# data[].attributes.headline
Верш "Бывай"

# data[].attributes.subject
Верш "Бывай"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Алеся" загучала на пачатку сямідзесятых і імгненна стала шлягерам.

Пайшла, пакінуўшы мне золкі і туманны,

Палынны жаль тугой ахутаных дарог,
Каб я хвілінаю нанесеныя раны
Гадамі ў сэрцы заглушыць сваім не змог. -

неслася над прастораю адусюль, уражваючы слухача не толькі прыгажосцю мелодыі, але і незвычайнай чысцінёй і пяшчотнасцю паэтычнага слова. Аўтару яго, чалавеку амаль "юбілейнага ўзросту", пачалі тэлефанаваць сябры - аматары паэзіі. Пасля традыцыйных для самой сітуацыі слоў захаплення нязменна надыходзіла чарга такое заўвагі:

- Я не думаў, што ты такі малады душой!
- Добра ж ты ведаеш маю паэзію... - гучала ў адказ, з чым суразмоўнік, не адчуваючы іроніі, спяшаўся пагадзіцца, пакуль аднойчы аўтар не ўдакладніў:
- Шчыра кажучы, я напісаў гэты верш чатырнаццацігадовым...
У заключным эпізодзе дакументальнага фільма пра Аркадзя Куляшова, які здымаўся пры жыцці паэта, ёсць такія кадры: герой яго паволі ўзыходзіць на курган, стаіць там і з гэтай вышыні ўглядаецца ўдалячынь, туды, дзе каласіцца жытнёвая ніва і хлопец з дзяўчынай, узяўшыся за рукі, знікаюць у яе хвалях.

Бывай, абуджаная сэрцам, дарагая,
Чаму так горка, не магу я зразумець? -

гучала майска-чэрвеньскімі днямі 1986 г. над плёсамі Акі, аднаго з прытокаў Волгі, нагадваючы дзецям размешчанага тут экстраардынарнага лагера ўтульныя берагі іх родных Прыпяці, Сожа, Дняпра...
Гісторыю пра беларускіх дзяцей Чарнобыля, якія запойна круцяць у сваім эвакалагеры кружэлку з запісам куляшоўска-лучанкоўска-песняроўскай "Алесі", мне тады ж у Маскве расказалі карэспандэнты "Литературной газеты", дадаўшы, што песня - адзінае, што тыя захапілі з сабой у дарогу. Глыбінны сэнс гэтай з'явы, такой непадуладнай прагматычным меркаванням, мне доўгі час не ўдавалася расшыфраваць, нягледзячы на тое, што падобных перажыванняў не пазбегла і я сама, хоць схапіла тады (па дадзеных на 15 мая) не 60 і болей, як, напрыклад, жыхары Гомельшчыны, а ўсяго толькі 17 тых радыяцыйных адзінак, якія паказваў прыбор, падобны да паходнага міні-тэлескопа...

"Каханне нараджае паэта, і калі няма гэтага кахання, яго варта выдумаць", - сказаў аднойчы Аркадзь Куляшоў.
Яму не трэба было нічога прыдумваць. Было вялікае і чыстае каханне. У 14-гадовым хлапчуку прабудзіла гэтыя пачуцці дзяўчына Алеся Карыткіна.
Аркадзь Куляшоў пранёс свае пачуцці праз усё жыццё. Пра Алесю ён гаварыў неаднаразова ў многіх вершах, у паэмах "Толькі ўперад", "Далёка да акіяна". Аднак, першы твор, прысвечаны каханай, - "Бывай..." - стаў, сапраўды, легендарным. У 1972 годзе кампазітар Ігар Лучанок напісаў музыку на гэты верш, і песня "Алеся" гучыць па сённяшні дзень у выкананні ансамбля "Песняры":

Пайшла, ніколі ўжо не вернешся, Алеся,

Бывай, смуглявая, каханая, бывай.
Стаю на ростанях былых, а з паднябесся
Самотным жаўранкам звініць і плача май.

Пасля школы Аляксандра Карыткіна (потым Белазорава) паехала ў Ленінград. Там скончыла педагагічны інстытут і ўсё жыццё працавала настаўніцай. Прайшло колькі часу... У 1938 годзе яны пачалі весці перапіску.

Аркадзь Аляксандравіч вельмі цаніў думкі і водгукі Алесі, педагога-філолага, наконт яго вершаў, таму пасылаў свае творы ёй...
Калі ў 1978 годзе 4 лютага Аркадзя Куляшова не стала, Аляксандра Васільеўна напісала ліст да яго маці:
"Дорогая Екатерина Фоминична!
Примите моё самое искреннее и глубочайшее соболезнование по случаю кончины Вашего сына Аркадия Александровича.
Всем сердцем разделяю Ваше горькое горе, Вашу скорбь и печаль. Был он верным другом всех добрых людей, был он поэтом нашего времени, а память о нем будет светлой и вечной!"
Таксама ўсталявалася цесная перапіска з супрацоўнікамі Касцюковіцкага краязнаўчага музея і музея А. Куляшова ў Саматэвічах.
10 лістапада 1984 года ад Аляксандры Белазоравай прыйшоў чарговы ліст. Яна пісала:
"Самое главное пусть ваш музей будет живым памятником поэту А. Кулешову, пусть всегда звучат в нем стихи поэта, а читают их и слушают и взрослые, и дети, потомки, к которым обращался поэт:

Песня мая пехацінцам увайшла у твой дом,

Ты ёй даруй і глыбокія шрамы, і раны,
Знай, што і ім ты сваім абавязан жыццём.

Для нас, современников поэта, он был нашей гордостью, нашим полномочным представителем и в настоящем, и в будущем".

Алеся перажыла Аркадзя Куляшова ўсяго на 7 год, памерла ў г. Роўна ў 1985 годзе.
У апошнім сваім лісце ў Касцюковічы яна паведамляла: "Высылаю вам три книги с автографом Аркадия Кулешова. Он не забывал меня и в стихах, и в жизни, особенно в последние годы: старость любит вспоминать. Мне кажется, что этим книгам место только в музее поэта".

# data[].attributes.attachment_link.description
"Алеся" загучала на пачатку сямідзесятых і імгненна стала шлягерам. Пайшла, пакінуўшы мне золкі і туманны, Палынны жаль тугой ахутаных дарог, Каб я хвілінаю нанесеныя раны Гадамі ў сэрцы заглушыць сваім не змог. - неслася над прастораю адусюль, уражваючы слухача не толькі прыгажосцю мелодыі, але і незвычайнай чысцінёй і пяшчотнасцю паэтычнага слова.

# data[].attributes.attachment_link.title
"Песняры" - Балада аб мацi (1975)

# data[].attributes.attachment_link.description
Словы Аркадзя Куляшова Музыка Ігара Лучанка http://www.pesnyary.com/song-10.html На бітву крывавую сына праводзіўшы з хаты, На шчасце і ўдачу пасеяла маці зярняты. Калі дачакаецца маці з тых зерняў усходу, Сын прыдзе з паходу, са славаю прыйдзе з паходу. Дарэмна ўздыхала, чакала і шчасця, і долі: Упалі зярняты на камень шчарбаты ў полі.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ухвалены Твардоўскім зборнік вершаў "Новая кніга", які ўбачыў свет у 1964 годзе, не адразу быў ўспрыняты крытыкай з-за нечаканай для многіх навізны светаадчування аўтара, доказам якой з'явілася:

                       Парушыўшы законы прыцягнення,
                       Планетамі сярод другіх планет
                       Існуем мы з табой як выключэнне,
                       Мая любоў, - як свет і антысвет.
                       .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .  .
                       Аднак зямля б мая асірацела
                       I ўвесь сусвет ахутала б імгла,
                       Каб, выбухнуўшы раптам, адляцела
                       Ты ў невядомасць з хуткасцю святла.

("Парушыўшы законы прыцягнення... ")

Прыведзены верш быў напісаны ў 1962 годзе, праз год пасля таго, як наша "зямное" светаадчуванне было ўзарвана палётам у Космас першага чалавека, не ўсімі яшчэ асэнсаваным як пачатак касмічнай эры ў развіцці чалавецтва.

Вершы "Новай кнігі" - вынік таго, што свядомасць аўтара ўключыла ў сябе Космас як частку сферы пражывання чалавека, - сведчаць не пра аператыўнасць Куляшова ў засваенні новай моднай тэматыкі, а пра апярэджванне свайго часу яго паэтычнай думкай.

Развіццё тэмы Космасу ў паэзіі гэтага аўтара - яскравы таму прыклад. Першы вершаваны зварот паэта да "братоў па розуму" ўбачыў свет у 1930 годзе, калі нават трактар многім, у тым ліку і самому Куляшову, здаваўся цудам тэхнікі, што не перашкаджала яму прадбачыць логіку тэхнічнага прагрэсу так, быццам ён быў не паэтам, а супрацоўнікам другога вялікага летуценніка - будучага Галоўнага канструктара першых касмічных апаратаў Сяргея Каралёва, які ў тым жа трыццатым біўся над стварэннем першай у свеце касмічнай лабараторыі.

А беларуская літаратурная крытыка абвінавачвала Куляшова ў "адцягненасці" яго паэзіі.

Тэма Космасу ніколі не пераставала хваляваць паэта. У 1947 годзе, пасля публікацыі ў часопісе "Знание - сила" артыкула Фелікса Зігеля пра Тунгускі метэарыт, наступіў перыяд хатніх дыскусій па пытанні аб яго паходжанні. Куляшоў ўжо тады, як, зрэшты, і заўсёды, прытрымліваўся думкі аб іншапланетным паходжанні гэтага касмічнага аб'екта. Новы этап роздуму паэта аб сусвеце даў беларускай паэзіі верш "Зямля", напісаны ў тым жа 1947 годзе.

                       Хочам паветра глынуць
                       Не з балону,
                       Хочам на край свой зірнуць
                       Па-былому,

                       Чуць, як хістаюцца
                       Хвойныя ветры,
                       Як там купаюцца
                       Дрэвы ў паветры,

                       Чуць, як калоціцца неба ад грому.
                       Годзе, - вы крыкнеце, - час нам дадому!

                       Будзе прыемнай назад нам дарога -
                       Быццам салдатам з паходу цяжкога.

                       Здасца зямля нам, ад смагі зялёным,
                       Флягай з вадою, балонам з азонам.

                       Здасца яна нам, шчаслівым бясконца,
                       Хлебам ружовым, што выпекла сонца.

Год праз дваццаць ён уразіць касманаўта Пятра Клімука дакладнасцю апісання Зямлі, убачанай з калязямной арбіты.

Наватарства вершаў "Новай кнігі" ў тым, што, аб чым бы ні пісаў паэт, ён глядзіць на праблему вачыма чалавека новай эры, касмічнай, бо Космас для Куляшова - не абстракцыя далёкіх сусветаў, як, скажам, у яго рускіх папярэднікаў, а прастора, якую абжывае чалавек.

# data[].attributes.attachment_link.title
Тэма Космасу ў паэзіі Аркадзя Куляшова

# data[].attributes.attachment_link.description
Ухвалены Твардоўскім зборнік вершаў "Новая кніга", які ўбачыў свет у 1964 годзе, не адразу быў ўспрыняты крытыкай з-за нечаканай для многіх навізны светаадчування аўтара, доказам якой з'явілася: Парушыўшы законы прыцягнення, Планетамі сярод другіх планет Існуем мы з табой як выключэнне, Мая любоў, - як свет і антысвет. . . .

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
I кружыцца планета Куляшова,
I песня пра Алесю ўсё звініць...
П. Панчанка

Бывай, абуджаная сэрцам, дарагая.
Чаму так горка, не магу я зразумець.
Шкада заранкі мне, што ў небе дагарае
На ўсходзе дня майго, якому ружавець.

Ці помніш першае нясмелае прызнанне?..
Над намі жаўранкам звінеў і плакаў май.
Назаўтра золкае, туманнае світанне,
Суровы позірк твой і мой нямы адчай.

Пайшла ты, любая, пад гоман жоўтых сосен,
Пайшла, маўклівая, пад хваль жытнёвых шум,
Туды, дзе гойдала зялёнае калоссе
На сцежках ростані мой адзінокі сум.

Пайшла за ціхія, далёкія прасторы
Світальнай зоркай ты, што гасне ў сіняве.
Душы пакрыўджанай гарачыя дакоры
Слязой халоднаю застылі на траве.

Пайшла, пакінуўшы мне золкі і туманны,
Палынны жаль смугой ахутаных дарог,
Каб я хвілінны боль і горыч гэтай раны
Гадамі ў сэрцы заглушыць сваім не мог.

Пайшла, ніколі ўжо не вернешся, Алеся.
Бывай, смуглявая, каханая, бывай.
Стаю на ростанях былых, а з паднябесся
Самотным жаўранкам звініць і плача май.

Бывай, абуджаная ў сэрцы, дарагая.
Твой светлы вобраз панясу я па жыцці.
На ўсходзе дня майго заранка дагарае,
Каб позна вечарам на захадзе ўзысці.

Першае каханне... Няспраўджанае, непадзеленае, безнадзейнае ці шчаслівае... Каго яно абмінула?! I ці для многіх засталося адзіным?

У пачатку 1971 года, надрукаваўшы ў часопісным варыянце толькі што скончаную ім аўтабіяграфічную паэму "Далёка да акіяна", Куляшоў напісаў пра яе Аляксандры Васільеўне Б., у дзявоцтве Карыткінай.
У паэме ёй прысвячаецца раздзел "Восем і адна", у якім апісваецца быт колішняй школьнай камуны, дзе гаспадарыла старшакласніца. Ёй прысвечаны наступныя радкі:

Гэтай мары Аркадзь Куляшоў прысвяціў многія радкі сваёй паэзіі, але мы згадаем толькі адзін верш, напісаны пад знакам ростані з каханай і цяпер шырока вядомы, дзякуючы песні I. Лучанка.
Што да першага кахання, дык ростань з Алесяй узрушыла будучага паэта так глыбока, што ён прысвяціў гэтай падзеі цэлую паэму, якую прачытаў толькі сястры і на яе ж вачах спаліў. Боль трэба было выказаць, але само пачуццё здавалася падлетку такім асабістым, што ён не адважыўся даць яму самастойнае існаванне ў літаратуры.
Пазней, спазнаўшы іншае, зямное, каханне, знайшоўшы ў ім шчасце і раўнавагу, паэт адчуў сябе больш раскавана і змог ужо гаварыць і пра першае каханне. Праз паўстагоддзя, калі ў герояў гэтага дзіцячага "рамана" ўжо падрасталі ўнукі, паэт, азіраючыся на сваё жыццё ў яго тэарэтычных магчымых варыянтах - на гэты раз у сувязі з усё той жа аўтабіяграфічнай паэмай, - звярнуўся да Аляксандры Васільеўны з пытаннем пра змест якога мы можам меркаваць па яе адказу: "Дарагі Аркадзь! - пісала Алеся ў лісце ад 12 жніўня 1971 года з Роўна, дзе жыла ўжо даўно.- Даруй, калі ласка, за маўчанне: зноў нада мною цёмная хмара гора, і я не магу ні пра што іншае ні думаць, ні пісаць... Але ... цябе цікавіць мінулае, што было б, калі б...І г. д. Магу табе сказаць толькі, што ты мяне ў свой час не разумеў зусім, ды і цяпер таксама, напэўна. У той далёкі год усе мае мары і жаданні былі скіраваныя да адной мэты: вучыцца, спазнаць іншае жыццё. I не аднаму табе я адмовіла, многія могуць на мяне крыўдаваць. А я рвалася, ляцела ў марах і наяве, і проста ненавідзела ўсіх, хто мяне затрымліваў. Бо ў мяне не было іншага выбору: ці замуж, ці ехацъ вучыцца. А там новыя інтарэсы, новыя людзі, а ты недзе ў мінулым і не паспрабаваў наблізіцца, пазнаёміцца. Адна справа - дзеці, і зусім іншае - сталыя, дарослыя, даводзіцца пазнаваць сяброў дзяцінства нанава. А мы так і не сустрэліся зноў і што ты за чалавек, я так і не даведалася і не ведаю дагэтуль. I ты таксама. Вось і ўся праўда".
Гэтая перапіска пачалася ў 1938 годзе, калі, страціўшы каханага мужа, які стаў ахвярай рэпрэсій, Аляксандра Васільеўна шукала падтрымкі ў сябрах юнацтва. Але Куляшоў быў ужо жанаты, меў каханую жонку, дзяцей і... сам знаходзіўся пад пагрозай арышту.
Эмацыянальна ж гэта была ўжо вестка з мінулага. Яна ўскалыхнула памяць пра пачуццё надзвычайнай сілы, і паэт адгукнуўся: у вершах 1938-1939 гг. зноў загучаў матыў першага кахання.
3 дзеўчынай развітваўся юнак, Аддаваў яе шляхам, далінам. - Лепш бы млынам стаць...- Падумаў так
Нашы героі зноў надоўга згубілі адзін аднаго, пакуль творчы тупік канца саракавых, які ў Куляшова супаў з працяглай хваробай, не прывёў у пяцідзесятым да новага звароту да юнацтва: спачатку ў выглядзе няскончанай аповесці "Зорка Канікула" што вылілася пасля ў паэму "Толькі ўперад". I няма нічога дзіўнага ў тым, што ўлетку пяцьдзясят першага Алеся і пясняр яе юнацтва дамовіліся, нарэшце, спаткацца. Тым годам Аляксандра Васільеўна з дачкой гасцявала ў родных мясцінах, і таму месцам спаткання быў абраны горад, што ляжыць на паўдарозе адтуль да Мінска.
Сустрэча павінна была адбыцца на пошце. Падышоўшы да будынка, Куляшоў убачыў у акне жанчыну, якая па ўсіх адзнаках павінна была быць каханнем юнацтва. Але ўбачыўшы замест тоненькай смуглянкі "з вялікімі выразнымі вачыма" незнаемую жанчыну сярэдняга ўзросту, паэт збянтэжыўся і кінуўся прэч. Потым ён нібыта вярнуўся, але "гаворкі не атрымалася", як прызнаваўся ён потым жонцы.
- Усю дарогу дадому Аркадзь Аляксандравіч быў сумны і нават ці не плакаў,- расказваў потым яго шафер Арцемік.
У далейшым Куляшоў толькі марыў аб жаданні пабачыцца з Алесяй, але новых захадаў не рабіў, хоць і ганарыўся яе розумам, жыццёвай загартаванасцю, дасведчанасцю ў літаратуры. Новаму спатканню з Алесяй перашкаджалі яго хваробы, але галоўным было тое, што ён аберагаў ідэал свайго юначага кахання ад разбурэння яго прозай жыцця.
Што датычыцца перапіскі з Аляксандрай Васільеўнай, у якой яны болыш за усё гаварылі пра літаратуру, дык з пэўнага часу паэт пачаў адчуваць у ёй вострую неабходнасць, асабліва пасля таго, як жонка адмовілася гаварыць з ім пра паэзію, зрабіўшы пасля нейкага крыўднага для яе жаночай годнасці эпізоду іх жыцця горкае для мужа прызнанне: "Ведаеш, Аркадзь, я больш не люблю вершаў..."
Вось чаму так імкнуўся Куляшоў знайсці ў Аляксандры Васільеўне новага прыязнага слухача. На жаль, і тут не знаходзіў ён поўнага разумення, бо, як і раней, імкнуўся гаварыць пра паэзію, а яго субяседніца, як заўсёды, зводзіла размову да жыццёвых клопатаў.
А цяпер давайце зазірнём у нарыс Алеся Пісьмянкова і пацікавімся, пра што і як гаварыў ён з маці і сястрой Аркадзя Куляшова. Так і ёсць, Алесі яны не абышлі.
"Алеся... Гэты вобраз праходзіць праз ўсю творчасць Куляшова. 3 гэтым імем мы сустракаемся у многіх творах паэта, пачынаючы ад верша "Бывай" і заканчваючы паэмамі "Толькі ўперад" і "Далёка да акіяна". Сястра паэта Надзея Аляксандраўна расказвала, што яна вельмі добра ведала Алесю Карыткіну, гэта была вельмі прыгожая і абаяльная дзяўчына - першае і шчырае каханне юнага паэта. Памяць аб ёй Куляшоў пранёс праз усё жыццё. Скончыўшы Саматэвіцкую школу, Алеся Карыткіна паехала ў Ленінград на вучобу, пасля заканчэння інстытута ўсё жыццё настаўнічала. Аркадзь Аляксандравіч вельмі цаніў яе думку, яе тонкі літаратурны густ і заўсёды дасьшаў у Роўна свае новыя творы".

I зрабіўся на тым месцы млынам.
Людзі жыта носяць дзень у дзень,
А драўляны млын слухмяна меле.
Замест сэрца - б'юцца жорны ў целе,
А замест крыві -
Вады струмень...
Кажа нам паданне пра яго,
Што не можа ён з тых чараў выйсці,
Як не перамеле ўсяго,
Што яму належала калісьці.
Як належала яму не шмат,
Дык спадзе з яго палон драўляны,
Прыйдзе зноў ён вольны да дзяўчат,
Hi ў адну яшчэ не закаханы.
А як шмат?., але гадаць не след,
Бо адзін ён ведае пра тое,
Што яму належаў цэлы свет,
Як хадзіў з дзяўчынай у жытное.

Сапраўднае прызнанне ў каханні - тры апошнія радкі верша.
Аб тым, што гаворка ішла пра памяць кахання, пачуццё, якое не мела ўжо першапачатковага напалу, красамоўна сведчыць адзін з лепшых вершаў гэтага перыяду - "Млын".

Ці помніш першае нясмелае прызнанне?
Над намі жаўранкам звінеў і плакаў май.
Назаўтра золае, туманнае світанне,
Суровы позірк твой і мой нямы адчай...

Такім было першае пачуцце пачынаючага паэта, амаль хлапчука, да дзяўчыны па імені Алеся.
Высокае пачуццё кахання, якое абудзіла ў Куляшове Алеся, з часам стала для яго прычынай многіх расчараванняў у іншых жанчынах, калі ён звяртаў да іх позірк у пошуках сховішча ад жыццёвых нягод, якіх і на яго долю выпала дастаткова.
Не за радаслоўную,
Не за бацькаў род
Называў Князёўнаю
За красу народ
Квартарантку нашаю,
Аляксандрай, Сашаю
Клікалі яе
Школьнікі свае,
Птушкаю - Тадораўна,
Я - Алесяй зваў.

"Алеся" адказала лістом, у якім ёсць наступныя радкі: "Я заўсёды ведала, што твой ідэал мае да мяне малое дачыненне, гэта толькі твая мара..."

# data[].attributes.attachment_link.title
З гісторыі стварэння верша "Бывай..."

# data[].attributes.attachment_link.description
I кружыцца планета Куляшова, I песня пра Алесю ўсё звініць... П. Панчанка Бывай, абуджаная сэрцам, дарагая.Чаму так горка, не магу я зразумець.Шкада заранкі мне, што ў небе дагараеНа ўсходзе дня майго, якому ружавець. Ці помніш першае нясмелае прызнанне?..Над намі жаўранкам звінеў і плакаў май.Назаўтра золкае, туманнае світанне,Суровы позірк твой і мой нямы адчай.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[].name
самый лучший фильм

# data[].attributes.attachment_link.keywords[].name
лучший фильм о а. а. кулешове

# data[].attributes.attachment_link.keywords[].name
кулешов а. а.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[].name
100-летие а. а. кулешова

# data[].attributes.attachment_link.keywords[].name
биография кулешова

# data[].attributes.attachment_link.keywords[].name
творчество кулешова

# data[].attributes.attachment_link.keywords[].name
жизнь и творчество кулешова

# data[].attributes.attachment_link.title
Кулешов А. А.

# data[].attributes.attachment_link.description
Фильм о жизни и творчестве А. А. Кулешова. Фильм посвящён 100-летию А. А. Кулешова. Фильм снят белорусским видеоцентром. Авторы сценария Валентина Кулешова и Егор Конев.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Добрай ранiцы, Беларусь

# data[].attributes.attachment_link.title
Аркадзь Куляшоў “Парушыўшы законы прыцягнення”

# data[].attributes.attachment_link.description
Аркадзь Куляшоў "Парушыўшы законы прыцягнення" чытае артыстка Маладзежнага тэатра эстрады Вольга Осіпава

# data[].attributes.attachment_link.title
Вікторыя Алешка чытае верш Аркадзя Куляшова «Бывай»

# data[].attributes.attachment_link.title
Песняры - Алеся

# data[].attributes.attachment_link.title
Аркадзь Куляшоў Бывай

# data[].attributes.attachment_link.description
Uploaded by Irishka Sharetskaya on 2016-01-11.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Телеканал ОНТ

# data[].attributes.attachment_link.title
Народный поэт Аркадий Кулешов

# data[].attributes.attachment_link.description
"Бывай" -- написал в стихах 14-летний Аркадзь Куляшоў. Через 44 года эти строки стали песней, а имя Алеся -- одним из самых популярных не только в Беларуси. "Першамайстр" -- таким эпитетом вспоминают о народном поэте БССР коллеги и поклонники. Лирика Кулешова разносилась буквально по всей столице. Подробности: http://ont.by/news/our_news/00113930 © ONT.BY

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Аркадзь Куляшоў

Арка́дзь Алякса́ндравіч Куляшо́ў

А. Куляшоў на паштовай марцы Беларусі

Асабістыя зьвесткі

Псэўданімы

Амсьціслаўцы (зь Ю. Таўбіным), Арк. Дуда, Аркадзь Дуда, Аркадзь Жытнёвы, Апанас, Казарлюга, Язэп Качкін (з З. Астапенкам ды Ю. Таўбіным), Мсьціслаўцы (з З. Астапенкам ды Ю. Таўбіным)[1]

Нарадзіўся

24 студзеня ( 6 лютага) 1914 [2]
Саматэвічы, Клімавіцкі павет, Магілёўская губэрня

Памёр

4 лютага 1978 (64 гады)
Нясьвіж, Менская вобласьць

Пахаваны

Усходнія могілкі

Літаратурная дзейнасьць

Род дзейнасьці

журналіст, перакладнік, пісьменьнік

Гады творчасьці

1926-1972

Кірунак

сацыялістычны рэалізм

Жанр

паэзія, сцэнар

Мова

расейская мова і беларуская мова

Дэбют

1926 год

Значныя творы

паэмы " Сьцяг брыгады" (1943), " Новае рэчышча " (1951)

Прэміі

Дзяржаўныя прэміі СССР (1946, 1949), камсамола Беларусі (1968), дзяржаўная прэмія БССР імя Янкі Купалы (1970)

Узнагароды

Творы на сайце Knihi.com

Арка́дзь Алякса́ндравіч Куляшо́ў (6 лютага [ст. ст. 24 студзеня] 1914, Саматэвічы - 4 лютага 1978, Нясьвіж) - беларускі савецкі паэт, народны паэт БССР (1968).

Нарадзіўся ў сям'і настаўніка ў вёсцы Саматэвічы Клімавіцкага павету, Магілёўскай губэрні (цяпер Касьцюковіцкі раён Магілёўскай вобласьці). Аляксандар Мікалаевіч, бацька Аркадзя Куляшова, пэўны час жыў у Маскве, калі быў маладым. Там ён сьпяваў у народным хоры. Маці Аркадзя Куляшова Кацярына Фамінічна Ратабыльская таксама сьпявала.

Яшчэ ў раньнім дзяцінстве бацькі пазнаёмілі Аркадзя з творамі Пушкіна, Лермантава, Някрасава. З чатырохгадовага ўзросту ён робіць першыя вершаваныя спробы. Так назьбіраў два сшыткі вершаў, якія аб'яднаў назвай "Собрание сочинений Кулешова-Несчастного". Сшыткі з раньнімі вершамі не захаваліся.

У першую клясу пайшоў, калі яшчэ ня меў 4 гадоў. Ад 1921 да 1928 году А. Куляшоў вучыўся ў Саматэвіцкай школе-сямігодцы.

У 1924 годзе бацькі Куляшова разьвяліся, і ён стаў самастойна жыць у сваёй хаце, працягваў вучобу ў школе. Прыглядала за ім старэнькая жанчына, якую ў паэме "Далёка да акіяна" ён называе Тадораўнай.

У 1928 годзе паступіў у Мсьціслаўскі пэдтэхнікум, дзе пазнаёміўся са Зьмітраком Астапенкам ды Юліем Таубіным. Незадоўга да дзяржаўных экзамэнаў пакінуў вучобу. Разам з Астапенкам і Таўбіным адпраўляецца ў падарожжа на Каўказ і ў Крым.

У 1930 годзе пераехаў у Менск, дзе ад 1931 году працягнуў навучаньне на першым курсе літаратурнага факультэту Беларускага вышэйшага пэдагагічнага інстытуту, дзе вучыўся да вясны 1933 году. Уваходзіў у БелАПП (Беларуская асацыяцыя пралетарскіх пісьменьнікаў). У лютым 1931 году ўваходзіў у творчую групу пры БелАПП, якая называлася "Ударны пост".

У 1934 годзе прыняты ў Саюз беларускіх пісьменьнікаў. У 1934 годзе працаваў у рэдакцыі газэты " Чырвоная зьмена ", з 1934 да 1936 году - на Беларускім радыё, літкансультантам пры Саюзе беларускіх пісьменьнікаў. 27 студзеня 1936 у сям'і Аркадзя Куляшова ды Аксаны Фёдараўны Куляшовай (Вечар) нарадзілася дачка Валянціна.

Удзельнік нямецка-савецкай вайны (з 1941 да 1943 году на фронце працаваў у армейскай газэце "Сьцяг Саветаў" ("Знамя Советов"), з 1943 да 1945 году - у Беларускім штабе партызанскага руху).

Пасьля вайны на працягу 1945-1946 гадоў быў рэдактарам газэты " Літаратура і Мастацтва", потым старшынём сцэнарнага аддзелу, і ўрэшце з 1958 да 1967 году галоўным рэдактарам кінастудыі " Беларусьфільм ".

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 2-8-га скліканьняў (1947-1978). У 1961 г. у складзе дэлегацыі БССР удзельнічаў у рабоце XVI сэсіі Генэральнай Асамблеі ААН.

Памёр у ноч на 4 лютага 1978 у санаторыі ў Нясьвіжы, пахаваны ў Менску на Ўсходніх могілках.

Творчасьць

Пачынае пісаць вершы на расейскай мове.

У 1925 годзе ў №2 газэты "Маладняк Каліншчыны" апублікаваная рэцэнзія на паэму М. Чарота "Босыя на вогнішчы" з крыптонімам "А. К.". У №14 газэты "Малады араты" апублікаваны матэрыял "Камсамольцы за вучобаю" пад прозьвішчам "Куляшоў", але аўтарства гэтых публікацыяў спрэчнае.

Пачаў друкавацца ў 1926. 30 верасьня ў Клімавіцкай акруговай газэце "Наш працаўнік" пад псэўданімам Аркадзь Дуда быў апублікаваны верш "Ты мой брат". Твор зьяўляецца літаратурным дэбютам Куляшова. У рэспубліканскім друку першыя вершы зьявіліся ў 1927 г. у часопісе "Чырвоны сейбіт".

У траўні 1928 году ў Полымі №5 быў апублікаваны верш "Бывай...". Прататыпам вобразу Алесі была школьная сяброўка Куляшова Аляксандра Карыткіна (Белазорава), якая абудзіла ў падлетка пачуцьцё першага каханьня. Верш пакладзены на музыку І. Лучанком. У выкананьні ансамбля "Песьняры" музычны твор набыў шырокую вядомасьць пад назвай Алеся.

Восеньню 1930 году выйшаў першы зборнік вершаў "Росквіт зямлі". Рэдактарам першага зборніку Аркадзя Куляшова быў Міхась Чарот, які моцна пачысьціў зборнік ад найбольш узьнёслых вершаў. Гэта настолькі не спадабалася Куляшову, што на наступнай сваёй кнізе ён прыпісаў "Першая кніга паэзіі".

Ёсьць меркаваньне, што на паэзію Аркадзя Куляшова зрабіў моцны ўплыў Міхаіл Лермантаў.

Суаўтар сцэнараў фільмаў " Чырвонае лісьце" (з Алесем Кучарам, пастаўлены ў 1958), "Першыя выпрабаваньні" (па трылёгіі Якуба Коласа " На ростанях", з Максімам Лужаніным, пастаўлены ў 1960-1961) і "Запомнім гэты дзень" (з М. Лужаніным, пастаўлены ў 1967).

Перакладчык клясычнай паэзіі з расейскай, украінскай ды іншых моваў. У яго перакладах выйшлі раман Густава Эрыксана "Валацужная Амэрыка" (1932), паэма Аляксандра Пушкіна "Цыганы" (1937) і раман у вершах "Яўгеній Анегін" (1949), паэма Алексіса Парніса "Сказаньне пра Белаяніса" (1959), "Выбраная паэзія" Міхаіла Лермантава (1969), паэма "Энеіда" Івана Катлярэўскага (1969), "Сьпеў аб Гаяваце" Г. Лангфэла (1969), зборнік вершаў Кайсына Куліева "Кніга зямлі" (1974), "Выбранае" Сяргея Ясеніна (з Рыгорам Барадуліным, 1976), асобныя творы Тараса Шаўчэнкі, Уладзімера Маякоўскага, Аляксандра Твардоўскага, М. Ісакоўскага, Аляксандра Пракоф'ева, Максіма Рыльскага, Андрэя Малышкі, Мікалая Нагнібеды, Расула Гамзатава ды інш.

Па матывах паэмы "Песьня аб разведчыках" у 1967 зьнятая тэлеопэра "Ранак" (музыка Генрыха Вагнэра). Выступаў зь літаратурна-крытычнымі артыкуламі. Творы Аркадзя Куляшова перакладзеныя на 33 мовы сьвету, у тым ліку расейскую, украінскую, польскую, летувіскую ды латыскую.

Зборы твораў у 2-х (1957, 1964), 4-х (1966-1967), 5-ці тамах (1974-1977).

Бібліяграфія

Кнігі паэзіі

"Росквіт зямлі" (1930)

"Па песьню, па сонца!.." (1932)

"Медзі дождж" (1932)

Зборнікі

"Мы жывём на граніцы" (1938)

"Радзіме і правадыру" (1938)

"У зялёнай дуброве" (1940)

"Добры чалавек" (1941)

"На сотай вярсьце" (1945)

"Вершы" (1946)

"Паэмы" (1947)

"Выбраныя вершы і паэмы" (1948)

"Камуністы" (1949, на расейскай мове)

"Выбраныя творы" (1947, 1951)

"Новая кніга" (1964)

"Сасна і бяроза" (1970)

"Мая Беседзь" (1973)

"Хуткасьць" (1976)

"Крылы" (1985)

"Профілі" (1987)

"Маналёг" (1989, вершы і паэмы)

Паэмы

"Аманал" (1933)

"Габрун" (1935)

"Баранаў Васіль" (1941)

"Сьцяг брыгады" (1943)

"Прыгоды цымбал" (1945)

"Простыя людзі" (1949)

"Новае рэчышча" (1951, у 1949 годзе была апублікаваная на расейскай мове ў зборніку "Камуністы")

"Грозная пушча" (1958)

"Далёка ад акіяна" (1972)

"Варшаўскі шлях" (1973, прысьвечаная Аляксандру Твардоўскаму)

"Хамуціус" (1975, пра лёс Кастуся Каліноўскага)

Узнагароды

Імем Куляшова названыя Магілёўскі дзяржаўны ўнівэрсытэт, школы ў Менску і Саматэвічах.

У в. Новыя Саматэвічы Касьцюковіцкага раёну Магілёўскай вобласьці знаходзіцца літаратурны музэй імя А. Куляшова.

Іменем Аркадзя Куляшова названыя вуліцы ў Менску ды Магілёве. Мэмарыяльную дошку ўсталявалі ў Менску на доме, дзе ён жыў.

Ад 1979 году іменем Аркадзя Куляшова прысуджаецца літаратурная прэмія Саюзу беларускіх пісьменьнікаў.

Пра А. Куляшова створаны дакумэнтальны фільм "Край крынічны" (1972).

Песьня "Камсамольскі білет" з альбому Tanki гурту Neuro Dubel напісаная на словы Аркадзя Куляшова.

1. ^ Куляшоў Аркадзь // Беларускія пісьменнікі: Бібліягр. слоўн. У 6т. / Пад рэд. А.В.Мальдзіса. - Мн.: БелЭн, 1994. - Т. 3. - С. 459. - 585 с. - 5600 ас. - ISBN 5-85700-123-4

2. ^ Голуб Т. Летапіс жыцця і творчасці Аркадзя Куляшова. С. 15

3. Куляшоў Аркадзь // Беларускія пісьменнікі (1917-1990): Даведнік; Склад. А.К. Гардзіцкі. Нав.рэд. А.Л. Верабей. - Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. - 653 с.: іл. ISBN 5-340-00709-X.

4. Аркадзь Куляшоў Дарогі / Уклад. В.Куляшовай ; Маст. А.І.Цароў. - Мн.: Маст. літ., 2003. - 317 с. - 2000 ас. - ISBN 985-02-0579-2

5. Кароткая біяграфія на старонцы "Беларускія літаратары"

6. Міхась Чарот Босыя на вогнішчы : паэма / з папярэднім артыкулам В. Кнорына "На пути к белорусской пролетарской поэзии". - Клімавічы: выданне Калінінскага акрпалітасветы, 1925. - 31 с. - 3000 ас. У кнізе таксама: Босыя на вогнішчы : крытычны нарыс / У. Ігнатоўскі.

7. Варлен Бечык Шлях да акіяна : кніга пра паэзію А. Куляшова. - Мінск: Мастацкая літаратура, 1981. - 268 с. - 4000 ас.

8. Мікола Арочка Пад высокай зоркай : Паэзія М.Ю.Лермантава ў творчым лёсе Аркадзя Куляшова / АН БССР,І-т літ.імя Янкі Купалы.. - Мн.: Навука і тэхніка, 1990. - 48 с. - 1450 ас.

9. Густаў Эрыксон Валацужная Амерыка : Раман / Пер. з рус. мовы А.Куляшова.. - Мн.: Дзяржвыд Беларусі. ЛіМ,, 1932. - 183 с. - 5000 ас.

10. Аркадий Кулешов // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. / Рэдкал.: Г.П.Пашкоў і інш.. - Мн.: БелЭн, 1999. - Т. 9. - С. 17-18. - 560 с. - 10 000 ас.

11. ^ Аркадий Кулешов Камуністы = Коммунисты : стихи ; Новое русло : поэма : авторизованный перевод с белорусского. - Москва: Советский писатель, 1949. - 122 с. - 25 000 ас.

12. В. Л. Бечык. Куляшоў Аркадзь Аляксандравіч // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі. У 5 т. / Рэд. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.. - Менск: БелСЭ, 1986. - Т. 3: Карчма - Найгрыш. - 751 с. - 9500 ас. С. 161-162

Вонкавыя спасылкі

# data[].attributes.attachment_link.title
Аркадзь Куляшоў

# data[].attributes.attachment_link.description
Аркадзь Куляшоў Арка́дзь Алякса́ндравіч Куляшо́ў А. Куляшоў на паштовай марцы Беларусі Асабістыя зьвесткі Псэўданімы Амсьціслаўцы (зь Ю. Таўбіным), Арк. Дуда, Аркадзь Дуда, Аркадзь Жытнёвы, Апанас, Казарлюга, Язэп Качкін (з З. Астапенкам ды Ю. Таўбіным), Мсьціслаўцы (з З. Астапенкам ды Ю.