# data[].attributes.headline
Осы курс жайлы пікір

# data[].attributes.subject
Осы курс жайлы пікір

# data[].attributes.body
Бұл курста біз қазақ тілінде сөйлеу дағдыларын жетілдірдік - ауызша қазақша сөйлеу, тыңдау, эссе жазу, пікірталастар мен дөңгелек үстелдер ұйымдастырылды. Маған курс ұнады, өйткені бұл менің қазақ тілін жетік меңгеруге көмектесті. Аргументацияны жазбаша және ауызша түрде қалай дамыту керектігін түсіндім. Падлетте виртуалды тақтаны құру маған өте ұнады - бұл оқуға шығармашылықпен жақындауға көмектесті.

# data[].attributes.headline
Интернет-маркетинг деген не?

# data[].attributes.subject
Интернет-маркетинг деген не?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Сонымен, интернет-маркетинг - интернет арқылы клиенттерге өнімді немесе қызметті сату.

Интернет-маркетингтің басты мақсаты - парақшаға кірген адамдарды сатып алушыға айналдыру және түсетін пайданы көбейту.

Тарихына тоқталатын болсақ, АҚШ-та 1992 жылы интернетті бақылауды жеке қолға бергеннен кейін, тұтынушылар мен интернет қызметтерін жеткізушілер тобы айтарлықтай кеңейіп, интернет желісі бүкіл әлем бойынша миллиондаған адамдар мен компьютерлерді байланыстырды. Сол жылы кітаптарды сатқан Чарльз Стектің алғашқы интернет-дүкені ашылды. 1994 жылы Amazon компаниясы ашылды, ол 1995 жылдың шілде айында интернет-дүкенін ашты. 1994 жылдың қазан айында "First Virtual" компаниясы интернет желісінде тауарларды төлеу бойынша қызметтерді ұсына бастады және бірінші электронды төлем жүйесі пайда болды. Бірнеше жыл өткеннен кейін 1996 жылы MasterCard және Visa SET деп аталатын пластикалық карталарды пайдалана отырып интернеттегі төлемдерді қорғауға арналған ашық, бірыңғай стандартты құру туралы жариялады. Біраз уақыттан кейін алғашқы іздеу жүйесі пайда болды.

Инвестициялардың табыстылығы артты, ал шығындар азайды. Маркетингтің бұл түрі заманауи капитализмнің негізі болды, ол идеясы, өнімі немесе қызметі бар кез келген адамға барынша кең аудиторияға жетуге мүмкіндік береді.
Интернет-маркетинг пен классикалық маркетинг арасында ерекшеліктер бар:

Интернет-маркетингтің классикалық маркетингтен 3 артықшылығы бар:

2. Таргетинг
Интернетте сіз аудиториямен тікелей байланыса аласыз, клиенттермен байланысып, ахуалды қадағалай аласыз.
3. Веб-аналитика
Бұл барлық аудиториядан мақсатты аудиторияны таңдауға және оған жарнаманы көрсетуге мүмкіндік беретін механизм.
Интернет-маркетинг жүйесі мынадай элементтерді қамтиды:
Бұл сайтқа кірген және сатып алған адамдарды қандай әрекеттер қызықтырғанын және қайсысы ең тиімді екенін түсінуге көмектеседі.

· Медиялық жарнама

· Мәнмәтіндік жарнама

· Жалпы алғанда іздеу маркетингі және атап айтқанда, SEO

· Әлеуметтік желілерде алға жылжыту: SMO (сайтты әлеуметтік желілерге оңтайландыру) және SMM

· Электрондық пошта, RSS және т.б. арқылы тікелей маркетинг.

· Вирустық маркетинг

· Партизандық маркетинг

· Интернет-брендинг

· Электрондық пошта маркетингі

· Мазмұнды маркетинг

Интернет-маркетингте сатылымның өсуі кірушілерді тартуға, сайттың тиімділігін арттыруға және клиенттерді қайтаруға негізделген. Бірақ клиенттерді тарту жеткіліксіз, сіздің бизнесіңізге пайда әкелетіндіктен, парақшаңызға кірген адамдардан клиент шығаруыңыз керек. Барлық осы тармақтарды сіздің интернет стратегияңыз ескеруі керек.

Стратегиясыз бизнесті жүргізуге болады, алайда өсім болмайды. Егер сіз бизнесіңізді өсіруді және оның жарнамасына қаржы салуды жоспарласаңыз, онда сізде стратегия болуы керек. Оның болмауы хаотикалық және жүйесіз шығындарға әкеледі.

Стратегия - бұл мақсатқа қол жеткізуге әкелетін ұзақ мерзімді жоспар. Басқаша айтқанда, сату көлемін ұлғайтуға бағытталған іс-әрекеттер жоспары.

Интернет-маркетингтің мақсаты сату көлемінің артуы. Демек, интернет-маркетингтегі стратегияда компанияның табысын арттыру жөніндегі іс-әрекеттердің реттілігі, бірізділігі болуы тиіс.
Кемшіліктер:
Есте сақтаңыз! Стратегия бар болса, сатылымды автоматты түрде көтеретін және бизнесіңіздің бұрын-соңды болмаған биіктіктерге көтеретін сиқырлы таяқша емес. Барлығы іске асу үшін стратегия қадамдарының орындалуын сақтау қажет.
2. Тауар сапасын алдын-ала біле алмау
Интернет-маркетингтегі шектеулер компаниялар мен тұтынушылар үшін проблемаларды тудырады. Егер тұтынушыда баяу интернет байланысы болса, ол анимациялық роликтердің, презентациялық фильмдердің және жоғары сапалы графиктердің жарнамада пайдалануына қиындықтарға әкеледі, дегенмен, бұл жылдамдық мәселесі - уақыттың еншісінде, күн сайын "баяу" пайдаланушылардың саны азайып келеді. Қоңырау шалудың орнын жылдам интернет алып жатыр.

Келесі кемшіліктердің бірі - интернет-маркетинг тұтынушы тауарды сатып алуға дейін оны тексеруге мүмкіндік бере алмайды. Бірақ тұтынушылардың көпшілігі бұл мәселені оңай шешеді. Олар өздеріне қызықты тауарды кәдімгі дүкенде қарап, интернет-дүкенде оны сатып алады.
3. Қауіпсіздік мәселесі
Тұтынушының тауарды ұстап көре алу мүмкіндігі жоқтығының мәселесін басқа тәсілдермен шешуге болады, мысалы, кейбір интернет-дүкендердің иелері сапасы және ажыратымдылығы жоғары фотосуреттерді қолдану арқылы өнімдердің барлық бөлшектерін және ерекшеліктерін көрсеткісі келеді. Интернет-дүкенде тұтынушыға тауарды оның барлық бұрыштарынан зерттеуге мүмкіндік беретін арнайы фото-техниканы қолданып, 3D форматындағы (көлемді суреттер) фотосуреттерді жасау танымал болып бара жатыр.

Компанияларға және онлайн-бизнеске қатысатын тұтынушыларға қауіпсіздік мәселелері өте маңызды. Көптеген тұтынушылар интернетте тауарды сатып алудан қорқады, өйткені олар өздерінің жеке ақпараттарының құпия болып қала беруіне сенімді емес. Интернеттегі бизнеспен айналысатын компаниялар өздерінің клиенттеріне қатысты құпия ақпаратты жариялау барысында ұсталған жағдайлар бұрын болған. Олардың кейбіреулері тұтынушылар туралы ақпараттың құпиялылығына кепілдік беретіндігі туралы өз веб-сайттарында жариялаған. Өз клиенттері туралы ақпаратты сату арқылы олар тек мәлімдеген саясатын ғана емес, бірнеше мемлекеттердің заңдарын да бұзады.

Кейбір компаниялар тұтынушылар туралы ақпараттар сатып алып, содан кейін тұтынушыға дерекқордан осы ақпаратты ақша үшін алып тастауға ұсынады. Қалай болғанда да, көптеген тұтынушылар өздерінің жеке ақпараттарының жарияланып жатқанын білмейді және бұл ақпаратты ақылсыз компаниялар арасында алмасуға кедергі жасай алмайды.

Қауіпсіздік мәселесі интернеттегі бизнесте байыпты қарайтын компаниялар үшін басты мәселелердің бірі болып табылады. Шифрлау - бұл интернетте берілетін деректердің қауіпсіздігі мен құпиялылығын қамтамасыз ету үшін қолданылатын негізгі әдістердің бірі.

# data[].attributes.attachment_link.title
Интернет-маркетинг деген не?

# data[].attributes.attachment_link.description
Сонымен, интернет-маркетинг - интернет арқылы клиенттерге өнімді немесе қызметті сату. Интернет-маркетингтің басты мақсаты - парақшаға кірген адамдарды сатып алушыға айналдыру және түсетін пайданы көбейту. Тарихына тоқталатын болсақ, АҚШ-та 1992 жылы интернетті бақылауды жеке қолға бергеннен кейін, тұтынушылар мен интернет қызметтерін жеткізушілер тобы айтарлықтай кеңейіп, интернет желісі бүкіл әлем бойынша миллиондаған адамдар мен компьютерлерді байланыстырды.

# data[].attributes.headline
Курс бойынша

# data[].attributes.subject
Курс бойынша

# data[].attributes.body
Курс атауы: Intermediate Kazakh

Студент аты жөні: Шалдыбаева Еркежан

Курс оқытушысы: Нұр-Айша Бекеева Жүсіпқызы - ф.ғ.к., КИМЭП Университеті.

Жоба тақырыбы: «Менің болашағым –

білім және жаңа технологияда».

# data[].attributes.headline
Маркетинг туралы видео бойынша тест

# data[].attributes.subject
Маркетинг туралы видео бойынша тест

# data[].attributes.body
Видео: https://www.youtube.com/watch?v=L6tjeXrJBi8
Тест: https://forms.gle/WeE1ASMAPcquoVad8

# data[].attributes.attachment_link.title
Маркетинг туралы тест

# data[].attributes.attachment_link.description
Видео бойныша тест

# data[].attributes.headline
Маркетинг туралы видео

# data[].attributes.subject
Маркетинг туралы видео

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=76ragx3KIX4

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Atameken Business News / Атамекен Бизнес Новости

# data[].attributes.attachment_link.title
Маркетинг деген не?

# data[].attributes.headline
Руханият: Бұл рубрика бойынша қандай қызықты әдеби шығарма оқыдың?

# data[].attributes.subject
Руханият: Бұл рубрика бойынша қандай қызықты әдеби шығарма оқыдың?

# data[].attributes.body
Осы тақырыпта мен екі психологиялық кітапты оқыдым: «Ерік-жігер» және «Ойын ойнайтын адамдар». Бірінші кітап ерік-жігерді зерттейтін ғылыми зерттеулер туралы, сонымен қатар оны қалай нығайтуға болатындығы туралы кеңестер береді. Екінші кітап - адамдар арасындағы қарым-қатынас психологиясы туралы. Қазір мен «Біздің уақыттың невротикалық тұлғасы» кітабын оқып жатырмын - ол мазасыздық, дұшпандық және махаббат қажеттілігі сияқты тақырыптарды зерттейді.

# data[].attributes.headline
Абай Құнанбайұлы - Біреуден біреу артылса

# data[].attributes.subject
Абай Құнанбайұлы - Біреуден біреу артылса

# data[].attributes.body
https://youtu.be/7KobZLheMfw

# data[].attributes.headline
Өз болашақ мамандығыңызға қатысты  қазақстандық және әлемдік компаниялар туралы шағын ақпараттар

# data[].attributes.subject
Өз болашақ мамандығыңызға қатысты  қазақстандық және әлемдік компаниялар туралы шағын ақпараттар

# data[].attributes.body
Мен «ROI Group» компаниясында жұмыс жасаймын - бұл жарнама агенттігі. Біз іс-шаралар, көрмелер, маркетингтік науқандар және сандық маркетинг ұйымдастырамыз. Маркетингпен айналысатын әлемдік компаниялардың ішінде маған Мәскеу "Departament" агенттігі ұнайды. Олардың автомобиль компаниялары үшін өте қызықты оқиғалары, корпоративтік оқиғалары өте жақсы.
http://departament.com/ru/

# data[].attributes.headline
Сіздің ойыңызша қандай болашақ технология сіздің мамандығыңызды өзгертеді?

# data[].attributes.subject
Сіздің ойыңызша қандай болашақ технология сіздің мамандығыңызды өзгертеді?

# data[].attributes.body
Мен іс-шаралар ұйымдастырып жатырмын. Енді биометрикалық мәліметтер сияқты үрдіс пайда болуда - олардың көмегімен адамдар оқиғаларға тіркеледі, ал болашақта адамдардың эмоцияларына олардың жүздерін талдай отырып, өлшеуге болады.

# data[].attributes.headline
Сіз өзіңіздің мамандығыңызбен қай салаларды қызықтырасыз?

# data[].attributes.subject
Сіз өзіңіздің мамандығыңызбен қай салаларды қызықтырасыз?

# data[].attributes.body
Маған іс-шараларды ұйымдастыру, бренд-менеджмент және PR сияқты салалар ұнайды.

# data[].attributes.headline
Мәтін бойынша кесте

# data[].attributes.subject
Мәтін бойынша кесте

# data[].attributes.headline
Әлішер Елікбаев: Қазір – қазақ тіліндегі PR үшін сын сағаты

# data[].attributes.subject
Әлішер Елікбаев: Қазір – қазақ тіліндегі PR үшін сын сағаты

# data[].attributes.body
https://baribar.kz/114072/alisher-elikbaev-qazir-qazaq-tilindegi-pr-ushin-syn-saghaty/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Әлішер Елікбаев - Қазақстандағы коммуникация саласының ең танымал мамандарының бірі. Көп компаниямен жұмыс істеп, түрлі жобаны жүзеге асырып жүрген Әлішерді біреулер PR-шы, енді бір адамдар әлеуметтік желідегі атақты қолданушы, тағы бір жандар кәсіпкер деп таниды.
Біз Әлішермен кездесіп, негізгі кәсібі - PR, қазақша сөйлейтін нарық, қазақ аудиториясы туралы сөйлестік.
- Бір айдай бұрын онлайн-курс өткізуді бастадыңыз. Лекцияларыңыздың қазақша нұсқасы да бар екен. Не себепті қазақша да жасаймын деп шешім қабылдадыңыз?

- Иә, PR, коммуникация және репутация бойынша өтетін Yelikbayev.online курсын 23 қыркүйекте бастадық. Әу баста қазақша нұсқасы болады деп шешкенбіз, тек субтитр қоямыз деп ойладық. Бірақ кейін қазақша дыбыстау жағын қарастырдық. Ол үшін досым, ұстаздарымның бірі Қалдыбек Жайсаңбайға өтініш айттым, көмегін сұрадым. Келісті. Қалдыбек - мен білетін қазақ дауыстарының үздіктерінің бірі. Қазір ол менің барлық лекциямды қазақшаға аударып, дыбыстап жатыр.

Жалпы, қазақ аудиториясының мені қаншалықты жақсы білетінін тым асыра бағалап жіберген сияқтымын. Себебі 300-дей адам курс сатып алса, соның 10-ы ғана қазақ тіліндегі нұсқасына тапсырыс берді. Курсты жарнамалау үшін Өркен Кенжебектің қолдауын сұраған едім. Ол маған қолданушылардың: "Шіркін-ай, мына курс 20 мың теңге тұрса, алар едім. 60-70 мың теңге қымбат" деп жазып жатқанын көрсетті. Осыдан келіп "қазақ аудиториясы онлайн-білімге осындай көлемде ақша жұмсауға әзір емес екен" деген қорытындыға келдім. Есесіне балгерлерге, болашағыңды айтып беретін көріпкелдерге, басыңды қатырмайтын қарапайым нұсқаулық бере алатын адамдарға ақша төлеуге әзір. Бұл туралы бұған дейін де жазған едім: қазір біздің қоғам тез-тез байып кетуді, жылдам білім алуды қажет ететін деңгейде тұр. Әлдекім келіп, "бай боламын десең, жасыл шұлық ки" десе, ел соған тезірек сенеді және соны сатып алады. Ал менде ол жоқ, нақтырағы - аяқасты дәулетті болып кететініңізге кепілдік бере алмаймын. Қазіргі деңгейге жетуіме 15-20 жыл кетті, сізге де сонша уақыт қажет деп түсіндіремін. Бірақ жұрт ақша тап қазір болса екен дейді, күтуге дайын емес.

- Қазақша курс бастауыңызға Қуаныш Шонбай істеп жүрген жұмыс әсер етті ме?

- Шынын айту керек, жалпы курс баста деп үгіттеген адам - Қуаныш Шонбай. Отырып ұзақ әңгімелестік, жігерлендірді, курстан қалай ақша түсіп жатқанын көрсетті, халықтың курс сатып алатынын, білім алғысы келетінін, үздіктерден үйренгісі келетінін айтты. Бірақ Қуаныштың аудиториясы қазақша сөйлейді, оны бәрі біледі. Ал мені көбі танымайды.

- Қазақ аудиториясы білімге ақша жұмсауға дайын емес деп айтып қалдыңыз...

- Жоқ, дайын, бұл аудитория білімді қажет етеді. Тек жекелей алғанда нақты менің курсым қымбат болып тұр, аймақтар үшін бұл - үлкен сома.

- Ал жалпы алғанда қазақ жастары, қазақша сөйлейтін аудитория үшін қандай курс, тренингілер пайдалы болар еді? Қай бағытта білім алғаны дұрыс? Өз басым кей салада қазақ мамандарының жетіспейтінін көремін.

- Мұндай тенденцияға қарамау керек. Оған ерсең, қазақша сөйлейтін жастар диджиталға, IT-ға кетуі керек болып көрінеді. Олай емес, бәрі керек. Ең басты ескеретін дүние - тек қазақ тілінде ақпарат тұтынатын аудиторияның қолы жетпей отырған медицина мен физикадан бастап PR-ға дейін алуан түрлі деректің ағылшын, орыс тілдерінде өте көп екен. Сондықтан, ең болмаса, екі тілді меңгеріп алған жөн, бұл мақтаныш үшін емес, осы айтылған мәліметтерді игеру үшін қажет. Орыс тілінде оқи бастасаң, білім көкжиегі бірден кеңейеді. Бір жерді келіспессің, бір тұста келісерсің, бірақ бастысы ақпарат алуандығы артады. Ал ағылшын тілін үйреніп алсаң, тіпті шырқайсың. Мамандық таңдау, білім алатын алаң қарастыру барысында кездесетін басты мәселе осы дер едім - қазақтілді аудитория үшін ақпарат тапшылығы бар.

- PR демекші, сіздің бірнеше жыл бұрынғы сұхбатыңызды оқыдым. Сол жерде қазақ тіліндегі PR-ға бағаңызды бере кетіпсіз. Содан бері осы бағытта қандай да бір өзгеріс көрдіңіз бе? Қазақша PR-ды қазір қалай бағалар едіңіз?

- Фундаментал өзгеріс жоқ. Мынадай бір жаңа әдіс қолданылып жүр: PR-ды қалай жүргізуге болатынын түсінетін, өзі де, аудиториясы да қазақша сөйлейтін кәсіпкерлер тауарын өткізу немесе танымалдығын арттыру мақсатында коммуникацияларды қазақша жүргізеді. Алайда бұл - кез келген тілде, кез келген нарықта қолдануға болатын құрал. Ал жалпы алғанда, PR Қазақстанда таза орыс тіліндегі кәсіп болып отыр. Қазақша салалық оқулықтар саны артты ма? Жоқ. Кітап жазылып жатыр ма? Жоқ. Таза қазақ тілінде жұмыс істейтін мамандар көбейді ме? Жоқ. Меніңше, Игорь Манн, Филип Котлерден бастап PR туралы дұрыс оқулық шығарғанға дейін әлі де болса 10 жылдай кетеді-ау. Бірақ мұнда ескеру қажет бір жайт бар: 10 жылдан кейін бұл кітаптардың ақпараты ескіреді. Себебі PR - өте ұшқыр, жылдам өзгеретін сала. Сондықтан керек еңбекті жылдам аударып отыратын, екі тілде жазатын мамандар керек. Мысалы, Бейбіт Әлібеков Илон Масктың кітабын аударып шықты ғой, PR-да да дәл осылай болуы керек. Тенденциялардың бәрі дер кезінде тәржімаланса, мамандар мұны жұмысында ескеріп отырса дейсің, бірақ қазақ тілінде сәтті жүрген кейс шықпайынша бұлай болмасы анық. Қазір қазақ тіліндегі PR үшін сын сағаты деуге болады.

Жалпы, қазақтар қазақ тіліндегі ән контентін тұтынуды үйреніп алды. Қазір қазақша әндер орыс тіліндегі шығармалардан әлдеқайда артық. Мемлекеттік тілде түсірілген ТВ-бағдарламалардың да сапасы артты. Ал кино әлі орысша болып отыр. Себебі кино үшін ақша шығару керек, ал қазақтілді аудитория фильмнің YouTube-ке қашан шығатынын күтіп отырады. Келесі фильмді түсіру үшін ақша керек екенін, оны авторлардың осы жолғы еңбегі қалай сатылатыны анықтайтынын түсінбейді. Қандай да бір кинотуынды туралы айтсаң, ең жиі жазылатын пікір - "YouTube-ке қашан шығады?" Бұл - проблема. Қазақтілді деген Нұрлан Қоянбаевтар фильмді әзірше орысша түсіріп жүр. Себебі әзірше негізгі тұтынушы, контент үшін ақша төлеу керек екенін түсінетін адам орысша сөйлейді.

- Парадокс, бір жағынан "Қазақтардың саны артып жатыр, қазақ аудиториясы өсіп келеді және олар сан жағынан ғана емес, әлеуметтік тұрғыдан да жақсарып жатыр" деген пікір айтылады. Қаланың қазақша сөйлейтін тұрғындары көбейді. Бірақ сол маркетинг, сол жарнама, сол PR-да жобаларды, әлдебір кампанияның концептін түгел орысша әзірлейді, артынша аудара салады. Бұл салалар қазақ аудиториясымен неге жұмыс істемейді? Төлем қабілеті төмен болғандықтан ба? Басқадай себептері бар ма?

- Жоқ, қазақша сөйлейтін аудиторияда төлем қабілеті бар. Мұны ескеру керек. Тек бұл жағдай әзірше бұқаралық, халықтық сипат алып отыр. Әзірше қазақ аудиториясымен бетпе-бет келіп отырған сектор - FMCG-компаниялар ( күнделікті сұранысқа ие тауар шығаратын ұйымдар - ред.). Сондықтан Procter & Gamble, Colgate-Palmolive қазір қазақша сөйлей алуы керек. Ал, мәселен, Damiani, Cartier-лер коммуникацияны орысша жүргізе береді. Себебі олардың негізгі тұтынушысы орысша сөйлейді.

Бұл жерде маркетингінің сәл кешігіп келе жатқанын, бірақ сұраныс болса, қажеттілік туса, бірден қуып жетіп алатынын ұғу қажет. Мысалы, Бейбіт Әлібеков, мен сияқты адамдар нарықты көріп отырмыз, қандай өзгеріс болып жатқанын сеземіз және бүтіндей бір стадионды жалғыз Қуаныш Шонбай жинамауы керек екенін түсінеміз. Біз де сондай болсақ дейміз. Сол себепті Бейбіт қазақ тілін үйреніп жүр, мен еш ұялмай, қазақша сұхбат, пікір беріп жүрмін. Сондықтан бір кездері орысша сөйлейтін көрерменнің жаппай азайғанын түсініп, бағытын өзгерткен телеарналар сияқты маркетологтарға да, ірі компанияларға да бұл тенденцияларды сезіну қажет.

- Маркетологтар, жарнамашылар мен PR мамандары халықтан бөлек әлемде өмір сүреді деген пікір бар. "Өздерінің ортасы, жүретін жерлері, араласатын адамдары бар, ал жалпы қоғамның шынайы жағдайы қандай екенін біле бермейді. Бұрынғы таптаурын болған бір сүрлеумен жарнама кампанияларын әзірлей беретінінің бір себебі - осы" дегенмен келісесіз бе?

- Бұл сегментке байланысты. Маркетинг - әрдайым өзгеріп отыратын сала. АҚШ, Еуропа немесе Жапониядағы бас кеңседен келіп түскен әдіс-тәсіл мұнда еш нәтиже бермесе, Қазақстан мамандары жергілікті нарыққа бейімделер еді. Қазір сіз айтқан салаларда қандай да бір коммуникация жүріп жатса, олар орыс тілінде болса және одан компаниялар зиян көріп отырмаса, ешкім өзгере қоймайды. Себебі бәрі ең тиімді, жеңіл жолды іздейді.

Жағдайды қалай өзгертуге болады? Бір әдісі - заңнама. Бұл қолданылып та жүр, мәселен, барлық жарнама қос тілде болуы керек. Тағы бір жолы - тұтынушының талабы. Тауар өтпесе, компания мұның себебі қазақша коммуникацияның дұрыс жолға қойылмағаны екенін түсінсе, бірден шара қабылдайды.

Бір мысал: жоғарыда біз айтқан Қуаныш Шонбай өте маңызды іс атқарды, ол қазақ аудиториясы оқымайды, тренинг, кітап сатып алмайды деген пікірді жоққа шығарды. Нәтижесінде қазір халыққа әлдебір дүниені үйрету нарығында тілге қатысты өзгерістер бар.

- Қазақша сұхбат беремін деп қалдыңыз, кейде стористерді де қазақша түсіресіз. Қазақ аудиторияcын монетизациялауға болатын сегмент ретінде қарастырасыз ба?

- Әрине. Орысша сөйлеп жүре берсем де болар еді, себебі әлі 15-20 жыл қызметімді толық атқарамын, ал қазіргі орыстілді аудиторияның берері маған солайымен жетер еді. Бірақ маған өсу, жаңа сынақта өзімді байқап көру қызық.

Осы жерде қазір жасы 30-ға толмаған қыз-жігіттерге қазақша сөйлейтін аудиторияны зерттеуге, оның ерекшелігін ескеруге, бейімделуге, қажет деп тапса, өзгертемін деп тырысуға кеңес берер едім. Қазақтілді мамандар арасында да өз Әлішері шығып, менен көп табыс табатынына сенімдімін. Себебі қазір нарық қазақыланып, орысша сөйлейтін аудитория тарылып келеді.

- Қазақтілді аудиторияны зертте деп кеңес бердіңіз. Ал лентадан Әлішерді жиі көретін және сондай жетістікке жетсем ғой дейтін 20 жас шамасындағы адамға қандай 5 кеңес берер едіңіз?

- Бірінші кеңес - асықпау. 20 жаста дүниеден құр қалатындай, уақыт тым тез өтіп жатқандай болып көрінеді. Асығасың. Қаражатың болмаса, тез баюдың жолын тап осы сәтте тапқың келеді. Бұл дұрыс емес. Бір-ақ сәтте дәулетті болып шыға келу үшін саған заң мен ардан аттап өтуге тура келеді. Абыройды сақтап, беделге нұқсан келтірмеуге тырысу керек. 30-дан асқан соң репутацияны түзеу өте қиын.

Екінші кеңес - бәрін уақытында істеу. Дедлайн үлкен маңызға ие. Көп адам осыны түсінбейді. Уәдеңде тұра алсаң, клиенттің саған оралатынын ескеру керек және ол жай қайта келмейді, өзімен бірге таныстарын да ала келеді. "Осындай адам бар" деп бір-біріне кеңес беріп отырады.

Үшінші кеңес - саяхаттау. Міндетті дүние. Әлемде баяғыдан бар дүниені қазақтар жаңалық етіп ашқысы келеді. Бұл мәселені саяхат шешеді. Басқа халықтардың қалай өмір сүретінін, қандай дүниелер қолданатынын, қандай технологиялар бар екенін осылай көресің. Шетелде бар затты Қазақстанға алып келіп, қолданысқа енгізе аласың.

Төртінші кеңес - білімге ақша жұмсаудан қорықпау. Білім - көзге көрінбейтін, қолға ілінбейтін дүние, сондықтан жаңа телефон ала салғың келіп тұрады. Бірақ ұзақмерзімді перспективада сан түрлі телефон көрген емес, білімді адам ұтады.

Бесінші кеңес - шектелмеу. Мүмкіндігің жетіп тұрған межеден асып түсуге ұмтыл. Бұл ақшам Huawei-ге ғана жетеді, бірақ мен несиеге iPhone-ның соңғы моделін аламын деген сөз емес. Мәселен, таңертең жұмысқа барғым келмей тұр. Бірақ қазір оның маған керек екенін түсінемін. Сондықтан тұрып жұмысқа барамын немесе жаттығу залында жүремін. Әбден шаршадым, соған қарамастан әрі қарай шыныға беремін. Әлдебір іс ұнамауы мүмкін, бірақ онымен айналыса берсең, бір айдан кейін жағдайың жеңілдейді, нәтижесінде біліміңмен, денсаулығыңның жақсарғанымен, табысыңның артқанымен мақтана аласың.

- Әлішер туралы талқы басталса, біреулер баяғыда Жаңаөзенге барғаныңызды еске алып, "қанды блогерлер" мәселесін көтеріп, "ол биліктің сөзін сөйлеп, сойылын соғады, әлі Ақордаға барып жүр" дейді, оған қарсы тарап сайлау кезінде Қосановқа жақтасқаныңызды, "Мен ояндым" ролигіндегі қыз-жігіттерге қолдау білдіргеніңізді айтады. Елдегі қоғамдық-саяси жағдай туралы пікіріңіз қалай түзіледі?

- Жаңаөзен туралы бұрмалау көп. Маған көп адам "сол блогерлер сапарын сен бастадың" деп жазады. Тіпті бәрін мен ойлап тапқан сияқты көрінеді. Олай емес. Иә, мен блогшылар тобында болдым. Мәселе қолданушылардың басқаларды мүлдем ұмытып, тек мені есте сақтап қалғанында. Жаңаөзенге барғаныма, ол жақта қойған сұрақтарыма еш ұялмаймын. Сапар кезінде кез келген оппозициялық журналистен "жаман" болдым. Жазған материалдарымды интернеттен табуға болады. Желтоқсандағы оқиғалар болғанға дейін де, болып жатқанда да өз ақшама Жаңаөзенге тілшілерімді жібердім. Өзім де бардым. Бір жыл өткен соң да болдым. Тіпті осы жақында оралдым Жаңаөзеннен, ол жақта мені тас лақтырып, қуып жатқан ешкім жоқ. Жаңаөзен оқиғасы кезінде не істеуім керек еді, соны істедім.

Ақордаға барғаныма келсек. Иә, бір жарым айдай бұрын мені әңгімелесуге шақырды, Digistan жобасы ұнапты, "қандай көмек бере аламыз, Ішкі істер министрін, Астана әкімін шақыруға көмектесейік" деп айтты. Болды. Мынаны айт, партия саясатын жүргіз деген әңгіме болған емес. Олар менің мұндайға жоламайтынымды түсінеді. Ешқандай аралас-құраластығым жоқ, келісімшартқа қол қоймадым.

Сайлау алдында "Тоқаевты қолдайсың ба?" деген ұсыныс болды. Бас тарттым, тіпті, керісінше, Қосановты жарнамалай бастадым. Oyan, Qazaqstan қозғалысын да шын көңілден қолдадым. Бұл адамдар өз пікірін білдіре алады деп есептедім.

Бұл ретте адекват адаммын. Ойымдағыны айтамын. Кім қалай қабылдаса да, өз пікірімді жеткіземін. Барлық тақырыпта сөйлеп қалсам, барлық мәселені көтерсем, барлық дау-дамайдың маңында жүрсем деген менде жоқ. Мені билікте де, оппозицияда да бірдей жек көреді. Мұны білемін, түсіністікпен қараймын. Тек аудиториямның арқасында дамып келемін. Мейлі "қанды блогер", мейлі басқа десін, ең бастысы, көшеде еркін жүре аламын.

- Соңғы сұрақ. Шри-Ланкаға кетіп қалған Әнуар Нұрпейісов жариялаған ролигінде жалған ақпарат таратудың мысалын көрсетті және ол үшін сізді пайдаланыпты. Мұны алдын ала ойластырдыңыздар ма?

- Жоқ, әрине. Құрбан болғаным сөзсіз. Әлдекім маған Шри-Ланкадан қонақүй қарап жатып, Әнуар түскен сурет тауып алғанын көрсетті. "Қызық екен, Telegram-каналыма жарияласам бола ма?" деп сұрадым. Рұқсат берді. Болды. Фейк таратам деген ойымда да болған жоқ. Бұл жағынан Әнуардікі дұрыс болмады. Артынан кешірім сұрап, хабарлама жазыпты. "Аман болшы" дедім де, қойдым.

# data[].attributes.attachment_link.title
Әлішер Елікбаев: Қазір - қазақ тіліндегі PR үшін сын сағаты

# data[].attributes.attachment_link.description
Әлішер Елікбаев - Қазақстандағы коммуникация саласының ең танымал мамандарының бірі. Көп компаниямен жұмыс істеп, түрлі жобаны жүзеге асырып жүрген Әлішерді біреулер PR-шы, енді бір адамдар әлеуметтік желідегі атақты қолданушы, тағы бір жандар кәсіпкер деп таниды. Біз Әлішермен кездесіп, негізгі кәсібі - PR, қазақша сөйлейтін нарық, қазақ аудиториясы туралы сөйлестік.

# data[].attributes.headline
Сіздің мамандығыңызда қандай жаңа технологиялар қолданылады?

# data[].attributes.subject
Сіздің мамандығыңызда қандай жаңа технологиялар қолданылады?

# data[].attributes.body
Әлеуметтік желілер маркетингтің цифрлық маркетинг және интернет-маркетинг сияқты бағытының пайда болуына әсер етті. Бизнес қазір Интернетте белсенді түрде көрініс табуда, сондықтан сіз әлеуметтік желілерде клиентпен қалай байланыс орнатуға болатындығын түсінуіңіз керек. Сондай-ақ, нарықты талдау қазір жұмыс барысында игерілуі керек арнайы бағдарламалар арқылы жүзеге асырылуда.

# data[].attributes.headline
Сіздің ойыңызша, заманауи маман қандай дағдыларға ие болуы керек?

# data[].attributes.subject
Сіздің ойыңызша, заманауи маман қандай дағдыларға ие болуы керек?

# data[].attributes.body
Менің ойымша, кез-келген маман Microsoft кеңсесімен жұмыс істей алады, деректерді талдай алады, іскери хат алмасуды жүргізеді және енді Интернет-маркетинг, әлеуметтік медиа, контекстік жарнама және дизайн сияқты интернет-маркетинг технологияларын түсінуге ешкім алаңдамайды.

# data[].attributes.headline
Мұғалімдер WhatsApp мессенджерін қалай дұрыс қолдануы керек?

# data[].attributes.subject
Мұғалімдер WhatsApp мессенджерін қалай дұрыс қолдануы керек?

# data[].attributes.body
https://baribar.kz/127244/mughalimder-whatsapp-messendzherin-qalaj-durys-qoldanuy-kerek/

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Таңшолпан Бегалықызы

# data[].attributes.attachment_link.title
Мұғалімдер WhatsApp мессенджерін қалай дұрыс қолдануы керек?

# data[].attributes.attachment_link.description
Аудармашы, медиатренер Назгүл Қожабек Facebook желісінде қазіргі кезде қашықтан білім беріп жатқан педагогтарға арналған нұсқаулық жариялады.

# data[].attributes.headline
Өзім жайлы: 

# data[].attributes.subject
Өзім жайлы: 

# data[].attributes.body
Менің атым Еркежан, мен КИМЭП Университетінде маркетолог мамандығын оқып жатырмын. Мен Павлодардағы мектепті бітірдім, қазір Алматыда тұрамын, жарнама агенттігінде жұмыс істеймін.

# data[].attributes.headline
Синонимдер мен мағынасы ұқсас сөздер мен сөз тіркестері: 

# data[].attributes.subject
Синонимдер мен мағынасы ұқсас сөздер мен сөз тіркестері: 

# data[].attributes.body
1.ең үздік, ең мықты;
2.екінші кезекке ысырды, кейінге қалдырды, кейінге қойды;

# data[].attributes.headline
Менің сөздігім:

# data[].attributes.subject
Менің сөздігім:

# data[].attributes.body
бозбала - молодой человек
тәмамдау - завершение
үздік - лучший
кезек - очередь
ие - владелец

# data[].attributes.headline
Мықты маман болу үшін  белгілі адамдардың айтқан ақыл-кеңестер

# data[].attributes.subject
Мықты маман болу үшін  белгілі адамдардың айтқан ақыл-кеңестер

# data[].attributes.body
«Мен ешқашан өз жұмысшыларыма жұмысты қалай орындау керектігін айтпаймын. Мен алғым келетін нәтиже туралы айтып отырмын ». (Дж. Роуз Стоун)

«Тиімді команда - бұл дұрыс уәжделген адамдар. Бұл менеджменттің міндеті ». (Пол Кругман)

«Сізге ұнамсыз клиенттер сіздің ең жақсы оқытушыларыңыз болады» (Гай Кавасаки).

# data[].attributes.headline
Менің мамандығым жайлы қызықты оқылым

# data[].attributes.subject
Менің мамандығым жайлы қызықты оқылым

# data[].attributes.body
https://massaget.kz/layfstayl/bilim/gumanitarly-ylymdar/41711/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Әлемді билейтін сала - экономика. Ақша мен билік кімнің қолында болса ол өз ортасының иесі. Дегенмен ақшаны дұрыс пайдалану, оны тиімді жұмсау сынды кедергілер бар. Осы саланың жанында қоса жүретін, ақша табуда табысты бағытқа бастайтын ұғым бар. Ол - "маркетинг" ұғымы.

Маркетинг - коммерциялық компанияның тауарлары мен қызметтерінің тұтынушыларға, компания үшін тиімді сатылуын жүзеге асыратын іс-әрекеттердің жиынтығы. Бұл маркетинг сөзінің нақты теориясы.

Түсінікті болу үшін "маркетинг" сөзінің негізі болатын ұғымдарды атап көрсетсек.

Ең бірінші ол - мұқтаждық ұғымы. Мұқтаждық дегеніміз - кез келген адамның тұрмыста қолданатын әрекеттері. Мәселен, оның тамақтануы, киінуі мен білім алуы. Осылар мұқтаждық ұғымына жатады.

Келесі қажеттілік. Қажеттілік - мұқтаждық сөзінің синонимі секілді көрінуі мүмкін. Бірақ мұқтаждық сіздің қарныңыз ашып тұрған сәт, қажеттілік аш қарынға тамақ жеу.

Келесі бір ұғым тауар. Мұқтаждық пен қажеттілікті қанағаттандыратын субъективті және объективті материалды қамтамасыз ететін, сатуға, айырбастауға, сатып алуға болатын ұғым.

Келесі бір біліп жүретін ұғым "нарық". Нарық ұғымы экономикада екі жағдайда қарастырылады: бірі тауар алмасатын жер болса, енді бір жағы сатып алушылардың жалпы топтық атауы.

Пайда - бұл тауарды сатқан кезде түскен және қайтадан сол тауарды өндіруге кететін қаражат есебі.

Аталған ұғымдар маркетинг ұғымын кеңінен тануға бағыт береді. Дәл қазіргі уақытта маркетингпен айналысу, экономика саласын жетік меңгеру қоғам алдындағы үлкен талап.

# data[].attributes.attachment_link.title
Маркетинг деген не?

# data[].attributes.attachment_link.description
Әлемді билейтін сала - экономика. Ақша мен билік кімнің қолында болса ол өз ортасының иесі. Дегенмен ақшаны дұрыс пайдалану, оны тиімді жұмсау сынды кедергілер бар. Осы саланың жанында қоса жүретін, ақша табуда табысты бағытқа бастайтын ұғым бар. Ол - "маркетинг" ұғымы. Маркетинг - коммерциялық компанияның тауарлары мен қызметтерінің тұтынушыларға, компания үшін тиімді сатылуын жүзеге асыратын іс-әрекеттердің жиынтығы.

# data[].attributes.headline
 Оқыңыз:                                                                      Цитата: " Кез келген бозбала арманы Гарвардты  тәмамдау/ аяқтау/ бітіру болуға тиіс еді деуі мүмкін. Бірақ Билл Гейтс  бар күшін өз миссиясына бағыттады. Microsoft-ты құрған соң, ол бар қуатын/күшін  екі мақсатқа жұмсады: ең үздік адамдарды өзіне тарту және бағдарлама жасау бойынша бірнеше үлкен мақсат жолында жұмыс істеу; Басқа жұмыстың бәрін екінші кезекке ысырды/қойды.                    Бірде түскі  ас үстінде Гейтс Уоррен Баффеттпен танысып қалады. Үй иесі қонақтардан :                         - Өмір жолында қай факторды ең маңызды деп санайсыздар? деп сұрайды.                                       Гейтс те, Баффетт те бір ғана «Фокус» деген сөзбен жауап береді деп еске алады.                        

# data[].attributes.subject
 Оқыңыз:                                                                      Цитата: " Кез келген бозбала арманы Гарвардты  тәмамдау/ аяқтау/ бітіру болуға тиіс еді деуі мүмкін. Бірақ Билл Гейтс  бар күшін өз миссиясына бағыттады. Microsoft-ты құрған соң, ол бар қуатын/күшін  екі мақсатқа жұмсады: ең үздік адамдарды өзіне тарту және бағдарлама жасау бойынша бірнеше үлкен мақсат жолында жұмыс істеу; Басқа жұмыстың бәрін екінші кезекке ысырды/қойды.                    Бірде түскі  ас үстінде Гейтс Уоррен Баффеттпен танысып қалады. Үй иесі қонақтардан :                         - Өмір жолында қай факторды ең маңызды деп санайсыздар? деп сұрайды.                                       Гейтс те, Баффетт те бір ғана «Фокус» деген сөзбен жауап береді деп еске алады.                        

# data[].attributes.body
Элис Шредер «Уоррен Баффетт. Әлемнің үздік инвесторы" кітабынан.

# data[].attributes.headline
Қазіргі заман қандай мамандарды қажет етеді?

# data[].attributes.subject
Қазіргі заман қандай мамандарды қажет етеді?

# data[].attributes.body
Дәрігерлер, оқытушылар, IT мамандары, деректанушылар, дизайнерлер

# data[].attributes.headline
Мен жақсы маман болу үшін өзімді қалай дамытып жатырмын?

# data[].attributes.subject
Мен жақсы маман болу үшін өзімді қалай дамытып жатырмын?

# data[].attributes.body
Мен жарнама туралы қызықты оқиғалар, кітаптар мен мақалаларды оқимын, сонымен қатар менің жұмысым кәсіби тұрғыдан дамуына көмектеседі.

# data[].attributes.headline
Қазіргі заман қалай дамуда?

# data[].attributes.subject
Қазіргі заман қалай дамуда?

# data[].attributes.body
Қазіргі әлем тез өзгеруде және жыл сайын университетте әлі оқытылмаған жаңа мамандықтар пайда болады. Мысалы, деректерді талдаушылар мен ойын әзірлеушілер. Кәсіби мамандардан IT-білімі және коммуникация сияқты жұмсақ дағдылары талап етіледі. Жаңа технологиялар мен әлеуметтік желілердің дамуымен бірге бұрын болмаған цифрлық этикетке назар аударылады.

# data[].attributes.headline
Мен осы мамандыққа лайықпын ба? 

# data[].attributes.subject
Мен осы мамандыққа лайықпын ба? 

# data[].attributes.body
Ия, мен бұл кәсіпке лайық деп санаймын, өйткені мен шығармашылық тұжырымдамалар мен стратегияларды ойлап табуға, өзімнің дәлелдерімді жеткізуге, адамдарды сендіруге шебермін, сонымен қатар көптеген жарнамалық жағдайларды зерттеймін.

# data[].attributes.headline
Менің мақсатым қандай?

# data[].attributes.subject
Менің мақсатым қандай?

# data[].attributes.body
Менің мақсатым - бақытты болу, жақсы жұмыс және сүйікті адам. Мен де өз кәсібімді сәтті жүзеге асырғым келеді.

# data[].attributes.headline
Мен мамандығымды дұрыс таңдадым ба?

# data[].attributes.subject
Мен мамандығымды дұрыс таңдадым ба?

# data[].attributes.body
Мектептегі жарнамаларға қызығушылық танытып, мен осы кәсіпте жұмыс істегім келетінін шештім. Ол осы саланы зерттей бастады және жарнама саласындағы ең жақын мамандық - маркетолог екенін түсінді. Мен КИМЭП Университетіне маркетолог ретінде оқуға түстім және әлі де бұл дұрыс шешім болды деп санаймын. Маған университет және менің мамандығым ұнайды.

# data[].attributes.headline
Жақсы маман болу жолында мен неге/кімге сенемін?

# data[].attributes.subject
Жақсы маман болу жолында мен неге/кімге сенемін?

# data[].attributes.body
Мен өзін-өзі тәрбиелеуге сенемін, және менің әріптестерім де жігерлендіреді.