# data[].attributes.headline
მოგესალმებით! მე ვარ ლ

# data[].attributes.body
მოგესალმებით! მე ვარ ლიზი შარაშენიძე. საშუალება მომეცა რომ მემოგზაურა XIII საუკუნეში და მეცხოვრა მონღოლებთან ერთად. მინდა თქვენც გიამბოთ მცირედი მონღოლების შესახებ.

# data[].attributes.body
მონღოლური ტომები ცენტრალური აზიის სტეპებში ბინადრობდნენ. სხვა მომთაბარე ტომების მსგავსად, ისინიც თავს მონადირეობით, მესაქონლეობითა და ყაჩაღობით ირჩენდნენ, თან გამუდმებით ერთმანეთს ეომებოდნენ. მკაცრი ცხოვრების წესი უკიდეგანო სტეპების ბინადართაგან მუდმივ ფიზიკურ წვრთნასა და საბრძოლო მზადყოფნას მოითხოვდა. მონღოლები ბავშვებს უკვე სამი წლის ასაკიდან ასწავლიდნენ ცხენზე ჯდომასა და მშვილდ-ისრის ხმარებას.

# data[].attributes.headline
1206 წელს ერთ-ერთი მონ

# data[].attributes.body
1206 წელს ერთ-ერთი მონღოლური ტომის ბელადის ვაჟმა, თემუჩინმა, ყველა დანარჩენი ტომის დამორჩილება და გაერთიანება მოახერხა. მონღოლური ტომების ბელადთა საბჭომ – ყურულთაიმ – თემუჩინი ერთხმად აღიარა ყველა მონღოლური ტომის ბელადად და მას ჩინგიზ-ყაენი უწოდა, რაც „ჭეშმარიტ ხელისუფალს“ ნიშნავს.

# data[].attributes.headline
ჩინგიზ-ყაენი არც ერთ რ

# data[].attributes.body
ჩინგიზ-ყაენი არც ერთ რწმენას არ ემორჩილებოდა, არც ერთ რელიგიას მეორეზე წინ არ აყენებდა. პირიქით, მეცნიერები და ყველა სახის განდეგილები უყვარდა და პატივს სცემდა, ღმერთთან შუამავლებად მიაჩნდა. როგორც მუსლიმები უყვარდა, ისე ქრისტიანებსა და კერპთაყვანისმცემლებსაც შეიწყალებსა.

# data[].attributes.headline
1211 წელს მონღოლებმა დ

# data[].attributes.body
1211 წელს მონღოლებმა დიდი დაპყრობითი ომები წამოიწყეს და პირველი შეტევა მეზობელ ჩინეთზე მიიტანეს, რომელიც ადვილად დაიპყრეს. მონღოლებმა ჩინელებისგან წარმატებით აითვისეს სამხედრო მიღწევები და იმ დროისათვის მოწინავე ჩინური სამხედრო ტექნიკა. 1227 წელს, ჩინგიზ-ყაენის გარდაცვალების შემდეგ, მისმა მემკვიდრემ, უგედეი-ყაენმა, გააგრძელა დაპყრობითი ომები. მონღოლებმა უზარმაზარი სახელმწიფო შექმნეს, რომელიც სიდიდით მანამდე არსებულ ყველა იმპერიას აღემატებოდა.

# data[].attributes.headline
მონღოლები არიან უცხოენ

# data[].attributes.body
მონღოლები არიან უცხოენოვანნი, უცხოსახიანნი, ცხოვრების განსხვავებული სტილით. მათ პურის გემო არ იციან, ხორცით და რძით იკვებებიან. არიან ტანსრულნი, ახოვანნი, მამაცნი, კარგი ცხენოსნები, მშვილდისრის ზუსტად მსროლენი. არ უყვართ ტყუილის თქმა. ისინი ჩინგიზ ყაენის დადგენილ წესებს მისდევენ.

# data[].attributes.headline
მონღოლები აღმოსავლეთში

# data[].attributes.body
მონღოლები აღმოსავლეთში ბინადრობენ. მათი მიწა ერთ ნაწილში ძალზედ მთაგორიანია, მეორე ნაწილი კი დაბლობია.

# data[].attributes.headline
თითოეულ მათგანს იმდენი

# data[].attributes.body
თითოეულ მათგანს იმდენი ცოლი ჰყავს, რამდენის შენახვაც შეუძლია. ზოგს ათი, ზოგს მეტი, ზოგს ნაკლები. მათ შეუძლიათ დაქორწინდნენ ყველა ქალზე, დედის, დისა და ქალიშვილის გარდა.

# data[].attributes.headline
მათი კარვები მრგვალია.

# data[].attributes.body
მათი კარვები მრგვალია. კარვის სახურავზე შუაში მრგვალი ფანჯარაა, საიდანაც სინათლე შემოდის და კვამლი გადის, რადგან კარვის შუაგულში ყოველთვის ცეცხლი უნთიათ. როდესაც კაცები სალაშქროდ მიდიან ცოლ-შვილიც თან მიჰყავთ. სადაც უნდა მიდიოდნენ თავისი სახლები ყველგან დააქვთ. მათთან კარვებს მხოლოდ ქალები დგამენ, ცხენებს საპალნეს ხსნიან, ურმებს ტვირთავენ... ისინი ძალზედ კარგი მხედრები არიან, ჩინელი მონაზვნების მსგავს კაბებს ატარებენ.

# data[].attributes.headline
როდესაც მათი სახელმწიფ

# data[].attributes.body
როდესაც მათი სახელმწიფო წარმოიქმნა, წერილობითი დოკუმენტები საერთოდ არ ჰქონდათ. თუმცა, ჩინეთის სახელმწიფოსთან ურთიერთობის შედეგად ჩინურ დამწერლობას იყენებენ, რადგან ჩინეთის სახელმწიფო მოხელეები, რომლებიც გაიქცნენ და თავის სახელმწიფოს უღალატეს, თათრებს ჩაბარდნენ, მათ კარზე სამსახურიც იშოვეს და დოკუმენტების შედგენაც ასწავლეს.

# data[].attributes.headline
მონღოლები მეზობელ მხარ

# data[].attributes.body
მონღოლები მეზობელ მხარეებთან დიდ დაბყრობით ომებს აწარმოებდნენ. მათ შეუტიეს ხორეზმშაჰების სახელმწიფოს, დაარბიეს შირვანი, სომხეთი, საქართველო და ყოველგვარი წინააღმდეგობის გარეშე აიღეს თბილისი....