# data[].attributes.body
Pisanie to proces psychiczny, powstający dzięki koordynacji różnych prostszych składników, występujących w procesie nauki pisania i czytania.

Na proces pisania składają się 3 podstawowe elementy:

psychologiczny  - dotyczy analizy i syntezy dźwiękowej, wzrokowej i ruchowej. Chodzi o to, aby dziecko posiadało słuchowe wyobrażenie odpowiednika litery (głoski), aby ujmowało literę i wyraz jako całość i aby wyobrażało sobie drogę kreślenia danej litery.

fizjologiczny - polega na skomplikowanych pobudzeniach nerwowych, ich integracji w korze mózgowej i aparacie ruchowym ręki.

motoryczny - tworzy zespół skoordynowanych ruchów ręki - ramienia, przedramienia, nadgarstka i palców. Dochodzą też techniczne warunki pisania, jak: postawa, układ rąk, odległość oczu od papieru i sposób trzymania pióra.

Opanowanie pisma w zakresie elementarnym w klasie I, a później swobodnego pisania pismem czytelnym, płynnym i estetycznym w klasach wyższych jest czynnością złożoną i skomplikowaną.

# data[].attributes.body
Pisanie stanowi pewną całość psychomotoryczną,

na którą składa się:

1.   słuchowe wydzielenie głoski

2. znalezienie jej odpowiednika literowego

3. zapamiętanie litery

4. rozmieszczenie litery w wyrazie

5.  napisanie litery lub wyrazu, a więc szeregu ruchów wykonywanych przez różne części aparatu ruchowego ręki pod kierownictwem kory mózgowej.

# data[].attributes.body
Joanna Zawodniak wyróżnia następuje kategorie:

perspektywa panoramiczna - podkreśla się znaczenie pisma dla ludzkiej egzystencji, wprowadzanie w kulturę, cywilizację piśmienną

ujęcie socjokognitywne - pisanie oznacza środek do komunikacji interpersonalnej, jest więc ono jednym z warunków społecznego porozumiewania się

aspekt modularny - pisanie stanowi harmonijną, zintegrowaną całość psychosomatyczną polegającą na słuchowym wyodrębnieniu głoski, odszukaniu jej odpowiednika literowego, zapamiętaniu jej kształtu oraz rozmieszczeniu kolejnych liter w wyrazie, napisaniu liter

ujęcie metaforyczne - określane może być przykładowo jako „ślady na białej kartce”, „rysowanie wężyków, ślimaków”, „utrwalanie złotych myśli”, itp.

# data[].attributes.body
W przebiegu procesu pisania wyróżniamy trzy etapy:

przygotowawczy

właściwej nauki pisania

doskonalenie nabytych umiejętności.

# data[].attributes.body
Przygotowaniu do nauki pisania towarzyszyć powinno stosowanie różnorodnych ćwiczeń wyrabiających koordynację wzrokowo-słuchową, sprawność dłoni, ruchy ramienia i przedramienia.
Działalność wychowawcza nauczycielki jest dwojakiego rodzaju:
- pośrednia – poprzez stwarzanie warunków i ukazywanie dzieciom znaczenia i roli, jaką pismo odgrywa w życiu każdego człowieka

i w kontaktach między ludźmi,
- bezpośrednia – poprzez prowadzenie różnorodnych zabaw, zajęć, gier, prac użytecznych i ćwiczeń z różnych dziedzin wychowania.)

Pisanie wspieraja:

zabawy paluszkowe

rysowane wierszyki

malowanie dziesięcioma palcami

bazgranie kreatywne

rysowanie oburącz

alfabetyczne ósemki

pisanie alfabetu bez odrywania ręki

wzory H. Tymichowej

wzory literopodobne

stemple

# data[].attributes.body
Znaczenie zabaw paluszkowych w pracy z dzieckiem:

urozmaicają zajęcia,

ułatwiają utrzymanie porządku bez przymusu, gdy zachodzi konieczność czekania,

rozpraszają nudę,

wprowadzają pogodny nastrój,

uczą małe dzieci wykonywania palcami wielu prostych ruchów potrzebnych w późniejszym życiu,

pozwalają zdobyć zaufanie i przyjaźń

# data[].attributes.body
M. Dmochowska i T. Wróbel wyróżniają następujące etapy:

Rysunek

Litery drukowane

Pismo mieszane

Stadium opanowania schematów liter i ich połączeń

Stadium modyfikacyjne w piśmie

Stadium pisania zindywidualizowanego

# data[].attributes.body
Jakie ruchy wykorzystujemy do kreślenia liter?

Sprawny ruch to ruch ciągły.
W ciągłym ruchu mamy dwa układy:

- pierwszy układ - szeregowy - ruch po ruchu w pewnym ciągu np. pisanie litery m, n.

- drugi układ polega na równoczesnym wykonywaniu kombinowanych ruchów np. w literach k, a i wyrazach lis, ule.

Dochodzi też ruch podbiegający - powstają proste i pętle, np. w literach b, d, ł.

Nie można pisać prawidłowo, jeżeli się nie ma odpowiednich analityczno - syntetycznych wyobrażeń językowych - wyrazów i zdań. Dlatego też nauka pisania i czytania powinna odbywać się równocześnie, gdyż wzajemnie się warunkują, a następnie uzupełniają.

Płynne łączenie ze sobą liter pisanych to umiejętność, którą dziecko zdobywa w początkowych latach nauki. Nie przychodzi ona sama. Ściśle wiąże się ona z płynnym pisaniem liter. Są takie litery, których napisanie jednym ruchem bez odrywania ręki stwarza pewne trudności.

# data[].attributes.body
zespół teoretycznie i praktycznie uzasadnionych działań zmierzających do zrealizowania założonego celu, jakim jest opanowanie przez dziecko umiejętności pisania.

# data[].attributes.body
nieodzownym składnikiem opanowania tej umiejętności jest poznanie litery (w porządku alfabetycznym), sylaby i dopiero później wyrazu. Ułatwieniu nauki pisania przy wykorzystaniu tej metody służy wprowadzenie liniatury, stosowanie ćwiczeń „rozmachowych” ręki oraz „pisanie do taktu”.

Marian Falski w obrębie tego kierunku wyodrębnił nauczanie pisania:

przez naśladowanie wzorów (bierne oglądanie wzorów przez uczniów i czysto mechaniczne ich naśladowanie – „wlepianie w pamięć” bez jakiegokolwiek kierownictwa ze strony nauczycieli),

przez metodę oprowadzania (wodzenie palcem lub jakimś narzędziem po wzorze litery, najpierw „na sucho”, później np. atramentem),

przez metodę genetyczną (rozkładanie liter – od najprostszych do coraz bardziej złożonych na poszczególne elementy: laski, kółka, kreski itp., porównywanie ich rozmiarów, określanie położenia, śledzenie powtarzających się tych samych elementów w różnych literach).

# data[].attributes.body
nauka pisania rozpoczyna się kreśleniem całych wyrazów i zdań, zanim dzieci poznają kształty pojedynczych liter.

Zwraca się przy tym uwagę na:

właściwą postawę przy pisaniu,

sposób trzymania ołówka,

położenie zeszytu,

pochylenie pisma,

właściwe oświetlenie.

# data[].attributes.body
nauka pisania według zaleceń tej metody polega na łączeniu dwóch procesów analizy i syntezy.

T. Wróbel podkreśla, że należy rozkładać literę na mniejsze graficzne cząstki (ruchy) oraz równocześnie uczyć ich składania, tj. dokonywania syntezy.

# data[].attributes.body
złożona z trzech cykli:

ćwiczeń ukierunkowanych na wprowadzenie w ruch mechanizmu mięśniowego niezbędnego do trzymania pióra i poruszania nim,

ćwiczeń, których celem jest wywołanie obrazu wzrokowego i mięśniowego obrazu liter, jak też rozwiniecie pamięci ruchów potrzebnych do pisania,

ćwiczeń polegających na składaniu (syntetyzowaniu) wyrazów z zestawów ruchomych liter wyciętych z tektury bądź skóry.

# data[].attributes.body
naukę pisania sprowadza się do następujących zabiegów:

pokazu poprawnego wzoru litery, szczegółowej analizy jej elementów,

pokazu sposobu jej kreślenia, (także sposobów łączenia jej z innymi literami),

stosowanego z odpowiednią częstotliwością systematycznego ćwiczenia ręki podczas kreślenia liter, wyrazów, pisania zdań, krótkich tekstów.

# data[].attributes.body
Oceniając pismo należy brać pod uwagę:

- jego kształtność i czytelność;

- łączenie elementów w  obrębie liter i liter w wyrazach;

- proporcjonalność w układzie liter w obrębie wyrazu;

- równomierność położenia;

- równomierność pochylenia;

- ogólne wrażenie.

# data[].attributes.body
- odwzorowywanie

- przepisywanie

- pisanie z pamięci

- pisanie ze słuchu
- pisanie samodzielne

Celem ich jest opanowanie techniki pisania czytelnego i estetycznego. Najczęściej stosuje się je w klasach  niższych.

# data[].attributes.body
a)     treść wypowiedzi wraz z doborem właściwego słownictwa,

b)   sposób wyrażania swoich myśli, wymagania gramatyczne   i stylistyczne,

c)     poprawność zapisu pod względem ortograficznym,

d)    poprawność zapisu pod względem graficznym.

# data[].attributes.body
zdania proste, rozbudowa zdania

sprawozdanie

zawiadomienie/ogłoszenie

zaproszenie

życzenia

list

opis

opowiadanie

notatka

# data[].attributes.body
1. OPIS
Opis jest jedną z podstawowych form wypowiedzi. Jest to dokładne, zgodne z rzeczywistością przedstawienie charakterystycznych cech obserwowanego przedmiotu, osoby, zwierzęcia, rośliny krajobrazu czy sytuacji. Oprócz otaczającej rzeczywistości opisywać możemy również uczucia.
W opisie dominują przymiotniki i rzeczowniki.

Każdy opis - podobnie jak opowiadanie - składa się z trzech części:

1) wstęp - zawiera prezentację opisywanego przedmiotu,

2) rozwinięcie, czyli opis właściwy – zawiera szczegółowy opis wyglądu opisywanego przedmiotu:

· jego kształt,
· barwę,
· materiał, z jakiego jest wykonany,
· inne charakterystyczne cechy,

3) zakończenie – zawiera wrażenia, podsumowanie oceniające to,
co opisujemy.

Aby stworzyć dobry opis, należy pamiętać o kilku wskazówkach:

· Zrób plan opisu.
· Trzymaj się ustalonego planu.
· Opisuj dokładnie ze wszystkimi szczegółami.
· Stosuj dużo przymiotników.
· Unikaj powtórzeń
· Podkreśl słowami to, na co najbardziej chcesz zwrócić uwagę.
· Używaj porównań
· Pamiętaj o akapitach.

OPIS można wykorzystywać na innych przedmiotach nauczania, np. na środowisku społeczno- przyrodniczym, kiedy poznaje cechy roślin, zwierząt, zjawisk przyrodniczych, na matematyce, opisując figury geometryczne.

2. OPOWIADANIE

Opowiadanie to, obok opisu, podstawowa, naturalna forma wypowiedzi.
Jest to przedstawienie przebiegu jakiś wydarzeń. Zdarzenia można przedstawiać w sposób chronologiczny, tzn. zgodny z czasem, i niechronologiczny, czyli w innej kolejności niż one zachodziły.
Do opowiadania możemy włączyć opis, dialogi i inne formy wypowiedzi.
Osoba, która opowiada nam o wszystkich wydarzeniach, to narrator, czyli opowiadacz. Narracja może być pierwszoosobowa, tzn. narrator jest jednym z bohaterów, bierze udział w wydarzeniach, o których opowiada, wypowiada się w 1.osobie, lub trzecioosobowa, kiedy narrator nie bierze udziału w przedstawianych wydarzeniach, jest tylko obserwatorem.

Każde opowiadanie składa się z trzech części. Są to:

1)wstęp- przedstawia czas i miejsce wydarzeń oraz bohaterów,
2)rozwinięcie- opisujemy po kolei, co się wydarzyło, dlaczego tak się stało,
3)zakończenie- podsumowujemy i oceniamy bohaterów.

3. LIST
List jest użytkowa formą wypowiedzi. Kierujemy go zawsze do określonego adresata.

Charakterystyczna jest budowa listu:

* miejscowość, data,
* nagłówek
* wstęp
* treść właściwa
* zakończenie
* podpis

W nagłówku zwracamy się do adresata, używając określonych zwrotów, np. Kochana Babciu!, Cześć Kasiu!
We wstępie należy wyjaśnić przyczynę napisania listu lub nawiązania do wcześniejszej korespondencji.
Treść właściwa zawiera wszystko, o czym chcemy opowiedzieć adresatowi.
W zakończeniu możemy napisać pozdrowienia, pożegnanie, np. Całuję gorąco!,
Pozdrawiam serdecznie.

Wskazówki do napisania dobrego listu:

Pisz na ładnej, czystej kartce.
Pamiętaj o budowie listu.
Zwroty grzecznościowe pisz wielką literą.
Sprawdź, czy nie zrobiłeś błędów ortograficznych.
Staraj się pisać ładnym, czytelnym pismem.

Pamiętajmy o właściwym zaadresowaniu koperty!

4. ZAPROSZENIE

Zaproszenie to krótki uprzejmy tekst skierowany do konkretnej osoby, zawiadamiający o jakiejś uroczystości, np. O balu, urodzinach, organizowanym spotkaniu.

W zaproszeniu umieszczamy następujące informacje:
autor ( ten, kto zaprasza ) i adresat (kogo zaprasza ),
cel zaproszenia,
czas i miejsce spotkania.
Można tez podać program imprezy.

Tekst zaproszenia powinien być napisany na czystym , ładnym papierze, starannym ( można ozdobnym ) pismem. Zaproszenie można ładnie ozdobić.

5) ŻYCZENIA

Życzenia układamy na jakąś okoliczność, z okazji jakiegoś ważnego
wydarzenia, np. z okazji świąt, urodzin, imienin.

Możemy układać:

życzenia okolicznościowe ( tradycyjne, typowe ), np.
Serdeczne życzenia z okazji Świąt Wielkanocnych przesyła Jacek, albo
Z okazji urodzin dużo zdrowia, szczęścia, radości życzy Anka;

życzenia oryginalne ( nietypowe, odmienne, bardzo osobiste ), np.
Kochany Braciszku!
Życzę Ci, aby spełniły się Twoje plany i marzenia. Niech każdy Twój dzień wypełniony będzie radością, niech uśmiech nie znika nigdy z Twojej ślicznej buźki, a szczęście niech zawsze będzie z Tobą.
Twoja kochająca siostra
Basia

6. OGŁOSZENIE

Ogłoszenie to krótka informacja o kimś lub o czymś, podana do publicznej wiadomości.

Treścią ogłoszenia może być:

*informacja o kupnie lub sprzedaży,
*prośba o pomoc w odnalezieniu zguby,
*informacja o jakimś zebraniu,
*informacja o konkursach.

7 . SPRAWOZDANIE

Sprawozdanie to forma wypowiedzi, za pomocą, której przedstawiamy fakty, czyli wydarzenia mające miejsce w rzeczywistości. Sprawozdawca musi brać udział w zdarzeniach lub ich naocznym świadkiem. Powinien uważnie obserwować przebieg zdarzeń, aby je potem dokładnie, rzeczowo opisać. Sprawozdanie jako forma wypowiedzi w klasach I-III dotyczy zbiorowego i indywidualnego zapisywania wypowiedzi na temat wycieczki lub uroczystości szkolnych.
Sprawozdanie składa się z następujących części:
informacyjnej ( co się wydarzyło? kiedy? gdzie? kto uczestniczył
w wydarzeniu? ),
sprawozdawczej ( jak to było? - opis przebiegu zdarzenia ),
oceniającej ( jakie to było? - ocena, komentarz sprawozdawcy ).

Elementy sprawozdania:
czas zdarzeń
miejsce
bohaterowie
cel, przyczyna zdarzeń
opis wydarzeń
ocena

# data[].attributes.body
Dziecko przy użyciu dziesięciu palców u rąk maluje na przygotowanym wcześniej papierze cokolwiek. Nauczyciel ma poinformować dziecko, gdy skończy się seans; zajęcia mogą trwać od 2 do 30 minut. Jest to czas, w którym dziecko wykonuje obrazek i odpowiada na pytania dotyczące treści swojego wytworu.

Analiza zachowania dziecka:

Stosunek do tworzywa:
•Dystans
• Zaangażowanie.
Postawa zachowania dystansu wyraża się poprzez opór emocjonalny dotyczący zabrudzenia ręki farbami. Dziecko moczy zazwyczaj koniec palca i maluje im jak pędzlem. Werbalizuje niechęć do pracy, robi wszystko, by opóźnić jej rozpoczęcie. Po paru zajęciach niechęć przemienia się w zaangażowanie. Maluje wtedy nie tylko palcami, ale pomaga sobie ruchami ciała, słowami, gestami. Wyraża entuzjazm, bądź oburzenie. Jest to metoda, w której obserwuje się bardzo silną reakcje emocjonalna na kontakt z mazistym tworzywem. Jest również bardzo skuteczna.

Element czasu
Obserwować należy czas trwania startu do zajęć ( im bardziej się wydłuża, tym większa ewentualność stanów lękowych) Należy również obserwować: Czas wykonania rysunku, Częstotliwość Długość przerw w pracy ( mogą wynikać z lęku przed barwą, tzw. szok barw, przed zabrudzeniem)‏

Element ruchu
Obserwujemy sposób nakładania farby. Może się to odbywać poprzez:
• Klepanie
• Tworzenie kolein
• Robienie podkładu z grubej warstwy a następnie wykonywanie w nim rysunku
• Wcieranie
• Tworzenie kropek.

Zachowanie wobec kolorów.
Obserwacja dziecka w tym zakresie obejmuje:
Wybór kolorów oraz kolejność ich użycie,
Reakcje dziecka na kolor widziany na arkuszu.
Poprawianie położonego koloru.

Szczegółowa analiza materiału zdobytego tą drogą w rękach doświadczonego pedagoga może doprowadzić do oczekiwanych planowanych zmian w zachowaniu dziecka  i jego stosunku do siebie, rówieśników, dorosłych i całego  otoczenia.

# data[].attributes.body
Rysowane wierszyki to zabawa dorosłego z dzieckiem.

To forma ćwiczeń, która pobudza procesy poznawcze, np. spostrzeganie, myślenie, uwagę,

a także wzmacnia motywację do czynności grafomotorycznych.

Rysowane wierszyki to rysunki, których powstawaniu towarzyszą rymowanki, opisujące powstający obraz.

Rysowane wierszyki stanowią formę relaksu dla dzieci nadpobudliwych, jak również pobudzają dzieci zahamowane.

Opowiadają o powstaniu kolejnych elementów rysunku, które dorosły jednocześnie rysuje (tekst wierszyka i sposób wykonania rysunku rodzic powinien opanować przed zabawą z dzieckiem).

Z czasem dziecko samo zacznie włączać się do zabawy i naśladować rysowanie "pod dyktando" wierszyka wypowiadanego przez rodzica, po czym samo będzie potrafiło mówić wierszyk i jednocześnie ilustrować go rysunkiem.

# data[].attributes.body
Właściwa praca nad opisem przebiega według następujących etapów;

Obserwacja

Swobodne wypowiedzi na podstawie poczynionych obserwacji

Ukierunkowane pytania

Selekcja materiału poprzez jego analizę

Zapis materiału słownikowego

Ustalenie logicznego porządku, czyli planu

Redagowanie opisu

Wybór odpowiednich zwrotów i wyrażeń, zastosowanie ich w zadaniach wg ustalonego porządku opisu.

# data[].attributes.body
1. Wprowadzenie do zajęć - powinno być krótkie - wiersz, piosenka, zagadka, krzyżówka, historyjka - z hasłem np. mama

2. Wyciągnięcie wyrazu podstawowego, do którego będę odwoływać się przez całe zajęcia - MAMA

3. Analiza i synteza słowa - z ilu sylab składa się to słowo? pierwsza sylaba z ilu głosek się składa, a druga? czy głoski są spółgłoską czy samogłoską? - 2, 2 i 2, M- spółgłoska, A - samogłoska -> wykorzystujemy do tego kolorowe kartki( dwie zielone - dwie sylaby; dwie czerwone - samogłoski; dwie niebieskie - spółgłoski)

sylaba - zielony

samogłoska - czerwony

spółgłoska - granatowy/niebieski

1. Wprowadzamy wielką i małą literę

1. przyjrzyj się w jakich liniaturach jest ta litera

2. z czego się składa litera

3. z czym Ci się kojarzy ta litera

4. po śladzie paluszkiem piszemy literę - na plecach, kartce, stopą, w powietrzu, całą dłonią

2. Zapisujemy w zeszycie literę, sylaby, słowo

1. tworzymy sylaby z literą podstawową za pośrednictwem narzędzi np. okienko z literą m oraz pasek z samogłoskami

2. czytasz sylabę

3. piszesz sylabę

4. czytasz zapisaną sylabę

3. Utrwalasz litery w głoskach, sylabach, w zdaniach

# data[].attributes.body
Zanim dziecko zacznie pisać, musi zdobyć naprawdę wiele umiejętności. Ważna jest koordynacja całego ciała, precyzja ruchów oraz koordynacja wzrokowo-ruchowa. Ćwiczenia manualne oraz graficzne, które ułatwią dziecku w przyszłości proces nauki pisania, wykonujemy ze wszystkimi dziećmi – tymi, które rozwijają się w normie, a także tymi, które wykazują różnego rodzaju zaburzenia – ryzyko dysleksji, zaburzenia integracji sensorycznej, zaburzenia manualne lub zaburzenia w zakresie napięcia mięśniowego.

# data[].attributes.body
Metoda Dobrego Startu (MDS) wykorzystuje rytm, muzykę, obrazy i ruch do wspierania rozwoju dziecka. Bazuje na uczeniu się przez wszystkie zmysły. Metoda Dobrego Startu rozpowszechniła się w Polsce dzięki prof. Marcie Bogdanowicz.

# data[].attributes.body
„Edukacja przez ruch”- to system form i metod kształcenia oraz terapii opracowany przez Dorotę Dziamską, który wykorzystuje naturalny, spontaniczny ruch organizmu w procesie jego rozwoju. Człowiek rusza się, a więc przez ruch uaktywnia zmysły, dzięki którym poznaje otaczający go świat. Istotą tych zajęć jest stworzenie dziecku sytuacji edukacyjnych, w których na miarę swoich możliwości osiągnie ono optymalny poziom rozwoju intelektualnego, społecznego, emocjonalnego i fizycznego.

# data[].attributes.headline
Odmienna metoda czytania Ireny Majchrzakowej

# data[].attributes.subject
Odmienna metoda czytania Ireny Majchrzakowej

# data[].attributes.body
Kluczowe w stosowaniu Metody Odimiennej jest indywidualne podejście do każdego dziecka. Na samym początku procesu nauki dziecko poznaje znaczenie napisanego słowa; słowa, które zna od urodzenia – jest to jego własne imię.

Odimienna Metoda Nauki Czytania według koncepcji dr Ireny Majchrzak jest programem edukacyjnym mającym na celu wczesne kształcenie umiejętności czytania z pełnym rozumieniem tekstu. Źródłem inspiracji dla Autorki była filozofia i wskazówki Marii Montessori. Podstawowym celem programu jest tworzenie takich sytuacji edukacyjnych, które bez wysiłku i w przyjazny sposób doprowadzą do wykształcenia kompetencji czytelniczych u dziecka w wieku przedszkolnym.

# data[].attributes.body
Metoda opracowana przez prof. Jagodę Cieszyńską opiera się na wieloletnich doświadczeniach w pracy zdziećmi zzaburzona komunikacją językową.

Jest to metoda sylabowa oparta na wspomaganiu pracy lewej półkuli (sekwencyjnej) oraz wykorzystaniu zdolności symultanicznych prawej półkuli