# data[].attributes.body
'In de grond van de universiteit groeiden namelijk de wortels van de ondergrondse linkse guerrillabeweging tegen de sjah. Die beweging had drie belangrijke leuzen: weg met de sjah! Brood voor iedereen! Lang leve de vrijheid!
'Dood of vrijheid', stond met rode letters in haar ondergrondse krant. Toen ik met mijn studie begon, waren de straten van Teheran het toneel van tientallen beschietingen tussen de gewapende leden van de partij en de geheime politie van de sjah.'

# data[].attributes.body
Maker: Marjane Satrapi
Type bron: Autobiografie in de vorm van een stripboek.
Jaar: 2003
Relevantie voor de hoofdvraag:
In onderstaande stripboekfragmenten kunt u zien hoe de kennis die kinderen van thuis uit meekrijgen niet altijd aansluit op dat wat de school te melden heeft. Het tegenspreken van een docent, en daarmee het tegenspreken van het regime, kon zware gevolgen hebben.
De angst voor die gevolgen was voelbaar binnen families.

# data[].attributes.body
‘Maar die nacht, toen tientallen vliegtuigen tegelijkertijd Teheran bombardeerden en er honderden doden en gewonden vielen, maakte Khomeini misbruik van de situatie. Hij gaf zijn geheime dienst de opdracht om alle leiders van de linkse oppositie te arresteren. Die geheime dienst was jarenlang bezig geweest om hun onderduikadressen in kaart te brengen. De Irakese vliegtuigen waren nog niet weg of bijna alle belangrijke leiders van de partij werden opgepakt.’

# data[].attributes.body
Maker: Marjane Satrapi.
Type Bron: Autobiografie in de vorm van een stripboek.
Jaar: 2003.
Relevantie voor de hoofdvraag:
In de twee stripboekfragmenten is te zien hoe Teheran wordt gebombardeerd en wat voor een effect dit heeft op de familie Satrapi.

# data[].attributes.body
Maker: Marjane Satrapi
Type bron: Autobiografie in de vorm van een stripboek.
Jaar: 2003
Relevantie voor de hoofdvraag:
In de twee stripboekfragmenten hieronder kunt u zien hoe de bombardementen invloed heeft op een familie die vrienden is met de familie Satrapi, hun huis is verwoest en zoeken onderdak bij de familie Satrapi.

# data[].attributes.body
‘Toen Khomeini de absolute leider van het land werd, wist onze partij even niet welke houding we tegenover hem moesten aannemen. We vertrouweden hem niet, waren ervan overtuigd dat ook hij de linkse beweging niet zou tolereren. We wisten dat hij de partij op een voor hem gunstige tijd zou verbieden. Toch wilde we van de tijdelijke vrijheid gebruik maken.’

# data[].attributes.body
Maker: Marjane Satrapi
Type bron: Autobiografie in de vorm van een stripboek.
Jaar: 2003
Relevantie voor de hoofdvraag:
In de twee stripboekfragmenten is te zien hoe Mohammed Reza Pahlavi aftreedt. De Shah vertrok op 16 januari 1979 (Esfandiari, 1997). Dit is een belangrijk onderdeel voor het begin van een nieuwe politieke en sociale orde.

# data[].attributes.body
' De organisatie werd 'De Tijgerknuppelaars' genoemd, omdat mensen de corrupte ambtenaren met angstaanjagende tijgers vergeleken. Het werd echter al snel duidelijk dat dit niet meer dan een volgende methode was om de rijken geld af te persen. 'Tijgerknuppelaar' was een lucratief baantje.'

Passage Wilde zwanen, blz 147
' In dit kamertje bracht ze verschillende lange dagen door, luisterend naar het gegil van de mensen die in kamers in de buurt werden gemarteld. Ze weigerde op de steeds herhaalde vragen om namen in te gaan'

# data[].attributes.body
‘Een jaar later werd dokter Poer Bahloel gearresteerd. Pas tijdens de revolutie kwam hij vrij. Hij was een van de belangrijkste theoretici van een linkse ondergrondse guerrillabeweging, maar tot zijn arrestatie was zijn functie zelfs voor zijn eigen partijleden uiterst geheimgehouden.’

# data[].attributes.body
‘Zo gingen de maanden voorbij. En de jaren. De Berlijnse muur viel. Ismaiel kwam in Nederland terecht. Hij kreeg een huis in de polder. Een plek waar hij kon zitten en een raam van waaruit hij naar zijn verleden kon kijken. Het waren moeilijke jaren, maar hij had geen spijt van zijn vlucht, ook geen spijt van de politieke weg die hij gekozen had. Hij had veel geleerd, veel ervaringen opgedaan, zelfs veel geleefd. Maar dat Goudlokje gevangenzat, deed hem vreselijk pijn en maakte hem ongerust. Bovendien had hij een diep schuldgevoel.’ (p.350).

# data[].attributes.headline
Persepolis. Protesten voor en tegen de sluier

# data[].attributes.subject
Persepolis. Protesten voor en tegen de sluier

# data[].attributes.body
Maker: Marjane Satrapi
Type bron: Autobiografie in de vorm van een stripboek.
Jaar: 2003
Relevantie voor de hoofdvraag: A
In de drie stripboekfragmenten hieronder kunt u zien dat het verplicht werd in Iran om als vrouw gesluierd over straat te gaan.
Veel vrouwen gingen de straat op om hiertegen te protesteren, maar er waren ook groepen vrouwen die voor de sluier waren. Ook zij gingen de straat op om van zich te laten horen (Esfandiari, 1997).
In het derde stripboekfragment is te zien hoe de verplichting invloed had op families. Families die eerst modern gekleed over straat gingen, paste zich aan de nieuwe regels aan.

# data[].attributes.body
Maker: Marjane Satrapi
Type bron: Autobiografie in de vorm van een stripboek.
Jaar: 2003
Relevantie voor de hoofdvraag:
In onderstaande stripboekfragmenten kunt u zien hoe de ouders van Marjane afscheid van haar nemen. Ze hebben besloten dat het voor haar veiliger is in Europa. De migratie vindt plaats als gevolg van een revolutie en heeft invloed op de familie Satrapi.

# data[].attributes.body
' Voor mijn moeder draaide de inval evenwel net niet uit op een catastrofe. Ze had een paar communistische brochures in het huis verborgen, en zodra de politie binnenkwam graaide ze deze bij elkaar en gin naar het toilet, waar ze ze in haar gewatteerde broek stopte.'

# data[].attributes.body
Maker: Onbekend
Type bron: Foto
Jaar: 1949
Relevantie voor de hoofdvraag:
Op deze foto zijn de ouders van de schrijfster van Wilde zwanen te zien. Zij ontmoette elkaar doordat ze zich beide bij het communistisch verzet aangesloten hebben in de tijd van Chiang Kaj Shek. Deze familie is ontstaan tijdens het proces van machtswisseling. Hun politieke ideeën brengt deze families samen maar drijft ze ook weer uit elkaar.

# data[].attributes.body
Maker:  Ying Yeping & Wang Huanqing
Type bron: Scrol 77x26.5 cm
Jaar: 1961
Relevantie voor de hoofdvraag:
Deze scrol is een idealistische weergave van de lange mars in 1934. 130.000 leden van het rode leger verplaatsen zich z'n 6000 km door China. Leden waren zowel mannelijk als vrouwelijk, hele families werden uit elkaar gedreven en gewonden van elkaar gescheiden.

Passage Wilde zwanen, blz. 169
'Mao Zedong en zijn uitgeput troepen waren er op verschillende tijdstippen in de jaren 1935 en 1936, aan het einde van de Lange Mars, aangekomen en hadden het stadje (Yan' an) tot hoofdstad van hun republiek uitgeroepen'

# data[].attributes.body
'De universiteit der Ballingen was een slagveld waarde Kwomintang en de communisten een verbeten gevecht om invloed leverden. De Kwomintang zag in hoe slecht ze het deed in Mantsjoerije, en moedigde studenten en intellectuelen actief aan verder naar het zuiden te trekken. De communisten wilde deze goedopgeleide mensen niet verliezen...........Gewapend met deze gematigde politiek ging de ondergrondse communistische beweging in Jinzhou ertoe over studenten en docenten te bepraten in de stad te blijven. Dit werd de voornaamste activiteit van mijn moeder.'

# data[].attributes.body
Maker: Onbekend
Type bron: Foto, Het bloedbad van Nanking
Jaar: 1937
Relevantie voor de hoofdvraag:
De relevantie van deze foto voor de hoofdvraag heeft te maken met het feit dat tijdens het proces van machtswisseling er in China veelvuldig gebruik werd gemaakt van terreur. Dit is in meerdere periodes/machtswisselingen terug te vinden. De invloed die deze terreur heeft op een familie is enorm, vele Chinezen verliezen familieleden door daden van terreur. De foto is een van de bekendste foto's van het bloedbad van Nanking in 1937 en in combinatie met de onderstaande passage uit de Roman Wilde zwanen geeft het een schokkend maar realistisch beeld weer van de terreurdaden. De bron en de passage geven een beeld van de terreurdaden uitgevoerd door het Japanse regime in China.

Passende Passage Wilde zwanen, blz. 112 :
' Twee dagen later werd de hele school afgemarcheerd naar een kaal , besneeuwd stuk grond buiten de westelijke poort in een bocht in Xiaoling..........Het meisje was geketend en kon nauwelijks lopen. Ze was gefolterd en haar gezicht was zo gezwollen dat mijn moeder haar nauwelijks herkende. Er klonk een salvo en het lichaam stuikte in elkaar terwijl het bloed in de sneeuw droop. Het Japanse schoolhoofd, liet zijn blik langs de rijen leerlingen gaan.'

# data[].attributes.body
Maker: Onbekend
Type bron: Propaganda poster
Jaar: Na 1964
Tekst op poster:
'The Chinese people's liberation Army is the great school of Mao Zedong'
Relevantie voor de hoofdvraag:
De onderstaande propaganda poster is relevant voor onze hoofdvraag omdat het 'rode boekje' dat te zien is op deze poster gelezen en ten aller tijden gedragen moest worden door iedere Chinees. De teksten van het boekje moesten in scholen bestudeerd worden.
Dit geeft niet alleen de rol van het onderwijs in het proces van machtswisseling aan maar ook dat dit proces tot alle lagen van een familie doordrong. Kinderen kregen teksten uit dit boekje onderwezen en er werden al heel jong politieke ideeën opgelegd.

# data[].attributes.body
Historische context van een machtswisseling in Iran, de jaren 1978 & 1879 in 27 minuten.

# data[].attributes.attachment_link.description
30 jaar geleden stond de hele wereld erbij te juichen toen het volk van Iran in 1979 de sjah verjoeg en ayatollah Khomeiny enthousiast verwelkomde. Het heeft lang geduurd voor iedereen de vergissing doorhad: Khomeiny bleek zijn volk terug te voeren naar de middeleeuwen. Het failliet van een revolutie - dinsdagavond in Andere Tijden.

# data[].attributes.body
Maker: Onbekend
Type bron: Geschilderd potwerk
Jaar: 7/8e eeuw
Relevantie voor de hoofdvraag:
Deze bron is relevant voor de hoofdvraag omdat het een mooi voorbeeld is van de verandering van sociale orde in het proces van machtswisseling. Wanneer de communisten aan de macht komen wordt de kowtow afgeschaft. De kowtow was een oude Chinese traditie en werkt gebruikt als symbool van respect. Niet alleen werd deze gemaakt naar de keizer maar ook binnen families was het gebruikelijk een kowtow te maken naar de persoon die boven je staat in de familie. De afschaffing hiervan veranderd de gebruiken, normen en waarden binnen Chinese families.

Passende passage uit Wilde zwanen (blz 214).
' De communisten hadden gezegd dat ze een eind zouden maken aan de kowtow, die ze als eenbelediging voor de menselijke waardigheid beschouwden, maar mijn moeder wilde voor een keer een uitzondering maken. Mijn vader was het hiermee eens. Hij wilde zijn moeder niet kwetsen, of anders zijn vrouw beledigen - na haar miskraam. Bovendien was deze kowtow iets anders. Het zou de andere voor de communisten innemen. Hijzelf zou geen kowtow maken , hoewel dit wel van hem werd verwacht.'

# data[].attributes.body
Wat doet het proces van machtswisseling met families en vriendschap?

Dit is een vraag die bij een lezer op kan komen bij het lezen van een historische roman

In de loop van deze tentoonstelling wordt voor u uitgelegd hoe machtswisseling invloed heeft op vriendschappen & families in drie verschillende landen: Iran China & Indoniesie.

De basis van de tentoonstelling ligt in vier verschillende historische romans: Spijkerschrift door Kader Abdolah, Wilde Zwanen door Jung Chang, Selma door Carolijn Visser en Sleuteloog door Hella s. Haase.

Na een historische context van elk land zal antwoord gegeven worden op de bovenstaande vraag door middel van vijf thema’s. Deze thema’s zullen worden aangekleed met passages van bovengenoemde werken, objecten, foto’s en videofragmenten.

# data[].attributes.body
Historische context van de Culturele Revolutie in China, de jaren 1966 tot 1972 in 18 minuten.

# data[].attributes.attachment_link.title
China under Mao - The Cultural Revolution

# data[].attributes.headline
1960s Cultural Revolution Era China, Workers’ Homes

# data[].attributes.subject
1960s Cultural Revolution Era China, Workers’ Homes

# data[].attributes.body
Maker: onbekend
Type Bron: Fragment van een documentaire
Jaar: 1966-1969
Relevantie aan de Hoofdvraag:
Werkelijkheid of ideaalbeeld? Deze beelden geven een buitenplaats weer waar de gemeenschap zich voorbereidt op de winter, terwijl binnen een modelgezin zich van zijn beste kant laat zien.

Moeder komt net zelf uit de fabriek, maar is al in de weer met het voorbereiden van het avondmaal voor zichzelf, vader, die zelf nog druk in de weer is in dezelfde fabriek, en hun dochter die in de slaapkamer ook nog thuis hard aan het studeren is uit het rode boekje. De woorden van Mao.

Die politiek gevoerd door Moa, in de laatste jaren van zijn leven, moesten voorkomen dat hij postuum hetzelfde lot zou ondergaan als Stalin. Het verbannen van revisionistische partijleden, politiek-kritische filosofen en hooggeleerde leden uit de samenleving had ertoe moeten leiden dat Mao zelf niet in de ban zou gaan van de Communistische Volksrepubliek China.

# data[].attributes.attachment_link.title
1960s Cultural Revolution Era China, Workers' Homes

# data[].attributes.body
Maker: South China Morning Post
Type bron: Fotocollage
Jaar: 2016
Relevantie voor de hoofdvraag:
In 2016 was het 50 jaar geleden dat Mao begon aan de Grote Culturele Revolutie van het Proletariaat. De South China Morning Post, een krant die al sinds 1903 vanuit Honk Kong, met Engels als voertaal, verspreid wordt, heeft de situatie van nabij in de gaten gehouden. Tijdens het jubileum in 2016 brachten ze een special uit met daarin de fotocollage betiteld gone too soon. De collage geeft 20 van de vele Chinese burgers weer die zijn omgekomen door het geweld en de vernderingen van de Culturele Revolutie.

In de aanloop naar de Culturele Revolutie begonnen Mao en zijn nabije aanhangers veller dan ooit te wijzen op de gevaren die contrarevolutionairen, spionnen, kapitalisten en revisionisten waren voor de stabiliteit van de Volksrepubliek. Tijdens het mobiliseren van de jeugd, onder naam Rode Garde, werd de opdracht uitgeroepen om alle vijanden van de Volksrepubliek op te sporen en te verslaan. Een heksenjacht brak uit. Vele docenten, schoolhoofden, geleerden, maar ook atleten, die zich in de loop van hun carrière in het buitenland hadden bevonden, werden door de gardisten veroordeeld voor spionage  of het verspreiden van kritiek en tegenideologie op de ideeën van Mao.

De complete special van de South China Morning Post is te vinden op: http://multimedia.scmp.com/cultural-revolution/

# data[].attributes.body
‘Dop had al gezien dat vandaag de hele voorpagina in beslag werd genomen door één artikel over een muurkrant op de universiteit van Peking. Daarop werd het universiteitsbestuur beschuldigd van ‘intellectueel elitarisme’ en ‘bourgeois tendensen’. Dop vroeg: ‘Waarom staat dit zo groot in de krant?’ Zijn vader antwoordde niet… …Vijf dagen later waren er ook posters op zijn middelbare school. ‘Docenten Elitair en bourgeois’ las Dop met grote verbazing. Van Greta hoorde hij dat er op haar school ook muurkranten waren verschenen. Blijkbaar was er sprake van een campagne. Nog weer een paar dagen later zat Dop met een aantal klasgenoten in een lokaal vergeefs te wachten op de wiskundeleraar. Daarna werden alle lessen opgeschort.
Op vrijwel alle scholen on China had een select aantal leerlingen een groep gevormd. Ze noemden zichzelf rebellen en waren te herkennen aan een rode band om één arm. De klasgenoten van Dop die daartoe behoorden waren voor het grootste deel zoons van hoge militairen… …Chang had uit voorzorg de kalligrafie van een meer dan tweeduizend jaar oude dichtregel aan de wand vervangen door een vers van voorzitter Mao. Begin mei was hij begonnen elke zondagochtend met zijn kinderen de werken van Mao te bestuderen. De hele familie droeg nu uitsluitend kleding van blauw katoen… …Dop en Greta hadden nu meer vrije tijd. Ze hoefden geen lessen meet te volgen of huiswerk te maken. Wel moesten ze nog steeds naar school om bijeenkomsten en politieke studies bij te wonen. Het oude schoolbestuur was afgezet, de leiding was overgenomen door een ‘werkgroep’ van partijgetrouwe ambtenaren. Partijleider Liu Shaoqi had deze mensen ingezet om de Culturele Revolutie, die nu officieel was afgekondigd, in juiste banen te leiden.
Samen met klasgenoten lazen Dop en Greta uit de werken van Mao. Ze discussieerden over de nieuwste politieke slogans… …Dop sloeg verwonderd klasgenoten gade die koortsachtig nieuwe muurkranten kalligrafeerden en overal vooraan stonden te zwaaien met een rode vlag, Dat soort jongens vormde ongeveer een derde van de klas, herinnert hij zich. De meerderheid was zoals hij: afwachtend en niet van plan ergens betrokken bij te raken… …Hij hoopte dat de lessen spoedig weer werden hervat, al leek daar weinig kans op nu vrijwel alle leraren waren beschuldigd. Dit jaar zouden er geen toelatingsexamens worden gehouden voor universiteiten, had hij gehoord. Dat was slecht nieuws... …Dop wist niet wat hij moest gaan doen als hij niet kon gaan studeren wat was er nu eigenlijk aan de hand? Geen lessen, geen huiswerk, ze moesten alleen maar revolutie voeren.’

# data[].attributes.body
Historische context China, de Chinese burgeroorlog in 2 fases.
5 minuten.

# data[].attributes.body
Op 27 september 1966, schreef Selma haar vader: ‘Wij leven van dag tot dag in total onzekerheid’ ... Ze beschreef haar situatie zoals die was en leek geen enkele rekening te houden met een eventuele censor. Haar brief moet het land uit gesmokkeld zijn. ... ‘Chang is hoofd-kapitalist en revisionist van het instituut, werkt al 2 maanden als schoonmaker,’ Vervolgde Selma. ‘Niemand spreekt met hem, behalve op vergaderingen, waar hij beschuldigd wordt. Grote aanplakbiljeten in het instituut tegen Chang en ook tegen mij. Bank geblokkeerd. Chang en ik wegen samen nog 200 pond, hoogstens! ...’ ... Chang stond onder extra zware verenking vanwege zijn studie in het buitenland en zijn Nederlnadse vrouw. Selma en Chang waren ‘Spionnen van het Westen’ en daarnaast werd het vakgebied van Chang, de psychologie, verketterd. ... Op een gegeven moment werd gezegd: “Daar hoevenwe niets over te weten. Als iet belangrijk is, zoals de woorden van voorzitter Mao, dan leer je die uit je hoofd. Punt.”

# data[].attributes.body
‘Ik vertrek over een paar dagen’ begon Greta. Selma’s Gezicht veranderde niet. Ze staarde voor zich uit. Greta en Dop wisten niet goed wat verder nog te zeggen. Kort daarna werd hun moeder weggeleid en net als de vorige keer verscheen een kwartier later hun vader, geflankeerd door cipiers.’ik vertrek over een paar dagen,’ begon Greta weer. Tot ontzetting van Dop en Greta barstte hun vader in tranen uit… …zijn eigen familie had zich zoveel ontzegd om hem te laten studeren zodat hij aan hun arme dorp kon ontsnappen. Nu werd zijn kind naar een dorp gestuurd waar ze misschien wel de rest van haar leven zou blijven…
… Schoolbussen, die via een speciale zijingang het station waren binnengereden, kwamen op de kop van het perron tot stilstand. Honderden leerlingen stroomden naar buiten, allemaal gekleed in een blauwe katoenen broek, een blauw jasje en met op hun borst een rood speldje met een portret van voorzitter Mao… …Een schelle stem, vervormd door de luidspreker, riep: ‘De Culturele Revolutie zal de hele wereld veroveren! Boeren zijn de pijlers van de Chinese maatschappij! Lang leve voorzitter Mao!’
De leerlingen zagen lijkbleek. In de menigte probeerden ze hun vader, moeder, broers, of zussen te ontdekken Dit was de laatste keer dat ze hen zouden zien… …Iedereen huilde. Op het perron klonk luid gejammer. Daartegenin schetterden de trommels, de cimbalen en opnieuw de metalen luidsprekerstem; ‘Jongeren leveren met vreugde hun bijdrage aan de Culturele Revolutie! Lang leve Voorzitter Mao.’
De ouders waren er misschien nog het ergste aan toe. Hun tranen lieten ze vrijelijk over hun wangen stromen. Zij wisten wat verbanning naar het platteland betekende en vreesden wat hun kind zou overkomen.’

# data[].attributes.body
‘Greta en Dop zaten te wachten in een kale, vuile kamer die deel was van het laboratorium. Sinds er geen onderzoek meer werd gedaan was de boel verwaarloosd. ‘Jullie spreken gen woord buitenlands, begrepen!’ snauwde de contactpersoon die naast hen stond. Greta en dop knikten. De deur ging open.
Twee vrouwen leidden hun moeder binnen. Vijf maanden hadden ze haar niet gezien... …Het viel Greta en Dop op hoe mager ze was geworden. Misschien kreeg ze wel gras of bladeren te eten, vreesden ze, maar ze was wel heel blij hen te zien. ‘Hoe gaat het met jullie?’ vroeg Selma. ‘Goed,’ antwoordde Greta ongemakkelijk. De twee bewakers en de ‘contactpersoon’ waren blijven staan. Ze volgenden elk woord en keken daarbij alsof ze met een drietal zware misdadigers te maken hadden.‘

# data[].attributes.body
‘In de theaters werden steeds dezelfde revolutionaire opera’s opgevoerd, de bibliotheken waren gesloten en eigen boeken van Greta en Dop waren meegenomen door de Roda Gardisten van het instituut. De klassieken werden nu al jaren verketterd en vooral de oude Russische literatuur. ‘Feodaal gif’ was het. Dat had de nieuwsgierigheid van Dop en Greta gewekt. Dop wist contact te leggen met een paar jongens die handelden in spullen die nu verboden waren. Zij waren bereid een titel van zo’n Russische schrijver op te sporen. Het werd Oorlog en vrede van Tolstoj. Om de Beurt verslonden Greta en Dop het verhaal over adelijke families in Rusland en Frankrijk onder Napoleon. Bij een onverwacht geluid werd het boek snel achter de pannen in de gootsteenkast verstopt. ... Miljoenen jongeren in Peking en andere grote steden trof eenzelfde lot. Net als Greta en Dop hadden ze al twee jaar geen les gehad en het zag er niet naar uit dat het onderwijs spoedig hervat zou worden. Docenten waren immers beschuldigd, gevangengezet of vermoord. De jongeren die doelloos hun dagen doorbrachten begonnen voor overlast te zorgen.’

# data[].attributes.headline
1960s China, Students Leave City to help on Commune Farms, Cultural Revolution

# data[].attributes.subject
1960s China, Students Leave City to help on Commune Farms, Cultural Revolution

# data[].attributes.body
Maker: Onbekend
Type Bron: Documentaire fragment
Jaar: 1966-1969
Relevantie voor de hoofdvraag:
Heropvoeding op het platteland. Iedere leerling in de Volksrepubliek kwam tijdens de Culturele Revolutie in aanmerking voor deze vorm van heropvoeding. De studenten moesten leren van de boeren, omdat zij volgens het Mao-isme de drijfveer waren achter het Chineze communisme.

“Voor jonge leerlingen is het als een dagje uit. Het is onmogelijk voor hen om volwaardig aggrarisch werk te verrichten. Van hen wordt verwacht dat zij leren van de boeren en te ervaren hoe het is om op het platteland te leven”

Selma
Dop wordt in het najaar van 1968 ook naar het platteland gestuurd. Hij krijgt het echter voor elkaar dat zijn school hem naar Midden-Tsao stuurt. Hier woont de familie van zijn vader. Ondanks dat hij deze mensen zelden had ontmoet in zijn leven voelt hij zich veiliger bij bloedverwanten. Hard werken was het voor hem zeker wel:

‘Elke ochtend verzamelden de dorpsbewoners zich in zes verschillende werkeenheden van ongeveer honderdvijftig mannen en vrouwen die samen een commune vormden. Een leider besliste welke eenheid de rode gerst moest binnenhalen, welke naar haver-, mais-, of de katoenvelden ging... ...van de opbrengst van dit werk zagen de dorpsbewoners niet veel terug, het grootste deel moest naar de staat. Iedereen kreeg een halve kilo graan per dag toebedeeld...
...Dop deed het werk dat hem werd opgedragen. Hier werd hij nooit een ‘vijand van de revolutie’ genoemd zoals in peking. ...Wie hard werkte, kreeg respect.’

# data[].attributes.attachment_link.title
1960s China, Students Leave City to Help on Commune Farms, Cultural Revolution

# data[].attributes.body
Maker: He Duoling
Type bron: Schilderij
Jaar: 1984
Relevantie voor de hoofdvraag:
In de loop van de jaren ‘80 van de 20e eeuw kwam er een opleving van humanistisch denken in de Chinese schilderkunst. He Duoling heeft in dit werk de eenzaamheid die bijna een complete generatie aan studenten heeft moeten doorstaan. Tijdens de heropvoeding op het het Chinese platteland.

De heropvoeding was bedoeld om de nieuwe generatie dezelfde waarden mee te geven waar de boerensamenleving mee opgegroeid is. Volgens het Maoisme is dit de samenleving die de drijfveer was achter het Communistisch China. Het leven op het platteland moest de studenten ‘niet Maoischtische’ waarden als corruptie en kapitalisme afleren. Bijna een hele generatie raakte hierbij voor maanden, soms jaren, verloren.

# data[].attributes.body
De vanzelfsprekendheid waarmee de Nederlandse maatregelen en organisatorische structuren, ooit ontworpen om zakelijke belangen te behartigen, gaandeweg hebben omgebogen tot een opperheerschappij in de archipel, en ieder verweer tegen hun aanwezigheid en optreden als illegaal en subversief hebben behandeld, begin ik steeds ongelofelijker te vinden. Ik moet dan aan Dee denken, die blijkbaar destijds al begreep dat vrijheid van meningsuiting en politieke oppositie onmisbaar zijn in een democratie, en dat er in onze kolonie wat dat betreft geen democratisch systeem bestond. Hoeveel Indonesiërs hebben Nederlands-Indië als een politiestaat ervaren?

# data[].attributes.body
Historische context Indonesië, de bezetting door Japan en de daaropvolgende onafhankelijkheidsstrijd.

# data[].attributes.body
Maker: Cheng Conglin
Type bron: Schilderij
Jaar: 1979
Relevantie voor de hoofdvraag:
Het is een verkeerde opvatting om te denken dat de Culturele Revolutie een strijd was van Rode Garde tegen verraders van het Maoisme. Niet lang na het uitroepen van de Culturele Revolutie beginnen groepering van de Rode Garde ook elkaar te lijf te gaan.

Dit schilderij, waarop een schermutseling uit 1968 is afbeeld, is in 1979 opgeschilderd door Cheng Conglin. Het op het hangbord om de gardist links van het meisje staat “zwart element” een beledigende term voor een vijand van de Communistische Partij.
Het was gebruikelijk voor groeperingen van de Garde om bewapend over straat te lopen en zich te verzetten tegen de door Mao gevreesde Contra-revolutie, terwijl zij zich veelal tegen elkaar verzette.

# data[].attributes.body
Maker: onbekend
Type Bron: Filmfragment

Jaar: 1945
Relevantie aan de Hoofdvraag:
Op 17 augustus 1945 roept Soekarno Nederlands-Indië uit tot een onafhankelijke staat. Vanaf nu zou de archipel Indonesië gaan heten. Wat hierop volgt is een ontzettend chaotische periode waarbij velen familieleden kwijtraken. Nationalistische jongeren gaan de straat op en plegen geweld tegen degene die zich verzetten tegen een onafhankelijke republiek. Als je steun leverde aan de Nederlandse bezetters, werd je opgepakt. In deze tijd kon je je familie en beste vrienden niet meer vertrouwen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Soekarno roept de republiek Indonesië uit (1945)

Na de Japanse capitulatie ontstaat er in Nederlands-Indië een machtsvacuüm. De Nederlanders waren tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Japanners geïnterneerd en toen de oorlog voorbij was, trok het Japanse leger zich terug in de binnenlanden en wachtte het op repatriëring.

Het Britse leger (dat door het geallieerde opperbevel was aangewezen het gebied te bezetten) was niet in staat om in korte tijd het land onder controle te krijgen. Indonesische vrijheidsstrijders grepen toen hun kans. Ze wilden kost wat kost voorkomen dat de Nederlanders de touwtjes weer in handen kregen. Op 17 augustus 1945, twee dagen na de Japanse overgave, riep Soekarno de onafhankelijke staat Indonesië uit. Een bloedige strijd barstte los.

Nederland wilde de kolonie niet opgeven. Tijdens de zogenaamde politionele acties, tegenwoordig meestal de dekolonisatieoorlog genoemd, probeerde Nederland het gezag weer in handen te krijgen. Na veel internationale druk, onder meer van de Verenigde Staten, accepteerde Nederland eind 1949 de Indonesische onafhankelijkheid. Als officiële onafhankelijkheidsdatum hanteerde Nederland 27 december 1949. Op die dag vond namelijk de soevereiniteitsoverdracht door Nederland plaats in het Paleis op de Dam en in het paleis van de gouverneur-generaal aan het Koningsplein in Jakarta. Soekarno werd de eerste president van de Republiek Indonesië.

Lees ook: Soekarno (1901-1970) - De eerste president van Indonesië
Meer Nederlands-Indië
Boek: Koloniale oorlog 1945-1949: Van Indie naar Indonesië
Overzicht van boeken over Nederlands-Indië en Indonesië

Verder op 17 augustus:

1596 - Christiaan IV van Denemarken wordt gekroond.

1859 - De Amerikaanse posterijen zetten vanaf vandaag een nieuw voertuig in: de luchtballon.

1905 - Kabinet-Kuyper treedt af en wordt opgevolgd door Kabinet-De Meester.

1943 - Conferentie van Quebec begint.

1969 - Laatste dag Woodstock festival "three days of peace and music"

1970 - In het Duitse Melz wordt een archeologische vondst gedaan, de Hellebaarden van Melz.

1977 - Als eerste oppervlakteschip bereikt de Russische nucleaire ijsbreker Arktika de noordpool.

1982 - Productie van de eerste cd ter wereld door het Philipsonderdeel Polygram.

2008 - Zwemmer Michael Phelps wint acht keer goud op de Olympische Spelen. Hiermee verbreekt hij het record van zijn landgenoot, de Amerikaan Mark Spitz.

# data[].attributes.attachment_link.title
17 augustus 1945 - Soekarno roept de republiek Indonesië uit

# data[].attributes.attachment_link.description
Na de Japanse capitulatie ontstaat er in Nederlands-Indië een machtvaccuum. De Nederlanders waren tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Japanners geïnterneerd en de oorlog voorbij was, trok het Japanse leger zich terug in de binnenlanden en wachtte het op repatriëring.

# data[].attributes.headline
Bevestiging van de onafhankelijkheid van Indonesië.

# data[].attributes.subject
Bevestiging van de onafhankelijkheid van Indonesië.

# data[].attributes.body
Maker: onbekend
Type Bron: Foto.

Jaar: 1949
Relevantie aan de Hoofdvraag:
Het van Roijen-Roem Akkoord maakt de weg vrij voor de soevereiniteitsoverdracht aan de Verenigde Staten van Indonesië. De Nederlanders laten Soekarno en Hatta vrij en op 10 augustug 1949 komt het tot een definitief staakt-het-vuren. Op 23 augustus 1949 begint in Den Haag de Ronde Tafel Conferentie. Doel is een rechtvaardige en blijvende oplossing voor het conflict met Indonesië en een route, die naar de overdracht van soevereiniteit leidt.

Nederland vertrekt geleidelijk uit Indonesië. Voor veel inwoners betekent dit dat zij moeten verhuizen naar Nederland of naar Nieuw-Guinea (wat nog wel onder het gezag van Nederland staat). Voor de inwoners die blijven staat er een nieuwe taak te wachten. Hoe gaan zij dit land besturen? Welke politieke stroming gaat men aanhangen? Er heerst veel onzekerheid. Wat gaat er met het land gebeuren?

# data[].attributes.body
'Op een dag vind ik haar, wanneer ik bij haar langsga, gebogen over boeken en schriften. Zij wil goed Maleis leren, niet de taal van de pasar, die we allemaal vlot spreken, maar het officiële Hoogmaleis, dat op kantoren gebruikt wordt en waarin inlandse kranten geschreven zijn. Ook oefent ze zich in steno en typen. Zo zullen immers de banen die voor iemand als zij weggelegd zijn binnen haar bereik komen, zegt ze op schampere toon die ik niet van haar ken.'

# data[].attributes.body
Maker: Bewaard door Hari Mulyanto
Type bron: Foto
Jaar: onbekend (1900-1950
Relevantie voor de hoofdvraag:
Rond het jaar 1900 ontstond het idee in Nederland dat men het Indonesische volk op moest voeden. Dit betekende bijvoorbeeld dat de Nederlanders gingen inverseteren in de Indonesische landbouw, gezondheidszorg en een vorm van democratisering. Ook een belangrijke maatregel die de Nederlanders invoerden was het mogelijk maken van onderwijs voor de inheemse bevolking. Hierdoor werden steeds meer Indonesiërs hoger opgeleid.

# data[].attributes.body
'Meestal ging het over de volgens hem ontoereikende maatregelen van het gouvernement ten aanzien van de oprukkende volkeren van Azië, met name het ‘Gele gevaar’. Wel juichte hij de houding van de coservatieve gouverneur-generaal De Jonge toe, die tenminste al te brutale en vermoedelijk vanuit communistisch China beïnvloede voorstanders van inlands zelfbestuur had laten oppakken en naar Boven-Digoel transporteren. Europeanen moesten zich in het licht van de dreiging uit het Verre Oosten weerbaar opstellen!'

# data[].attributes.body
Maker: Onbekend
Type bron: Foto
Jaar: 1949
Relevantie voor de hoofdvraag:
Na de Tweede Politionele Actie begint het Indonesische leger een intensieve guerrillaoorlog tegen het Nederlandse leger. Buiten de steden wordt het voor de Nederlandse troepen zeer onveilig. In de periode januari-augustus '49 sneuvelen 1.162 Nederlandse soldaten en 46.818 man aan Indonesische zijde. Ook in Nederland dringt deze realiteit door en weigeren steeds meer dienstplichtigen naar Indië te gaan. Dit komt hen op fikse gevangenisstraffen te staan.

De Indonesische Republikeinen hadden een stuk zwakker leger dan de Nederlanders. Hierdoor was het slimmer om een guerilla-beweging op te starten. Hiermee boekten zij aanzienlijke successen.

# data[].attributes.body
Later op die dag kreeg ik te horen wat niemand mij eerder had durven vertellen. Ik wist natuurlijk wel dat in de eerste dagen na de Japanse nederlaag, toen de poorten van de Bataviase interneringskampen geopend werden, veel vrouwen die (niet op de hoogte van de chaotische toestand in de stad) naar buiten gingen, in handen waren gevallen van pemoeda’s. Die met messen en spits gepunte bamboestokken gewapende groepen radicale jonge nationalisten kenden geen genade. Mijn moeder behoorde tot degenen van wie nooit meer iets is vernomen nadat zij het kamp verlaten hadden. Zij was dus niet, zoals ik altijd had gedacht, kort na de bevrijding aan ziekte of ondervoeding gestorven. Non geloofde dat zij naar ons huis had willen gaan om iets te zoeken of te halen wat daar misschien nog te vinden was. Wanneer Non nu langs het huis kwam – maar dat vermeed zij zo veel mogelijk – zag zij soms die schim met blote handen in aarde woelen.

# data[].attributes.body
Maker: Onbekend meisje
Type bron: Passage uit dagboek
Jaar: 1947
Relevantie voor de hoofdvraag:
U hebt de berichten gelezen omtrent de zuiveringsacties op Zuid-Celebes. Naar aanleiding hiervan beweren sommige afgevaardigden van Zuid-Celebes te Den Pasar, dat daardoor 'onschuldige' Indonesiërs vallen. Op grond van deze beschulding zal thans Doeng Soenda Matajam, voorzitter van de Zuid-Celebes-Raad een persoonlijk onderzoek instellen. Wat kan zo'n onderzoek nu uithalen? Inlichtingen van de bevolking krijgt men tengevolge van de terreur der TRI en der Repoeblik
moeilijk of niet. De bevolking zegt laconiek: 'Schiet mij maar neer, want een kopschot is een zachte dood vergeleken bij wat mij wacht wanneer ik inlichtingen geef. Beschermen kunt u me niet.

In 1946-1947 plegen Nederlandse militairen de zogenoemde 'zuiveringsacties'. In Zuid-Celebs was een opstandig 'leger' van nationalisten aanwezig. Luitenant Reymond Westerling werd hier op afgestuurd en kreeg alle middelen om de opstand neer te slaan. Dit betekende dat hij geen verantwoording hoefde af te leggen aan mensen van hogere rang. Indonesiërs die verzet toonden werden geëxecuteerd.

# data[].attributes.body
Tentara Keamanan Rakjat (TKR) en andere republikeinse groeperingen zetten vanaf 11 oktober 1945 op heel Java ongeveer 46.000 personen gevangen in speciale kampen. Dit zijn voornamelijk Indo-Europeanen en een kleine groep blanke Nederlanders. Vanaf januari  1946 start de evacuatie van de geïnterneerden vanuit Republikeins gebied naar de steden. De laatsten arriveren in mei 1947.

Ook de Indonesische strijders pleegden vormen van buitensporig geweld. Zo werden Indo-Europeanen gevangen genomen en in kampen gestopt. Dit deden zij om de steun voor de Nederlandse overheid zo veel mogelijk dwars te bomen. Hierbij worden familieleden van elkaar gescheiden.

# data[].attributes.body
Onder de codenaam 'Operatie Product' start op 20 juli 1947 de zogenoemde Eerste Politionele Actie. De actie heet zo omdat een van de doelstelllingen is economisch belangrijke gebieden veilig te stellen. Nederlandse troepen onder bevel van luitenant-generaal Spoor, bezetten grote delen van Java en Sumatra. Voornaamste doel van deze militaire operatie is om naleving van het Linggadjati-akkoord af de dwingen. Onder druk van de Verenigde Naties gaat op 4 augustus een staakt-het-vuren in.

In 1947 besluit Nederland troepen te sturen naar Nederlands-Indië. Nadat Indonesië was bevrijd, dachten de inwoners een periode van rust te krijgen. Dit was echter niet het geval. Tijdens de politionele acties werden gruwelijke daden verricht, van beide kanten weliswaar.

# data[].attributes.body
Tijdens de Japanse bezetting 1942-1945 geïnterneerd en als dwangarbeider tewerkgesteld aan de Birma-spoorweg.
1945: na herstel van gezondheid studie geschiedenis in Amsterdam.

# data[].attributes.body
Nadat Nederland de soevereiniteit heeft overgedragen aan de Indonesische regering, is het voor de (Indo)-Europeanen niet veilig in Indonesië. Velen vluchtten dan ook uit Indonesië. Nederland heeft tijdens de onderhandelingen Nieuw-Guinea weten te behouden. Velen vluchtten daarom naar Nieuw-Guinea.

# data[].attributes.body
Vlak na de soevereiniteitsverklaring in 1949, moeten veel Indo-Europeanen vluchten voor de nieuwe machthebbers. Ook de Indonesiërs die de Nederlandse bezetters steunde, worden weggepest uit Indonesië. Men werd daar nagekeken en uitgejoeld. Het zorgde dus voor een hoop vluchtelingen. De meeste gingen of terug naar Nederland, of men was er nog nooit geweest en vluchtten dus naar Nederland. Nederland voelde zich verplicht om deze mensen op te vangen. Men kon deze stroom van vluchtelingen amper aan en richten dus kampen op om hen op te vangen.