# data[].attributes.body
Czekoladowy batonik wypełniony wiejskim serkiem lub zsiadłym mlekiem

# data[].attributes.body
Lody w bułce z posypką

# data[].attributes.attachment_link.title
Rizal's Roti Ais Krim (Ice Cream) on motorbike in KL Mutiara area 24 Aug 2017

# data[].attributes.body
długi cukierek z lukrecji w różnych kolorach i smakach

# data[].attributes.body
Deser mix

# data[].attributes.attachment_link.title
DIY: The Ultimate Halo Halo (Filipino Style Parfait)

# data[].attributes.attachment_link.title
POLAK na KUBIE Jedzenie - Trzcina cukrowa i napój Guarapo

# data[].attributes.attachment_link.title
Bolinho de Chuva mais fofinho é  com maizena

# data[].attributes.body
Milo jest niezastąpionym smakołykiem wśród dzieci z Signapuru, w szczególności z posypką z czekoladowego proszku.

# data[].attributes.attachment_link.title
MILO DINOSAUR in Singapore 【Full HD】新加坡恐龍美祿的做法

# data[].attributes.headline
Jakimi smakołykami zajadają się dzieci na całym świecie?

# data[].attributes.subject
Jakimi smakołykami zajadają się dzieci na całym świecie?

# data[].attributes.attachment_link.title
3400원짜리 수플레 팬케이크 / 3$ Souffle Pancakes - Taiwanese Street Food

# data[].attributes.attachment_link.title
Kontynenty i oceany Ziemi | Czy jesteś tak mądry jak ja?

# data[].attributes.body
polega na rozbijaniu kuli wypełnionej słodyczami

# data[].attributes.body
tradycyjna sztuka tworzenia barwnych kompozycji na ziemi

# data[].attributes.headline
Przeczytaj krótką bajkę z różnych stron świata

# data[].attributes.subject
Przeczytaj krótką bajkę z różnych stron świata

# data[].attributes.attachment_link.description
Portal Dzidziusiowo, to strona poświęcona parom planującym dziecko i młodym rodzicom. Skorzystaj z kalkulatora dni płodnych, oblicz termin porodu i wybierz imię dla swojego dziecka z bazy imion. Tysiące ciekawych artykułów dla mam i sekcja dla ojców. Sprawdź portal parentingowy Dzidziusiowo.pl!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Niektóre powstają z prostych przedmiotów, inne są dziełami sztuki, a nawet stają się symbolami krajów. I wszystkie sprawiają mnóstwo frajdy, nie tylko dzieciom! To, że opisane przez nas zabawki pochodzą z odległych kultur, nie oznacza, że na czytaniu o nich frajda musi się kończyć. Wystarczy poszukać zastępstwa na polskim podwórku.

1. Zakręcona tradycja

Żydowskie święto Chanuka to czas radości - przez osiem dni celebrowany jest cud, który wydarzył się w Świątyni w trakcie powstania Machabeuszy. Podczas gdy dorośli zapalają świece na tradycyjnym ośmioramiennym świeczniku, dzieci bawią się drejdlem (po hebrajsku - specjalnym bączkiem, na którego czterech ścianach znajdują się hebrajskie litery, które są pierwszymi literami słów w zdaniu: nes gadol haja po („wielki cud stał się tu"). Emocji dodaje fakt, że jest to gra na pieniądze - nie prawdziwe, ale czekoladowe chanuka geld. O wyniku decyduje szczęście gracza - należy zakręcić bączkiem i sprawdzić, co znajduje się na boku, na który upadł.
A w Polsce: Poza tradycją żydowską bączek, czyli jedna z najstarszych zabawek świata, jest dostępny w klasycznym stożkowatym kształcie i bogatej palecie zdobień.
2. Konik z Dalarny

Pierwowzorem tej zabawki miał być Slepnir - rumak należący do Odyna, króla bogów nordyckiego panteonu. Faktem jest, że po dziś dzień drewniany konik z regionu Dalarna to jedna z ulubionych zabawek szwedzkich dzieci, symbol kraju i popularna pamiątka. Jako oficjalny prezent otrzymali go między innymi Elvis Presley oraz Bill Clinton.
A w Polsce: Konik zwierzyniecki zwany lajkonikiem.
3. Pyszna zabawa

Tò he to tradycyjna zabawka wietnamskich dzieci. Figurki w kształcie zwierząt, kwiatów czy bohaterów bajek niegdyś wyrabiane na święta Tet oraz Trung Thu obecnie są sprzedawane na wszystkich straganach i targach. Jeśli zabraknie pomysłów do zabawy, figurki wykonane z kolorowego ryżu można po prostu zjeść.
A w Polsce: Cukrowe figurki na odpustach (i weselnych tortach).
4. Kaczka dziwaczka

Indonezyjskie dzieci wykorzystują twardą skórkę owocu , czyli pomarańczy olbrzymiej do konstruowania różnych wersji ich ulubionej zabawki. Powyginaną skórkę przymocowują do patyka i „wyprowadzają na spacer" swojego owocowego przyjaciela. Ten w podziękowaniu fikuśnie człapie.
Polsce: Jako produkt tradycyjnego rękodzieła zabawka jest dostępna pod różnymi postaciami: kaczki człapki, foczki człapki czy dinozaura człapaka.
5. Mbube! Mbube!

Czyli lew! lew! to gra dzieci ludu Zulu z RPA. Uczestnicy tworzą okrąg wokół dwóch osób z zawiązanymi oczami - jedna z nich jest lwem, a druga antylopą - po czym kręcą obiema osobami tak, by te straciły orientację. Gdy „lew" zbliża się do „antylopy", publiczność dopinguje głośniej, gdy się oddala, pozostali gracze cichną.
A w Polsce: Gra powszechnie znana pod nazwą „ciuciubabka".
6. Opona i kijek

Dziecięca kreatywność nie zna granic - dlatego maluchy potrafią wyczarować zabawki

ze wszystkiego, co mają pod ręką. Przykładem tej niezwykłej dziecięcej fantazji jest popularna w całej Afryce zabawka składająca się z... opony i kijka. W Tunezji nazywa się ona . Znana jest także inna wersja tej zabawki, w której oponę zastępuje metalowa obręcz. Gra rozwija sprawność i koncentrację - należy uważać, aby popychana przez kijek obręcz się nie wywróciła.
A w Polsce: Naszym odpowiednikiem jest gra w piłkę uderzaną specjalnym kijem zwanym również palantem (bijakiem).
7. Dmuchawce, latawce, wiatr
Chińczycy są mistrzami wynalazków. Oprócz przełomowych dla ludzkości odkryć, takich jak kompas, proch, druk i papier, to właśnie im zawdzięczamy latawce. Pierwotnie stosowane do straszenia przeciwników i przesyłania informacji, obecnie wykorzystywane są głównie dla przyjemności. Puszczanie latawców stało się jedną z ulubionych zabaw dzieci na całym świecie, a Chińczycy do tej pory celebrują to odkrycie w Dniu Latawca, który na stałe wpisał się w kalendarz hucznych uroczystości i jest obchodzony 9. dnia 9. miesiąca roku. A w Polsce: Latawce znane są od czasów najazdu Tatarów, a Dni Latawca obchodzone są w Płocku.
8. Śnieżny futbol
Mroźny klimat nie zniechęca dzieci z Alaski do zabaw na świeżym powietrzu. Okazuje się, że mocno ubity śnieg może w pełni zastąpić piłkarską murawę, a ma tę zaletę, że jest wszędzie - a więc każdą okolicę da się zamienić w boisko. Tradycyjnie do tej gry wykorzystywany jest skórzany worek wypchany sierścią łosia, a reguły są bardzo podobne do klasycznych zasad futbolu - celem jest wbicie piłki za linię bramkową drużyny przeciwnej. Na rozgrzewkę! A w Polsce: Sport dla wszystkich - szczególnie przed Euro 2012.
9. Japońska święta
Akabeko , czyli dosłownie „czerwona krowa", to tradycyjna japońska zabawka popularna w regionie Aizu. Swoją sławę zawdzięcza legendzie: według niej Akabeko, wówczas jeszcze jako prawdziwa krowa, była jednym ze zwierząt pociągowych pomagających przy budowie świątyni Enzōji. Po jej ukończeniu w IX w. zwierzę nie chciało opuścić świętego miejsca, a po śmierci jej ciało zamieniło się w kamień. Zabawa akabeko jest całkowicie bezpieczna - gwarantuje to przypisywana jej funkcja szczęśliwego amuletu. A w Polsce: Bazyliszek, bohater legendy, który stał się pierwowzorem maskotek i gadżetów dla najmłodszych.
10. Z kopca w kosmos
Które dziecko nie chciałoby mieć w domu ulubionego bohatera z bajki? Zapewne każde i właśnie dlatego pluszaki rodem z kreskówek robią międzynarodowe kariery. Do tych rysunkowych sław należy również Krecik (po czesku Krtek ) znany z cyklu filmów animowanych autorstwa Zdenka Millera. Obecnie krecika można przywieźć do domu w niemal każdej postaci - jako maskotkę, magnes, wycinankę czy puzzle. A wszystko zaczęło się od przypadku: poszukując nowej postaci, która nie byłaby podobna do zwierząt znanych z filmów Disneya, Miler wybrał się do lasu. Inspirację znalazł dopiero na polanie, gdzie potknął się o kopiec kreta. Sława nowego bohatera przybrała kosmiczne rozmiary. Dosłownie, bo jako maskotka krecik poleciał w kosmos z załogą promu Endeavour w jego ostatnią misję STS-13. A w Polsce: Miś Uszatek, niezapomniany bohater polskiej bajki, dzieło pisarza Czesława Janczarskiego oraz ilustratora Zbigniewa Rychlickiego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Plac zabaw, czyli czym się bawią dzieci na świecie

# data[].attributes.attachment_link.description
Niektóre powstają z prostych przedmiotów, inne są dziełami sztuki, a nawet stają się symbolami krajów. I wszystkie sprawiają mnóstwo frajdy, nie tylko dzieciom! To, że opisane przez nas zabawki pochodzą z odległych kultur, nie oznacza, że na czytaniu o nich frajda musi się kończyć. Wystarczy poszukać zastępstwa na polskim podwórku.

# data[].attributes.body
Jesteśmy dziećmi

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Śpiewające Brzdące - Piosenki dla dzieci

# data[].attributes.attachment_link.title
Śpiewające Brzdące - Jesteśmy dziećmi - Piosenki dla dzieci

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Było to jeszcze w czasach, kiedy Słońce i Księżyc mieszkali na Ziemi.
Zgodne i miłe tworzyli małżeństwo, i mieli wielu przyjaciół. Ich wygodny dom o drewnianych ścianach i dachu krytym liśćmi palmowymi zawsze był otwarty dla gości.

Wiele spotkań i zabaw odbyło się w domostwie Słońca i Księżyca. Jednym z najbardziej oczekiwanych gości był Wiatr. Księżyc i Słońce nasłuchiwali świszczących podmuchów zbliżającego się do nich Wiatru z wielką radością, bo zawsze przynosił ze sobą wiele interesujących opowieści ze świata.

Drugim, mile widzianym gościem był Ogień. Był to gość bardzo żywiołowy, a co za tym idzie bardzo kłopotliwy. Kiedy opowiadał lub tańczył, wokół sypały się iskry.

Ogień nie wchodził nigdy do domu, który przy tak energicznym gościu spłonąłby doszczętnie. Siadali sobie wszyscy na przestronnym podwórzu, z daleka od drewnianych ścian domu i podczas długich nocnych godzin prowadzili interesujące rozmowy.

Do grona przyjaciół Słońca i Księżyca zaliczała się również Woda. Bardzo cenili sobie jej towarzystwo i wielokrotnie chodzili z wizytą do jej domu. Wsłuchiwali się w szum oceanu, szmer strumieni i z przyjemnością patrzyli jak kaskady wody spadające z wysokich wodospadów mienią się w ich własnym blasku kolorami tęczy. Woda tak samo, jak i Wiatr była wielką podróżniczką i znała wiele zakątków świata.

Tak, to była bardzo cenna znajomość. Jedynym ich zmartwieniem było to, że Woda nigdy nie odwiedziła ich siedziby.
- Wasz dom jest za mały dla mnie i mojej licznej rodziny - wyznała przepraszająco Woda.

- Moją wizytą mogłabym Wam narobić wiele szkód.

Słońce i Księżyc tak bardzo chcieli, aby Woda w końcu ich odwiedziła, że postanowili zbudować bardziej okazały dom. Nie minęło wiele czasu, a na dziedzińcu stał piękny, drewniany dom, pięć razy większy od poprzedniego.

- Musimy znowu urządzić przyjęcie w naszym nowym domu - powiedziało pewnego dnia Słońce do Księżyca. - Przyjęcie, na którym nikogo już nie zabraknie. Przyjdzie i Wiatr, i Ogień, i Woda. W końcu będziemy wszyscy razem.

Wielkie było rozczarowanie gospodarzy, kiedy zaproszona Woda ponownie odmówiła przyjścia w gościnę. Dalej uważała, że, mimo zmian, dom jest zbyt mały.

Co było robić. Przecież reszta zaproszonych gości potwierdziła swoje przybycie. Przygotowania ruszyły więc pełną parą. W dniu przyjęcia, Słońce i Księżyc nagotowali mnóstwo mięsiwa. Pięknie udekorowane stoły zastawione były pysznymi warzywami i soczystymi owocami.

Z ogromnym szumem pierwszy przybył Wiatr. Nie minęła chwila, gdy za Wiatrem pojawił się Ogień. Obaj byli zawiedzeni, że nie zobaczą Wody, ale nie martwili się długo. Wszak niejednokrotnie tu gościli sami bez Wody i zawsze miło spędzali czas.

I tak było też tej nocy. Wszyscy się najedli, wiele zabawnych i wzruszających historii zostało opowiedzianych przy blasku i cieple ogniska. Wkrótce rozpoczęły się tańce...

Wiatr był cudownym muzykiem i śpiewakiem. Jego żywiołowa muzyka porwała Ogień do tańca. Jego płomienie coraz energiczniej poruszały się w tańcu. Coraz wyżej wystrzeliwały w górę wesołe iskierki.

Nagle jedna z iskierek dosięgła dachu, który szybko zajął się ogniem.

Wiatr przestał grać, Ogień przestał tańczyć. Przerażeni patrzyli na rozprzestrzeniający się błyskawicznie pożar. Nikt nic nie mógł zrobić. Ani Ogień, ani nikt inny nie miał takiej mocy, aby zatrzymać rozszalałe płomienie, które wyrwały się z pod kontroli.

Ktoś krzyknął - wezwijcie Wodę na pomoc.

Wiatr bezzwłocznie ze świstem udał się na ratunek w stronę morza. Kiedy Woda usłyszała co się wydarzyło, razem ze swoją wielką rodziną, ruszyła przeogromną falą na pomoc przyjaciołom. Czas był najwyższy.

Po chwili wszystko ucichło. Ucichły krzyki przerażonych gospodarzy, ucichły krzyki gości. Płomienie zostały pokonane. Wokół jak okiem sięgnąć wszędzie wszystko było zalane wodą. Ogień zniknął, Wiatr zamilkł. Słońce i Księżyc ratując się przed powodzią uciekli na niebo.

Dużo czasu musiało upłynąć, zanim Woda z powrotem wróciła do morza. Kiedy w końcu wszystko obeschło, okazało się, że nic nie zostało już z pięknego domu Słońca i Księżyca.

Słońce i Księżyc pozostali na Niebie, które teraz było ich nowym domem. Mają jednak nadzieję, że kiedyś wrócą na Ziemię. Każdego dnia i każdej nocy przemierzają całe niebo, przyglądając się z wysoka się Ziemi. Ciągle jeszcze szukają miejsca równie pięknego, jak to poprzednie, na którym mogliby pobudować nowy dom.
Bajka nigeryjska na podstawie bajki „Dziki Taniec Ognia"
ilustracje Agnieszka Cieślikowska

# data[].attributes.attachment_link.title
Bajka nigeryjska - Fundacja Edukacji Międzykulturowej

# data[].attributes.attachment_link.description
Było to jeszcze w czasach, kiedy Słońce i Księżyc mieszkali na Ziemi. Zgodne i miłe tworzyli małżeństwo, i mieli wielu przyjaciół. Ich wygodny dom o drewnianych ścianach i dachu krytym liśćmi palmowymi zawsze był otwarty dla gości. Wiele spotkań i zabaw odbyło się w domostwie Słońca i Księżyca.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ubogi staruszek wędrował po świecie. Pewnego dnia, kiedy przechodził przez wieś, był bardzo zmęczony i głodny. W jednym z domów usłyszał dźwięki weselnej uczty.

Pożywię się tutaj i odpocznę troszkę - pomyślał. Wszak wielka radość panuje w tym domu i ludzie na pewno chętnie podzielą się ryżem i swoją radością z potrzebującym.

Kiedy zastukał do drzwi otworzył mu wystrojony gospodarz. Z pogardą spojrzał na biednego wędrowca.
- Nie potrzeba mi tutaj obszarpanych żebraków. Pochodzę z bardzo dobrego rodu i równie znamienici są moi goście. Idź stąd staruchu, albo poszczuję cię psami - powiedział gospodarz i zatrzasnął przed nim drzwi. Żaden z weselnych gości nie ujął się za wędrowcem.

Nie takiej gościny spodziewał się strudzony starzec. Zasmucony, ruszył dalej, gdzie oczy poniosą.

Na rozstajach dróg dogoniła go młoda dziewczyna.
- Mam dla ciebie trochę ryżu dziadku - rzekła - nie mogę ci dać dużo, bo tylko tyle udało mi się wynieść. Pan mój jest bardzo skąpym i bardzo złym człowiekiem. Gdyby zauważył, że wynoszę jedzenie, straciłabym pracę.

- Dobre masz serce dziewczyno. Powiedz, jakie masz najskrytsze marzenie, a ja postaram się je spełnić - staruszek uśmiechnął się do dziewczyny, patrząc na jej twarz pokrytą bliznami.
Speszona służka opuściła głowę.
- Nie wiem, czy możesz spełnić moje życzenie. Widzisz przecież moje blizny. Odkąd je posiadam, moim jedynym marzeniem jest mieć gładką skórę, tak jak inne dziewczyny we wsi - wyszeptała, a po jej pokrytej bliznami twarzy zaczęły płynąć łzy.

- Nie płacz już - poprosił staruszek. - Idź, obmyj sobie twarz w tym oto strumieniu i bądź dobrej myśli.

Dziewczyna poszła do strumienia. Nie mogła przecież zapłakana wrócić do weselników. Jak wielka jej była radość, kiedy umywszy twarz zobaczyła, że blizny zniknęły. Z tafli wody spoglądało na nią odbicie pięknej dziewczyny.

- To jest podziękowanie za twoje dobre i wrażliwe serce - rzekł rozpromieniony starzec i ruszył w dalszą drogę.

Dziewczyna wróciła do swoich obowiązków.

Możecie sobie wyobrazić, jak wielkim zaskoczeniem było dla gości weselnych, kiedy zobaczyli usługującą im śliczną dziewczynę, która jeszcze tak niedawno ze spuszczoną głową podawała im jadło i napitki.

Nie miała wyjścia i musiała opowiedzieć całą historię, jaka się wydarzyła. Nikt nie miał wątpliwości, że były to czary. Dlatego każdy chciał z nich skorzystać. Wszyscy tłumie wybiegli na poszukiwanie starca. Kiedy go znaleźli, siłą przyprowadzili do domu i ugościli po królewsku.

Pomyśleli, że teraz mogą już prosić o wszystko czego pragną - o zdrowie, urodę, bogactwo. Życzeń było tyle, ilu było weselnych gości.

Starzec podziękował za gościnę i tak jak dziewczynie polecił weselnikom umyć się w strumieniu. Wszyscy, przepychając się między sobą, weszli do strumienia. Jak wielkie było ich zdumienie, kiedy po chwili ciała ich pokryły się sierścią, a z tyłu zaczęły im rosnąć długie ogony. Nie minęło wiele czasu, jak po gościach weselnych nie było ani śladu, a nad strumieniem pozostała tylko gromada rozwrzeszczanych małp.

- Oto moje podziękowanie za wasze obłudne serca - powiedział wędrowiec i ruszył przed siebie tam, gdzie go oczy poniosą.
Bajka wietnamska "O biedaku, garstce ryżu i wdzięczności"
ilustracje Agnieszka Cieślikowska

# data[].attributes.attachment_link.title
Bajka wietnamska - Fundacja Edukacji Międzykulturowej

# data[].attributes.attachment_link.description
Ubogi staruszek wędrował po świecie. Pewnego dnia, kiedy przechodził przez wieś, był bardzo zmęczony i głodny. W jednym z domów usłyszał dźwięki weselnej uczty. Pożywię się tutaj i odpocznę troszkę - pomyślał. Wszak wielka radość panuje w tym domu i ludzie na pewno chętnie podzielą się ryżem i swoją radością z potrzebującym.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W Afryce wiele opowiadań kończy się pytaniem..., a słuchacze wybierają swoje zakończenie historii. Zatem i Wy posłuchajcie bajki o "Pendzie i trzech młodzieńcach"...
Było to dawno, dawno temu. W pewnej afrykańskiej wiosce mieszkali trzej młodzieńcy Gora, Jusu i Dudu. Razem dorastali, razem się bawili, razem chodzili na polowania.

Niestety również razem zakochali się w tej samej dziewczynie o imieniu Penda.
- Musi się znaleźć jakieś sprawiedliwe rozwiązanie naszego problemu. Nie możemy przecież poślubić we trzech jednej dziewczyny - pomyśleli.

Długo nie mogli znaleźć rozwiązania. W końcu udali się do wodza wioski, który dał im radę:
- Niech każdy z was pójdzie do buszu! Wierzę, że tam znajdziecie rozwiązanie. Po powrocie jeden z was poślubi Pendę.

Chłopcy przystali na propozycję. Wiedzieli, że w końcu tylko jeden z nich będzie szczęśliwy, mogąc spędzić życie z Pendą, ale werdykt wodza wydał im się sprawiedliwy.

Teraz posłuchajcie, co im się wydarzyło.

Pożegnawszy się ze swoimi rodzinami, pożegnawszy się z Pendą, ruszyli w busz.

Gora napotkał na swej drodze starego człowieka, zbierającego chrust. Był on niedołężny i z trudem się schylał. Chłopiec widząc, że starzec nie jest w stanie sam zebrać chrustu, chętnie mu pomógł. Kiedy skończyli, wdzięczny staruszek, chcąc wynagrodzić jego trud, obdarował go kijem.

Gora uśmiechnął się w duszy, no bo, na co niby przyda mu się zwykły kij? Jak będzie go potrzebował, to sam przecież może ułamać jakąkolwiek gałąź z drzewa.

Starzec czytając w jego myślach powiedział.
- To nie jest zwykły kij, jakich pełno w buszu. Kij, który ci podarowałem ma wielką moc. Służy do zbudzenia umarłego. Wystarczy dotknąć kijem martwego, a ten będzie wskrzeszony. Nie każdemu dałbym tak cenny skarb, ale tobie daję z wielką przyjemnością, masz, bowiem młodzieńcze, dobre serce.

Uszczęśliwiony Gora podziękował i poszedł w stronę wioski.

W tym czasie Jusu spotkał sprzedawcę dywanów, który, nie znając okolicy, zgubił drogę. Jusu zaprowadził go do najbliższej wioski na targ. W podzięce kupiec podarował mu dywan.
- Jak ja wrócę z dywanem do buszu - pomślał strapiony Jusu. - Z takim pakunkiem trudno mi będzie skupić się na szukaniu czegoś, co uczyni mnie godnym Pendy.

Kupiec widząc troskę na twarzy swojego dobroczyńcy powiedział:
- To nie jest zwykły dywan, jakich pełno na każdym targu. Dywan, który ci podarowałem ma wielką moc. To latający dywan, wystarczy byś powiedział, dokąd chcesz lecieć i tam właśnie cię zabierze. Nie każdemu dałbym tak cenny skarb, ale tobie daję z wielką przyjemnością, masz bowiem młodzieńcze, dobre serce.

Uszczęśliwiony Jusu podziękował i poszedł w stronę wioski.

Dudu natomiast nikogo i niczego nie napotkał podczas swojej wędrówki po buszu. Zasmucony i zrezygnowany postanowił wrócić.

W drodze powrotnej zatrzymał się w małej gościnnej wiosce zamieszkałej przez starców. Nieszczęście nawiedziło tych dobrych ludzi. Jedyną studnię w wiosce zasypał piasek. Nikt nie miał dość siły by odkopać studnię i ludzie cierpieli z pragnienia. Dudu postanowił im pomóc, kopał całą noc i nad ranem dotarł do wody. W podziękowaniu mieszkańcy wioski postanowili podarować mu największy skarb, jaki mieli - lustro.

- Co mi po lustrze, jak Penda nigdy nie będzie się w nim przeglądała. Nie znalazłem niczego w buszu i na pewno nie zostanie ona moją żoną.

Starcy widząc troskę na twarzy swojego dobroczyńcy powiedzieli:
- To nie jest zwykłe lustro, jakich pełno w każdej wiosce. Lustro, które ci podarowaliśmy ma wielką moc. Możesz zobaczyć w nim jakiekolwiek miejsce na ziemi, o którym pomyślisz. Nie każdemu dalibyśmy tak cenny skarb, ale tobie dajemy je z wielką przyjemnością, masz bowiem młodzieńcze, dobre serce.

Uszczęśliwiony Dudu podziękował i poszedł w stronę wioski.

Po długiej wędrówce, Gora, Jusu i Dudu spotkali się na rozstajach dróg o jeden dzień marszu od ich wioski. Postanowili rozłożyć obozowisko i opowiedzieć o tym, co im się wydarzyło. Po sutej wieczerzy przy rozpalonym ognisku porównywali swoje skarby. Zachwycili się kijem o magicznej mocy, nie mogli się też nadziwić czarodziejskiemu dywanowi. Wszyscy trzej podeszli w końcu do lustra. Pierwszy Dudu, dumny ze swojego skarbu spojrzał w zwierciadło. Jego oczom ukazała się ich rodzinna wioska. Wiadomo, przecież o niczym innym nie myślał, jak tylko o rychłym powrocie do domu. Ale nie taki widok chciał ujrzeć stęskniony Dudu. Nie to chcieli zobaczyć Jusu i Gora.

Ich marzenia legły w gruzach. Penda, dziewczyna, którą kochali, i o którą walczyli, nie żyła. W wiosce trwały przygotowania do jej pogrzebu.
- Nie, nie możemy na to pozwolić. Mamy przecież czarodziejskie dary - zakrzyknęli wszyscy. - Może jeszcze zdążymy ją uratować.

- Mogę ją wskrzesić moim kijem - krzyknął Gora.
- Trzeba działać szybko, ceremonia za chwilę się rozpocznie - powiedział Dudu.

Wtedy Jusu rozwinął dywan i zarządził:
- Pośpieszcie się i wsiadajcie na dywan!

Trzej chłopcy usiedli na dywanie, który zaraz się uniósł i poleciał w kierunku wioski.

Gdy dotarli na miejsce, Gora zeskoczył z dywanu i, nie zważając na płaczących ludzi, podszedł do zmarłej. Wystarczyło lekkie dotknięcie kija. Penda, jak gdyby budząc się z długiego snu, otworzyła oczy, przeciągnęła się i wstała. Wokół niej zgromadzili się tak samo uradowani, jak i zdziwieni bliscy.

Trzej młodzieńcy uszczęśliwieni, że ich wybranka żyje, zwrócili się do wodza wioski:
- Każdy z nas chce poślubić Pendę. Zdecyduj, który zostanie wybrany? Gora z zaczarowanym kijem, który przywrócił jej życie? Jusu z latającym dywanem, dzięki któremu wszyscyśmy mogli błyskawicznie dotrzeć do wioski na ratunek? Czy Dudu z magicznym lustrem, bez którego nawet nie dowiedzielibyśmy się, że Penda nie żyje?

Co zadecydował wódz? To było bardzo, bardzo dawno temu i najstarsi ludzie tego nie pamiętają.

A Wy, co o tym sądzicie?
Bajka senegalska na podstwie bajki "Penda i trzej młodzieńcy"
ilustracje Agnieszka Cieślikowska

# data[].attributes.attachment_link.title
Bajka senegalska - Fundacja Edukacji Międzykulturowej

# data[].attributes.attachment_link.description
W Afryce wiele opowiadań kończy się pytaniem..., a słuchacze wybierają swoje zakończenie historii. Zatem i Wy posłuchajcie bajki o "Pendzie i trzech młodzieńcach"... Było to dawno, dawno temu. W pewnej afrykańskiej wiosce mieszkali trzej młodzieńcy Gora, Jusu i Dudu. Razem dorastali, razem się bawili, razem chodzili na polowania.

# data[].attributes.body
Gra planszowa do wydruku

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czy wiesz, że w Ameryce Południowej w Peru na płaskowyżu Nazca znajdują się tajemnicze rysunki wykonane przez Indian? Jednym z nich jest małpa. Nikt nie wie, dlaczego zostały wykonane. Niektórzy uważają, że mogło to być nawet lądowisko dla przybyszów z kosmosu.

Może to Ty będziesz naukowcem, który rozwiąże w przyszłości tą zagadkę. A tymczasem po ogonie małpy z Nazca wejdź razem z Twoimi kolegami na najwyższy szczyt Ameryki Południowej Aconcagua. Zapraszamy do zabawy!

# data[].attributes.attachment_link.title
Tajemnice Nazca - Fundacja Edukacji Międzykulturowej

# data[].attributes.attachment_link.description
Czy wiesz, że w Ameryce Południowej w Peru na płaskowyżu Nazca znajdują się tajemnicze rysunki wykonane przez Indian? Jednym z nich jest małpa. Nikt nie wie, dlaczego zostały wykonane. Niektórzy uważają, że mogło to być nawet lądowisko dla przybyszów z kosmosu. Może to Ty będziesz naukowcem, który rozwiąże w przyszłości tą zagadkę.

# data[].attributes.body
Gra memory do pobrania, na której są pokazane różne nakrycia głowy z całego świata

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dawno, dawno temu żyła sobie piękna dziewczyna. Była tak piękna, że powiadano, że jej piękność przewyższała blask księżyca.

Dumna była dziewczyna ze swej urody, jednak nie potrafiła się nią cieszyć. Ciągle dręczyła ją myśl, że kiedyś urodzi się inna, która będzie od niej piękniejsza. Dlatego też nie było dnia, żeby nie szukała potwierdzenia swojej piękności zarówno u ludzi, jak i u samego księżyca. Każdego wieczoru, kiedy na niebie skrzyły się miliony gwiazd, a księżyc lśnił swoim blaskiem, dziewczyna przyoblekłszy się w najpiękniejsze szaty i ozdoby, zwracała się do księżyca z pytaniem:

- O powiedz mi ty, który nadajesz blask nocy, czyż nie jestem najpiękniejsza na ziemi?

Mijały lata, a ona zawsze otrzymywała tą samą odpowiedź.
- Jesteś najpiękniejszą kobietą na ziemi, a blask twojej urody przyćmiewa mój blask.

To były słowa, jakie zawsze chciała słyszeć.

Aż pewnej rozgwieżdżonej nocy... Niestety, stało się to, czego obawiała się całe swoje życie.

- Piękna jesteś o pani - rzekł księżyc - wkrótce jednak urodzisz córkę, której uroda przewyższy twoją.

Minęło kilka miesięcy. Na świat przyszła piękna dziewczynka o złotych włosach. Nazwano ją Jedjiga tzn. kwiat, ponieważ z każdym dniem jej uroda rozkwitała niczym delikatne, pachnące płatki rajskiego kwiatu.

Podziwiano piękne dziecko, a im bardziej je podziwiano, tym bardziej zazdrosna była jej matka. W swojej córce widziała wroga. Wroga, który gdy dorośnie będzie od niej piękniejszy. Mijały dni i lata, a ona nie myślała o niczym innym jak tylko o tym, jak do tego nie dopuścić. W jej głowie zrodził się sprytny plan pozbycia się córki.

Pewnego wieczoru, kiedy Jedjiga skończyła lat osiem, matka rzekła.

- Jutro będziemy tkały tkaninę. Pójdziemy za wioskę daleko w pole razem z sąsiadką. Na wzgórzu wbijemy w ziemię dwa słupy, a na nich przymocujemy na górze belkę. Na tym zamocujemy osnowę, a ty weźmiesz kłębek wełny i będziesz biegała z nim przeplatając wełnę przez nitki osnowy. Potrafisz chyba utrzymać kłębek. Jesteś już dużą dziewczynką.

Matka wiedziała, że Jedjiga nie będzie w stanie utrzymać wielkiego kłębka wełny, który wypadnie jej z ręki i potoczy się w las. Wiedziała też, że Jedjiga na pewno pobiegnie za kłębkiem.

Jak przewidywała, tak też się stało. Nie minęło wiele czasu od rozpoczęcia pracy, a ogromny kłębek potoczył w dół ze zbocza w stronę ciemnego lasu. Jedjiga pobiegła w ślad za toczącą się kulą.

Biegnąc przez las na swoich małych nóżkach, nie mogła dogonić rozpędzonego kłębka. Las stawał się coraz bardziej gęsty, coraz bardziej ciemny. Wkrótce rozpędzony kłębek zatrzymał się w kolczastych krzakach jeżyn rosnących nieopodal pieczary. Uradowana Jedjiga pochwyciła wełnę, jednak ku swojemu przerażeniu zobaczyła, że nici są porwane. Zdała sobie sprawę, że nie jest w stanie sama wrócić do domu. Na dworze zaczynało się ściemniać. Znad wierzchołków drzew gdzieś w oddali świecił księżyc.

- Jest już ciemno - pomyślała - schowam się w pieczarze i przeczekam do świtu. Jutro może przy dziennym świetle uda mi się odnaleźć drogę.

Kiedy weszła do pieczary, zobaczyła tam wielkiego węża. Przestraszona powoli zaczęła się wycofywać. Jak wielkie było jej zdziwienie, kiedy wąż przemówił do niej ludzkim głosem.

- Nie bój się dziewczynko. Nie zrobię ci krzywdy. Opowiedz mi lepiej, jak się tu dostałaś.

Kiedy Jedjiga skończyła swoją opowieść, wąż odgadł, że w ten sposób matka chciała pozbyć się dziewczynki.

Muszę wam wyjaśnić, że nie był to prawdziwy wąż. Kiedyś był to szczęśliwy mężczyzna, mający ukochaną żonę i dzieci. Pewnego razu idąc przez las nastąpił na węża, a ten chcąc go ukarać, przemienił jego ciało w ciało węża. Jednak jego serce wciąż było sercem dobrego i wrażliwego człowieka.

Ponieważ całym sercem współczuł małej dziewczynce rzekł.

- Jesteśmy w samym środku wielkiej dżungli, a ty nie wiesz jak nazywa się twoja wioska, ani jak do niej trafić. Zostań ze mną dziecko, a ja się tobą zaopiekuję. Zostaniesz u mnie tak długo, aż Allach da ci znać, że wybrał dla ciebie inną drogę wiodącą przez życie.

Jedjiga została.

Wąż był dla niej niczym troskliwy ojciec. Kiedy Jedjiga była mała niczego jej nie brakowało, ale kiedy podrosła, zaczęła tęsknić za ludźmi i słońcem. Chciała odkrywać świat, ale wąż nigdy nie pozwalał jej oddalać się od pieczary.

- Dla ludzi jestem bestią i ucieleśnieniem zła - tłumaczył jej, - jeśli mnie zobaczą będę chcieli mnie zabić. Nie oddalaj się od domu, abyś nie sprowadziła na nas jakiegoś nieszczęścia.

Musiał on jednak opuszczać pieczarę, aby zdobywać dla nich pożywienie. Jedjiga korzystała z tych chwil wolności, pamiętając, żeby wrócić do pieczary, zanim powróci przybrany ojciec.

Wkrótce w swoich wędrówkach po lesie zaczęła zapuszczać się coraz dalej. Nie raz podchodziła do miejsca, gdzie drwale wycinali w puszczy drzewa i z ukrycia patrzyła na ich pracę. Byli oni jedynymi ludźmi, jakich przecież widziała.

Niektórzy z nich zauważyli dziewczynę o złotych włosach oraz węża niosącego w swoich skrętach rozmaite owoce. Wkrótce po wioskach zaczęły krążyć na jej temat niesamowite opowieści. Dotarły one do uszu księcia, który całym sercem zapragnął wyjaśnić zagadkę tajemniczej leśnej wróżki.

Pewnego dnia książę zapuścił się na koniu w leśną gęstwinę. Wkrótce dotarł na skraj polany, gdzie drwale ostatnio wycięli dużo drzew, tam zatrzymał konia.

- Jeżeli dobrze pamiętam, co opowiadali ludzie, to musi być już niedaleko - pomyślał.

Schował się za gęstymi krzakami i czekał. Nie minęła godzina, jak na polanie pojawiła się złotowłosa dziewczyna. Jej piękność przewyższała zasłyszane na jej temat opowieści. Książę postanowił ją śledzić.

Jak wielkie było jego zdziwienie, kiedy dotarłszy na polanę nieopodal pieczary zobaczył wielkiego węża posilającego się w towarzystwie dziewczyny. Kiedy dziewczyna została sama, a wąż udał się do pieczary na sjestę, książę wyskoczył zza krzaków i rzekł.

- Zaklinam ciebie na Allacha, powiedz o pani czyś jest wróżką czy człowiekiem śmiertelnym jak ja.
- Jestem człowiekiem śmiertelnym tak jak i ty panie - odpowiedziała Jedjiga. - Jestem również córką węża - rzekła i opowiedziała mu swoją historię.

Książę powrócił do pałacu, ale jego myśli pozostały przy złotowłosej dziewczynie, którą spotkał w lesie. Nie mógł myśleć o niczym innym, nie jadł, nie pił i nie spał. Przez wiele dni nie opuszczał swojej komnaty. W końcu oznajmił swoim rodzicom, że nie odzyska chęci do życia póki nie poślubi pięknej córki węża. Cóż było robić. Chcąc nie chcąc król i królowa musieli wyrazić zgodę na to małżeństwo.

Uradowany książę niezwłocznie wyruszył do pieczary do ukochanej.

- Całym sercem kocham twoją córkę o panie - zwrócił się do węża - i pragnę by została moją żoną.

Długo myślał wąż, zanim przemówił, ku zdziwieniu księcia, ludzkim głosem.

- Siedem lat temu przygarnąłem tą oto dziewczynę i pokochałem jak rodzoną córkę. Droższa jest mi niż życie, ale widzę młodzieńcze, że kochasz ją szczerze, więc powierzę ją twojej opiece. W zamian musisz mi tylko w podarować bukłak świeżej krwi.
- Pamiętaj - zwrócił się do Jedjigi - skoro opuścisz mój dom, opuścisz go na zawsze i nie będzie dla ciebie tutaj powrotu.

Uszczęśliwiona Jedjiga spakowawszy swój skromny dobytek wyruszyła z księciem, którego również pokochała od pierwszego wejrzenia. Nie ujechali daleko, kiedy Jedjiga zauważyła, że nie zabrała z domu swojego ulubionego grzebienia.

- Muszę po niego wrócić - rzekła do ukochanego - to nie potrwa długo. Poczekaj tu na mnie.

Kiedy tylko weszła do pieczary, zobaczyła swojego ojca pijącego świeżą krew.

- Nie posłuchałaś mojego rozkazu. Pożałujesz swojego powrotu Jedjigo - słowa, które usłyszała od swojego przybranego ojca napełniły trwogą jej serce.

Zasmucona powróciła do swojego księcia. Hucznie na zamku powitano młodych. Wkrótce odbyły się zaślubiny młodej pary.

Nie minął rok, a młoda księżna tuliła w swoich ramionach pięknego chłopczyka. Chłopczyka o włosach złotych jak słońce i rysach delikatnych jak rysy jego matki. Radość zapanowała w królewskiej rodzinie. Nie minęło jednak 40 dni, a pewnej nocy maleńki książę zniknął z kołyski. Wielka była rozpacz młodej księżnej i jej męża. Chłopiec zaginął bez śladu.

Minęło osiem lat. Jedjidze i księciu urodziło się jeszcze 6 niezwykłej urody chłopców. Każdy z nich jednak w tajemniczy sposób znikał z kołyski, gdy mijało 40 dni jego życia.

- Żona księcia jest czarownicą. Czego innego można się spodziewać od córki węża? - szeptano w królestwie. - Książę powinien oddalić jak najszybciej Jedjigę i ożenić się po raz drugi.

Książę jednak nie chciał o tym słyszeć. Kochał swoją piękną żonę i, tak samo jak ona, cierpiał nad stratą swoich synów. Pewnego dnia Jedjiga rzekła do księcia.

- Zaprowadź mnie do pieczary, gdzie mieszkałam z moim ojcem.

Jak wielkie było ich zdziwienie, kiedy zbliżywszy się do pieczary zobaczyli 6 złotowłosych chłopców baraszkujących wesoło. Siódmy, najmłodszy siedział na kolanach u rozpromienionego starca.

- Nie szukajcie więcej węża - odrzekł starzec - czar prysnął, wąż, na którego przypadkowo nastąpiłem, zdechł i jego zaklęcie nie ma już nade mną władzy. Odzyskałem swoją dawną postać.

Starzec zaczął swoją opowieść.

- To było wtedy, gdy wróciłaś do pieczary i zobaczyłaś mnie pijącego krew. Picie krwi wszakże jest zakazane przez Allacha, ale dotyczy to rodzaju ludzkiego. Ja zaś byłem wężem. Wężem, symbolizującym wszelkie zło, ale wężem o ludzkich uczuciach. Chciałem ciebie ukarać za moje upokorzenie, dlatego też zabrałem wam synów. Nigdy jednak nie chciałem im zrobić żadnej krzywdy. Kocham waszych synów jak rodzone dzieci i opiekowałem się nimi tak samo troskliwie jak tobą Jedjigo - moja córko.

- Książę - kontynuował starzec - jesteś prawym człowiekiem. Przez te wszystkie lata nie wyparłeś się mojej córki, mimo że starano cię przekonać, że jest czarownicą i córką nieczystej siły. Dochowałeś jej wierności i przez te wszystkie lata nigdy nie wątpiłeś w jej dobre serce. Zwracam ci z radością twoich pięknych synów. Wracajcie do domu i cieszcie się odtąd waszym szczęściem.

Nie muszę chyba wam mówić, że dla Jedjigi skończyły się wszystkie cierpienia. Sława jej imienia niosła się po całym kraju. Była matką złotowłosych książąt, piękniejszą niźli blask księżyca.
Na podstawie bajki arabskiej "Piękniejsza niźli blask księżyca"
ilustracje Agnieszka Cieślikowska

# data[].attributes.attachment_link.title
Bajka arabska - Fundacja Edukacji Międzykulturowej

# data[].attributes.attachment_link.description
Dawno, dawno temu żyła sobie piękna dziewczyna. Była tak piękna, że powiadano, że jej piękność przewyższała blask księżyca. Dumna była dziewczyna ze swej urody, jednak nie potrafiła się nią cieszyć. Ciągle dręczyła ją myśl, że kiedyś urodzi się inna, która będzie od niej piękniejsza.

# data[].attributes.attachment_link.description
Przeczytaj uważnie pytania. Odpowiedzi wpisz w odpowiednie miejsca w krzyżówce. Powodzenia!

# data[].attributes.headline
Poznajemy mieszkańców różnych części świata

# data[].attributes.subject
Poznajemy mieszkańców różnych części świata

# data[].attributes.body
Prezentacja działa po kliknięciu "Otwórz w nowym oknie"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

To make this website work, we log user data and share it with processors. To use this website, you must agree to our Privacy Policy, including cookie policy. I agree.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
dzieci świata projekt współfinansowany przez unię europejską w ramach europejskiego funduszu społecznego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzieci świata Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. - ppt pobierz

# data[].attributes.attachment_link.description
Pobieranie prezentacji. Proszę czekać To make this website work, we log user data and share it with processors. To use this website, you must agree to our Privacy Policy, including cookie policy. I agree.

# data[].attributes.body
Dzień ustanowiony w 1954 przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) dla upowszechniania ideałów i celów dotyczących praw dziecka zawartych w Karcie Narodów Zjednoczonych (1945) i obchodzony od 1955 w różne dni roku w różnych krajach członkowskich ONZ; w Polsce obchodzony jest 1 czerwca.