# data[].attributes.body
Mikrofale – promieniowanie elektromagnetyczne o długości fali pomiędzy podczerwienią a falami ultrakrótkimi[1]. W różnych opracowaniach spotyka się różne zakresy promieniowania uznawanego za promieniowanie mikrofalowe, przykładowo od 1 mm (częstotliwość 300 GHz) do 30 cm (1 GHz)[2], częstotliwość = 3·10⁹ ÷ 3·10¹² Hz, a długości λ = 1·9−4 ÷ 0,1 m[3]. Ten zakres pokrywa również pasma UHF oraz EHF (fale milimetrowe).

# data[].attributes.body
Promieniowanie gamma w 1900 r. odkrył Paul Villard, który współpracował z Marią Skłodowską‑Curie i Piotrem Curie.

# data[].attributes.body
Promieniowanie gamma to promieniowanie elektromagnetyczne o krótkiej fali, a więc dużej częstotliwości i energii.

# data[].attributes.body
Promieniowanie gamma dzięki dużej energii przenika zarówno przez cienką kartkę papieru, jak i przez folię aluminiową, a częściowo pochłonięte może zostać dopiero przez np. płytę ołowianą o grubości minimum  lub też -metrową warstwę betonu.

# data[].attributes.headline
Promieniowanie rentgenowskie – to rodzaj promieniowania elektromagnetycznego, które jest generowane podczas wyhamowywania elektronów. Długość fali mieści się w zakresie od ok. 10 pm do 10 nm. 

# data[].attributes.subject
Promieniowanie rentgenowskie – to rodzaj promieniowania elektromagnetycznego, które jest generowane podczas wyhamowywania elektronów. Długość fali mieści się w zakresie od ok. 10 pm do 10 nm. 

# data[].attributes.headline
Promienie rentgenowskie są generowane za pomocą lampy rentgenowskiej, przechodzą przez ciało pacjenta, a następnie błonę fotograficzną czułą na ich działanie i są rejestrowane w postaci obrazu. Powstałe zdjęcie jest negatywem i jest analizowane przez lekarza lub technika radiologii.

# data[].attributes.subject
Promienie rentgenowskie są generowane za pomocą lampy rentgenowskiej, przechodzą przez ciało pacjenta, a następnie błonę fotograficzną czułą na ich działanie i są rejestrowane w postaci obrazu. Powstałe zdjęcie jest negatywem i jest analizowane przez lekarza lub technika radiologii.

# data[].attributes.headline
Promieniowanie rentgenowskie to rodzaj fal elektromagnetycznych o długościach fal większych niż promieniowanie gamma, a mniejszych niż promieniowanie ultrafioletowe. Zostało ono odkryte przez niemieckiego fizyka Wilhelma Conrada Roentgena w 1895 roku.

# data[].attributes.subject
Promieniowanie rentgenowskie to rodzaj fal elektromagnetycznych o długościach fal większych niż promieniowanie gamma, a mniejszych niż promieniowanie ultrafioletowe. Zostało ono odkryte przez niemieckiego fizyka Wilhelma Conrada Roentgena w 1895 roku.

# data[].attributes.headline
Promieniowania podczerwone na początku XIX wieku odkrył William Herschel. W 1800 r. fizyk-astronom William Herschel umieścił termometr rtęciowy w widmie optycznym uzyskanym z pryzmatu. Eksperyment ten pozwolił mu zmierzyć ilość energii cieplnej przenoszonej przez poszczególne kolory światła.

# data[].attributes.subject
Promieniowania podczerwone na początku XIX wieku odkrył William Herschel. W 1800 r. fizyk-astronom William Herschel umieścił termometr rtęciowy w widmie optycznym uzyskanym z pryzmatu. Eksperyment ten pozwolił mu zmierzyć ilość energii cieplnej przenoszonej przez poszczególne kolory światła.

# data[].attributes.headline
Promieniowanie podczerwone z zakresu bliskiej podczerwieni wykorzystywane jest w noktowizorach, zwiększenie zakresu rejestrowanego promieniowania zwiększa czułość kamery. Kamery, głównie w ochronie i nadzorze, w trybie nocnym rejestrują obraz w bliskiej podczerwieni umożliwiając obserwację w ciemności bez zaburzania środowiska światłem widzialnym.

# data[].attributes.subject
Promieniowanie podczerwone z zakresu bliskiej podczerwieni wykorzystywane jest w noktowizorach, zwiększenie zakresu rejestrowanego promieniowania zwiększa czułość kamery. Kamery, głównie w ochronie i nadzorze, w trybie nocnym rejestrują obraz w bliskiej podczerwieni umożliwiając obserwację w ciemności bez zaburzania środowiska światłem widzialnym.

# data[].attributes.headline
 promieniowanie elektromagnetyczne o długości fal między światłem widzialnym a falami radiowymi[a]. Oznacza to zakres od 780 nanometrów do 1 milimetra. Energia fotonów promieniowania podczerwonego zawiera się w przedziale od 0,001 eV do 1,6 eV, a częstotliwość drgań od 300 GHz do 400 THz.

# data[].attributes.subject
 promieniowanie elektromagnetyczne o długości fal między światłem widzialnym a falami radiowymi[a]. Oznacza to zakres od 780 nanometrów do 1 milimetra. Energia fotonów promieniowania podczerwonego zawiera się w przedziale od 0,001 eV do 1,6 eV, a częstotliwość drgań od 300 GHz do 400 THz.

# data[].attributes.headline
Prominiowanie infrared  jest całkowicie zdrowe i naturalne. Każde ciało o temperaturze większej od zera bezwzględnego, emituje ciepło właśnie w postaci fali podczerwonej. Można to łatwo zaobserwować dzięki kamerom na podczerwień.

# data[].attributes.subject
Prominiowanie infrared  jest całkowicie zdrowe i naturalne. Każde ciało o temperaturze większej od zera bezwzględnego, emituje ciepło właśnie w postaci fali podczerwonej. Można to łatwo zaobserwować dzięki kamerom na podczerwień.

# data[].attributes.body
Fale radiowe to rodzaj fal elektromagnetycznych o częstotliwości mieszczącej się w przedziale 3 kHz – 3 THz. Dzielą się na różnego rodzaju pasma radiowe, w zależności od ich długości. Fale radiowe powstają w środowisku naturalnie – ich źródłem mogą być między innymi wyładowania atmosferyczne lub zjawiska geologiczne.

# data[].attributes.body
W 1887 r. Heinrich Hertz, dziedzic bogatej rodziny z Hamburga, który doktorat z fizyki zdobył w wieku 23 lat testując teorię Maxwella, odkrył istnienie fal radiowych i mikrofal. Dziś pole elektromagnetyczne jest jednym z podstawowych narzędzi nauki.

# data[].attributes.body
naturalne: wyładowania atmosferyczne, zjawiska geologiczne we wnętrzu Ziemi, zorze polarne, gwiazdy, radiogalaktyki

sztuczne

zamierzone: nadajniki radiowe

zakłócenia/szumy: silniki komutatorowe, instalacje prądu przemiennego, styczniki, komputery, kuchenki mikrofalowe, przetwornice zasilające, falowniki i regulatory tyrystorowe, piece indukcyjne i łukowe, spawarki, zapłon elektryczny (iskrowy) silników cieplnych, lampy wyładowcze, eksplozja nuklearna.

# data[].attributes.body
Fale radiowe wykorzystywane są przede wszystkim do komunikacji. Stosuje się je m.in. w technologiach i urządzeniach telekomunikacyjnych, takich jak: telewizja, telefony komórkowe, krótkofalówki czy radio. Fale radiowe wykorzystuje się też w nawigacji morskiej i lotniczej, kontroli ruchu lotniczego, zdalnie sterowanych zabawkach.

# data[].attributes.headline
W jaki sposób fale radiowe przenoszą informacje?

# data[].attributes.subject
W jaki sposób fale radiowe przenoszą informacje?

# data[].attributes.body
Po jednej stronie nadajnik „szyfruje” wiadomości, zmieniając amplitudę lub częstotliwość fali. Przypomina to kod Morse'a. Po drugiej stronie odbiornik nastawiony na fale tej samej długości (częstotliwości) odbiera sygnał i „odszyfrowuje” go w żądanej formie, np. w postaci dźwięków, obrazów, danych itd.

# data[].attributes.body
Ze względu na zakres (długość), fale radiowe dzielimy na następujące pasma radiowe:

– fale bardzo długie o długości 100 tys.-10 tys. m i częstotliwości 0,003-0,03 MHz,
– fale długie o długości 10 tys.-1 tys. m i częstotliwości 0,03-0,3 MHz,
– fale średnie o długości 1 000 - 75 m i częstotliwości 0,3 - 4 MHz,
– fale krótkie o długości 75 - 10 m i częstotliwości 4 - 30 MHz,
– fale ultrakrótkie o długości 10 - 0,3 m i częstotliwości 30 - 1 000 MHz.

# data[].attributes.headline
Doświadczalne potwierdzenie istnienia fal EM

# data[].attributes.subject
Doświadczalne potwierdzenie istnienia fal EM

# data[].attributes.body
Od nich wszystko się zaczęło

# data[].attributes.body
(obejrzyj chociaż pierwsze 3, 5 min. filmu)

# data[].attributes.attachment_link.title
Czy Fale elektromagnetyczne, promieniowanie, światło jest tym samym?

# data[].attributes.body
Ultrafiolet, nadfiolet, promieniowanie ultrafioletowe, promieniowanie nadfioletowe (skrót UV) – promieniowanie elektromagnetyczne o długości fali od 10 nm do 400 nm[1] (niektóre źródła za ultrafiolet przyjmują zakres 100–400 nm[2]), niewidzialne dla człowieka. Promieniowanie ultrafioletowe są to fale krótsze niż promieniowanie widzialne i dłuższe niż promieniowanie rentgenowskie. Zostało odkryte niezależnie przez niemieckiego fizyka, Johanna Wilhelma Rittera[3], i brytyjskiego chemika, Williama Hyde’a Wollastona, w 1801 roku[4].

# data[].attributes.body
Mikrofale wytwarza się w magnetronach i maserach (odpowiednikach laserów), klistronach, generatorach półprzewodnikowych (diody tunelowe).

# data[].attributes.body
Radioteleskop – teleskop do obserwacji odległych obiektów astronomicznych z wykorzystaniem fal radiowych. W odróżnieniu od teleskopu optycznego, który pozwala na badanie wyłącznie światła docierającego do Ziemi, radioteleskop umożliwia odbiór szerszego zakresu sygnałów.

# data[].attributes.body
Reakcja jądrowa

Nukleosynteza

Anihilacja

Rozpady cząstek elementarnych

Promieniowanie hamowania i promieniowanie synchrotronowe

Odwrotne rozpraszanie Comptona

# data[].attributes.headline
Badanie za pomocą RTG polega na prześwietleniu tkanek pacjenta wiązką promieniowania X. W ten sposób powstaje zdjęcie rentgenowskie, na którym widoczne są niektóre organy wewnętrzne pacjenta. Potocznie badanie to nazywa się prześwietleniem.

# data[].attributes.subject
Badanie za pomocą RTG polega na prześwietleniu tkanek pacjenta wiązką promieniowania X. W ten sposób powstaje zdjęcie rentgenowskie, na którym widoczne są niektóre organy wewnętrzne pacjenta. Potocznie badanie to nazywa się prześwietleniem.

# data[].attributes.headline
Promieniowanie rentgenowskie powstaje na skutek wybicia elektronów z powłok wewnętrznych atomu. Promieniowanie rentgenowskie powstaje podczas rozpadów promieniotwórczych jąder atomowych. Promieniowanie rentgenowskie powstaje podczas hamowania wysokoenergetycznych elektronów w polu elektrycznym jąder atomowych.

# data[].attributes.subject
Promieniowanie rentgenowskie powstaje na skutek wybicia elektronów z powłok wewnętrznych atomu. Promieniowanie rentgenowskie powstaje podczas rozpadów promieniotwórczych jąder atomowych. Promieniowanie rentgenowskie powstaje podczas hamowania wysokoenergetycznych elektronów w polu elektrycznym jąder atomowych.

# data[].attributes.body
Słowo „ultrafiolet” utworzone jest z łacińskiego słowa ultra (ponad, poza, dalej, więcej) i wyrazu „fiolet”, oznaczającego barwę o najmniejszej długości fali w świetle widzialnym. Dawniej było nazywane promieniowaniem pozafiołkowym[5] lub nadfiołkowym.

# data[].attributes.headline
Czy mikrofale są niebezpieczne dla człowieka?

# data[].attributes.subject
Czy mikrofale są niebezpieczne dla człowieka?

# data[].attributes.body
Mikrofale mają negatywny wpływ na człowieka w większych dawkach. Większe dawki promieniowania mogą doprowadzić do poważnych poparzeń tkanek w całej ich objętości.

# data[].attributes.body
sterylizacja sprzętu medycznego i produktów spożywczych

radioterapia do leczenia nowotworów (tzw. bomba kobaltowa, nóż gamma)

diagnostyka, np. tomografia emisyjna pojedynczych fotonów

zastosowanie w przemyśle oraz nauce, np. pomiar grubości gorących blach stalowych, pomiar grubości papieru, wysokości ciekłego szkła w wannach hutniczych, w geologii otworowej (poszukiwania ropy i gazu ziemnego), w badaniach procesów przemysłowych (np. przepływu mieszanin wielofazowych, przeróbki rudy miedzi)

chemia radiacyjna

# data[].attributes.headline
Wpływ na zdrowiePromieniowanie UV-A jest mniej szkodliwe niż promieniowanie z pozostałych zakresów, ale uszkadza włókna kolagenowe w skórze , co przyspiesza procesy starzenia. Długoletnia ekspozycja na duże dawki promieniowania UV-A może powodować zaćmę (tzw. zaćma fotochemiczna), czyli zmętnienie soczewki. Nie dotyczy to promieniowania UV o innych częstościach, ponieważ jest ono pochłaniane w całości przez rogówkę. Promieniowanie UV-B powoduje wytwarzanie witaminy D w skórze, przeciwdziałając w ten sposób powstawaniu krzywicy . Aby proces ten mógł zachodzić, potrzebna jest pewna minimalna dawka promieniowania. Promieniowanie w tym zakresie może powodować rumień skóry oraz objawy alergiczne. Długa ekspozycja na działanie UV-B ma związek ze zwiększoną częstością występowania nowotworu złośliwego skóry – czerniaka , a także częstszych, choć mniej agresywnych guzów, jak rak płaskonabłonkowy i podstawnokomórkowy. Promieniowanie UV-C, a także UV-B może prowadzić do uszkodzenia łańcuchów DNA , w wyniku czego dochodzi do mutacji . W warunkach prawidłowych większość uszkodzeń DNA jest usuwana przez systemy naprawcze. Osoby obarczone wadami tych systemów naprawy bardzo często chorują na nowotwory skóry .

# data[].attributes.subject
Wpływ na zdrowiePromieniowanie UV-A jest mniej szkodliwe niż promieniowanie z pozostałych zakresów, ale uszkadza włókna kolagenowe w skórze , co przyspiesza procesy starzenia. Długoletnia ekspozycja na duże dawki promieniowania UV-A może powodować zaćmę (tzw. zaćma fotochemiczna), czyli zmętnienie soczewki. Nie dotyczy to promieniowania UV o innych częstościach, ponieważ jest ono pochłaniane w całości przez rogówkę. Promieniowanie UV-B powoduje wytwarzanie witaminy D w skórze, przeciwdziałając w ten sposób powstawaniu krzywicy . Aby proces ten mógł zachodzić, potrzebna jest pewna minimalna dawka promieniowania. Promieniowanie w tym zakresie może powodować rumień skóry oraz objawy alergiczne. Długa ekspozycja na działanie UV-B ma związek ze zwiększoną częstością występowania nowotworu złośliwego skóry – czerniaka , a także częstszych, choć mniej agresywnych guzów, jak rak płaskonabłonkowy i podstawnokomórkowy. Promieniowanie UV-C, a także UV-B może prowadzić do uszkodzenia łańcuchów DNA , w wyniku czego dochodzi do mutacji . W warunkach prawidłowych większość uszkodzeń DNA jest usuwana przez systemy naprawcze. Osoby obarczone wadami tych systemów naprawy bardzo często chorują na nowotwory skóry .

# data[].attributes.headline
Tomografia emisyjna pojedynczych fotonów, badanie SPECT (od ang. single-photon emission computed tomography) 

# data[].attributes.subject
Tomografia emisyjna pojedynczych fotonów, badanie SPECT (od ang. single-photon emission computed tomography) 

# data[].attributes.headline
Zakresy promieniowania ultrafioletowegoZarówno zakres całego ultrafioletu, jak i podziały na podzakresy mają charakter umowny. Do celów spektroskopii stosuje się podział na ultrafiolet:[1]skrajny – długość fali: 10-121 nmdaleki – długość fali: 122-200 nmpośredni – długość fali: 200-300 nmbliski – długość fali 300-400 nm

# data[].attributes.subject
Zakresy promieniowania ultrafioletowegoZarówno zakres całego ultrafioletu, jak i podziały na podzakresy mają charakter umowny. Do celów spektroskopii stosuje się podział na ultrafiolet:[1]skrajny – długość fali: 10-121 nmdaleki – długość fali: 122-200 nmpośredni – długość fali: 200-300 nmbliski – długość fali 300-400 nm

# data[].attributes.body
radary - radary mikrofalowe wykorzystuje się do namierzania i wykrywania obiektów w zastosowaniach wojskowych i cywilnych,

radioastronomia - prowadzi się badania kosmosu w zakresie mikrofalowym przy pomocy radioteleskopów (np. mikrofalowe promieniowanie tła),

kuchenka mikrofalowa - to jedno z najbardziej przyziemnych i użytecznych w codziennym życiu zastosowań mikrofal, służące podgrzewaniu i gotowaniu potraw,

nawigacja,

linie telekomunikacyjne.

# data[].attributes.headline
AstronomiaZ powodu zbyt silnego pochłaniania dalekiego ultrafioletu przez atmosferę ziemską obserwacje ciał niebieskich w tym zakresie nie mogły być prowadzone aż do czasu wyniesienia przyrządów astronomicznych w kosmos. Dopiero wyniesienie ponad atmosferę teleskopów , a szczególnie teleskopu Hubble'a , pozwoliło na obserwację ciał niebieskich emitujących ultrafiolet.

# data[].attributes.subject
AstronomiaZ powodu zbyt silnego pochłaniania dalekiego ultrafioletu przez atmosferę ziemską obserwacje ciał niebieskich w tym zakresie nie mogły być prowadzone aż do czasu wyniesienia przyrządów astronomicznych w kosmos. Dopiero wyniesienie ponad atmosferę teleskopów , a szczególnie teleskopu Hubble'a , pozwoliło na obserwację ciał niebieskich emitujących ultrafiolet.

# data[].attributes.headline
Ze względu na skutki działania promieniowania ultrafioletowego na organizmy żywe wyróżnia się[1]:UV-C – długość fali 100-280 nmUV-B – długość fali 280-315 nmUV-A – długość fali 315-400 nm

# data[].attributes.subject
Ze względu na skutki działania promieniowania ultrafioletowego na organizmy żywe wyróżnia się[1]:UV-C – długość fali 100-280 nmUV-B – długość fali 280-315 nmUV-A – długość fali 315-400 nm

# data[].attributes.body
Mikrofale mają tę własność, że wzbudzają rotację i drgania cząstek polarnych (np, cząstek wody).

# data[].attributes.headline
ZastosowaniaW lampie jarzeniowej ultrafiolet wytwarzany jest z użyciem rozprężonych par rtęci , przez które płynie prąd elektryczny . Luminofor pochłania to promieniowanie i emituje światło białe . Lampa kwarcowa emituje promieniowanie ultrafioletowe, które wykorzystuje się w solarium do sztucznego opalania. Ultrafiolet powoduje świecenie ( fluorescencję ) wielu substancji chemicznych . Można go wykorzystać do analizy zabezpieczonych przed podrobieniem banknotów albo w oględzinach miejsca zbrodni. Fluorescencyjne znaczniki mogą służyć do oznaczania badanych substancji organicznych , dzięki czemu można łatwo obserwować ich przemiany w organizmach żywych (zobacz: spektroskopia UV ). Ultrafiolet C ma własności bakteriobójcze.

# data[].attributes.subject
ZastosowaniaW lampie jarzeniowej ultrafiolet wytwarzany jest z użyciem rozprężonych par rtęci , przez które płynie prąd elektryczny . Luminofor pochłania to promieniowanie i emituje światło białe . Lampa kwarcowa emituje promieniowanie ultrafioletowe, które wykorzystuje się w solarium do sztucznego opalania. Ultrafiolet powoduje świecenie ( fluorescencję ) wielu substancji chemicznych . Można go wykorzystać do analizy zabezpieczonych przed podrobieniem banknotów albo w oględzinach miejsca zbrodni. Fluorescencyjne znaczniki mogą służyć do oznaczania badanych substancji organicznych , dzięki czemu można łatwo obserwować ich przemiany w organizmach żywych (zobacz: spektroskopia UV ). Ultrafiolet C ma własności bakteriobójcze.

# data[].attributes.body
Zjawisko to odkrył przypadkowo amerykański inżynier Percy Spencer podczas badań nad wytwarzaniem fal elektromagnetycznych stosowanych w urządzeniach radarowych (częstość 1–40 GHz). Dzięki temu odkryciu w 1947 wprowadzono na rynek pierwsze kuchenki.

# data[].attributes.headline
Informacje brane z między innymi Wikipedia 

# data[].attributes.subject
Informacje brane z między innymi Wikipedia 