# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Kobieta jest organizmem ultradoskonałym. Potrafi się regenerować po ekstremalnie ciężkich doświadczeniach. Przetrwa wszystko."
Świat kobiet doświadcza w ostatnim czasie nowej energii. Siła kobiet jest zauważalna na każdej płaszczyźnie życia. Dobrze wyedukowane, oczytane, samodzielne finansowo, piękne, pewne swojej wartości - kobiety wprost rozkwitają. Choć nie łatwo być kobietą, podejmujemy trud macierzyństwa, pogodzenia tej roli z rozwojem zawodowym i samorozwojem. Właśnie ten aspekt - rozwoju osobistego - dbania o siebie, w zakresie zdrowia, psychiki, urody, relacji, wychowania i samoakceptacji jest niezwykle ważny. Z pomocą przychodzi tu świetna literatura, której jest coraz więcej na rynku wydawniczym. Warto po nią sięgnąć. Podpowiadam Wam kilka ciekawych tytułów, które uważam za niezwykle wartościowe dla każdej kobiety:

🌷 Muszę rozpocząć od "Czułej Przewodniczki". Minął rok od premiery tej książki, ale nie schodzi ona z listy bestsellerów literatury psychologicznej dla kobiet. To książka - fenomen. To lektura obowiązkowa dla wszystkich kobiet, niezależnie od wieku czy statusu społecznego. Jej przekaz jest uniwersalny. Ostatni rok, zdecydowanie należał do Natalii De Barbaro. Kto jeszcze nie czytał, niech się waha ani chwili. To lektura obowiązkowa. To prawdziwa kobieca droga do siebie. Czytaj dalej

🌷 Tak, to zdecydowanie książka, o tym jak zrozumieć kobietę, jak zrozumieć samą siebie. Jak ogarnąć własne uczucia i zarządzać własnym życiem. To książka o tym, jak poznać siebie samą i jak żyć w zgodzie ze sobą. Już na początku pada pytanie kluczowe: Co znaczy być kobietą? "Instrukcja obsługi kobiety" to zapis rozmowy Suzan Giżyńskiej - copywriterki i Katarzyny Miller - psycholożki, psychoterapeutki, filozofki i pisarki. To jest poradnik zarówno dla mężczyzn, jak i dla kobiet. Czytaj dalej

🌷 Leo F. Buscaglia był amerykańskim pisarzem, wykładowcą na Uniwersytecie Południowej Kalifornii, mówcą motywacyjnym i autorem wielu publikacji. Jego wspaniała filozofia życia do dziś znajduje wielu entuzjastów, a dorobek, który pozostawił niezmiennie cieszy się ogromnym uznaniem. Wszystkie jego książki stawały się bestsellerami i znajdowały rzesze wiernych czytelników. Publikacja "Radość życia: o sztuce miłości i akceptacji" to zbiór wykładów profesora Buscaglii, które wygłosił w latach 1970-81. Zawierają piękne i szczere przesłanie miłości i radości życia. Czytaj dalej

Wayne W. Dyer - amerykański psychoterapeuta, wykładowca i znany autor książek motywacyjnych ma na swoim koncie sporą liczbę publikacji o samodoskonaleniu, samoakceptacji i autoterapii. Jednakże książka pt. "Pokochaj siebie" , której pierwsze wydanie miało miejsce w 1976 roku, do dzisiaj jest uznawana za światowy bestseller w tej tematyce. Została sprzedana w ponad 35 milionach egzemplarzy i wciąż jest jedną z najlepiej sprzedających się książek wszech czasów. Czytaj dalej

🌷 Moja pierwsza przeczytana książka w 2022 roku to publikacja Magdaleny Kostyszyn pt. "Też tak mam". Autorka zasłynęła prowadząc bloga "Chujowa Pani Domu", którego zresztą gorąco polecam. Jej publikacja "Też tak mam" wywołała spore poruszenie na rynku wydawniczym, co po przeczytaniu tej książki, nie dziwi mnie wcale. Magdalena Kostyszyn porusza w swojej książce tematy niewygodne, niepopularne, często "zamiatane pod dywan", które wymuszają refleksję i wywołują dyskusję o szeroko rozumianej sytuacji polskich kobiet. Czytaj dalej

🌷 Książka dr Renee Engeln pt. "Obsesja piękna. Jak kultura popularna krzywdzi dziewczynki i kobiety" porusza niezwykle istotny problem współczesnego świata. Obecnie, jak nigdy wcześniej, kultura popularna wywiera przeogromny wpływ na postrzeganie samej siebie przez kobiety. Narzucone, nierealistyczne kanony piękna często prowadzą do braku akceptacji u kobiet. Wpływają na każdy aspekt naszego życia, niezależnie ile mamy lat, jakie wykształcenie i z jakich środowisk się wywodzimy. Czytaj dalej

🌷 Po ogromnym sukcesie "Czułej przewodniczki" Natalii De Barbaro zrobiłam przegląd publikacji o podobnej tematyce i tak właśnie trafiłam na Glennon Doyle i jej książkę "Nieposkromiona". Początkowo podeszłam z pewnym dystansem do tej publikacji, ale w toku czytania zaczęłam odnajdywać tam bogactwo emocji, wiedzy, doświadczenia i mądrości, której jedna kobieta może przekazać drugiej. Czytaj dalej

# data[].attributes.attachment_link.description
" Kobieta jest organizmem ultradoskonałym. Potrafi się regenerować po ekstremalnie ciężkich doświadczeniach. Przetrwa wszystko." Świat kobiet doświadcza w ostatnim czasie nowej energii. Siła kobiet jest zauważalna na każdej płaszczyźnie życia. Dobrze wyedukowane, oczytane, samodzielne finansowo, piękne, pewne swojej wartości - kobiety wprost rozkwitają.

# data[].attributes.body
Kobiety są grupą szczególnie narażoną na dyskryminację i wykluczenie społeczne. Czytaj dalej

# data[].attributes.body
Poruszająca książka, która opowiada o drastycznych przypadkach stosowania przemocy fizycznej i psychicznej wobec kobiet, żyjących w społeczeństwie patriarchalnym, szczególnie tam, gdzie zasady i normy religijne stały się prawem kulturowym. Rezerwuj

# data[].attributes.body
Czarna księga kobiet, złożona z artykułów, raportów, świadectw międzynarodowego zespołu autorów to pierwsza publikacja ukazująca tak szeroki przekrój problemów związanych z sytuacją kobiet we współczesnym świecie. Rezerwuj

# data[].attributes.headline
Księga życia kobiety : ciało, psychika, duchowość 

# data[].attributes.subject
Księga życia kobiety : ciało, psychika, duchowość 

# data[].attributes.body
Każda z nas po przeczytaniu tej książki poczuje większy szacunek do siebie i innych kobiet, do tego kim są w swoich ciałach, emocjach i duszach. Rezerwuj

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Książka "Zrozumieć traumę. Poradnik dla osób, które doznały urazu i dla ich rodzin" autorstwa Claudii Herbert to wszechstronny, praktyczny i bogaty w informacje przewodnik, który pomoże rozpoznać objawy traumy i ułatwi zrozumienie jej mechanizmów. Warto zaznaczyć na wstępie, że żadna książka czy publikacja nie zastąpi profesjonalnej pomocy, ale może być cennym uzupełnieniem wiedzy, szczególnie dla osób, które udzielają pomocy innym. Autorka przedstawia nam najczęstsze przykłady reagowania na traumę i daje wskazówki, jak możemy się w danej sytuacji zachować. Nawracające koszmary, bezsenność, flashbacki wywołujące silne emocje, reakcje unikania, drażliwość, wybuchy gniewu, objawy zwiększonego pobudzenia, zaburzenia koncentracji i pamięci, nadmierna czujność i strachliwość - to tylko kilka z możliwych reakcji na silne, traumatyczne wydarzenia. Często osoby po ciężkich przeżyciach mają również silne doznania fizyczne, takie jak przyśpieszone bicie serca, przyśpieszony oddech, nudności, uczucie zimna, dreszcze.

"Każdy z nas jest inny i ma za sobą odmienne doświadczenia. Mimo że rożni ludzie mogą reagować zupełnie inaczej na to samo traumatyczne wydarzenie, wszystkie ich doświadczenia i reakcje są równie ważne. Należy pamiętać o tym, że nie ma lepszych ani gorszych sposobów reagowania na traumę"

Osobny rozdział przeznaczony jest dla osób przeżywających zaburzenia po stresie traumatycznym (PTSD). Może się zdarzyć, że reakcja na stres pojawi się dopiero po kilku miesiącach od traumatycznych wydarzeń. Ważne jest zrozumienie jak rozpoznać u siebie objawy i że konieczne jest poszukanie pomocy. Nie wszyscy tak samo reagują na traumę. Dzieje się tak, ponieważ każdy ma inne doświadczenia życiowe.

Nie jest również określone, jak długo może potrwać powrót do zdrowia psychicznego po traumie. Ważne jest za to by, zrozumieć, że pomimo poczucia bezradności i rozpaczy możliwe jest uzdrowienie. Często osoby po okropnych przejściach nie chcą o tym mówić. Unikanie tego, co się wydarzyło, zarówno w myślach, jak i w rozmowie z innymi, jest naturalną reakcją. Takim osobom może również towarzyszyć nadmierna ostrożność, ciągły lęk i drażliwość. Autorka podpowiada nam, jak postępować z osobami po przeżytej traumie.

Jesteśmy dzisiaj świadkami największego kryzysu humanitarnego od czasów drugiej wojny światowej. Tysiące ludzi, uciekając z ogarniętej wojną Ukrainy szuka schronienia w naszych domach. Przychodzą bezbronni i przerażeni. Są wycieńczeni trudami podróży, często nie znają języka polskiego i niosą z sobą bardzo traumatyczne przeżycia. Bądźmy wrażliwi na ich cierpienie. Warto też wiedzieć jak mogą reagować na traumę i stres, którego doświadczyli. I w tym wypadku, warto sięgnąć po fachową literaturę w tym zakresie, do czego gorąco zachęcam.

# data[].attributes.attachment_link.description
Książka "Zrozumieć traumę. Poradnik dla osób, które doznały urazu i dla ich rodzin" autorstwa Claudii Herbert to wszechstronny, praktyczny i bogaty w informacje przewodnik, który pomoże rozpoznać objawy traumy i ułatwi zrozumienie jej mechanizmów. Warto zaznaczyć na wstępie, że żadna książka czy publikacja nie zastąpi profesjonalnej pomocy, ale może być cennym uzupełnieniem wiedzy, szczególnie dla osób, które udzielają pomocy innym.

# data[].attributes.headline
Matki, które nie potrafią kochać : uzdrawiający poradnik dla córek

# data[].attributes.subject
Matki, które nie potrafią kochać : uzdrawiający poradnik dla córek

# data[].attributes.body
W swojej bestsellerowej książce Susan Forward omawia szkody czynione przez niekochające matki w psychice córek i podsuwa tym ostatnim skuteczne sposoby przezwyciężania bolesnego dziedzictwa. Rezerwuj

# data[].attributes.body
Międzynarodowy Dzień Kobiet jest obchodzony w wielu państwach całego świata. Czytaj dalej

# data[].attributes.body
Świetna książka autorstwa Magdaleny Środy. Rezerwuj

# data[].attributes.body
Misją Centrum Praw Kobiet jest przeciwdziałanie wszelkim formom przemocy i dyskryminacji kobiet w życiu prywatnym, publicznym i zawodowym. Czytaj dalej

# data[].attributes.headline
Kobieta, zdrowie, ciało : perspektywa biopsychospołeczna

# data[].attributes.subject
Kobieta, zdrowie, ciało : perspektywa biopsychospołeczna

# data[].attributes.body
Rezerwuj

# data[].attributes.body
Psychiatria na obcasach to opracowanie grupy wyśmienitych specjalistów reprezentujących różne dziedziny nauki dotyczące problemów zdrowia psychicznego kobiet. Rezerwuj

# data[].attributes.body
"Biegnąca z wilkami" zawiera bogate intelektualnie mity, opowieści o kobiecie pełnej życiodajnej siły, wypełnionej dobrymi instynktami, pasją i kreatywnością. Rezerwuj

# data[].attributes.headline
Kobiecość i męskość : popularne opinie a badania naukowe

# data[].attributes.subject
Kobiecość i męskość : popularne opinie a badania naukowe

# data[].attributes.body
Książka jest bardzo udaną próbą syntezy problematyki płci. Rezerwuj

# data[].attributes.headline
Kiedy jedno chce odejść : terapia związków małżeńskich

# data[].attributes.subject
Kiedy jedno chce odejść : terapia związków małżeńskich

# data[].attributes.body
W terapii małżeńskiej i rodzinnej dominującym typem klientów są pary, w których jedno z małżonków chce odejść, a drugie - ratować małżeństwo. Rezerwuj

# data[].attributes.headline
Tylko dla kobiet : przewodnik po tym, co kryje się w duszy mężczyzny

# data[].attributes.subject
Tylko dla kobiet : przewodnik po tym, co kryje się w duszy mężczyzny

# data[].attributes.body
Prawda o życiu wewnętrznym mężczyzny, którą twój życiowy partner chce, byś poznała. Rezerwuj

# data[].attributes.headline
Płeć mózgu. O prawdziwej różnicy między mężczyzną a kobietą 

# data[].attributes.subject
Płeć mózgu. O prawdziwej różnicy między mężczyzną a kobietą 

# data[].attributes.body
Książka, miejscami kontrowersyjna i sensacyjna, prowokuje i skłania do refleksji nad wciąż żywym problemem płci. Rezerwuj

# data[].attributes.headline
Niewierne żony : o kobietach, które odważyły się zdradzić

# data[].attributes.subject
Niewierne żony : o kobietach, które odważyły się zdradzić

# data[].attributes.body
Amerykańska psychoterapeutka Frances Cohen Praver, analizując kobiece pragnienie romansu pozamałżeńskiego, szuka odpowiedzi na pytanie, jakie są jego źródła, co romans daje kobietom i jakie niesie zagrożenia. Rezerwuj

# data[].attributes.body
Wspaniały przewodnik po zawiłościach i problemach erotycznych życia partnerów. Rezerwuj

# data[].attributes.body
Publikacja stanowi próbę odpowiedzi na pytanie: co w zakresie psychologii rodzaju jest kulturowe, społeczne, a co wrodzone? Rezerwuj

# data[].attributes.headline
Kobiety i mężczyźni : odmienne spojrzenia na różnice 

# data[].attributes.subject
Kobiety i mężczyźni : odmienne spojrzenia na różnice 

# data[].attributes.body
Czy i w jaki sposób kobiety i mężczyźni różnią się psychiką? Czy różnice owe to tylko stereotyp czy rzeczywistość? Jeżeli rzeczywistość, to skąd się różnice biorą? Odpowiedzi na te pytania wciąż się poszukuje i na nowo formułuje. Rezerwuj

# data[].attributes.body
Książka, którą kobieta - niezależnie od wieku - powinna mieć "pod ręką". Rezerwuj

# data[].attributes.body
Książka opisuje rozumienie cywilizacyjnej i psychologicznej sytuacji kobiety. Rezerwuj

# data[].attributes.body
Rezerwuj

# data[].attributes.body
Jak w okresie transformacji ustrojowej i ekonomicznej zmieniało się w Polsce macierzyństwo? Jak ewoluowały wzorce, ideologie, postawy, reprezentacje, a także praktyki życiowe związane z rolą matki? Rezerwuj

# data[].attributes.body
O stosunkach matki z własną córką słów kilka. Rezerwuj

# data[].attributes.headline
Mamo, to moje życie : jak uwolnić się od ciężaru przeszłości, jak powiedzieć mamie "nie" bez poczucia winy, jak zbudować zdrowe relacje z mamą, jak uzdrowić relacje z innymi ludźmi

# data[].attributes.subject
Mamo, to moje życie : jak uwolnić się od ciężaru przeszłości, jak powiedzieć mamie "nie" bez poczucia winy, jak zbudować zdrowe relacje z mamą, jak uzdrowić relacje z innymi ludźmi

# data[].attributes.body
Rezerwuj

# data[].attributes.headline
Kobieta niepoznana na przestrzeni dziejów

# data[].attributes.subject
Kobieta niepoznana na przestrzeni dziejów

# data[].attributes.body
Celem niniejszej publikacji jest przybliżenie pomijanych czy też marginalizowanych w dotychczasowym dyskursie naukowym sfer aktywności kobiet. Rezerwuj

# data[].attributes.body
Ta książka to fascynującą opowieścią o tym, jak unikalna budowa kobiecego mózgu determinuje świat kobiecych pragnień i potrzeb. Rezerwuj

# data[].attributes.body
Czas kobiet to podróż do sedna kobiecości, próba udzielenia odpowiedzi na podstawowe pytania, co czyni mnie kobietą, dokąd zmierzam, co chcę osiągnąć w życiu i jaki mam na to wpływ, jak kształtować relacje z najbliższymi, jak odnaleźć się w życiu zawodowym i osobistym. Rezerwuj

# data[].attributes.body
"Nowa psychologia kobiety" traktuje o codziennych życiowych doświadczeniach kobiet, o związku między społeczną koncepcją płci a najgłębszymi odczuciami i przemyśleniami, radościami i smutkami każdej bez wyjątku kobiety. Rezerwuj

# data[].attributes.body
Książka ta jest skierowana zarówno do pań, które przytłoczone szarością życia, przestały już wierzyć w realizacje swoich marzeń, jak i do młodych kobiet, które jeszcze liczą na spełnienie się marzeń po ich myśli. Rezerwuj

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Fundacja ,,Pomoc Kobietom i Dzieciom" rozpoczęła swoją działalność 4 lipca 2001 roku. Powstanie jej było odpowiedzią na bezradność ofiar przemocy w walce o godne i spokojne życie.
Głównym celem działalności Fundacji jest pomoc ofiarom przemocy domowej, od chwili zgłoszenia zawiadomienia o znęcaniu się nad nią, aż do końcowego etapu pomocy, czyli eksmisję sprawcy przemocy ze wspólnego mieszkania.

Prezesem Zarządu Fundacji jest Pani Krystyna Żytecka.

W Radzie Fundacji zasiadają Pani Izabela Cukier, Pani Maria Pawelec oraz Pan Marek Słojewski.

Biuro Fundacji mieści się w Warszawie w uroczej okolicy starej Saskiej Kępy. Pracujące w Fundacji osoby z pełnym poświęceniem i zaangażowaniem spełniają powierzone im zadania. To, co wyróżnia każdego pracownika tej Fundacji to przede wszystkim nieść pomoc innym, potrzebującym ludziom.
Każda osoba poszkodowana na skutek przemocy i potrzebująca pomocy znajduje tu ciepło, spokój i fachową pomoc i opiekę.

Fundacja, jako jedyna w Polsce pomaga też ofiarom przemocy domowej ze strony sprawców zatrudnionych w służbach mundurowych (Policja, Wojsko, Straż Graniczna, Straż Pożarna oraz CBŚ, ABW, BOR itd.).

Od marca 2009 roku Fundacja realizuje program pomocy ofiarom przemocy w rodzinie, na który otrzymała środki finansowe z Urzędu m.st. Warszawy.
Dzięki tym środkom zwiększona została ilość dyżurujących w Fundacji prawników oraz liczba godzin, przez które prawnicy pozostają do dyspozycji ofiar przemocy w rodzinie.

W Fundacji można uzyskać pomoc m.in. w zakresie redagowania, przygotowania oraz pisania pism procesowych, przygotowania pism do urzędów bądź organów administracji, porad prawnych oraz pomocy psycologicznej i seksuologicznej. Wspieramy również nasze podopieczne w postępowaniu sądowym występując jako przedstawiciele organizacji pozarządowej.

CELEM FUNDACJI JEST:

1. Zapewnienie kompleksowej pomocy członkom rodzin, w których występuje problem przemocy;
2. Ochrona przed przemocą w rodzinie oraz zapobieganie wystąpienia zjawiska przemocy;
3. Wsparcie i pomoc psychologiczna ofiarom przemocy;
4. Przywrócenie umiejętności samodzielnego radzenia sobie w trudnych sytuacjach życiowych i normalnego funkcjonowania w społeczeństwie, rodzinie oraz środowisku zawodowym, osób doznających przemocy;
5. Podniesienie świadomości społecznej na temat przyczyn, skutków stosowania przemocy w rodzinie oraz możliwościach uzyskania pomocy;
6. Współpraca z innymi specjalistami w zakresie rozwiązywania problemów podopiecznych.

# data[].attributes.attachment_link.description
Fundacja ,,Pomoc Kobietom i Dzieciom" rozpoczęła swoją działalność 4 lipca 2001 roku. Powstanie jej było odpowiedzią na bezradność ofiar przemocy w walce o godne i spokojne życie. Głównym celem działalności Fundacji jest pomoc ofiarom przemocy domowej, od chwili zgłoszenia zawiadomienia o znęcaniu się nad nią, aż do końcowego etapu pomocy, czyli eksmisję sprawcy przemocy ze wspólnego mieszkania.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
„Wojna nie ma w sobie nic z kobiety, wojna nie ma ludzkiej twarzy" - pisała Swietłana Aleksijewicz, białoruska laureatka literackiego Nobla. Wojna wywołuje strach, smutek, szok, odrealnienie. (Fot. POG)

# data[].attributes.attachment_link.description
„Wojna nie ma w sobie nic z kobiety, wojna nie ma ludzkiej twarzy" - pisała Swietłana Aleksijewicz, białoruska laureatka literackiego Nobla. Wojna wywołuje strach, smutek, szok, odrealnienie. (Fot. POG)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ukraińskie Ministerstwo Obrony podało, że udało się odbić Buczę w obwodzie kijowskim. Walki o...

Obydwie mają na imię Anastazja. Jedna jest czterokrotną medalistką mistrzostw Ukrainy w łyżwiarstwie figurowym. Druga była ukraińską królową piękności. Obie, podobnie jak tysiące innych kobiet, bez wahania chwyciły za broń. - Jestem uczestniczką trzech olimpiad zimowych, jeszcze całkiem niedawno reprezentowałam swój kraj w saneczkarstwie. Teraz jestem żołnierzem Sił Zbrojnych Ukrainy - opowiada kobieta.

- Jestem mistrzynią sportową w strzelaniu z łuku oraz żołnierką Sił Zbrojnych Ukrainy. W tej chwili odkładam swój łuk i biorę do rąk karabin, żeby bronić naszego kraju - mówi inna kobieta.

Z ostatnich danych ukraińskiego Ministerstwa Obrony wynika, że ponad 20 procent armii stanowią właśnie kobiety. W siłach zbrojnych służby ich ponad 31 tysięcy, a 4 tys. jest oficerami. Tych, które ramię w ramię z mężczyznami walczą teraz o wolną Ukrainę, jest znacznie więcej. - Te dziewczyny często nie mają jeszcze pełnego wyposażenia wojskowego. Obrona terytorialna dopiero teraz się doposaża - opowiada Bianka Zalewska, dziennikarka "Dzień Dobry TVN", była korespondentka wojenna.

Kobiece oblicze wojny

Rosja ugina się już pod ciężarem sankcji. Waluta nurkuje, rosyjska giełda jest wciąż zamknięta, a...

Kobiety chwytają za broń, robią koktajle Mołotowa i skutecznie ich używają lub, jak jeszcze inne, własnym ciałem blokują drogę Rosjanom. Młode Ukrainki deklarują, że chcą bronić swojego kraju. Pokazują ducha walki i coraz częściej wstępują w szeregi obrony terytorialnej.

- To są zwykłe Ukrainki, które czują ogromną potrzebę serca, które czują ogromną potrzebę, aby wesprzeć swoich bohaterów. Które czują wdzięczność do swojej ukraińskiej armii i chcą też w jakiś sposób pomóc i pomagają - mówi Bianka Zalewska.

Żołnierki i ochotniczki na pierwszej linii frontu swoją heroiczną postawą pokazują kobiece oblicze tej wojny. - Myślę, że o odwadze tych dziewczyn, o ich niezłomności i pomysłowości będziemy jeszcze czytać w książkach - dodaje Bianka Zalewska.

Właśnie do nich w ostatnim wpisie zwróciła się pierwsza dama Ukrainy, oceniając, że obecny opór ma szczególnie kobiecą twarz.

"Kobiety, które walczą w szeregach Sił Zbrojnych Ukrainy i te, które zaciągnęły się do obrony. Te, które leczą, ratują, karmią. Te, które codziennie, bez paniki zabierają dzieci do schronów i bawią je grami i bajkami, aby uratować ich umysły przed wojną. Te, które rodzą w schronach przeciwlotniczych" - napisała Ołena Zelenska.

Foto: instagram.com/p/Caj_kRcMgan Wpis na Instagramie pierwszej damy

Autor: Marta Balukiewicz / Źródło: Fakty po południu

# data[].attributes.attachment_link.title
"O odwadze tych dziewczyn będziemy jeszcze czytać w książkach"

# data[].attributes.attachment_link.description
Obydwie mają na imię Anastazja. Jedna jest czterokrotną medalistką mistrzostw Ukrainy w łyżwiarstwie figurowym. Druga była ukraińską królową piękności. Obie, podobnie jak tysiące innych kobiet, bez wahania chwyciły za broń. - Jestem uczestniczką trzech olimpiad zimowych, jeszcze całkiem niedawno reprezentowałam swój kraj w saneczkarstwie. Teraz jestem żołnierzem Sił Zbrojnych Ukrainy - opowiada kobieta.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Młodzi i starzy, mężczyźni i kobiety dołączają do jednostek obrony terytorialnej Ukrainy. Walka o wolną Ukrainę przybiera także formę partyzantki.

Szkolenie kobiet przez obronę terytorialną /Vyacheslav Madiyevskyy / Avalon /PAP/EPA

Zobacz naszą relację minuta po minucie z kolejnego dnia inwazji Rosji na Ukrainę
Tuż przed rosyjską inwazją do oddziałów obrony terytorialnej gotowych było wstąpić od 1,5 do 2 milionów ludzi. Ustawiali się wręcz w kolejkach.

Dziś cywile szyją siatki maskujące, budują blokady na drogach albo przygotowują koktajle mołotowa.

"Putin myślał, że przywitamy go kwiatami? Cóż, mamy dla niego gotowych kilka drinków" - powiedziała 28-letnia malarka Kira Shivenko, napełniając butelki benzyną w mieście Kramatorsk.

W samym tylko Kijowie cywilom przekazano 20 tysięcy sztuk broni.

Szkolenie kobiet w obronie terytorialnej /EPA/SERGEY DOLZHENKO /PAP/EPA

Celebrytką mediów stała się wręcz 79-letnia wolontariuszka Valentyna Kostyantynovska, którą sfilmowano podczas treningu z kałasznikowem w rękach. Kobieta mówi, że chciała nauczyć się strzelać, odkąd Rosjanie weszli na Krym w 2014 roku. Do obrony terytorialnej wstąpiła na początku tego roku.

"Nie mogę dużo zdziałać, ale mogę pomagać opatrywać rannych... I będę strzelać, choć wiem, że mnie zabiją. I niech tak będzie, byle mniej młodych ginęło" - powiedziała agencji Reutera.

79-letnia wolontariuszka Valentyna Kostyantynovska /Twitter /

Swoisty hołd walczącym o ojczyznę kobietom złożyła żona prezydenta Zełenskiego, Olena. Na swoim profilu na Instagramie opublikowała ich zdjęcia, dodając komentarz: "Nasz obecny opór ma także kobiecą twarz. Mój podziw i pokłon wam, niesamowici rodacy".

Ukraińskie media społecznościowe publikują mnóstwo zdjęć i filmów pokazujących kobiety z bronią, walczące o swój kraj.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kobiety w ukraińskiej partyzantce. "Będę strzelać, choć wiem, że mnie zabiją"

# data[].attributes.attachment_link.description
Młodzi i starzy, mężczyźni i kobiety dołączają do jednostek obrony terytorialnej Ukrainy. Walka o wolną Ukrainę przybiera także formę partyzantki. Szkolenie kobiet przez obronę terytorialną /Vyacheslav Madiyevskyy / Avalon /PAP/EPA Zobacz naszą relację minuta po minucie z kolejnego dnia inwazji Rosji na Ukrainę Tuż przed rosyjską inwazją do oddziałów obrony terytorialnej gotowych było wstąpić od 1,5 do 2 milionów ludzi.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wojna to kolejny cios, kolejne uderzenie w nasze i tak już osłabione pandemią ciała i umysły. (Ilustracja: iStock)

„Nie można powiedzieć człowiekowi, który jest bojaźliwy: "Przestań się bać", bo on się właśnie boi. Albo temu, który nie jest empatyczny: "Wczuj się w ich sytuację". To, co jest najważniejsze, to jakiś rodzaj solidarności z ludźmi z najbliższego otoczenia, z miejscem, w którym żyjemy. To pomaganie tym, którzy tej pomocy potrzebują" - mówi Katarzyna Miller.

M ó wiłyśmy o pierwszym roku pandemii, kt ó ry dla wielu os ó b był pewnego r o dzaju otrząśnięciem się, pobudką, ale też bardzo trudnym czasem. Kolejny, drugi rok kojarzy mi się z takim przedłużającym się zastojem, marazmem...
... zwątpieniem, rezygnacją...

Chyba wszyscy trochę zobojętnieliśmy na te wszystkie newsy, ale i na siebie.
Też miałam takie poczucie. To było czasem funkcjonowanie jakby na autopilocie.

No i przyszedł trzeci rok pandemii. I przyszła wojna tuż za naszą wschodnią gr a nicą. Obudziła w nas dawne traumy, ale też wreszcie obudziła nas z tego mar a zmu. Wszyscy byliśmy z siebie i z Polak ó w dumni, jak szybko, skutecznie i ofia r nie rzuciliśmy się, by pomagać Ukraińcom. Myślisz, że to działanie było właśnie takie trochę na przek ó r temu marazmowi? I przeciwko dawnym traumom z 1939 roku, kiedy to Polska była zaatakowana przez wroga i osamotniona?
Nie bardzo się ośmielam wyrokować na ten temat, bo to są szalenie skomplikowane procesy. Mają wiele źródeł i ścieżek, a z każdej coś płynie. Czuje, widzę i słyszę, że jest bardzo duża serdeczność dla uchodźców, dużo myślenia, jak im pomóc i jak oni w tej sytuacji się czują. Jest to bardzo ciepłe, kojące i, powiedziałabym, kobiece - robienie zbiórek, szukanie mieszkań, organizowanie paczek.

Nie jestem w stanie powiedzieć jednak, jaki to ma czy miało wpływ na nas jako na społeczeństwo, bo wszyscy jesteśmy trochę pooddalani od siebie przez tę pandemię, osobni. Mamy kontakt głównie ze znajomymi, żyjemy w enklawach, mniej społecznie. Świat przez te dwa lata odzwyczaił się od kontaktowania się ze sobą uliczno-kawiarnianego. W tym sensie ta wojna była i jest dla nas wszystkich czymś w rodzaju alarmu.

Bardzo mnie zbudowało to, że tym razem było w nas mniej strachu. Pierwszego dnia był impuls, jak przy początkach pandemii, podyktowany lękiem - robienia zapas ó w, tankowania na stacjach benzynowych czy wypłacania got ó wki z ba n komat ó w, ale ostatecznie nie pozamykaliśmy się w domach, tylko ruszyliśmy na dworce, na granice, do punkt ó w zbi ó rek. Przejmujące.
To było fenomenalne. Jestem pełna podziwu i szacunku dla wszystkich osób, które z takim poświęceniem pomagały i nadal pomagają innym. Ja nie jestem teraz strasznie dzielna, bo jestem w tym wieku, że nie pójdę już na barykady czy nie pojadę z konwojem, ale pamiętam, jaka byłam butna i wojownicza jako młoda dziewczyna. I tę energię widziałam teraz w ludziach.

Spodobał o mi si ę to, co powiedziałaś o energii kobiecej. Rzeczywiście podczas tej wojny mniej jest wezwań do broni, więcej do pomocy. Czyżby powoli zmieniał się paradygmat? A ta inwazja była ostatnimi podrygami świata, kt ó ry odchodzi - opartego na sile i podboju, nie na wsp ó lnocie?
Takie ostatnie drgania przedśmiertne? No oby, oby! Oby ten patriarchalny i machowski wzór pogardy dla wszystkiego, co nie nasze, i udowadniania wielkości przez niszczenie - odchodził w zapomnienie. Byłoby to cudowne. W końcu Trump jednak nie został wybrany ponownie.

Pandemia była globalna, ta wojna też jest. Może jednak mimo tego oddalenia coś w nas się przełamało, zjednoczył o?
Ja siebie nie chcę niczym straszyć i nakręcać ani straszyć czy nakręcać nikogo innego - ale myślę, że mamy już dziś takie poczucie, wynikłe z pamięci, że jeśli ktoś atakuje jeden kraj, to zaatakuje i kolejne. Chyba że coś zrobimy. Na tyle długo żyję, na tyle się naoglądałam, naczytałam, nazastanawiałam nad światem i nad ludźmi - że mam w sobie jakiś spokój wewnętrzny. Myślę: „Co będzie, to będzie. Będę się martwić, jak już się stanie". Na COVID jeszcze nie zachorowaliśmy - ani ja, ani mój Edek. Co się da, to zrobię, na resztę nie mam wpływu.

I bardzo życzę sobie i światu, żebyśmy korzystali z tej wiedzy, jaką mamy o przeszłości, nawet jeśli jest ona przez różne strony przekrzywiana.

A czy powiedziałabyś, że ta wojna to kolejny etap kryzysu, jego bardziej zaawa n sowany poziom - czy jednak ciągle ten sam kryzys?
Obawiam się, że to ciągle ten sam kryzys. Wydawało nam się, że po drugiej wojnie, która była tak straszna, nigdy to się nie powtórzy. A tu proszę. Nadal liczy się bogacenie się za wszelką cenę, zawsze za cenę krzywdy innych ludzi. Ciągle to samo.

No ale kt ó re są dobre?
Te, które Tobie odpowiadają. Jeśliby ktoś Ci powiedział: „Zrób inaczej, niż robisz zawsze" - wcale nie będzie to dla ciebie dobre. Nie można powiedzieć człowiekowi, który jest bojaźliwy: „Przestań się bać", bo on się właśnie boi. Albo temu, który nie jest empatyczny: „Wczuj się w ich sytuację". Zmieniają nas doświadczenia, przeżyte głęboko i mocno, o ile współpracujemy z tą rewolucją, z tym tektonicznym poruszaniem się w nas przekonań i postaw. Są tacy, którzy mają poczucie, że trzeba wyciągnąć pieniądze z banku, nakupić cukru i zbudować sobie ziemiankę. Po czym gruchnie w tę ziemiankę pocisk... Nie wiadomo, co będzie dla nas dobre.

To, co jest najważniejsze, to jakiś rodzaj solidarności z ludźmi z najbliższego otoczenia, z miejscem, w którym żyjemy. To pomaganie tym, którzy tej pomocy potrzebują. Rodzaj pokory na zasadzie „będzie co będzie, ale póki co - robię swoje". Im dłużej pracuję z ludźmi i widzę, jak są do siebie podobni, a jednocześnie zupełnie różni - tym mniejszą mam ochotę mówić, jakie są dobre rozwiązania. Zresztą, dopóki człowiek sam w sobie nie poczuje oparcia, nic mu moje „dobre" rady nie dadzą. Więc dziś mam w sobie jedno wielkie NIE WIEM.

„Nie wiem" jest ok.
Fajnie, że tak myślisz, bo ja i tego nie jestem całkiem pewna. Ale to „nie wiem" nie jest przynajmniej nerwowe, rozpaczliwe ani zrezygnowane.

W jednym z film ó w na Netflixie „Monachium. W obliczu wojny", opowiadaj ą cym o porozumieniu monachijskim z Hitlerem, kt ó re jednak nie zapobiegło dr u giej wojnie światowej, pada zdanie, że najgorsza jest nadzieja, bo ludzie, kt ó rzy mają nadzieję, nic nie robią, tylko czekają, aż inni zrobią co ś za nich.
Myślę, że jest w tym kawałek czegoś bardzo słusznego, ale można też powiedzieć zupełnie odwrotne zdanie: że tym, co mają nadzieję, jeszcze się coś chce. Więc się z tym zdaniem i godzę, i nie godzę.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wojna po pandemii - kolejny cios. Rozmowa z Katarzyną Miller

# data[].attributes.attachment_link.description
„Nie można powiedzieć człowiekowi, który jest bojaźliwy: "Przestań się bać", bo on się właśnie boi. Albo temu, który nie jest empatyczny: "Wczuj się w ich sytuację". To, co jest najważniejsze, to jakiś rodzaj solidarności z ludźmi z najbliższego otoczenia, z miejscem, w którym żyjemy. To pomaganie tym, którzy tej pomocy potrzebują" - mówi Katarzyna Miller.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Burka, czyli najbardziej zasłaniający rodzaj okrycia całego ciała kobiet, łącznie z głową i twarzą. Wyjątkiem jest jedynie pozostawienie niewielkiej siatki na oczy, przez którą kobiety mogą widzieć.(Fot. Getty Images)

Od wielu dni świat żyje wydarzeniami, do których doszło w Kabulu, stolicy Afganistanu. Po wycofaniu się wojsk amerykańskich, talibowie ponownie przejmują tam rządy. Po przeszło 20 latach władzy, która przywracała kobietom m.in. prawo do nauki, pracy oraz prawa wyborcze, wraca reżim, który w latach 90. wymazał je z przestrzeni publicznej kraju. Co stanie się z kobietami w Afganistanie i jakie działania podejmują aktywistki, które sprzeciwiają się powrotowi drakońskiego prawa oraz reguł narzuconych przez fundamentalistyczne ugrupowanie?

Nie da się mówić o historii Afganistanu bez praw kobiet. Choć od wieków ich pozycja naznaczona była przez system plemienno-patriarchalny oraz konserwatywne podejście do wolności (przede wszystkim seksualnej, w której upatruje się największe zło i źródło naruszenia męskiego honoru), kobiety od dawna stawiają opór wobec tak wyznaczonych im ról i ogromnej dyskryminacji, która miała miejsce w niemalże wszystkich aspektach ich życia.

Kobiety w Afganistanie od wieków stanowiły „dobro materialne" mężczyzn i rodziny, traktowane były często jak niewolnice, własność. Niewidzialne, nie mogące zabierać głosu, wykluczone z życia publicznego. Sytuacja zmieniła się nieco na początku XX wieku, w związku z dojściem do władzy Amanullaha, który zaczął dostrzegać ogromny potencjał kobiet. Amanullah, który przejął władzę w 1919 r., starał się wprowadzić reformy społeczne na wzór europejski (m.in. dopuścił możliwość pokazywania się kobiet publicznie, zezwolił również na noszenie przez kobiety normalnych strojów w tym sukienek, spódnic itd.). Wprowadzone przez niego zmiany wywołały jednak ostry sprzeciw i rebelię antyrządową, co doprowadziło do jego detronizacji i emigracji. Dopiero po kilkudziesięciu latach spróbowano ponownie poprawić los kobiet, co udało się dopiero w 1959 r. królowi Zahirowi Szachowi, który m.in. pozwolił chodzić kobietom z odsłoniętymi twarzami, przyznał im prawa wyborcze, a także zagwarantował dostęp do nauki i wynagrodzenie równe mężczyznom.

Odwilż nie trwała jednak długo. Historycznie potwierdza się, że w czasach kryzysów, załamania władzy politycznej i konfliktów to kobiety cierpią najbardziej. Zjawiskiem znanym w socjologii jest fakt, że wówczas to najsłabsze społecznie ogniwa tracą najwięcej, a władza często jeszcze bardziej „uderza" w grupy o najsłabszym położeniu ekonomicznym i społecznym. Największe załamanie sytuacji kobiet miało miejsce, kiedy do władzy doszli konserwatywni islamiści - talibowie, którzy wprowadzili w kraju surowe prawo szariatu, interpretowane zresztą na własny użytek w ten sposób, by wyeliminować przeciwników politycznych i kobiety z życia publicznego. Talibowie doszli do władzy po wycofaniu się Związku Radzieckiego z Afganistanu w 1996 r. Z czasem wydali szereg dekretów godzących w podstawowe prawa człowieka, które w największym stopniu uderzyły w kobiety i młode dziewczyny.

Od 1996 r. talibowie rządzili krajem starając się przemienić je w teokratyczny twór, w którym stosowano wyłącznie prawo szariatu - prawo muzułmańskie organizujące całość życia publicznego i prywatnego Muzułmanina. Talibowie wraz z umacnianiem swojej pozycji w kraju (doświadczonym przez liczne konflikty, okupacje, a także skonfliktowane wewnętrznie jako państwo wielonarodowościowe, gdzie obok Pasztunów żyją także Tadżycy, Hazarowie, Uzbecy i wiele innych narodów) rozpoczęli prześladowania politycznych przeciwników, którymi z samego założenia okazały się również kobiety. Kobietom zabroniono pracy, chodzenia do szkoły, lekarze otrzymali zakaz badania i leczenia kobiet. Uznawano, że kobiety nie mogą przebywać w otoczeniu mężczyzn, co wiązało się z kolei z wprowadzeniem w zasadzie zupełnego zakazu przebywania ich na ulicach. Wyjść z domu mogły jedynie w towarzystwie męskiego opiekuna - najczęściej męża, syna, czy ojca. Jedynym okryciem, w którym kobietom wolno było pokazać się na zewnątrz była burka, czyli najbardziej zasłonięty rodzaj zakrycia całego ciała łącznie z głową i twarzą (wyjątkiem jest pozostawienie niewielkiej siatki na oczy, przez którą kobiety mogą widzieć).

Kobietom zabroniono się śmiać, malować, ubierać w kolorowe stroje nawet pod burkami. Wszelkie przejawy „zachodniego" życia, takie jak palenie papierosów, słuchanie muzyki czy jeżdżenie samochodem, były surowo zakazane. Za złamanie zakazów groziły brutalne kary nakładane zresztą nie tylko na kobiety, ale również na mężczyzn, którzy w jakikolwiek sposób dokonali transgresji obowiązujących norm. Na porządku dziennym było ucinanie kciuków, dłoni, amputacje kończyn za najdrobniejsze przewinienia takie jak np. pomalowany paznokieć czy założenie biżuterii. Najsurowszą karą było kamienowanie, które zgodnie z szariatem stanowi zadośćuczynienie za cudzołóstwo. Cudzołóstwo kobiet rozumiane było bardzo szeroko, nie tylko jako seks przedmałżeński czy zdrada małżonka. Najdrobniejszy gest wykonany w kierunku mężczyzny niebędącego krewnym, uśmiech, niekiedy zwykłe spojrzenie czy przebywanie w jego towarzystwie bez świadków. Kobiety podejrzane o cudzołóstwo były kamienowane z reguły publicznie, co miało dodatkowo podkreślić ich „haniebny" czyn i pokazać, że mężczyźni z rodziny odzyskali honor, karząc w ten sposób kobietę.

Upośledzenie kobiety w prawie było zauważalne w niemal każdym aspekcie. Kobiety nie posiadały prawa do wzięcia rozwodu, odejścia od mężczyzny, nawet w przypadkach związków przemocowych, w których były bite i gwałcone. Zgodnie z kolejną okrutną zasadą i tradycją talibów - kobiety zgwałcone, często małe dziewczynki zobowiązane były poślubić swojego oprawcę. Był to jedyny sposób, aby zmyć hańbę, która w ten sposób dotknęła rodzinę ofiary, a zwłaszcza mężczyznę, który miał sprawować nad nią opiekę. Kobiety stały się więźniarkami we własnym państwie - w Kabulu obowiązywał nawet nakaz szczelnego zasłaniania okna, by nikt nie mógł zobaczyć przebywających w domu kobiet.

Wiele kobiet organizowało się do wzajemnej pomocy i udziału w ruchu oporu, co zauważalne było jeszcze podczas wcześniejszych wojen i konfliktów w Afganistanie. Powstało także wiele organizacji, które zajmują się działalnością na rzecz równouprawnienia kobiet, takich jak chociażby RAWA (The Revolutionary Association of the Women of Afghanistan), która została założona jeszcze przed radziecką okupacją kraju. Początkowo jej powstanie miało służyć walce z wykluczeniem kobiet, wspieraniu ich praw i dążeniu do świeckości państwa, jednak w czasach reżimu talibów RAWA musiała zmienić działalność na konspiracyjną. Członkinie organizacji wkładają wiele wysiłku nie tylko w próby usunięcia patriarchalnej władzy w Afganistanie względem kobiet, ale prowadzą również szeroko zakrojoną pomoc medyczną i żywnościową dla kobiet i dzieci, których warunki życia znajdują się często na granicy ubóstwa. Pięć lat rządów talibów wykluczało możliwość jakiejkolwiek partycypacji kobiet w życiu politycznym państwa.

Kres radykalnemu reżimowi represjonującemu kobiety położyła w 2001 r. międzynarodowa koalicja zbrojna pod amerykańskim przywództwem. Operacja „Enduring Freedom", czyli inwazja wojsk amerykańskich na Afganistan doprowadziła w pewnym sensie do kresu rządów talibów, aczkolwiek pomimo znacznych wysiłków USA i pozostałych państw, które udzieliły wsparcia operacji nie doszło do ich całkowitej klęski. Niemniej doprowadzono wówczas do upadku reżimu talibów (wielu z nich uciekło jednak w górzyste tereny Afganistanu, gdzie rozpoczęło partyzancką walkę i działania terrorystyczne), co w znacznym stopniu poprawiło status kobiet. Poprawa sytuacji kobiet stała się wówczas jedną z głównych kwestii poruszanych przez społeczność międzynarodową, która stanowiła warunek udzielenia wsparcia dla kraju. Podpisana 26 stycznia 2004 r. przez prezydenta Hamida Karzaja Konstytucja Afganistanu wprowadziła zakaz dyskryminacji m.in. ze względu na płeć i gwarantowała obywatelom Afganistanu te same prawa (w tym m.in. czynne i bierne prawo wyborcze).

Wprawdzie tylko część kobiet powróciła do nauki i pracy, niemniej zyskały one taką możliwość, a ostatnie lata nazywane są czasami „względnego spokoju" dla kobiet. Kobiety mogły pracować, uczyć się, prowadzić działalność gospodarczą, studiować, chodzić same po ulicach nie tylko w burkach. Choć mentalność społeczeństwa afgańskiego jest wciąż w dużej mierze naznaczona silnymi tradycjami i wartościami patriarchalnymi i nie wszędzie Afganki miały możliwość życia w zgodzie z własnymi potrzebami, ich sytuacja znacznie się poprawiła. Jak podają dane przedstawione przez stację BBC, około 22 proc. afgańskich kobiet pracuje zawodowo, ponad 1000 z nich prowadzi własne firmy, kobiety stanowią 20 proc. urzędników i 27 proc. członków parlamentu. Takie realia były niemożliwe do osiągnięcia za czasów rządów talibów.

Wiele kobiet, zwłaszcza tych z młodszego pokolenia, stara się głośno mówić o ciężkiej sytuacji kobiet w Afganistanie - choć nie tak tragicznej, jak za czasów talibów, jednak wciąż bardzo trudnej. Składa się na to wiele aspektów, których skutków nie da wyeliminować się z dnia na dzień. Coraz więcej kobiet jest jednak świadomych konieczności popierania równouprawnienia płci w procesie budowania narodu, a także walki z dyskryminacją i przemocą ze względu na płeć, która - podobnie, jak i w wielu państwach na świecie - jest tu na porządku dziennym. Warto podkreślić jednak, że kobiety uzyskały możliwość udziału w życiu politycznym kraju, aby w praktyce zapewnić im równe szanse zdecydowano się również na wprowadzenie parytetów.

Kobietom udało się więc przeniknąć do afgańskiego świata biznesu i polityki. Jedną z nich jest Salima Marazi, która jako jedna z pierwszych kobiet gubernatorek przez kilka lat stała na czele dystryktu Chahar Kint. Chahar był jedynym obszarem podlegającym kobiecie, który nie podpadł pod żadną z grup terrorystycznych. Wiele czasu Marazi spędzała na walce z talibami i innymi bojówkami, w ubiegłym roku zaś udało jej się wynegocjować kapitulację ponad 100 bojowników w swoim regionie. Według obecnych doniesień Mazari do końca walczyła o swoją prowincję z talibami podczas ostatnich starć. Nie wiadomo dokładnie, co dzieje się z nią obecnie, jednak najprawdopodobniej została pojmana przez talibów.

Salima Mazari took on TB & resisted until the end. Being the governor of her district she had vowed to protect it. She has been captured as reported by many AF journos. It is need of the hour to protect her & make International community aware of what happens behind PC's of TB. pic.twitter.com/AyAfhtsPDO
- Amaan (@amaanbali) August 18, 2021

Jedną z bardziej znany afgańskich polityczek, która nie mając jeszcze ukończonych 30 lat została burmistrzynią miasta Majdanszahr, jest Zarifa Ghafari. Tym samym polityczka przeszła do historii jako najmłodsza kobieta burmistrzyni w Afganistanie i pierwsza w prowincji Wardak, piastująca ten urząd. Zarifa, która od lat walczyła o prawa kobiet, wspierała ich edukację, a także prowadziła własną organizację na rzecz wzmocnienia ekonomicznej pozycji Afganek, musi obecnie walczyć o swoje życie. Kobieta przekazała zachodnim mediom, że obawia się także o życie swoich najbliższych i otwarcie podkreśliła, że talibowie tylko czekają na to, by „złapać" takie kobiety jak ona. „Będą przychodzić po takich ludzi jak ja i zabijać nas. Nie mogę zostawić mojej rodziny. Poza tym, gdzie mogłabym teraz pójść?" - powiedziała polityczka.

"I'm sitting here waiting for them to come. There's no one to help me or my family;they'll come for people like me & kill me." Chilling, heartwrenching words from the brave #ZarifaGhafari Afghanistan's first female mayor. Everything feels trivial next to the cries of Afghan women pic.twitter.com/KMBCUa7USE
- Elif Shafak (@Elif_Safak) August 16, 2021

Powrót talibów i ich drakońskiego prawa prawdopodobnie przekreśli wszelkie „zdobycze" ostatnich lat. Względny spokój i wszelkie starania o zwiększenie udziału kobiet w życiu publicznym, umożliwienia im życia w zgodzie z własnymi wartościami i choć częściowe uniezależnienie od mężczyzn, z wielkim prawdopodobieństwem zakończą się, a talibowie, pomimo składanych obietnic, powrócą do reżimu z końca wieku. Kobiety nie wierzą w zapewnienia talibów, którzy podkreślają, że chcą aby ich rządy różniły się od tych, które miały miejsce w latach 90. Dotychczas podczas większości publicznych wystąpień, a także podczas wywiadu przeprowadzonego z rzecznikiem talibów, zapowiedziano, że kobiety pod ich rządami będą mieć dostęp do nauki i pracy zgodnie z nakazami islamu. Opinia publiczna i przede wszystkim obywatelki Afganistanu nie mają jednak złudzeń, że talibom zależy jedynie na dobrym PR-ze, a wszelkie zapewnienia o braku dyskryminacji kobiet to jedynie próby „mydlenia oczu" Zachodowi.

Wiele kobiet pamięta tragedie, do których dochodziło ponad 20 lat temu. Pomimo propagandowych obietnic składanych przez talibów Afganki nie wierzą w zapewnienia o lepszym traktowaniu i nie eliminowaniu ich całkowicie z życia. Ich obawy wydają się zresztą potwierdzać pierwsze decyzje i ruchy ze strony talibów, którzy w wielu miastach nie pozwolili już kobietom oraz dziewczynkom wrócić do szkoły i pracy. Ostatnio głośno było o przypadku Szabnam Dawran - prezenterce afgańskiej telewizji, której talibowie nie pozwolili wrócić do biura. "Poszłam do mojego biura, ale niestety nie wpuszczono mnie (...). Powiedziano mi, że nie mogę pozostać na moim stanowisku, bo zmienił się system" - powiedziała Dawran.

"Despite wearing a hijab & carrying correct ID, I was told by Taliban that The regime has changed. Go home" - Shabnam Dawran, Pashto News Anchor

This is the sad reality of today's Afghanistan in Taliban rule. pic.twitter.com/4cVSGgcd8F
- Samir Abbas (@TheSamirAbbas) August 19, 2021

Ponadto, jak donoszą działaczki i działacze na rzecz praw człowieka, coraz więcej doniesień z Afganistanu jest zatrważających i zmierzających w kierunku najgorszego scenariusza znanego z poprzednich rządów fundamentalistów. "Kobiety poważnie obawiają się o swoje bezpieczeństwo, o swoje prawa i możliwość edukacji. Już widziałyśmy doniesienia o tym, że wiele dziewcząt zostało odesłanych z uniwersytetów, a dziewczynki w wieku 12 czy 15 lat są wydawane za mąż" - podkreśla Malala Yousafzai, pakistańska działaczka na rzecz praw kobiet, uhonorowana Pokojową Nagrodą Nobla. Malala za swoją działalność przed laty (w 2012 r.) została zaatakowana przez oddział talibów i postrzelona w głowę. Działaczka podkreśliła, że jest przerażona sytuacja w Afganistanie i spodziewa się, jaka rzeczywistość spotka kobiety pod rządami talibów.

"In the last two decades, millions of Afghan women and girls received an education," @Malala, the youngest-ever Nobel Peace Prize laureate, writes in a guest essay. "Now the future they were promised is dangerously close to slipping away." https://t.co/X4lH1XxJk2
- New York Times Opinion (@nytopinion) August 18, 2021

Talibowie nie pozostawili złudzeń również w kontekście tego, jak odbierać będą jakiekolwiek próby przenikania kultury „zachodu" do afgańskiego świata. Zaraz po wejściu do stolicy, do którego doszło kilka dni temu natychmiast zaczęto przeprowadzać pierwsze „porządki" polegające na zamalowywaniu bądź niszczeniu lokali z ubraniami dla kobiet czy przedstawiającymi ich wizerunki. Do sieci przedostały się zdjęcia, na których talibowie m.in. zamalowywali farbą zdjęcia kobiet reklamujących suknie ślubne oraz biżuterię.

Podobną wizję talibskich rządów przedstawia także polska dziennikarka Jagoda Grondecka, korespondentka „Krytyki Politycznej", która dotychczas mieszkała w Kabulu i relacjonowała tamtejsze wydarzenia. Grondecka twierdzi, że talibowie coraz bardziej utrudniają wyjazd z kraju. Dotychczas podkreślali, że nie będą robić w tej kwestii problemów, krytykowali jedynie „plan ucieczki Zachodu". „Nikt, kto tego nie przeżył nie jest w stanie wyobrazić sobie poziomu zagrożenia, stresu. (...) Nigdy w życiu nie widziałam tak ekstremalnie trudnej, niebezpiecznej sytuacji, jak to, co dzieje się w tej chwili w okolicach lotniska w Kabulu" - stwierdziła Grondecka podczas wywiadu z telewizją Polsat. Dziennikarka zauważa również, że obecna sytuacja jest wyjątkowo niebezpieczna nie tylko dla kobiet i dzieci, choć dla nich szczególnie, ale dla całego afgańskiego społeczeństwa niepopierającego talibów. Chaos, nadużycia i tragedie związane z ewakuacją to według niej jednak dopiero początek dramatu, który rozpocznie się pod rządami fundamentalistycznego ugrupowania.

Pul-e Czarchi, niesławne kabulskie więzienie, "uwolnione" przez talibów. Zbiegły tysiące więźniów, w tym bardzo groźni członkowie Państwa Islamskiego.
- Jagoda Grondecka (@jagodagrondecka) August 15, 2021

Wydaje się więc, że dotychczasowe zapewnienia talibów o poszanowaniu praw kobiet i chęci zapewnienia im edukacji to wyłącznie działania propagandowe, które w żaden sposób nie przełożą się na rzeczywistość Afganek. Mimo obietnic wciąż napływają do nas kolejne informacje o przemocy ze strony bojowników. Jednym z kolejnych niepokojących doniesień są również nagrania, na których widać tzw. szwadrony śmierci złożone z talibów ubranych w białe szaty i kamizelki kuloodporne, którzy maszerują z karabinami w rękach, aby przeszukiwać domy, w których mogą mieszkać współpracownicy Zachodu.

Jeśli ziści się najgorszy scenariusz, a talibowie w żaden sposób nie będą respektować podstawowych praw uznawanych na arenie międzynarodowej, w Afganistanie może dojść do masowych egzekucji i powrotu najdrastyczniejszych praw stosowanych względem całego społeczeństwa, zwłaszcza zaś względem najsłabszych jego członków - kobiet i dzieci.
O autorce: Julia Berg - dziennikarka współpracująca m.in. z portalem zwierciadlo.pl, prawniczka i wykładowczyni akademicka na Uniwersytecie Warszawskim. Naukowo zajmuje się m.in. przestępstwami motywowanymi kulturowo oraz kwestiami karnymi i kryminologicznymi zabójstw „honorowych" dokonywanymi w krajach muzułmańskich, czemu poświęciła swoją rozprawę doktorską.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kobiety w Afganistanie - ofiary politycznej wojny

# data[].attributes.attachment_link.description
Od wielu dni świat żyje wydarzeniami, do których doszło w Kabulu, stolicy Afganistanu. Po wycofaniu się wojsk amerykańskich, talibowie ponownie przejmują tam rządy. Po przeszło 20 latach władzy, która przywracała kobietom m.in. prawo do nauki, pracy oraz prawa wyborcze, wraca reżim, który w latach 90. wymazał je z przestrzeni publicznej kraju.