deportation, and, instead, committed suicide on July 23, 1942.

# data[].attributes.attachment_link.description
In Warsaw, Poland, the Nazis established the largest ghetto in all of Europe. 375,000 Jews lived in Warsaw before the war - about 30% of the city’s total population. Immediately after Poland’s surrender in September 1939, the Jews of Warsaw were brutally preyed upon and taken for forced labor.

# data[].attributes.body
#ŁączyNasPamięć

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Użytkowniku,

Wygląda na to, że używasz dodatku do swojej przeglądarki, który blokuje reklamy.
Aby móc oglądać materiał prosimy o jego wyłączenie.
Dziękujemy! Redakcja TVP VOD

WYŁĄCZ BLOKADĘ

Film o słynnym polskim emisariuszu Janie Karskim, autorstwa Sławomira Grünberga, zdobywcy prestiżowej nagrody Emmy, reżysera...

Moja lista Usuń z mojej listy

Film o słynnym polskim emisariuszu Janie Karskim, autorstwa Sławomira Grünberga, zdobywcy prestiżowej nagrody Emmy, reżysera... ROZWIŃ

Film o słynnym polskim emisariuszu Janie Karskim, autorstwa Sławomira Grünberga, zdobywcy prestiżowej nagrody Emmy, reżysera i autora zdjęć do filmów dokumentalnych nominowanych do Oscara i Emmy. ZWIŃ

Moja lista Usuń z mojej listy

Moja lista Usuń z mojej listy

# data[].attributes.attachment_link.description
Wygląda na to, że używasz dodatku do swojej przeglądarki, który blokuje reklamy. Aby móc oglądać materiał prosimy o jego wyłączenie. Dziękujemy! Redakcja TVP VOD WYŁĄCZ BLOKADĘ Film o słynnym polskim emisariuszu Janie Karskim, autorstwa Sławomira Grünberga, zdobywcy prestiżowej nagrody Emmy, reżysera...

# data[].attributes.body
#ŁączyNasPamięć

# data[].attributes.attachment_link.title
Emanuel Ringelblum. Biografia i dziedzictwo

# data[].attributes.attachment_link.description
Przedstawiamy postać Emanuela Ringelbluma - założyciela grupy Oneg Szabat i jedną z kluczowych postaci w historii polskich Żydów. W opracowaniu przedstawione zostało jego życie zarówno przed II wojną światową, jak i podczas okupacji niemieckiej.

# data[].attributes.body
#ŁączyNasPamięć

# data[].attributes.attachment_link.description
Teatr Żydowski w Warszawie istnieje od 65 lat; to jedyny w Polsce i jeden z dwóch w Europie teatrów grających spektakle w języku jidysz. Patronkami są Estera i Ida Kamińskie.

# data[].attributes.body
#ŁączyNasPamięć

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
To najsłynniejsze zdjęcie z getta warszawskiego. Co powinieneś o nim wiedzieć?

Autor: opinia | | Agata Jankowska Przy tekście pracowali także: Anna Dziadzio (redaktor) Anna Dziadzio (fotoedytor)

Fotografie dokumentujące zagładę warszawskiego getta stały się wielokrotnie powielanymi świadectwami nazistowskiego ludobójstwa. Widzimy na nich Żydów wyganianych ze swoich kryjówek i rozstrzeliwanych. Ale co tak naprawdę wiemy o tym jednym, najbardziej rozpoznawalnym zdjęciu z 1943 roku?
Kilkuletni chłopiec wraz z grupą kilkunastu kobiet i mężczyzn zostaje wyprowadzony z kamienicy. Stoi zaledwie parę kroków od pozostałych. Zdecydowanie jednak odstaje od reszty. Unosi ręce w geście poddania się, a jego twarz przybiera grymas strachu i niepewności. Jakaś kobieta obok niego - być może matka chłopca - odwraca się w stronę niemieckich żołnierzy. Jeden z nich patrzy prosto w obiektyw aparatu, mierząc z karabinu w bohatera zdjęcia. Tak można opisać najbardziej rozpoznawalną dziś fotografię, wykonaną w trakcie akcji likwidacyjnej warszawskiego getta.

Raport z likwidacji getta

Kilkadziesiąt fotografii dokumentujących przeprowadzenie akcji znalazło się w raporcie generała majora policji SS-Gruppenführera Jürgena Stroopa, zatytułowanym Żydowska dzielnica mieszkaniowa w Warszawie już nie istnieje ( Es gibt keinen Judischen wohnbezirk - in Warschau mehr! ). Wśród nich było również zdjęcie żydowskiego chłopca.

Sprawozdanie to, które stanowi do dziś jedno z najważniejszych źródeł dotyczących Holokaustu, zostało sporządzone dla Reichsführera Heinricha Himmlera. Liczy 75 stron i składa się z trzech części: wstępu zawierającego szacunki dotyczące niemieckich żołnierzy i jednostek bojowych biorących udział w akcji, dziennych meldunków, statystyk zabitych i aresztowanych Żydów oraz z aneksu z 53 fotografiami. Po wojnie raport trafił w ręce aliantów, którzy następnie przekazali go Głównej Komisji Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce. Obecnie przechowywany jest w Instytucie Pamięci Narodowej.

Większość zdjęć zrobionych podczas zagłady warszawskiego getta w 1943 roku opatrzona została sugestywnymi, wykonanymi pismem gotyckim, typowymi dla nazistowskiej propagandy podpisami. Sugerują one najczęściej nieludzkie i przestępcze korzenie wypędzanej, żydowskiej ludności. Czytamy między innymi: „Wstyd dla ludzkości" - pod zdjęciem dwóch nagich, stojących tyłem do obiektywu mężczyzn; „Bandyci" czy „Żydowscy zdrajcy" o tych wyprowadzanych z kryjówek. Pod najbardziej rozpoznawalną fotografią, na której widnieje chłopiec wyciągany z jednej z nich, Stroop napisał: „ Przemocą wyciągnięci z bunkrów".

Ofiara, której potrzebujemy?

Zdjęcie żydowskiego chłopca stało się tak rozpoznawalne, że nie sposób dziś myśleć o Zagładzie bez natychmiastowych skojarzeń z omawianym obrazem. W jaki sposób ta, a nie inne fotografie stała się symbolem Holokaustu, jego ikoną i motywem, wielokrotnie wykorzystywanym w mediach, publikacjach czy sztuce? Jak pisze o fotografii Frédéric Rousseau, autor monografii poświęconej obrazowi żydowskiego dziecka, od ponad sześćdziesięciu lat „nawiedza" ona zachodnią pamięć i wyobraźnię. Francuski historyk pyta jednocześnie o to, czy przez te wszystkie lata przekaz zdjęcia-ikony zdołał oprzeć się przeinaczeniom.

Jak się okazuje, trudno dziś w stosunku do owego zdjęcia oddzielić prawdę od mitu. Fotografia nie raz była sprzecznie interpretowana, a w mediach pojawiły się również doniesienia o dalszych, rzekomych losach uwiecznionego chłopca. Niektórzy twierdzili nawet, że to oni zostali sfotografowani lub znają nazwisko dziecka, znajdującego się na pierwszym planie zdjęcia.

W 1997 roku z Muzeum Bojowników Getta skontaktował się dziewięćdziesięcioletni Abraham Zelinwarger, który utrzymywał, że chłopcem ze zdjęcia jest jego zamordowany w obozie śmierci w Treblince syn, Lewi Zelinwarger. Historia ta, opowiedziana po raz pierwszy po ponad pięćdziesięciu latach, miała być pilnie strzeżoną przez Zelinwargera tajemnicą. Jednak ani historycy, ani archiwiści nie potwierdzili wiarygodności tej informacji.

Podobny przypadek związany jest z osobą niejakiego Tsvi C. Nussbauma. Ten mężczyzna twierdził, że to on właśnie jest chłopcem z getta. Jego opowieść została przytoczona w jednym z numerów „The New York Times" z 1982 roku. Nussbaum był już ówcześnie mieszkającym w Stanach Zjednoczonych lekarzem. Bardzo szybko wzbudził medialne zainteresowanie. Powstał nawet film dokumentalny Nowojorski doktor, jak się okazało, nie mógł być jednak owym dzieckiem, ponieważ Tsvi Nussbaum. A Boy from Warsaw (Tsvi Nussbaum. Chłopiec z Warszawy). czas i miejsce wykonania fotografii, które podawał okazały się niezgodne z faktografią.

Ikona holokaustu

Fotografia z getta wykorzystywana jest również przez artystów. W 1997 roku na wystawie w warszawskiej Zachęcie Gustaw Metzger posłużył się nią w instalacji w ramach projektu „Fotografie historyczne". Izraelski malarz Samuel Bak, który sam podczas wojny został zamknięty przez nazistów w wileńskim getcie, nie kryje inspiracji zdjęciem „ghetto boy" i często nawiązuje do niego w swoich pracach. Polska artystka, Zuzanna Marczyńska-Maliszewska użyła jej w swojej serigrafii (rysunku wykonanym na jedwabnej gazie, przez którą przeciska się farbę) zatytułowanej Game over.

Jakiś czas temu zdjęcie żydowskiego dziecka zwyciężyło w - zorganizowanym przez Dom Spotkań z Historią - plebiscycie na najbardziej znaną foto-ikonę Warszawy. Po wpisaniu hasła w wyszukiwarce, obecnie pojawia się aż 33 600 wyników, a wśród nich najczęściej linki do tekstów, które zadają pytanie o prawdziwą tożsamość uwiecznionego chłopca. Czy jest sposób, aby się tego dowiedzieć? I dlaczego tak bardzo zależy nam na tej informacji?

Na pierwsze pytanie musimy niestety odpowiedzieć: nie. Na drugie - jednoznaczna odpowiedź jest znacznie trudniejsza. Uważam, że z jednej strony afektywne zaangażowanie w oglądaniu zdjęcia dziecka z getta jest całkowicie zrozumiałe, bo wzrusza i rodzi niepokój, a także wywołuje naszą niezgodę na akty nazistowskiego terroru. Z drugiej jednak, nasycenie sfery medialnej tym obrazem sprawiło, że - zresztą tak, jak w przypadku innych ikonicznych przedstawień przemocy - coraz mniej poruszają nas tzw. „reprezentacje horroru". Czy fotografie ludobójstwa, nieustannie powielane i udostępniane nie uodparniają nas na autentyczne cierpienie?

Bibliografia:

Kała P., Zdjęcie z likwidacji getta warszawskiego, które stało się fotoikoną stolicy, WP fotoblogia.

Leociak J., Dzieci Holocaustu: awers i rewers , w: Poetyka, polityka, retoryka , pod red. W. Boleckiego i R. Nycza, Warszawa 2006.

Struk J., Holocaust w fotografiach. Interpretacje dowodów, Warszawa 2007.

Wszystkie aspekty II wojny światowej w Europie w jednej książce:

# data[].attributes.attachment_link.title
To najsłynniejsze zdjęcie z getta warszawskiego. Co powinieneś o nim wiedzieć?

# data[].attributes.attachment_link.description
Fotografie dokumentujące zagładę warszawskiego getta stały się wielokrotnie powielanymi świadectwami nazistowskiego ludobójstwa. Widzimy na nich Żydów wyganianych ze swoich kryjówek i rozstrzeliwanych. Ale co tak naprawdę wiemy o tym jednym, najbardziej rozpoznawalnym zdjęciu z 1943 roku? Kilkuletni chłopiec wraz z grupą kilkunastu kobiet i mężczyzn zostaje wyprowadzony z kamienicy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
During the German occupation of Poland, an area of 3.4 square kilometers in Warsaw was turned into a ghetto for over 400,000 Jews. Hundreds of thousands of these people were sent to Nazi prison camps and death camps, while those who stayed suffered from rampant hunger and related diseases. It was at this time that Irena Sendler was working as a social welfare employee and secretly leading the children's section of an underground organization. During her hygiene inspections of the ghetto, she smuggled thousands of children out to safety, and here is her story.

Irena Sendler was born Irena Krzyżanowska on February 15, 1910, and studied Polish literature at Warsaw University. While there, she joined the Polish Socialist Party and opposed the ghetto-bench system, which resulted in her suspension from the university for three years.

Born in Warsaw, Sendler grew up in a nearby town named Otwock which was home to a vibrant, Jewish community. In February 1917, her physician father Dr. Stanisław Krzyżanowski died after contracting typhus while treating Jewish patients. The local Jewish community offered financial assistance so that Sendler could continue her studies, but her mother declined. While alive, her father greatly influenced Sendler's attitude towards Jews which led her to join the Polish Socialist Party while studying. Her opposition to the ghetto-bench system marred her grade card at the university, and after a public protest, she was suspended.

After the German invasion of Poland in 1939, Sendler risked death penalty by leading a group who created more than 3,000 false documents for Jewish families. In August 1943, she headed an underground organization's children section and smuggled 2,500 children out of Warsaw Ghetto.

Sendler soon moved to Warsaw and started working for the municipal Social Welfare Department. While there, she led a group of co-workers who created false documents at great risk since as of October 1941, anyone who aided the Jews was given the death penalty along with their entire family. By 1943, Sendler was known by her pseudonym "Jolanta" and headed the children's section of Żegota, an underground organization.

As she worked in the Social Welfare Department, she was allowed to visit the Warsaw Ghetto to check for typhus infections. The Germans feared, if left unchecked, it would spread outside of the ghetto. During her inspections, she and her co-workers would smuggle babies and small children in ambulances, trams, packages, suitcases, and by any other means possible. Sendler herself smuggled over 400 children, and the whole network led by her managed to smuggle out approximately 2,500 children.

The Jewish children were given new identities and placed with various Christian families and in orphanages. Sendler wanted to return them to their original families after the war and so kept their identity lists buried in jars. Despite being arrested by the Gestapo in 1943 and severely tortured, she never compromised the information.

To prevent the children from losing their Jewish identities, Sendler kept documents listing their new Christian names along with their original names and their current location. Before the Gestapo ransacked her house, she was able to pass the lists to her friend. After her arrest, she was brutally beaten and her legs and feet were fractured, but she refused to give up her comrades or the children. She was then sentenced to death, but was rescued by Żegota on the way to execution. Though after the war she gave the lists to Żegota to reunite the children with their families, almost all of their parents were either killed or missing.

After the war, Sendler received many honors including being recognized as Polish Righteous Among the Nations by Yad Vashem and a nomination for Nobel Peace Prize. She was also made an honorary citizen of Israel in 1991.

Despite her humanitarian efforts and the end of war, Sendler had to suffer for years as the communist secret police imprisoned and interrogated her from 1948 to 1949 because of her ties with its rival party. During that time, she went into premature labor and lost a child. When she was recognized as a Polish Righteous Among the Nations in 1965, she was not allowed to receive the award until 1983. In November 2003, she received the Order of the White Eagle, Poland's highest civilian decoration, and in 2007 was nominated for the Nobel Peace Prize. During her later years, Sendler worked as a teacher and for Ministries of Education and Health. She was active as a social worker helping various orphanages and care centers.

# data[].attributes.attachment_link.title
Irena Sendler, the Woman Who Smuggled 2,500 Jewish Children out of the Warsaw Ghetto

# data[].attributes.attachment_link.description
During the German occupation of Poland, an area of 3.4 square kilometers in Warsaw was turned into a ghetto for over 400,000 Jews. Hundreds of thousands of these people were sent to Nazi prison camps and death camps, while those who stayed suffered from rampant hunger and related diseases.

# data[].attributes.body
#ŁączyNasPamięć

# data[].attributes.body
#AkcjaŻonkile

# data[].attributes.body
#RememberingTogether

# data[].attributes.body
#AkcjaŻonkile

# data[].attributes.body
#AkcjaŻonkile

# data[].attributes.body
Wspólne słuchanie Andrzeja Seweryna "Żdążyć przed Panem Bogiem"

# data[].attributes.attachment_link.title
Andrzej Seweryn, fragmenty "Zdążyć przed Panem Bogiem" - akcja Żonkile 2020 | Muzeum POLIN

# data[].attributes.body
Film o powstaniu w getcie warszawskim

# data[].attributes.attachment_link.title
Nie było żadnej nadziei. Powstanie w getcie warszawskim 1943 | FILM EDUKACYJNY

# data[].attributes.body
#AkcjaŻonkile

# data[].attributes.body
#AkcjaŻonkile

# data[].attributes.body
#AkcjaŻonkile

# data[].attributes.body
#AkcjaŻonkile

# data[].attributes.body
#ŁączyNasPamięć

# data[].attributes.body
#AkcjaŻonkile

# data[].attributes.body
#ŁączyNasPamięć

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jutro wspólnie uczcijmy 77. rocznicę wybuchu powstan... ia w getcie warszawskim. Tegoroczna edycja jest szczególna, bo i szczególne są warunki, z którymi przyszło nam się zmierzyć. W tym roku, wyjątkowo, na ulicach Warszawy nie spotkamy wolontariuszy rozdających żonkile - symbol pamięci o powstaniu. Niech pamięć połączy nas wirtualnie. Przeczytaj więcej ➔ www.sprawiedliwi.org.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
Polscy Sprawiedliwi / Portal Muzeum POLIN

# data[].attributes.attachment_link.description
Jutro wspólnie uczcijmy 77. rocznicę wybuchu powstan... ia w getcie warszawskim. Tegoroczna edycja jest szczególna, bo i szczególne są warunki, z którymi przyszło nam się zmierzyć. W tym roku, wyjątkowo, na ulicach Warszawy nie spotkamy wolontariuszy rozdających żonkile - symbol pamięci o powstaniu. Niech pamięć połączy nas wirtualnie.

# data[].attributes.headline
Naczelny Rabin Polski, Michael Schudrich

# data[].attributes.subject
Naczelny Rabin Polski, Michael Schudrich

# data[].attributes.body
#AkckaŻonkile

# data[].attributes.attachment_link.title
Modlitwa Naczelnego Rabina Polski Michaela Schudricha - akcja Żonkile 2020 | Muzeum POLIN

# data[].attributes.body
Alicja Ołdak, 2c
#ŁączyNasPamięć
#AkcjaŻonkile

# data[].attributes.body
Alicja Ołdak, 2c
#ŁączyNasPamięć
#AkcjaŻonkile

# data[].attributes.body
Alicja Ołdak, 2c
#ŁączyNasPamięć
#AkcjaŻonkile

# data[].attributes.body
Spacer po miejscach związanych z gettem warszawskim i jego upamiętnieniach

# data[].attributes.attachment_link.title
Spacer Beaty Chomątowskiej "Tu było getto" - akcja Żonkile 2020 | Muzeum POLIN

# data[].attributes.body
#AkcjaŻonkile

# data[].attributes.body
#AkcjaŻonkile
Agnieszka Tymińska

# data[].attributes.body
#AkcjaŻonkile

# data[].attributes.body
#ŁączyNasPamięć

# data[].attributes.body
#AkcjaŻonkile

# data[].attributes.body
#AkcjaŻonkile

# data[].attributes.body
Krzysztof K, 2b

# data[].attributes.body
#ŁączyNasPamięć

# data[].attributes.body
Żonkil - instrukcja

# data[].attributes.body
Żonkil - szablon

# data[].attributes.body
#AkcjaŻonkile

# data[].attributes.body
#AkcjaŻonkile

# data[].attributes.headline
Zachęcam do udziału w Akcji Żonkile  2020. 

# data[].attributes.subject
Zachęcam do udziału w Akcji Żonkile  2020. 

# data[].attributes.body
- zamieść zdjęcie, rysunek, grafikę
- podziel się swoim pomysłem
#ŁączyNasPamięć

# data[].attributes.headline
Klasy II - zrealizowana lekcja na platformie IWitness z użyciem relacji świadków

# data[].attributes.subject
Klasy II - zrealizowana lekcja na platformie IWitness z użyciem relacji świadków

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Author:

USC Shoah Foundation

Grade Level:

Language:

Estimated completion time:

Standards Addressed:

Historia:uczeń charakteryzuje politykę Niemiec na terenach okupowanej Europy, przedstawia zagładę Żydów i eksterminację innych narodów; WOS: rozpoznaje przejawy ksenofobii, w tym rasizmu, szowinizmu i antysemityzmu;

Subject Area:

jezyk polski, historia, WOS, etyka

Ta lekcja pokazuje uczennicom i uczniom, w czym przejawiał się opór cywilny i duchowy ludności żydowskiej podczas trwającej w czasie II wojny światowej Zagłady. Jest też zachętą do przeczytania "Pamiętnika Rywki Lipszyc" ocalałej z getta łódzkiego nastoletniej dziewczynki. Fragmenty relacji ocalałych ilustrują fenomen oporu cywilnego i duchowego oraz opisują jego przejawy. Lekcja ma na celu pokazanie uczniom i uczestnikom, jak nie bezpieczne i nieprawdziwe są stereotypy. Description:

Zajęcia powstały dzięki hojnemu wsparciu:
Koret Foundation i Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wola przeżycia w piekle | Activity | IWitness

# data[].attributes.attachment_link.description
Ta lekcja pokazuje uczennicom i uczniom, w czym przejawiał się opór cywilny i duchowy ludności żydowskiej podczas trwającej w czasie II wojny światowej Zagłady. Jest też zachętą do przeczytania "Pamiętnika Rywki Lipszyc" ocalałej z getta łódzkiego nastoletniej dziewczynki. Fragmenty relacji ocalałych ilustrują fenomen oporu cywilnego i duchowego or

# data[].attributes.headline
Klasy I - lekcja na portalu DELET zrealizowana w marcu

# data[].attributes.subject
Klasy I - lekcja na portalu DELET zrealizowana w marcu

# data[].attributes.attachment_link.title
Nalewki. Opowieść o nieistniejącej ulicy.

# data[].attributes.attachment_link.description
Dzielnica Północna, na której zgliszczach wybudowano po wojnie osiedle Muranów, jest jednym z najciekawszych historycznie miejsc na mapie współczesnej Warszawy. Jej bijącym sercem była ulica Nalewki, a jej skrzyżowanie z Gęsią i Franciszkańską - jednym z najbardziej ruchliwych miejsc w całym mieście. To właśnie tu w dwudziestoleciu międzywojennym kwitły żydowskie życie, handel i kultura.

# data[].attributes.headline
Klasy I - zajęcia na portalu IWitness. Lekcje z użyciem relacji świadków

# data[].attributes.subject
Klasy I - zajęcia na portalu IWitness. Lekcje z użyciem relacji świadków

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Author:

Grade Level:

Language:

Estimated completion time:

Standards Addressed:

Zajęcia mogą stanowić przygotowanie uczniów i uczennic do uczestnictwa w Akcji Społeczno-Edukacyjnej Żonkile

Subject Area:

Jezyk polski, WOS, historia, etyka, godzina wychowawcza

Description:
Zajęcia mają na celu zapoznanie uczniów i uczennic z zapisami codziennego życia młodych ludzi doświadczających zamknięcia w getcie w czasie II wojny światowej. Uczestniczący w tych zajęciach przeanalizują emocje oraz proces dojrzewania młodzieży żydowskiej i zdobywania przez nią różnych doświadczeń kształtujących jej postawy. Wykorzystane do tego celu będą źródła pierwotne, takie jak: wideo relacje ocalałych, fragmenty pamiętników oraz źródła ikonograficzne.

# data[].attributes.attachment_link.title
Być młodym w getcie - uczucia i postawy młodych. | Activity | IWitness

# data[].attributes.attachment_link.description
Zajęcia mają na celu zapoznanie uczniów i uczennic z zapisami codziennego życia młodych ludzi doświadczających zamknięcia w getcie w czasie II wojny światowej. Uczestniczący w tych zajęciach przeanalizują emocje oraz proces dojrzewania młodzieży żydowskiej i zdobywania przez nią różnych doświadczeń kształtujących jej postawy. Wykorzystane do te

# data[].attributes.body
#AkcjaŻonkile

# data[].attributes.body
➡Jak dołączyć do #AkcjaŻonkile?

- Pobierz szablon żonkila ze strony www.polin.pl/pl/zonkile, wydrukuj go i złóż (według instrukcji wideo). Zrób zdjęcie z żonkilem i opublikuj je w swoich mediach społecznościowych. Oznacz je koniecznie hashtagami: #ŁączyNasPamięć oraz #AkcjaŻonkile.

- Dodaj nakładkę na swoje zdjęcie profilowe – Muzeum Polin udostępniło link do nakładki.

- Udostępnij specjalną żonkilową grafikę, która pojawi się 19 kwietnia na profilu Muzeum POLIN. Pamiętaj o hashtagach: #ŁączyNasPamięć i #AkcjaŻonkile.

# data[].attributes.body
Organizator akcji - Muzem POLIN

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
19 kwietnia przypada rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim - największego zbrojnego zrywu Żydów podczas II wojny światowej, a zarazem pierwszego powstania miejskiego w okupowanej Europie. Tego dnia Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN organizuje corocznie akcję społeczno-edukacyjną Żonkile.
Dlaczego żonkile?
Ostatni przywódca Żydowskiej Organizacji Bojowej, Marek Edelman, który przeżył likwidację getta, przez lata pielęgnował pamięć o wydarzeniach z 1943 roku. Do końca życia w rocznicę powstania przychodził pod Pomnik Bohaterów Getta, by oddać hołd poległym towarzyszom. Wraz z nim przychodziło coraz więcej ludzi z żółtymi kwiatami.

- Żółty żonkil jest symbolem zbiorowej pamięci. My wszyscy, którzy chcieliśmy pamiętać, zanosiliśmy na Muranów żonkile - powiedziała Paula Sawicka, psycholożka, była nauczycielka akademicka, związana z opozycją demokratyczną. Wspólnie z Markiem Edelmanem napisała książkę "I była miłość w getcie".

Akcji od początku towarzyszy hasło "Łączy nas pamięć", które podkreśla siłę wspólnoty, znaczenie solidarności, potrzebę dialogu ponad podziałami. Głęboko wierzymy, że pamięć o przeszłości jest jedną z nadrzędnych wartości, które nas jednoczą i nadają nam wspólną tożsamość - niezależnie od światopoglądu czy sympatii politycznych.

Współorganizator

Wspólnie działamy na rzecz Europy zielonej, konkurencyjnej i sprzyjającej integracji społecznej

# data[].attributes.attachment_link.description
19 kwietnia przypada rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim - największego zbrojnego zrywu Żydów podczas II wojny światowej, a zarazem pierwszego powstania miejskiego w okupowanej Europie. Tego dnia Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN organizuje corocznie akcję społeczno-edukacyjną Żonkile. Dlaczego żonkile? Ostatni przywódca Żydowskiej Organizacji Bojowej, Marek Edelman, który przeżył likwidację getta, przez lata pielęgnował pamięć o wydarzeniach z 1943 roku.