# data[].attributes.body
VÂN KHÁNH ĐÃ XONG

# data[].attributes.body
"Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi "
Câu thơ mở đầu là lời khẳng định đất nước là một giá trị lâu bền vĩnh hẵng, được truyền nối đời này sang đời khác. "khi ta lớn lên" Đất Nước có từ khi ta chưa ra đời, xuyên suốt 4 ngàn năm văn hiến. Đại từ "ta" là nhân vật trữ tình, vừa là mỗi chúng ta, những người dân đất việt. "Đất Nước đã có rồi"  tồn tại như một điều hiển nhiên có chiều từ cội nguồn , sự hình thành phát triển bao đời nay.
"Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa…” mẹ thường hay kể
Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc"
Đất Nước gần gũi, hiển diện trong những câu truyện cổ tích "ngày xửa ngày xưa". Câu thơ khiến chúng ta nhớ về truyện cổ tích với ông bụt và bà tiên phép màu. "miếng trầu bà ăn" gợi cho cho người đọc nhớ đến tục ăn trầu và truyện cổ tích " trầu cau". "miếng trầu" là hiện thân của tình yêu thương , lòng thủy chung của tâm hồn dân tộc. Cụm từ "Đất Nước lớn lên" đánh dấu về sức mạnh quật khởi của các dân tộc trong sự nghiệp chiến đấu, hy sinh bảo vệ bờ või
"Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn "
Chuyện "ngày xửa ngày xưa" nhưng vẫn hiện diện trên "tóc mẹ" trong tình thương của "cha mẹ" bây giờ. "Đất Nước đã có rồi", "Đất Nước có...", "Đất Nước bắt đầu", "Đất Nước lớn lên" và Đất Nước đang hiện diện quanh ta, gần gũi ta.

Tiếp theo, nhà thơ lấy sự hình thành và phát triển ngôn ngữ dân tộc để nói về nguồn gốc lâu đời của Đất Nước. Mỗi vật dụng đều có một cái tẽn riêng: "Cái cột, cái kèo thành tên". Nhân Dân ta có nghề trồng lúa nước lâu đời. Nghề trồng lúa nước tạo nên nền văn minh sông Hồng. Khi hạt gạo được sáng tạo nên bằng công sức "một nắng hai sương", thì ngôn từ "xay, giã, giần, sàng" cũng xuất hiện. Tiếng Việt là của quý lâu

# data[].attributes.body
"Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi"
Đây chính là lời khẳng đinh Đất Nước là một giá trị lâu bền, vĩnh hằng trong chiều sâu của lịch sử được tạo dựng bới các vị vua Hùng và truyền nối từ đời này sang đời khác. Trong câu xuất hiện đại từ "Ta" nhưng tại sao tác giả lại không sử dụng "Tôi" thay cho cho đại từ đó ?  Bởi vì ở đây không chỉ nói đến bản thân tác giả mà nó còn vừa là nhân vật trữ tình vừa là mỗi chúng ta, những người con dân ở đất Việt. "Khi tôi lớn lên" cụm từ xác định sự tường tồn bao đời của Đất Nước đã có tự khi nao, trước cả khi ta ra đời, xuyên suốt bốn ngàn năm văn hiến. "Đất Nước đã có rồi" một lần nữa nhấn mạnh sự trường tồn, gợi ra chiều dài lịch sử của Đất Nước. Nó tồn tại như một điều hiển nhiên, có chiều sâu cội nguồn cũng như sự hình thành và phát triển. Chính là kết quả của các thế hệ cha anh đi trước.

"Đất Nước có trong những cái "ngày xửa ngày xưa" mẹ thường hay kể
Đất nước bắt đầu với những miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc"
"Ngày xửa ngày xưa" là những mẩu chuyện, những câu chuyện cổ tích , những đạo lí làm người, ước mơ khát vọng của nhân dân về lẽ công bằng, là sự góp phần tạo nên Đất Nước. Với nhà thơ, hai từ "Đất Nước" còn bắt đầu với "miếng trầu". Người xưa thường hay nói " Miếng trầu là đầu câu chuyện " đó hẳn là một trong những phong tục lâu đời của Việt Nam ta. Hình ảnh "miếng trầu" cũng được xem là hình ảnh của sự khởi nguồn, khởi đầu cho một đất nước , khởi đầu cho một nền văn hiến. Quá trình lớn lên của Đất Nước "Đất nước lớn lên khi dân ình biết trồng tre mà đánh giặc" cho biết sự vươn mình, ánh dấu về sức mạnh quật khởi của dân tộc trong sự nghiệp chiến đấu hi sinh để bảo vệ bờ cõi được con đời cháu chắt chúng ta biết đến thông qua truyền thuyết "Thánh Gióng".
"Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn
Cái kèo cái cột thành tên"
Đầu tiên được nhắc đến chính là vẻ đẹp giản dị của người phụ nữ Viet Nam. Vẻ đẹp của một người bà, người mẹ, người chị, của người con gái mộc mạc Việt Nam, tuy giản dị nhưng lại mang nét nữ tính, thuần hậu rất riêng. Thành ngữ "Gừng cay muối mặn" nhẹ nhàng mà thấm đậm ân tình, gợi lên sự chung thủy ở trong con người. Rồi đến câu thơ " Cái kèo, cái cột thành tên " những vật dụng rất thân thuộc với chúng ta, mọi thứ đều có tên riêng, cái tên có từ rất lâu, từ khi con người biết tạo dựng nhà cửa, cuộc sống an cư lạc nghiệp lại bỗng trở thành tên gọi của những đứa con. Cuối cùng là quá trình lao động miệt mài, cần cù , chịu thương chịu khó của con người. Thành ngữ "Một nắng hai sương" gợi ra cuộc sống vất vả và phẩm chất cần cù phải trải mình qua bao nhiêu sương nắng để gặt hái được thành quả, sự nhọc nhằn của giai cấp nông dân vất vả nắng mưa. Động từ " xay, giã, giần, sàng" những công đoạn tỉ mỉ để mỗi người có được từng hạt gạo tạo nên những bát cơm đông đầy, dẻo thơm. Nhưng thấm vào trong từng hạt gạo nhỏ bé ấy lại là những giọt hôi, nước mắt của người nông dân
"Đất nước có từ ngày đó.."
"Ngày đó " là ngày nào, chúng ta không thể biết được, cũng không có một trang sách nào có thể ghi lại được, ví vậy chính tác giả cũng không thể biết. Nhưng chúng ta có thể hiểu được rằng chính là ngày ta bắt đầu có truyền thống, văn hóa và những phong tục tập quán

# data[].attributes.body
"Khi ta lớn lên Đất Nước                                                      …  ………………………                                                     Đất Nước có từ ngày đó...."
Mở đầu của bài thơ đã cho ta thấy được lời khẳng định Đất Nước đã có từ rất lâu về trước:
" khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi "
Đó là lời khẳng định Đất nước là một giá trị lâu bền , vĩnh hằng , Đất Nước được tạo dựng, bồi đăp qua nhiều thế hệ, được truyền từ đời này, sang đời khác. Đại từ
" Ta " vừa là một nhân vật trữ tình vừa là dùng để chỉ mỗi chúng ta , những người dân đất Việt."Khi ta lớn lên" cho thấy Đất Nước có từ khi ta chưa sinh ra, xác định sự trường tồn của Đất nước suốt bốn ngàn năm văn hiến.Hai từ “Đất Nước”  được viết hoa một cách trang trọng. Đó là cách mà nhà thơ thể hiện niềm tự hào và lòng thành kính trước Đất Nước của mình."Đất Nước đã có rồi" gợi nên chiều dài lịch sử của Đất Nước , Đất Nước tồn tại như một điều hiển nhiên, có chiều sâu về cội nguồn cũng như sự hình thành và phát triển bao đời nay. Đó là kết quả của các thees hệ cha ông đi trước để lại.
" Đất Nước có trong những cái" ngày xửa ngày xưa..."
........... trồng tre mà đánh giặc "
Ý nghĩa về Đất Nước đc khẳng định đã thấm đẫm trong môi trường gia đình, qua thế giới tinh thần trong mỗi con ng. Đất Nước có trong "những cái" Đất Nước tồn tại xung quanh cuộc sống con người, trong những điều giãn dị ko cao sang xa vời. Cụm từ " ngày xửa ngày xưa..." đó là thời gian nghệ thuật có tính phím chỉ , trừu tượng, không xđịnh.

# data[].attributes.body
Đất nước luôn là nguồn cảm hứng sáng tác bất tận của những nhà thơ, nhà văn. Và trong bài thơ này cũng vậy, Nguyễn Khoa Điềm đã sử dụng nguồn cảm hứng này để miêu tả một đất nước thiêng liêng, tươi đẹp và yên bình. Mở đầu bài thơ là "Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi" như 1 câu khảng định định đất nước là một giá trị lâu bền , vĩnh hằng , Đất Nước được tạo dựng, bồi đăp qua nhiều thế hệ, được truyền từ đời này, sang đời khác. Đại từ "ta" như 1 lời khẳng định sự trường tồn của đất nước, Đất nước có từ khi chúng ta chưa ra đời, xuyên suốt 4000 năm lịch sử dựng nước và giữ nước. "Đất nước đã có rồi" gợi ra chiều dài lịch sử của Đất nước, nó tồn tại như một điều hiển nhiên, có chiều sâu cội nguồn cũng như sự hình thành phát triển bao đời nay.

# data[].attributes.body
Mở đầu bài thơ "Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi" là lời khẳng định Đất Nước là một giá trị lâu bền,vĩnh hằng,được tạo dựng, bồi đắp qua nhiều thế hệ,được truyền từ đời này sang đời khác.Tác giả sử dụng đại từ "ta" để nói một cách bao quát hơn,rộng hơn,vừa là nhân vật trữ tình vừa là mỗi chúng ta-những người dân đất Việt.Cụm từ "khi ta lớn lên" xác định sự trường tồn của Đất Nước,Đất nước có từ khi chúng ta chưa ra đời,xuyên suốt bốn ngàn năm văn hiến.Và "Đất Nước đã có rồi"  gợi ra chiều dài lịch sử của Đất Nước.Đất Nước tồn tại như một điều hiển nhiên,nó có chiều sâu cội nguồn cũng như sự hình thành và phát triển bao đời nay.Đó cũng là kết quả của các thế hệ ông cha đi trước.
" Đất Nước có trong những cái "ngày xửa ngày xưa..." mẹ thường hay kể
Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc"
Ý niệm về Đất Nước được khẳng định đã thấm đẫm trong môi trường gia đình,qua thế giới tinh thần của mỗi người tồn tại."Đất nước có trong những cái" tức là Đất Nước tồn tại xung quanh cuộc sống của con người,trong những điều giản dị không cao sang,xa vời.Cụm từ "ngày xửa ngày xưa..." là thời gian nghệ thuật có tính phiếm chỉ,trừu tượng và không xác định.Đó là thời gian hư ảo,mang màu sắc huyền thoại khiến cho Đất Nước trở nên thiêng liêng,kì diệu và xa xăm.Một thế giới cổ tích với ông bụt,bà tiên,phép nhiệm màu,giấc mơ hạnh phúc,công lý đã làm nên sự trường tồn xa xăm của Đất Nước.Hình ảnh "miếng trầu bây giờ bà ăn" gợi cho người đọc nhớ đến tục ăn trầu và truyện cổ tích "Trầu cau". "Miếng trầu" là hiện thân của tình yêu thương,lòng thủy chung của tâm hồn dân tộc.Mỗi miếng trầu đều gánh trong nó 1 phần Đất Nước,mỗi miếng trầu bà ăn hôm nay đều có bốn ngàn năm tuổi.Quá khứ luôn có một hiện tại,lịch sử vẫn hiện diện với hôm nay.Điều đó được xác định bằng nền móng văn hóa vững chãi.

# data[].attributes.body
"Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi"
Câu đầu là lời khẳng định một giá trị lâu bền, vĩnh hằng, được tạo dựng, bồi đắp qua nhiều thế hệ, được truyền nối từ đời này sang đời khác."Ta" ở đây để xác định sự trường tồn của Đất Nước, Đất Nước có từ khi ra đời, xuyên suốt ngàn năm văn hiến. "Đất nước đã có rồi" gợi ra chiều dài lịch sử của Đất nước, nó tồn tại như một điều hiển nhiên, có chiều sâu cội nguồn cũng như sự hình thành phát triển bao đời nay. Đó là kết quả của cha anh đi trước
"Đất nước có trong những cái "ngày xửa ngày xưa..." mẹ thường hay kể
Đất Nước bắt đầu từ miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất Nước lớn lên khi  dân mình biết trồng tre mà đánh giặc"
Tác giả cảm nhận đất nước bằng chiều sâu văn hóa - lịch sử và cuộc sống đời thường của mỗi con người qua cụm từ “ngày xửa ngày xưa” à gợi những bài học về đạo lý làm người qua các câu chuyện cổ tích thấm đượm nghĩa tình.Bắt đầu với phong tục ăn trầu gợi về hình ảnh người bà thân thuộc, gợi câu chuyện về sự tích trầu cau, nhắn nhủ nghĩa tình anh em sâu đậm, tình cảm vợ chồng nhân nghĩa thủy chung.Hình ảnh “cây tre” còn gợi lên hình ảnh của con người Việt Nam, cần cù, siêng năng, chịu thương, chịu khó. “Lớn lên” nghĩa là nói quá trình trưởng thành của Đất Nước, nói lớn lên trong chiến tranh nghĩa là nói truyền thống chống giặc kiên cường, bền bỉ.

# data[].attributes.body
"Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi"
Lời khẳng định Đất Nước là một giá trị lâu bền, vĩng hằng , được xây dựng, bồi đắp qua nhiều thế hệ. "Khi ta lớn lên, đã có rồi". Đất Nước ra đời từ rất xa xưa như một sự tất yếu, Đất nước có từ khi ta chưa ra đời, Xuyên suốt mấy vạn năm. Đại từ "Ta" vừa là nhân vật trữ trình vừa là mỗi chúng, những người  dân đất Việt." Đất nước đã có rồi ". Đất Nước tồn tại nhưng là điều hiển niên, nó có chiều sâu cội nguồn cũng như sự hình thành và phát triển. Mọi người đều được nuôi dưỡng từ đất nước
Đất Nước có trong những cái “ngày xửa     ngày xưa...” mẹ thường hay kể
Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc
Mỗi hình ảnh lại gợi một sự hiện hữu nhằm khẳng định nét riêng không trộn lẫn của đất nước này"Ngày xửa ngày xưa" một ngôn ngữ mở đầu cho những câu chuyện cổ tích, thời gian nghệ thuật có tính phiếm  chỉ, trừu tượng, không xác định

# data[].attributes.body
Vân Khánh

# data[].attributes.body
Vân Khánh

# data[].attributes.body
Châu

# data[].attributes.body
Chín câu đầu viết về cảm nhận Đất Nước trong chiều sâu văn hóa.
" Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi"
Câu thơ mở đầu là lời khẳng định Đất Nước là một giá trị lâu bền, vĩnh hằng, được truyền nối từ đời này sang đời khác. Đạt từ "Ta" vừa là nhân vật trữ tình vừa là mỗi chúng ta, những người dân đất Việt. "Khi ta lớn lên" xác định sự trường tồn của Đất Nước, Đất Nước có từ khi ta chưa ra đời, xuyên suốt bốn ngày năm văn hiến. "Đất Nước đã có rồi" gợi ra chiều dài lịch sử của Đất Nước tồn tại như một điểu hiển nhiên, nó có chiều sâu cội nguồn cũng như sự hình thành và phát triển bao đời nay. Đó là kết quả của các thế hệ cha anh đi trước. Câu thơ thứ hai nói lên ý niệm về Đất Nước được khẳng định đã thắm đẫm trong môi trường gia đình, qua thế giới tinh thần mỗi người tồn tại : " Đất Nước có trong những cái "ngày xửa ngày xưa.."mẹ thường hay kể ". Đất Nước có trong "những cái" Đất Nước tồn tại xung quanh cuộc sống con người, trong những điều giản dị không cao sang, xa vời. Cụm từ " Ngày xửa ngày xưa..." thời gian nghệ thuật có tính phiếm chỉ, trừu tượng, không xác định. Đó là thời gian huyền hồ, hư ảo, thời gian mang màu sắc huyền thoại, khiến cho Đất Nước trở nên liêng thiêng, kì diệu, xa xăm. Thế giới cổ tích với ông bụt, bà tiên, phép nhiệm màu, giấc mơ hạnh phúc, công lý đã làm nền sự trường tồn xa xăm của Đất Nước. Cội nguồi đất nước bắt đầu khi :
" Đất Nước bắt đấu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc"
Khi lí giải về cội nguồn đất nước, tác giả lí giải Đất Nước gắn liền với mĩ tục thuần phong với cổ tích truyền thuyết. Đất Nước với tập tục ăn trầu. Hình ảnh
" miếng trầu bây giờ bà ăn" mỗi miếng trầu đều gánh trong một phần Đất Nước, mỗi miếng trầu bà ăn hôm nay đều có bốn ngàn năm tuổi. Quá khứ luôn có mặt với hiện tại, lịch sử vẫn hiện diện với hôm nay. Quá trình lớn lên của Đất Nước gắn liền với lịch sử đấu tranh của dân tộc. Hình ảnh anh hùng bất khuất chống giặc ngoại xâm làm cho ta gợi nhớ đến truyền thuyết "Thánh Gióng" nhớ tới hình ảnh thánh Gióng nhổ tre làng đánh giặc Ân thuở xa xưa. Đó cũng là truyền thống đấu tranh với ngoại xâm để bảo vệ Đất Nước.
" Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn"
Đất nước được hình thành từ lối sống giàu tình nghĩa " Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn" . Sự ra đời của Đất Nước
" Cái kèo, cái cột thành tên
Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, sàng "

# data[].attributes.body
Châu

# data[].attributes.body
+ Câu thơ đầu tiên chính là câu trả lời cho câu hỏi ấy: “Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi” Đất Nước là những thứ thân thuộc, gần gũi, gắn bó với mỗi con người, theo con người từ thuở sơ khai. Thể hiện tư tưởng “Đất Nước của Nhân Dân”.

+Tác giả cảm nhận đất nước bằng chiều sâu văn hóa - lịch sử và cuộc sống đời thường của mỗi con người qua câu từ “ngày xửa ngày xưa” và gợi lên cho chúng ta những bài học về đạo lý làm người qua các câu chuyện cổ tích thấm thía nghĩa tình.

+Bắt đầu là một hình ảnh người bà thân thuộc cùng với miếng trầu trên tay, liên tưởng và nhớ về câu chuyện  sự tích trầu cau, một lời nhắn nhủ nghĩa tình anh em sâu đậm, tình cảm vợ chồng thủy chung.

+"Cây tre" hình ảnh thân thuộc của những con người Việt Nam , cần cù , siêng năng , chịu thương chịu khó , "Lớn lên" nói lên quá trình xây dựng Đất Nước , truyền thống chống giặc bất khuất kiên cường để bảo vệ phát triển đất nước.

+Tập quán bới tóc sau đầu để chú tâm làm việc, gợi lên những câu ca dao bình trị dạt dào thương nhớ. Gợi lên tình cảm sắc son , sâu nặng qua hình ảnh: “gừng cay”, “muối mặn”.

+Văn hóa nước ta được tái hiện lại chỉ bằng một câu thơ đơn sơ giản dị :"Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng” .Nghệ thuật liệt kê, cùng cách ngắt nhịp liên tục thể hiện truyền thống lao động cần cù , cách ăn ở và mọi hoạt động trong sinh đời sống.

+ “Đất Nước có từ ngày đó…”. Dấu “…” cuối câu chính là biện pháp tu từ im lặng, được Nguyễn Khoa Điềm thâu tóm tất cả bằng một tư tưởng duy nhất .

# data[].attributes.body
"Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi"
Lời khẳng định Đất Nước là một giá trị lâu bền, được tạo dựng, bồi đắp qua nhiều thế hệ. "Khi ta lớn lên, đã có rồi". Đất Nước ra đời từ rất xa xưa như một sự tất yếu, Đất nước có từ khi ta chưa ra đời, Xuyên suốt mấy vạn năm. Đại từ "Ta" vừa là nhân vật trữ trình vừa là mỗi chúng, những người  dân đất Việt." Đất nước đã có rồi ". Đất Nước tồn tại nhưng là điều hiển niên, nó có chiều sâu cội nguồn cũng như sự hình thành và phát triển. Mọi người đều được nuôi dưỡng từ đất nước
Đất Nước có trong những cái “ngày xửa     ngày xưa...” mẹ thường hay kể
Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc
Mỗi hình ảnh lại gợi một sự hiện hữu nhằm khẳng định nét riêng không trộn lẫn của đất nước này"Ngày xửa ngày xưa" một ngôn ngữ mở đầu cho những câu chuyện cổ tích, thời gian nghệ thuật có tính phiếm chỉ, trừu tượng, không xác định

# data[].attributes.body
“khi ta lớn lên ĐN đã có rồi”

Mở đầu bài thơ là một lời khẳng định Đất Nước là một giá trị lâu bền, vĩnh hằng đc tạo dựng, bồi đắp qua nhiều thế hệ khác nhau và đc truyền nối từ đời này qua đời khác. Đại từ “ta” trong câu thơ vừa là nhân vật trữ tình, vừa là mỗi chúng ta, những con ng đất Việt. “Khi ta lớn lên” xác định sự trường tồn của Đất Nước, Đất Nước đã có tè khi ta chưa ra đời, xuốt 4 ngàn năm văn hiến. “Đất Nước đã có rồi” nói đến chiều dài lịch sử của Đất Nước, đã tồn tại đc rất lâu và phát trển đến bây giờ. Đây là sự thành công của những ngươi đã hy sinh chống giặc, bảo vệ Đất Nước khỏi những kẻ xấu.

“Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa…”mẹ thường hay kể
Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bà ăn
Đất nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre đánh giặc”

Trong 3 câu thơ này, ý muốn nói đến hình ảnh Đất Nước đã đc lưu truyền qua đc nhiều thế hệ trong tâm trí mỗi ng qua những câu chuyện mà mẹ thường hay kể cho những đứa con nghe. Cụm từ “ngày xửa ngày xưa” là thơi gian nghệ thuật có tính phiếm chỉ, trừu tượng và không xác định đc. Đây là thời gian khiến Đất Nước trở nên xa xôi và mang những hình ảnh kì diệu, huyền ảo. “miếng trầu bà ăn” gợi nhớ đến những phong tục ăn trầu. Những “miếng trầu” hiện lên hình ảnh của những ng thời xưa, một nét đẹp đặc sắc trong lịch sử của Đất Nước. “Đất nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre đánh giặc” nói đến quá trình đấu tranh quyết liệt của những ng anh hùng luôn đứng ra để bảo vệ Đất Nước. Hình ảnh “trồng tre đánh giặc” làm chúng ta nghĩ đến truyền thuyết “Thánh Gióng” đây cũng là một câu chuyện về truyền thống đấu giặc của nhân dân ta.

“tóc mẹ bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn”

# data[].attributes.body
"Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi"
Mở đầu bài thơ là một lời khẳng định Đất Nước là 1 giá trị lâu bền, vính hằng, được tạo dựng, bồi đắp qua nhiều thế hệ, được truyền nối từ đời này qua đời khác. Đại từ "Ta" vừa là nhân vật trữ tình, vừa là mỗi chúng ta, những người dân đất Việt. Sự trường tồn của Đất Nước đã có từ khi ta chưa ra đời, xuyên suốt 4 ngàn năm được xác định qua cụm từ "Khi ta lớn lên". "Đất Nước đã có rồi" gợi ra chiều dài lịch sử lâu bền. Đất Nước tồn tài như 1 điều hiển nhiên, nó có chiều sâu cội nguồn cũng như sự hình thành và phát triển bao đời nay. Đó là kết quả của các thế hệ cha anh đi trước.

"Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa...” mẹ thường hay kể
Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc"
Khi lí giải về cội nguồn đất nước, tác giả lí giải ĐN gắn liền với mĩ tục thuần phong, với cổ tích truyền thuyết. ĐN đã thấm đẫm trong môi trường, gia đình, qua thế giới tinh thần của mỗi con người. ĐN có trong "những cái" cho thấy ĐN tồn tại xung quanh cuộc sống con người, trong những điều giản dị không cao sang, xa vời. Cụm từ " Ngày xửa ngày xưa", đó là thời gian huyền hồ, hư ảo, thời gian mang màu sắc huyền thoại khiến cho ĐN trở nên thiêng liêng, kì diệu mà xa xăm. Một thế giới cổ tích với ông bụt, bà tiên, phép màu, công lý đã làm nên sự trường tồn xa xăm của ĐN. Hình ảnh "miếng trầu" là hiện thân của tình yêu thương, lòng thủy chung của tâm hồn dân tộc. Hình ảnh "miếng trầu bây giờ bà ăn" gợi ta nhớ đến tục ăn trầu và truyện cổ tích "Trầu cau". Mỗi miếng trầu đều gánh trong mình 1 phần ĐN, mỗi miếng trầu bà ăn hôm nay đều có 4 ngàn năm tuổi. Qúa khứ luôn có mặt với hiện tại, lịch sử vẫn hiện diện với hôm nay.

# data[].attributes.body
" Khi ta lớn lên " xác định sự trường tồn cưa Đất Nước , Đất Nước có từ khi ta chưa ra đời , xuyên suốt 4 ngàn năm văn hiến." Đất Nước đã có rồi " gợi ra chiều dài lịch sử của Đất nước . Đất Nước tồn tại như một điều hiển nhiên , nó có chiều sâu cội nguồn cũng như sự hình thành và phát triển bao đời nay đó là kết quả của các thế hệ cha anh đi trc.

Tình yêu về Đất Nước dc khẳng định và thấm nhuần tog môi trường tình cảm gđ và cuộc sống hằng ngày. Đất nước có tog " những cái " Đất Nước tồn tại tog quan niệm sống của con ng , tog những điều giản dị k cao sang , xa vời . Cụm từ " Ngày xửa ngày xưa " là time nghệ thuật có tính phiếm chỉ , trừu tượng , k xác định . Đó là time huyền kì , tự do , time mag màu sắc huyền thoại khiến cho Đất Nước trở nên thiêng liêng , kì diệu , xa xăm . Khởi nguồn Đất Nước thể hiện qua sự tồn tại có tog hình ảnh " miếng trầu bây h bà ăn " gợi ng đọc nhớ phong tục ăn trầu bà nghe thuyện cổ tích . " Trầu cau " , " miếng trầu " là hiện thân của tình yêu thương , lòng thủy chung của tâm hồn dân tộc . Hình ảnh " miếng trầu bây h bà ăn " mỗi miếng trầu đều mag tog nó 1 phần Đất Nước , mỗi miếng trầu bà ăn hôm nay đều có 4k năm tuổi , quá khứ luôn có mặt vs hiện tại , lịch sử vẫn hiện diện vs hôm nay . " Đất Nước lớn lên khu dân mình biết trồng tre mà đánh giặc " quá trình lớn lên của Đất Nước gắn liền vs lịch sử đấu tranh của dân mình . Cụm từ " Đất Nước lớn lên " cho biết sự vươn mình , đánh dấu về sức mạnh quật khởi của dân tộc tog sự nghiệp chiến đấu hi sinh bảo vệ bờ cõi . Truyền thuyết " Thánh Gióng " gợi ta nhớ tới hình ảnh Thánh Gióng nhổ tre làng đánh giặc Ân thuở xa xưa . Đó cũng là truyền thống đấu tranh vs giặc ngoại xâm để bảo vệ Đất Nước

......Không Kịp.......

# data[].attributes.body
“  Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi “
đây như là lời khẳng định một giá trị lâu bền, vĩnh hằng, được tạo dựng , bồi đắp qua nhiều thế hệ , được truyền nối từ đời này qua đời khác. Điệp từ ‘ ta ‘ vừa là nhân vật trữ tình vừa là mỗi chúng ta , những người dân đất Việt . ‘ Khi ta lớn lên ‘ xác định sự trường tồn của Đất nước , Đất nước có từ khi ta chưa ra đời , xuyên suốt 4 ngàn năm văn hiến . ‘ Đất nước đã có rồi ‘ gợi ra lịch sử của Đất nước , nó có chiều sâu cội nguồn như sự hình thành và phát triển bao đời nay . Đó là kết quả của các thế hệ cha anh đi trước .
“ Đất nước có trong những cái ‘ ngày xửa ngày xưa “ mẹ thường hay kể
nói về ý niệm về Đất Nước đã thấm đẫm trong môi trường gia đình , qua thế giới tính thần mỗi người tồn tại . “ Đất nước có trong những cái “ ý nói đất nước tồn tại xung quanh cuộc sống con người chúng ta , trong những điều giản dị nhất , không cao sang cũng chẳng xa vời . Cụm từ “ ngày xửa, ngày xưa” như nói về thời gian không xác định . Thời gian mang tính huyền thoại như những chuyện kể khiến cho Đất nước trở nên thiêng liêng, kì diệu hơn.  “ Đất nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn” nói lên khởi nguồn của Đất nước, hình ảnh “ miếng trầu bây giờ bà ăn “ gợi cho người đọc nhớ đến tục ăn trầu và truyện cổ tích ‘ Trầu cau ‘ . Miếng trầu là hình ảnh quen thuộc của thời xưa ông bà ta nói lên tình yêu thương , lòng thủy chung của tâm hồn dân tộc. Hình ảnh “ miếng trầu bây giờ bà ăn “ nói lên hình ảnh quá khứ luôn có mặt với hiện tại , lịch sử vẫn hiện diện với hôm nay .  “ Đất nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc .” là quá trình lớn lên của đất nước gắn liền với lịch sử đấu tranh của dân tộc . Cụm từ ‘ Đất nước’ lớn lên cho biết sự vươn mình đánh dấu về sức mạnh quật khoái của dân tộc trong sự nghiệp chiến đấu hi sinh bảo vệ bờ cỏi , Truyền thuyết ‘ Thánh Gióng’ gợi ta nhớ tới hình ảnh thánh Gióng nhổ tre làng đánh giặc Ân thuở xa xưa. Đó là truyền thống đấu tranh với giặc ngoại xâm.
“ Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn” nói lên quá trình trường tồn của Đất nước như gắn với nét đẹp của Đất nước , gợi lên vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam vừa khẳng định phẩm chất chịu thương , chịu khó đến đức tính cần cù của những người mẹ vất vả một nắng hai sương nuôi con khôn lớn , và người ta rất quan trọng đến mái tóc . Bởi vì ‘ cái răng cái tóc là góc con người ‘ . Hình ảnh ‘ gừng cay muối mặn’ nói lên hình ảnh vợ chồng thủy chung son sắc , tình nghĩa bền chặt .
“ Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng” . Hình ảnh “một nắng hai sương” nói lên sự vất vả của người nông dân , họ vừa bán mặt cho đất , bán lưng cho trời để có những hạt gạo ngon . “ Xay, giã, giần,sàng” nói lên quá trình tạo ra lương thực của những người nông dân, nói lên nền nông nghiệp lúa nước lâu đời của nước ta.
“ Đất nước có từ ngày đó” . Tác giật như kết lại những điều quen thuộc của dân tộc , sự kì ảo của cổ tích, tập tục ‘ miếng trầu , ‘ búi tóc’ của người phụ nữ Việt Nam , truyền thống yêu nước , chống giặc , gắn với sự chung thủy son sắc và quá trình tạo ra hạt gạo . Tác giả không nói trực tiếp nhưng thông qua những sự kiện , quá trình để ta hiểu hơn về con người Việt Nam .
ĐÃ XONG 💯

# data[].attributes.body
Mở đầu bài thơ là 1 câu nói bình dị " Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi " . Đó là lời khẳng định của tác giả , Đất Nước là 1 giá trị lâu bền vĩnh hằng được tạo dựng bồi đắp qua nhiều hệ từ đời ông cha ta ngày xưa xây dựng lên và được truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác . Đại từ "ta" vừa là chúng ta cũng vừa là con dân đất Việt . " Khi chúng ta lớn " là 1 lời khẳng định xác định sự trường tồn của đất nước , Đất Nước có từ khi cúng ta chưa sinh ra đời và Đất nước tồn tại lâu đời qua 4 ngàn năm văn hiến. "Đất Nước đã có rồi" đã gợi ra chiều dài lịch sử của Đất Nước . Đó là cội nguồn như sự hình thành và phát triển bao đời nay.
" Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa…” mẹ thường hay kể
Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc"
Ý niệm về Đất Nước đã ngấm ngầm vào thế giới tinh thần của mỗi người con dân Việt Nam  . Đất Nước có trong " những cái "  . Đất Nước tồn tại xung quan cuộc sống của mỗi người là những điều giản dị không cao sang. Những điều cỏi tích như ông bụt bà tiên hay phép nhiệm màu kể cả giấc mơ hạnh phúc và công lý chính nghĩa đa xoàm nên sự trường tồn của Đất Nước .Đất Nước tồn tại trong " miền trầu bà ăn " đã gợi cho người đọc nhớ đến tục ăm trầu , truyền thống lâu đời của con người Việt Nam và trong những mẩu truyện cổ tích " Trần cau " đó là sự yêu thương cũng là sự thân thuộc tấm lòng thủy chung của tâm hồn dân tộc . Quá trình lớn lên của Đất Nước gắn liền với lịch sử anh dũng của các anh hùng người dân cùng đứng lên đấu tranh để giữ gìn Đất Nước được bình yên , đó là cả quán trình kéo dài hàng ngàn năm của ông cha ta kể cả khi đổ máu và những mất mát những vẫn chiếm đấu anh dũng tới cùng vì bảo vệ Đất Nước .Hình ảnh " tre" làm ta gợi nhớ đến truyền thuyết " Thánh Gióng " là người anh hùng nhổ tre đánh đuổi giặc Ân  thuở xa xưa . Đó cũng là truyền thống đấu tranh chống giặc ngoài xâm bảo vệ Đất Nước .
"Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn"
Quá trình tồn tại của Đất Nước gắn liền với nét đẹp của người phụ nữ qua tháng năm . Thể hiện được hình ảnh giản dị duyên dáng của người phụ nữ việt nam vừa khẳng định phẩm chất chịu thương chịu khó và đức tính cần cù của người mẹ việt nam 1 nắng 2 sương nuôi con khôn lớn . :“Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn”. Đó lời ngợi ca tình nghĩa, thuỷ chung trong gian khó

# data[].attributes.body
Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi

Nhắc đến câu thơ đầu tiên chính là câu trả lời cho câu hỏi ấy: “Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi”. Đất Nước là những thứ thân thuộc, gần gũi, gắn bó với mỗi con người, ở trong mỗi con người từ khi phôi thai. Thể hiện tư tưởng “Đất Nước của Nhân Dân”. Tác giả đã cảm nhận đất nước bằng chiều sâu văn hóa - lịch sử và cuộc sống đời thường của mỗi con người qua cụm từ “ngày xửa ngày xưa” gợi lên những bài học về đạo lý làm người qua các câu chuyện cổ tích thấm đượm nghĩa tình.
Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa...” mẹ thường hay kể
Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc
Đầu tiên, về phong tục ăn trầu tác giả đã gợi lên hình ảnh người bà thân thuộc, gợi tả câu chuyện về sự tích trầu cau, nhắn nhủ nghĩa tình anh em sâu đậm, tình cảm vợ chồng nhân nghĩa thủy chung. Kế đó là những “cây tre” gợi lên hình ảnh con người Việt Nam, cần cù, siêng năng, chịu thương, chịu khó. Cái “lớn lên” nghĩa là nói quá trình trưởng thành của Đất Nước, nói lớn lên trong chiến tranh nghĩa là nói truyền thống chống giặc kiên cường, bền bỉ.
Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn
Tập quán bới tóc sau đầu để chú tâm làm việc, gợi câu ca dao bình trị dạt dào thương nhớ. Nhắc nhở về tình cảm vợ chồng sắc son, sâu nặng qua hình ảnh: “gừng cay”, “muối mặn”.
Cái kèo, cái cột thành tên
Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng
Tác giả đã tái hiện lại nền văn hóa nước ta chỉ bằng một câu thơ đơn sơ nhưng đầy dụng ý: “Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng”. Nghệ thuật liệt kê, cùng cách ngắt nhịp liên tục thể hiện truyền thống lao động cần cù, cách ăn cách ở trong sinh hoạt. Nguyễn Khoa Điềm đã thâu tóm tất cả bằng một tư tưởng duy nhất: “Đất Nước có từ ngày đó…”. Dấu “…” cuối câu chính là biện pháp tu từ im lặng, lời dẫu hết nhưng ý vẫn còn, vẫn nung nấu và sục sôi.
Đất Nước có từ ngày đó...
Đất nước được hình thành gắn liền với văn hóa, lối sống, phong tục tập quán của người Việt Nam, gắn liền với đời sống gia đình. Những gì làm nên Đất Nước cũng đã kết tinh thành linh hồn dân tộc. Đất Nước vì thế hiện lên vừa thiêng liêng, tôn kính lại gần gũi thiết tha.

# data[].attributes.body
“Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi
….………………………………..
Đất Nước có từ ngày đó…”

Mở đầu đoạn thơ, tác khẳng định trực tiếp rằng Đất nước này đã tồn tại từ rất lâu rồi, khi mà con người mới sinh ra trên mảnh đất của họ thì chính nơi đó là đất nước, là quê hương. Đất Nước ra đời từ rất xa xưa như một sự tất yếu, trong chiều sâu của lịch sử thời các vua Hùng dựng nước và giữ nước đã đi vào sử sách được lưu truyền đến tận bây giờ. Đất nước trước hết không phải là một khái niệm trừu tượng mà là những gì rất gần gũi, thân thiết ở ngay trong cuộc sống bình dị của mỗi con người. Từ lời hát mẹ ru, từ những câu chuyện “ngày xửa ngày xưa” mà mẹ kể đã nuôi dưỡng chúng ta khôn lớn, làm ta hiểu hơn về văn hóa của ta, theo ta đi hết cuộc đời và trở thành một phần kí ức tốt đẹp khiến ta không thể quên. Những câu chuyện cổ tích, những bài học đạo lí làm người , ước mơ khát vọng của nhân dân về lẽ công bằng được gửi gắm vào câu ca dao đó đã góp phần tạo nên Đất nước đa dạng về văn hóa như hiện nay.
"Đất Nước bắt đầu với miếng trầu giờ bà ăn
Đất Nước lớn lên khi dân mình trồng tre mà đánh giặc".

Hai chữ "lớn lên" liên tưởng đến hình ảnh chú bé làng Gióng lên ba vươn vai thành một tráng sĩ oai phong lẫm liệt khi Đất Nước bị giặc Ân xâm lượcRồi nhà thơ nói đến phong tục và đạo lí tốt đẹp lâu đời của nhân dân ta. Phong tục "bới tóc" của người Lạc Việt. Câu ca dao nói về đạo vợ chồng: "Tay bưng chén muối đĩa gừng - Gừng cay muối mặn xin đừng quên đã nhập hồn vào câu thơ Nguyễn Khoa Điềm:
"Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn"
.Chuyện "ngày xửa ngày xưa" nhưng vẫn hiện diện trên "tóc mẹ" trong tình thương của "cha mẹ" bây giờ. "Đất Nước đã có rồi", "Đất Nước có...", "Đất Nước bắt đầu", "Đất Nước lớn lên" và Đất Nước đang hiện diện quanh ta, gần gũi ta.

Tiếp theo, nhà thơ lấy sự hình thành và phát triển ngôn ngữ dân tộc để nói về nguồn gốc lâu đời của Đất Nước. Mỗi vật dụng đều có một cái tẽn riêng: "Cái cột, cái kèo thành tên". Nhân Dân ta có nghề trồng lúa nước lâu đời. Nghề trồng lúa nước tạo nên nền văn minh sông Hồng. Khi hạt gạo được sáng tạo nên bằng công sức "một nắng hai sương", thì ngôn từ "xay, giã, giần, sàng" cũng xuất hiện. Tiếng Việt là của quý lâu

# data[].attributes.body
'' Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi ''

 Câu mở đầu là lời khẳng định của tác giả rằng  Đất Nước là một giá trị lâu bền, vĩnh hằng. Đất Nước được tạo dựng, bồi đắp qua những thế hệ được truyền nối tư đời này qua đời khác tư rất lâu rồi. Đại từ ''ta'' ở đây có nghĩa là nhân vật trữ tình đồng thời cũng chính là mỗi chúng ta, những người dân Đất Việt.  Tác giả đã xác định sự trường tồn của Đất Nước, đã có từ khi ta chưa ra đời, nhà thơ đã tô đậm lên được 4000 ngàn năm văn hiến lâu đời của đất nước, khắc sâu bề dày lịch sử mà đất nước đã đi qua . Đất Nước tồn tại như một điều hiển nhiên, nó có chiều sâu cội nguồn và phát triển bao lâu nay. Các thế hệ đi trước đã cố gắng phát triển để được kết quả như ngày hôm nay

'' Đất Nước có trong những cái ''ngay xửa ngay xưa '' mẹ thường hay kể ''

# data[].attributes.body
Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi (1 đoạn)
Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa...” mẹ thường hay kể
Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc (1 đoạn)
Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn (1 đoạn)
Cái kèo, cái cột thành tên
Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng (1 đoạn)
Đất Nước có từ ngày đó...(1 đoạn)

# data[].attributes.body
"Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi "
Câu thơ mở đầu là lời khẳng định đất nước là một giá trị lâu bền vĩnh hẵng, được truyền nối đời này sang đời khác. "khi ta lớn lên" Đất Nước có từ khi ta chưa ra đời, xuyên suốt 4 ngàn năm văn hiến. Đại từ "ta" là nhân vật trữ tình, vừa là mỗi chúng ta, những người dân đất việt. "Đất Nước đã có rồi"  tồn tại như một điều hiển nhiên có chiều từ cội nguồn , sự hình thành phát triển bao đời nay. Hình ảnh "Đất Nước" nhà thơ đã viết hoa để thể hiện thái độ trân trọng của tác giả dành cho Đất Nước, suốt 9 câu thơ đầu "Đất Nước" được lặp đi lặp lại  để thể hiện lòng tự tôn của dân tộc.
"Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa…” mẹ thường hay kể
Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc"
Đất Nước gần gũi, hiển diện trong những câu truyện cổ tích "ngày xửa ngày xưa". Câu thơ khiến chúng ta nhớ về truyện cổ tích với ông bụt và bà tiên phép màu. "miếng trầu bà ăn" gợi cho cho người đọc nhớ đến tục ăn trầu và truyện cổ tích " trầu cau". "miếng trầu" là hiện thân của tình yêu thương , lòng thủy chung của tâm hồn dân tộc. Cụm từ "Đất Nước lớn lên" đánh dấu về sức mạnh quật khởi của các dân tộc trong sự nghiệp chiến đấu, hy sinh bảo vệ bờ või
"Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn "
Hình ảnh “tóc mẹ búi sau đầu”, gợi tả một nét đẹp thuần phong mỹ tục của người Việt gợi vẻ đẹp, duyên dáng giản dị của những người phụ nữ Việt Nam. Hình ảnh “cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn” là khẳng định phẩm chất chịu thương, chịu khó, cần cù của những người mẹ vật vả nuôi con khôn lớn
"Cái kèo, cái cột thành tên
Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng
Đất Nước có từ ngày đó..."
Mỗi vật dụng đều  có cái tên riêng "cái kèo, cái cột thành tên" là những cái tên có từ rất lâu, những cái kèo cái cột vôt ri bỗng trở thành tên gọi của những đứa con. Thành ngữ "một nắng hai sương" gợi những cuộc sống vất vả và cần cù chịu thương, chịu khó của những người Việt. Động từ "xay,giã, gần ,sông" là hình ảnh sự vất vả của con người để ó lương thực, quy trình để tạo nên những hạt thốc, cho thấy nền nông nghiệp lúa nước lâu đời. Cội nguồn Đất Nước là những hình ảnh quen thuộc sự kì ảo của cổ tích, truyền thống yêu nước chống giặc, những điều đó cho thấy được tính cách của con người Việt Nam