# data[].attributes.attachment_link.readable_text
CUDOWNE DZIECKO

Fryderyk Chopin przyszedł na świat w 1810 roku w Żelazowej Woli. Nie ma pewności co do dokładnego dnia jego urodzin, ponieważ w źródłach pojawiają się dwie daty: 22 lutego i 1 marca.

Chopinowie przeprowadzili się do Warszawy, gdy Frycek miał kilka miesięcy. Miejsce zamieszkania zmieniali kilkukrotnie, lecz ich dom zawsze był położony w okolicach Krakowskiego Przedmieścia, gdzie do dziś tętni życie kulturalne Warszawy.

Fryderyk dorastał w muzykalnym domu, w którym często było słychać śpiew i grę na różnych instrumentach: fortepianie, flecie czy skrzypcach. Nie dziwi więc, że Chopin podejmował swoje pierwsze muzyczne próby już jako mały chłopiec. Regularną naukę gry na fortepianie rozpoczął w wieku sześciu lat. Jego pierwszym nauczycielem był Wojciech Żywny, pianista czeskiego pochodzenia, który bardzo szybko odkrył szczególny talent chłopca.

Fryderyka podziwiano na salonach warszawskiej arystokracji. Stołeczne gazety zachwycały się chłopcem, który skomponował pierwsze utwory jeszcze przed ósmym rokiem życia.

NIE TYLKO MUZYKA

Nazwisko „Chopin" kojarzy się z muzyką, lecz warto pamiętać, że życie Fryderyka było wypełnione zajęciami typowymi dla chłopca w jego wieku. Po okresie nauki domowej zaczął uczęszczać do Liceum Warszawskiego cieszącego się znakomitą opinią. Tam zdobywał wszechstronną wiedzę, ale też nawiązał przyjaźnie, które pielęgnował do końca życia.

Fryderyk był bardzo lubiany przez kolegów. Zjednywał ich pogodnym usposobieniem, dużym poczuciem humoru i zdolnościami aktorskimi: doskonale naśladował gestem i mimiką różne osoby. O zawarte w latach szkolnych przyjaźnie dbał do końca życia, o czym świadczy zachowana korespondencja.

Wakacje zazwyczaj spędzał na wsi, gdzie uczestniczył w wycieczkach po okolicy, polowaniach, wiejskich zabawach.

Po kilku latach, już jako student Szkoły Głównej Muzyki, Fryderyk spotykał się z przyjaciółmi w modnych wówczas kawiarniach, umawiał na pierwsze randki, jeździł na łyżwach po zamarzniętej rzece.

Niestety, bardzo wcześnie pojawiły się kłopoty ze zdrowiem, które wymagały leczenia i ograniczały tryb życia młodego Chopina. Jednak i do tej sytuacji potrafił on podejść z dystansem i właściwym sobie poczuciem humoru.

Sercem zawsze w kraju

Wkrótce po tym, jak ukończył warszawską Szkołę Główną Muzyki, Fryderyk rozpoczął nowy rozdział życia. W 1830 roku udał się do Wiednia, gdzie zastała go informacja o wybuchu powstania listopadowego. Chociaż bardzo tęsknił za ukochaną ojczyzną, rodzina przekonała go, by nie wracał do kraju. Fryderyk wyjechał do Paryża i szybko znalazł się w kręgu najwybitniejszych osobistości francuskiej stolicy. O jego popularności świadczą słowa polskiego skrzypka i kompozytora, Antoniego Orłowskiego: „wszystkim Francuzkom głowy zawraca, a w mężczyznach zazdrość wzbudza. Jest on teraz w modzie i niedługo świat ujrzy rękawiczki à la Chopin".

Chopin mieszkał w Paryżu aż do śmierci. Zmarł w wieku 39 lat, najprawdopodobniej z powodu gruźlicy. Został pochowany na cmentarzu Père Lachaise. Serce Chopina, zgodnie z jego wolą, do Warszawy przywiozła siostra kompozytora, Ludwika.

miejsca chopinowskie

# data[].attributes.attachment_link.description
Fryderyk Chopin przyszedł na świat w 1810 roku w Żelazowej Woli. Nie ma pewności co do dokładnego dnia jego urodzin, ponieważ w źródłach pojawiają się dwie daty: 22 lutego i 1 marca. Chopinowie przeprowadzili się do Warszawy, gdy Frycek miał kilka miesięcy.

# data[].attributes.headline
Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina

# data[].attributes.subject
Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina (często nazywany skrótowo Konkursem Chopinowskim) - jeden z najstarszych i prestiżowych konkursów muzycznych na świecie w klasie fortepianu, odbywający się co 5 lat w Warszawie. Jest również jednym z niewielu konkursów monograficznych, we wszystkich bowiem jego etapach wykonywane są wyłącznie utwory jednego kompozytora ( Fryderyka Chopina). Zainicjowany został w 1927 przez polskiego pianistę, profesora Jerzego Żurawlewa. 17. edycja konkursu odbyła się w październiku 2015. Historia konkursu dowiodła, że jego laureaci mają praktyczną gwarancję zaprezentowania się na międzynarodowej scenie pianistycznej i prawo do występów w największych salach koncertowych oraz nagrań autorskich płyt w renomowanych wytwórniach płytowych.

Zainteresowanie muzyką Fryderyka Chopina na początku XX wieku stanowiło dla pianistów i muzykologów zagadkę interpretacyjną. Jerzy Waldorff przytacza szereg zjawisk, które przyczyniły się do powstania wątpliwości, w jakim stylu grać Chopina: oceny jego sztuki jako „cieplarnianej i chorobliwej"; działalność uczniów i uczennic Chopina, którzy w swej grze zaczęli wprowadzać elementy „rozhisteryzowanego rubata" i sprowadzać ją do „spowitego krepą sztandaru narodowej niewoli" (zdaniem Waldorffa szczególną rolę odegrały tutaj arystokratki: Marcelina z Radziwiłłów Czartoryska oraz Maria Kalergis); wreszcie działalność polskich teoretyków i kompozytorów (m.in. Jana Kleczyńskiego czy Władysława Żeleńskiego), którzy w swoich pracach określali niektóre utwory jako „dziwaczne" czy „poronione". Wreszcie po I wojnie światowej w muzyce pojawiły się prądy neoklasyczne - z Igorem Strawinskim i Siergiejem Prokofjewem na czele - i zainteresowanie wykonawców muzyką romantyczną zaczęło słabnąć.

Pierwotnym celem ufundowania konkursu miała więc być - w zamierzeniu inicjatora, prof. Jerzego Żurawlewa, ucznia pianisty Aleksandra Michałowskiego, który miał także dać impuls do organizacji wielkiego forum - dyskusja o tym, jak grać Chopina. Przeszkodami był brak w Polsce instytucji Ministerstwa Kultury oraz zainteresowania władzy sztuką. O zorganizowaniu konkursu przesądziła dopiero obietnica prezydenta Ignacego Mościckiego, który w przeciwieństwie do swojego poprzednika zapewnił, że obejmie konkurs swoim patronatem, oraz zabiegi Witolda Maliszewskiego, prezesa Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego.

Do lat 60. XX wieku konkurs powstawał przy współudziale Ministerstwa Kultury i Sztuki. W latach 1960-2005 organizowany był przez Towarzystwo im. Fryderyka Chopina w Warszawie. Edycja w roku 2010 przygotowywana była przez Narodowy Instytut Fryderyka Chopina.

Przesłuchania konkursowe odbywają się w Filharmonii Narodowej. Jednocześnie w wielu innych miejscach w Warszawie (m.in. w Teatrze Wielkim i Zamku Ostrogskich) organizowane są imprezy towarzyszące.

Od 1970 konkurs jest organizowany w październiku. Tradycyjnie 17 października - w dzień śmierci Fryderyka Chopina - w Kościele św. Krzyża w Warszawie odprawiona zostaje uroczysta msza, podczas której wykonywane jest Requiem Wolfganga Amadeusa Mozarta. Utwór ten, zgodnie z życzeniem kompozytora, wykonany był podczas mszy pogrzebowej 30 października 1849 w Kościele de la Madeleine w Paryżu.

Konkurs im. Fryderyka Chopina jest jednym z najstarszych i najbardziej rozpoznawalnych konkursów muzycznych na świecie. W 1957 roku został - u boku m.in. turniejów Busoniego w Bolzano, Królowej Elżbiety w Brukseli, praskiego i genewskiego - jednym z kilkunastu członków-założycieli prestiżowej Światowej Federacji Międzynarodowych Konkursów Muzycznych, która obecnie zrzesza ok. 120 najbardziej znanych konkursów muzycznych na świecie (m.in. Konkurs Bachowski w Lipsku, Konkurs Czajkowskiego w Moskwie czy Konkurs Marii Canals w Barcelonie). Jednym z założycieli był także poznański Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego. Z biegiem lat do Federacji przyjęte zostały także trzy inne polskie konkursy: Międzynarodowy Konkurs Dyrygencki im. Grzegorza Fitelberga (1982), Międzynarodowy Konkurs Wiolonczelowy im. Witolda Lutosławskiego (2000) oraz Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Ignacego Jana Paderewskiego (2009).

Regulamin konkursu przewiduje kilkuetapową selekcję. Na każdym z etapów wykonywane są dzieła Fryderyka Chopina spośród podanych zbiorów, pojawiają się także utwory obowiązujące wszystkich kandydatów. Tradycyjnie w finale konkursu pianiści wykonują z towarzyszeniem orkiestry symfonicznej Filharmonii Narodowej jeden z dwóch koncertów fortepianowych: e-moll lub f-moll.

Oceny dokonuje jury składające się z wybitnych artystów i pedagogów powoływanych przez dyrektora konkursu. Obecnie wszyscy jurorzy są pianistami. Wcześniej zdarzało się jednak, że w komisji zasiadali także dyrygenci, muzykolodzy, krytycy i kompozytorzy. System oceny zmieniał się w kolejnych edycjach konkursu, był także przedmiotem licznych dyskusji i sporów, zwłaszcza podczas konkursu w 1980 r., gdy komisję demonstracyjnie opuściło dwoje jurorów, wcześniejszych laureatów konkursu ( Louis Kentner oraz Martha Argerich). Louis Kentner nie pojawił się na konkursie już nigdy więcej, natomiast Martha Argerich jest jego stałą jurorką.

Podczas każdej z dotychczasowych edycji konkursu przewodniczącym jury był Polak:

1. Witold Maliszewski (1927)

2. Adam Tadeusz Wieniawski (1932 i 1937)

3. Zbigniew Drzewiecki (1949, 1955, 1960 i 1965)

4. Kazimierz Sikorski (1970 i 1975)

5. Kazimierz Kord (1980)

6. Jan Ekier (1985, 1990, 1995)

7. Andrzej Jasiński (2000, 2005 i 2010)

Honorowymi przewodniczącymi byli także Artur Rubinstein (1960), Kazimierz Sikorski (1985) oraz dwukrotnie Jan Ekier (2000 i 2010).

Tradycją Konkursu jest wyróżnianie szóstki finalistów nagrodami głównymi i tytułami laureata. W przeszłości zdarzało się jednak, że tytuł przysługiwał większej liczbie finalistów. I tak w 1932 było ich piętnastu, w 1937 trzynastu, w 1949 dwunastu, a w 1955 dziesięciu. Z kolei w pierwszym Konkursie przyznano tylko cztery nagrody główne. Od 1960 jury może przyznać sześć tytułów laureata, przy czym poszczególne miejsca mogą być dzielone albo nieobsadzone. Dotychczas dwukrotnie zdarzyło się, że jury nie wybrało zwycięzcy (w 1990 i 1995). Od 1975 laureaci trzech pierwszych miejsc uhonorowani są specjalnymi medalami (złoty, srebrny i brązowy) według projektu artysty Józefa Markiewicza, które są wybite przez Mennicę Państwową.

Dotychczas czterokrotnie zwycięzcami konkursu zostali Polacy:

Polską uczelnią, która wykształciła najwięcej zwycięzców jest Akademia Muzyczna w Krakowie, której absolwentami byli Halina Czerny-Stefańska oraz Adam Harasiewicz. Krystian Zimerman rozpoczął studia na Akademii Muzycznej w Katowicach dopiero po sukcesie na konkursie. Rafał Blechacz zdobył nagrodę w trakcie studiów na Akademii Muzycznej w Bydgoszczy.

Nagrody specjalne i pozaregulaminowe

Laureaci konkursu mają zapewniony szereg nagród regulaminowych i pozaregulaminowych - w formie nagród pieniężnych i rzeczowych oraz angaży i zaproszeń do koncertów. Nagrody pozaregulaminowe przyznawane są także uczestnikom, którzy nie znaleźli się w gronie laureatów - podczas XV konkursu były to m.in. nagrody „dla najwyżej ocenionego polskiego uczestnika" (25 tys. euro), „za najlepsze wykonanie sonaty" (ufundowana przez Krystiana Zimermana), „dla najlepszej polskiej pianistki w konkursie" (ufundowana przez Barbarę Hesse-Bukowską).

Tradycją konkursu jest także przyznawanie przez jury nagród specjalnych:

Regulamin XVI Konkursu (2010) przewidywał też nagrodę specjalną Rektora Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina za najlepsze wykonanie Poloneza-Fantazji As-dur op. 61.

Zdobywcy nagród specjalnych za najlepsze wykonanie

Edycja

Rok

Mazurków

Poloneza

Koncertu

Sonaty

Poloneza-Fantazji op. 61

I
1927
Nagroda przyznawana od 1960 Nagroda przyznawana od 1980 Nagroda przyznawana od 2010
Nagroda przyznana w 2010

II
1932

Alexander Uninsky (bezpaństwowiec)

III
1937

IV
1949

V
1955

X
1980

XI
1985

XII
1990
Nie przyznano
Nie przyznano

XIII
1995
Nie przyznano Nie przyznano
Nie przyznano

XIV
2000
Nie przyznano
Nie przyznano

XV
2005

XVI
2010

Lukas Geniušas

XVII
2015
Nie przyznano
Brak nagrody

Linki zewnętrzne

# data[].attributes.attachment_link.title
Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina

# data[].attributes.attachment_link.description
Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina (często nazywany skrótowo Konkursem Chopinowskim) - jeden z najstarszych i prestiżowych konkursów muzycznych na świecie w klasie fortepianu, odbywający się co 5 lat w Warszawie. Jest również jednym z niewielu konkursów monograficznych, we wszystkich bowiem jego etapach wykonywane są wyłącznie utwory jednego kompozytora ( Fryderyka Chopina).

# data[].attributes.headline
CHOPIN. PRAGNIENIE MIŁOŚCI - film fabularny

# data[].attributes.subject
CHOPIN. PRAGNIENIE MIŁOŚCI - film fabularny

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Film fabularny

Barwny (negatyw: Eastman Kodak), dźwięk: Dolby Digital, 123 min

Okres zdjęciowy 25 lipca - 7 listopada 2000 (72 dni zdjęciowe).
Plenery: m.in. pałac w Kozłówce (filmowe Nohant, salon baronowej Rodschild), pałac w Otwocku (3 paryskie mieszkania Chopina), Warszawa (Kampus Główny Uniwersytetu Warszawskiego - ulice Paryża, Pałac Tyszkiewiczów - siedziba księcia Konstantego, klatka schodowa jednego z mieszkań Chopina, Pałac Kazimierzowski - siedziba księcia Konstantego; Łazienki Królewskie - sala koncertowa 2 występów Chopina); okolice Lubartowa; stare miasto w Lublinie (ulice Warszawy i Paryża), Paryż, Majorka.

Nagrań muzycznych dokonano w studiach Polskiego Radia w Warszawie. Zgranie muzyki w systemie Dolby Digital oraz postsynchrony: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie. Efekty synchroniczne i zgranie dźwięku w systemie Dolby Digital: Barrandov Studio.

Filmowa opowieść o Fryderyku Chopinie rozpoczyna się na ulicach Warszawy. Jest mglista noc, ulicami miasta pędzi kareta. To adiutant Wielkiego Księcia Konstantego jedzie po młodego Fryderyka, który - jako jedyny - jest w stanie uspokoić napad szału dyktatora. Młody kompozytor posłusznie jedzie do Belwederu i swoją grą koi nerwy Konstantego. Chopin nienawidzi Moskala, ale ulega prośbom ojca, który liczy na stypendium artystyczne dla syna fundowane przez carskiego namiestnika. W końcu i syn, i ojciec zbuntują się - Fryderyk nie będzie więcej grał dla Konstantego. Stypendium zostanie cofnięte, ale za pieniądze przeznaczone na posagi swoich dwóch sióstr: Izabeli i Ludwiki, Fryderyk i tak wyjedzie do Paryża. W kraju jest coraz niebezpieczniej, zbliża się czas powstania listopadowego, dla chorowitego artysty to najwyższy czas na wyjazd: "Musimy jak najszybciej wyprawić Fryderyka z kraju" - mówi Albert, przyjaciel i konspirator. "W Paryżu, w stolicy sztuki więcej zrobi dla sprawy Polski grając w najlepszych salach koncertowych i wydając swoje utwory, niż tu, na barykadach powstańczych z karabinem w ręku." - dodaje Albert.
W Paryżu jednak nikt na Fryderyka nie czeka. Żyje więcej niż skromnie. Przez pierwsze lata nie udaje mu się zaciekawić żadnego wydawcy swoimi kompozycjami. Nie ma koncertów ani uczniów. Pieniądze z Polski powoli się kończą. Jest już rok 1832, rok po krwawym stłumieniu powstania i przybyciu do Paryża Wielkiej Emigracji. Chopin nadal jest nikim w Paryżu - czyżby zawiódł pokładane w nim nadzieje rodziny, przyjaciół, narodu? Z pomocą przychodzi Albert, który po powstaniu znalazł się w Paryżu i dzięki swoim kontaktom organizuje Fryderykowi koncert u baronowej Rothschild, na którym po raz pierwszy zaprezentowana zostaje jego muzyka towarzyskiej i kulturalnej elicie Paryża. Jego etiudy gra sam Ferenc Liszt, najgłośniejszy wówczas pianista Europy. Obaj kompozytorzy zostają zresztą od razu serdecznymi przyjaciółmi. "Myślę, że tym razem Paryż go zapamięta" - mówi baronowa. I zapamiętał. Od tego koncertu, a zwłaszcza po następnym, na który został zaproszony w konsekwencji tego pierwszego - w najlepszej sali koncertowej Paryża, sali Pleyela - sława Chopina będzie rosła, osiągając niespotykany dotąd poziom. Chopin stał się w ciągu kilku zaledwie sezonów prawdziwym gwiazdorem scen koncertowych i salonów. Zaczęto go wydawać, miał wielu uczniów, zapraszano go do najlepszych domów, diametralnie zmieniła się jego sytuacja materialna i towarzyska.
Inną sławą Paryża, z racji swoich niezwykle popularnych książek, ale i niekonwencjonalnego trybu życia i bycia, jest George Sand, która właśnie wygrała proces ze swoim byłym mężem o prawo do wychowywania dzieci oraz letniej posiadłości w Nohant. Madame Sand przyjęła męskie imię, czasem nosi męskie stroje i namiętnie pali cygara. Sławne są jej podboje miłosne: Musset, Flaubert, Liszt, najsławniejsi artyści epoki. Teraz przyszła kolej na Chopina, który króluje w paryskich salonach. Fryderyk nie cierpi na brak zainteresowania ze strony dam, choć właśnie zerwane zostały jego zaręczyny z Marią Wodzińską, której rodzice uznali związek córki z muzykiem, w dodatku chorowitym, za mezalians. Pierwsze wrażenie, jakie robi George na Chopinie po spotkaniu w salonie Liszta, jest zdecydowanie negatywne. "Cóż za antypatyczna kobieta" - napisze Fryderyk o Sand. W dodatku znacznie starsza od niego. Jednak George nie daje za wygraną. Pokochała Fryderyka i tak łatwo z niego nie zrezygnuje. Chopin jest w gruncie rzeczy bardzo samotny i chory - wymaga opieki, a tę opiekę oferuje mu George Sand. Pielęgnuje go w chorobie, gotuje buliony i pulardy, chce wywieźć go na Majorkę, gdzie ciepły klimat ma przywrócić choremu zdrowie. Jest jeszcze jeden powód przynaglający kochanków do wyjazdu z Paryża - Mallefille, dawny guwerner dzieci George, z którym niegdyś miała romans, teraz nachodzi ich w Paryżu i grozi Fryderykowi śmiercią.
Na Majorce początkowo wszystko układa się dobrze. George z dziećmi i Chopin wypoczywają i zwiedzają wyspę. Jest cudownie. Jednak jakieś fatum ciąży nad nimi. Pierwszy raz od 50 lat nad wyspą rozpętują się gwałtowne burze i stan zdrowia Chopina pogarsza się. Wezwany lekarz orzeka: zaawansowana gruźlica. Kochankowie wraz z dziećmi muszą opuścić willę, której właściciel obawia się zarazków gruźlicy i przenieść się do odległego klasztoru. George opiekuje się chorym, ale także gotuje i pierze. Dodatkowo narastają konflikty z dziećmi, zazdrosnymi o miłość matki. Idylliczne wakacje przeradzają się w koszmar, w dodatku Chopin musi wywiązywać się ze swoich zobowiązań wobec wydawcy.
Pierwszy raz do Nohant Chopin przyjeżdża w 1839 r. Przez następne 8 lat będzie tu spędzał letnie miesiące - zwykle od maja do października lub nawet listopada. Tu rozkwitnie miłość George i Fryderyka, tu powstaną najważniejsze opusy jego kompozycji, tu również będą narastały konflikty pomiędzy kochankami i dorastającymi dziećmi George, tu dojdzie do wypalenia się ich namiętności i rozstania.
Maurycy nienawidzi Chopina, ponieważ odbiera mu miłość matki i w dodatku jest geniuszem, a jemu samemu brakuje talentu. Solange chce z matką rywalizować również o względy Chopina, od którego George odsunęła się. Są razem, ale bardziej jak przyjaciele, niż kochankowie. Zresztą Fryderyk pochłonięty jest bez reszty swoją muzyką. Staje się przy tym coraz bardziej drażliwy. Konflikty nawarstwiają się. Wkrótce dojdzie do definitywnego rozstania. Drobny incydent pomiędzy Maurycym i Janem, służącym Chopina oraz nieporozumienia przy stole, stają się pretekstem do wyjazdu z Nohant.
Na dorocznym koncercie Chopina w sali Pleyela George Sand wraz z dziećmi zasiada tuż przy fortepianie Fryderyka na miejscach zarezerwowanych dla najbliższych. Chopin jest u szczytu sławy, ale wiadomo, że stan jego zdrowia pogarsza się. Ponadto krążą plotki o rychłym rozpadzie jego związku z Sand. Fryderyk gra w uniesieniu, publiczność jak zwykle szaleje, a George wciąż wierzy, że gra tylko dla niej... Ale to już ostatni koncert Chopina u Pleyela i jedno z ostatnich spotkań dawnych kochanków.
Solange, podkochująca się w Chopinie, na złość matce nawiązuje romans z rzeźbiarzem Clésingerem i wychodzi za niego za mąż. Ponieważ Fryderyk staje po stronie Solange w konflikcie z matką, w dodatku wspomaga ją, wpływa to na ostateczne zerwanie wszelkich stosunków z George. Triumfujący Maurycy może powiedzieć do matki: "Twoja ośmioletnia przygoda z tym suchotnikiem to twoja najgorsza powieść, Madame Sand!".
Dawni kochankowie spotkają się jeszcze tylko raz - przypadkiem na schodach. Są już sobie obcy. Fryderyk idzie z trudem, jest zaskoczony spotkaniem. Patrzy długo na George. Chce utrwalić jej twarz na zawsze.
Chopin jest coraz bardziej chory. Pisze do matki do Warszawy - prosi, aby przyjechała do Paryża wraz z Ludwiką.
I znów mgła, szary, deszczowy dzień. Granica. Rosyjski żołnierz wypytuje Ludwikę wracającą z Paryża: "Co wieziemy do domu?". "Serce..." - odpowiada Ludwika po długiej pauzie. Spogląda na pola. Widzi wyłaniającą się z mgły drogę wysadzaną wierzbami. Droga ta miała ją i serce jej brata zaprowadzić do domu... (na podstawie materiałów dystrybutora)

efekty synchroniczne i zgranie Dolby Digital; Barrandov Studio

konsultant dźwięku w systemie Dolby

realizacja efektów optycznych

Solange, córka George Sand

Solange, córka George Sand, w dzieciństwie

Tekla Justyna Chopin, matka Fryderyka

Mikołaj Chopin, ojciec Fryderyka

Ludwika Chopin, siostra Fryderyka

Izabela Chopin, siostra Fryderyka

Wielki Książę Konstanty Pawłowicz

Albert Grzymała, przyjaciel Chopina

Maurycy Schlesinger, wydawca utworów Chopina

rzeźbiarz Jean Baptiste Auguste Clesinger, mąż Solange Dudevant-Sand

baron Casimir Dudevant, mąż George Sand

Felicien Mallefille, kochanek George Sand

baronowa Charlotta Rothschild

hrabina Maria d'Agoult, miłość Ferenca Liszta

Madeleine, służąca w Nohant

major Kicki, wysłannik księżnej Joanny

Zuzanna, kucharka w Nohant

księżna Joanna, żona Konstantego

Bourges, adwokat George Sand

Escamillo, gospodarz George Sand i Chopina w Parmie

Franciszek Buloz, wydawca George Sand

służąca George Sand na Majorce

zakrystian w klasztorze na Majorce

gość na koncercie Chopina w salonie baronowej Rothschild

gość na koncertach Chopina

gość na koncercie Chopina

gość na koncercie Chopina

gość na koncercie Chopina

w napisach nazwisko: Kępa

gość na koncercie Chopina

gość na koncercie Chopina

gość na koncercie Chopina

gość na koncertach Chopina

gość na koncercie Chopina

orkiestra pod dyrekcją Pawła Lewandowskiego

choreografia: Leszek Gęce

Varia

Nagrody

Bilet, Nagroda Stowarzyszenia "Kina Polskie"-Złoty Bilet
za zajęcie trzeciego miejsca w rankingu oglądalności

Orzeł (Polska Nagroda Filmowa)-Nominacja
w kategorii: najlepsze kostiumy

Houston (WorldFest Independent Film Festival)-Platinum Award
dla najlepszego dramatu

Kijów (MFF "Stożary")-nagroda za najlepszą rolę kobiecą

Kijów (MFF "Stożary")-nagroda za najlepszą rolę męską

Mińsk (Międzynarodowy Festiwal Filmowy "Listapad")-Nagroda za najlepszą pierwszoplanową rolę kobiecą

Houston (Festiwalu Polskich Filmów)-Nagroda Specjalna

# data[].attributes.attachment_link.description
Film fabularny Barwny (negatyw: Eastman Kodak), dźwięk: Dolby Digital, 123 min Okres zdjęciowy 25 lipca - 7 listopada 2000 (72 dni zdjęciowe). Plenery: m.in.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jego dorobek kompozytorski to m.in.:
liczby w nawiasach oznaczają utwory opublikowane przez Chopina; pierwsza liczba oznacza utwory opusowane, druga - wydane poza systemem opusowym)

Niezwykle dużo utworów Chopina istnieje w podświadomości Polaków. Warto dodać, że stosunek dzieł wybitnych do ogółu jego twórczości jest bardzo wysoki; niemal każde dzieło (szczególnie opusowane) nosi znamiona doskonałości.

Uwaga: jeśli nie zaznaczono inaczej, wszystkie utwory są przeznaczone na fortepian.
Wytłuszczonym drukiem wyróżniono najbardziej znane/ważne utwory kompozytora.

op. 8 Trio g-moll (1828 lub 1829) na skrzypce, wiolonczelę i fortepian - dedykowane ks. Antoniemu Radziwiłłowi, wiolonczeliście-amatorowi (à son Altesse Monsieur le Prince Antoine Radziwill)[4]

op. 9 Nokturny (1832)

1. b-moll

2. Es-dur

3. H-dur

op. 10 12 etiud (1829-1832) - dedykowane Lisztowi (à son ami Franz Liszt)

op. 11 Koncert fortepianowy e-moll[5] (1830) - dedykowany Friedrichowi Kalkbrennerowi

op. 12 Wariacje B-dur na temat „Je vends des Scapulaires" z opery Ludovic Hérolda-Halévy'ego (1833)

op. 13 Fantazja na tematy polskie A-dur (1828) na fortepian i orkiestrę; wykorzystane tu są m.in. Już miesiąc zeszedł oraz melodia Kurpińskiego, dedykowana Johannowi Peterowi Pixisowi

op. 14 Rondo à la Krakowiak F-dur na fortepian i orkiestrę

op. 15 Nokturny (1833)

1. F-dur

2. Fis-dur

3. g-moll

op. 16 Rondo Es-dur (1833)

op. 17 Mazurki (1833)

1. B-dur

2. e-moll

3. As-dur

4. a-moll (zwany czasem Żydkiem) - z pierwszych dwóch akordów wywodzi się trzecia część Symfonii pieśni żałosnych Henryka Mikołaja Góreckiego

op. 18 Walc Es-dur (1833), znany także pod nazwą Grande valse brillante

op. 19 Bolero a-moll (1833)

op. 20 Scherzo h-moll (1833) - w części środkowej dzieła znajduje się cytat melodii Lulajże, Jezuniu

op. 21 Koncert fortepianowy f-moll[5] (1829) - dedykowany hr. Delfinie Potockiej (à Madame la Comtesse Delphine Potocka née de Komar)

op. 22 Andante spianato [G-dur] i Wielki Polonez Es-dur na fortepian i orkiestrę (1835), znany też pod nazwą Grande polonaise brillante; istnieje także wersja na fortepian solo

op. 24 Mazurki (1833)

1. g-moll

2. C-dur

3. As-dur

4. b-moll

op. 25 Etiudy (1835-1837) - dedykowane hr. Marii d'Agoult, kochance Liszta (à Madame la Comtesse d'Agoult)

op. 26 Polonezy

op. 27 Nokturny (1835)

op. 28 (24 preludia) (1838-1839) - wszystkim Preludiom zostały przez Hansa von Bülowa nadane nazwy, szeroko rozpowszechniony jest tylko podtytuł 15. preludium (w Polsce nazwy te są praktycznie nieznane)

1. C-dur (1839)

2. a-moll (1838)

3. G-dur (1838-1839)

4. e-moll (1838)

5. D-dur (1838-1839)

6. h-moll (1838-1839)

7. A-dur (1836)

8. fis-moll (1838-1839)

9. E-dur (1838-1839)

10. cis-moll (1838-1839)

11. H-dur (1838-1839)

12. gis-moll (1838-1839)

13. Fis-dur (1838-1839)

14. es-moll (1838-1839)

15. Des-dur, Deszczowe (1838-1839)

16. b-moll (1838-1839)

17. As-dur (1836)

18. f-moll (1838-1839)

19. Es-dur (1838-1839)

20. c-moll, Marsz żałobny (1838-1839)

21. B-dur (1838-1839)

22. g-moll (1838-1839)

23. F-dur (1838-1839)

24. d-moll (1838-1839)

op. 30 Mazurki (1837) - dedykowane ks. Marii z Czartoryskich Wirtemberskiej (à Madame la Princesse de Würtemberg née Princesse Czartoryska)

1. c-moll

2. h-moll

3. Des-dur

4. cis-moll

op. 31 Scherzo b-moll (1837)

op. 32 Nokturny (1837)

op. 33 Mazurki (1838)

1. gis-moll

2. C-dur

3. D-dur

4. h-moll

op. 34 Walce (wszystkie mają podtytuł Grande Valse brillante)

op. 35 Sonata b-moll - ze słynnym marszem żałobnym i (1837), całość 1839

op. 37 Nokturny

op. 38 Ballada F-dur (1839) - dedykowana Schumannowi (à Monsieur Robert Schumann)

op. 39 Scherzo cis-moll (1839)

op. 40 Polonezy - dedykowane Julianowi Fontanie (à son ami Mr Jules Fontana)

1. A-dur (1838) - jeden z najbardziej znanych polonezów, muzyczny synonim polskości

2. c-moll (1839)

op. 41 Mazurki - dedykowane Stefanowi Witwickiemu (à son ami Monsieur Etienne Witwicki)

op. 42 Walc As-dur (Grande Valse As-dur, 1840)

op. 43 Tarantela As-dur (1841)

op. 46 Allegro de concert A-dur (1832-1841) - pierwotnie projekt pierwszej części niezrealizowanego trzeciego koncertu fortepianowego

op. 48 Nokturny (1841)

op. 49 Fantazja f-moll (1841)

op. 50 Mazurki (1842) (à Monsieur Léon Szmitkowski)

1. G-dur

2. As-dur

3. cis-moll

op. 52 Ballada f-moll (1842-1843)

op. 53 Polonez As-dur (1843), zwany Heroicznym - inny z najbardziej znanych polonezów, muzyczny synonim polskości

op. 55 Nokturny (1842-1844)

op. 56 Mazurki (1843-1844)

1. H-dur

2. C-dur

3. c-moll

op. 57 Berceuse Des-dur op. 57 - (Kołysanka, 1844)

op. 59 Mazurki (1845)

1. a-moll

2. As-dur

3. fis-moll

op. 60 Barkarola Fis-dur (1845-1846)

op. 62 Nokturny (1846)

op. 63 Mazurki (1846) (à Madame la Comtesse Laure Czosnowska)

1. H-dur

2. f-moll

3. cis-moll

op. 64 Walce (1847)

1. Des-dur i (Minutowy - nazwa jest kalką językową; miało być Minute - co oznacza drobny, mały. Mimo to, niektóre wykonania osiągają czas właśnie jednej minuty) (à Madame la Comtesse Delphine Potocka)

2. cis-moll i

3. As-dur i

op. 65 Sonata g-moll (1845 lub 1846) na wiolonczelę i fortepian - dedykowana Auguste'owi Franchomme'owi (à son ami Aug. Franchomme Professeur au Conservatoire de Paris)

Dzieła opusowane pośmiertnie przez Juliana Fontanę

Utwory te, mimo późniejszych numerów opusowych, pochodzą z wcześniejszych lat. Chopin nie uważał ich za wystarczająco udane, aby je opublikować i kazał je spalić po jego śmierci. Julian Fontana sprzeciwił się jednak woli kompozytora i wydał część jego utworów w latach 1855-1859.

Należą tu dzieła, które Chopin napisał na zewnętrzne zamówienie, a więc uznał za godne publikacji, ale nie nadał im numeru opusowego.

Dwa mazurki - 1. G-dur (kulawy), 2. B-dur (1825-1826) - wydane w Warszawie jako litografia przez Wilhelma Kolberga, brata Oskara Kolberga

Polonez b-moll "La gazza ladra" (1826) - dedykowane Wilhelmowi Kolbergowi, bratu Oskara Kolberga (à Guil. Kolberg); polonez ten znany jest także jako Les Adieux - Pożegnalny

Grand Duo concertant E-dur na wiolonczelę i fortepian (1832) na tematy z opery Robert Diabeł Meyerbeera (partię wiolonczeli opracował Auguste Franchomme); istnieje także wersja na fortepian na 4 ręce

6. wariacja E-dur z Hexameronu na temat marsza z opery Belliniego, wspólnej kompozycji Chopina, Herza, Pixisa, Thalberga, Czernego i Liszta

3 nouvelles études (opubl. w Méthode des Méthodes Moschelesa i Fétisa, 1839) - 1. f-moll, 2. As-dur, 3. Des-dur

Ostatnia grupa dzieł, najmniej cenna, to utwory niewydane zarówno przez Chopina, jak i Fontanę, przynależą tu juwenilia i utwory krążące w różnych odpisach.

Utwory o niepewnej autentyczności:

Utwory zaginione: Walce (8?), pieśni (5?), marsz, polonez, Andante dolente, wariacje, écossaise i inne - w tym Veni creator na głos z towarzyszeniem (prawdopodobnie organów) - skomponowany na ślub Zofii Rosengardt (uczennicy Chopina) z Bohdanem Zaleskim ( 1846)

Marginalia: Galop As-dur ( Marquis, 1846?), Fuga a-moll (prawdopodobnie 1827), Kanon f-moll (fragment), zadania kontrapunktyczne, zapisy pieśni i melodii polskich, francuskich i rumuńskiej, zapis refrenu Mazurka Dąbrowskiego w B-dur, zapis tańców z okolicy Nohant - 2 Bourrées (G-dur, A-dur), inne.

Bibliografia

Tomaszewski M., Chopin. Człowiek, dzieło, rezonans, wyd. PWM, Kraków 2005, ISBN 83-224-0857-9 (wyd. 2)

Teresa Dalila Turło: On the Chronology of Chopin Works (Sonatas, Nocturnes, Polonaises and Mazurkas): A Documentary Source Study . W: Polish Music Journal, Vol. 3, No. 1 [on-line]. 2000. [dostęp 2012-12-15].

# data[].attributes.attachment_link.title
Lista dzieł Fryderyka Chopina - Wikipedia, wolna encyklopedia

# data[].attributes.attachment_link.description
Jego dorobek kompozytorski to m.in.: liczby w nawiasach oznaczają utwory opublikowane przez Chopina; pierwsza liczba oznacza utwory opusowane, druga - wydane poza systemem opusowym) Niezwykle dużo utworów Chopina istnieje w podświadomości Polaków. Warto dodać, że stosunek dzieł wybitnych do ogółu jego twórczości jest bardzo wysoki; niemal każde dzieło (szczególnie opusowane) nosi znamiona doskonałości.

# data[].attributes.body
Wykonanie pochodzące z filmu "Chopin. Pragnienie miłości" (2002)

# data[].attributes.headline
Portret Chopina – obraz wykonany ok. 1838 przez Eugène’a Delacroix

# data[].attributes.subject
Portret Chopina – obraz wykonany ok. 1838 przez Eugène’a Delacroix

# data[].attributes.body
Kościół w Brochowie, miejsce chrztu Fryderyka Chopina

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jest uważany za jednego z najwybitniejszych kompozytorów romantycznych, a także za jednego z najważniejszych polskich kompozytorów w historii. Był jednym z najsłynniejszych pianistów swoich czasów, często nazywany poetą fortepianu. Elementem charakterystycznym dla utworów Chopina jest pogłębiona ekspresja oraz czerpanie z wzorców stylistycznych polskiej muzyki ludowej.

Z okazji 150-lecia urodzin Fryderyka Chopina uchwałą Rady Państwa z 8 maja 1958 rok 1960 został ogłoszony Rokiem Chopinowskim. Z okazji jubileuszu 200-lecia urodzin Chopina zarówno uchwałą Sejmu RP z 9 maja 2008, jak i uchwałą Senatu RP z 7 października 2009, rok 2010 został ustanowiony Rokiem Fryderyka Chopina.

Dzieciństwo

Według legendy Chopin urodził się w czasie, gdy w pobliżu jego ojciec Mikołaj grał na skrzypcach w jednej z dworskich oficyn Kaspra Skarbka, w której mieszkała rodzina Mikołaja i Tekli Justyny z Krzyżanowskich. Na chrzcie nadano mu imiona Fryderyk Franciszek (na cześć ojca chrzestnego i zapewne dziadka - François). W księdze metrykalnej z kościoła w Brochowie jako chrzestni widnieją Franciszek Grembecki ze wsi Ciepliny wraz z panną Anną Skarbkówną, hrabianką z Żelazowej Woli. Sami Chopinowie jako chrzestnego zwyczajowo traktowali młodego hrabiego Fryderyka Floriana Skarbka oraz jego rok młodszą siostrę Annę Emilię.

Jesienią 1810 Mikołaj i Justyna wraz z dziećmi przenieśli się do Warszawy. W październiku zamieszkali w nieistniejącej obecnie kamienicy należącej do Jana Böhma przy Krakowskim Przedmieściu nr hipoteczny 411 (obecnie w tym miejscu znajduje się kamienica Józefa Grodzickiego pod nr 7). Tam w lipcu 1811 przyszła na świat ich druga córka, Izabella. Wkrótce potem Chopinowie przeprowadzili się do służbowego mieszkania w pałacu Saskim, w którym mieściło się Liceum Warszawskie, gdzie Mikołaj miał uczyć języka francuskiego.

Przeprowadzka do Warszawy wynikała prawdopodobnie z pogarszającej się sytuacji finansowej Skarbków. Kasper Skarbek prowadził hulaszczy tryb życia i popadał w długi, a po rozwodzie z Ludwiką (1807) uciekł z Księstwa Warszawskiego do Wielkiego Księstwa Poznańskiego. Również dorastające dzieci Skarbków nie wymagały już opieki guwernera. Mikołaj prawdopodobnie myślał o przeprowadzce do dawnej polskiej stolicy jeszcze przed urodzeniem się syna. Po wyjeździe na stałe do Warszawy Chopinowie utrzymywali bliskie kontakty z rodziną Skarbków - Fryderyk jeździł tam na wakacje, a młody Fryderyk Florian Skarbek wydał pierwsze polonezy Chopina.

Na przełomie czwartego i piątego roku życia Chopin rozpoczął naukę gry na fortepianie, początkowo u swej matki. W 1816 zaczął brać lekcje u Wojciecha Żywnego. Szybko się uczył. 27 listopada 1831 Mikołaj pisał do Fryderyka:

Żywny sam nie był wybitnym muzykiem, a zdolnego i pojętnego ucznia uczył techniki palcowania i tradycyjnego ułożenia ręki. Podczas lekcji koncentrował się głównie na zaznajamianiu ucznia z dziełami muzyki barokowej i klasycznej oraz objaśnianiu budowy utworów fortepianowych Johanna Sebastiana Bacha, Josepha Haydna, Wolfganga Amadeusza Mozarta oraz (w mniejszym stopniu) Johanna Nepomuka Hummla. Pozostałością po tej niekonwencjonalnej edukacji było zamiłowanie Fryderyka do dawnych kompozytorów. Następnym nauczycielem Fryderyka był, pochodzący - tak samo jak Żywny - z Czech, Wacław Wilhelm Würfel.

W tym okresie liceum przeniesiono z dotychczasowej siedziby w Pałacu Saskim do pałacu Kazimierzowskiego przy Krakowskim Przedmieściu, a Chopinowie zamieszkali w 1817 w prawej oficynie pałacu (tzw. gmachu porektorskim), w jego środkowej części na drugim piętrze, za sąsiadów mając m.in. Lindego, Brodzińskiego i Kolberga z synami. Hrabia Skarbek w okresie swojego pobytu w Polsce stał się jednym z najaktywniejszych protektorów Chopina, ale to za przyczyną Żywnego, który spisał - według wskazówek Fryderyka - kilka arkuszy z kompozycjami wariacji i tańców, po czym pokazywał je w innych domach, Chopin stał się znany w Warszawie. Fryderyk wystąpił w pałacu Brühla przed księciem Konstantym i zaprezentował mu nieznany marsz, który książę kazał sobie zagrać po raz drugi.

W 1817 w parafialnym zakładzie typograficznym kościoła Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny na Nowym Mieście w Warszawie ukazał się pierwszy wydany drukiem utwór Chopina - polonez w tonacji g-moll wydany pod tytułem Polonoise pour le Piano-Forte Dédiée à Son Excellence Mademoiselle la Comtesse Victoire Skarbek faite par Frédéric Chopin Musicien âgé de huit ans. Z tego samego roku pochodzi wydany pośmiertnie polonez B-dur oraz Marsz wojskowy, którego pierwodruk zaginął. O dedykacji pierwszego wydanego utworu Fryderyka siostrze młodego hrabiego Skarbka może świadczyć to, iż sam Skarbek prawdopodobnie pokrył koszty druku kompozycji (niewiele wcześniej powrócił on ze studiów za granicą oraz objął stanowisko profesora ekonomii politycznej na Uniwersytecie Warszawskim). W styczniu 1822 w tomie X „ Pamiętnika Warszawskiego " ukazała się pierwsza dłuższa wzmianka na temat Chopina, opisująca go m.in. jako „prawdziwego geniusza muzycznego":

24 lutego 1818 w pałacu Radziwiłłów odbył się pierwszy koncert publiczny Chopina, zorganizowany na rzecz Towarzystwa Dobroczynności przygotowany przez ordynatową Zamoyską. Julian Ursyn Niemcewicz fakt wykorzystania talentu 8-letniego dziecka dla potrzeb filantropii skomentował w komedii, gdzie wyśmiał pogoń za sensacją i gorliwość filantropek, które na fikcyjnym zebraniu licytują się w odejmowaniu lat „Szopenkowi", a w końcu sztuki zapada uchwała, że cudowne dziecko na scenę wniesie niańka. Sam koncert zgromadził licznych słuchaczy. Chopin zagrał koncert fortepianowy wiedeńskiego kompozytora Adalberta Gyrowetza, przy czym wykazał się dużą wprawą techniczną. W pamiętniku Aleksandry Tarczewskiej, siostry Klementyny z Tańskich Hoffmanowej, widnieje wzmianka na temat jednego z pierwszych występów Chopina poza domem, który miał miejsce podczas wieczoru w salonie Olimpii Grabowskiej w pałacu Radziwiłłów:

Pierwsze sukcesy

20 września 1818 odwiedziła Warszawę carowa Maria Fiodorowna, której Chopin ofiarował dwa swoje tańce polskie. Wójcicki wspomina, że gdy mały Chopin grywał u księcia Konstantego, namiestnika warszawskiego, podczas gry Marsza wojskowego wznosił oczy w górę, że książę go pytał: „Co tam patrzysz w górę mały? Czytasz nuty na suficie?".

W 1825 w kościele ewangelickim św. Trójcy odbył się koncert Chopina dla cara Aleksandra I, który przyjechał do Warszawy na obrady Sejmu. Chopin zagrał na niedawno wynalezionym instrumencie - eolomelodikonie. Zachwycony monarcha podarował młodemu muzykowi drogi pierścień z brylantem. Później w Paryżu Chopin otrzymał propozycję zostania nadwornym kompozytorem carskim, jednak odrzucił tę propozycję, a pierścień sprzedał. W Warszawie kilkakrotnie grał w Belwederze, będącym od 1822 siedzibą wielkiego księcia Konstantego.

W latach 1823-1826 Chopin uczył się w Liceum Warszawskim, gdzie pracował jego ojciec. W tych latach zwiedził znaczną część Polski. Z pobytów w Szafarni (lata 1824-1825) wysłał swoje słynne listy - „Kuriery Szafarskie" do rodziców, będące parodią „Kuriera Warszawskiego", które rozsławiły sielankowe wakacje w majątku Juliusza Dziewanowskiego. Słynna jest również anegdota mówiąca, że został niegdyś w szkole przyłapany na rysowaniu nauczyciela w czasie lekcji. Obrazek tak zadziwił rysowanego, że ten go pochwalił. Maurycy Karasowski wspomina również anegdotę z tradycji rodzinnej, w której Chopin pomógł guwernerowi uspokoić hałaśliwych wychowanków. Zaimprowizował im opowieść, a potem uśpił wszystkich łącznie z guwernerem kołysanką. Gdy pokazał uroczy widok siostrom i matce, obudził wszystkich przeraźliwym akordem. Wraz z siostrą Emilią Fryderyk pisał także dla zabawy wiersze i komedie. Balzac wspominał, że Chopin miał zastraszająco prawdziwy dar naśladowania każdego, kogo tylko zechciał. Wielu biografów (np. Jeżewska, Iwaszkiewicz, Willemetz) przekonuje, że Chopin był geniuszem uniwersalnym, ponieważ posiadał również niezwykły talent literacki, czego dowodem są jego słynne listy, a także talent malarski i aktorski.

W latach 1826-1829 był studentem warszawskiej Szkoły Głównej Muzyki, będącej częścią Konserwatorium, która związana była z Uniwersytetem Warszawskim, gdzie podjął naukę harmonii i kontrapunktu u Józefa Elsnera. Został zwolniony z przedmiotu instrumentu, ponieważ zauważono nieprzeciętny sposób i charakter gry Chopina. Ten okres w jego twórczości charakteryzuje fascynacja muzyką ludową. Powstały wówczas Sonata c-moll op. 4, Wariacje B-dur na temat Là ci darem la mano z Don Juana op. 2 na fortepian i orkiestrę, Trio g-moll op. 8 i pierwsze Mazurki (op. 6, 7) oraz oparte na motywach ludowych Rondo c-moll op. 1 i Rondo à la Krakowiak F-dur op. 14. W raporcie po trzecim roku nauki Józef Elsner zapisał: „Trzecioletni Szopen Fryderyk - szczególna zdatność, geniusz muzyczny".

Rozpoczęcie niezależnej kariery kompozytorskiej

Lata 1829-1831 były dla Chopina okresem pierwszej miłości (do śpiewaczki Konstancji Gładkowskiej) i pierwszych ogromnych sukcesów kompozytorskich. W liście do swojego przyjaciela, Tytusa Woyciechowskiego, Chopin nazywał Konstancję „ideałem". Powstały wówczas Koncerty fortepianowe f-moll op. 21 i e-moll op. 11.

W lipcu 1829, niezwłocznie po ukończeniu studiów, Chopin wraz z przyjaciółmi wyjechał na wycieczkę do Wiednia. Dzięki Würflowi wszedł w środowisko muzyków. W Theater am Kärntnertor wystąpił dwukrotnie; grał Wariacje B-dur za pierwszym, a oprócz Wariacji także Rondo à la Krakowiak za drugim razem. Odniosły one fenomenalny sukces wśród publiczności. Nawet krytyka mimo zastrzeżeń dotyczących jego gry (zbyt mała siła dźwięku) uznała kompozycje za nowatorskie. Dobre przyjęcie kompozycji na koncertach ułatwiło kontakt z wydawcami: w kwietniu 1830, po raz pierwszy za granicą, wydano drukiem w Austrii, w oficynie Tobiasa Haslingera grane tu już Wariacje op. 2.

W lipcu 1830 spędził tydzień w Poturzynie na ziemi chełmskiej u Tytusa Woyciechowskiego. Możliwe, że przywiózł do Poturzyna pierwodruk dedykowanych przyjacielowi Wariacji B-dur, napisanych na mozartowski temat z Don Giovanniego „La ci darem la mano". Dwukrotnie przyjechał też do pobliskiej Starej Wsi, gdzie grał na fortepianie firmy Pleyel.

2 listopada 1830 wyjechał z Warszawy do Kalisza, żegnany przy rogatkach Wolskich przez przyjaciół i kolegów z klasy kompozycji warszawskiego konserwatorium, którzy odśpiewali mu z akompaniamentem gitary kantatę Zrodzony w polskiej krainie ułożoną przez Ludwika Adama Dmuszewskiego do melodii Józefa Elsnera. Przed wyjazdem pożegnał się z Konstancją Gładkowską i wręczył jej pierścień przechowywany przez nią aż do śmierci. W Kaliszu, dokąd dotarł 3 listopada i gdzie dołączył do niego Tytus Woyciechowski, Chopin spędził ostatnie trzy dni w ojczyźnie.

5 listopada 1830 Chopin na zawsze opuścił Polskę: wyjechał z Kalisza i przez Wrocław udał się do Drezna. W Wiedniu usłyszał śpiewaną niegdyś przez Konstancję cavatinę Rossiniego i rozpłakał się [potrzebny przypis]. Pojechał do Monachium i w końcu udał się do Paryża. W czasie drogi Chopin napisał dziennik (zwany „Dziennikiem stuttgarckim"), przedstawiający stan jego ducha podczas pobytu w Stuttgarcie, gdzie ogarnęła go rozpacz z powodu upadku powstania listopadowego. Wedle tradycji, powstały wtedy pierwsze szkice do Etiudy „Rewolucyjnej" Utwory tego okresu wypełnione są dramatyzmem, który z wolna zaczyna dominować w twórczości kompozytora.

Lata dojrzałości

W Paryżu od 5 października 1831 Chopin zamieszkał początkowo w małym mieszkaniu przy Boulevard Poissonnière. 25 lutego 1832 w salonie Pleyel przy 9 rue Cadet dał pierwszy z dziewiętnastu publicznych koncertów w Paryżu (podczas 18 lat pobytu w tym mieście). Organizował go Friedrich Kalkbrenner, pianista. Chopin zagrał Koncert e-moll i Wariacje B-dur. Koncert oszołomił publiczność, w tym obecnego na nim Franciszka Liszta. Krytyk François Fétis zapowiadał, że Chopin odrodzi muzykę fortepianową. Następnego dnia wydawcy przysyłali Chopinowi propozycje kupna utworów. Chopin zaczął prowadzić żywot wirtuoza, komponując utwory, które szybko stawały się modne na salonach. Przyjaźnił się z wieloma wybitnymi muzykami (Liszt, Vincenzo Bellini, Hector Berlioz), był zapraszany na prywatne występy nie jako muzyk, ale jako gość, nawet na sam dwór. Szybko więc przeprowadził się do Chaussée d'Antin, modnej dzielnicy Paryża. Przyjaciele nazywali jego mieszkanie Olimpem ze względu na dającą się stamtąd słyszeć boską muzykę. Jednak z powodu trudnej sytuacji finansowej Chopin zaczął dawać coraz więcej lekcji gry na fortepianie. Oszałamiała ogromna liczba propozycji. Chopin uczył między innymi księżniczkę de Noailles, księżnę de Chimay i de Beauvau, baronową Rothschild, hrabinę Peruzzi i Potocką. Wśród uczniów także wielkie talenty - Karolina Hartmann, Karol Filtsch, a także wierny przyjaciel Chopina Adolf Gutmann. Chopin jako nauczyciel znany był z niezwykłych wymagań i nerwowości.

W latach 1835-1846 porzucił karierę wirtuoza na rzecz komponowania. Zaczął żyć życiem polskiej emigracji, utrzymując ścisłe kontakty z głównymi intelektualistami polskimi ( Adam Mickiewicz, Julian Ursyn Niemcewicz, Cyprian Kamil Norwid). Józef Bem poprosił go o zaliczkę dla powstającego Towarzystwa Politechnicznego Polskiego w Paryżu, które kompozytor wsparł finansowo. Chopin gościł też u siebie najbliższego przyjaciela z lat dziecięcych, Jana Matuszyńskiego, który zamieszkując u Fryderyka studiował medycynę w Paryżu (zmarł na gruźlicę w 1842). U Chopina bywał też jego słynny przyjaciel, wielki pianista i kompozytor - Julian Fontana.

W 1836 zaręczył się z Marią Wodzińską. Była ona uzdolniona muzycznie i malarsko. Hrabina Teresa Wodzińska, matka Marii, zaczęła nazywać wtedy Chopina swoim dzieckiem. W podzięce za darowane Chopinowi kompozycje Marii przysyła on Walca As-dur i niektóre ze słynnych Pieśni. Ostatecznie jednak rodzina sprzeciwiła się związkowi, uważając, że Chopin jest zbyt chorowitym kandydatem na męża i zaręczyny zostały zerwane. W 1836 zaczął poważnie chorować na gruźlicę, jednak w późniejszych latach spekulowano, że cierpiał na chorobę genetyczną o zewnętrznych objawach bardzo podobnych do gruźlicy - mukowiscydozę; zobacz hipotezę mukowiscydozy).

W 1837 poznał starszą od siebie o sześć lat i dominującą nad nim powieściopisarkę George Sand, z która tworzył nerwowy i chaotyczny związek. W dziennikach Sand opowiadała, że przez dziewięć lat przyjaźni z Chopinem żyła jak w klasztornym celibacie, a w liście do Justyny Chopinowej nazwała się „drugą matką Chopina". Uciekając przed zazdrością byłego kochanka George, udali się na Majorkę do Valldemossy, która powitała ich okropną pogodą. Jednocześnie w Hiszpanii trwała wojna, a choroba Chopina wzmagała się. Sand zabrała swoje dzieci, które miały się tam leczyć (syn Maurycy chorował na reumatyzm) i uczyć. Mieszkali tam w byłym klasztorze. Chopin skomponował wtedy Preludia op. 28, Preludium Des-dur, które Sand uznała za straszne. Wspominała ona pamiętny wieczór, gdy podczas spaceru rozszalała się burza, a po powrocie do domu Chopin zaczął pluć krwią. Gdy stan zdrowia Chopina poprawił się, Chopin i Sand wrócili do Francji. Sprowadzono wtedy z Neapolu ciało samobójcy, wielkiego śpiewaka, Adolfa Nourrita. Chopin zagrał w Marsylii podczas pogrzebu na organach. Pomimo iż instrument był rozstrojony, Chopin oszołomił publiczność graną na organach pieśnią Schuberta.

W 1839 wrócili do Francji. Chopin był wówczas bardzo chory, kaszląc, wypluwał duże ilości krwi. Mieszkał w Nohant, w posiadłości George Sand. Chwilowa poprawa zdrowia wniosła okres spokoju do życia przyjaciół, wkrótce jednak nastąpiło ponowne pogorszenie. Sand napisała kontrowersyjną książkę Lukrecja Floriani, w której - według Liszta - ośmieszyła Fryderyka. Chopin przemilczał tę obrazę, jednak jego rodzina w Polsce była oburzona. Sand tłumaczyła, że nie opisała w niej Fryderyka, jednak biografowie Chopina podważają te tłumaczenia. Pojawił się wtedy znany rzeźbiarz Auguste Clésinger, który poślubił Solange - córkę Sand - wbrew woli matki. Gdy w wynikłym konflikcie Fryderyk stanął po stronie Solange, pisarka wpadła w szał i zerwała z kompozytorem. Okres przed rozstaniem z Sand, a także po rozpadzie związku oraz pogłębiająca się choroba, odcisnęły głębokie piętno na twórczości i życiu towarzyskim Chopina. Powstały wówczas najpiękniejsze z jego nokturnów i mazurków.

Ostatni okres życia

Po rozstaniu z George Sand Chopin popadł w głębokie przygnębienie, które z pewnością przyspieszyło jego śmierć. Po opuszczeniu Nohant nie skomponował już żadnego znaczącego utworu, jedynie kilka miniatur. Po wybuchu rewolucji w Paryżu w 1848 r. Chopin wyjechał do Anglii i Szkocji na bardzo wyczerpującą jego siły podróż. 16 listopada 1848 w sali Guildhall w Londynie odbył się jego ostatni publiczny koncert. Organizatorką i sponsorką pobytu była jego uczennica, Szkotka Jane Stirling, zwana „wdową po Chopinie". Kobieta obdarzyła kompozytora miłością, zaproponowała mu nawet małżeństwo. Ten jednak czuł się zbyt chory, ponadto nie odwzajemniał jej uczucia. Z listów Chopina wiemy, że czułość i opiekuńczość Jane działały mu na nerwy.

Śmierć i pogrzeb

Po powrocie ze Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii do Paryża stan zdrowia Fryderyka nie polepszył się. 3 września 1848 roku zmarł homeopata Jean-Jacques Molin (1797-1848), jeden z niewielu lekarzy, którzy potrafili pomóc artyście („Molin posiadał sekret stawiania mnie na nogi."). Doktorzy, którzy pojawili się po Molinie, byli zgodni co do „dobrego klimatu, spokoju, odpoczynku", jednak Fryderyk stwierdził, iż odpoczynek znajdzie „pewnego dnia i bez ich pomocy". Zalecona dieta, która zabraniała m.in. pić kawę zamieniając ją na kakao, denerwowała Fryderyka, który czuł się przez to śpiący oraz „coraz bardziej tępy". Sam Chopin wierzył w poprawę swojego zdrowia pisząc do Solange Clésinger:

[...] mam nadzieję, że słońce wiosenne będzie moim najlepszym lekarzem. Trzeba dodać: wiosenne, bo w operze przygotowują słońce do Proroka, które jak się zdaje, będzie piękniejsze niż wszystkie słońca tropikalne. Słońce to tylko wschodzi i świeci krótko, ale jest tak silne, że pogrąża w cieniu wszystko z wyjątkiem muzyki. Składają się na nie snopy światła elektrycznego. Byłem zbyt chory, aby udać się na próbę przedwczoraj, lecz liczę na premierę, która ma się odbyć w przyszły poniedziałek.

Sytuacja w Paryżu była wówczas niespokojna. Krótki czas po wyjeździe Fryderyka na Wyspy Brytyjskie miało miejsce powstanie robotników paryskich będące częścią rewolucji lutowej. Artysta wrócił do stolicy Francji krótko przed wyborem Ludwika Napoleona Bonaparte na prezydenta II Republiki Francuskiej. Chopin napisał:

Fryderyk coraz rzadziej udzielał lekcji. Niektórzy z jego uczniów wyjechali, a on sam ze względów zdrowotnych postanowił ograniczyć lekcje tylko do uczniów bardziej zaawansowanych. Wśród nich byli m.in.: Catherine Soutzo, Maria Kalergis, Delfina Potocka, Charlotte de Rothschild oraz (od marca) Marcelina Czartoryska. Pierwszą połowę 1849 Chopin spędził w mieszkaniu na Square d'Orléans. Odwiedzali go Franchomme, Ernest Legouvé, Natalia Obrieskow, Nathaniel Stockhausen, Thomas Albrecht, Charles Gavard i Marie de Rozières, a przede wszystkim Delacroix. Mieszkanie Chopina było wtedy miejscem wieczornych spotkań, na których Delfina Potocka śpiewała, a Chopin i Kalergis grali na fortepianie. Z początkiem wiosny Chopin zaczął wybierać się na przejażdżki kabrioletem, w których towarzyszył mu Delacroix. Rozmawiali wtedy głównie o muzyce. Chopin przedstawił malarzowi własną koncepcję logiki w dziele muzycznym, wyjaśniając również dlaczego jego zdaniem Mozart góruje technicznie nad Beethovenem. Za namową Delacroixa Fryderyk zaczął spisywać swoje uwagi teoretyczne na temat metody gry fortepianowej, które z powodu nietypowego wykształcenia muzycznego pianisty przedstawiają jednak niewielką wartość. Z tego okresu pochodzą mazurki: nr 2 z op. 67 i nr 4 z op. 68. Stan zdrowia artysty pogarszał się. Viardot zauważyła, iż podlegał on ogromnym wahaniom:

Lekarze, którzy zajmowali się Chopinem, stwierdzili, że powinien on opuścić Paryż na okres lata, w którym upał i kurz utrudniałyby mu oddychanie. Innymi argumentami za wyjazdem ze stolicy Francji była szerząca się epidemia cholery oraz zbliżające się wybory, które mogły wywołać zamieszki. Przyjaciele znaleźli dla artysty mieszkanie w Chaillot, gdzie wprowadził się na początku czerwca (obecnie znajduje się tam, położony nad Sekwaną na wzgórzu Trocadero naprzeciwko wieży Eiffla, pałac Chaillot). Mieszkanie było drogie, dlatego w tajemnicy przed Chopinem połowę czynszu opłacała Obrieskow. Pięć okien, jakie znajdowały się w apartamencie dawało widok obejmujący Tuileries, Izbę Deputowanych, wieżę kościoła St-Germain l'Auxerrois, Notre-Dame, Panteon, St-Sulpice oraz kopułę kościoła Inwalidów. Chopin czuł się tak dobrze, że przestał nawet brać lekarstwa. Ofiarami panującej epidemii padli m.in. Friedrich Kalkbrenner oraz Angelica Catalani. Strach przed chorobą spowodował, iż większość znajomych Chopina opuściła Paryż. Przy artyście pozostała m.in. Stirling. Jej częste odwiedziny denerwowały Chopina („One mnie zaduszą nudami"). W obawie przed pozostawieniem Chopina samego w nocy, rodzina Czartoryskich przysłała muzykowi jedną ze swoich nianiek. W ostatnim tygodniu czerwca Chopinowi zaczęły puchnąć nogi, miał on również kilka poważnych krwotoków. Zaniepokojona niańka poinformowała o tym księżną Sapieżynę, która postanowiła wezwać Jeana Cruveilhiera. Lekarz rozpoznał ostatnie stadium choroby. Z leków jakie przepisał Chopinowi artysta zrozumiał, że umiera. Spowodowało to starania o przyjazd do Paryża jego siostry Ludwiki:

Świadek ostatnich tygodni życia i męki Chopina - Cyprian Kamil Norwid zamieścił nekrolog w „Dzienniku Polskim":

Rodem Warszawianin, sercem Polak, a talentem świata obywatel Fryderyk Chopin, zszedł z tego świata[...].

Chopin zmarł w otoczeniu kilkorga bliskich mu osób 6 około 2 w nocy 17 października 1849, a na świadectwie zgonu jako przyczynę lekarz wpisał gruźlicę.

Msza żałobna odbyła się dopiero 30 października w paryskim kościele św. Magdaleny, podczas której grał tamtejszy organista Louis James Alfred Lefébure-Wély, a solowe partie basowe wykonanego na życzenie Chopina Requiem Mozarta zaśpiewał Luigi Lablache. Liczny kondukt żałobny, któremu przewodniczył książę Adam Jerzy Czartoryski, przeszedł na Cmentarz Père-Lachaise, gdzie zmarłego artystę pożegnały dźwięki „Requiem" Mozarta oraz Marsza żałobnego jego własnego autorstwa.

Auguste Clésinger wykonał pośmiertny odlew twarzy i dłoni artysty, a następnie zaprojektował też i wykonał jego nagrobek, składający się z cokołu z popiersiem kompozytora, który jest zwieńczony rzeźbą zadumanej Euterpe. Grób kompozytora znajduje się w 11 sekcji cmentarza, linia 1, kwatera Y20, między grobami François-Antoine'a Habenecka i Josepha Lakanala. Dokładnie naprzeciwko grobu Chopina znajduje się skromny grób pary mało znanych francusko-niemieckich poetów Yvan Goll i Claire Goll. Koszty pogrzebu i pomnika nagrobnego pokryła Jane Stirling. Ona też opłaciła powrót do Warszawy siostry Chopina Ludwiki, która przewiozła do kraju serce kompozytora.

Losy serca Chopina

Umierający Chopin poprosił, by po śmierci otwarto jego ciało i wyjęte z niego serce przesłano do Warszawy. Sekcję zwłok przeprowadził w dzień po jego śmierci anatomopatolog i chirurg Jean Cruveilhier w Instytucie Medycznym w Paryżu. Protokół z sekcji nie zachował się.

Słój z sercem kompozytora zatopionym w alkoholu (prawdopodobnie w koniaku lub spirytusie) został przewieziony potajemnie do Polski w styczniu 1850 przez jego starszą siostrę Ludwikę Jędrzejewiczową. W Warszawie przechowywała go przez jakiś czas w swym mieszkaniu znajdującym się w nieistniejącej obecnie kamienicy przy ul. Podwale. Później (dokładna data nie jest znana) serce zostało powierzone opiece księżom misjonarzom w kościele Świętego Krzyża, który był kościołem parafialnym rodziny Chopinów. Na początku było przechowywane w dolnym kościele. W 1880 serce zostało umieszczone w lewym filarze nawy głównej świątyni. Umieszczono na nim zaprojektowane przez Leonarda Marconiego epitafium w formie tablicy z marmuru karraryjskiego. Na tablicy widnieje napis Fryderykowi Chopinowi, rodacy. Nad nim cytat z Ewangelii św. Mateusza: Gdzie skarb twój, tam serce twoje. Epitafium zostało ufundowane z dochodów koncertu charytatywnego zorganizowanego przez kompozytora Władysława Żeleńskiego, prezesa Towarzystwa Muzycznego w Warszawie. Tablicę odsłonięto 5 marca 1880.

W czasie powstania warszawskiego w okolicach kościoła toczyły się ciężkie walki. Kapelan wojsk niemieckich pastor Schulz namówił księży, aby przekazali urnę Niemcom w celu jej uchronienia przed zniszczeniem. 9 września 1944 Niemcy przekazali urnę z sercem biskupowi Antoniemu Szlagowskiemu, filmując to zdarzenie dla celów propagandowych.

Urna z sercem Chopina została przewieziona do Milanówka. Stała na pianinie w salonie-kaplicy, na I piętrze plebanii. 17 października 1945, w rocznicę śmierci Chopina, proboszcz parafii św. Krzyża w Warszawie ks. Leopold Petrzyk, kompozytor prof. Bolesław Woytowicz i muzykolog Bronisław Sydow zawieźli urnę do Żelazowej Woli. Tam oczekiwali na nią m.in. przedstawiciele najwyższych władz państwowych z Bolesławem Bierutem. Urnę ustawiono na postumencie na tle portretu kompozytora. Po przemówieniu Bolesław Bierut przekazał urnę prezydentowi Warszawy Stanisławowi Tołwińskiemu. Po odegraniu przez Henryka Sztompkę nokturnu, dwóch mazurków i poloneza, urnę z sercem przejęła z kolei młodzież. W drodze do kościoła św. Krzyża samochód zatrzymał się jeszcze przy dawnej rogatce wolskiej, gdzie w 1830 Fryderyk Chopin żegnał się z Warszawą.

W 2014 zespół naukowców pod kierunkiem prof. dra hab. Michała Witta, kierownika Zakładu Genetyki Molekularnej i Klinicznej Instytutu Genetyki Człowieka Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu, przeprowadził analizę wyników oględzin słoja z sercem kompozytora, z których dowiedzieć się można, że bezpośrednią przyczyną jego śmierci było zapalenie osierdzia jako ciężkie powikłanie gruźlicy.

Hipotezy i wątpliwości

Mukowiscydoza

Zdaniem niektórych lekarzy kompozytor mógł cierpieć przez całe życie na mukowiscydozę i to właśnie ona była przyczyną jego śmierci. Inne teorie mówią o niedoborze alfa1-antytrypsyny.

Data urodzenia

Data urodzenia Chopina budzi wątpliwości. W księdze urodzeń oraz księdze chrztów w kościele parafialnym w Brochowie podawany jest dzień 22 lutego:

Data ta jest jednak kwestionowana. Fryderyk, jak i jego rodzina, za poprawny dzień zawsze podawali 1 marca - taką datę podał Fryderyk, gdy w styczniu 1833 został członkiem Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu. Kontrowersje dotyczą także daty rocznej - nie ma pewności, czy Fryderyk urodził się w 1810 czy 1809 roku.

Okresy twórczości

Do 1830 (wczesne utwory)

Pierwszy młodzieńczy okres twórczości Chopina ukształtował się pod wpływem polskiej tradycji dworskiej i wiejskiej (np. Michał Kleofas Ogiński, Karol Kurpiński), z drugiej strony na europejskim stylu brillant wczesnych romantyków ( Johann Nepomuk Hummel, John Field, Carl Maria von Weber). Takimi popisowymi, a zarazem błyskotliwymi wirtuozowsko utworami są oba koncerty fortepianowe. W młodzieńczym dorobku Chopina obecne są formy klasyczne, takie jak rondo, wariacje, sonata, koncert, trio. Formy poloneza i mazurka nawiązują do tradycji narodowej i ludowej. Z łączenia form klasycznych i tradycji narodowej powstawały takie utwory jak Rondo à la Mazur, Rondo à la Krakowiak.

Do 1839 (dojrzałe utwory)

Drugi dojrzały okres twórczości tak charakteryzuje Józef M. Chomiński:

1840-1849 (późny okres)

Ostatni trzeci etap pracy kompozytorskiej Chopina cechują rozbudowane utwory cykliczne (Sonaty b-moll, h-moll, g-moll). Powiększeniu uległy rozmiary utworów jednoczęściowych (Ballada f-moll, Fantazja f-moll, polonezy fis-moll i As-dur, Polonez-Fantazja, Barkarola). Utwory te często budziły protest pierwszych słuchaczy, uważane za „trudne", a zwłaszcza - zanadto dysonujące.

Wczesne polonezy, nawiązujące do popularnych wówczas w Warszawie utworów Ogińskiego, wydane zostały dopiero po śmierci kompozytora (9 utworów dziecięcych i młodzieńczych „op. posth." = wydane pośmiertnie). W latach dojrzałych Chopin opublikował siedem polonezów, które są już zupełnie inne: bardzo dramatyczne i rozbudowane.

Chopin skomponował 57 mazurków, w nieznany wcześniej sposób nawiązując w nich do muzyki ludowej z Mazowsza.

Chopin napisał 21 nokturnów. Są to liryczne, melodyjne miniatury. Najwcześniejsze są jeszcze dość sentymentalne, późniejsze są wyrazowo coraz bardziej urozmaicone. Na ich melodię szczególnie wpłynęło bel canto, gdyż Chopin był wielbicielem włoskiej opery, zwłaszcza Belliniego. Kantylenę oplata w nich kunsztowna ornamentacja.

Zobacz też: Scherza Fryderyka Chopina

Chopin napisał w późniejszych latach 4 Scherza. Wbrew tytułowi, są one raczej poważne, a nawet dramatyczne. Najpoważniejsze jest Scherzo h-moll op. 20, napisane podobno w okresie powstania listopadowego, z cytatem kolędy Lulajże, Jezuniu w części środkowej.

Mówi się, że 4 ballady Chopina: g-moll op. 23, F-dur op. 38, As-dur op. 47 (jedyna z „optymistycznym" zakończeniem) i f-moll op. 52 powstały pod wrażeniem lektury ballad Adama Mickiewicza, lecz nie znaleziono na to dowodów. Ewentualne pokrewieństwo z poezją

Ukończone zostały dwa cykle etiud: op. 10 i op. 25. Zgodnie z nazwą (fr. étude = studium, ćwiczenie) są one utworami pedagogicznymi i mają służyć doskonaleniu techniki pianistycznej. Ale po raz pierwszy w historii tego gatunku nie są to „nudne ćwiczenia", którymi zamęczano pokolenia początkujących pianistów. Każda etiuda Chopinowska to arcydzieło. Jedną z najbardziej znanych jest, zamykająca opus 10, etiuda c-moll, zwana „rewolucyjną".

24 Preludia op. 28 powstały jako symboliczny hołd złożony Janowi Sebastianowi Bachowi, którego muzykę Chopin cenił. Są wyraźnym nawiązaniem do Das Wohltemperierte Klavier, napisanym również we wszystkich 24 tonacjach dur i moll. Zgodnie z zasadą gatunku są krótkie (najdłuższe As-dur nr 17 ma 90 taktów, a najkrótsze E-dur nr 9 ma tylko 12). Harmoniczny porządek cyklu pozwala wykonywać go w całości, lecz sam Chopin grywał tylko po kilka miniatur.

Chopin napisał 3 sonaty na fortepian: Sonatę c-moll op. 4, Sonatę b-moll op. 35 i Sonatę h-moll op. 58 oraz Sonatę g-moll op. 65 na fortepian i wiolonczelę. Spośród 3 sonat fortepianowych najpopularniejsza jest Sonata b-moll, której trzecia część, Marsz żałobny, grywany jest dzisiaj podczas pogrzebów, w rozmaitych transkrypcjach.

Powstały dwa koncerty na fortepian i orkiestrę: f-moll op. 21 z 1829 r. i e-moll op. 11 z 1830 r. - oba z pierwszego okresu twórczości, pisane jeszcze w Polsce, osadzone w formie klasycznej.

Chopin skomponował 19 pieśni na głos z fortepianem, Trio fortepianowe oraz Sonatę wiolonczelową.

Tablica przodków

Światopogląd i preferencje polityczne

Chopin przez całe życie był mocno wierzącym katolikiem. Daleki od dewocji, uważał wiarę za kwestię intymną. Znał świetnie na pamięć Pismo Święte i potrafił je cytować. Choć zupełnie wyjątkowo zdarzały mu się obrazoburcze sformułowania (np. o Bogu-Moskalu), to generalnie pozostawał zdecydowanie w nurcie religijnej ortodoksji. Przed śmiercią wyspowiadał się, komunikował i błogosławił obecnych, błagając Boga o łaski dla nich.

W kwestiach społecznych Chopin pozostawał umiarkowanym konserwatystą. Nudziły go teorie egalitarystyczne, był przeciwnikiem socjalizmu oraz bez złudzeń oceniał milenarystyczne utopie socjalne. Nie cenił liberalizmu i miał skłonności monarchistyczno-legitymistyczne. Sam twierdził, że „kocham karlistów, nie cierpię filipistów ". Z drugiej strony, w stosunku do salonów arystokratycznych i plutokratycznych, zwłaszcza francuskich, odczuwał niechęć, a nawet pogardę.

Chopin uważał się za Polaka, a za swój kraj ojczysty uznawał Polskę; emocjonalnie był szczegónie związany z Mazowszem. Nie miał antypatii wśród innych narodów, choć zdarzało mu się odnosić z niechęcią np. do Anglików czy do Żydów; szczególnie lubił i cenił Czechów. Nie był zwolennikiem zrywów powstańczych, które uważał za skazane na niepowodzenie; na tym tle doszło np. do ochłodzenia jego stosunków z Mochnackim. Upadek powstań z lat 1830-1831 i 1848 przeżywał jednak bardzo mocno.

Pozostałe informacje

W okresie II wojny światowej Niemcy początkowo zabronili wykonywania utworów Chopina, jednakże w późniejszym okresie zaczęli lansować tezę o jego rzekomym niemieckim pochodzeniu (rodzina Chopina pochodziła z pogranicza francusko-niemieckiego, z niezależnego księstwa Lotaryngii wcielonego do Francji dopiero w 1766 r., w którym ludność miejscowa posługiwała się dialektem romańskim, a dziadek Chopina - Franciszek pisał się także z niemiecka - Shopin, jednak Franciszek osiadł tam w pierwszym pokoleniu, a jego rodzina pochodziła w rzeczywistości z Alp na pograniczu szwajcarsko-niemieckim). 27 października 1943 roku w Krakowie Hans Frank otworzył wystawę poświęconą Chopinowi, mającą stanowić zaczątek wielkiego muzeum kompozytora. Ponadto Frank nabył we Francji maskę pośmiertną Chopina, fortepian marki Pleyel, na którym Chopin uczył zakochaną w nim szkocką arystokratkę Jane Stirling (obecnie w Collegium Maius UJ), a także bibliotekę nauczyciela Chopina Józefa Elsnera, autografy utworów i korespondencję kompozytora pochodzące z kolekcji francuskiego miłośnika Chopina Édouarda Ganche.

Znaczenie twórczości Chopina

W kulturze polskiej

Chopin do dziś uważany jest za największego kompozytora polskiego, ale rola jego muzyki - acz nawiązywali do niej prawie wszyscy polscy kompozytorzy przez wiele następnych pokoleń - zdecydowanie wykraczała poza samą muzykę. Patriotyczną wymowę jego dzieł odczytywali nie tylko Polacy. Robert Schumann w 1836 roku na łamach „Neue Zeitschrift für Musik" napisał:

Jego utwory, zwłaszcza polonezy i mazurki, traktowane były jak synonim polskości, odwoływano się do niej w momentach o specjalnej wymowie patriotycznej. Ignacy Jan Paderewski powiedział w setną rocznicę urodzin Chopina:

Zabraniano nam Słowackiego, Krasińskiego, Mickiewicza. Nie zabroniono nam Chopina. A jednak w Chopinie tkwi wszystko, czego nam wzbraniano: barwne kontusze, pasy złotem lite, posępne czamarki, krakowskie rogatywki, szlacheckich brzęk szabel, naszych kos chłopskich połyski, jęk piersi zranionej, bunt spętanego ducha, krzyże cmentarne, przydrożne wiejskie kościółki, modlitwy serc stroskanych, niewoli ból, wolności żal, tyranów przekleństwo i zwycięstwa radosna pieśń [...].

Chopin pozostaje do dzisiaj jednym z najbardziej znanych na świecie Polaków.

W muzyce europejskiej

Oryginalna harmonia Chopina wywarła pewien wpływ na Richarda Wagnera, a jego miniatury dodatkowo inspirowały Roberta Schumanna i Franciszka Liszta. Przede wszystkim jednak był on właściwie pierwszym wybitnym twórcą tzw. szkół narodowych w muzyce romantycznej. Przykład Chopina zachęcił Edvarda Griega do podobnego wykorzystywania norweskiego folkloru. Z entuzjazmem wypowiadali się na temat muzyki Chopina w Rosji kompozytorzy „ Potężnej Gromadki", we Francji był on wzorem dla takich kompozytorów jak Gabriel Fauré, Claude Debussy i Maurice Ravel, a nawet młody Olivier Messiaen, a w Rosji - Aleksandr Skriabin i Siergiej Rachmaninow. Zdaniem niemieckiego muzykologa Alfreda Einsteina oddziaływanie Chopina było wyjątkowe:

Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina

W latach 50. i 60. XX w. dokonano nagrań dzieł wszystkich Chopina z udziałem najlepszych polskich pianistów. Redaktorem naczelnym wydania był Jan Ekier.

Ochrona prawna

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 2001 r. o ochronie dziedzictwa Fryderyka Chopina jego utwory i przedmioty z nim związane stanowią dobro ogólnonarodowe podlegające szczególnej ochronie. Ustawa dotyczy wykorzystania wizerunku i nazwiska Chopina w znakach towarowych, natomiast nie dotyczy jego twórczości, która znajduje się w domenie publicznej.

Ochroną dziedzictwa kompozytora zajmuje się Narodowy Instytut Fryderyka Chopina (NIFC), przy wsparciu Urzędu Patentowego RP. Podmioty chcące zarejestrować znak towarowy zawierający nazwisko lub wizerunek Fryderyka Chopina muszą uzyskać wcześniejszą akceptację NIFC. Instytut wymaga, aby produkty opatrzone wizerunkiem lub nazwiskiem kompozytora były wysokiej jakości i kojarzyły się z Polską. Za wyrażenie zgody na używanie takiego znaku towarowego w celach komercyjnych Instytut pobiera opłatę roczną oraz procent od uzyskanych zysków.

Fryderyk Chopin w kulturze masowej

Nagrody Akademii Fonograficznej - „Fryderyki"

Nawiązujące do imienia Chopina Nagrody Akademii Fonograficznej - „ Fryderyki", które zaczęto przyznawać w 1995, miały być polskim odpowiednikiem nagrody Grammy. Zamiar ten jednak się nie powiódł, bo w związku z zapaścią w polskiej branży fonograficznej stacje telewizyjne wycofały się z transmitowania gali, na której je wręczano. W 2006 po raz pierwszy nie odbyła się ceremonia wręczenia tych nagród. Listę ich zdobywców ogłoszono jedynie w internecie.

Piosenka Gazebo

W 1983 roku na listy przebojów w całej Europie wspięła się piosenka I like Chopin włoskiego piosenkarza Paula Mazzoliniego ( Gazebo). Chociaż Mazzolini śpiewał o muzyce Chopina, fortepianowy motyw, który przewija się w piosence, nie jest kompozycją Polaka. Przebój Gazebo nadal jest nadawany przez komercyjne rozgłośnie, choć najczęściej jako cover. Początek piosenki miał następujące słowa po angielsku:

Remember that piano / So delightful unusual / That classic sensation / Sentimental confusion

Used to say / I like Chopin / Love me now and again

Eternal Sonata

Japońską fascynację muzyką Chopina oraz sztuką anime łączy gra Eternal Sonata na konsole Xbox 360 i PlayStation 3, wydana w Japonii w czerwcu 2007. Bohaterem gry jest Fryderyk Chopin, który na trzy godziny przed śmiercią trafia do bajkowej krainy, tam wraz z przyjaciółmi szuka leku na swoją chorobę. Fabularnej grze towarzyszy muzyka Chopina w wykonaniu rosyjskiego pianisty Stanisława Bunina.

Literatura

Twórczość Fryderyka Chopina znajdowała odniesienie w twórczości literackiej. Ukazały się opracowania tzw. literackich chopinianów, które opracowali m.in. Bronisław Edward Sydow ( Chopin w literaturze: Poezja. Proza. Scena i film, 1949) i Edmund Słuszkiewicz ( Wiersze o Chopinie. Antologia i bibliografia, 1964).

Filmy o życiu kompozytora

Nocturno der Liebe (Nokturn miłości), alternatywny tytuł - Chopin, niemiecki film niemy z 1919 roku w reżyserii Carla Boese, ukazujący relacje Chopina (Conrad Veidt) z trzema kobietami, jego młodzieńczą miłością Mariolką (Rita Clermont), ze śpiewaczką Sonją Radkowską (Gertrude Welcker), oraz z George Sand (Erna Denera). Tłem muzycznym filmu są utwory Chopina.

Pamiętna pieśń (A Song to Remember) z 1945 roku w reżyserii Charles'a Vidora. Rolę Chopina zagrał Cornel Wilde, a Sand - Merle Oberon. Film był nominowany do Oscara w 6 kategoriach.

Młodość Chopina (1951) w reżyserii Aleksandra Forda, traktował o okresie młodzieńczym życia artysty, zaś w rolę Chopina wcielił się Czesław Wołłejko.

Błękitna nuta (1991) w reżyserii Andrzeja Żuławskiego ukazał 36 godzin z życia Chopina, którego rolę zagrał Janusz Olejniczak.

Improwizacja (Impromptu, 1991), komedia romantyczna z Hugh Grantem jako Chopinem i Judy Davis jako Sand.

Ostatnia podróż (1999), fabularyzowany dokument o podróży Chopina do Londynu i Szkocji. Kompozytora zagrał Andrzej Niemirski.

Chopin. Pragnienie miłości (2002) w reżyserii Jerzego Antczaka ukazał historię życia artysty przez pryzmat relacji i związku z George Sand. W postać Chopina wcielił się w tym filmie Piotr Adamczyk.

Sztuka Jarosława Iwaszkiewicza Lato w Nohant została sfilmowana cztery razy.

Numizmatyka

Jego wizerunek został przedstawiony na polskiej monecie o nominale 50 zł, wyemitowanej w 1972 i 1974 roku. Moneta ta została wykonana ze srebra próby 750 w nakładzie łącznym 60 374 egzemplarzy, miała średnicę 30 mm i wagę 12,75 g, rant gładki.

Ten sam wzór co moneta srebrna, miała również moneta złota o nominale 2 000 złotych, wyemitowana w 1977 roku. Moneta ta została wykonana ze kruszcu próby 900 w nakładzie łącznym 4 000 egzemplarzy, miała średnicę 21 mm i wagę 8 g, rant gładki.

Wizerunek Chopina widniał na banknocie o nominale 5000 zł, będącym w obiegu w latach 1982-1996.

Wizerunek Chopina widnieje na kolekcjonerskiej złotej monecie o nominale 200 złotych wybitej w 1995 z okazji XIII Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina w Warszawie.

W 1999 z okazji 150. rocznicy śmierci kompozytora Narodowy Bank Polski wyemitował dwie poświęcone jemu monety kolekcjonerskie, złotą o nominale 200 złotych i srebrną dziesięciozłotową oraz okolicznościową dwuzłotówkę.

Filatelistyka

znaczek z 1927 o nominale 40 gr (Odsłonięcie pomnika Fryderyka Chopina w Warszawie)

cztery znaczki z 1947 o nominale 3 zł w cyklu serii pt. „Kultura polska"

znaczek z 1949 o nominale 15 zł w cyklu serii „Sławni Polacy: Adam Mickiewicz, Fryderyk Chopin i Juliusz Słowacki"

dwa znaczki z 1951 o nominale (45 i 90) gr w cyklu serii „Festiwal Muzyki Polskiej"

seria trzech znaczków z 1954 o nominale (0,45; 0,60 i 1,00) zł poświęcona V Konkursowi Pianistycznemu im. Fryderyka Chopina w Warszawie

seria dwóch znaczków z 1955 o nominale 40 i 60 gr poświęcona V Międzynarodowemu Konkursowi Pianistycznemu im. Fryderyka Chopina w Warszawie

znaczek z 1956 o nominale 4 zł (Dzień Znaczka Warszawa - Budapeszt 1956)

seria trzech znaczków z 1960 o nominale 60 gr, 1,50 i 2,50 zł poświęcona 150. rocznicy urodzin Fryderyka Chopina

znaczek z 1962 o nominale 60 gr z cyklu serii pt. „Wielcy Polacy"

znaczek z 1970 o nominale 2,50 zł z okazji VIII Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina w Warszawie

znaczek z 1975 o nominale 1,50 zł z okazji IX Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina w Warszawie

znaczek z 1980 o nominale 6,90 zł z okazji X Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina w Warszawie

znaczek z 1992 o nominale 2000 zł z cyklu serii pt. „Światowa Wystawa EXPO '92 w Sevilli"

znaczek z 1995 o nominale 80 gr z okazji XIII Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina w Warszawie

znaczek z 1999 o nominale 1,40 zł z okazji 150. rocznicy śmierci Fryderyka Chopina

znaczek z 2001 o nominale 1 zł z cyklu serii pt. „Polskie milenium"

znaczek z 2005 o nominale 2,20 zł z okazji XV Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina w Warszawie

dwa znaczki z 2010 o nominale 4,15 zł z okazji Roku Fryderyka Chopina

Nazewnictwo astronomiczne

Pomniki i tablice Fryderyka Chopina w Polsce

1. Zofia Helman, Hanna Wróblewska-Straus: The Date of Chopin's Arrival in Paris. In: Musicology Today. Anthropology - History - Analysis. Institute of Musicology, University of Warsaw 2007, S. 95-103. Alan Walker: Fryderyk Chopin. A Life and Times. Picador Paperback, New York, 2019, ISBN 978-1-250-23482-7 , S. 212..

2. Internetowe Centrum Informacji Chopinowskiej: Polska Chopina. Poturzyn. Narodowy Instytut Fryderyka Chopina. [dostęp 2019-11-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-07-05)]. .

3. Kalisz, [w:] Polska Chopina [online], Narodowy Instytut Fryderyka Chopina [zarchiwizowane z adresu 2020-11-02].

4. Tadeusz A. Zieliński: Chopin. Życie i droga twórcza. PWM Kraków 1993, ISBN 978-83-224-0456-0 . S. 632/633: „W chwili przyjazdu kompozytora do Stuttgartu istniał przynajmniej zasadniczy pomysł Etiudy c-moll... Zresztą charakter wyrazowy tej Etiudy, o ile może kojarzyć się z patosem walki, heroizmem i siła, a więc z tym, co wybuchowi Powstania, o tyle zupełnie nie pasuje do uczuć związanych z kapitulacją i klęską.".

5. Zofia Helman, Hanna Wróblewska-Straus: The Date of Chopin's Arrival in Paris. In: Musicology Today. Anthropology - History - Analysis. Institute of Musicology, University of Warsaw 2007, S. 95-103. Alan Walker: Fryderyk Chopin. A Life and Times. Picador Paperback, New York, 2019, ISBN 978-1-250-23482-7 , S. 212.

6. Nicolas Dufetel: Un concert de Chopin dans les salons Pleyel en 1842. [w:] Alain Planès. Chopin chez Pleyel [on-line]. Harmoniamundi.com. [dostęp 2010-02-26].

7. Magdalena Oliferko. Fryderyk Chopin i Towarzystwo Politechniczne Polskie w Paryżu - nieznana korespondencja oraz aspekty emigracyjnej aktywności Chopina. „Muzyka". tom LIX (numer 2 (233)), s. 37-60, 2014.

8. Chodzi tutaj o operę Giacoma Meyerbeera (1791-1864) pt. „Prorok" (fr. tytuł oryg.: Le Prophète) do libretta Eugène'a Scribe'a (1791-1861), której premiera miała miejsce 16 kwietnia 1849 w Théâtre de l'Académie Royale de Musique w Paryżu.

9. Prawdopodobnie siostra Chopina, Ludwika Jędrzejewiczowa, córka George Sand, Solange Clésinger, Teofil Kwiatkowski, Abbé Aleksander Jełowicki, Adolf Gutmann i dr Jean-Baptiste Cruveilhier.

10. S Eriksson. Led Chopin av antitrypsinbrist? Försvunnet obduktionsprotokoll har gäckat sentida läkares försök att fastställa diagnosen. „Lakartidningen". 100 (30-31), s. 2449-2454, Jul 2003. PMID: 12914142.

11. Fryderyk Chopin - Centrum Informacji - Kalendarium życia Chopina. [dostęp 2010-01-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-02-16)]. .

12. Fryderyk Chopin - Centrum Informacji - Życie Chopina, pl.chopin.nifc.pl [zarchiwizowane z adresu 2019-02-25] .

13. Fryderyk Chopin - Centrum Informacji - Życie Chopina, pl.chopin.nifc.pl [zarchiwizowane z adresu 2019-03-03] .

14. Andrzej Chodkowski (red.): Chopin. w: Encyklopedia muzyczna PWN, Warszawa 1995 s. 153.

15. Anna Brożek, Jacek Jadacki, Fryderyk Chopin. Środowisko społeczne - osobowość - światopogląd - założenia twórcze, Warszawa 2010, ISBN 978-83-7507-087-3 , s. 143-143.

16. Józef Sikorski. Wspomnienie Szopena. „Biblioteka Warszawska". s. 510-559.

17. Banknoty okupacji niemieckiej dla Generalnego Gubernatorstwa Polski 1940-1941. banknotypolskie.pl. [dostęp 2017-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-04-12)]. .

Bibliografia

Maria Gordon-Smith, George Richard Marek (przekł. Aldona Szpakowska): Chopin. Warszawa: Czytelnik, 1990. ISBN 83-07-01558-8 . OCLC 69510378.

Mirosław Krajewski: Dobrzyńskie listy Fryderyka Chopina. Fryderyk Chopin na Mazowszu Płockim, ziemi dobrzyńskiej i Pomorzu (1824-1827). Rypin: Wszechnica Edukacyjna i Wydawnicza „Verbum", 2010. ISBN 978-83-88701-40-5 . OCLC 750734397.

Karol Stromeger, Bronisław Edward Sydow: Almanach Chopinowski 1949: kronika życia, dzieło, bibliografia, literatura, ikonografia, varia. Warszawa: Czytelnik, 1949. OCLC 577830195.

Mieczysław Tomaszewski: Chopin: człowiek, dzieło, rezonans. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 2010. ISBN 978-83-224-0857-5 . OCLC 699630631.

Adam Zamoyski: Chopin. Wyd. 2. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1990. ISBN 83-06-01234-8 . OCLC 938542621.

James Huneker: Chopin. Człowiek i artysta. Jerzy Bandrowski (tłum.). Lwów/Poznań: Wydawnictwo Polskie, 1922.

Maurycy Karasowski: Fryderyk Chopin. Życie - Listy - Dzieła. Warszawa: Gebethner i Wolff, 1882.

Linki zewnętrzne

# data[].attributes.attachment_link.title
Fryderyk Chopin - Wikipedia, wolna encyklopedia

# data[].attributes.attachment_link.description
Jest uważany za jednego z najwybitniejszych kompozytorów romantycznych, a także za jednego z najważniejszych polskich kompozytorów w historii. Był jednym z najsłynniejszych pianistów swoich czasów, często nazywany poetą fortepianu. Elementem charakterystycznym dla utworów Chopina jest pogłębiona ekspresja oraz czerpanie z wzorców stylistycznych polskiej muzyki ludowej.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Grób Fryderyka Chopina - grób wraz z pomnikiem nagrobnym polskiego pianisty i kompozytora Fryderyka Chopina (1810-1849), znajdujący się na cmentarzu Père-Lachaise w Paryżu.

Grób został odsłonięty 17 października 1850 (w pierwszą rocznicę śmierci artysty), a autorem pomnika jest Auguste Clésinger (mąż Solange Dupin, córki kochanki Chopina, George Sand). Składa się on z cokołu z marmurową figurą muzy Euterpe, pochylonej nad złamaną lirą. Na przedniej ścianie cokołu wykonano medalion z podobizną muzyka z lewego profilu. Na pomniku umieszczono napisy:

na ścianie frontowej nad medalionem A Fréd. Chopin (z fr. „Fryderykowi Chopinowi") i pod nim Ses Amis („jego przyjaciele")

na ścianie bocznej prawej Frédéric Chopin, né en Pologne, à Żelazowa-Wola près de Varsovie (z fr. „Fryderyk Chopin, urodzony w Polsce, w Żelazowej Woli pod Warszawą")

na ścianie bocznej lewej Fils d'un émigré français, marié à Mlle Krzyżanowska, fille d'un gentilhomme polonais („Syn emigranta francuskiego ożenionego z panią Krzyżanowską, córką polskiego szlachcica").

Po prawej stronie pomnika widnieje podpis J. Clésinger 1850.

Wykaz literatury uzupełniającej: Grób Fryderyka Chopina.

Bronisław Edward Sydow: Ikonografia. W: Karol Stromenger: Almanach Chopinowski 1949: kronika życia, dzieło, bibliografia, literatura, ikonografia, varia. Warszawa: Czytelnik, 1949, s. 165.

# data[].attributes.attachment_link.description
Grób Fryderyka Chopina - grób wraz z pomnikiem nagrobnym polskiego pianisty i kompozytora Fryderyka Chopina (1810-1849), znajdujący się na cmentarzu Père-Lachaise w Paryżu. Grób został odsłonięty 17 października 1850 (w pierwszą rocznicę śmierci artysty), a autorem pomnika jest Auguste Clésinger (mąż Solange Dupin, córki kochanki Chopina, George Sand).

# data[].attributes.headline
Internetowe Centrum Informacji Chopinowskiej 

# data[].attributes.subject
Internetowe Centrum Informacji Chopinowskiej 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Fryderyk Franciszek Chopin - najwybitniejszy polski kompozytor i pianista, urodził się we wsi Żelazowa Wola w powiecie Sochaczewskim. Za dzień urodzin kompozytora rodzina i on sam uznawali dzień 1 marca 1810 roku, jednak w metryce chrztu sporządzonej w kościele parafialnym w Brochowie widnieje data 22 lutego. Rozbieżność ta do dnia dzisiejszego nie została ostatecznie rozstrzygnięta, choć współcześnie pierwszeństwo oddaje się dacie obchodzonej przez samego kompozytora i jego najbliższych.

Fryderyk Chopin przyszedł na świat w dworku będącym posiadłością hrabiów Skarbków, u których funkcję guwernera pełnił w tym czasie spolonizowany Francuz, przybyły do Polski w 16 roku życia i tu osiadły Mikołaj Chopin (1771-1844) - ojciec kompozytora. Mikołaj Chopin do tego stopnia zasymilował się w nowej ojczyźnie, iż w 1794 roku wziął udział w insurekcji kościuszkowskiej (najprawdopodobniej w obronie Warszawy) i nigdy z Polski nie wyjechał. Zajmował się główne edukacją młodzieży szlacheckiej - jedną z jego wychowanek była Maria Łączyńska, słynna później jako Pani Walewska.

W 1806 roku Mikołaj Chopin poślubił Teklę Justynę z Krzyżanowskich (1782-1861). Rok później przyszła na świat Ludwika, po mężu Jędrzejewiczowa (1807-1855). Fryderyk był drugim dzieckiem państwa Chopinów. Miał jeszcze dwie młodsze siostry - Izabelę, po mężu Barcińską (1811-1881) oraz przedwcześnie zmarłą Emilię (1812-1827). Już pół roku po urodzeniu Fryderyka rodzina Chopinów przeniosła się do Warszawy, gdzie Mikołaj otrzymał posadę w Liceum Warszawskim. Państwo Chopinowie zamieszkali w Pałacu Saskim.

Dzieciństwo.Od najwcześniejszych lat życia Fryderyk miał styczność z muzyką. Matka grała na fortepianie i śpiewała, ojciec towarzyszył na flecie i skrzypcach, siostra Ludwika od najmłodszych lat wykazywała talent muzyczny i uczyła się gry na fortepianie. Atmosfera domu rodzinnego była ciepła i serdeczna. To właśnie dom - prowadzony przez rodziców starannie, według najlepszych wzorów polskiej arystokracji - pozostanie dla Chopina symbolem spokoju, bezpieczeństwa i miłości, swoistą arkadią wcześnie utraconą, która miała pozostać w świadomości kompozytora przez całe jego dorosłe życie.

Najprawdopodobniej pierwszy kontakt z fortepianem miał Chopin we wczesnym dzieciństwie, gdy słuchał gry matki. Pierwsze samodzielne próby podejmował pod okiem Ludwiki, a w wieku lat sześciu rozpoczął regularną naukę gry u prywatnego nauczyciela muzyki, czeskiego imigranta Wojciecha Żywnego (1756-1842). Ten szybko zorientował się w niezwykłym talencie młodziutkiego ucznia i z oddaniem wprowadzał go w świat wielkich mistrzów, głównie Bacha i Mozarta, bacznie obserwując jego postępy pianistyczne i swobodę improwizacji. Niebawem pojawiły się pierwsze kompozycje dziecięce: polonezy, marsze i wariacje. Początkowo zapisywane z pomocą ojca, niemal błyskawicznie przyczyniły się do sławy autora okrzykniętego cudownym dzieckiem. W roku 1818 w „Pamiętniku Warszawskim" odnotowano: „prawdziwy geniusz muzyczny: nie tylko bowiem z łatwością największą i smakiem nadzwyczajnym wygrywa sztuki najtrudniejsze na fortepianie, ale nadto jest już kompozytorem kilku tańców i wariacji, nad którymi znawcy muzyki dziwić się nie przestają".

Był to moment przełomowy w życiu Frycka. W latach następnych gościł z niezliczonymi występami w salonach warszawskiej arystokracji, nie wyłączając domów Czartoryskich, Radziwiłłów, Zamoyskich czy otoczenia Księcia Konstantego. Jego talent muzyczny rozwijał się niesłychanie szybko. W 1822 roku Wojciech Żywny zasygnalizował państwu Chopinom z lojalnością godną wiernego przyjaciela, iż nie jest w stanie już dalej rozwijać umiejętności swego podopiecznego. Fryderyk zaczął pobierać mniej regularne lekcje prywatne, jednak prowadzone przez najwybitniejszych mieszkających w Warszawie nauczycieli: kompozycji u Józefa Elsnera oraz prawdopodobnie gry na fortepianie i organach u wybitnego i wpływowego wirtuoza Wilhelma Wacława Würfla.

Kolejne lata upłynęły na nauce i wielu występach. Chwalony za biegłość oraz niespotykany w tak młodym wieku wyraz interpretacji, zaczął też uprawiać trudną sztukę improwizacji, zarówno w prywatnym otoczeniu przyjaciół, jak i w salonach arystokracji. Edukacja Chopina nie ograniczała się jednak do muzyki. W roku 1823 wstąpił do IV klasy Liceum Warszawskiego, w którym zdobył wszechstronne wykształcenie. Wakacje regularnie spędzał w wiejskich majątkach przyjaciół, gdzie z pasją folklorysty chłonął ludowe zwyczaje, obrzędy, a zwłaszcza muzykę. Szczególnie silne wrażenie na młodym kompozytorze wywarły letnie pobyty w Szafarni w latach 1824-1825. Pierwszy, najbardziej malowniczy, został udokumentowany spontanicznym dziecięcym dziennikiem adresowanym do rodziców: „Kurierem Szafarskim" (parodiującym w tytule „Kurier Warszawski"). Kolejne wyjazdy, nieco już poważniejsze - do Szafarni, Dusznik, Torunia, a potem Gdańska, Płocka i innych miejscowości Wielkopolski, Pomorza i Śląska, pozwoliły kilkunastoletniemu Chopinowi poznać skarby kultury polskiej i polską muzykę ludową, której nie zapomniał do końca życia. W czasie roku szkolnego pełnił on rolę licealnego organisty w kościele ss. Wizytek, dzięki czemu poznawał repertuar muzyki organowej i polskiej pieśni kościelnej.

Ikonografia zaczerpnięta została w całości z serwisu Chopin: Kalejdoskop.

# data[].attributes.attachment_link.title
Fryderyk Chopin - Centrum Informacji - Życie Chopina

# data[].attributes.attachment_link.description
Fryderyk Franciszek Chopin - najwybitniejszy polski kompozytor i pianista, urodził się we wsi Żelazowa Wola w powiecie Sochaczewskim. Za dzień urodzin kompozytora rodzina i on sam uznawali dzień 1 marca 1810 roku, jednak w metryce chrztu sporządzonej w kościele parafialnym w Brochowie widnieje data 22 lutego.