# data[].attributes.body
Namık Kemal bu kitapta vatan millet ve hürriyet temalarını işlerken, bu kavramların önemini vurgulamak adına kullandığı yöntemlerden biri de bu kavramları güçlü duygulara baskın getirme yolu. Bunun örneği İslam Bey’in Zekiyeye olan aşkına rağmen canını hiçe sayıp cepheye gitmesinde görebiliyoruz. Vatanı anneye benzeterek ve topraklarında ata kanlarının yattığını vurgulayarak, hedef kitlesine vatana dair bir aidiyet ve vefa borcu hissi aşılamaya çalışıyor.

# data[].attributes.body
Kitapta Namık Kemal Vatan kavramı hakkındaki fikirlerini İslam bey üzerinden aktarmış ve “Vatan ki her karış toprağı atalarımızdan birinin kanıyla yoğurulmuş iken kimse üzerine iki damla gözyaşı dökmek istemiyor! Vatan ki, kırk milyon can besliyor; hâlâ uğrunda isteyerek can verecek kırk kişiye sahip olmamış!” sözleriyle hem vatanın ne kadar kıymet görmesi gereken bir şey olduğunu söylemiş hem de çağdaşlarına sitem etmiştir. Hürriyet kavramı kitapta vatan sevgisinden çok vurgulanmamış olmakla beraber Namık Kemal'in hürriyet kavramıyla olan derin bağı dolayısıyla vatan ve hürriyet uğruna yapılan fedakarlıklarla hürriyet kavramı kitaba ilmek ilmek işlenmiştir. Namık Kemal için “hürriyet” kavramı, bireysel değil, toplumsaldır. Şair, sadece kendi hürriyetinden değil, ortak değerler etrafında toplandıkları toplumun hürriyetinin kıymetli olduğunu savunmaktadır. Namık Kemal bu kitapta bu toplum için hürriyetin, vatanın, milletin ne anlama geldiğini yahut ne anlama gelmesi gerektiğini anlatmaktadır.

# data[].attributes.body
Namık Kemal, vatanı doğulup büyünen topraklar olarak görmenin çok ötesinde uğruna kan dökülen, ölünen, her fedakarlığı hak eden bir ana olarak görmesiyle ‘vatan şairi’ ünvanını almıştır.. Öyle ki gittiği sürgünde vatanına karşı cephe almamış tam aksine vatan aşkını kırbaçlamış olması bu eserleri sürgün zamanında yazmasından da belli oluyor.Başta Vatan Yahut Silistre eseri de olmak üzere eserlerinde kendi vatan sevgisi, hürriyet ve milliyet anlayışına yer verirken aynı zamanda halkın bu kavramlar ve anlayışlar üzerindeki çabasız ve ilgisizliğinden şikayet etmiş, hayattaki çoğu değeri vatan sevgisinin arkasında koyarak patriotik bir tavır sergilemiştir.

İslam Bey’in aşkını geride bırakarak vatan sevgisinin onun önüne koyması, Sıdkı Bey’in vatanına karşı aldığı lekenin utancından ailesine ulaşmaması vatan sevgisinin ailesinin önüne koyduğunun en net örneğidir.

# data[].attributes.body
Vatan hakkında okuduklarımız ve söylediklerimiz bana Mustafa Kutlu'nun da vatan hakkında bir yazısını hatırlattı.  "Vatanı şairler şiire, bestekârlar musikiye, âlimler yazıya, ressamlar resme, fotoğrafçılar fotoğrafa nakşetmek ister. Vatan bunlara sığmaz. Vatan ancak vatan için atan bir kalbe sığar." diyor. Vatan bizim için hayatın çok içinde ve hayatımızın birçok unsurunu kapsıyor. İster aşık olduğu insan vatanı savunmaya gittiği için onu savunmaya gitsin bir insan Zekiye'nin yaptığı gibi, ister dedeleri de şehit olduğu için şehit olmak istesin,  isterse çocukluğu o topraklarda geçtiği, ekmeğini yediği suyunu içtiği için sevsin bir toprak parçasını, sonuç hep vatana çıkıyor. Ve ben bundan dolayı Namık Kemal'e bu kavramı biraz daha görünür kılmak için gösterdiği emekten dolayı teşekkür ediyorum.

# data[].attributes.body
Vatan;
Namık Kemal, Vatan kavramını annelik kavramı üzerinden anlatıyor. Nasıl bir anne çocuğunu bebeklik döneminde tüm ilgisini vererek yetiştiriyorsa Vatan'ın da bunu yaptığına bu yüzden insanların Vatan'a karşı bir vefa borcu olduğuna dikkati çekiyor.

Hürriyet;
Yazar, toplumun hür olması için Vatan'ı uğruna savaşması gerektiğini ana tema olarak kitapta işlemiştir.

Milliyet;
kişilerin milliyetinden ziyade toplumsal milliyete, herkesin osmanlı devletinde yaşadığı için o devletin bir parçası olduğuna ve bunun için devleti korumaları gerektiğine vurgu yapılmıştır.

# data[].attributes.body
-"Beni Allah yarattı, vatan büyüttü. Beni Allah besliyor, vatan için besliyor. Ben anamın karnından vatana geldiğim vakit aç idim, vatan karnımı doyurdu... Çıplaktım, vatan sayesinde giyindim.", "İnsan, vatanının ayaklar altında çiğnendiğini görürse yaşamaz! İnsan annesinin ayaklar altında çüğnendiğini görürse yaşamaz!", vatanı anne figürü ile özdeşleştirmiş.
-Zekiye'nin kitabın başındaki vatan anlayışı ile sonundaki vatan anlayışının savaş ortamında yakinen bulunmasıyla ve durumun vahametini anlamasıyla değiştiğini görüyoruz.

# data[].attributes.body
Herkesin bildiği gibi vatan, hürriyet ve milliyet kavramlarını en çok savunan birkaç kişiden biridir Namık Kemal. Yine Vatan Yahut Silistre eserinde, Vatan temasını işlemiş ve bana kalırsa bir tık abartmış. En azından kitapta insanların dili biraz yapmacık duruyor. Namık kemal, bu kitapta vatan aşkından bahsederken, insanların değilde, erkeklerin özelinde vatan aşkının büyüklüğünden bahsediyor. Görebidiğimiz gibi, Zekiye vatan için değil İslam bey için o zahmetlere katlanıyor. Kitapta yine romantizm akımının etkilerini tesadüflerden rahatça çıkarabiliriz. Sıtkı beyin Zekiyenin babası çıkması. Ayrıca, vatan ve hürriyet kavramları Namık Kemal' le birlikte gündemimize gelmiş değildir. Biliyoruz ki, Türkler için Vatan tarihin çoğu döneminde çok ayrı bir önemi olmuştur. Namık Kemal'le birlikte gelen şudur ki: bir toprak parçası sadece orada doğduğun için kutsaldır. Ben bu kısımda çok Namık kemal'e katılmıyorum. Daha dini bir perspektiften duruma bakarak, hz. Muhammed'in hayatından hicret örneğini verebiliriz. Zannedersem, şöyle bir tanımlama yapılabilir: vatan doğduğun toprak parçası değil, rahatça dinini yaşayabildiğin yerdir.

# data[].attributes.body
eserde vatan kavramı İslam Bey üzerinden işlenmiş ve vatanı uğrunda ölmek için can atan, atalarına lâyık olmaya çalışan, vatan uğrunda giriştiği mücadeleden asla vazgeçmeyen, aşık olduğu kadını geride bırakmaktan hiç tereddüt etmeyen bir karakter anlatılmıştır. Namık Kemal'e göre "vatan" kavramı en yüce değer olarak görülmüş ve vatan uğruna her şeyin yapılabileceği okuyucuya işlenmeye çalışılmıştır. Namık Kemal'in anlatımına göre vatan; insanın hakkını, hayatını muhafaza eden, hakiki valide ve yuvadır.

# data[].attributes.body
Bir kadın ve bir erkeğin sevgisi üzerinden başlayan aşk teması daha sonrasında gelen vatan aşkı ile karşılaştırıldığında vazgeçilebilir bir hâl alıyor. Kadının sevgisi için ölmeyi göze almasına rağmen erkek figürünün vatan aşkı için sevdasından vezgeçip savaşa gidebiliyor olması göze çarpıyor. Diğer yandan eserdeki Kaymakam gibi bazı karakterler ile de vatandan vazgeçmeyi kabul eden kişilerin o dönemde de yer aldığını bizlere gösteriyor. Ayrıca İslam Bey üzerinden yaptığı vatan tanımlamasında "Vatan ki her karış toprağı ecdadımızdan birinin kanıyla yoğrulmuş iken kimse üzerine iki damla gözyaşı dökmek istemiyor!" sözleri ile de vatana ve vatan kavramına yeteri kadar önem verilmediğine dair görüşlerini bizlere aktarıyor.

# data[].attributes.body
Kitapta öne çıkan terimler arasında vatan, hürriyet ve milliyet vardır. Yazar ısrarla bu terimlerin toplumdaki hayati önemine vurgu yapmıştır. Vatan uğruna harakete geçilmesi gerektiğini ve herkesin kendine düşen görevi yapmasını vurgulamıştır. Karakterler üzerinden, örneğin onların vatan uğruna yaptıkları fedakarlıklar ile, vatan sevgisini, hürriyetin önemi hakkında konuşmalar yaparak okuyucuyu ikna etmeye çalışmıştır. Geçmişe yapılan atıflar ile de milliyet terimini öne çıkardığını söyleyebiliriz.

# data[].attributes.body
Namık Kemal’in Türk düşünsel hayatına etkileri hala devam etmektedir. Soyut anlamlarla güçlendirdiği vatan kavramı günümüzde hala kutsal olarak kabul edilip siyasi söylemlerde sıkça kullanılmaktadır. Namık Kemal’den önce normal bir toprak parçası olarak tasvir edilirken, Namık Kemal’den sonra soyut manalar kazanarak romantize edilmiştir.

Diğer yandan, kendisi milliyet kavramı ile ilgili de kökten bir değişikliğin mimarlarındandır. Tanzimat öncesi milliyet kavramı Osmanlı Millet Sistemi’ndeki haliyle dini cemaatleri nitelendirmekteydi. Fransız ihtilali sonrası yayılan “nation” mefhumuna karşılık olarak milliyet kelimesinin kullanılmaya başlanmasıyla beraber bu kavram bütünüyle değişiklik geçirmiş ve hayali cemaatleri nitelendirmede kullanılmaya başlanmıştır.

Hürriyet mefhumunda ise, yine Namık Kemal ve diğer Tanzimat aydınları kelimeye yepyeni bir anlam kazandırmıştır. Öncesinde sadece “köle olmama” gibi bir anlama gelen hürriyet, sonrasında siyasi bir manaya bürünerek hem başka ülkelerin işgali altında olmama hem de baskıcı bir otoritenin yönetimini kabullenmeme olarak anlam değişikliğine uğramıştır.