# data[].attributes.body
-Nhà thơ Basho quê ở tỉnh Iga
-Ông có 1 khoảng thời gian làm việc và sống tại Kyoto 10 năm, nên khi ông trở về lại nơi mik từng gắn bó sau nhiều năm phiêu bạt thì với ông Kyoto cũng như quê hương thứ 2 của ông vậy.
-"Chim đỗ quyên hót ": ở Nhật chim đỗ quyên hót thường kêu vào đầu hè, nó hót cả ngày, khi nghe thấy tiếng chim đỗ quyên ấy ms thấu được tiếng kêu đó tha thiết biết bao=>đó sự day dứt, nhớ thương khôn nguôi của tác giả về những kỉ niệm xưa cũ khi ông về thăm lại mảnh đất mik từng gắn bó. Đó là 1 nỗi nhớ dai dẳng, luôn in hằn trong tâm trí của ông, nên tiếng chim ở đây như 1 tín hiệu về nỗi nhớ thương, sự thương tiếc thời gian đã trôi qua ko trở lại, bên cạnh đó nó còn thể hiện nỗi buồn và sự luyến tiếc về 1 thời xưa cũ đã qua.
-Tiếng chim đỗ quyên còn là nghệ thuật chuyển đổi cảm giác, tiếng chim gợi nhớ đến kinh đô. Ở kinh đô mùa hè gợi nhớ kinh đô ngày xưa với những kỉ niệm đã qua, nhx kỉ niệm quý giá của Ba-sô.
-Tiếng chim đỗ quyên hót càng gợi nên sự tĩnh lặng của không gian rộng lớn xung quanh, tại sao 1 chốn kinh đô phồn hoa đô hội như thế mà tác giả chỉ nghe thấy một mik tiếng chim đỗ quyên giữa mùa hè. Nó gợi nên cảm giác hiu quạnh, cô đơn, da diết trong lòng của mọi người, Phải chăng chính kinh đô kia ko phải là nơi vắng lặng mà sự vắng lặng ấy đến từ tâm hồn của Ba-sô khi ông quá luyến tiếc về ngày xưa
-Kinh đô: Ko phải chỉ 2 đối tượng khác nhau mà đó là kinh đô trong 2 thời điểm quá khứ và hiện tại, kinh đô xưa và nay. Bởi thế nên tác giả mới "ở kinh đô lại nhớ kinh đô"
=>Đúng như nhà thơ Chế Lan Viên từng chiêm nghiệm trong bài thơ "Tiếng hát con tàu" của mik rằng:
"Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở
Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn!"
Điều này là hoàn toàn đúng với chính nhà thơ Basho khi ông thể hiện rõ sự nhớ mong, niềm khắc khoải của mik vào trong bài thơ để từ đó mà ông đang ở kinh đô lại nhớ Kinh đô. Bởi từ kinh đô được lặp lại 2 lần ở đây vốn ko chỉ cùng 1 thời điểm mà đó là đang nói đến tác giả ở kinh đô nay nhưng lại nhớ kinh đô xưa. Từ kinh đô trong 2 câu thơ chỉ 2 thời điểm khác nhau. Kinh đô nay đã là chốn phồn hoa, thịnh vượng, là nơi "đất lành chim đậu" của biết bao người, nhưng với Ba-sô lại khác, ông hoài niệm về 1 kinh đô xưa với biết bao kỉ niệm quý giá của thời trai trẻ đã qua, mà kinh đô nay không thể nào có được. Ko nhx vậy, thơ Basho còn độc đáo khi phát hiện ra sự trùng hợp ngẫu nhiên của 2 từ "kinh đô". Ông nhớ đến kinh đô năm nào, nhớ kinh đô xưa tươi đẹp, nhớ một thời những kỉ niệm đã từng cùng nơi đây gắn bó, đó là sự tiếc nuối, 1 niềm hoài cỗ về thời quá khứ xa xưa huy hoàng.Thế mới thấy thời gian trôi đi là ko trở lại chỉ để lại trong lòng người những nỗi niềm da diết nhớ thương về 1 thời đã xa như 1 người con xa quê .Có thể nói đây là cuộc gặp gỡ của những cố nhân, 1 cuộc gặp gỡ đầy tâm trạng, cùng sự hoài cỗ sâu sắc.
-Nhưng cũng có thể hiểu rằng, bài thơ thể hiện tình yêu tha thiết của nhà thơ đối với đất nước mà hiện thân của đất nước là kinh đô. Nhớ đất nước khi xưa 1 thời huy hoàng, phồn thịnh, ấm no chứ ko phải hoang tàn, vắng lặng như hiện tại. Tình cảm tha thiết ấy trào dâng trong lòng khi con người ngược thời gian trở về với miền mong nhớ, trở về với những năm tháng tươi đẹp của đất nước.

# data[].attributes.body
Tác giả
Mát-chư-ô Ba-sô là một nhà thơ nổi tiếng của nền văn học Nhật Bản nói chung và thể thơ Hai-cư nói riêng. Ông được mệnh danh là "người hát rong" bởi ông thích quan sát và lắng nghe mọi vật trong cuộc sống hằng ngày, để từ đó phát triển ý thơ và tu dưỡng tâm hồn. Vì là một vị thiền sư cùng với sự ngắn gọn đặc trung của thể thơ Hai-cư, Ba-sô luôn truyền tải cảm giác bình yên, nhẹ nhàng nhưng lại thấm đẫm nhân sinh quang cào những tác phẩm của mình
Tác phẩm
+ Tiếng hót chim đỗ quyên: mọi người chắc cũng đã biết tiếng hót của loài chim này tha thiết, da diết như thế nào. Nó không chỉ gợi cho ta một cảm giác trống trải, như thiếu vắng một điều gì mà nó còn mở ra một chiều không gian mênh mông rộng lớn khó tả. Và chúng ta có một cảm thức từ những suy niệm đó, phải chăng, hình ảnh chú chim đỗ quyên ấy chính là hiện thân của tác giả Ba-sô giữa mảnh đất Kinh đô Tô-ky-ô. Sự da diết khôn nguôi trong thanh âm đó cũng chính là tiếng lòng tha thiết của Ba-sô. Đứng giữa chốn Tô-ky-ô, ông chỉ thấy mỗi chú chim nhỏ và cũng như ông, dù tấp nập đến đâu ông vẫn cảm thấy cô đơn, vắng lặng bởi trong lòng ông bâng khuâng, trống trải với hai tiếng "quê nhà ". Ông nhớ về quê hương, ông hót lên tiếng ca của lòng mình, nhưng không phát ra thành tiếng mà chỉ diễn tả bằng thơ. Ông không biết phải bày tỏ ra sao nên chỉ đành gửi gắm nỗi nhung nhớ quê nhà của mình vào chú chim đỗ quyên, vào những khoảng trống của thơ hai cư để mong sao một lúc nào đó nó có thể đưa dòng cảm xúc ấy trở về quê hương
+ Ở Kinh đô lại nhớ kinh đô: Hai từ kinh đô trong hai câu thơ tuy chỉ đối tượng khác nhau nhưng lại được dùng một từ để miêu tả => Cho ta thấy tính kiệm lời, hàm súc đậ trưng của dòng thơ Hai-cư. Câu thơ này ai cũng biết là tác giả ở kinh đô nay nhưng nhớ kinh đô xưa, ở Tô-ky-ô nhưng lại nhớ Iga. Sự nhung nhớ ấy không chỉ là một lẽ hiển nhiên của một người con xa quê bà còn bày tỏ niềm khát khao, sự ước mong được trở về với cội nguồn xưa cũ. Dù cho ở kinh đô nay có bao nhiều năm đi chăng nữa, thì người con yêu quê hương ấy vẫn luôn một lòng một dạ hướng về nơi chôn nhau cắt rốn của mình, luôn khát khao, ước ao được trở về nhịp sống yên bình, tĩnh lặng nơi làng quê để được thảnh thơi sống, để tạm quên đi những tất bật, lo toan của cuộc sống.
+ Khoảng trống giữa nỗi nhung nhớ quê hương ở chống thành thị, với tôi đó là một sự hụt hẫng. Hụt hẫng vì tại sao, gắn bó một khoảng thời gian dài như vậy nhưng trong lòng vẫn không thể không nguôi nỗi nhớ nhung về vùng quê cũ, sự tấp nập của To-ky-o vẫn không thể thay thế khoảng trống đó trong lòng tác giả. Hụt hẫng còn bởi vì dòng đời quá là trắc trở, gian nan khi đẩy đưa con người ta đến một nơi xa thật xa quê nhà để rồi trong lòng lại thiếu vắng, trống trải bởi tình yêu quê nhà. Ta thiếu đi cái vẻ đẹp, cái bình yên, cái hạnh phúc mà quê hương đem lại, ta nhớ nhung cái cảnh vật quen thuộc nhưng nay lại khó nhìn thấy của cái gọi là Kinh đô xưa. Khoảng trống ấy, khó nơi nào có thể lấp đầy được.

# data[].attributes.body
Chim đỗ quyên hót
ở Kinh đô
lại nhớ KInh đô”
Kinh đô thời xưa cũ luôn mang theo tiếng chim đỗ quyên hót, âm thanh nhỏ bé nhưng lại mang một âm hưởng in sâu vào tâm trí con người ta vậy. Bởi thế, đứng trước một kinh đô đã tàn phai, thật khó để tác giả có thể quên nó, những hoài niệm ùa về trong tâm trí thi sĩ. Cũng như con người, cuộc sống ta cũng vậy, thời hoàng kim luôn đến thật bất ngờ với những kỉ niệm. Nhưng rồi để sau, khi thời khắc ấy đã qua đi, gặp những hình ảnh quen thuộc của quá khứ, ta lại càng nhớ nhung, khao khát trở lại khoảng thời gian kia một cách mãnh liệt nhưng cũng thật lắng động.

# data[].attributes.body
Phân tích hình ảnh trong 3 dòng thơ ngắn
Chim đỗ quyên ( âm thanh, khoảnh khắc của hiện tại) ( tiếng chim vui nhưng cũng chẳng lấn át dc đi cảm xúc buồn bã của tác giả..)
Kinh đô đầu tiên ( hiện tại)
Kinh đô thứ 2 ( của quá khứ)
=> Nỗi niềm hoài cảm về kinh đô đẹp đẽ và đầy kỉ niệm đã trở thành 1 thời đã xa
=> Gợi lên suy tư, day dứt về thời gian, quá khứ về nơi tác giả coi là quê nhà thứ 2 của mình đã vĩnh viễn lui về quá khứ
( Có ni t suy nghĩ kh biết đúng kh. Kiểu xưa kyoto sẽ chưa mọc nhiều lên nhà vẫn còn hoang vu trống nhiều nên thì sẽ có nơi cho đỗ quyên sống, tới mùa thì hắn sẽ hót rất nhiều. Nhma kinh đô mới thì dẫn hiện đại lên, chưa tới mức là quá hiện đại nhưng cũng mọc lên thêm nhiều nhà làm chim kh còn nhiều môi trường sống, dần thu hẹp lại nên ít tiếng chim đi. Tiếng chim trong bài là kiểu tiếng chim hiếm hoi của thành phố nên gợi cho tác giả nhiều hình ảnh hơn với kiểu thơ haiku hắn nghiêng về khơi gợi nhiều hơn nên mình có thể thêm ý ni vô dc. Vì trí tưởng tượng kh có giới hạn mà nên chắc kh bị bắt bẻ nhiều đâu)

# data[].attributes.body
t thấy Minh Tâm viết về tác giả khá rõ rồi nên t kh viết nữa

# data[].attributes.body
Basho đi tìm cái đẹp trong sự giản dị mộc mạc nhưng không hề tầm thường. Đó là chất wabi – cái đẹp cao nhất nằm trong cái đơn sơ và thanh tịnh mà người ta vẫn thường đề cập đến khi nói về cảm thức thẩm mĩ trong thơ Haiku. Có thể nói cảm thức này khởi phát từ trong thế giới quan của con người phương Đông khi nhận thức về vũ trụ. Vũ trụ chứa đựng vạn vật, vũ trụ là căn bản tồn tại của cá thể. một khoảnh khắc của cảnh vật và đỉnh điểm của cảm xúc, hàm súc nghệ thuật khơi gợi chứ không phải là hàm xúc của châm ngôn. Tìm cái đẹp trong những hình ảnh giản dị bình thường của thiên nhiên. Tiếng chim gợi nhớ đến kinh đô. Ở kinh đô mùa hè gợi nhớ kinh đô ngày xưa kỷ niệm đã qua. Nó đề cao cái vắng lặng, đơn sơ, hiu hắt, u huyền… bởi đó là không khí dễ gợi và dễ cảm nhận tâm trạng nhất. bài thơ thể hiện tình yêu tha thiết của nhà thơ đối với đất nước mà hiện thân của đất nước là kinh đô. Tình cảm tha thiết ấy trào dâng trong lòng khi con người ngược thời gian trở về với miền mong nhớ. Một nỗi nhớ khó tả về quê hương chỉ qua tiếng hót của chim đỗ quyên không chỉ khiến tác giả mà còn đọng lại trong em một nỗi trầm tư sầu lặng.

# data[].attributes.body
Nhiều lúc con người ta cảm thấy bản thân như một cá thế bơ vơ, trơ trọi giữa vũ trụ. Kinh đô xuất hiện gợi nhắc một phong cảnh phồn hoa, trù phú, tấp nập; hay chăng cũng mang dáng hình của một khoảng không bao la, rợn ngợp bao trùm lấy hồn người. Càng đứng trước không gian mênh mông bao nhiêu, con người ta lại cảm thấy lạc lõng bấy nhiêu. Thế nhưng, trong hoàn cảnh bơ vơ ấy, ta cũng vẫn nhớ đến "kinh đô", ấy là chỗ đứng của tác giả cũng như mỗi người trong cuộc sống (tựa như bản thân ta tuy vô định trong vũ trụ nhưng ta vẫn bấu víu lấy chỗ đứng mà sống tiếp; chỗ đứng, hiểu theo cảm thức riêng thì là: vũ trụ cho ta hình hài, cho tâm trí, cho ta sự sống nên ta vẫn tiếp tục sống, đóng góp, cống hiến). Thêm vào đó, tiếng chim đỗ quyên phát ra vừa tạo nên một không gian bao la nhưng cũng vừa thân thuộc, gợi nhắc con người ta về hình ảnh sự sống.

# data[].attributes.body
Ba-sô ở kinh đô Ki-ô-tô từ thời trẻ, khi còn là chàng thanh niên. Sau đó lên Ê- đô. 20 năm sau, cuối đời ông trở lại, nghe tiếng chim đỗ quyên hót mà mà viết bài này.
"Chiêm đỗ quyên hót
ở kinh đô
mà nhớ kinh đô"
Trong văn học Trung Quốc, chim Đỗ Quyên gắn với điển tích Vua Thục bị mất nước. Tuy nhiên ở đây các nhà nho cố ý dịch ra thành chim cuốc vì nó cũng xuất hiện vào đầu hè, thường kêu rất buồn và còn đồng âm với chữ quốc (nước).
Ở Nhật Bản, chim đỗ quyên là chim hô-tô-tô-ghi-su thường kêu vào đầu hè, nó không hót khi trời đẹp mà hót khi trời xẩm tối, vào đêm trăng, sau khi trời mưa,… tiếng kêu rất tha thiết. Vì thế nó thường được dùng để chỉ sự thương tiếc thời gian, đặc biệt là thể hiện nỗi buồn và sự vô thường. Ba-sô trở về kinh đô sau 20 năm, nghe tiếng đỗ quyên mà nhớ kinh đô năm nào là thế.
Cảm thức:
Từ những giây phút đầu lướt trên con chữ, thì thứ hiện lên đầu tiên chính là nỗi cô đơn cùng cực của chính Basho khi ông đứng trước cảnh kinh đô hiu quạnh mà lại đem lòng nhung nhớ đến một kinh đô khác. Tiếng hót của chim đỗ quyên như một sợi dây nối liền cuối xuân với đầu hạ, thể hiện sự chuyển giao, thay đổi của thời tiết hay đó chính là sự thay đổi của thời cuộc. Kinh đô vốn tấp nập, huyên náo mà giờ đây lại có thể nghe được cả tiếng chim đỗ quyên hót làm hiện lên trong tâm trí ta một không gian tĩnh lặng, quạnh quẽ. Than ôi! Kinh đô Kyoto nơi mà ông đã từng gắn bó 5 năm nay trở về lại khoác lên mình một hình hài hoang tàn, khác lạ. Liệu đó còn còn là Kyoto tươi đẹp, phồn vinh nơi chất chứa biết bao kỉ niệm của tuổi trẻ, nơi ông được học những kiến thức đầu tiền về văn học đặt nền móng cho nghiệp thi sĩ của ông sau này hay không? Còn sự cô đơn nào có thể sánh bằng khi đứng trên mảnh đất nơi mình từng gắn bó giờ đây lại hoá xa lạ. Đó có lẽ là lí do khiến ông ở kinh đô nhưng lại nhớ đến kinh đô - nhớ đến Kyoto của quá khứ, cũng như phần nào cho thấy tình yêu quê hương đất nước của chính Basho

# data[].attributes.body
Cảm thức
Có những nơi ta tưởng mình rất gắn bó nhưng sau đó nhận ra thời gian làm thay đổi rất nhiều. Mình tưởng quay về chốn cũ nhưng nó là một nơi rất lạ, không còn cảm giác thân thuộc. Cái quen mà không quen. Cái cũ, cái mới vốn là những lí lẽ rất kì lạ trong cuộc đời. Có một chút cảm giác nuối tiếc, buồn bã trong giây phút đấy. Khi ta ở trong chính mảnh đất mình từng hạnh phúc, từng vui vẻ nhưng giờ đây cũng tại chính mảnh đất đấy lại mang đến cảm giác xa lạ. Liệu rằng có ai không đau xót cho nơi tích trữ những kỉ niệm đẹp xưa giờ đây lại trở nên hoàng tàn, thật xa lạ?

# data[].attributes.attachment_caption
Hình ảnh chim đỗ quyên hay còn được gọi là chim hô-tô-tô-ghi-su

# data[].attributes.body
- Ma-su-ô Ba-sô (1644 – 1694) là nhà thơ hàng đầu của Nhật Bản. Ông xuất thân trong một gia đình thuộc dòng dõi võ sĩ cấp thấp xứ I-ga (nay là tỉnh Mi-ê).
- Tác phẩm chính: Phơi thân đồng nội, Đoản văn trong đãy, Cánh đồng hoang, Lối lên miền Ô-ku…

- Hai-cư là thể loại thơ ca truyền thống Nhật Bản, là thể thơ ngắn nhất thế giới, chỉ có 17 âm tiết. Trong tiếng Nhật, 17 âm tiết được viết thành một hàng, khi phiên âm Latinh mới được ngắt thanh ba đoạn theo thứ tự 5/7/5. Cá biệt có những bài có 19 âm tiết

- Ba dòng (đoạn) thơ Hai-cư có chức năng khác nhau:
+ Dòng thứ nhất để giới thiệu.

+ Dòng thứ hai tiếp tục ý trên và chuẩn bị cho dòng thứ ba.

+ Dòng thứ ba: Kết lại tứ thơ, nhưng thường không rõ ràng và đủ ý mà phải mở ra những suy nghĩ, cảm xúc cho người đọc.

- Trong mỗi bài thơ đều phải có quý ngữ (từ chỉ mùa).
- Mỗi bài thơ là một khoảnh khắc của cảnh vật và đỉnh điểm của cảm xúc

- Thơ hai-cư bao giờ cũng có nội dung liên quan đến thiên nhiên và đưa ra những triết lí về thiên nhiên.

# data[].attributes.body
Chim đỗ quyên hót

Ở kinh đô

Mà nhớ kinh đô.

Những dòng thơ đã dâng tràn trong tâm hồn Basho khi ông chứng kiến những sự khác biệt và đổi thay của kinh đô. Khi trở về chốn cũ, lòng ta hẳn đều luôn nghĩ về những kỉ niệm, những hình ảnh vốn đã khắc sâu trong lòng. Không ít thì nhiều, ta sẽ mong chờ được nhìn lại những cảnh vật ngày xưa, những cảnh vật mà ta biết nó sẽ mang lại cho ta những kí ức thân thương và tốt đẹp. Nhưng chắc cũng vì lẽ đó mà khi nhìn thấy sự thay đổi, lòng nhà thơ chợt dâng lên chút hụt hẫng, một chút nhung nhớ và nuối tiếc những nơi gắn liền với khoảng thời gian niên thiếu của mình. Chẳng phải những vẻ đẹp càng mỏng manh, càng ngắn ngủi sẽ càng khiến ta thêm yêu, thêm nhung nhớ sao? Cộng thêm âm thanh da diết của con chim đỗ quyên càng làm lòng người thi sĩ thêm chua xót khi chứng kiến nơi thân thương thay đồi.

Nhưng những dòng thơ kia cũng có thể bắt nguồn từ nỗi niềm bồi hồi của một người đã trưởng thành, đã đi muôn nơi, đã có một vốn sống dày dặn khi quay lại nơi dạy cho ông những kiến thức thuở còn non trẻ. Kinh đô khi trước không chỉ là một kinh đô có nhiều kỉ niệm tươi đẹp mà còn là một kinh đô có sự hiện diện của anh chàng đang tuổi niên thiếu và đang mang trong mình một tâm hồn mơn mởn, tràn đầy hoài bão và dồi dào sức sống tuổi trẻ. Basho có vẻ như đang muốn tìm lại một phiên bản trẻ trung của mình đâu dây. Càng nghĩ sẽ lại càng nhớ đến một thời tuổi trẻ, sẽ lại càng thêm nuối tiếc rồi càng thêm ‘nhớ’.

Tiếng đỗ quyên hót được tác giả miêu tả ở đầu bài gợi nên một cảm xúc có chút bồi hồi và trầm lắng. Ta dường như hình dung ra được một không gian lúc chiều tà vắng lặng, mà lúc đó tiếng đỗ quyên hót dường như càng vang vọng mang theo một cảm giác thương tiếc một thứ gì đó đã bị mất đi theo dòng chảy vô tình của thời gian. Tiếng đỗ quyên hót cứ như đang ẩn chứa biết bao tình cảm hoài niệm cứ vang lên trong buổi chiều tà chợt làm lòng ta man mác buồn. Khi đấy nhà thơ trở về nơi mình từng gắn bó trong nhiều năm thì trong lòng đã dâng lên chút hoài niệm, một từ “nhớ” đã cho thấy sự nhung nhớ của ông đối với một thời nhiều kỉ niệm trên chính mảnh đất này.

# data[].attributes.body
Matsuo Basho( Ma-su-ô Ba-sô )  là một trong những nhà thơ tiêu biểu của dòng thơ Hai-cư ( Haiku) Nhật Bản. Dù sinh ra ở tỉnh Iga nhưng Basho lại có khoảng thời gian dài sinh sống và làm việc ở Kyoto ( cố đô của Nhật Bản ) . Cũng chính vì lẽ đó nên Basho luôn coi Kyoto là quê nhà thứ hai của mình. Basho là một thiền giả thi sĩ có tiếng ở Nhật Bản. Ông được xem là người phát triển cũng như dẫn đầu trong phong trào phát triển thể thơ Hai-cư - một thể thơ độc lập mang âm hưởng sâu sắc của Thiền đạo. Mỗi bài thơ là một khoảnh khắc của cảnh vật và đỉnh điểm của cảm xúc. Thơ Hai-cư bao giờ cũng có nội dung liên quan đến thiên nhiên và đưa ra những triết lý về thiên nhiên. Bài thơ là sự hoài cảm qua tiếng chin đỗ quyên - loài chim báo mùa hè, tiếng khắc khoải gọi là kỉ niệm một thời tuổi trẻ ( vì ông đã gần như dành cả tuổi thanh xuân ở Kyoto ). Đó còn là tiếng lòng da diết xen lẫn vui buồn mơ hồ về một thời xa xăm. Bài thơ " Kinh đô " của Basho đã gây ấn tượng về sự lãng mạn, bồng bềnh trong từng câu thơ đã khẳng định thầm lặng của nỗi nhớ, sự hoài cảm của tác giả.