# data[].attributes.attachment_link.title
PRESENTACIÓN vangardas by Alicia Vázquez on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about PRESENTACIÓN vangardas ✌️ - Presentation

# data[].attributes.attachment_link.description
Recursos educativos (Relacionar): AS AVANGARDAS2 (D) (lengua - 4 eso - lingua galega - literatura galega - vangardas) - Une cada autor cunha corrente literaria e coas súas obras

# data[].attributes.attachment_link.description
Recursos educativos (Relacionar): AS AVANGARDAS (lengua - 4 eso - lingua galega - literatura galega - vangardas) - Une cada autor cunha corrente literaria e coas súas obras

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Published on

Selección de caligramas e colaxes elaborada como apoio para o Certame de Poesía Visual convocado polo Clube da Lingua, o Dpto. de Lingua Galega e a Biblioteca do IES de Porto do Son (abril 2010).http://etikeles.blogaliza.org/2010/04/15/certame-de-poesia-visual-letras-galegas-2010/ e http://linguason.blogaliza.org/

1. 1. Compilación de caligramas e colaxes Concurso de Poesía Visual Uxío Novoneyra 2010 Dpto. de Lingua Galega / ENDL / Biblioteca Román Cerqueiro Landín e Sonia Ces García Abril 2010 - IES de Porto do Son

2. 2. Un caligrama é un poema escrito de tal xeito que o texto fai un debuxo que, polo xeral, garda relación co contido dos versos. É un tipo de poesía composta para mirar e contemplar ademais de ler, por iso falamos de poesía visual. Os caligramas popularizáronse coas Vangardas de comezos do séc. XX e, concretamente, co Cubismo, o Creacionismo e o Ultraísmo. O poeta cubista francés Guillaume Apollinaire foi un famoso creador de caligramas. Na seguinte selección podedes ler e ver uns cantos caligramas seus, xunto con outros que agardamos que estimulen a vosa creación. M. Millán, Ciudad entre la bruma impertinente (http://millancascallo.blogspot.com) .

3. 3. " Il pleut", Guillaume Apollinaire " O surtidor e a pomba apuñalada", Guillaume Apollinaire

4. 4. " Poemas da paz e da guerra", Guillaume Apollinaire " Caligrama", Guillaume Apollinaire

5. 5. Li-pó y otros poemas (fragmento), Juan José Tablada " Camino paralelo", Vicente Huidobro

6. 6. " Vaixel", Joan Salvat Papasseit " Les formigues", Joan Salvat Papasseit

7. 7. " Girándula", Guillermo de Torre " Cabellera", Guillermo de Torre

8. 8. Keit Vargas " Péndulo", Ernesto M. De Melo e Castro

9. 9. Caligrama do colectivo poético Ronseltz representando o tráfico de droga na ría. " Excelsior", en Foulas Manuel Antonio

10. 10. E, no seu ano, non esquecemos a forza das caligrafías e dos caligramas de Uxío Novoneyra, o Poeta do Courel. Máis caligramas de Novoneyra en: http://www.youtube.com/watch?v=QwyuV0N5VjY http://www.youtube.com/watch?v=QwyuV0N5VjY

11. 11. Agora tócavos a vós. Que é difícil? Non tedes máis que achegarvos aos poemas e á figura de Uxío Novoneyra e as ideas irán fluíndo sobre o papel. Botádelle unha ollada ao que xa fixeron noutros colexios e institutos galegos mozos e mozas de todas as idades. Blogue do Departamento de Lingua Galega e Literatura do CPI Camiño de Santiago do Pino: http://legal-ego.blogspot.com/

12. 13. O alumnado de 4º da ESO do IES As ínsuas de Muros elaborou os seguintes caligramas: http://centros.edu.xunta.es/iesasinsuas/galeria/displayimage.php?album=17&pos=4

13. 14. Caligramas premiados no Iª Concurso de Caligramas da Biblioteca do IES Río Cabe de Monforte (alumnos/as do 2º ciclo da ESO)

14. 15. E o escritor Modesto Fraga amósanos estes caligramas do alumnado de Primeria do CEIP Ramón Cabanillas de Santiago de Compostela

15. 16. Caligramas para navegar e caligramas de moitas cores Caligramas para marcar o paso do tempo (CEIP de Aguiño)

16. 17. A colaxe (fr. collage ) é unha técnica plástica consistente en pegar sobre un soporte diversos materiais, como papel, pel, tea, etc. estruturadas libremente e con formas, calidades e cores variadas, presentados todos como unha unidade. Aplícase, sobre todo, á pintura pero pode empregarse en calquera outra manifestación artística. Considérase que Picasso e Georges Braque son os pais desta técnica. Unha colaxe poética é unha composición formada por versos e palabras de diversos textos que poden ir acompañadas de debuxos e imaxes. A seguir, incluímos algunhas colaxes de autores coñecidos e doutros que xa dende moi novos se inician nesta técnica artística. Natureza morta cadeira de reixa (1912), Picasso

17. 18. 1920 - O movemento Dadá. Tristan Tzara

18. 19. Estibaliz Espinosa: http://estibalizes.files.wordpress.com

19. 20. María Lado: casatlantica.blogaliza.org Poema dadaísta elaborado polo alumnado de 4º da ESO do CPI de Cuntis seguindo a técnica dadaísta dos recortes de xornal

20. 21. Ana Cibeira:www.anacibeira.blogspot.com Úrsula Casado (4º ESO) IES Lagoa de Antela Xinzo da Limia Pepe Cáccamo, "Underwood"

21. 22. I Certame de Poemas ilustrados, alumnado do 1º ciclo da ESO. Biblioteca IES Río Cabe. Concurso de "Poesía de pega", Biblioteca do IES Río Cabe.

22. 23. CEIP Bouza Brey de Ponteareas " Romance do Pescador Peleriño", de Álvarez Blázquez, poema ilustrado do alumnado de 2º ciclo de EP do CEIP Bouza Brey de Ponteareas Asociación Cultural Adellís de Silleda sobre Cousas , de Castelao.

# data[].attributes.attachment_link.title
Escolma de caligramas e colaxes IES de Porto do Son

# data[].attributes.attachment_link.description
Published on Selección de caligramas e colaxes elaborada como apoio para o Certame de Poesía Visual convocado polo Clube da Lingua, o Dpto. de Lingua Galega e a Biblioteca do IES de Porto do Son (abril 2010).http://etikeles.blogaliza.org/2010/04/15/certame-de-poesia-visual-letras-galegas-2010/ e http://linguason.blogaliza.org/ 1. Compilación de caligramas e colaxes Concurso de Poesía Visual Uxío Novoneyra 2010 Dpto.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
as mellores series galegas e toda a produción propia de galicia

# data[].attributes.attachment_link.title
"De catro a catro" de Manuel Antonio | CRTVG

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Published on

1. 1. TEMA 2. A POESÍA DE VANGARDA (1) CARACTERÍSTICAS XERAIS Lourenço Álvarez LITERATURA GALEGA DOS SÉCULOS XX E XXI

2. 2. Recoméndase realizar o visionado desta presentación estando conectado a Internet. Deste xeito poderá accederse ás ligazóns que ao longo dela se propoñen Clicando sobre estes símbolos obterase a seguinte información, procedente de distintos recursos web: Información sobre un autor citado Información complementaria sobre un determinado asunto Definición ou explicación dun concepto

3. 3. Movemento estético que produce, no inicio do século XX, unha profunda renovación nos distintos campos artísticos. Movemento fragmentario: numerosos grupos, diversas propostas: os "ismos" FUTURISMO CUBISMO DADAÍSMO CREACIONISMO ULTRAÍSMO SURREALISMO IMAXINISMO EXPRESIONISMO AS VANGARDAS

4. 4. CRONOLOXÍA Entre 1909, data de creación do FUTURISMO , e finais da década de 1920. As denominacións vangardismo / vangardista , porén, perviven hoxe en día nos fenómenos artísticos co significado de... experimental , innovador , rupturista ... LOCALIZACIÓN En distintos países e cidades da Europa Occidental (París, Zurich, Londres, Italia, Alemaña, España, chegando os seus ecos até os Estados Unidos)

5. 5. FUTURISMO CUBISMO DADAÍSMO HILOZOÍSMO ULTRAÍSMO SURREALISMO IMAXINISMO EXPRESIONISMO ITALIA ZURICH PARÍS INGLATERRA ESPAÑA GALIZA ALEMAÑA

6. 6. SENTIDO ORIXINARIO DAS VANGARDAS O ideal artístico é a apro- ximación total ao modelo A arte recrea, deforma, sub- virte, transforma a realidade As vangardas A tradición " A arte e a realidade son dúas cousas ben diferentes"  P. Picasso ARTE ENTENDIDA COMO RE- PRODUCIÓN DA REALIDADE ARTE ENTENDIDA COMO REIN- TERPRETACIÓN DA REALIDADE

7. 7. CARACTERÍSTICAS COMÚNS AOS MOVEMENTOS DE VANGARDA 1.- RUPTURA RADICAL COA TRADICIÓN 2.- RENOVACIÓN DA TEMÁTICA 3.- A ARTE TEN SENTIDO EN SI MESMA 4.- ARTE CEREBRAL, ANTISENTIMENTAL, ANTIRROMÁNTICA 5.- EXPRESIÓN HERMÉTICA 6.- ELABORACIÓN DE MANIFESTOS PROGRAMÁTICOS RADICAIS Piston chaudière piston chaudière pisssstton pissssttonn pisssston Premier piston de joie chaude PENETRER dans l´huile frirerire frirerire sa nostalgie graaasse, graaasse, graaasse Un día dirase as lágrimas as vosas lágrimas onde están se cadra rillaron o espazo até as uñas da tumba as nosas maternas primaveras investiron tantas andoriñas en acompañar os latexos do corazón conducentes ao cadafalso que a paisaxe louca de ás arrinca sen descanso os seus regos

8. 8. Manifesto, 1909. Marinetti O valor, a audacia, a revolta han ser elementos esenciais da poesía. Até hoxe, a literatura exaltou a inmobilidade pensativa, a éxtase e o soño. Nós queremos exaltar o movemento agresivo, o insomnio, o paso lixeiro, o salto mortal, a labazada e a pancada. Nós afirmamos que a magnificencia do mundo enriqueceuse dunha nova beleza: a beleza da velocidade. Un automóbil de carreiras co seu capó adornado de grosa tubaxe semellante á serpe... un automóbil bradante que parece correr sobre a metralla, é máis belo que a Vitoria de Samotracia . Nós queremos cantar o home que suxeita o volante... O FUTURISMO Manifesto-síntese. Marinetti Arte vida explosiva. Antimuseo. Anticultura. Antiacademia. Antilóxica. Antigracioso. Antisentimental. Contra as cidades mortas. Modernolatría.Relixión dunha nova orixina-lidade velocidade.[...] Estética da máquina.[...] Destrución da sintaxe. Imaxinación sen fíos. Sensibilidade xeométrica e numérica.Palabras en liberdade ruidistas. Cadros pala-bras libres sinópticos colorados. Algunhas características deste movemento ► Destrución absoluta da sintaxe ► Emprego do verbo en infinitivo ► Abolición do adxectivo e do adverbio e emprego de substantivos duplos ("multitude-resaca") ► Substitución dos signos de puntuación por símbolos matemáticos (+ - < > = ...) ► Revolución tipográfica: mestura de distintos tipos e tamaños de letras, uso de chaves, espazos en branco.. ► Abundante léxico de tipo técnico

9. 9. O FUTURISMO - TEXTOS ÁLVARO DE CAMPOS (FERNANDO PESSOA) O binómio de Newton é t ão belo como a Vénus de Milo. O que há é pouca gente para dar por isso. ó ó ó ó - ó ó ó ó ó ó ó - ó ó ó ó ó ó ó ó ó ó ó ó (O vento lá fora) ÁLVARO DE CAMPOS (FERNANDO PESSOA) Deus vehemente dunha raza de aceiro automóbil ebrio de espazo que pisas con angustia, co freo nos dentes estridentes! Oh formidábel monstro xaponés de ollos de forxa alimentado de chamas e aceites minerais famento de horizontes e de presas siderais desencadeo o teu corazón de cacharro diabólico e xigantes pneumáticos para a danza que fas polas brancas estradas do mundo Solto finalmente as túas rendas metálicas e ti lánzaste embriagado cara ao infinito liberador... Marinetti

10. 10. O CUBISMO " Os sentidos engánannos; a intelixencia ilumínanos" Algunhas características deste movemento ► Antisentimentalismo radical; predominio da realidade intelectual sobre a sensorial ► Fragmentación da realidade, ruptura da liña narrativa, simultaneidade ► Mestura de linguas e material heteroxéneo ► Sentido humorístico e lúdico da expresión artística ► Xogo coa disposición tipográfica, creación de imaxes visuais: os CALIGRAMAS

11. 11. O CUBISMO - TEXTOS MANUEL ANTONIO JOAN SALVAT PAPASSEIT G. APOLLINAIRE G. APOLLINAIRE fragmentarismo simultaneidade xogos visuais MANUEL ANTONIO As crêpes estaban exquisitas A fonte mana Vestido negro como as súas uñas É completamente imposíbel Aquí está señor O anel de malaquita O chan está estrado de serraduras Daquela é verdade A criada roiba foi raptada por un libreiro Un xornalista que coñezo por outra parte moi vagamente Escoita Jacques é moi serio o que che vou dicir vivente Ollar super vidente arrandear Aquel d´o acordión adormentar

12. 12. O DADAÍSMO " Dadá é o diluvio despois do cal todo recomeza" André Gide Algunhas características deste movemento ► Rebeldía contra todo tipo de convencionalismo ► Desprezo radical de toda manifestación artística anterior ► Reivindicación absoluta do absurdo, do carente de sentido ► Profundo negativismo; máis que propor unha nova estética, destrúen toda estética imperante ► Humorismo, gusto polo ridículo

13. 13. DADA é un microbio virxe DADA está contra a carestía da vida DADA sociedade anónima para a explotación das ideas DADA tén 391 actitudes e cores diferentes segundo o sexo do presidente . Transfórmase -afirma- di ao mesmo tempo o contrario -sen importancia- berra -pesca con cana.DADA é o camaleón do cambio rápido e interesado.DADA está en contra do futuro. DADA está morto. DADA é idiota. VIVA DADA. DADA non é unha escola literaria, ouvea Ouvea ouvea ouvea Ouvea ouvea ouvea Ouvea ouvea ouvea Ouvea ouvea ouvea Ouvea ouvea ouvea Ouvea ouvea ouvea

14. 14. O DADAÍSMO - TEXTOS La niña llama a su padre: "Tatá, dadá". La niña llama a su madre: "Tatá, dadá". Al ver las sopas, la niña dijo: " Tatá, dadá". Igual al ir en tren, cuando vio la verde montaña y el fino mar. " Todo lo confunde", dijo su madre. Y era verdad. Porque cuando yo la oía decir "Tatá, dadá", veía la bola del mundo rodar, rodar, el mundo todo una bola, y en ella papá, mamá, el mar, las montañas, todo hecho una bola confusa, el mundo: "Tatá, dadá". " Protesta con todos os puños do ser en acción destrutiva: Dadá, abolición da lóxica, danza dos impotentes da creación: Dadá , abolición da memoria : Dadá , abolición da Arqueoloxía: Dadá , abolición dos profetas: Dadá , abolición do futuro: Dadá, Liberdade: Dadá , Dadá , Dadá , ouveo das cores crispadas, entrelazamentos dos contrarios e de todas as contradicións, dos grotescos, das inconsecuencias: a vida " " Escribo un manifesto e non quero nada; digo, con todo, certas cousas e estou por principio contra todos os manifestos" TRISTAN TZARA PEDRO SALINAS RECEITA PARA FACER UN POEMA DADAÍSTA Tome un xornal e unhas tesoiras. Corte un anaco dun artigo que teña a extensión prevista para o seu poema. Recorte cada unha das palabras e métaas nunha bolsa. Mestúreas suavemente. Extraia despois cada unha das palabras ao chou. Cópieas concienciudamente. O poema pareceráselle. E verase Vde. convertido nun escritor inmensamente orixinal e dunha sensibilidade encanta- dora, aínda que incomprendido polo vulgo.

15. 15. O SURREALlSMO Algunhas características deste movemento ► Negación do mundo real como materia para a arte; antirrealismo ► A creación ten como punto de partida o mundo onírico ► A imaxinación rebélase contra o reinado da lóxica ► A " escrita automática " como expresión da liberación da razón ► Expresión hermética e multisignificativa " O P O E T A T R A B A L L A " (Cartel colocado na porta do seu cuarto de durmir ) Saint-Pol Roux

16. 16. O SURREALISMO - TEXTOS J. LARREA A. CUNQUEIRO F.GARCÍA LORCA Ampáreme un autobús a motor de andoriñas entre esta bruma rechea de miolo de violín e aínda máis precavida que un prexuízo de casta agora que o corazón do turismo palpita suavemente escondido e o universo se enche de olladas e de puchos a cadros Que asfixias nos teus ollos de aeródromo asomado a un antefaz escurecido de suspiros ollame estenderme sen esforzo pegado á parede mentres os meus cabelos se limitan a aplacar as fendas deste horizonte tan mudo e xa tan meu 22 de xaneiro marcan as follas dunha lúa crecida na ribeira dun cego moderado de cisnes [...] La aurora de Nueva York tiene cuatro columnas de cieno y un huracán de negras palomas que chapotean las aguas podridas. La aurora de Nueva York gime por las inmensas escaleras buscando entre las aristas nardos de angustia dibujada. La aurora llega y nadie la recibe en su boca porque allí no hay mañana ni esperanza posible. A veces las monedas en enjambres furiosos taladran y devoran abandonados niños. Los primeros que salen comprenden con sus huesos que no habrá paraíso ni amores deshojados: saben que van al cieno de números y leyes, a los juegos sin arte, a sudores sin fruto. La luz es sepultada por cadenas y ruídos en impúdico reto de ciencia sin raíces. Por los barrios hay gentes que vacilan insomnes como recién salidas de un naufragio de sangre . Illa: oco insumiso, infantil xogo: xa non estás entre a túa mesma luz. Xa rodas lonxe, dobregada en todo, ¡que perfeita e que descoñecida! illa.

17. 17. A ARTE CONTEMPORÁNEA É HERDEIRA DAS VANGARDAS

18. 18. - Movemento estético que produce, no inicio do século XX, unha profunda renovación nos distintos campos artísticos. Preséntase de xeito fragmentario, en diferentes movementos: futurismo, cubismo, surrealismo, creacionismo... AS VANGARDAS - CRONOLOXÍA : Entre 1909, data de creación do FUTURISMO, e finais da década de 1920. - LOCALIZACIÓN : Distintos países e cidades de Europa occidental, especialmente en París - VIXENCIA : A pesar de ser un movemento relativamente efémero, deixou unha fonda pegada nas distintas mani- festacións artísticas desde entón até a actualidade - OBXECTIVO : A diferenza da concepción artística tradicional, que intenta reproducir fielmente a realidade, as van- gardas pretenden transformala, reinterpretala, a partir da visión persoal do artista <ul><li>CARACTERÍSTICAS XERAIS : </li></ul><ul><li>- Ruptura radical coa tradición - Renovación da temática </li></ul><ul><li>- A arte ten sentido en si mesma - Arte cerebral, antisentimental, antirromántica </li></ul><ul><li>- Expresión hermética - Elaboración de manifestos programáticos radicais </li></ul>FUTURISMO (PRINCIPAIS AUTORES: F. T. Marinetti, Álvaro de Campos, Almada Negreiros,V. Maiakovski) ► Destrución absoluta da sintaxe ► Emprego do verbo en infinitivo ► Abolición do adxectivo e do adverbio e emprego de substantivos duplos ("multitude-resaca") ► Substitución dos signos de puntuación por símbolos matemáticos (+ - < > = ...) ► Revolución tipográfica: mestura de distintos tipos e tamaños de letras, uso de chaves, espazos en branco.. ► Abundante léxico de tipo técnico - CARACTERÍSTICAS DOS PRINCIPAIS MOVEMENTOS : ESQUEMA PARA IMPRIMIR

19. 19. CUBISMO (PRINCIPAIS AUTORES: Guillaume Apollinaire, Max Jacob, Joan Salvat Papasseit) ► Antisentimentalismo radical; predominio da realidade intelectual sobre a sensorial ► Fragmentación da realidade, ruptura da liña narrativa, simultaneidade ► Mestura de linguas e material heteroxéneo ► Sentido humorístico e lúdico da expresión artística ► Xogo coa disposición tipográfica, creación de imaxes visuais: os caligramas DADAÍSMO (PRINCIPAIS AUTORES: Tristan Tzara, Francis Picabia) ► Rebeldía contra todo tipo de convencionalismo ► Desprezo radical de toda manifestación artística anterior ► Reivindicación absoluta do absurdo, do carente de sentido ► Profundo negativismo; máis que propor unha nova estética, destrúen toda estética imperante ► Humorismo, gusto polo ridículo SURREALISMO (PRINCIPAIS AUTORES: André Breton, Louis Aragon, Paul Éluard, Álvaro Cunqueiro) ► Negación do mundo real como materia para a arte;antirrealismo ► A creación ten como punto de partida o mundo onírico ► A imaxinación rebélase contra o reinado da lóxica ► A escrita automática como expresión da liberación da razón ► Expresión hermética e multisignificativa CREACIONISMO (PRINCIPAIS AUTORES: Vicente Huidobro, Pierre Réverdy, Manuel Antonio) ► Creado polo poeta chileno Vicente Huidobro ► Semellante ao Ultraísmo, supón, como este, unha síntese de características variadas doutros movementos ► Procura a expresión poética baseada en imaxes, liberadas dos seus significados habituais ► O poeta é un ser elixido, capaz de captar a esencia da realidade e reinterpretala desde a súa propia óptica OUTROS MOVEMENTOS DE VANGARDA : Imaxinismo, Ultraísmo, Expresionismo, Fauvismo...

20. 20. .- Visiona o filme Un can andaluz -clica nas ligazóns Un can andaluz-1 Un can andaluz-2 Un can andaluz-3 Un can andaluz-4 AS VANGARDAS ACTIVIDADES Podes ampliar información sobre a película na seguinte ligazón http :// eoran.com / unchienandalou / espanol / index.php ► Comenta as características propias das vangardas presentes na curtametraxe ► A que movemento cres que se pode adscribir? Por que? ► Repara na subversión do racional no tratamento do tempo e dos espazos, así como no desdobramento do personaxe masculino protagonista ► Redacta unha breve narración onde se manifesten alteracións semellantes do mundo racional. Podería ser o relato dun pesadelo? 1 1

21. 21. .- Sitúa o seguinte poema na corrente de vangarda coa que máis se identifique AS VANGARDAS ACTIVIDADES Podes ampliar información sobre o autor clicando no seu nome ► Convérteo nun poema tradicional, adaptando o seu contido as formas expresivas convencionais ► Escribe un poema vangardista especificando a corrente na que se adscribe. Procura cumprir da maneira máis completa as características dese ismo 2 2 ► Destaca as súas principais características REZA UNHA RAPARIGA NO MEU VAIXEL oh, ven onda min e pousa con emoción os teus labios na miña boca -nun bico apaixonado serei toda túa! BAIXO AS VELAS POSUIREINA Como sei que se bica bicareina mariñeiriño que non vixía corsario vén e a amada lle quita se non lle leva ningunha canción- corsario vén e quítalle o amor MARSELLA PORTO DE AMOR NOSA SEÑORA DA GARDA ROGADE POR NÓS (Joan Salvat Papasseit )

# data[].attributes.attachment_link.title
2.1. a poesía de vangarda. características xerais

# data[].attributes.attachment_link.description
Published on 1. TEMA 2. A POESÍA DE VANGARDA (1) CARACTERÍSTICAS XERAIS Lourenço Álvarez LITERATURA GALEGA DOS SÉCULOS XX E XXI 2. Recoméndase realizar o visionado desta presentación estando conectado a Internet.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Biografía

Manuel Antonio Pérez Sánchez, o principal poeta das vangardas galegas, soubo recoller na súa obra as novas correntes europeas e hispanoamericanas, adaptándoas á nosa literatura.

Naceu en Rianxo o 12 de xullo de 1900, no seo dunha familia conservadora. Quedou orfo de pai aos catro anos, polo que pasou a maior parte da súa infancia coa avoa materna e cun tío en Iria Flavia e Padrón. Aos once marchou estudar o bacharelato a Compostela, onde entrou en contacto co republicanismo e o galeguismo. Nesta mesma cidade comezou a carreira de Filosofía e Letras, que abandonou en 1919 para cursar Náutica en Vigo. Ese mesmo ano enviou o soneto "O sol da liberdade" ao xornal La Redención, a pesar de que o seu director o rexeitara porque os seus versos non eran hendecasílabos, é dicir, Manuel Antonio non se axustaba ao canon clásico. Continuou, porén, lendo e enviando poemas a publicacións como A Nosa Terra ou Galicia; pero, xa desde moi novo, a política formou parte das súas preocupacións: en Vigo participou na II Asemblea Nacionalista de 1921 e coñeceu os membros máis influentes do galeguismo. A partir desa experiencia, Manuel Antonio adoptou un compromiso radical co idioma que lle provocou un certo afastamento de Rafael Dieste, o seu amigo de Rianxo, que non defendía un ideario galeguista tan coherente.

Despois de ler a vangarda europea, o saudosismo portugués e mais o haiku xaponés, comezou unha intensa actividade literaria publicando en revistas como Alfar ou Ronsel, de cuxo consello de redacción formou parte. En xuño de 1922 asinou xunto co artista plástico Álvaro Cebreiro o manifesto ¡Máis alá! Nel propugnaban o uso exclusivo do galego e a independencia da nosa literatura respecto da española, rexeitando igualmente o estancamento da produción máis recente na tradición do século XIX. O manifesto, dirixido fundamentalmente á mocidade intelectual, quería servir de auténtico revulsivo para o sector máis conservador do galeguismo.

Manuel Antonio é o poeta vangardista máis orixinal da literatura galega. En toda a súa obra domina a constante preocupación pola lingua -que tratou de depurar na procura dun rexistro literario culto- e o nacionalismo. O seu único libro publicado en vida, De catro a catro. Follas d'un diario d'abordo (1928) reflicte as primeiras travesías do autor nas súas prácticas de piloto no paquebote Constantino Candeira, entre 1926 e 1927. Con todo, a súa obra tardaría moitos anos en deixar pegadas noutras xeracións literarias.

Finou por mor da tuberculose o 28 de xaneiro de 1930 na aldea de Asados, en Rianxo; e no ano 2011 inaugurouse a súa casa-museo.

Xosé Luís Axeitos sobre Manuel Antonio.

Obra

Aínda que De catro a catro foi o seu único libro de poemas publicado en vida, as edicións e compilacións póstumas recollen estoutros títulos: Con anacos do meu interior, Foulas, Sempre e mais dispois e Viladomar.

Poemarios e escolmas

- De catro a catro: follas sin data d'un diario d'abordo. A Coruña: Nós, 1928.
- Manoel-Antonio: obra completa. Vigo: Galaxia, 1972.
- De catro a catro, Viladomar e outros poemas. Santiago de Compostela: Follas Novas, 1979.
- Poesía. Manuel Antonio. A Coruña: Real Academia Galega, 1979.
- Foulas. Vigo: Galaxia, 2004.
- ¡Máis alá! Rianxo: Casa Museo Manuel Antonio, 2011. Con Álvaro Cebreiro.

Bibliografía sobre o autor

- GUERRA GONZÁLEZ, A.
O idioma galego na poesía de Manuel Antonio. Sada: Ediciós do Castro, 1981.
- AXEITOS AGRELO, X.L.
A poética de Manuel Antonio. Vilaboa: Edicións do Cumio, 1993.
- PENA, X.R.
Manuel Antonio e a vangarda. Santiago de Compostela: Sotelo Blanco, 1996.
- AXEITOS AGRELO, X.L.
Manuel Antonio. Santiago de Compostela: Dirección Xeral de Promoción Cultural, 2000.
- CONSELLERÍA DE CULTURA, XUNTA DE GALICIA (ed.)
Xornadas sobre Manuel Antonio: actas das xornadas realizadas pola Dirección Xeral de Promoción Cultural en Rianxo, os días 30 e 31 de marzo de 2000. Santiago de Compostela: Consellería de Cultura, Comunicación Social e Turismo, 2001.
- PONTE FAR, J.A. (coord.)
Manuel Antonio (1900-1930). A Coruña: La Voz de Galicia, 2010.
- AXEITOS AGRELO, X.L. (ed.)
Manuel Antonio. Obra Completa. V. I: Prosa. A Coruña: Fundación Barrié, Colección Clásicos da Academia, 2012.

# data[].attributes.attachment_link.title
Letras Gal-Figuras - Real Academia Galega

# data[].attributes.attachment_link.description
Biografía Manuel Antonio Pérez Sánchez, o principal poeta das vangardas galegas, soubo recoller na súa obra as novas correntes europeas e hispanoamericanas, adaptándoas á nosa literatura. Naceu en Rianxo o 12 de xullo de 1900, no seo dunha familia conservadora.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
CASTELAO, DE CHUMBO A VERBA (MARÍA do CEU)

Tema central do filme de Miguel López Castelao vive en Pontevedra.

COMPAÑEIRO DANIEL (SUSO VAAMONDE)

Poema de Darío X. Cabana titulado "Alfonso Daniel Rodríguez Castelao", musicado por Suso Vaamonde no seu disco "Nin rosmar un laído" (1977)

LELA (OS VELLOS NON DEBEN DE NAMORARSE. CASTELAO 1931-39)

de MANUEL ANTONIO e a súa versión en prosa UNHA RÚA NUN PORTO LONXANO de CASTELAO

NA MORTE DE CASTELAO de RAMÓN CABANILLAS por JUAN PARDO

NA MORTE DE CASTELAO de RAMÓN CABANILLAS

Irmán Daniel!
Na praia de Rianxo
caían como bágoas as estrelas,
espallaban teus aies derradeiros
bruantes ventos das andinas serras,
e ondas galgantes, en cramor, chegadas
da pratense ribeira,
contaban no areeiro que te foras
da sereidade pola plan vereda...
o camiño que nunca se desanda,
o vieiro sin fin...Na noite pecha
entréi pinal adiante, medoñento,
a ialma dun feitizo prisioneira.Fungaban os ramallos un responso,
brilaba a frouma verdecente acesa,
en velorio de honra ó teu relembro.Ergueitas cara ó ceo as ponlas, era
cada pino un cruceiro,
labra xenial da túa man maiestra,
e aquel forte e lanzal, que tempos idos
escoitou a túa prácida conversa
co sabidor e xurdioProfundador de voces milagreiras,
inquiréu delorido, en desespero:
¿De qué morte morréu a nosa prenda?
Atravesóume o peito
un dór punxente e esguío de saieta
e díxenlle a verdade crú, tinguindo
cunha pinga de sangue cada verba:Morreu do mul dos bós
e xenerosos !
Morréu de amor á Terra!

# data[].attributes.attachment_link.description
Tema central do filme de Miguel López Castelao vive en Pontevedra . Poema de Darío X. Cabana titulado "Alfonso Daniel Rodríguez Castelao", musicado por Suso Vaamonde no seu disco "Nin rosmar un laído" (1977) LELA (OS VELLOS NON DEBEN DE NAMORARSE.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De catro a catro. Follas sen data dun diario de abordo. Manuel Antonio

Dedicatoria: Ao capitán D. Augusto Lustres Rivas, ca lembranza das navegacións feitas ao par ( explicación da dedicatoria)
Explicación do título e do subtítulo
Poemas comentados para alumnado de ogalego.eu:
-Intencións-A fragata vella Travesía-Os cóbados no varandal-Sos
-...Ao afogado
-Guarda de 12 a 4 -Recalada -Navy Bar-Balada do pailebote branco-O cartafol do vento-Lied onhe Wörte-A estrela descoñecida-Calma de 6 a 8-Descoberta-Lecer-S.O.S.-Ao reverso da noite-Adeus
Mar: aparece 20 veces no libro, vela/s: 15 veces, mesmo/a: 14, sol: 11, estrela/s: 11, ronsel: 9, mariñeiro: 7, barco: 7, adeus: 7, sempre: 5, velamio: 4, naufraxo: 4 (palabras clave no libro)

-En 1928 escribiu Otero Espasandín: De catro a catro é a rebelión dun mar non visto aínda por ninguén. Un mar puro sen ribeiras nin costas, perdido entre as constelacións.

-Débedas nos comentarios con: Ricardo Carballo Calero, Xosé Ramón Pena, Román Raña, Xosé Luís Axeitos, Claudio Rodríguez Fer, Manuel Castelao ...

-Na literatura catalá o poeta Joan Salvat-Papasseit ten moitas semellanzas con Manoel Antonio

Seguimos esta edición facsímil do libro (e tamén a orde dos poemas que figura no facsímil no índice final)

Algunhas outras edicións:
-Portada Edición Ed. Nós-Portada Edición de Xosé Ramón Pena e Anxo Glez. Guerra-Portada Edición de García Sabell-Portada Edición da Ed. Galaxia-Portada da edición de Follas Novas-Portada da edición de Román Raña-Portada da edición de Xosé Luís Axeitos-Portada do estudo de Manuel Castelao
Todos os poemas están perfectamente explicados por Manuel Castelao en Manoel-Antonio De catro a catro, Laiovento, 2010

O Museo Manuel Antonio na súa casa de Rianxo abriu en marzo de 2011. Foto 1. Foto 2. Información

# data[].attributes.attachment_link.description
De catro a catro. Follas sen data dun diario de abordo. Manuel Antonio Dedicatoria: Ao capitán D.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
as mellores series galegas e toda a produción propia de galicia

# data[].attributes.attachment_link.title
Manuel Antonio. Letras galegas 1979 | CRTVG

# data[].attributes.attachment_link.description
As vangardas poéticas galegas do primeiro terzo do século XX

# data[].attributes.attachment_link.description
A POESÍA DE VANGARDA.CARACTERÍSTICAS, AUTORES E OBRAS REPRESENTATIVAS

# data[].attributes.attachment_link.description
64. Elementos do Creacionismo en Manuel Antonio: Emprego de voces estranxeiras : alemán, inglés, fran-cés, pe-ro nunca do español. A introdución dos estranxeirismos é propia do cosmopolitismo da vangarda e ten a explicación biográfica nas súas viaxes. - Utilización dos termos da linguaxe científica (influencia do Futurismo).

# data[].attributes.attachment_link.description
AS VANGARDAS EN GALICIA ANOS 20-30 DO SÉCULO XX

# data[].attributes.attachment_link.description
15. A natureza é entendida como orixe e reivindícase a terra como comunidade nacional, o cal se realiza no neotrobadorismo por medio da súa celebración e, ao modo medieval, de colocala como fondo. O simbolismo arredor da paisaxe mariña, estabelece vínculos co Manuel Antonio de De catro a catro , con quen comparte promoción literaria, aínda que non liñas estéticas nin presupostos poéticos.

# data[].attributes.attachment_link.description
Utilizamos tu perfil de LinkedIn y tus datos de actividad para personalizar los anuncios y mostrarte publicidad más relevante. Puedes cambiar tus preferencias de publicidad en cualquier momento.

# data[].attributes.attachment_link.description
Presentación sobre as vangardas en Europa e Galiza elaborada por Rosa Salgueiro (www.rosasalgueiro.com) e adaptada por Fernando Blanco (CPI Mnauel Padín Truite...