# data[].attributes.body
- Theo tài liệu lưu truyền, Hồ Xuân Hương (chưa rõ năm sinh, năm mất) quê ở làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An nhưng bà chủ yếu sống ở kinh thành Thăng Long.

- Bà từng đi nhiều nơi và quen biết với nhiều danh sĩ nổi tiếng (trong đó có cả Nguyễn Du).

- Cuộc đời của Hồ Xuân Hương từng trải qua nhiều cuộc tình ngang trái, thường rơi vào cảnh ngộ éo le (làm vợ lẽ).

- Các tác phẩm của bà chủ yếu bao gồm thơ Nôm và thơ chữ Hán. Theo các nhà nghiên cứu, hiện nay còn khoảng 40 bài thơ được tương truyền là của Hồ Xuân Hương.

- Các sáng tác của bà đa phần đều viết về phụ nữ với tiếng nói thương cảm, cũng như sự khẳng định đề cao khát vọng của họ.

- Hồ Xuân Hương từng được mệnh danh là “Bà chúa thơ Nôm”.

- Một số bài thơ nổi tiếng như: Bánh trôi nước, Khóc Tổng Cóc, Không chồng mà chửa, Quả mít…

# data[].attributes.body
Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn,

Trơ cái hồng nhan với nước non.

Chén rượu hương đưa say lại tỉnh,

Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn,

Xiên ngang mặt đất, rêu từng đám.

Đâm toạc chân mây, đá mấy hòn.

Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại,

Mảnh tình san sẻ tí con con!

# data[].attributes.body
Giới thiệu chung về nữ sĩ Hồ Xuân Hương: Nữ sĩ được mệnh danh: “Bà chúa thơ Nôm” với rất nhiều những bài thơ thể hiện sự trân trọng vẻ đẹp và niềm cảm thông, thương xót cho số phận những người phụ nữ.

- Giới thiệu bài thơ Tự tình II: Bài thơ là một trong số 3 bài thơ trong chùm thơ Tự tình, thể hiện nỗi niềm buồn tủi trước cảnh ngộ lỡ làng, mong muốn phản kháng, vượt lên số phận.

# data[].attributes.headline
Nỗi niềm cô đơn của nhà thơ trong đêm khuya thanh vắng

# data[].attributes.subject
Nỗi niềm cô đơn của nhà thơ trong đêm khuya thanh vắng

# data[].attributes.body
Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn,

Trơ cái hồng nhan với nước non.

Câu 1:

Thời gian: Đêm khuya, trống canh dồn: nhịp gấp gáp, liên hồi của tiếng trống thể hiện bước đi thời gian gấp gáp, vội vã.

Không gian: “văng vẳng”: Không gian rộng lớn nhưng tĩnh lặng, vắng vẻ.

=> Con người trở nên nhỏ bé, cô đơn dễ chất chứa những nỗi niềm tâm trạng.

- Câu 2: Diễn tả trực tiếp nỗi buồn tủi bằng cách sử dụng từ ngữ gây ấn tượng mạnh:

Từ “trơ” được nhấn mạnh: Nỗi đau, hoàn cảnh “trơ trọi”, tủi hờn. Đồng thời thể hiện bản lĩnh thách thức, đối đầu với những bất công ngang trái.

Hai chữ “hồng nhan” được đặt cạnh danh từ chỉ đơn vị “cái” gợi lên sự bạc bẽo, bất hạnh của kiếp phụ nữ.

=> Bi kịch người phụ nữ trong xã hội xưa.

# data[].attributes.headline
Tâm sự của nhà thơ về tình duyên không trọn vẹn trước thực tại xót xa

# data[].attributes.subject
Tâm sự của nhà thơ về tình duyên không trọn vẹn trước thực tại xót xa

# data[].attributes.body
Chén rượu hương đưa say lại tỉnh,

Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn,

Câu 3: Hình ảnh người phụ nữ cô đơn trong đêm khuya vắng lặng với bao xót xa:

Chén rượu hương đưa: mượn rượu để giải sầu.

Say lại tỉnh: gợi vòng luẩn quẩn không lối thoát, cuộc rượu say rồi tỉnh cũng như cuộc tình vương vít cũng nhanh tàn, để lại sự rã rời.

=>Vòng luẩn quẩn ấy gợi cảm nhận duyên tình đã trở thành trò đùa của số phận.

Câu 4: Nỗi chán chường, đau đớn ê chề

Vầng trăng bóng xế: Trăng đã sắp tàn hay cũng chính là tuổi xuân đã trôi qua.

Khuyết chưa tròn: Nhân duyên chưa trọn vẹn, chưa tìm được hạnh phúc viên mãn, tròn đầy, cho thấy sự muộn màng dở dang của con người.

=> Niềm mong mỏi thoát khỏi hoàn cảnh thực tại nhưng không tìm được lối thoát.

# data[].attributes.headline
Thái độ phản kháng của nhà thơ với số phận bạc bẽo, éo le

# data[].attributes.subject
Thái độ phản kháng của nhà thơ với số phận bạc bẽo, éo le

# data[].attributes.body
Xiên ngang mặt đất, rêu từng đám.

Đâm toạc chân mây, đá mấy hòn.

- Khung cảnh thiên nhiên:

Rêu: sự vật yếu ớt, hèn mọn mà cũng không chịu mềm yếu.

Đá: im lìm nhưng nay phải rắn chắc hơn, phải nhọn hoắt lên để “đâm toạc chân mây”.

Động từ mạnh xiên, đâm kết hợp với bổ ngữ ngang, toạc: thể hiện sự bướng bỉnh, ngang ngạnh.

=> Sự phản kháng của thiên nhiên hay cũng chính là sự phản kháng của con người.

# data[].attributes.headline
Sự chán chường, thất vọng trước thực tại không thể thay đổi của nhà thơ.

# data[].attributes.subject
Sự chán chường, thất vọng trước thực tại không thể thay đổi của nhà thơ.

# data[].attributes.body
Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại,

Mảnh tình san sẻ tí con con!

Câu 7:

“Ngán”: chán nản, ngán ngẩm

“Xuân đi xuân lại lại”: “xuân” mang hai ý nghĩa, vừa là mùa xuân, hay là tuổi xuân.

=> Mùa xuân đi rồi trở lại theo nhịp tuần hoàn còn tuổi xuân của con người cứ qua đi mà không bao giờ trở lại.

Câu 8:

“Mảnh tình san sẻ”: mảnh tình vốn đã nhỏ bé, không được trọn vẹn nhưng lại phải san sẻ.

“Tí con con”: tí và con con đều là hai tính từ chỉ sự nhỏ bé, đặt hai tính từ này cạnh nhau càng làm tăng sự nhỏ bé, hèn mọn.

=> Nỗi xót xa, đau đớn trước cảnh ngộ chung chồng.

# data[].attributes.body
-  Khẳng định lại những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm: Bài thơ thể hiện giá trị hiện thực và bộc lộ tấm lòng nhân đạo sâu sắc của một nhà thơ “phụ nữ viết về phụ nữ”, là tiếng nói lên án phê phán những thế lực tàn ác đã chà đạp lên quyền sống, quyền hạnh phúc của những người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Hồ Xuân Hương với những vần thơ đầy táo bạo đã góp phần làm giàu có nền văn học nước nhà.
- Liên hệ: Những người phụ nữ trong xã hội ngày nay ngày càng được nâng niu, trân trọng, nắm giữ nhiều vị trí quan trọng trong việc xây dựng và phát triển đất nước.

# data[].attributes.body
Nội dung
– Bài thơ đã giãi bày nỗi cô đơn, buồn tủi của nhân vật trữ tình, và đó cũng là tâm sự của nữ sĩ Hồ Xuân Hương xuyên suốt chùm thơ tự tình.

– Buồn tủi với tình cảnh hiện tại, nữ sĩ luôn khao khát một cuộc sống hạnh phúc, một tình yêu lứa đôi trọn vẹn. Đó là một khát vọng chính đáng và đầy tính nhân văn.

# data[].attributes.body
Nghệ thuật

- Hồ Xuân Hương đã bày tỏ tâm sự của mình qua cách sử dụng từ ngữ hết sức giản dị, giàu sức biểu cảm, táo bạo nhưng lại rất tinh tế. Với tài nghệ sử dụng từ ngữ, Hồ Xuân Hương đã tạo cho bài thơ nhiều giọng điệu với đầy đủ các sắc thái tình cảm: tủi hổ, phiền muộn, bực dọc, phản kháng và cuối cùng là chua chát, chán chường.
- Nhà thơ còn dùng phép tiểu đối: lấy “cái hồng nhan” đem đối với “nước non” thật đắt và táo bạo nhưng lại rất phù hợp nên đã làm nổi bật được tâm trạng cô đơn, chán chường của mình.
- Đặc biệt, nghệ thuật tăng tiến ở câu cuối: Mảnh tình – san sẻ – tí – con – con, đã làm nổi bật tâm trạng chua chát, buồn tủi của chủ thể trữ tình trước tình duyên lận đận.
- Tất cả những nghệ thuật trên đã thành công làm bật lên tâm sự của nữ sĩ về cuộc đời lận đận đầy đau khổ của mình

# data[].attributes.body
Hoàn cảnh sáng tác
Tự tình (I, II, III) là chùm ba bài thơ của Hồ Xuân Hương.

Chùm thơ "Tự tình" bộc lộ những nỗi niềm sầu tủi, cay đắng của chính nhà thơ.

Thể thơ

Cả ba bài thơ đều được viết theo thể thất ngôn bát cú.

Bố cục

Cả ba bài thơ đều được bố cục theo kết cấu: Đề - Thực - Luận - Kết.